Accountantsverslag gemeente Raalte 2020 WG
Tekst van het document
Hierbij heeft uw organisatie ook voorbeelden gegeven van de manier waarop zij deze beheerst. Een belangrijke beheersingsmaatregel die het college heeft getroffen is het uitvoeren van periodieke interne controle op de wat betreft omvang en financiële risico’s belangrijkste processen. Daarnaast heeft het college begin 2021 de interne frauderisicoanalyse geactualiseerd. Wij onderschrijven het blijvende belang van beide beheersmaatregelen. Het is belangrijk de geactualiseerde frauderisicoanalyse jaarlijks te blijven delen en bespreken met de rekeningcommissie. Op deze wijze vormt het periodiek actualiseren ervan een zichtbaar en vast onderdeel van de interne beheersingsomgeving inclusief de communicatie hierover met het toezichthoudend orgaan.
Data-analyse kan de organisatie mogelijk helpen bij het identificeren en beheersen van (fraude)risico’s. De inzet van dataanalyse in het kader van de frauderisicobeheersing is een beproefde methode om bestaande en nieuwe vormen van misbruik van middelen van organisaties in een zo vroeg mogelijk stadium te herkennen en verliezen te beperken of geheel te voorkomen. De maatschappelijke waarde van de organisatie versterkt de noodzaak om het systeem van fraudepreventie voortdurend aan te scherpen en te verbeteren. Data-analyse helpt de gemeente bij dat streven naar continue verbetering. Vandaar dat wij de aanbeveling doen data-analyse toe te voegen aan het systeem van maatregelen dat de gemeente heeft ontworpen ter uitvoering van haar verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude.
Voor een verdere doorontwikkeling van de frauderisicoanalyse adviseren wij het college om de (fraude)risico’s specifiek te benoemen en inzichtelijk te maken welke beheersmaatregelen zijn getroffen, dan wel getroffen moeten worden om de frauderisico’s te beheersen. Wij adviseren u om vervolgens de geïdentificeerde interne-beheersingsmaatregelen periodiek te toetsen op werking, zodat vastgesteld kan worden of de (fraude)risico’s voldoende worden beheerst en het restrisico gelijk is aan het geaccepteerde restrisico of dat aanvullende maatregelen noodzakelijk Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD zijn.
23
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt.
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Druk
Gelegenheid
Rationalisatie
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
24
Interne beheersing
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
25
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Interne beheersing
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Boardletter 2020, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2020 een interim-controle uitgevoerd. Deze interimcontrole is primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze boardletter 2020 d.d. 13 januari 2021. In dit hoofdstuk hebben wij in samenvattende vorm onze belangrijkste bevindingen opgenomen.
Samenvattend concluderen wij dat de interne beheersing van voldoende niveau is, maar op onderdelen verder kan worden versterkt en efficiënter kan worden ingericht. Wij observeren dat uw gemeente zich bewust is van de urgentie om de beheersing van de relevante processen te versterken. Ons overall beeld vanuit de interim controle 2020 is dat meerdere acties in gang zijn gezet om de interne beheersing verder te versterken wat wij zien als een positieve ontwikkeling.
In het kader van een effectieve bedrijfsvoering adviseren wij uw college voor een aantal significante processen meer gebruik te maken van zogenoemde “ key controls ”. Een key control is een interne beheersmaatregel, waarmee een afwijking van materieel belang kan worden voorkomen of ontdekt en tijdig kan worden gecorrigeerd. Hiermee wordt er beter gestuurd en gesteund op procescontroles (preventief) in plaats van op gegevensgerichte controles (repressief). De gemeente Raalte kan bijvoorbeeld binnen het proces van de memoriaalboekingen, inkopen en EU-aanbestedingen de digitale workflow zo inrichten dat binnen het proces functiescheiding wordt afgedwongen. Wij hebben vastgesteld dat er nog te weinig gebruik wordt gemaakt van geprogrammeerde controles waardoor in onze optiek te veel handmatige controles noodzakelijk zijn. Het begrip van deze keycontrols kan de organisatie ook helpen in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording 2021. Hiermee kan namelijk duidelijk worden gemaakt dat de gemeente in control is met betrekking tot de processen die deze verantwoording raken.
Functiescheiding sociale uitkeringen en verstrekkingen Vanwege de urgentie van de coronacrisis en de tijdsdruk bij de gemeente heeft bij het toekennen van de Tozo-uitkering geen onafhankelijke toets door een tweede medewerker plaatsgevonden. Hierdoor is geen functiescheiding tussen het beoordelen van de aanvraag en het afgeven van de beschikking. Binnen het sociaal domein wordt sterk gesteund op de controleverklaringen van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en de zorgaanbieders. Echter is de gemeente zelf verantwoordelijk voor de indicatiestelling en het afgeven van de beschikking. Wij hebben vastgesteld dat ook binnen dit proces van het verstrekken van sociale verstrekkingen in natura aan personen (PGB, WMO en Jeugd) geen sprake is van functiescheiding, hiermee ontbreekt het “4-ogen-principe”. Wij adviseren het college om het proces van het verstrekken van sociale uitkeringen en verstrekkingen zo in te richten dat te allen tijde een tweede functionaris de aanvraag/ beschikking moet autoriseren. Zodat bij toekomstige uitkeringen en verstrekkingen altijd sprake is van het “4-ogen-principe”.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
26
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Interne beheersing
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Functiescheiding inkoopproces Binnen het inkoopproces wordt geen functiescheiding afgedwongen tussen het verstrekken van opdrachten (bestellingen), het autoriseren van de prestatielevering en het goedkeuren van de facturen (lasten). In de financiële administratie (Civision) wordt niet afgedwongen dat iedere factuur door twee medewerkers wordt gecontroleerd en geautoriseerd, hiermee ontbreekt het “4-ogen-principe”. Daarnaast zijn in Civision de budgethouders limieten niet opgenomen, waardoor het mogelijk is dat een budgethouder boven zijn budget facturen accordeert. Indien een factuur boven de limiet van de budgethouder ligt, moet deze handmatig worden doorgezet naar de tweede budgethouder dit wordt niet afgedwongen binnen het systeem.
Wij hebben geconstateerd dat functiescheiding is aangebracht in het proces van memoriaalboekingen. In de regel zullen memoriaalboekingen in de financiële administratie worden aangemaakt door een financiële medewerker en zal deze worden doorgeboekt door een tweede onafhankelijke functionaris (4-ogen-principe). Wij hebben vastgesteld dat deze functiescheiding niet wordt afgedwongen binnen de financiële administratie waardoor het theoretisch mogelijk is dat één medewerker zowel een memoriaalboeking aanmaakt als doorboekt.
Tijdens onze interim controle 2020 hebben wij vastgesteld dat door de gemeente een analyse is gemaakt van alle boekingen waarbij zowel de registreerder als de doorboeker eenzelfde functionaris betreft. Echter hebben wij vastgesteld dat de Wij adviseren de budgetlimieten te verwerken analyse niet volledig is uitgevoerd. De in de digitale workflow, zodat bij een boekingen waarbij alleen een registreerder overschrijding deze facturen automatisch of doorboeker is opgenomen in de financiële worden doorgestuurd naar een tweede administratie worden niet betrokken in de medewerker voor akkoord. Ook adviseren wij analyse. Tevens hebben wij vastgesteld dat de digitale workflow zo in te richten dat te één van deze memoriaalboekingen is allen tijde een tweede functionaris de factuur gemaakt door de medewerker welke ook de autoriseert. analyse op functiescheiding achteraf uitvoert, hierdoor is per definitie geen Functiescheiding memoriaalboekingen sprake van functiescheiding. Daarnaast kan de diepgang van analyse verder worden In voorgaande jaren hebben wij u versterkt door elke controlestap duidelijk uit gerapporteerd over het proces inzake het te werken en de geselecteerde boekingen maken van memoriaalboekingen zichtbaar te controleren aan de hand van de (correctieboekingen). onderliggende brondocumentatie.
Wij adviseren u om de periodieke analyse van de functiescheiding binnen de memoriaalboekingen verder te versterken om het risico achteraf volledig te mitigeren. Dit door alle memoriaalboekingen te betrekken in de analyse en de analyse uit te laten voeren door een onafhankelijke medewerker. Daarnaast adviseren wij u om te onderzoeken of het risico ook preventief aan de voorkant van het proces kan worden beheerst. Bijvoorbeeld door de functiescheiding in de financiële administratie te implementeren zodat een inhoudelijke controle voorafgaand aan het doorboeken van de memoriaalboeking afgedwongen wordt. Rechtmatigheid EU-aanbestedingen
In voorgaande jaren hebben wij u geadviseerd om in het proces van inkoop en aanbestedingen adequate preventieve interne beheersmaatregelen op te nemen in plaats van uitsluitend achteraf een interne controle uit te voeren op juiste naleving van de interne en externe aanbestedingsrichtlijnen middels een spend-analyse.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
27
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Interne beheersing
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020
Rechtmatigheid EU-aanbestedingen (vervolg) Vorig jaar hebben wij vastgesteld dat hieraan in een aantal opzichten invulling is gegeven, bijvoorbeeld door het verder centraliseren van de aanwezige contracten en het per kwartaal uitvoeren van een analyse op crediteurniveau waarbij onbekend hoge crediteuren nagevraagd worden bij budgethouders. Tegelijkertijd stellen wij vast dat het contractenregister op dit moment nog niet volledig is en het vooraf aanvragen van een verplichting niet afgedwongen wordt binnen de huidige financiële administratie.
Wij adviseren u verdere preventieve beheersmaatregelen te implementeren waardoor gewaarborgd wordt dat inkopen rechtmatig worden aanbesteed. Data-analyse sociaal domein Een belangrijk onderdeel van de interne beheersing van het sociaal domein betreft het vaststellen van de kwaliteit en kwantiteit van de geleverde zorg. Vanwege de omvang van de zorg gerelateerde kosten is het van groot belang dat uw gemeente continue voldoende inzicht heeft in de ontwikkeling van de zwaarste, duurste en meest ingrijpende trajecten.
Vorig jaar hebben wij u geadviseerd om meer gebruik te maken van de beschikbare data en diepgaande analyses uit te voeren op de zorg gerelateerde kosten. Wij hebben tijdens de interim-controle begrepen dat uw organisatie invulling aan dit advies heeft gegeven door een data-analist aan te stellen voor het bouwen van een lokaal dashboard waar middels data-analyse de zorgkosten gemonitord kunnen worden. Op dit moment wordt dit dashboard nog verder ontwikkeld en wordt onderzocht welke data nog meer nodig is om periodiek analyses uit te kunnen voeren om de zorgkosten te (blijven) beheersen. Wij adviseren het college de ontwikkelingen met betrekking tot data-analyses voort te zetten en verder te optimaliseren om zo de lasten in het sociaal domein te (blijven) beheersen. Data analyse helpt om de juiste vragen te stellen die leiden tot meer inzicht in de ontwikkeling en uitvoering van de zorg. Bijvoorbeeld door het verkrijgen van inzichten in de ontwikkeling van de zwaarste, duurste en meest ingrijpende interventies.
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving verdient de nodige aandacht Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen gaan over de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen. De IT-omgeving en een adequate opzet en werking daarvan nemen een steeds dominantere plaats in binnen uw organisatie voor een betrouwbare geautomatiseerde gegevensverwerking. Daarmee krijgt de IT ook een dominantere positie in onze controleaanpak en uitvoering.
Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
28
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Interne beheersing
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving verdient de nodige aandacht (vervolg) Uw IT omgeving is belegd in DOWR-I verband. In het kader van de jaarrekeningcontrole 2020 van de gemeente Raalte hebben wij een geactualiseerde IT audit uitgevoerd in DOWR-I verband. Wij hebben een inventarisatie uitgevoerd van de algemene IT beheersmaatregelen (General IT Controls) voor de deelgebieden informatiebeveiliging en wijzigingsbeheer voor de financiële administratie (SAP) en de uitkeringenadministratie (GWS4ALL). Onze scope is beperkt geweest tot het vaststellen van opzet en bestaan van de beheersmaatregelen die relevant zijn in het kader van de controle van de jaarrekening van de gemeente Raalte.
Tijdens de interim-controle 2020 hebben wij geconstateerd dat in DOWR-I verband verdere stappen zijn gezet in het verbeteren van de interne beheersing, met name op het gebied van user access en het uitbesteden van de beheerdiensten van de financiële applicatie SAP aan een externe partij. De positieve ontwikkelingen hebben daarnaast plaatsgevonden in het beheer van de cybersecurity risico’s. In 2020 wordt de DOWR-I nog steeds door de VNG gezien als een van de koplopers als het gaat om de aansluiting op het Gemeentelijke Gemeenschappelijke Infrastructuur-Veiligtraject en de samenhangende implementatie van het System Information Event Management systeem.
Ondanks de positieve ontwikkeling blijven de IT-beheersingsmaatregelen een aandachtspunt, met name ten aanzien van het rechtenbeheer en de beheersing van taken die door externe partijen worden uitgevoerd. Onze bevindingen resulteren erin dat wij voor onze jaarrekeningcontrole 2020 géén gebruik (hebben) kunnen maken van de door uw gemeente getroffen geautomatiseerde beheersingsmaatregelen in applicaties, omdat die direct afhankelijk zijn van de betrouwbare en continue werking van de IT-omgeving. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de maatregelen die zijn opgenomen in de digitale workflow inkoopfacturen. Om achteraf voldoende zekerheid te krijgen over de betrouwbare en rechtmatige verwerking van de inkoopfacturen hebben wij aanvullende gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Hieruit volgen geen bijzonderheden. Overeenkomstig artikel 2:393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht om onze bevindingen te rapporteren met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op dit gebied aan u gerapporteerd moeten worden, anders dan de waarnemingen zoals hierboven besproken.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
29
Overige aangelegenheden
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
30
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Overige aangelegenheden
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
De COVID effecten zijn juist en volledig verwerkt in de jaarrekening 2020 De controle van de jaarrekening 2020 is een bijzondere controle omdat zowel de opsteller van de jaarrekening als de controleur daarvan rekening moeten houden met de implicaties van COVID op de realisatie 2020 en de financiële positie. De gemeente Raalte heeft de implicaties als gevolg van COVID juist en volledig verwerkt in de jaarrekening. COVID heeft effecten op de gecontracteerde leveranciers en gesubsidieerde instellingen. Doordat er binnen de gemeente en samenwerkende partijen anders is gewerkt, ofwel door de beperkende maatregelen van de Rijksoverheid, dan wel een combinatie van factoren, komt het voor dat de prestaties voor bijvoorbeeld versterkte subsidies niet of anders zijn geleverd. Hierna gaan wij in op de belangrijkste onderdelen als gevolg van COVID. Tozo-uitkeringen Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de COVID-crisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Als onderdeel van de controle van de Sisa-bijlage hebben wij deze regeling gecontroleerd. Wij hebben vastgesteld dat de Tozo-uitkeringen van ruim € 2,9 miljoen juist en rechtmatig zijn verstrekt.
De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft daarnaast voor dat wij een kwalitatieve toets moeten verrichten op uw Misbruik en Oneigenlijk (M&O) beleid voor de Tozo-regeling. Wij hebben vastgesteld dat uw gemeente géén specifiek M&O-beleid en controleplan IB-signalen heeft vastgesteld voor de Tozo-regeling met specifieke risicofactoren en -afwegingen inzake de Tozo. Wel hebben wij vastgesteld dat uw gemeente voldoende inspanningen levert ter opvolging van IB-signalen, echter ontbreekt een planmatige aanpak en kunnen wij niet vaststellen of wordt voldaan aan de kwalitatieve vereiste. Wij adviseren de gemeente om een M&O-beleid vast te stellen en een controleplan IB-maatregelen uit te werken met hierin vastgelegd hoe omgegaan wordt met IB-signalen, hoe een risico-selectie is gemaakt (inclusief de afweging van de risico’s en de motivering welke risico’s wel en welke niet worden onderzocht), welke steekproeven worden genomen en wanneer (tijdspanne) welke controle plaatsvindt. Subsidieverstrekkingen Bij de kaderstelling voor het subsidiebeleid zijn kaders vanuit gemeenteraad gedelegeerd aan het college. In deze gevallen kan een college zelfstandig kaders, dan wel de uitvoering binnen die kaders (b.v. op grond van een hardheidsclausule) aanpassen.
De gemeente Raalte heeft in haar ‘Algemene subsidieverordening Raalte 2014’ een hardheidsclausule opgenomen. Hierin staat dat het college in bijzondere gevallen kan afwijken. Dit houdt in dat ondanks gesubsidieerde instellingen niet alle prestaties hebben geleverd de subsidies op basis van de hardheidsclause kunnen worden vastgesteld en hiermee rechtmatig kunnen worden beschouwd. Waardering vorderingen De waardering van de diverse debiteurenposities binnen een decentrale overheid vragen in het controlejaar 2020 extra aandacht. Dit geldt voor zowel uitkeringsdebiteuren, debiteuren als gevolg van belastingen/heffingen, vergunningen als de overige uitzettingen. De gemeente Raalte heeft regelingen getroffen met ondernemers en burgers en heeft uitstel verleend voor het betalen van bijvoorbeeld de huren.
Wij hebben de invorderingsrisico’s en daarmee de waardering van vorderingen beoordeeld. Het rijk heeft in 2020 de portemonnee getrokken om de ondernemers maar ook de culturele en creatieve sector te compenseren met diverse steunpakketten. Als gevolg hiervan zien wij geen grote mutaties in de oninbare vorderingen.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
31
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Overige aangelegenheden
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Zorgcontinuering en meerkosten De rijksoverheid heeft dringend beroep gedaan op gemeenten om te zorgen voor de zorgcontinuïteit. Hierbij is geadviseerd om de niet-geleverde zorg maar ook de meerkosten als gevolg van COVID door te betalen. Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat deze bedragen niet materieel zijn. Rechtmatigheidsverantwoording Uw gemeente dient vanaf de jaarrekening 2021 een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarstukken. Het college van burgemeester en wethouders zal dan een uitspraak moeten doen over de vraag of afgelopen jaar rechtmatig is gehandeld. Wij adviseren uw gemeente om een plan van aanpak te maken over de wijze waarop het college tot deze uitspraak kan komen. De externe accountant zal toetsen of de uitspraak over de rechtmatigheid een juiste weergave is. De rechtmatigheidsverantwoording is een onderdeel van de jaarrekening, waarbij voor de gemeente een verantwoordings-grens geldt van maximaal 3% en minimaal 0% van de totale lasten. De gemeenteraad bepaalt in het normenkader deze grens. De raad heeft hierbij de keuze om minder (3%) of meer (0%) nauwkeurig te worden geïnformeerd over eventueel geconstateerde bevindingen inzake de rechtmatigheid.
Een van de doelstellingen van de minister met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is het verhogen van de kwaliteit van de bedrijfsvoering. Als de bedrijfsvoering van hoge kwaliteit is, dan kan de uitspraak over de rechtmatigheid eenvoudiger gerealiseerd worden. Of anders gezegd, het verlagen van de verantwoordingsgrens stelt hogere eisen aan de bedrijfsvoering. Het eerste jaar van de rechtmatigheidsverantwoording (2021) zal, ongeacht de kwaliteit van de interne bedrijfsvoering, een lastige worden. Wij adviseren daarom het volgende: -
Stel een gedeelde ambitie vast voor de te stellen eisen aan de kwaliteit van de interne bedrijfsvoering.
-
Neem in de ambitie ook mee de te stellen eisen aan de kwaliteit van de geautomatiseerde omgeving.
-
Stel een stappenplan en groeipad vast voor het bereiken van de gewenste kwaliteit.
-
Start met een hoge verantwoordingsgrens en verlaag de grens in de jaren erna naar het gewenste niveau afhankelijk van het groeipad.
Onze communicatie met het management Wij hebben bij het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen opgevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Daarnaast hebben wij van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Raalte een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Geen meningsverschil met college en ambtelijk management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
32
Bijlagen
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
33
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle
In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen boven de rapportagedrempel van € 102.000 (zijnde 10% van de goedkeuringstolerantie). .
Aard van de controleverschillen
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
N.v.t.
N.v.t.
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode
N.v.t.
N.v.t.
Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout
N.v.t.
N.v.t.
Rechtmatigheidsfout is per saldo ook een getrouwheidsfout
N.v.t.
N.v.t.
(Sub)totaal getrouwheidsfouten
N.v.t.
N.v.t.
Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding/Fido/etc.)
N.v.t.
Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle
Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)
N.v.t.
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen
Overige rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020
Totaal rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
* In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018 en het controleprotocol inclusief normenkader 2020 is het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid opgenomen. Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
34
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle boven de rapportagedrempel van € 102.000 (zijnde 10% van de goedkeuringstolerantie). .
Aard van de onzekerheden
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Onzekerheid PGB-bestedingen (SVB) en ZIN
€ 1.439.213
€ 1.439.213
(Sub)totaal onzekerheden in de getrouwheidscontrole
€ 1.439.213
€ 1.439.213
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020
Extra absolute waarde onzekerheden rechtmatigheid
N.v.t.
Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding/Fido/etc.)
N.v.t.
Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)
N.v.t.
Overige onzekerheden inzake rechtmatigheid
N.v.t.
Totaal onzekerheden in de rechtmatigheidscontrole
€ 1.439.213
Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders de schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Hierin bevestigd het college bovenstaande. Dat houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college van burgemeester en wethouders heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
* In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018 en het controleprotocol inclusief normenkader 2020 is het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid opgenomen. Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
35
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van die onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen. Toelichting
Bron van de toelichtingsvereiste
Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen
Niet van toepassing
N.v.t.
N.v.t.
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
36
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
FIN B1
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
Geen
€0
N.v.t.
BZK C1
Specifieke uitkering reductie energiegebruik
Geen
€0
N.v.t.
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
Geen
€0
N.v.t.
IenW E20
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2020-2021
Geen
€0
N.v.t.
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2020
Geen
€0
N.v.t.
SZW G3
Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen) gemeente 2020
Geen
€0
N.v.t.
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) gemeentedeel 2020
Geen
€0
N.v.t.
VWS H4
Specifieke uitkering Sport
Geen
€0
N.v.t.
VWS H8
Specifieke uitkering voor lokale Sportakkoorden (Regeling Sportakkoord)
Geen
€0
N.v.t.
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen
Financiële Toelichting omvang
Specifieke uitkering
Overige aangelegenheden
Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle
Fout of onzekerheid
Sisacode
Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020
Totaal
Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020
Strekking controleverklaring rechtmatigheid
Goedkeurend
Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Strekking controleverklaring getrouwheid
Goedkeurend
€0
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
37
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bijlage B2 - Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Fout of onzekerheid
Financiële Toelichting omvang
Sisacode
Specifieke uitkering
SZW G4
Tozo 1 geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
Geen
€0
N.v.t.
SZW G4
Tozo 1 fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
Geen
€0
N.v.t.
SZW G4
Tozo 1 belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april)
Geen
€0
N.v.t.
SZW G4
Tozo 2 geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
Geen
€0
N.v.t.
Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
SZW G4
Tozo 2 exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
Geen
€0
N.v.t.
Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle
SZW G4
Tozo 3 geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
Geen
€0
N.v.t.
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen
SZW G4
Tozo 3 exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
Geen
€0
N.v.t.
SZW G4
Omvang vorderingen levensonderhoud (jaar T) Tozo 1 (i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozo-aanvragen levensonderhoud welke zijn ingediend vóór 22 april 2020)
Geen
€0
N.v.t.
Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Totaal
€0
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
38
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Raalte Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Raalte in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast.
Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u • een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: • Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt. • Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte. • Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing • van de onafhankelijkheidsvoorschriften. Stelsel van waarborgen om • Procedures die erop gericht zijn dat onze onafhankelijke positie te waarborgen gevolmachtigden en werknemers in Deloitte beschikt over een stelsel van specifieke casussen en omstandigheden de maatregelen om haar onafhankelijke positie onafhankelijkheidsvoorschriften naleven. bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel • De benoeming van professionals op van maatregelen is een integraal onderdeel seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor van de bestuurlijke organisatie en van het het continu actualiseren van de voor de gehele organisatie van toepassing procedures en voorschriften, de tijdige zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsbekendmaking ervan en het adequaat • maatregelen.
functioneren van het gehele stelsel van waarborgen.
Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheidsevaluatie’), wordt in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen. Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
39
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente
De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen worden periodiek door de externe toezichthouder getoetst.
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Interne roulatie
Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken.
Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen.
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Raalte Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid
De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne Naar aanleiding van onze beoordeling hebben toezichthouder van Deloitte of een lid van het wij geconcludeerd dat geen sprake is van controleteam heeft ontvangen van of langjarige betrokkenheid of anderszins verstrekt aan de gemeente of een bij de mogelijke bedreigingen van onze gemeente betrokken persoon. Hierbij is een onafhankelijkheid die een (aanvullende) drempel van € 100 opgenomen in de regels. beheersmaatregel vereisen. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die een (geschatte) waarde van meer dan € 100 hebben ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Raalte | 2105B5C8C8/DD
40
Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited ("DTTL", its global network of member firms, and their related entities. DTTL (also referred to as "Deloitte Global" and each of its member firms are legally separate and independent entities. DTTL does not provide services to clients. Please see www.deloitte.nl/about to learn more. Deloitte is a leading global provider of audit and assurance, consulting, financial advisory, risk advisory, tax and related services. Our network of member firms in more than 150 countries serves four out of five Fortune Global 500® companies. Learn how Deloitte’s approximately 264,000 people make an impact that matters at www.deloitte.nl.
This communication contains general information only, and none of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, its member firms, or their related entities (collectively, the “Deloitte network” is, by means of this communication, rendering professional advice or services. Before making any decision or taking any action that may affect your finances or your business, you should consult a qualified professional adviser. No entity in the Deloitte network shall be responsible for any loss whatsoever sustained by any person who relies on this communication. © 2021 Deloitte The Netherlands