Beheer- en uitvoeringsplan Raalte 2025 - 2047 (2)

Beheerplan 2025 - 2042

Beheer- en uitvoeringsplan: Buiten bewegen, beleven, spelen en ontmoeten

oktober 2024

Inhoudsopgave Samenvatting

Leeswijzer

Inleiding

In hoofdstuk 1 worden de wettelijke en beleidskaders geschetst voor dit uitvoeringsplan.

1. Wetgeving en beleidskader

05

1.1 Wettelijke kaders 1.2 Omgevingsvisie: Horizon 2040 1.3 Beleidskader: Speelbeleid 1.4 Beleidskader: Beheerplan Toekomstig openbaar groen 1.5 Beleidskader: Sportakkoord

2. Huidig areaal

08

3. Ambities voor uitvoering

10

4. Beheerplan

12

3.1 Het belang van bewegen, beleven, spelen en ontmoeten 3.2 Ambities voor uitvoering 4.1 Inspectie 4.2 Onderhoud 4.3 Huidige situatie 4.4 Conclusies en aanbevelingen

5. Uitvoeringsplan 2025 - 2042

5.1 Wat gaan we doen? 5.2 Wat voor investering is hiervoor nodig? 5.3 Wanneer gaan we het doen? 5.4 Actielijst

6. Kaders voor uitvoering Bijlagen:

I. Onderzoeksrapport Raalte II. Fotoboek Raalte III. Uitvoeringsprogramma (excel)

2

Hoofdstuk 2 beschrijft het huidige areaal. Hoeveel ingerichte speel- en sportplekken zijn er en hoeveel toestellen en valdempende ondergronden staan hier op geplaatst. Ook wordt er beschreven wat de leeftijd van de toestellen is en wat de waarde is van het areaal. In hoofdstuk 3 staan de ambities voor dit uitvoeringsplan beschreven. Eerst wordt er kort ingegaan op de meerwaarde van bewegen, beleven, spelen en ontmoeten. Daarna worden ambities geschetst die leidend zijn bij het uitvoeren van het uitvoeringsplan. In hoofdstuk 4 is uitgewerkt hoe het beheer nu wordt verzorgd en hoeveel budget hier voor is. Dit wordt vergeleken met hoeveel budget noodzakelijk is volgens richtbedragen. In hoofdstuk 5 is het uitvoeringsplan uitgewerkt. Er wordt beschreven wat we gaan doen (hoe gaan we locaties herinrichten?), daarna wordt er ingegaan op wat voor investering het vraagt. Hierin wordt een vergelijking gemaakt tussen het beschikbare budget en het benodigde budget. Daarna wordt er beschreven wanneer locaties in aanmerking komen om heringericht te worden. Als laatste is er in dit hoofdstuk nog een actielijst opgesteld.

16

In hoofdstuk 6 worden kaders en richtlijnen beschreven die ondersteunen bij het uitvoeren van het uitvoeringsplan.

19

Uitgave

extern extern extern

Beheerplan Raalte - Beheer- en uitvoeringsplan op basis van huidige kaders

Gemeente Raalte - oktober 2024 Tekst - onderzoek - vormgeving Speelplan BV. Samenwerking Wendy Busscher (Gemeente Raalte)

Samenvatting Hoofdlijnen van het beheerplan In het voorliggende beheer- en uitvoeringsplan: Buiten bewegen, beleven, spelen en ontmoeten omschrijven we hoe we de komende 17 jaar de openbare speel, sport en ontmoetingsruimte gaan onderhouden en inrichten. Met het plan willen we onze ambities en (uitvoerings)kaders vastleggen.

Het areaal (bestaande uit toestellen en ondergronden) heeft een cataloguswaarde van € 3.1 miljoen. Om toestellen en ondergronden te vervangen is een vervangingsbudget nodig. Binnen een vervangingsbudget wordt er rekening gehouden met indexatie, de kosten voor plaatsing en grondwerk en de kosten voor VAT (voorbereiding, administratie en toezicht). Het vervangingsbudget is ongeveer € 5 miljoen.

Met dit beheerplan sluiten we aan op verschillende vastgestelde beleids- en beheerdocumenten binnen de gemeente. Zo geeft dit beheerplan invulling aan kernopgave 2 van de omgevingsvisie (2020) en het herziende speelbeleid (2023). Daarnaast sluiten we aan op actuele thema’s als ‘klimaatadaptatie’, ‘leefbaarheid’, ‘gezond en actief leven’ en ‘inclusie en diversiteit’ door aan te sluiten op het beheerplan toekomstig openbaar groen (2022) en het Sportakkoord (2023).

Beheerplan Het beheren van de openbare sport- en speelruimte bestaat uit het onderhouden van speeltoestellen, het onderhouden van ondergronden en het inspecteren van de openbare ruimte. Gebaseerd op richtbedragen gebaseerd op het huidige areaal verwachten we dat de kosten voor het goed onderhouden van de locaties uitkomt op € 136.600,- per jaar. Het onderhoudsbudget voor Raalte in 2025 is € 40.410,-. Boven op dit budget beschikt de gemeente over een eigen dienst die (medewerkers buitendienst en Productie) die onderhoudswerkzaamheden uitvoeren. Deze uren vertegenwoordigen een waarde van € 52.000,- per jaar, waardoor het totale onderhoudsbudget € 92.410,- per jaar is. Het verschil tussen het benodigde en het beschikbaar onderhoudsbudget zit in de manier van onderhoud aan zandondergronden en het verschil tussen een internuurtarief en extern (aannemers) uurtarief. De verwachting is dat het beschikbare onderhoudsbudget voldoende is.

Uit deze koppelingen, ons veldwerkonderzoek en het participatie onderzoek zijn drie ambities voortgekomen: • Ambitie 1: integrale aanpak. De uitvoering van dit plan gaan we doen met inwoners, ketenpartners en specifieke doelgroepen in de gemeente. Samen met deze doelgroepen zorgen we dat de openbare speel-, sport- en ontmoetingsruimte past bij de wensen van de gebruikers. • Ambitie 2: Gezonde buurt. Door in te zetten op een divers netwerk van goede centrale buurtplekken, aangevuld met steunplekken en vrije beweegruimte ontstaat er een passend aanbod, waar nodig dicht bij huis, voor alle inwoners (jong en oud). • Ambitie 3: Athletic Skills Model (ASM). We zetten het ASM-gedachtegoed in om diversiteit in de beweegvriendelijke buurten te creëren. De focus ligt in eerste instantie op ‘aandachtswijken’. Huidige areaal Binnen de gemeente beschikken we over 170 formele, openbare speel- en sportplekken met daarop 725 speel- en sporttoestellen en 202 (valdempende)ondergronden. Van alle locaties zijn: • 110 locaties getypeerd als kleine speelplek (ofwel de steunplekken); • 23 locaties als centrale buurtplek (waarvan 7 locaties alleen met sporttoestellen zijn ingericht); • De overige 37 locaties zijn kleine locaties met een beperkte speel- of sportwaarde of overige locaties die bijvoorbeeld deels in beheer zijn van de gemeente.

Uitvoeringsplan We gaan locatie gericht werken. Elke locatie heeft een uitvoeringsadvies met uitvoeringsbudget. Er zijn drie uitvoeringsadviezen: locaties behouden (locatie houdt dezelfde functie in de buurt), impuls (er is extra budget om de locatie te verbeteren), omvormen (locatie krijgt een alternatieve inrichting). In het uitvoeringsplan wordt er voorgesteld om 145 locaties te behouden, krijgen 24 locaties een impuls en worden er 25 locaties omgevormd. De kosten voor het uitvoeren van het volledige plan is € 4.715.000,-. Met een looptijd van 17 jaar is er gemiddeld een vervangingsbudget nodig van € 277.352,- per jaar. Het huidige investeringsbudget kijkend naar de komende 7 is (2025-2031) gemiddeld € 166.500,- (inclusief uren eigen dienst). Om een bijdrage te kunnen blijven leveren aan leefbare toekomstbestendige dorpen en wijken en de groeiopgave is in de meerjarenbegroting 2025-2028 voorgesteld om extra vervangingsbudget van gemiddeld € 100.000,- per jaar beschikbaar te stellen. Dit gemiddelde is gebaseerd op de benodigde investeringsbedragen 2025 t/m 2031. Hiermee kan geïnvesteerd worden in de maatschappelijke meerwaarde van de openbare ruimte en wordt er aan de voorzijde geïnvesteerd op gezondheid van onze inwoners. Gemeente Raalte

3

Inleiding Aanleiding Het huidige ‘beheerplan spelen’ dateert uit 2007 en is aan vervanging toe. Eind 2023 is het nieuwe speelruimtebeleid ‘Buiten bewegen, beleven, spelen en ontmoeten’ vastgesteld. Het speelruimtebeleid heeft een doorvertaling nodig naar de praktijk met wat we hebben, hoe onderhouden we het, hoe vervangen we het en wat kost dit. De doorvertaling van het beleidsdocument is dit beheerplan. Werkwijze Om een goed beheerplan te schrijven is gekeken naar de speel- en sportplekken binnen de gemeente, maar ook naar de rest van de beleef- en ontmoetingsplekken in de gemeente. Hierbij is gelet op de mogelijkheid om goed buiten te spelen en bewegen, maar ook op thema’s als diversiteit, bereikbaarheid en inclusiviteit (toegankelijke speelruimte voor inwoners met een beperking), klimaatbestendigheid en de huidige staat. Naast het veldwerkonderzoek hebben we ook een participatieonderzoek uitgevoerd. We hebben gewandeld met kinderen van verschillende basisscholen en we hebben gesproken met jongerenwerkers en jongeren zelf. Daarnaast hebben we tijdens een groot overleg gesproken met interne en externe ketenpartners die door hun contacten met inwoners, jongeren/scholieren en minder validen belang hebben bij een goed ingerichte openbare ruimte waarin ruimte is voor sporten, spelen, beleven en ontmoeten.

Als laatste hebben we gemeente breed een enquête uitgezet om alle inwoners een kans te geven hun mening te uiten over de mogelijkheid om buiten te bewegen, beleven, spelen en ontmoeten. Naast het analyseren van de fysieke ruimte zijn ook andere relevante beleidsstukken geanalyseerd. Zo ontstaat er een beheerplan dat breed gedragen wordt binnen de gemeente Raalte.

4

Beheerplan Raalte - Beheer- en uitvoeringsplan op basis van huidige kaders

1. Wetgeving en beleidskaders 1.1 Wettelijke kaders

1.

Er bestaat geen wettelijke verplichting voor gemeentes om speel- en ontmoetingsplekken aan te leggen. Buitenspelen zelf is wel (en niet voor niets) een recht! Jeugdigen hebben net als volwassenen behoefte aan en recht op mogelijkheden om te ontspannen en te recreëren. Dit recht is vastgelegd in artikel 31 van het Internationale Verdrag voor De Rechten van het Kind, dat in 1995 door de Nederlandse overheid is geratificeerd. Artikel 31 van de Rechten van het Kind (Verenigde Naties):

2. 3.

“Het kind heeft recht op rust en vrije tijd, om te spelen en op recreatie, en om deel te nemen aan kunst en cultuur. Kinderen moeten daarvoor de tijd hebben en er moet ongevaarlijk en leuk speelgoed zijn en veilige speelplekken. Dit geldt voor alle kinderen, dus ook voor kinderen in ontwikkelingslanden, of voor kinderen met een handicap. Speelplekken moeten er niet alleen voor kleine kinderen zijn. Er moeten ook plekken zijn voor tieners om zich te kunnen vermaken.” Het voorzien in formele speelplekken is een aanbeveling om buiten- spelen, bewegen, en ontmoeten te faciliteren en te stimuleren. Een gemeente is vrij om hier invulling aan te geven. Voor de inrichting van de formele speelplekken is wel specifieke wetgeving vastgesteld in de vorm van het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS). Hierin staat onder andere: • iedereen die te maken heeft met de ontwikkeling, het beheer of de (veiligheid) inspecties van speelruimte en -toestellen moet zich aan het WAS houden; • dat speelplekken en de toestellen veilig moeten zijn, bij plaatsing en in beheer; • een verwijzing naar de Europese normen voor speeltoestellen (o.a. EN 1176). Als een toestel voldoet aan de gestelde normen, wordt verondersteld dat het toestel veilig is.

Een producent of beheerder kan ook op een andere wijze voldoen aan het vereiste veiligheidsniveau (bijvoorbeeld door een risicoanalyse uit te laten voeren). Dit dient dan wel te worden geregistreerd; • dat speeltoestellen periodiek geïnspecteerd en goed onderhouden moeten worden tijdens de levensduur van een speelplek; • van elke speelplek en elk speeltoestel een registratie bijgehouden moet worden van de inspecties en het onderhoud maar ook van bijvoorbeeld reparaties en ongevallen.

1.2 Omgevingsvisie: Horizon 2040 Het centrale deel van de omgevingsvisie is de horizon van de gemeente Raalte in 2040 met een perspectief op onderstaande kernopgaven waar we samen aan werken:

Hoe geven we vorm en invulling aan de ontwikkelingen in het buitengebied, zodat het een prettige plek blijft om te wonen, werken, ondernemen en recreëren? Hoe zorgen we dat bestaande wijken en dorpen leefbaar en aantrekkelijk blijven? Hoe creëren we de optimale randvoorwaarden voor wonen, werken, ondernemen en recreëren in Raalte?

Voor het beheerplan spelen is vooral kernopgave 2 van belang. Hier zijn vijf ontwikkelrichtingen beschreven: • Wij kiezen voor toekomstbestendige dorpen en wijken: energieneutraal, klimaatadaptief, gezond, veilig en levensloopbestendig. Wij zien hierbij een belangrijke regisserende rol voor de gemeente, die de samenwerking zoekt met andere partijen, stimuleert en aansluit bij waar de energie in de samenleving zit. • Wij kiezen voor de inzet van flexibele en collectieve woonconcepten bij nieuwbouw en transformatie. Zo zorgen we voor diversiteit en doorstroming en hebben onze wijken en dorpen in de toekomst meer te bieden. • Wij kiezen voor samenwerken aan voldoende ontmoetingsplekken in elk dorp en een goede bereikbaarheid van voorzieningen wanneer die op strategische plekken geclusterd zijn, zoals in het centrum van Raalte en Heino. • Wij kiezen voor nieuwbouw en transformatie binnen bestaand bebouwd gebied waarbij woningbouw zo min mogelijk ten koste gaat van waardevol groen, binnen en buiten de kern. • We staan open voor woningbouw voor een bovenlokale behoefte. We houden onze dorpen leefbaar door in elk dorp ruimte te geven voor woningbouw en bedrijvigheid zodat minimaal de autonome groei van bevolking en bedrijvigheid kan worden opgevangen.

1.3 Beleidskader: Speelbeleid In het voortraject van dit beheerplan is de Nota herziening speelbeleid: Buiten bewegen, beleven, spelen en ontmoeten (2023) vastgesteld. Deze nota omschrijft de beleidskaders waarvanuit dit beheerplan is opgesteld. In de beleidsnota worden visies beschreven op het gebied van buiten bewegen, buiten beleven, buiten spelen en buiten ontmoeten. De gemeente Raalte heeft de volgende visie opgesteld voor het buiten bewegen, beleven spelen en ontmoeten: ‘De gemeente Raalte werkt aan een leefomgeving die uitnodigt tot het met plezier Buiten Bewegen, Beleven, Spelen en Ontmoeten om zo bij te dragen aan de fysieke en mentale gezondheid van alle inwoners.’ Gemeente Raalte

5

1. Wetgeving en beleidskaders Buiten bewegen De gemeente Raalte zet een uitnodigende, beweegvriendelijke en gezonde leefomgeving centraal in het beleid. Dit komt tot uitdrukking in een samenhangend aanbod van voorzieningen. De juiste voorzieningen op de juiste plek. In de uitvoering komt dit tot uitdrukking in een levensloopbestendige openbare ruimte, die veilig en goed toegankelijk is, met routes en verbindingen met het buitengebied. Het plaatsen van speel-/ sport- en/of beweegtoestellen kan hieraan bijdragen, dit doen we door in verbinding te komen met scholen, sportvoorzieningen, sportverenigingen en zorginstellingen (meervoudig gebruik van voorzieningen, o.a. toestellen op bovenwijks- of dorpsniveau. Buiten beleven Voor het bevorderen van het buiten beleven zet de gemeente Raalte in op het aanbieden van aantrekkelijke (verblijfs)plekken, waar wat te zien en ervaren is. Natuurbeleving, groen en landschappelijke kwaliteiten dragen hieraan sterk bij evenals beeldende kunst. Ook kleinschalige alledaagse voorzieningen of grotere evenementen kunnen bijdragen aan het buiten beleven. Hierbij willen we extra aandacht besteden aan de zogenaamde ‘aandachtswijken’ (wijken met inwoners met meerdere risicofactoren op gezondheidsklachten).

Meewerken aan initiatieven van derden om de buitenbeleving te versterken doen we vanuit een positieve grondhouding (participatief, faciliterend, bottom-up). Buiten spelen Het aanbieden van speelgelegenheden voor kinderen zetten we voort. Hierbij willen we voldoende fysieke uitdaging aanbieden voor kinderen en volwassenen om zo hun grenzen te leren (ver)kennen. Kinderen moeten vaardiger worden in het bewegen. Dat doen we door het aanbieden van aantrekkelijke speelmogelijkheden, meer gericht op de verbinding met de natuur (natuurlijke speelplaatsen) en op verbetering van de motorische ontwikkeling en vaardigheden van kinderen én volwassen. Hierbij wordt qua toegankelijkheid ook rekening gehouden met inwoners van alle leeftijden met een (fysieke) beperking (gebruik van een hulpmiddel als rolstoel of rollator). Ons beleid richt zich op het inrichten van een centrale wat grotere speelplek per buurt en/of een netwerk van kleinschalige speelplaatsen (steunplekken). Ook hier zoeken we, waar nodig en mogelijk, de verbinding met scholen, sportverenigingen en richten ons op meervoudig gebruik van voorzieningen. Voor nieuwe plangebieden handhaven we de eerder gestelde norm van 3% (Jantje Beton Norm).

6

Beheerplan Raalte - Beheer- en uitvoeringsplan op basis van huidige kaders

Buiten ontmoeten Wanneer je de voordeur verlaat dan sta je in de openbare ruimte. De openbare ruimte zien we als de plek waar ontmoeting kan plaatsvinden. Met een aantrekkelijke openbare ruimte, met goede zit- en ontmoetingsplekken (voor kinderen, ouders/verzorgers, maar zeker ook voor senioren en hondenbezitters), wil de gemeente Raalte bijdragen aan maatschappelijke doelen als het versterken van sociale activiteiten en diversiteit en of inclusiviteit. Hierbij horen ook veilige routes, waarbij we bijzondere aandacht besteden aan mensen met een beperking (zeker in omgeving van zorginstellingen, winkelgebieden etc.). Voor het bevorderen van ontmoetingen willen we dit doen in nauw contact met zorg- en welzijnsinstellingen en sportverenigingen. Hierbij vragen we ook inzet van derden waarbij behoeften, belangen en oplossingen worden gedeeld.

1.4 Beleidskader: Beheerplan toekomstig openbaar groen Het beheerplan: ‘toekomstbestendig openbaar groen’ is eind 2022 vastgesteld. In het plan wordt op 6 thema’s een beheervisie opgesteld. Alle thema’s hebben in meer of mindere mate invloed op dit beheerplan. De belangrijkste raakvlakken met de openbare sport- en speelruimte en daarmee dit beheerplan worden hierna per thema benoemd. Biodiversiteit • Bij het inrichten en beheren van het openbaar groen is er voldoende ruimte voor de natuur, waardoor de biodiversiteit toeneemt. • Initiatieven ter bevordering van de biodiversiteit worden gestimuleerd en gefaciliteerd. Veilig • Het openbaar groen is bereikbaar en toegankelijk voor iedereen. • Het openbaar groen heeft duidelijke en herkenbare routes. De routes helpen inwoners naar hun plek van bestemming te komen. • Het openbaar groen is sociaal veilig. Er is voldoende toezicht van woningen op speelveldjes en ontmoetingsplekken. Leefbaar • Een groene omgeving nodigt uit tot beweging, ontmoeting en spelen voor alle leeftijden. • Het openbaar groen faciliteert meerdere functies. Door het te laten plaatsvinden op strategische plekken komen inwoners en bezoekers samen. • Inwoners worden actief betrokken bij de inrichting en het onderhoud van hun leefomgeving.

1. Wetgeving en beleidskaders Gezond • Het openbaar groen functioneert als ontmoetingsplaats. Er zijn voldoende plekken met afkoeling en beschutting tegen zon, wind en regen. • Het openbaar groen nodigt uit tot sporten, bewegen en recreëren. Er zijn voldoende sport- en beweegmogelijkheden waar alle doelgroepen gebruik van kunnen maken. • Buitenspelen in een natuurlijke omgeving levert een waardevolle bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen. De jeugd moet op avontuur kunnen gaan en ervaren wat het effect is van bezig zijn in de natuur. Klimaatbestendigheid • Het openbaar groen is ingericht zodat het bijdraagt aan het opvangen en tegengaan van wateroverlast, droogte en hittestress. • Het openbaar groen geeft verkoeling en zorgt voor voldoende schaduwplekken. • Er is voldoende openbaar groen aanwezig in combinatie met water om een goede bijdragen aan de klimaatopgave te leveren, bijvoorbeeld in de parken en op natuurlijke speelplaatsen. Duurzaamheid • Het openbaar groen vervult meerdere functies en biedt een integrale oplossing voor een prettige, gezonde en veilige leefomgeving. • In het openbaar groen is ruimte voor formele en informele inrichting. Binnen het informele openbare groen is ruimte voor sociale toe-eigening voor omwonende.

1.5 Beleidskader: Sportakkoord In het Raalter Sportakkoord 2023-2026 heeft de stuurgroep sport en bewegen van de gemeente Raalte een visie en ambities opgesteld. De visie en ambities zijn opgesteld met verschillende partners uit verschillende dorpskernen. Het Raalter Sportakkoord is een lokale vertaling van het landelijk GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) en het landelijke Sportakkoord II dat is voortgekomen uit GALA. GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) Gemeenten en GGD’en, zorgverzekeraars en VWS werken samen aan een gezond en actief leven voor iedereen. In het GALA staat hoe in 2024 een gezonde generatie opgroeit in een gezonde leefomgeving met een sterk sociaal netwerk.

Voor de gemeente Raalte zijn 6 ambities opgesteld die een bijdragen leveren aan het in beweging krijgen en houden van alle inwoners van Raalte. Binnen de ambities worden meerdere doelen gesteld. Hieronder een opsomming van de doelen die een raakvlak hebben met de openbare sport- en spelruimte en daarmee op dit beheerplan. Inclusie en diversiteit • Bij het realiseren van nieuwe sport- en beweegaccommodaties (incl. openbare ruimte) wordt nadrukkelijk gekeken naar de fysieke, financiële en sociale toegankelijkheid. Vitale sportaanbieders Deze ambitie heeft alleen indirect invloed op de openbare ruimte. Bij de doelen staat een voornemen om bij alle investeringen en onderhoud in te zetten op duurzame en open accommodaties. Bij open sportaccommodaties kan de openbare ruimte hierop worden ingericht. Vaardig in bewegen • Om de motorische ontwikkeling te ondersteunen en gezondheidsproblemen te voorkomen is het belangrijk dat inwoners (en specifiek kinderen) in contact komen met verschillende vormen van bewegen. • Meer sport- en beweegvoorzieningen creëren die uitnodigen om veelzijdig te bewegen. Ruimte voor sport en bewegen • De openbare ruimte is zo ingericht dat alle inwoners worden uitgedaagd om op verschillende niveaus te kunnen sporten en bewegen. • Bij de inrichting van de openbare ruimte is veelzijdig sporten en bewegen een factor waarmee we rekening houden.

Denk hierbij aan speelplekken, maar ook aan wandelroutes en sportvoorzieningen dicht bij huis. • Sportparken maken we (in afstemming met de verenigingen) opener en vrij toegankelijk, zodat meer mensen gebruik kunnen maken van de faciliteiten. Maatschappelijke waarde van topsport • De gemeente Raalte zet zich in voor het implementeren van het Athletic Skill Model (ASM). Dit gebeurt door het aanbieden van trainingen voor sportaanbieders en leerkrachten en door de openbare ruimte in te richten als een beweegvriendelijke leefomgeving. Gemeente Raalte

7

De gemeente telt 170 formele, openbare speelplekken met 725 speel- en sporttoestellen op 202 ondergronden verspreid over 9 dorpskernen: Raalte, Heino, Laag Zuthem, Lierderholthuis, Mariënheem, Luttenberg, Broekland, Heeten en Nieuw Heeten. Speel- en sportplekken De speelplekken zijn op meerdere manieren te categoriseren. Tijdens het veldwerk is gekeken naar de omvang, het bereik en context van de locatie. Dit resulteert in het volgende overzicht: • 110x een kleine speelplek – in de regel bedoeld voor direct omwonenden. Variërend van een los speeltoestel tot een eenvoudig ingerichte speelplek. • 16x een buurtplek – grotere speelplek, bedoeld voor de omliggende buurt, met vaak een combinatie van spelen en sporten. • 7x een sportplek – In sommige gevallen wordt een locatie alleen met sport- en beweegmogelijkheden ingericht, zoals een skatebaan of sportkooi. Deze plekken hebben het bereik van een buurtplek • 33x een speel- of sporthoekje - bedoeld voor direct omwonende en met een beperkte speel- of sportwaarde, bijvoorbeeld een klein trapveld, of een enkele veerwip. • 2x een wijkplek. Dit zijn Zwembad de Tippe (Heino) en buitenplaats Oud Luttenberg. • 2x overige locaties – op het moment van inventarisatie waren twee locaties leeg (in aanleg of niet langer in gebruik).

1 0-12

304

307

305

332 330

110x

301

308 De Dolfijn

BS

De Gouden Emmer BS

311

303 303

3 0-12

335 333 Zwembad de Tippe

SP Sportpark

de Kampen

portplek 7x

eelhoek 12x

o r th o e k

21x

ijkple

k

312

16x

je

OBS De Springplank

urtplek bu

je

19+

302 313

e speelple

w

310 310

n lei

sp

331 331 19+

329

k

3 0-12

sp

2

306 306 0-12

19+

s

4 0-12

k

334 334

2. Huidige areaal

2x

Hof van Rakhorst

Bereik en type plekken 328

326

325

1 19+

322

321 319

316 317

8

Dorpsboomgaard Heino

315 318

3141 314 0-12

2 0-12

323 323

19+

Beheerplan Raalte - Beheer- en uitvoeringsplan op basis van huidige kaders

Toestellen Van de 725 toestellen is het gros een regulier speeltoestel zoals een schommel, glijbaan of wip. Er zijn 117 toestellen binnen de objectgroep ‘Sporttoestel’, waarvan de meeste toestellen met voetbal of basketbal te maken hebben. Daarnaast er zijn 111 toestellen geregistreerd binnen de objectgroep ‘Zandspeeltoestel’. Dit zijn voornamelijk de houten zandbakranden rond de speelplekken. Er zijn in Raalte weinig (als dusdanig geregistreerde) natuurlijke speelaanleidingen zoals zwerfkeien of liggende klimbomen. Wel wordt er op diverse plekken informeel gespeeld in het openbaar groen, met name in het bos gebied rond de dorpskernen. Op meerdere locaties waren wandelpaadjes en kleine hutten van takken te vinden. Van 716 speel- en sporttoestellen is het bouwjaar bekend. De toestellen hebben een gemiddelde leeftijd van 12 jaar (gemiddeld Tabel 2.1 bouwjaar van 2012). 33% van de toestellen is voor 2009 geplaatst en meer dan 15 Bouwjaar toestellen jaar oud. Dit geeft aan dat een groot deel jaartal aantal toestellen van de speeltoestellen relatief oud is. In <2004 140 de regel wordt voor de afschrijving van 97 2004 t/m 2008 toestellen uitgegaan van gemiddeld 15 jaar. Uiteraard zijn hier grote verschillen 153 2009 t/m 2013 tussen de speeltoestellen van RVS (20129 2014 t/m 2018 25 jaar) en speeltoestellen van hout (ca. 197 2019 t/m 2023 10 tot 12 jaar).

In Raalte wordt daarom 9 onbekend uitgegaan van een afschrijftermijn van 17 jaar. Van 640 toestellen zijn catalogusprijzen bekend. Al deze prijzen bij elkaar opgeteld geven de waarde van de speeltoestellen. De areaal waarde komt ongeveer uit op €2,2 miljoen In dit totaalbedrag zit ongeveer €646.000 aan toestellen geregistreerd binnen de objectgroep ‘Zandspeeltoestellen’.

2. Huidige areaal Ondergronden Er ligt 18.971 m2 aan (valdempende) ondergronden op de speel- en sportplekken. Dit is als volgt verdeeld:

Ondergronden type Zandplaats Zandbak totaal (zand) Kunstgras Rubbertegels Jeu de boules Trapveld Speelterrein Totaal

Tabel 2.2 Vervangings- en onderhoudskosten ondergronden oppervlak vervaningskosten onderhoudskosten aantal m² per m² totaal per m² per jaar 14.333 146 309 7 14.642 € 55,00 € 805.310 € 2,75 € 40.266 153 267 € 110,00 € 29.370 € 1,70 € 454 4 265 € 110,00 € 29.150 € 2,10 € 557 7 223 € 83,00 € 18.509 € 7,50 € 1.673 3 822 n.t.b. € € 6 2.752 n.t.b. € € 20 18.971 € 882.339 € 42.948 193

Totaalwaarde areaal Om een waarde te geven aan het huidige areaal, wordt er gekeken naar de waarde van de toestellen (cataloguswaarde) en de toegepaste ondergronden. De totaalwaarde van het areaal is ongeveer €3,1 miljoen. Om toestellen en ondergronden daadwerkelijk te vervangen is een vervangingsbudget nodig. In het vervangingsbudget wordt een indexatie (15%), kosten voor plaatsing en grondwerk (20%) en VAT (voorbereiding, administratie en toezicht) kosten (20%) berekend over de totaalwaarde van het areaal. Het totale vervangingsbudget is €5 miljoen.

De meest toegepaste valdempende ondergrond is zand (153x). De overige valdempende ondergronden zijn beperkt in de gemeente toegepast. Op basis van de richtbedragen voor de vervanging van ondergronden bedraagt de waarde van de valdempende ondergronden (zie ook tabel 2.2) bijna €900.000. Naast de bovenstaande valondergronden zijn er nog andere ondergrond op of rond speelplekken. Dit zijn ondergronden als gras, betontegel en asfalt. Niet alle toestellen zijn geschikt om op deze ondergronden te plaatsen. Zo mogen toestellen met een valhoogte tot 1,50 meter op gras geplaats worden. Het onderhoud van gras valt onder beheer openbaar groen. Betontegels en asfalt worden beheerd vanuit beheer wegen. Deze ondergronden vallen in het algemeen buiten dit beheerplan, alleen de betontegels rond tafeltennistafels en baskets vallen wel minnen het beheer van spelen.

Gemeente Raalte

9

3. Ambities 3.1 Het belang van bewegen, beleven, spelen en ontmoeten Spelen is voor de ontwikkeling van kinderen belangrijk. Door spel ontwikkelen kinderen sociale, motorische, cognitieve, creatieve en emotionele vaardigheden die belangrijk zijn om deel te nemen aan de samenleving. Buitenspelen is gezond, draagt bij aan de sociale contacten in de wijk en biedt spelmogelijkheden die binnen niet mogelijk zijn. Het is niet voor niets dat de overheid zich al decennia lang inzet voor voldoende, aantrekkelijke en veilige speelplaatsen. Buitenspelen is niet alleen goed voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Aantrekkelijke speelruimte is tevens goed voor de positieve beleving en leefbaarheid van een wijk. Speel en sportplekken kunnen een belangrijke ontmoetingsfunctie vervullen en bijdragen aan de sociale cohesie in de wijk. Beweegplekken stimuleren daarnaast een brede groep gebruikers om actief te blijven en gezond ouder te worden.

3.2 Ambities voor uitvoering Voor het uitvoeren van het beleid hebben we een drietal ambities. De ambities zijn voortgekomen uit het speelruimteonderzoek, het participatie onderzoek en alle relevante beleidskaders. De ambities zijn op 23 mei 2024 besproken tijdens een groot ketenpartner overleg. Hier deden de volgende interne en externe ketenpartners aan mee: • Buurtsportcoaches Sportbedrijf Raalte (extern) • Sportschool Vital Center (extern) • Landstede (extern) • Salland Wonen (extern) • Wijz Welzijn (extern) • Raalte S&G / GGD (extern) • Kernteam Sportakkoord (extern en intern) • Sportservice Zwolle, aangepast sporten (extern, interview) • Lager school (extern) • Beleidsmedewerker sociaal domein, sport- en sociaal (intern) • Adviseur recreatie en toeristme (intern) • Buitendienst speelplaatsen (intern) • Verbinder Raalte (intern) • Beheerder en opzichter spelen, groen en sport (intern) • Projectvoorbereiders spelen (intern)

10

Beheerplan Raalte - Beheer- en uitvoeringsplan op basis van huidige kaders

3.2.1 Ambitie 1: Integrale aanpak Participatie met inwoners • Huidige aanpak: De participatie vindt plaats tijdens een bewonersavond op een locatie in een (desbetreffende) kern. Hier wordt input gehaald voor de inrichting van een locatie. Na het ophalen van informatie krijgen inwoners ontwerpvoorstellen en mogen zij een keuze maken uit de ontwerpen. De bewonersavonden werken goed, omdat de inwoners hier ook behoefte aan hebben. • Wat gaan we doen: We blijven bewonersavonden organiseren. Alleen zal de focus niet alleen liggen op het ophalen van informatie, maar op het betrekken van inwoners bij hun buurt. Bewoners worden meegenomen in buurtplannen en de functies van de speelplekken (buurt-/steunplekken). Daarnaast worden inwoners gestimuleerd om initiatieven te beginnen in hun buurt. Door het delen van buurtplannen, krijgen de inwoners beter zicht op het lokale aanbod (we plaatsen hier geen glijbaan, want die staat verderop). Het aanspreken van inwoners doen we laagdrempelig. Op de envelop van de brieven moet het duidelijk zijn dat het om spelen/ sporten gaat ipv neutraal van de gemeente. De Verbinders in Raalte kunnen ook een rol spelen in de communicatie naar inwoners. Participatie met ketenpartners • Huidige aanpak: Interne domeinen (groen, spelen en sociaal) kunnen elkaar goed vinden in het gemeentehuis/ - werf.

Externe uitvoerende partners (bijvoorbeeld Sportbedrijf en Wijz) opereren goed vanuit hun missie/visie, maar hebben relatief weinig contact met beleidsdomeinen binnen het gemeentehuis /-werf. • Wat gaan we doen: Externe partners gaan we meenemen in buurtplannen (welke locaties krijgen welke functie). De mee te nemen partners zijn afhankelijk van de buurt (bijvoorbeeld ouderencentra, zorginstelling, woningbouw, scholen, sportvereniging). Sportbedrijf en jongerenwerk haken gemeente breed altijd aan. Jaarlijks wordt er een overleg georganiseerd met een kernteam (zie H5.3 actielijst). Tijdens dit overleg worden de plannen voor het jaar erop besproken: welke locaties/ buurten worden vernieuwd, er wordt teruggekeken op het jaar ervoor en grote lopende projecten worden besproken. Specifieke doelgroepen • Huidige aanpak: We erkennen dat er specifieke doelgroepen zijn die extra aandacht nodig hebben bij de inrichting van de openbare ruimte en ook moeilijker te bereiken zijn dan andere inwoners. Binnen de gemeente erkennen we de volgende specifieke doelgroepen: jongeren, ouderen en inwoners met een beperking. Deze groepen zijn niet statisch, maar kunnen veranderen gedurende de looptijd van dit beheerplan.

3. Ambities •

Wat gaan we doen: Om deze doelgroepen te bereiken gaan we gebruik maken van onze externe partners. Een aanvullend onderzoek naar deze doelgroepen kan op termijn nodig zijn. Jongeren willen we bereiken via Carmel College en Wijz Welzijn. Ouderen via zorgcentra en buurtcentra. Inwoners met een beperking via Sportbedrijf, Zozijn en ambulant begeleiders in Raalte. Daarnaast maken we gebruik van de gehandicaptenraad van Raalte wanneer we inclusieve speelplekken willen aanleggen.

3.2.2 Ambitie 2: Gezonde buurt •

•

Huidige aanpak: Het huidige aanbod bestaat voornamelijk uit steunplekken. De steunplekken zijn vaak gelijkwaardig ingericht: aantal speeltoestellen met enkele speelvorm (bijvoorbeeld enkel glijden) in zandondergrond met omhoogstaande houten rand. Niet elke buurt beschikt over een goede centrale buurtplek. In de kleine dorpskernen zijn deze wel aanwezig. Het sportaanbod heeft de focus op voetbal. Er is weinig variatie in het sportaanbod. Wat gaan we doen: We focussen op het een goed en divers netwerk per buurt. Een netwerk bestaat uit een goede centrale (buurt)plek, met steunplekken die flexibel ingericht kunnen worden. In de flexibele inrichting wordt rekening gehouden met de verschillende beweegvormen uit het Athletic Skills Model (ASM). De speelplekken worden zoveel mogelijk met elkaar verbonden door routes. In hoofdstuk 6.2 zijn de richtlijnen beschreven van alle verschillende locaties. Locaties met elkaar verbinden door middel van routes moet nog verder uitgewerkt worden (H5.4 actielijst).

De Schijf van 10 bevat de volgende beweegvormen:

1. Balanceren en vallen 2. Stoeien en vechten 3. Gaan en lopen 4. Springen en landen 5. Rollen, duiken en draaien 6. Gooien, vangen, slaan en mikken 7. Trappen, schieten en mikken 8. Klimmen en klauteren 9. Zwaaien en slingeren 10. Bewegen op- en maken van muziek

3.2.3 Ambitie 3: Athletic Skills Model (ASM) •

•

Huidige aanpak: De methodiek rond het Athletic Skills Model (ASM) wordt omarmt in de gemeente Raalte. De uitvoerende partijen (bijv. de buurtsportcoaches) maken trainers en gymdocenten bewust van deze methodiek. De methodiek is nog niet doorvertaald naar de openbare ruimte terwijl hier wel mooie kansen voor zijn. Door de openbare ruimte aan te sluiten op deze methode worden alle inwoners uitgedaagd (bewust of onbewust) om de 10 basisbeweegvormen te trainen. Wat gaan we doen: ASM gebruiken we als gedachte goed bij het inrichten van speelbuurten. Het doel is om een gevarieerd en aantrekkelijk aanbod te creëren voor alle inwoners dat aanzet tot bewegen. Bij het inrichten van de beweegvriendelijke buurten hebben we hiervoor aanvullende ontwerp eisen bij het inrichten van buurt- en steunplekken in een speelbuurt. Deze richtlijnen staan beschreven in hoofdstuk 6.4. Onze focus ligt in eerste instantie op de ‘aandachtswijken’. Hier willen we de beweegvriendelijkheid extra bevorderen.

Gemeente Raalte

11

4. Beheerplan 4.1 Inspecties Volgens artikel 14 van het WAS moet een beheerder voldoen aan een beheersverplichting. Dat kan worden gedaan door het aantoneen van een actueel dossier. In artikel 15; lid 1 staat de inhoud van het dossier beschreven: ‘Degene die een attractie of speeltoestel voorhanden heeft, zorgt ervoor dat het toestel zodanig is geïnstalleerd, gemonteerd en zodanig is beproefd, geïnspecteerd en onderhouden en zodanig van opschriften is voorzien, dat er bij gebruik geen gevaar voor de gezondheid of veiligheid van personen bestaat. Om de veiligheid te waarborgen moeten toestellen regelmatig geïnspecteerd worden. De normen (NEN-EN 1176; NEN-EN 1177 en NEN-EN 16630) schrijven drie vormen van inspectie voor; de visuele-, operationele-, en veiligheidsinspectie. Tijdens deze laatste twee vormen van inspectie wordt getoetst of toestellen nog steeds voldoen aan de voorgeschreven normen en worden aanbevelingen gedaan om geconstateerde gebreken op te lossen. Visuele inspectie Dit is een relatief snelle controle om na te gaan of er visueel wat aan de hand is met de speelvoorzieningen en of hierdoor een mogelijk risico ontstaat. Gedurende het speelseizoen is een visuele inspectie regelmatig nodig. Vaak wordt dit uitgevoerd door de eigen dienst en betrokken inwoners. De kosten hiervoor worden vaak meegenomen in een beheerplan.

Operationele inspectie Tijdens de operationele inspectie wordt de werking van de toestellen gecontroleerd. Op basis hiervan wordt operationeel onderhoud uitgevoerd. Tijdens de operationele inspectie wordt ook gecontroleerd of reparaties correct en duurzaam uitgevoerd zijn. Er wordt aangeraden om de operationele inspectie drie keer per jaar uit te voeren. Dit kan gebeuren door de eigen dienst of door een externe instantie. De kosten voor het uitvoeren door een externe instantie ligt ongeveer op €7,- per toestel, per inspectie. De jaarlijkste kosten (3 inspecties) bedragen dan ongeveer € 15.000,-. Veiligheidsinspectie Deze inspectie wordt jaarlijks uitgevoerd volgens de eerdergenoemde normen, deze inspectie gebeurt door een onafhankelijk, extern bureau om het algehele veiligheidsniveau van speeltoestellen, funderingen en valdempende oppervlakken vast te stellen; met inbegrip van eventueel aangebrachte wijzigingen als gevolg van de beoordeling van veiligheidsmaatregelen, aanwezigheid van houtrot/corrosie, weersinvloeden, en eventuele veranderingen in het

12

Beheerplan Raalte - Beheer- en uitvoeringsplan op basis van huidige kaders

veiligheidsniveau van de toestellen. De kosten hiervan bedragen €8,- per toestel. De jaarlijkse kosten bedragen € 5.800,-.

4.2 Onderhoud Preventief onderhoud Bij populaire locaties of toestellen die snel slijtage vertonen (bijvoorbeeld schommels), wordt preventief onderhoud uitgevoerd om op deze manier onveilige situaties te voorkomen. Daarnaast is het preventieve onderhoud gericht op het verlengen van de levensduur van toestellen. Bij dit onderhoud gaat het bijvoorbeeld om het aanbrengen en in stand houden van de beschermende coating, behandelen van paalkoppen, smeren van bewegende delen en het reinigen van toestellen. Aanbevolen wordt om deze grondige onderhoudsronde ieder jaar bij aanvang van het speelseizoen in april uit te voeren. Bij het extern laten uitvoeren van deze werkzaamheden moet qua kosten rekening gehouden worden met 1,5% van de areaalwaarde van speel- en sporttoestellen. Het benodigde budget voor preventief onderhoud is daarmee ongeveer € 33.400,- per jaar. Operationeel onderhoud Gedurende het jaar is operationeel onderhoud nodig, zodat toestellen goed blijven functioneren. Te denken valt aan het aandraaien van bouten/moeren, verwijderen van splinters, vervangen van afsluitdoppen en versleten toesteldelen. Operationeel onderhoud is ten minste één keer gedurende het speelseizoen nodig. Daarnaast kan operationeel onderhoud nodig zijn als gevolg van constateringen tijdens operationeleen/of veiligheidsinspecties.

Voor de kosten van het operationeel onderhoud (bij uitvoering van een externepartij) kan ook uitgegaan worden van gemidddeld 1,5% van de areaalwaarde en daarmee ongeveer € 33.400,- per jaar. Niet al het onderhoud kan planmatig worden uitgevoerd, soms is niet-planmatig onderhoud nodig. Uit een visuele inspectie of meldingen van bezoekers kan naar voren komen dat een toestel schade heeft opgelopen als gevolg van bijvoorbeeld vandalisme of extreme weersomstandigheden. In dat geval moet op zeer korte termijn onderhoud worden uitgevoerd (of een toestel worden afgesloten) om de veiligheid voor gebruikers te garanderen. Als indicatie wordt 1% van de waarde van alle speel- en sporttoestellen genomen, waardoor de totale kosten voor het onderhoud uitkomen op 4% van de areaalwaarde. Het benodigde budget voor onderhoud, wanneer dit door een externe partijen wordt uitgevoerd, is daarmee ongeveer € 88.000,- per jaar.

4. Beheerplan Onderhoud ondergronden In het huidige veiligheidsregime zijn de ondergronden bij speeltoestellen van groot belang. Het merendeel van de blessures bij kinderen wordt veroorzaakt door het vallen van een toestel. Goed beheer en onderhoud van (valdempende) ondergronden is daarom noodzakelijk om de veiligheid en functionaliteit van een speelplek te waarborgen. De wijze van onderhoud van de ondergronden is afhankelijk van het type materiaal en de ambities op beeldkwaliteitsniveau van de gemeente. Onderstaande tabel 3.1 laat zien met welke kosten voor het onderhoud van de verschillende ondergronden rekening moet worden gehouden. Dit is afhankelijk van de oppervlakte en de werkzaamheden die per ondergrond uitgevoerd moeten worden. De kosten per m² zijn een indicatie, waarbij uitgegaan is van een aannemerstarief. 3.1 onderhoudskosten ondergronden Ondergronden oppervlak onderhoudskosten type m² per m² per jaar Zandplaats 14.333 309 Zandbak 14.642 € 2,75 € 40.265,50 totaal (zand) 267 € 1,70 € 453,90 Kunstgras 265 € 2,10 € 556,50 Rubbertegels 223 € 7,50 € 1.672,50 Jeu de boules 822 € Trapveld 2.752 € Speelterrein 18.971 € 42.948 Totaal

Gras Gras of gazon is onderhoudsintensief, aangezien maaien noodzakelijk is om toegankelijkheid te waarborgen. Het schoonmaken en maaien van gazon is seizoen afhankelijk. Gemiddeld genomen dient er 25 keer per jaar gemaaid te worden. Voor een deel van de toestellen mag gras worden toegepast als valdempende ondergrond. In dat geval is het van belang dat er een goed worteldek aanwezig is en dat het gazon niet is uitgesleten. Het kan dus nodig zijn om het terrein opnieuw in te zaaien. Bij trapvelden (intensief) dient ander maaibeheer te worden toegepast dan bij natuurlijke speelplekken (extensief). Voor het maaien en inzaaien van gazon geldt dat het onder algemeen groenonderhoud valt. De kosten zijn daarom niet opgenomen in dit beheerplan voor spelen.

Bestrating Bestrating heeft geen valdempende waarde en wordt zodoende niet toegepast bij speeltoestellen met een valhoogte boven de 60cm of bij speeltoestellen met een gedwongen beweging. Wel is het geschikt voor sportvelden of speelaanleidingen. Vaste verhardingen vragen relatief weinig investering en ook het onderhoud is qua kosten beperkt. Onderhoud van vaste verhardingen bestaat voor het overgrote deel uit het onkruidvrij houden en vegen van de verharding en het herstellen/herstraten van de verharding. Herstraten gebeurt wanneer het terrein toe is aan vernieuwing vanwege gebruik of wortelgroei. In de regel wordt gemiddeld 1% van het oppervlak elk jaar opnieuw bestraat of hersteld. Het herstraten en herstellen van bestrating zal voor een gedeelte onder het algehele onderhoud vallen of er grotendeels mee overlappen. Kunstgras Kunstgras wordt veelal gebruikt als valdempende ondergrond en op openbare sportvelden (bijv. trapveldjes). Dit dient tenminste eenmaal per jaar opgeborsteld en bezand te worden met kwartszand. Hierdoor blijft het kunstgras functioneren, blijft stabiliteit gewaarborgd en wordt slijtage van de vezels vertraagd. Bij toepassing van kunstgras met een aansluiting op gazon wordt aanbevolen een maaitegel rondom het kunstgrasveld te plaatsen. Dit voorkomt maaischade aan het kunstgrasveld.

Als er gebruik wordt gemaakt van verschillende kleuren of vlakken kunstgras, wordt aanbevolen de naden tussen de vlakken niet op slijtagegevoelige punten te plaatsen (onder de schommel, duikelrek of bij de uitloop van een glijbaan). Indicatie kosten: € 1,70/m² Rubber De rubbergietvloer en rubbertegels dienen ten minste één keer per jaar schoongespoten te worden om te voorkomen dat er teveel vuil en alg ophoopt in de openingen van het rubber. Schoonspuiten voorkomt slijtage en bevordert de toegankelijkheid van de ondergrond. Bij een boomrijke plek is rubber geen ideale ondergrond omdat de vloer hier snel vuil en glad wordt. Bij naadvorming van rubbertegels dienen deze tijdig herplaatst te worden om onwenselijke en onveilige situaties te voorkomen. Bij het opkrullen van tegels dienen deze tijdig verwijderd en vervangen te worden. Aanbevolen wordt om rubbervloeren niet direct naast een zandondergrond of zandbak te plaatsen. Dit voorkomt dichtslibbing van de poriën in de rubbergietvloer en vroegtijdige slijtage. Indicatie kosten gietvloer: € 2,25/m² Indicatie kosten rubbertegels: € 2,10/m² Gemeente Raalte

13

4. Beheerplan Losse ondergronden Ondergronden zoals houtsnippers en zand halen hun valdempend vermogen uit de toegepaste laagdikte. Bij deze losse ondergronden wordt voorgeschreven om tenminste 10cm bovenop de benodigde laagdikte aan te brengen in verband met het wegspelen van het losse materiaal. Belangrijk bij losse ondergronden is dat de opvangzone egaal gehouden wordt. Zand Valdempend zand dient regelmatig gereinigd te worden van aanwezig afval of ontlasting. Ook is het van belang onkruid tijdig te verwijderen. Dit kan namelijk van invloed zijn op de valdempende eigenschappen van de ondergrond en tevens de uitstraling van de plek. Omdat zand gauw een bron van vuil vormt en een grote aantrekkingskracht op katten heeft, is het noodzakelijk dit om dit ten minste eens per jaar te reinigen of (deels)verversen. Door een regelmatige visuele inspectie kan voorkomen worden dat een ondergrond te vies wordt om in te spelen. Indicatie kosten: € 2,75 per m² Houtsnippers Houtsnippers vormen een goede ondergrond voor ongewenste kruiden. Deze dienen daarom regelmatig verwijderd te worden. Dit kan namelijk van invloed zijn op de valdempende waarde van de ondergrond en tevens de uitstraling van de plek. Omdat snippers organisch materiaal zijn, beginnen deze na verloop van tijd te composteren. Het is daarom noodzakelijk de snippers ten minste eens per 3 jaar te vervangen.

Indicatie kosten: € 2,25 per m² Verwachte onderhoudskosten per jaar De te verwachte onderhoudskosten per jaar komen daarmee in totaal uit op: Onderhoud speeltoestellen (4% van het areaal) € 88.000,Onderhoud ondergronden € 43.000,Veiligheidsinspectie 1x per jaar € 5.600,Totaal € 136.600,-

14

Beheerplan Raalte - Beheer- en uitvoeringsplan op basis van huidige kaders

4.3 Huidige situatie Huidige onderhoudsbudget Het beschikbare onderhoudsbudget voor 2025 is € 40.410,Binnen dit budget zijn er drie kostenposten namelijk materiaalkosten, onderhoud diversen en inspectiekosten. Eigen dienst Raalte beschikt ook over een eigen dienst die een groot deel van het preventief en operationele onderhoud voor zijn rekening neemt. Daarnaast wordt een deel van onderhoud aan de ondergronden door de eigen dienst uitgevoerd. De eigen dienst bestaat uit twee medewerkers die gezamenlijk ongeveer 650 uur per jaar werk leveren aan het onderhouden van de speel- en sportplekken. Uitgaande van een netto-uurtarief vertegenwoordigt dit een bedrag van bijna € 30.000,- per jaar. Daarnaast worden door medewerkers van de Productie en de buitendienst de zandondergronden onderhouden (spitten en onkruid verwijderen) en o.a. afvoer van zand verzorgd. Hiervoor staan in totaal ongeveer 150 uur eigen dienst en 1.000 uur Productie. Dit vertegenwoordigt een bedrag van € 22.000,-. Het totale beschikbare onderhoudsbudget (2025) komt daarmee op: Materiaalkosten Onderhoud diversen Inspectiekosten Preventief en operationeel onderhoud (eigen dienst) Regulier onderhoud (eigen dienst en Productie) Totaal

€ 25.098,€ 7.224,€ 8.088,€ 30.000,€ 22.000,€ 92.410,-

4. Beheerplan 4.4 Conclusie en aanbevelingen Er zit een verschil tussen het benodigd budget en het beschikbare budget. Er zijn twee redenen die dit verschil verklaren. • Onderhoud zandondergronden. Het huidige onderhoud aan de zandondergronden is minder uitgebreid dan in het beheerplan wordt beschreven. • (Extern) uurtarief. Het uurtarief van externe aannemers ligt hoger het netto uurtarief van de medewerkers in de buitendienst en van de Productie. Aanbeveling: Levensduurverlengend onderhoud Met een verouderd speelareaal zal er steeds meer rekening gehouden moeten worden met ‘levensverlengend onderhoud’. Levensverlengend onderhoud is noodzakelijk om toestellen in een goede en veilige conditie te houden als de levensduur van een toestel is verstreken. Het bestaat uit het preventief uitvoeren van extra onderhoud (bijvoorbeeld smeren van lager) en het vervangen van grotere onderdelen, zoals staanders, bordessen en delen van een ondergrond.

Gemeente Raalte

15

5. Uitvoeringsplan 2025 - 2042 5.1 Wat gaan we doen? In het uitvoeringsplan wordt ingezet op het vormen van een goed netwerk van uitdagende beweeg-, beleef-, speel- en sportplekken voor een brede doelgroep en met een bereik voor de hele buurt. Op basis van het vastgestelde speelbeleid, het speelruimte onderzoek 2024 (bijlage) en de ambities (hoofdstuk 3) is gekeken welke locaties nodig zijn voor een goede spreiding en dekking binnen de gemeente Raalte. Hierbij is vooral gelet op de beschikbare ruimte, ligging, bereikbaarheid en de functies die de plekken nu al vervullen. Wat dit concreet betekent Binnen dit uitvoeringsplan gaan we werken met locatie gerichte aanpak. Elke locatie krijgt een uitvoeringsadvies met uitvoeringsbudget. We werken met de volgende uitvoeringsadviezen: • Locatie behouden: bij het behouden van een locatie wordt een locatie regulier heringericht. • Impuls: locaties met een impuls krijgen extra budget om een verbetering uit het beleid door te voeren. De impuls kan zijn op spelen, sport, klimaatbestendigheid of inclusiviteit. • Omvormen: Op een aantal (kleine) plekken, die op korte afstand van een andere plek liggen, verdwijnen de speeltoestellen op termijn. De ruimte blijft wel behouden als vrije ruimte en is beschikbaar voor een alternatieve inrichting (bijv. moestuin, ontmoetingsplek). De alternatieve inrichting kan met de buurt bepaald worden.

Momenteel zijn er 170 speel en sportplekken. Na de looptijd van het uitvoeringsplan (2042), blijven er van de huidige plekken ongeveer 145 plekken behouden, krijgen 24 locaties een impuls op één of meerdere verbeter mogelijkheden. Er worden 25 locaties omgevormd. Het aantal speel- en sportplekken zal door uitbreiding van woonwijken (nieuwbouw) wel verder toenemen.

5.2 Welke investering is hiervoor nodig? Benodigde investeringsbudget In het uitvoeringsplan is gewerkt met richtbedragen voor de herinrichting. Deze richtbedragen zijn gebaseerd op de huidige inrichting, maar er is ook gekeken naar het type speelplek. Zo zijn de kosten voor herinrichting bij een grote buurtplek met meer speeltoestellen (door verwijdering, participatie en communicatie) groter dan bij een los veerelement in de straat. Een toelichting op het richtbedrag per type speelplek is te vinden hoofdstuk 6.2.

16

Beheerplan Raalte - Beheer- en uitvoeringsplan op basis van huidige kaders

Grofweg is het benodigde richtbedrag per speelplek opgebouwd uit de volgende percentages: • 10% Ontruiming/verwijdering huidige inrichting • 15% Budget voor grondwerk/meubilair • 20% Budget benodigd voor processtappen (ontwerp, participatie, communicatie) • 15% Budget voor ondergronden • 40% Budget benodigd voor nieuwe speeltoestellen (incl. plaatsing) Het totale uitvoeringsplan, bestaande uit het behouden van locaties, toevoegen van impulsen en het omvormen van verschillende locaties, vraagt een investering van € 4.715.000,-. Met een looptijd van 17 jaar betekent dit dat het benodigde vervangingsbudget gemiddeld € 277.352,- per jaar is. Als externe bijlage wordt een meerjarenonderhoudsplan in Excel toegevoegd. Hierin staan alle kosten gespecificeerd per locatie en uitvoeringsadvies. Zo is het ook inzichtelijk dat het behouden van alle locaties (zonder impuls of omvormen) € 4.860.000,- kost. Alle voorgestelde impulsen kosten € 365.000,-. Verdeeld over: • impuls spelen € 90.000,• impuls sport (ASM) € 100.000,• impuls inclusiviteit € 120.000,• impuls vergroenen € 55.000,Met het omvormen van 25 aantal locaties wordt € 510.000,- bespaard op het uitvoeringsplan. Huidig investeringsbudget Het gemiddeld beschikbare budget voor het vervangen van het speelareaal is (exclusief de aanvraag nieuw beleid 2025) kijkend naar de komende 7 jaar (20252031) gemiddeld € 87.000,- per jaar.

5. Uitvoeringsplan 2025 - 2042 Rol van de eigen dienst Ook bij herinrichting van speelplaatsen neemt de eigen dienst een deel van de werkzaamheden voor haar rekening. Dit gebeurt zowel bij de uitvoering van de werkzaamheden (ontruiming, grondwerk en toezicht) als bij het participatietraject en het ontwerp van de te renoveren speelplaatsen. Voor participatie en ontwerp bedragen de jaarlijkse loonkosten ongeveer € 55.000,- en voor de daadwerkelijke ontruiming en herinrichting € 24.500,-.

5.3 Wanneer gaan we het doen?

Het beschikbare investeringsbudget komt hiermee op € 166.500,-.

Technische vervangjaar en verwachte vervangjaar Het technische vervangjaar is het bouwjaar plus de gemiddelde levensduur van speeltoestellen op de speelplek. De levensduur van speeltoestellen ligt tussen de 15 en 20 jaar. Met het technische vervangjaar wordt een lange termijn inschatting gemaakt wanneer speelplekken opnieuw ingericht moeten worden.

Conclusie en aanbevelingen Er is, exclusief de aanvraag nieuw beleid bij begroting 2025, te weinig investeringsbudget beschikbaar om de speeltoestellen in de huidige speelplaatsen te vervangen. Dit heeft voor een deel te maken met de bezuiniging in 2014 om 25% te korten op het investeringsbudget voor speeltoestellen. Verder is er sinds 2014 geen rekening gehouden met areaaluitbreiding en zijn er geen gelden gereserveerd voor de ondergronden, terwijl deze ondergronden wel vervangen moeten worden. Daarnaast is de gemeentelijke indexering lager geweest dan de prijsstijgingen in de markt. Om een bijdrage te kunnen blijven leveren aan leefbare toekomstbestendige dorpen en wijken en de groeiopgave is in de meerjarenbegroting 2025-2028 voorgesteld om extra vervangingsbudget van gemiddeld € 100.000,- per jaar beschikbaar te stellen. Dit gemiddelde is gebaseerd op de bedragen van 2025 t/m 2031. Met dit aanvullende budget kan Raalte het huidige speelvoorzieningenniveau in stand houden,investeren in de maatschappelijke meerwaarde van de openbare ruimte en wordt er aan de voorzijde geïnvesteerd op gezondheid van onze inwoners.

Scope De scope van het uitvoeringsplan is 17 jaar (2025-2042). In deze periode moeten alle 170 locaties opnieuw ingericht worden. Dit betekent dat er gemiddeld 10 locaties per jaar vervangen moeten worden. Als we kijken naar het gemiddelde verwachte vervangjaar van de speelplekken klopt dit gemiddeld.

In 2024 heeft de gemeente een veiligheidsinspectie laten uitvoeren waarin de verwachte vervangjaren van de speeltoestellen zijn geïnventariseerd. Tijdens deze inspectieronde heeft een inspecteur de staat van de toestellen beoordeeld en is er een inschatting gemaakt hoe lang een toestel nog mee kan, voordat het echt vervangen moet worden. Met deze gegevens is het mogelijk om een uitvoeringsplan op de korte termijn (maximaal 3 jaar) vast te stellen. Daarna is het raadzaam opnieuw een inventarisatie te laten doen. De vervangingsopgave Door het verwachte vervangjaar jaar en technische vervangjaar te combineren kan er een uitvoeringsplan gemaakt worden voor de korte termijn (2025, 2026 en 2027) met een doorkijk voor de gehele vervangingsopgave (17 jaar). De uitvoeringsplanning op de korte termijn is gekoppeld aan de vastgesteld uitvoeringsbudgetten. Deze budgetten zijn niet toereiken genoeg om 10 locaties op te pakken. Hierdoor ontstaan er vervangingspieken in 2029 en 2030. Deze pieken kunnen met goed onderhoud (en waar nodigen levensverlengend) en een nieuwe inventarisatie van de verwachte vervangjaren op termijn worden uitgespreid over de jaren 2028 t/m 2035. Waar mogelijk zullen er locaties ook naar voren worden gehaald.

Gemeente Raalte

17

5. Uitvoeringsplan 2025 - 2042 5.4 Actielijst Tijdens opstellen van dit beheer- en uitvoeringsplan zijn nog een aantal acties waar een vervolg aan gegeven moet worden. Deze acties zijn samengevoegd in deze actielijst. •

•

•

• • • • •

18

Ketenpartner overleg: Vanuit het kernteam wordt er jaarlijks een ketenpartner overleg georganiseerd. Tijdens het overleg word het uitvoeringsplan voor het opvolgende jaar besproken. Welke locaties worden opgepakt, en waar moeten we rekening mee houden rond deze locatie? Speel- en beweegroutes: Op de uitvoeringskaart zijn mogelijke speel- en beweegroutes ingetekend. Dit zijn locaties die met autoluwe of autovrijepaden met elkaar verbonden kunnen worden. Tijdens de uitvoering moet bepaald worden of er ingezet wordt op ingerichte routes, wat voor inrichting de routes krijgen en of hier (extra) budget voor nodig is. Speelplek- en groen adoptie: Inwoners hebben de mogelijkheid om een aanvraag in te dienen om een speelplek of (groen)plantsoen (gedeeltelijk) te adopteren. Hier zijn verschillende aanvraag formulieren en overeenkomsten voor. Deze kunnen samengevoegd worden tot één. Rookvrije generatie: In het speelruimtebeleid is vastgesteld dat alle speelplekken die nu ingericht worden een bord of tegel krijgen met de tekst “Op weg naar een rookvrije generatie“. Levensverlengend onderhoud: De onderhoudswerkzaamheden moeten goed gemonitord worden. Voornamelijk de materiaalkosten, omdat hier goed aan af te leiden is of er levensverlengend onderhoud gepleegd is.

Schoolplein als centrale plek: Onderzoeken of schoolpleinen op sommige plekken niet de functie van (centrale) speelplek kunnen vervullen. Hiervoor een contract met afspraken opstellen. Actualiseren adoptieovereenkomsten: Het proces, inclusief administratie, rondom adoptie van speelobjecten nalopen. Raamovereenkomst: Onderzoeken of het afsluiten van raamovereenkomsten met speeltoestellenleveranciers interessant, wel inkooptechnisch nodig is.

Beheerplan Raalte - Beheer- en uitvoeringsplan op basis van huidige kaders

6. Kaders voor uitvoering Om de ambities uit hoofdstuk 3 in de praktijk te brengen en om de in hoofdstuk 5 beschreven ingrepen uit te voeren zijn een aantal adviezen en richtlijnen opgesteld die helpen bij de uitvoering.

6.1 Clustering van vervangingen Voor een efficiënte uitvoering is het advies om ingrepen te clusteren. Dit geldt zowel voor ingrepen op wijkniveau als op de plek zelf. Als uit de periodieke veiligheidsinspecties blijkt dat op een locatie één of meerdere toestellen op korte termijn vervangen moet worden (binnen 2 jaar) komt een plek in aanmerking voor inrichting. Hierbij zijn de volgende richtlijnen van toepassing: • Speelplekken worden bij voorkeur per locatie in een keer opgepakt voor herinrichting of omvorming en niet toestel voor toestel. Deze manier geeft meer mogelijkheden voor participatie en afstemming van de inrichting op de wensen uit de wijk. • Op plekniveau kunnen vervangingen die binnen 3 tot 5 jaar aan de beurt zijn worden geclusterd binnen één herinrichting. • Er rekening gehouden met wijk renovaties en andere grote werkzaamheden in de openbare ruimte zodat er zo veel mogelijk werkzaamheden gecombineerd kunnen worden. • Op wijkniveau is clustering van uitvoering op verschillende locaties belangrijk zodat ingrepen en inrichting onderling op elkaar kunnen worden afgestemd. Zo wordt de relatie tussen investeren in buurtplekken en het omvormen van steunplekken duidelijk. • Voor het clusteren op plek- en wijkniveau kan het nodig zijn om ingrepen iets naar voren te halen of juist met onderhoud iets uit te stellen.

• Uitgangspunt bij clustering is dat er geen kapitaalvernietiging ontstaat. De relatief nieuwe toestellen (jonger dan 10 jaar) die nog prima 5 jaar mee kunnen moeten worden meegenomen in de herinrichting óf verplaatst worden naar een andere speelterrein. • Bij locaties waar de vaste ondergrond aanleiding geeft voor vervanging moet kritisch worden gekeken of behoud van de toestellen zinvol is (anders kapitaalvernietiging).

6.2 Richtlijnen per type locatie Per type locaties zijn er richtlijnen opgesteld die aansluiten op de ambities. Centrale plek: Een centrale plek is een plek voor de hele omwonende buurt. Binnen 400 meter (5-10 minuten lopen) van elke woning is zo’n plek te vinden. Een buurtplek is ingericht als een plek waar