07 TOELICHTING Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4_vastgesteld_1

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 TOELICHTING MET BIJLAGEN

Inhoudsopgave

Toelichting

3

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverd alsew eg 13 en Nw . Deventerw eg 4 2

(vastgesteld, versie 1)

T oelichting

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalsew eg 13 en Nw . Deventerw eg 4 (vastgesteld, versie 1)

3

Bestemmingsplan “Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4”

26 juni 2023

Status: Vastgesteld

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

Bestemmingsplan “Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4”

Plannaam: “Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4” IMRO-nummer: NL.IMRO.0177.BP20220003-GV01 Plantype: Bestemmingsplan Status: Vastgesteld Datum: 26 juni 2023

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

TOELICHTING

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ............................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 7 HUIDIGE PLANOLOGISCHE REGIME ................................................................................................................... 7 LEESWIJZER .............................................................................................................................................. 10

HOOFDSTUK 2 2.1 2.2 2.3

HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED ....................................................... 11

ALGEMEEN ............................................................................................................................................... 11 DEELGEBIED NIJVERDALSEWEG 13, MARIËNHEEM ........................................................................................... 11 DEELGEBIED NIEUWE DEVENTERWEG 4 – HONDEMOTSWEG EN OMGEVING, RAALTE .............................................. 12

HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 14 3.1 3.2

GEWENSTE ONTWIKKELING .......................................................................................................................... 14 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 18

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 20 4.1 4.2 4.3

RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 20 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 22 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 31

HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN ................................................... 37 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11

GELUID (WET GELUIDHINDER) ...................................................................................................................... 37 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 38 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 39 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 41 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 43 WET GEURHINDER EN VEEHOUDERIJ (WGV) .................................................................................................... 46 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 48 GGD-RICHTLIJN VEEHOUDERIJ EN GEZONDHEID ............................................................................................... 49 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE ..............................................................................................................

50 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 51 TRILLINGSHINDER....................................................................................................................................... 52

HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 54 6.1 6.2 6.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 54 VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 54 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 56

HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 59 7.1 7.2 7.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 59 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 59 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 60

HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 63 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK & ZIENSWIJZEN ........................................ 64 9.1 9.2 9.3

VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 64 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 64 ZIENSWIJZEN ............................................................................................................................................. 64

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 65 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11 BIJLAGE 12 BIJLAGE 13 BIJLAGE 14 BIJLAGE 15 BIJLAGE 16 BIJLAGE 17 BIJLAGE 18

LANDSCHAPSPLAN NIJVERDALSEWEG 13 ................................................................................................ 66 LANDSCHAPSPLAN NIEUWE DEVENTERWEG 4 – HONDEMOTSWEG E.O......................................................... 67 BEGRENZING LANDGOED ..................................................................................................................... 68 INSPIRATIEDOCUMENT BEELDKWALITEIT ................................................................................................. 69 AKOESTISCH ONDERZOEK WEG- EN RAILVERKEERSLAWAAI .......................................................................... 70 ONTWERP BESCHIKKING HOGERE GRENSWAARDEN ................................................................................... 71 VERKENNEND BODEM- EN ASBESTONDERZOEK NIEUWE DEVENTERWEG 4 ..................................................... 72 VERKENNEND BODEM- EN ASBESTONDERZOEK NIEUWE DEVENTERWEG 4 EN WOONERVEN HONDEMOTSWEG ..... 73 VERKENNEND-EINDSITUATIE BODEMONDERZOEK EN VERKENNEND ASBESTONDERZOEK NIJVERDALSEWEG 13 ....... 74 AANVULLENDE ANALYSE EXTERNE VEILIGHEID .......................................................................................... 75 AERIUS-BEREKENING.........................................................................................................................

76 QUICKSCAN NIJVERDALSEWEG 13 ......................................................................................................... 77 QUICKSCAN NIEUWE DEVENTERWEG 4 .................................................................................................. 78 AANMELDNOTITIE VORMVRIJE M.E.R.-BEOORDELING ................................................................................ 79 WATERTOETSRESULTAAT NIJVERDALSEWEG 13 ....................................................................................... 80 WATERTOETSRESULTAAT NIEUWE DEVENTERWEG 4 - HONDEMOTSWEG E.O. ............................................... 81 UITGANGSPUNTENNOTITIE WATERSCHAP ............................................................................................... 82 NOTA VAN ZIENSWIJZEN...................................................................................................................... 83

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

Aan de Nijverdalseweg 13 te Mariënheem, in het buitengebied van Raalte, bevindt zich een voormalige varkenshouderij. Op het erf zijn grootschalige varkenstallen en een bedrijfswoning aanwezig. De agrarische bedrijfsactiviteiten zijn reeds gestaakt en initiatiefnemer is voornemens om de leegstaande bedrijfsbebouwing met een omvang van 9.206 m2 te slopen en in te zetten in het kader van de Rood-voor-Rood-regeling (Beleidsnota Erven in Beweging 2021). Daarnaast bevindt zich aan de Nieuwe Deventerweg 4 te Raalte eveneens een agrarisch bedrijfsperceel met een grondgebonden agrarische bedrijfsvoering. De eigenaar van dit bedrijf is ook voornemens het bedrijf te staken en eveneens de agrarische bedrijfsbebouwing met een omvang van 3.310 m2 te slopen en in te zetten in het kader van de Rood-voor-Rood-regeling. Deze sloopmeters bij elkaar opgeteld geven het recht op 10 compensatiewoningen. De compensatiewoningen worden gerealiseerd op en rondom het voormalige agrarische bedrijfsperceel aan de Nieuwe Deventerweg 4 en op nieuwe woonerven aan de Hondemotsweg. Naast de hiergenoemde Roodvoor-Rood compensatiewoningen worden aanvullend twee compensatiewoningen gerealiseerd op basis van de maatschappelijke KGO (Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving). De gronden worden landschappelijk ingepast.

De gronden in de omgeving van de Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg krijgen de NSW-status van landgoed (inclusief één te bouwen beheerderswoning) onder de Natuurschoonwet. De bestaande agrarische bedrijfswoningen worden tenslotte omgezet naar reguliere burgerwoningen. Het voornemen is niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan. Hierdoor dient het bestemmingsplan te worden herzien. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de benodigde planologischjuridische kaders om het voornemen mogelijk te maken en toont eveneens aan dat het voornemen in overeenstemming met een goede ruimtelijke ordening is.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied bestaat uit de gronden van de voormalige agrarische varkenshouderij aan de Nijverdalsweg 13 te Marienheem (kadastraal bekend als RTE00 - P – 2328) en gronden in de omgeving Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg e.o. te Raalte. De laatstgenoemde gronden staan kadastraal bekend als RTE00 - M – 1450, 1461, 1463, 1794, 2662, 3183, 3075, 3890, 3905 en 3906. In het vervolg van dit bestemmingsplan worden deze locaties aangeduid als deelgebieden. De indicatieve ligging van het plangebied ten opzichte van Raalte en de directe omgeving wordt weergegeven in de afbeelding 1.1. De deelgebieden zijn op deze afbeelding weergegeven met de rode cirkels. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

Afbeelding 1.1: Ligging van het plangebied (Bron: PDOK)

1.3

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan “Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4” bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. IMRO-nummer: NL.IMRO.0177.BP20230004-GV01) en een renvooi; regels en bijbehorende bijlagen.

Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Huidige planologische regime

1.4.1

Algemeen

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan “Buitengebied Raalte”, inclusief 1e correctieve herziening en 2e correctieve herziening. Het bestemmingsplan “Buitengebied Raalte” is op 8 juni 2012 vastgesteld door de gemeenteraad en in werking getreden op 17 oktober 2012. De correctieve herzieningen zijn nadien vastgesteld.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld Ter plaatse van het plangebied geldt eveneens het bestemmingsplan “Buitengebied Raalte geconsolideerd”, welke is geconsolideerd op 25 februari 2016. In een geconsolideerde versie van een bestemmingsplan worden alle relevante, van toepassing zijnde regels en bestemmingen binnen het betreffende bestemmingsplan weergegeven in één set van regels en op één verbeelding. Een geconsolideerd bestemmingsplan heeft echter geen juridische status. Tot slot gelden ter plaatse de bestemmingsplannen “Paraplubestemmingsplan Parkeren” (vastgesteld op 27 september 2018) en “Buitengebied Raalte, Verzamelplan 2020” (vastgesteld op 10 september 2020). Het verzamelplan voorziet in aanpassingen in de regels naar aanleiding van aanpassingen in beleid. Een verzamelplan heeft wel een juridische status. In dit geval is met name het bestemmingsplan “Buitengebied Raalte” relevant. Tevens is het bestemmingsplan “Buitengebied Raalte, Verzamelplan 2020” relevant, aangezien daar de meest actuele regelgeving in staat. Hierna wordt nader op de planologische situatie ingegaan. In de volgende paragraaf worden de bestemmingen nader beschreven. In afbeeldingen 1.2 en 1.3 is verbeeldingen van het geldende bestemmingsplan weergegeven. De deelgebieden zijn hierop aangeduid met de rode omlijningen.

Afbeelding 1.2: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan “Buitengebied Raalte” deelgebied Nijverdalseweg 13 (Bron: ruimtelijkeplannen.nl)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

Afbeelding 1.3: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan “Buitengebied Raalte” deelgebied Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg e.o. (Bron: ruimtelijkeplannen.nl)

1.4.2

Beschrijving bestemmingen

Op basis van het geldende bestemmingsplan zijn de gronden binnen het plangebied bestemd als ‘Agrarisch’ (Nijverdalseweg 13) en ‘Agrarisch met waarden – Landschapswaarden’ (Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg e.o.). De agrarische bedrijfspercelen in het plangebied zijn deels voorzien van een bouwvlak. De Nijverdalseweg is voorzien van de aanduiding ‘intensieve veehouderij’. Verder beschikt een deel van de gronden over de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie - 1’ en ‘Waarde – Landschap – 1’. Tot slot is het gehele plangebied voorzien van de gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – verwevingsgebied’. Hierna wordt nader op de geldende bestemmingen en aanduiding ingegaan. Agrarisch met waarden – Landschapswaarden De voor ‘Agrarisch met waarden – Landschapswaarden’ aangewezen gronden zijn onder meer bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf en behoud, versterking en ontwikkeling van de landschappelijke waarde van de gronden, zoals deze tot uitdrukking komt in het reliëf, de kleinschaligheid, de openheid en de beplantingselementen (houtsingels en houtwallen) en de bij deze bestemming behorende voorzieningen. Gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogen uitsluitend binnen het bouwvlak en ten dienste van de bestemming worden gebouwd.

Agrarisch De voor ‘Agrarisch’ aangewezen gronden zijn onder meer bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf en de bij deze bestemming behorende voorzieningen. Ter plaatse van de aanduiding ‘intensieve veehouderij’ is een intensieve veehouderij toegestaan. Gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogen uitsluitend binnen het bouwvlak en ten dienste van de bestemming worden gebouwd. Waarde – Archeologie 1 Ter plaatse van de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie - 1’ zijn de gronden behalve voor de andere aldaar voorkomende bestemming(en) - mede bestemd voor de bescherming en veiligstelling van archeologische waarden in een archeologische verwachtingszone met een middelhoge archeologische verwachting. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld Waarde – Landschap - 1 Ter plaatse van de dubbelbestemming ‘Waarde – Landschap – 1’ zijn de gronden behalve voor de andere aldaar voorkomende bestemming(en), bestemd voor behoud, versterking en ontwikkeling van waarden die samenhangen met de essen. Het gaat hierbij om openheid en reliëf. reconstructiewetzone – verwevingsgebied Op gronden met de aanduiding 'reconstructiezone - verwevingsgebied' gelden aanvullende regels ten behoeve van het vergroten van agrarische bouwvlakken. 1.4.3

Strijdigheid

Het realiseren van (compensatie)woningen en het gebruiken van de bestaande bedrijfswoningen voor reguliere bewoning is op basis van het geldende bestemmingsplan niet toegestaan. Daarnaast past het ontwikkelen van een landgoed niet binnen het geldende bestemmingsplan. Een herziening van het bestemmingsplan is benodigd om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Met voorliggend bestemmingsplan wordt voorzien in de benodigde juridisch-planologische kaders op basis waarvan de voorgenomen ontwikkeling mogelijk kan worden gemaakt. Daarnaast wordt aangetoond dat het voornemen in overeenstemming is met ‘een goede ruimtelijke ordening’.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 de huidige situatie van het plangebied beschreven. Hoofdstuk 3 betreft de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de Provincie Overijssel en de gemeente Raalte beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieuthema’s de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 9 gaat in op het vooroverleg, inspraak en zienswijzen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

HOOFDSTUK 2 2.1

HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED

Algemeen

Zoals in de aanleiding (1.1) reeds is aangegeven heeft het plangebied betrekking op het voormalige agrarische bedrijfsperceel aan de Nijverdalseweg 13 te Mariënheem en de gronden van het voormalige agrarische bedrijf aan de Nieuwe Deventerweg 4 - omgeving Hondemotsweg te Raalte. Beide deelgebieden liggen in het buitengebied van de gemeente Raalte. Hierna wordt per deelgebied ingegaan op de huidige situatie.

2.2

Deelgebied Nijverdalseweg 13, Mariënheem

Het deelgebied aan de Nijverdalseweg 13 ligt ten westen van de kern Mariënheem. De directe omgeving kenmerkt zich door het agrarische landschap met verspreid liggende agrarische erven en woonerven. De belangrijkste ruimtelijke structuurdrager is de Nijverdalseweg (N35) die direct ten zuiden van het deelgebied ligt. Het erf heeft betrekking op een intensieve veehouderij (varkens). In het deelgebied is een bedrijfswoning met varkensstallen aanwezig. De bedrijfswoning betreft een rietgedekte hoeve, gebouwd in de jaren vijftig. De totale oppervlakte aan bedrijfsbebouwing bedraagt 9.206 m2. Het erf is sober en functioneel ingericht. Er is een duidelijke scheiding tussen het voorerf met bomen en enige sierbeplanting en het achtererf dat functioneel is ingericht ten behoeve van de intensieve agrarische bedrijfsvoering. De stallen liggen relatief open in het landschap en kennen door hun verschijning en omvang een grote impact op de omgeving. In afbeelding 2.1 en 2.2 is middels een luchtfoto en een straatbeeldfoto de huidige situatie in dit deelgebied in beeld gebracht. Het deelgebied is op de luchtfoto met de rode omlijning indicatief weergegeven.

Afbeelding 2.1: Luchtfoto deelgebied (Bron: PDOK)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

Afbeelding 2.2: Straatbeeld deelgebied (Bron: Groenadviesbureau H.A. ten Have)

2.3

Deelgebied Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg en omgeving, Raalte

Het deelgebied aan de Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg en omgeving ligt ten westen van de kern Raalte. Het gaat om het agrarische bedrijf aan de Nieuwe Deventerweg 4 en de bijbehorende omliggende agrarische gronden (met name weilanden) van circa 15 hectare. De directe omgeving wordt aan de zuidwestzijde hoofdzakelijk gekenmerkt door het agrarische landschap met verspreid liggende agrarische erven en woonerven. Ten zuidoosten van het deelgebied bevindt zich een rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI). Op verdere afstand aan de overzijde van de N348 liggen sportcomplexen en de bebouwde kom van de kern Raalte. De belangrijkste ruimtelijke structuurdrager zijn de N35 en spoorlijn Zwolle – Almelo die ten noorden van het deelgebied liggen. Aan de oostzijde wordt het deelgebied begrensd door de Nieuwe Deventerweg (N348) en de RWZI. Aan de zuidzijde grenst het deelgebied aan de reeds aanwezige woonpercelen aan/en de Hondemotsweg.

Afbeelding 2.3: Topografische ontwikkeling deelgebied (Bron: Topotijdreis)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld Het deelgebied betreft een kleinschalig weidegebied. Het is een gebied met veel houtwallen. Het oude erf aan de Nieuwe Deventerweg 4 betreft een vrij liggende oude hoeve die is ontstaan aan de voet van een kleine es. Gedeeltelijk is deze es nog aanwezig. In de loop der jaren zijn veel houtwallen verdwenen en zijn sloten gedempt. De Hondemotsweg, de Hondemotswetering, het spoortracé en de provinciale weg N348 zijn reeds lang bestaande structuurdragers in het gebied. In het gebied zijn restanten fraaie eikenbomen, van de oude houtwallen nog aanwezig. In afbeelding 2.3 is een overzicht van de topografische ontwikkeling van dit deelgebied weergegeven. Het deelgebied heeft zoals hiervoor genoemd betrekking op het agrarische bedrijfsperceel met de bijbehorende agrarische gronden. Het agrarische erf bestaat uit een bedrijfswoning en bedrijfsgebouwen en bijbehorende bouwwerken. In totaal is in dit deelgebied 3.310 m2 bedrijfsbebouwing aanwezig. In afbeelding 2.4 en 2.5 is dit deelgebied eveneens middels een luchtfoto en een straatbeeldfoto de huidige situatie in beeld gebracht. Het deelgebied is op de luchtfoto met de rode omlijning indicatief weergegeven.

Afbeelding 2.4: Luchtfoto deelgebied (Bron: PDOK)

Afbeelding 2.5: Straatbeeld vanaf de Hondemotsweg - deel van het deelgebied (Bron: Groenadviesbureau H.A. ten Have)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

HOOFDSTUK 3

PLANBESCHRIJVING

3.1

Gewenste ontwikkeling

3.1.1

Algemeen

De agrarische bedrijfsactiviteiten in de deelgebieden zijn reeds gestaakt en de initiatiefnemers zijn voornemens om de leegstaande bedrijfsbebouwing met een totale omvang van 12.516 m2 te slopen en in te zetten in het kader van de Rood-voor-Rood-regeling (Beleidsnota Erven in Beweging 2021). De sloopmeters geven het recht op 10 compensatiewoningen. Aanvullend worden twee compensatiewoningen gerealiseerd op basis van de maatschappelijke KGO (Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving): de ontwikkeling levert een positieve bijdrage aan de leefbaarheid van Mariënheem omdat de geurbelasting – met de bijkomende negatieve effecten op de leefbaarheid in Mariënheem - als gevolg van de varkenshouderij aan de Nijverdalseweg 13 permanent komt te vervallen. Daarnaast wordt de huidige ontsluiting van het erf aan de Nieuwe Deventerweg 4 verlegd naar de Hondemotsweg. Hierdoor worden kosten bespaard bij de toekomstige ontwikkeling van een nieuwe tunnelbak onder de N348, omdat een alternatieve ontsluiting (parallelweg) niet meer nodig is. Vier compensatiewoningen worden gerealiseerd op het voormalige agrarische erf aan de Nieuwe Deventerweg 4. De overige compensatiewoningen worden in drie clusters gerealiseerd aan de Hondemotsweg. De bestaande agrarische bedrijfswoningen (voormalige boerderijen) op de Nijverdalseweg 13 en de Nieuwe Deventerweg 4 krijgen eveneens een reguliere woonfunctie.

De gronden worden landschappelijke ingepast. De gronden in de omgeving van de Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg krijgen de status van landgoed (inclusief één te bouwen beheerderswoning) onder de Natuurschoonwet. Hierna wordt per deelgebied op de gewenste ontwikkeling ingegaan. 3.1.2

Deelgebied Nijverdalseweg 13, Mariënheem

De initiatiefnemer is voornemens de voormalige agrarische bedrijfsgebouwen met een omvang van 9.206 m2 te slopen. Alle aanwezige stallen, bedrijfsgebouwen en erfverhardingen worden gesaneerd en gesloopt. De bestaande rietgedekte hoeve, gebouwd in de jaren vijftig, blijft behouden en wordt hersteld en in gebruik genomen als een reguliere burgerwoning. Voor de ontwikkeling is door de Groenadviesbureau H.A. ten Have een landschapsplan opgesteld ten behoeve van een goede landschappelijke inpassing van het deelgebied. Het volledige plan is opgenomen in bijlage 1 van deze toelichting. In afbeelding 3.1 zijn de te slopen gebouwen weergegeven. Afbeelding 3.2 toont een uitsnede van landschapsplan van dit deelgebied.

Afbeelding 3.1: Sloopopgave (Bron: Groenadviesbureau H.A. ten Have)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

Afbeelding 3.2: Uitsnede landschapsplan Nijverdalseweg 13 (Bron: Groenadviesbureau H.A. ten Have)

3.1.3

Deelgebied Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg en omgeving, Raalte

3.1.3.1 Algemeen De ontwikkeling van het deelgebied Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg e.o. ziet toe op de volgende ontwikkelingen: • • • • • •

Sloop van de voormalige agrarische bedrijfsbebouwing aan de Nieuwe Deventerweg 4; Transformeren van agrarische erf aan Nieuwe Deventerweg 4 naar een woonerf met vijf woningen, inclusief de voormalige agrarische bedrijfswoning; Toevoegen van drie woonerven met woningen (totaal acht) en ontsluitingswegen in het bebouwingslint Hondemotsweg; Ontwikkeling van een nieuw landgoed met een oppervlakte van circa 10 hectare met NSW-status en een beheerderswoning; Ontwikkeling en herstel van het landschap met nieuwe natuur en extensieve agrarische gronden; Realiseren van een nieuwe ontsluitingsweg van het (woon)erf Nieuwe Deventerweg 4 in verband met ontwikkeling van een tunnelbak onder de N348.

3.1.3.2 Gebiedsontwikkeling De nieuwe woonerven, de beheerderswoning en de omliggende gronden vormen een samenhangend landgoed. Tevens is het nieuwe landgoed een ‘groene vinger’ alsmede een verbinding van de bebouwde kom van Raalte met het landgoederengebied van ‘t Reelaer. Er wordt nieuwe natuur, houtwallen en bospercelen toegevoegd en de agrarische gronden wordt geëxtensiveerd. Het watersysteem, de kavelgrenssloten en poelen worden hersteld en opnieuw aangelegd. Voor de ontwikkeling is eveneens door de Groenadviesbureau H.A. ten Have een landschapsplan opgesteld ten behoeve van een goede landschappelijke inpassing van het deelgebied. De agrarische gronden worden hersteld met oog voor de landschappelijke kwaliteit. Er vindt een grootschalig herstel van het landschap plaats (vanuit hoe het er vroeger uitzag met houtwallen en sloten). Deze

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld landschappelijke kwaliteit wordt geborgd door aan het te ontwikkelen landgoed de NSW-status toe te kennen. Het Oversticht adviseerde reeds positief over deze landschappelijke ontwikkeling. In afbeelding 3.3 zijn de te slopen gebouwen weergegeven. Afbeelding 3.4 toont ter indicatie een uitsnede van landschapsplan van dit deelgebied. Het volledige landschapsplan is opgenomen in bijlage 2 van deze toelichting.

Afbeelding 3.3: Sloopopgave (Bron: Groenadviesbureau H.A. ten Have)

Afbeelding 3.4: Landschapsplan deelgebied (Bron: Groenadviesbureau H.A. ten Have)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld Ontwikkeling landgoed Een groot deel van gronden rondom de woonerven worden ontwikkeld tot een landgoed onder de Natuurschoonwet. Het landgoed krijgt hiertoe een NSW-status. Het landgoed bestaat uit twee delen met een omvang van respectievelijk 6,17 ha en 5,05 ha. Zoals reeds is genoemd wordt op het landgoed een beheerderswoning gerealiseerd voor het beheer en onderhoud van het landgoed. In afbeelding 3.5 is een uitsnede van de begrenzing van de landgoederen weergegeven. Voor de gedetailleerde weergave wordt verwezen naar bijlage 3 bij deze toelichting. Wandelaars kunnen de wegen en paden in het landgoed vrij bewandelen. In totaal wordt 951 meter aan opengestelde wandelpaden aangelegd. Het landgoed is in beginsel het hele jaar en elke dag open. Dit is van zonsopkomst tot zonsondergang. De openstelling van het landgoed voor het publiek wordt zichtbaar gemaakt. In totaal wordt tenminste 90% van de gronden openbaar toegankelijk. Daarnaast wordt 30% van de gronden voorzien van een natuurbestemming ter bescherming van de houtopstanden (bos) en de natuurterreinen.

Afbeelding 3.5: Begrenzing landgoed (Bron: Groenadviesbureau H.A. ten Have)

Inspiratie voor beeldkwaliteit Een belangrijk aspect van de ruimtelijke kwaliteit is de beeldkwaliteit van de nieuwe bebouwing. Aan de Hondemotsweg staan reeds twee oude Sallandse boerderijen. Deze vormen de aanknooppunten voor de nieuwe ontwikkeling. De nieuwe erven krijgen een eigen signatuur die samenhangt met de bestaande bebouwing in de omgeving. De uitgangspunten voor de erven zijn uitgewerkt in een inspiratiedocument voor de beeldkwaliteit. Hiervoor wordt verwezen naar bijlage 4 bij deze toelichting. Opgemerkt wordt dat dit document een inspiratiedocument vormt. Het document wordt niet apart vastgesteld door het bevoegd gezag. Ontwikkeling perceel met de landgoedwoning Het erf bestaat uit een woonhuis met een schuur. De inhoud van de woning wordt maximaal 1000 m3. De bijgebouwen krijgen een maximale oppervlakte van maximaal 250 m2. Deze gebouwen zijn onder meer nodig voor werkgereedschap voor het onderhoud van het landgoed en/of het hobbymatig houden van vee voor het beheer van de landgoederen. Het erf met de gebouwen heeft een Sallandse uitstraling.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld 3.1.3.3 Ontwikkeling voormalig agrarisch perceel Nieuwe Deventerweg 4 Dit erf is een bestaand erf. De voormalige agarische bedrijfswoning blijft behouden. Bij deze woning wordt een kapschuur toegevoegd. De woningen worden gesitueerd aan een gemeenschappelijk erf. Op het erf wordt een vrijstaande woning met bijgebouw gerealiseerd. Naast deze woning worden drie schuurwoningen met aangebouwde bijgebouwen gerealiseerd. Bijgebouwen bij de schuurwoning buiten het bouwvlak worden uitgesloten. Het gehele erf wordt ontsloten op de Hondemotsweg. 3.1.3.4 Nieuwe woonerven aan de Hondemotsweg De inspiratiebron voor de woonerven zijn de tijdsperioden ‘Herstel oorlogsschade boerderijen’, ‘Sallandse ontginningsboerderijen’ en ‘Sallandse hoeven voor 1900’. De erven hebben respectievelijk twee en drie woningen. Op het erf wordt een vrijstaande woning met bijgebouw gerealiseerd. Naast deze woning worden één of twee schuurwoningen met aangebouwde bijgebouwen gerealiseerd. Bijgebouwen bij de schuurwoning(en) buiten het bouwvlak worden uitgesloten. De vrijstaande woning met hoofdgebouw krijgt een maximale inhoud van maximaal 750 m3. De situering is conform het erf- en landschapsplan en verbeeldingskaart van het bestemmingsplan.

De schuurwoningen betreffen één volume met een woning inclusief het bijgebouw. De totale volume voor schuurwoningen inclusief aangebouwde bijgebouwen is 1.100 m3. De verharding van de gemeenschappelijke ontsluiting is gelijk aan de verhardingen naar de woningen en de parkeerplekken. Het gehele erf wordt ontsloten op de Hondemotsweg.

3.2

Verkeer en parkeren

3.2.1

Algemeen

Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de effecten op de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. In dit geval wordt voor de parkeerbehoefte aangesloten bij de uitgangspunten uit de nota ‘Parkeernormen Raalte 2015’, en voor de verkeersgeneratie bij de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren (december 2018)’ van het CROW. De kencijfers van het CROW zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. Deze kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. Bij het gebruik van kencijfers moet rekening worden gehouden met onder meer de bereikbaarheidskenmerken van de locatie. Ook de stedelijkheidsgraad is van invloed op het aanbod en de kwaliteit van alternatieve vervoerswijzen en dus op de hoogte van het parkeerkencijfer. Onder stedelijkheidsgraad wordt verstaan het aantal adressen per vierkante kilometer. 3.2.2

Parkeerbehoefte

In het voorliggend bestemmingsplan worden 13 woningen toegevoegd. De bestaande 2 agrarische bedrijfswoningen worden omgezet naar reguliere burgerwoningen. Op basis van de nota ‘Parkeernormen Raalte 2015’ geldt voor een vrijstaande woning de volgende parkeernorm: Woningtype Koop, vrijstaande woning

Stedelijke zone Buitengebied

Parkeernorm 2,4 p.p. waarvan 0.3 bezoekers

De parkeerbehoefte wordt per woning opgevangen op het eigen erf. Hier is voldoende ruimte voor. Zie hiervoor ook de inrichtingstekeningen in afbeeldingen 3.2 en 3.4. De realisatie en instandhouding van voldoende parkeerplaatsen is in dit bestemmingsplan geborgd middels het opnemen van specifieke parkeerregels in de planregels. 3.2.3

Verkeersgeneratie en ontsluiting

Met dit initiatief wordt aan de Nijverdalseweg 13 een agrarisch bedrijf buiten werking gesteld. Hierdoor zal er ter plaatse van dat deelgebied per saldo sprake zijn van een afname aan verkeersbewegingen door het

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld planologisch vervallen van de agrarisch gerelateerde verkeersbewegingen. De ontsluiting van de woning vindt plaats via de bestaande in- en uitrit op de Nijverdalseweg. Ten aanzien van de ontwikkeling in het deelgebied Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg e.o wordt opgemerkt dat de ontsluiting van alle woningen in de nieuwe situatie plaatsvindt op de Hondemotsweg. De bestaande ontsluiting van agrarische erf op de N348 (Nieuwe Deventerweg) wordt verwijderd. Dit komt de verkeersveiligheid ter plaatse ten goede. In de CROW-publicatie is de verkeersgeneratie per functie uiteengezet met een minimum en een maximaal aantal verkeersbewegingen. In voorliggend geval is uitgegaan van het gemiddelde voor een vrijstaande woning in het buitengebied. Omdat alle woningen worden ontsloten op de Hondemotsweg is het totaal aantal verkeersbewegingen van alle woonerven gezamenlijk inzichtelijk gemaakt. Op basis van de vorenstaande uitgangspunten ontstaat qua verkeersgeneratie als gevolg van het project het volgende beeld: Woningtype Koop, vrijstaande woning

Stedelijke zone Buitengebied

Verkeersgeneratie per woning 8,2

Aantal 14

Totaal 114,8

De totale verkeersgeneratie voor de woningen in het deelgebied Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg e.o komt neer op afgerond 115 verkeersbewegingen per etmaal. Deze ontsluiting vindt op verkeersveilige wijze plaats op Hondemotsweg via nieuw aan te leggen ontsluitingswegen. De Hondemotsweg is van voldoende omvang om deze verkeersbewegingen af te wikkelen. 3.2.4

Conclusie

De aspecten verkeer en parkeren vormen geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

4.1.2.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.2.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie

Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2.

Duurzaam economisch groeipotentieel

Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.

Sterke en gezonde steden en regio’s

Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.2.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. 2. 3.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten komst gaat van die van toekomstige generaties

4.1.2.4 Ladder voor duurzame verstedelijking In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR: voorganger van de NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2

Toetsing aan het rijksbeleid

De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke lokale ontwikkelingen. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen rijksbelangen als opgenomen in de NOVI. Wat betreft de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wordt opgemerkt dat toetsing noodzakelijk is bij ‘nieuwe stedelijke ontwikkelingen’ (3.1.6 Bro). Het begrip ‘stedelijke ontwikkeling’ wordt in Bro 1.1.1 als volgt gedefinieerd: stedelijke ontwikkeling: ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. In voorliggend geval gaat het om woningbouw en ontwikkeling van een landgoed. Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Toename van het ruimtebeslag is een belangrijke factor en daarnaast heeft de Afdeling uitgemaakt dat de bouw van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling wordt gezien. De raad is van oordeel

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld dat bij het realiseren van een dergelijk aantal woningen, het plan niet voorziet in een woningbouwlocatie of andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 eerste lid, aanhef en onder i van het Bro. Artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro is dan ook niet van toepassing (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921). De in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling voorziet in het realiseren van 10 woningen in het kader van een Rood-voor-Rood-regeling. Daarnaast wordt één beheerderwoning gerealiseerd bij het landgoed. Aanvullend worden twee compensatiewoningen gerealiseerd op basis van maatschappelijke KGO (Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving). In totaal worden hiermee 13 woningen toegevoegd als gevolg van de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling. In de praktijk is dit bijna niet haalbaar om Rood-voor-Rood woningen binnen bestaand stedelijk gebouwd te realiseren omdat de grondprijzen in gebieden die aangemerkt zijn voor woningbouw te hoog zijn om Roodvoor-Rood financieel haalbaar te maken. In dit geval is sprake van een woningbouwontwikkeling waar behoefte naar is. Hiervoor wordt verwezen naar de toetsing aan de woonvisie in paragraaf 4.3.

Compensatiewoningen in het kader van een Rood-voor-Roodregeling moeten in het buitengebied (buiten bestaand stedelijk gebied) worden gerealiseerd. In dit geval is sprake van het realiseren van afzonderlijke woonerven met maximaal vijf woningen per woonerf. Dergelijke ontwikkelen zouden in theorie ook als losstaande (Rood-voor-rood en/of KGO) ontwikkelingen gerealiseerd kunnen worden. Daarnaast is het logischerwijs niet wenselijk om een beheerderswoning van het landgoed binnen het bestaand stedelijk gebied op te vangen. Op grond van de Nota van toelichting behorend bij het besluit tot wijziging van het Besluit ruimtelijke ordening kan geconcludeerd worden dat Rood-voor-Rood woningen niet gezien worden als een stedelijke ontwikkeling in de zin van de Ladder van duurzame verstedelijking. De ladder van duurzame ontwikkeling is daarom niet van toepassing op het voorliggende plan. De ruimtelijke aanvaardbaarheid en de behoefte van de ontwikkeling wordt bovendien in deze toelichting aangetoond. 4.1.3

Conclusie toets aan het rijksbeleid

Geconcludeerd wordt dat het relevante ruimtelijke ordeningsbeleid op rijksniveau de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling niet in de weg staat.

4.2

Provinciaal beleid

Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en is verankerd in de Omgevingsverordening. 4.2.1

Uitgangspunten van de Omgevingsvisie Overijssel

De Omgevingsvisie Overijssel is het integrale provinciale beleidsplan voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. De hoofdambitie van de Omgevingsvisie is een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke hulpbronnen en voorraden. Leidende thema’s voor de Omgevingsvisie zijn: • •

Duurzaamheid; Ruimtelijke kwaliteit.

Enkele belangrijke beleidskeuzes waarmee de provincie haar ambities wil realiseren zijn: • door meer aandacht voor herstructurering wordt ingezet op een breed spectrum aan woon-, werk- en mixmilieu ’s; dorpen en steden worden gestimuleerd hun eigen kleur te ontwikkelen; • investeren in een hoofdinfrastructuur voor wegverkeer, trein, fiets en waarbij veiligheid en doorstroming centraal staan; • zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik; deze methode gaat ervan uit dat eerst het gebruik van de ruimte wordt geoptimaliseerd, dan de mogelijkheid van meervoudig ruimtegebruik wordt onderzocht en dan pas de mogelijkheid om het ruimtegebruik uit te breiden, wordt bekeken; • ruimtelijke plannen ontwikkelen aan de hand van gebiedskenmerken en keuzes voor duurzaamheid. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

22

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld 4.2.2

De Omgevingsverordening Overijssel

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie Overijssel. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie Overijssel te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de provinciale ambities wordt gebruik gemaakt van het 'Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel'. In dit uitvoeringsmodel staan de stappen of, waar en hoe centraal. Bij een initiatief voor bijvoorbeeld woningbouw, een nieuwe bedrijfslocatie, toeristisch-recreatieve voorzieningen, natuurontwikkeling, et cetera kan aan de hand van deze drie stappen bepaald worden of een initiatief binnen de geschetste visie voor Overijssel mogelijk is, waar het past en hoe het uitgevoerd kan worden. De eerste stap, het bepalen van de of-vraag, lijkt in strijd met de wens zoveel mogelijk ruimte te willen geven aan nieuwe initiatieven. Met het faciliteren van initiatieven moet echter wel gekeken worden naar de (wettelijke) verantwoordelijkheden zoals veiligheid of gezondheid. Het uitvoeringsmodel maakt helder wat kan en wat niet kan. Om een goed evenwicht te vinden tussen het bieden van ruimte aan initiatieven en het waarborgen van publieke belangen, varieert de provinciale sturing: soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend.

Afbeelding 4.1: Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

23

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld Hieronder worden de generieke beleidskeuzes, ontwikkelingsperspectieven en gebiedskenmerken nader toegelicht. 4.2.3.1 Of - Generieke beleidskeuzes Maatschappelijke opgaven zijn leidend in het handelen van de provincie. Allereerst is het dan ook de vraag of er een maatschappelijke opgave is. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk hierbij aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Maar ook aan beleidskeuzes om overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantorenlocaties – en daarmee grote financiële en maatschappelijke kosten – te voorkomen. In de omgevingsvisie zijn de provinciale beleidskeuzes hieromtrent vastgelegd. De generieke beleidskeuzes zijn vaak normstellend. Dit betekent dat ze opgevolgd moeten worden: het zijn randvoorwaarden waarmee iedereen rekening moet houden vanwege zwaarwegende publieke belangen. De normstellende beleidskeuzes zijn vastgelegd in de omgevingsverordening. 4.2.3.2 Waar - Ontwikkelingsperspectieven Na het beantwoorden van de of-vraag, is de vraag waar het initiatief past of ontwikkeld kan worden. In de omgevingsvisie op de toekomst van Overijssel onderscheid de provincie zes ontwikkelingsperspectieven.

Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn. De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend. Dit betekent dat er ruimte is voor lokale afweging: een gemeente kan vanwege maatschappelijke en/of sociaaleconomische redenen in haar Omgevingsvisie en bestemmings- of omgevingsplan een andere invulling kiezen. Die dient dan wel te passen binnen de – voor dat ontwikkelingsperspectief – geldende kwaliteitsambities. Daarbij dienen de nieuwe ontwikkelingen verbonden te worden met de bestaande kenmerken van het gebied, conform de Catalogus Gebiedskenmerken (de derde stap in het uitvoeringsmodel). Naast ruimte voor een lokale afweging t.a.v. functies en ruimtegebruik, is er ruimte voor een lokale invulling van de begrenzing: de grenzen van de ontwikkelingsperspectieven zijn signaleringsgrenzen. 4.2.3.3 Hoe - Gebiedskenmerken Ten slotte is de vraag hoe het initiatief ingepast kan worden in het landschap. De gebiedskenmerken spelen een belangrijke rol bij deze vraag. Onder gebiedskenmerken worden verstaan de ruimtelijke kenmerken van een gebied of gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype.

Voor alle gebiedstypen in Overijssel is in de Catalogus Gebiedskenmerken beschreven welke kwaliteiten en kenmerken van provinciaal zijn en behouden, versterkt of ontwikkeld moeten worden. De gebiedskenmerken zijn soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend. Voor de normerende uitspraken geldt dat deze opgevolgd dienen te worden; ze zijn dan ook in onze omgevingsverordening geregeld. De richtinggevende uitspraken zijn randvoorwaarden waarmee in principe rekening gehouden moet worden. Hier kan gemotiveerd van worden afgeweken mits aannemelijk is gemaakt dat met het alternatief de kwaliteitsambities even goed of zelfs beter gerealiseerd kunnen worden. De inspirerende uitspraken bieden een wenkend perspectief: het zijn voorbeelden van de wijze waarop ruimtelijke kwaliteitsambities ingevuld kunnen worden. Initiatiefnemers kunnen zich hierdoor laten inspireren, maar dit hoeft niet. 4.2.4

Toetsing van het initiatief aan Provinciaal beleid

Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

24

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld 4.2.4.1 Generieke beleidskeuzes (Of-Vraag) Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” zijn artikel 1.2.3, artikel 2.1.5, artikel 2.1.6 artikel 2.2.2 en artikel 4.6.4 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Artikel 2.1.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Lid 1: Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: 1. 2.

dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.

In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 In voorliggend geval gaat het om een Rood-voor-Rood-ontwikkeling waarbij een fors oppervlakte aan landschapsontsierende bebouwing op twee voormalige agrarische bedrijfspercelen wordt gesloopt. De totale omvang van het te slopen oppervlak bedraagt 12.516 m2. Hiervoor in de plaats worden 10 compensatiewoningen teruggebouwd, een beheerderswoning en twee andere compensatiewoningen. Per saldo is sprake van een afname van het bebouwde oppervlak in de groene omgeving. Compensatiewoningen in het kader van een Rood-voor-Rood-regeling worden logischerwijs in het buitengebied (buiten bestaand stedelijk gebied) gerealiseerd. Daarnaast is het logischerwijs niet wenselijk om de beheerderswoning van het landgoed binnen het bestaand stedelijk gebied op te vangen.

Een deel van compensatiewoningen worden gerealiseerd op de locatie van het voormalige agrarische erf aan de Nieuwe Deventerweg 4. Samenvattend wordt geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling in lijn is met de provinciale principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Artikel 2.1.5 Ruimtelijke kwaliteit (leden 1, 2, 3 en 5) 1. In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. 2. In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan het Uitvoeringsmodel (OF-, WAAR- en HOE-benadering) die in de Omgevingsvisie Overijssel is neergelegd. 3. In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt gemotiveerd dat de nieuwe ontwikkeling past binnen het ontwikkelingsperspectief die in de Omgevingsvisie Overijssel voor het gebied is neergelegd. 5. In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan de vier-lagenbenadering die onderdeel uitmaakt van het Uitvoeringsmodel en op welke wijze de Catalogus Gebiedskenmerken is gebruikt bij de ruimtelijke inpassing van de nieuwe ontwikkeling.

Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.5 van de Omgevingsverordening Overijssel De ontwikkeling voorziet in een toename van de ruimtelijke kwaliteit, door sloop van ontsierende bebouwing en de landschappelijke inpassing van de nieuwe situatie (bestaand agrarisch erf en erven met de compensatiewoning). Bovendien wordt ter plaatse van deelgebied Nieuwe Deventerweg 4 – Hondemotsweg e.o. een landgoed met NSW status gerealiseerd. Tevens wordt gesteld dat de ontwikkeling past binnen het BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

25

Buitengebied Raalte, part. herz. nr. 53, omgeving Nijverdalseweg 13 en Nw. Deventerweg 4 Vastgesteld ontwikkelingsperspectief, voldoet aan het uitvoeringsmodel en aan de provinciale vier-lagen benadering. In komende subparagrafen wordt daar nader op ingegaan. Samenvattend wordt geconcludeerd dat in voldoende mate rekening is gehouden met het gestelde in artikel 2.1.5. Artikel 2.1.6: Kwaliteitsimpuls Groene omgeving (lid 1) 1.

Bestemmingsplannen voor de Groene omgeving kunnen – met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3. en artikel 2.1.4. en het bepaalde in artikel 2.1.5. – voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene omgeving, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologisch en/of landschappelijk waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van ruimtelijke kwaliteit in de omgeving.