06 Bundel formats nieuw beleid begroting 2023

Bundel - Bundel formats nieuw beleid begroting 2023 d.d. 11 oktober 2022 van 11 oktober 2022

Agenda bijlagen 01 Memo formats nieuw beleid begroting 2023-2026.docx A1 Format nieuw beleid Capaciteit verstedelijkingsagenda en procesbudget.docx A2 Format nieuw beleid Capaciteit programma mobiliteit.docx A3 Format nieuw beleid Capaciteit opgave toekomstbestendig buitengebied.docx A4 Format nieuw beleid Startkrediet leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken.docx A5 Format nieuw beleid Meerjareninvesteringsprogramma 2023-2026 .docx A6 Format nieuw beleid Strategische capaciteit sociaal domein voor leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken.docx A7 Format nieuw beleid Onderwijshuisvesting Integraal Huisvestingsplan 2022-2038.docx B1 Format nieuw beleid Cofinanciering Leaderprogramma 2023-2027.docx B2 Format nieuw beleid Formatie ambities VTH.docx B3 Format nieuw beleid Fietsbeleidplan.docx B4 Format nieuw beleid Klimaatadaptatiebeleid.docx B5 Toekomstbestendig groenbeheer.docx B6 Format nieuw beleid Aanvullend budget 900 jaar Raalte.docx B7 Format nieuw beleid Voorfinancieringskrediet renovatie brandweerkazernes Raalte en Heino.docx C1 Format nieuw beleid Dataspecialist domein Ruimte.docx C2 Format nieuw beleid Werkbudget uitvoering woonbeleid.docx C3 Format nieuw beleid Beleid huisvesting arbeidsmigranten.docx C4 Format nieuw beleid Onderzoek rolverdeling gemeente woningcorporatie woonwagenbeleid.docx C5 Nieuw beleid Biodiversiteit en circulariteit.docx C6 Format

nieuw beleid Kwaliteitsimpuls openbare ruimte.docx C7 Format nieuw beleid Duurzaamheid.docx C8 Format nieuw beleid Energiefonds .docx C9 Format nieuw beleid Bijdrage st Wandel en fietspaden Heeten.docx C10 Format nieuw beleid Centrumvisie Heino.docx C11 Format nieuw beleid Sportief en gezond.docx C12 Format nieuw beleid Cultuurbeleidsplan.docx C13 Format nieuw beleid Herijking subsidiebeleid Onderzoek OZB compensatie vrijwilligersorganisaties.docx C14 Format nieuw beleid Capaciteit veiligheid.docx C15 Format nieuw beleid Strateeg regisseur Samenleving.docx C16 Format nieuw beleid Inrichten trouwzaal als vergaderlocatie.docx D1 Format nieuw beleid Omgevingsdienst IJsselland.docx D2 Format nieuw beleid Contactplatform.docx D3 Format nieuw beleid Producten en dienstencatalogus.docx D4 Format nieuw beleid Budget verkiezingen.docx D5 Format nieuw beleid Uitbreiding formatie DOWR .docx D6 Format nieuw beleid Capaciteitsuitbreiding privacyteam.docx D7 Format nieuw beleid Aanbesteding en implementatie financieel systeem.docx

E1 Format nieuw beleid Onkruidbeheersing.docx E2 Format nieuw beleid Reparatie mismatch structurele taken eenmalige dekking.docx

Agenda bijlagen 1 01 Memo formats nieuw beleid begroting 2023-2026.docx

MEMO Datum

6 oktober 2022

Aan

College van Burgemeester en wethouders/ gemeenteraad

Kopie aan Van

Jannie Lozeman 06-1276 6991

Onderwerp

Formats nieuw beleid programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Inleiding Bijgaand treft u, ter achtergrondinformatie, de formats nieuw beleid aan. Het nieuw beleid is overeenkomstig de formats opgenomen in de programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026. Categorie indeling nieuw beleid Het nieuw beleid is gerangschikt in de volgende categorieën: A. Vier toekomstgerichte opgaven B. Al eerder aangekondigd nieuw beleid bij de raad C. Nieuw beleid nog niet eerder aangekondigd bij de raad D. Autonome ontwikkelingen E. Structurele uitgaven welke om structurele dekking vragen. Het totaaloverzicht nieuw beleid is opgenomen in hoofdstuk 2 van de programmabegroting (financiële positie en nieuw beleid). Bij de diverse beleidsprogramma’s is een samenvatting van het betreffende nieuw beleid opgenomen.

1 A1 Format nieuw beleid Capaciteit verstedelijkingsagenda en procesbudget.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. A1

Programma: 1 Ruimtelijk ontwikkeling, woon- en werkomgeving

Onderwerp: Verstedelijkingsstrategie Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? De Regio Zwolle werkt samen met het rijk aan de regionale verstedelijkingsstrategie om wonen en werken in de toekomst te accommoderen rekeninghoudend met o.a. de klimaatadapatieve opgave. Inmiddels ligt er een regionaal verstedelijkingsstrategie met opgaven en kansen voor de gemeente Raalte. Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? We willen de verstedeljikingsopgave gemeente Raalte verder uitwerken tot opgavegerichte aanpak met als doel om onze woningbouwambitie rekening houdend met andere verwante opgaven te realiseren. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Een intergrale aanpak om de verstedelijkingsopave verder vorm te geven. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Mochten er geen middelen vrijgemaakt kunnen worden, dan kan de verstedelijkingsopgave Raalte moeizaam tot stand worden gebracht. Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: De Regio Zwolle werkt samen met het rijk aan de regionale verstedelijkingsstrategie om wonen en werken in de toekomst te accommoderen rekening houdend met o.a. de klimaatadapatieve opgave. Inmiddels ligt er een regionaal verstedelijkingsstrategie met opgaven en kansen voor de gemeente Raalte.

Deze opgaven en kansen voor Raalte dienen verder uitgewerkt te worden tot een opgavegerichte aanpak. In de Rond de Tafel over de verstedelijkinggstrategie op 3 maart 2022 hebben wij (financiële) voorstellen gedaan hoe deze opgave verder organisatorisch opgepakt kan worden. In de zomernota 2022 hebben we voorstellen gedaan om te komen tot meer ambtelijk capaciteit. Naast ambtelijk capaciteit zijn ook financiele middelen nodig om het proces (o.a. participatie) en inhoud (externe kennis) verder vorm te geven. Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

Ambtelijk capaciteit Verstedelijkingsstrategie

S

€ 258.000

€ 258.000

€ 258.000

€ 258.000

Overhead 2,1 FTE

S

€ 42.000

€ 42.000

€ 42.000

€ 42.000

Procesbudget E € 150.000 € 150.000 € 50.000 € 50.000 Verstedelijkingsstrategie Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving …………………………. …………………………..

S/E

2023

2024

2025

2026

1 A2 Format nieuw beleid Capaciteit programma mobiliteit.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. A2

Programma: 1 Ruimtelijk ontwikkeling, woon- en werkomgeving

Onderwerp: Mobiliteitsprojecten Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? Het rijk en de provincie hebben bestuurlijk afspraken gemaakt over de aanpak van N35 (Knooppunt Raalte, Meer Veilig III en MIRT verkenning N35) en de aanpak stations Raalte en Heino. De gemeente Raalte is ook betrokken bij deze bestuurlijke afspraken en levert haar inbreng in de projecten. Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? We willen de verkeersveiligheid, de leefbaarheid en doorstroming van de N35 verbeteren en de stations Heino en Raalte verkeersveiliger en beter bereikbaar maken. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Met het rijk en provincie zijn afspraken gemaakt om deze trajecten aan te pakken. De komende jaren worden de verschillende projecten verder uitgewerkt en gerealiseerd. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Wanneer we geen middelen beschikbaar stellen kunnen we niet de belangen van de gemeente Raalte behartigen in de projecten N35 en stations Heino en Raalte. Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: Het rijk en de provincie Overijsel willen de N35 en de stations Heino en Raalte verkeersveiliger maken en de leefbaarheid en doorstroming verbeteren.

Hiervoor zijn verschillende projecten opgezet waar ook om inhoudelijke inbreng van de gemeente Raalte wordt gevraagd. De afgelopen jaren was dit al zo voor Knooppunt Raalte en Meer Veilig III. Hiervoor waren eenmalig budgetten tot en met 2022 beschikbaar gesteld (€ 90.000,- p/j). Voor de inzet voor de komende periode in deze projecten zijn financiële middelen nodig. Daarbovenop start de MIRT verkenning N35 Wijthmen – Nijverdal en de aanpak stations Heino en Raalte. Voor beide trajecten wordt een (forse) inbreng van de gemeente Raalte verwacht. We hebben hiervoor nog geen middelen beschikbaar gesteld. Daarom wordt voorgesteld om voor alle projecten rondom de N35 en stations ambtelijke capaciteit beschikbaar te stellen. Op deze manier wordt de inhoudelijke inbreng van de gemeente Raalte gewaarborgd en kunnen we een actieve bijdrage leveren in de verkenning, planvorming en realisatie. Bovendien willen we de afzonderlijke projecten onderbrengen in een programmateam mobiliteit om zo meer overzicht te houden over alle ontwikkelingen. De mobiliteitsopgaven zijn verweven met de verstedelijkingsopgave. Voor de inzet van ambtelijke capaciteit wordt hier ook nadrukkelijk naar gekeken en rekening mee gehouden zodat er geen overlap ontstaat. Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

Programma mobiliteit

E

€ 160.000

€ 160.000

€ 160.000

€ 160.000

Overhead 2 FTE

E

€ 40.000

€ 40.000

€ 40.000

€ 40.000

Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving ………………………….

S/E

2023

2024

2025

2026

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 …………………………..

1 A3 Format nieuw beleid Capaciteit opgave toekomstbestendig buitengebied.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. A3

Programma: 1 Ruimtelijke ontwikkeling woon- en werkomgeving

Onderwerp: Opgave toekomstbestendig Buitengebied Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? Een Toekomstbestendig Buitengebied is een van de vier grote opgaven zoals opgenomen in het coalitieakkoord. Deze opgave sluit aan op de ambitie uit de Omgevingsvisie Horizon 2040 om een buitengebied te houden waar het goed wonen, werken en recreëren is. Dit is geen vanzelfsprekendheid gezien de grote uitdagingen ten aanzien van energie, klimaat, landbouw, natuur, water en wonen waar we mee te maken hebben. Landelijke en provinciale programma’s en beleid voor onder andere het landelijke gebied (NPLG/PPLG en aanpak stikstof) en duurzame energie (RES) willen en moeten we verbinden met de kracht en de belangen van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. De horizon van deze opgave loopt zeker door tot 2035 en zal ook daarna richting 2050 nog een vervolg krijgen. Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? De ontwikkeling van een breed gedragen samenhangende integrale visie en participatieve aanpak voor het buitengebied op zowel ruimtelijk, economisch als sociaal maatschappelijk vlak. Daarvoor is voldoende capaciteit nodig om op strategisch en operationeel niveau dit op te zetten en uit te voeren.

De verbinding met de lokale samenleving wordt gelegd en er wordt integraal input gegeven aan de Gebied Gerichte Aanpak (GGA) voor Salland die vanuit Rijk en Provincie wordt ingezet. Op deze manier vervullen we een stabiele regierol. Met een integrale aanpak leggen we ook de samenhang met de verstedelijkingsopgave en de brede welvaartsagenda van de Regio Zwolle. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Een breed gedragen samenhangende visie en aanpak voor het Buitengebied voor de korte en lange termijn. Dit geeft de gemeente een goede positie in de dialoog over de opgaven die er liggen en de afweging van verschillende belangen in het buitengebied. Hiermee geven we de inwoner, ondernemer, gebiedspartners en gebruikers van het buitengebied duidelijkheid en kaders om samen te werken aan een vitaal buitengebied. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Zonder deze inzet is het niet mogelijk proactief te reageren op (externe) ontwikkelingen die op ons afkomen. Ook is het risico dat beleidslijnen los van elkaar worden ingevuld zonder naar de integrale effecten te kijken. Als gemeente kunnen we dan de organisatorische en inhoudelijke verbinding niet faciliteren.

Er kan dan onvoldoende invulling worden gegeven aan de ambitie van een buitengebied waar het goed wonen, werken en recreëren is en de daarbij behorende participatie. Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: Een ambitie uit de Omgevingsvisie is om een buitengebied te houden waar het goed wonen, werken en recreëren is en we staan voor het groene agrarische karakter van de gemeente. Dit is geen vanzelfsprekendheid gezien de grote transities ten aanzien van klimaat, landbouw, natuur, energie en wonen. Deze transities hebben allemaal een ruimtelijke, economisch en sociale impact. De ruimtevraag is groot. Soms zijn functies te combineren, soms is er ook sprake van strijdige belangen. Dit betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden waarbij belangen afgewogen worden. Hiervoor is een samenhangende visie en aanpak nodig om invulling te (blijven) geven aan: • De integrale en gebiedsgerichte benadering voor het buitengebied in Raalte in samenwerking met de verschillende partijen in Salland waarop ook wordt ingezet door Rijk en Provincie voor een programma landelijk gebied. • De uitwerking van (ruimtelijke) keuzes die dit op gemeentelijk niveau vraagt. Voor het maken van integrale afwegingen en ruimtelijke keuzes in het buitengebied op een participatieve wijze is er capaciteit nodig op strategisch niveau welke nu onvoldoende aanwezig is.

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

Capaciteitsuitbreiding

S

€ 113.000

€ 113.000

€ 113.000

€ 113.000

Overhead 1 FTE

S

€ 20.000

€ 20.000

€ 20.000

€ 20.000

Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving

…………………………..

S/E

2023

2024

2025

2026

1 A4 Format nieuw beleid Startkrediet leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. A4

Programma: 2, integraal beheer openbare ruimte

Onderwerp: Leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken. Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? Het kader voor het toekomstbestendig maken van bestaande dorpen en wijken wordt gevormd door kernopgave 2 van de Omgevingsvisie “Horizon gemeente Raalte 2040” Daarnaast maakt deze opgave deel uit van de 4 toekomstgerichte opgaven uit het nieuwe coalitieakkoord (verbinden fysiek met sociaal). Inhoudelijk is de nota “Op weg naar een toekomstbestendige openbare ruimte” van belang, waarin een strategie voor de korte en lange termijn is vastgelegd. Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? Met het inzetten van middelen willen wij in 2023 de eerste stappen zetten om op termijn te komen tot een programmering van de opgaven en een progonose van de benodigde middelen. We staan voor grote investeringen om dorpen en wijken in fysieke zin te onderhouden en toekomstbestendig te maken, maar ook in de sociale leefbaarheid en het verstevigen van de eigen kracht. Als eerste stap willen wij inzicht krijgen in deze opgave om daarna het vervolg te kunnen bepalen. Hiervoor dienen afwegingen te worden te gemaakt ten aanzien van de keuze van gebieden, welke visie we hiervoor ontwikkelen (een gebiedsgerichte in integrale aanpak).

De fysiek-ruimtelijke opgaven willen wij verbinden met de opgaven in het sociaal domein om zo een brede maatschappelijke meerwaarde te creëren. Een eerste aanzet in 2023 zal moeten leiden tot een verdere doorvertaling in de jaren daarna, waar ook de financiële prognoses deel van uitmaken (kostenramingen en dekkingsmogelijkheden). Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Met het zetten van de eerste stappen krijgen wij een beter inzicht in de intergrale opgaven. Middels een quick scan kan worden bepaald welke onderzoeken nog nodig zijn en welke inzet nog wordt gevraagd om te komen tot het vormen van gebiedsgerichte visies en aanpak. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Het uitwerken van de opgave om te komen tot leefbare dorpen en wijken vraagt om grondig proces met naar verwachting een lange doorlooptijd. Nu niet starten betekent een jaar vertraging voor de uitwerking van deze opgave. De onzekerheid ten aanzien van het halen van de doelen uit het coalitieakkoord wordt hiermee groter. Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: De openbare ruimte in de dorpen en wijken veroudert langzaam maar zeker. Een grote vervangingsopgave dient zich aan. Tegelijk dient de openbare ruimte aan nieuwe eisen op het gebied van gebruik en inrichting te voldoen.

In nauwe samenhang hiermee willen wij ook werk maken van het behouden en versterken van de leefbaarheid, zodat mensen prettig kunnen blijven wonen en leven waarbij ook de eigen kracht wordt aangesproken. Een toekomstbestendige omgeving draagt hieraan bij. Om op termijn gericht te kunnen investeren is het van belang de opgave goed in beeld te hebben, invulling kunnen geven aan een gebiedsgerichte aanpak en een prognose te hebben ten aanzien van de benodigde middelen en de dekkingsmogelijkheden. Het voornemen is om in 2023 voort te bouwen op de informatie die beschikbaar is en voorstellen te doen voor een vervolg in 2024 en de jaren die daarop volgen. Hiervoor ramen wij een eenmalig krediet van € 100.000. Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten): Omschrijving

S/E

2023

Leefbare dorpen en wijken

E

100.000

2024

2025

2026

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

1 A5 Format nieuw beleid Meerjareninvesteringsprogramma 2023-2026 .docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. A5

Programma: 2 integraal beheer openbare ruimte

Onderwerp: Meerjaren investeringsprogramma openbare ruimte 2023-2026 Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? Het kader voor het investeren in de openbare ruimte wordt gevormd door de integrale visie op de openbare ruimte en kernopgave 2 uit de Omgevingsvisie (het toekomstbestendig maken van dorpen en wijken). Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? In het meerjaren investeringsprogramma openbare ruimte (MIP-OR) 2023-2026 zijn de projecten opgenomen waarop we willen investeren om in eerste instantie de veiligheid te borgen en kapitaalvernietiging te voorkomen in de openbare ruimte. Daarnaast richten wij ons op het toekomstbestendig maken van de openbare ruimte door zoveel mogelijk opgaven mee te koppelen. De integrale opgaven die in het MIP-OR 2023-2026 zijn opgenomen zijn: - Hellendoornseweg, groot schalige aanpak, buitengebied - Harmelinkstraat-Heuvelweg Luttenberg, aanpak bomen, verhardingen, verkeer en groen - Vorsterhof-Karreweide Broekland, oplossen wateroverlast, aanpassen wegen en groen - Korenbloem en omgeving Heino, integrale aanpak, bomen, groen en wegen (waterhuishouding wordt onderzocht) Daarnaast wordt voorgesteld in te zetten op het vervangen van openbare verlichting en vervangingen van groen, wegverhardingen, duikerbruggen en damwanden langs de geluidswal in de wijk Hartkamp.

Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Met deze investeringen maken borgen wij de veiligheid van openbare ruimte en maken we delen hiervan toekomstbestendig. Tevens wordt kapitaalvernietiging voorkomen door juist nu en tijdig te investeren. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Niet investeren in de openbare ruimte betekent dat een veilig gebruik van (delen) van de openbare ruimte niet kan worden geborgd. Ook wordt de kans op kapitaalvernietiging groter, waardoor extra investeringen nodig zijn om schades te herstellen. Tevens lopen wij een achterstand op bij de uitvoering van integrale projecten, waardoor er voor een langere termijn kans is op schade en overlast (bijv. wateroverlast bij hevige buien). Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: De openbare ruimte is een groot bezit en zien wij als ons visitekaartje. Om dit in stand te houden zijn vervangingen nodig, waarbij wij gelijktijdig werk met werk willen maken om de openbare ruimte toekomstbestendig te kunnen inrichten. In het meerjaren investeringsprogramma openbare ruimte 2023-2026 zijn de integrale projecten opgenomen waar nadrukkelijk een opgave ligt.

Ook zijn meer sectorale investeringen opgenomen, op het gebied van de vervangingen van openbare verlichting (Led), het vervangen van versleten groen en de aanpak van enkele wegen en duikerbruggen. Er wordt een totaalbedrag aan nieuwe investeringen geraamd van bijna 5,5 miljoen euro. Deze investeringen lopen over de jaren 2023 t/m 2026. De kapitaallasten lopen jaarlijks op tot een structureel bedrag van € 254.657 vanaf 2026. Daarnaast dienen voor de jaarlijkse investeringen onderzoeken te worden uitgevoerd, voordat gestart wordt met de daadwerkelijke uitvoering. Een vast percentage van de oorspronkelijke ramingen zijn daarmee verlaagd en apart geraamd als voorbereidingskrediet van € 114.566 in 2023 en € 86.072 in 2024. Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Kapitaallasten S € 14.020 € 48.438 € 169.963 € 254.657 investeringen MIP 20232026 Dekking t.l.v. voorziening S €0 € -591 € -11.223 € -11.814 riolering Terugramen E € -14.020 € -33.827 € -113.459 € -134.694 kapitaallasten 1e jaar Voorbereidingskrediet / E € 117.392 € 83.246 onderzoek MIP Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

1 A6 Format nieuw beleid Strategische capaciteit sociaal domein voor leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. A6

Programma: 4 Maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp

Onderwerp: Strategische capaciteit sociaal domein voor opgave leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken en de verstedelijkingsopgave. Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? In de Omgevingsvisie ‘Horizon gemeente Raalte 2040” én in het coalitieakkoord ‘versterken, verbinden, vernieuwen’ wordt ‘leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken’ als één van de belangrijkste opgaven voor de komende jaren benoemd. Het is onze opgave om onze bestaande dorpen en wijken te onderhouden, toekomstbestendig te maken én de sociale leefbaarheid en eigen kracht te vergroten. Daarnaast is de verstedelijkingsopgave een van de 4 opgave in het coalitieakkoord waarbij inbreng vanuit het sociale domein noodzakelijk is. Deze opgaven vragen een om een stevige verbinding tussen het fysieke en het sociale domein. Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? Ons doel is om onze bestaande dorpen en wijken te onderhouden, toekomstbestendig te maken én de sociale leefbaarheid en eigen kracht te vergroten. Op het eerste gezicht lijkt dit wellicht vooral een fysieke opgave. Het gaat immers voor een belangrijk deel om het vervangen en onderhouden van elementen in de openbare ruimte. Maar wie verder kijkt ziet dat de sociale opgave die hiermee gepaard gaat net zo groot is.

We weten dat ontwikkelingen als de vergrijzing en de extramuralisering in de zorg de komende jaren de druk op het sociaal domein én op de dorpen en wijken gaan vergroten. Wat betekent dit voor de inrichting van de openbare ruimte? Hoe kunnen we er bijvoorbeeld voor zorgen dat de inrichting van onze openbare ruimte ertoe bijdraagt dat inwoners langer thuis kunnen blijven wonen, dat gezond gedrag wordt gestimuleerd en/of dat de sociale draagkracht in een wijk wordt vergroot? Daarnaast is het versterken van de sociale leefbaarheid en de eigen kracht binnen bestaande dorpen en wijken een expliciet onderdeel van deze opgave, waarbij het onder ander gaat om het verder ontwikkelen van de wijkaanpak in het sociaal domein. Ook de opgave verstedelijke vraagt een inzet vanuit het sociaal domein. Hoe krijgen de nieuwe buurten en wijken vorm, welke woningen voor welke doelgroepen zijn noodzakelijk, wat vraagt dat aan maatschappelijke voorzieningen en welke effecten hebben de groei van woningen en daarmee de bevolking op onze Raalterse samenleving op de langere termijn? Die vraagstukken zijn een essentieel onderdeel van de keuzes die we bij de verstedelijkings opgave moeten maken. Dit vraagt om strategische denkkracht vanuit zowel het fysieke als het sociale domein. Op dit moment is de strategische capaciteit binnen het sociaal domein beperkt.

Gezien de veelheid aan opgaven is de verwachting dat we met de huidige capaciteit onvoldoende ruimte hebben om de benodigde verdiepingsslag goed te maken en de ambitie te kunnen waarmaken. Daarom vragen we in dit voorstel om de uitbreiding van de strategische capaciteit met 1 fte. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Met de extra capaciteit hebben we de ruimte om te onderzoeken welke vraagstukken in de bestaande dorpen en wijken en nieuwe straten en buurten spelen en hoe we met fysieke aanpassingen in de openbare ruimte in kunnen spelen op sociaalmaatschappelijke ontwikkelingen, zoals hierboven beschreven. We trekken hiervoor samen op met het fysieke domein en werken integraal. De vraag hoe we de effecten van onze aanpak meten is onderdeel van deze verkenning. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Deze opgaven zijn breed en kennen verschillende onderdelen, met ieder hun eigen tempo. Zo is de grootschalige vervangingsopgave in de openbare ruimte is een langdurig proces dat komend jaar vooral in de voorbereidende en onderzoekende fase zit. Als het gaat om de wijkgerichte aanpak in het sociaal domein zitten we juist in een hele andere fase; we hebben de afgelopen periode veel gepionierd en onderzocht en staan nu op het punt dat er strategische keuzes gemaakt moeten

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 worden. Hoe gaan we verder met de wijkaanpak? Wat is de scope? Hoe zien we onze gemeentelijke rol? En hoe en wanneer verspreiden we naar andere dorpen en wijken? Wanneer we nu niet kiezen voor deze investering betekent het dat we in 2023 slechts beperkt kunnen investeren in deze opgaven. Dit zorgt voor vertraging en/of verlies van kwaliteit. Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: Vanuit het sociaal domein zien we grote ontwikkelingen op ons afkomen. Denk aan de (dubbele) vergrijzing, indivualisering en toenam eenpersoonshuishoudens, de toename van het aantal inwoners met dementie en de extramuralisering in de zorg, grotere taakstelling voor huisvesting van statushouders waardoor er steeds meer inwoners met een kwetsbaarheid in de wijk wonen. De verwachting is dat door deze ontwikkeling de ondersteuningsbehoefte de komende jaren stijgt, terwijl de beschikbare middelen naar verwachting niet meestijgen en de tekorten aan (zorg)personeel alleen maar toenemen. Dit zorgt ervoor dat de druk op het sociaal domein steeds hoger wordt. Om ook in de toekomst iedere inwoner de ondersteuning te kunnen bieden die hij/zij nodig heeft is het daardoor extra belangrijk om te investeren in sterke en krachtige wijken.

Wijken waar inwoners naar elkaar omkijken en elkaar helpen en waarbij laagdrempelijke voorzieningen dichtbij zijn. Een opgave waar het fysieke en het sociale domein bij elkaar komen. Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

Extra strategische capaciteit sociaal domein (1 fte schaal 12)

S

€ 113.000

€ 113.000

€ 113.000

€ 113.000

Overhead 1 FTE

S

€ 20.000

€ 20.000

€ 20.000

€ 20.000

Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

1 A7 Format nieuw beleid Onderwijshuisvesting Integraal Huisvestingsplan 2022-2038.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. A7

Programma: 7 Sport, cultuur en maatschappelijk vastgoed

Onderwerp: Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? Het door de raad geaccordeerde Integraal Huisvestingsplan(IHP) Onderwijs Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? Goede en passende huisvesting voor het onderwijs in de gemeente Raalte. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Bij de uitvoering van het plan, dat stapsgewijs vorm gaat krijgen (zie ook verdere toelichting hieronder) is er (weer) sprake van passende en adequate huisvesting voor het onderwijs. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Voldoen we niet aan de wettelijke plicht om te voorzien in adequate onderwijshuisvesting. Denk hierbij aan de BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) normen. Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: In 2021 is het IHP in de gemeenteraad goedgekeurd. Dit plan behelst de huisvesting van het primair onderwijs in de gemeente Raalte. Van alle betreffende scholen is een inschatting gemaakt wanneer en op welke wijze (renovatie of nieuwbouw) in deze passende huisvesting wordt voorzien. Dit plan heeft betrekking op de periode 2022-2038.

Voordat daadwerkelijk met de renovatie of nieuwbouw wordt begonnen, zal er van iedere school eerst een Businesscase opgesteld worden met een begroting, die wordt voorgelegd aan de raad. Het IHP zelf is geen "bindend” document, maar uiteraard ook niet geheel vrijblijvend. Voor de periode 2023 2026 staan er 3 scholen op de planning, namelijk de Linde (Laag Zuthem), de St. Jozefschool (Nieuw Heeten) en de St. Bernadetteschool (Heeten). Voor de Linde is een inschatting gemaakt van de renovatiekosten. Hier zijn echter onjuiste normen gehanteerd, waardoor de investeringen (naar verwachting) € 179.000 hoger uitvallen. Voor 2023 komt het totaal te investeren bedrag (inschatting) uit op € 2.120.000. Hiervan is reeds € 1.700.000 gedekt door het raadsbesluit van 9 december 2021. Het krediet voor het restant (€ 420.000) wordt derhalve in de begroting 2023 verwerkt. Voor 2024 staat de verdere bouw van de St. Bernadetteschool voor een bedrag van € 1.900.000 gepland en in 2025 staat de laatste bouwfase van de st Bernadetteschool voor een bedrag van € 2.000.000 gepland. Los van bovenstaande te investeren bedragen is voor 2023 en verdere jaren reeds een kapitaallast in de kadernota 2021 opgenomen van € 100.000. Voor 2023 heeft dit dus geen consequenties (geen kapitaallasten aangezien in 2023 met de bouw van de 3 scholen begonnen wordt.

Dit betekent echter voor het jaar 2024 (T+1) een extra kapitaallast van € 4.000 (totale kapitaallasten dus € 104.000), voor 2025 betekent het een extra kapitaallast van € 75.000 (totale kapitaallasten van 175.000) en tenslotte voor 2026 betekent dit een extra kapitaallast van € 150.000 (totale kapitaallast van € 250.000). Het mag logisch zijn dat het krediet in de betreffende jaren ook met deze investeringsbedragen verhoogd moet worden. Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten):

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Omschrijving

S/E

Onderwijshuisvesting IHP 2022-2038

S

2023

2024

2025

2026

€ 104.000

€ 175.000

€ 250.000

Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving

S/E

Kapitaallasten begroting 2022

S

2023

2024

2025

2026

€ 100.000

€ 100.000

€ 100.000

1 B1 Format nieuw beleid Cofinanciering Leaderprogramma 2023-2027.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. B1

Programma: 1 Ruimtelijke ontwikkeling woon- en werkomgeving

Onderwerp: Cofinanciering nieuwe periode Leader Salland 2023-2027 Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? POP3 is onderdeel van het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling. Hiermee werkt de Europese Unie aan een duurzame en concurrerende agrarische sector en een leefbaar platteland. Per 1 januari 2023 gaat het nieuwe programma van start: het Nationaal Strategisch Plan (NSP) waar Leader onderdeel van uit maakt. Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? • Salland wil weer Leadergebied worden in deze nieuwe POP3 periode (2023-2027). • In deze periode streeft men in Salland naar het verkrijgen van een EU budget van € 2 mln. voor leefbaar platteland en • € 1,3 EU budget voor de nieuwe POP3 Leader doelen specifiek voor klimaat, milieu, water en biodiversiteit. • Met deze middelen kunnen initiatieven/projecten vanuit de samenleving ondersteund worden met een financiële bijdrage. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Met deze middelen kunnen rond de 45 initiatieven in Salland ondersteund worden met een financiering. Initiatieven die bijdragen aan een leefbaar platteland, sociale cohesie, innovaties, meer bezoekers, meer vrijwilligers, meer werkgelegenheid etc.

En in het nieuwe programma dus ook projecten met doelen gericht op verbetering van klimaat, milieu, water en biodiversiteit. De gevraagde cofinanciering van de gemeente in dit programma is € 466.666 (ook gemeenten OlstWijhe € 466.666, Deventer € 466.666 en het Waterschap Drents Overijsselse Delta € 100.000 worden gevraagd bij te dragen aan dit programma). Vanuit de vorige Leaderprogramma’s is duidelijk geworden dat elke euro investering van de gemeente een investering oplevert van € 14. Er wordt € 466.666 gevraagd. Bij de begroting van 2022 is voor 2023 al een bedrag van € 100.000 gereserveerd voor het Leaderprogramma. Daarom wordt het resterende bedrag van € 366.666 gevraagd. Per jaar 2024, 2025 en 2026 € 122.222. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Dan kan Salland geen Leadermiddelen aanvragen bij provincie en Rijk voor de nieuwe periode 2023-2027 en hebben de initiatieven geen mogelijkheid om subsidie te verkrijgen vanuit Leader. Waardoor initiatieven niet uitgevoerd kunnen worden. Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: Het Leaderprogramma draagt bij aan de ontwikkelingen op het platteland en past binnen de kernopgave Buitengebied in het kader van de Visie Horizon 2040 en het coalitieakkoord Toekomstbestendig Buitengebied.

Leaderprojecten dragen bij aan de leefbaarheid en andere opgaven op het gebied van klimaat, milieu, water en biodiversiteit. Het Leaderprogramma is een participatieprogramma pur sang waar initiatieven vanuit de samenleving (passend binnen de beleidsdoelen en kaders van de Lokale Ontwikkeling Strategie Leader) een financiële bijdrage kunnen krijgen vanuit EU, provincie, gemeenten en waterschap. Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten): Omschrijving

S/E

Cofinanciering Leaderprojecten 2023

E

2023

2024

2025

2026

€ 122.222

€ 122.222

€ 122.222

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

1 B2 Format nieuw beleid Formatie ambities VTH.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. B2

Programma: 8 Openbare orde en veiligheid

Onderwerp: Uitvoeringsmiddelen VTH ambitie en beleid Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? Er bestaat een wettelijke plicht om VTH-uitvoeringsbeleid vast te stellen. Op 25 november 2021 is door de gemeenteraad het VTH-ambitiedocument vastgesteld. Daarnaast is door het college het VTH-uitvoeringsbeleid voor de VTH-thuistaken vastgesteld. Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? In het VTH-ambitiedocument zijn door de raad 6 sporen benoemd waarop wordt ingezet. Om deze doelen te bereiken (o.a. inzet op veiligheid, preventie, risicosturing en een jaarlijkse thematische focus) is extra inzet nodig. Doel is om hieraan op een gestructureerde wijze uitvoering te kunnen geven, zodat de basis op orde is en blijft. Het prioriteren van de inzet vindt mede plaats op basis van data. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? De gevraagde inzet draagt bij aan uitvoering van de 6 sporen en het beoogde ambitieniveau. Dit kunnen wij bereiken door het behouden en aantrekken van capaciteit om daadwerkelijk meer toezicht te houden op de gemeentelijke VTH-taken. Hiermee bevorderen wij de veiligheid van de woon- en leefomgeving en bijv. bij evenementen. Dit alles vraagt feitelijk om een structurele inzet van middelen vooralsnog worden deze middelen eenmalig ter beschikking gesteld.

Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Zonder deze middelen zal het toezicht op de naleving van de taken in het fysieke domein en de communicatie in het kader van preventie achterblijven ten opzichte van het in het beleid vastgelegde uitvoeringsniveau. Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: Het beleid op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving is in 2021 herijkt. Door de gemeenteraad is een ambitie vastgesteld dat tot uitdrukking komt in 6 sporen. Om hieraan uitvoering te geven is extra capaciteit nodig. Voor 2022 is dit geborgd middels de inzet van eenmalige middelen. Het voorstel is om voor de senior handhaver met ingang van 2023 deze middelen structureel op te nemen in de begroting. Voor het verder op niveau brengen van de toezichtformatie wordt voor 2023 volstaan met eenmalige middelen. Een belangrijk spoor is de jaarlijkse uitvoering van de communicatiestrategie. Ook hiervoor wordt een bedrag geraamd. Met de voorgestelde middelen zijn we in staat onze ambitie en het beleid ook uit te voeren. Bij brief van 2 mei 2022 heeft de minister extra middelen beschikbaar gesteld om een impuls te geven aan de BOA inzet. De beschikbaar gestelde middelen worden volledig voor dit doel ingezet. Een en ander wordt voorbereid in samenwerking met Olst-Wijhe.

Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

Senior handhaver

S

€ 97.000

€ 97.000

€ 97.000

€ 97.000

Overhead 1 FTE

S

€ 20.000

€ 20.000

€ 20.000

€ 20.000

Op niveau houden van de toezichtformatie Overhead 1 FTE

E

€ 70.000

€ 70.000

€ 70.000

€ 70.000

E

€ 20.000

€ 20.000

€ 20.000

€ 20.000

Uitvoering geven aan communicatieafspraken

E

€ 10.000

€ 10.000

€ 10.000

€ 10.000

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 bij VTH-beleid Extra BOA inzet n.a.v. S € 35.000 € 35.000 € 35.000 € 35.000 brief minister 2-5-2022 Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

Rijksbijdrage BOA inzet

S

€ 35.000

€ 35.000

€ 35.000

€ 35.000

1 B3 Format nieuw beleid Fietsbeleidplan.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. B3

Programma: 1 Ruimtelijke ontwikkeling, woon- en werkomgeving

Onderwerp: Fietsbeleidsplan en bijbehorend uitvoeringsprogramma Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? In 2021 is een begin gemaakt met het ontwikkelen van een Fietsbeleidsplan. Het concept is besproken met de gemeenteraad in een rond de tafelbijeenkomst in december 2021. Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? Stimuleren van het fietsgebruik en het verminderen van fietsongevallen. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Fietsen heeft vele voordelen. Het is gezond, voor de economie en recreatie een belangrijke drager, een duurzame manier van verplaatsen en geeft weinig overlast. Fietsen nemen weinig openbare ruimte in beslag en is voor jong en oud een geschikt en betaalbaar vervoermiddel. Met verkeerstellingen en ongevalsregistratie kunnen wij de effecten monitoren van investeringen voor de fiets. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Fietsen is een belangrijk onderdeel binnen het streven naar leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken en een toekomstbestendig buitengebied en neemt een belangrijke positie in in de verstedelijkingsopgave binnen de regio Zwolle. Bovendien zijn investeringen in fietsinfrastructuur kosteneffectief (maatschappelijke baten zijn gemiddeld 50% hoger dan de investeringkosten).

Daarnaast sluit investeren in de fiets in 2023 aan bij het verwachtingspatroon van de inwoners. De inwoners zijn namelijk in 2021, tbv het ontwikkelen van het concept-fietsbeleidplan, in de gelegenheid gesteld, middels een online enquête, huidige knelpunten en gewenste verbeteringen te benoemen. Ook zijn er subsidiekansen van het Rijk en de provincie mits de gemeente zelf ook investeert in de fiets. Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: Het stimuleren van het gebruik van de fiets is een effectief middel om de gemeentelijke ambities op het gebied van recreatie, gezondheid, leefbaarheid, duurzaamheid en mobiliteitsvrijheid waar te kunnen maken. De kernen in de gemeente lenen zich qua omvang uitstekend voor het gebruik van de fiets en ook de afstanden tussen de kernen zijn met de fiets goed te overbruggen. De manier waarop het fietsen in Raalte gestimuleerd kan worden bestaat uit de volgende zeven sporen: 1 Marketing: Het stimuleren van het fietsverkeer vraagt om positieve aandacht voor de fiets en het geven van het goede voorbeeld. 2 Educatie: Jongeren snel vertrouwd maken met de fiets en het verkeer stimuleert het gebruik ervan vanaf jonge leeftijd. Bijscholing op oudere leeftijd is nodig om mensen ook op de fiets te houden.

3 Fietsnetwerk: Het netwerk van hoofdfietsroutes dient verder te worden gecompleteerd, zowel wat betreft het realiseren van missende schakels (directheid) als meer en betere fietspaden (comfort). 4 Fietsveiligheid: De aanpak van verkeersonveilige locaties en situaties. 5 Sociale veiligheid: Sociaal veilige en goed verlichte routes dragen bij aan het gebruik van de fiets voor alle doelgroepen, ook in avonduren. 6 Goede en veilige stallingen: Als onderdeel van de keten is de aansluiting op het openbaar vervoer van belang. 7 Voorrang voor de fiets: Daar waar het veiligheidshalve mogelijk is kan het voorrang geven aan de fiets In het meerjarig Uitvoeringsprogramma wordt ingezet op alle 7 benoemde sporen waarbij in 2023 wordt ingezet op spoor 1 en 2 en ter voorbereiding op spoor 3, 5 en 6 studie wordt verricht naar de optimalisering van diverse hoofdfietsroutes (onderzoek naar verhardingssoort, gebruik, gewenste breedte, koppelingskansen met onderhoud, etc). Spoor 4 en 7 worden alvast opgepakt binnen de

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 verkeersagenda. Voor 2023 wordt eenmalig een bedrag gevraagd van € 75.000. In 2023 worden middelen aangevraagd voor de jaren na 2023. Gefocused zal worden op Quick-Win maatregelen. Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten): Omschrijving

S/E

2023

Eenmalige middelen 2023 voor de uitvoering van het fietsbeleidsplan

E

€ 75.000

2024

2025

2026

Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

1 B4 Format nieuw beleid Klimaatadaptatiebeleid.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. B4

Programma: 2 Integraal beheer van de openbare ruimte

Onderwerp: Klimaatadaptatie Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? Om Nederland te gaan beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering is in 2018 het landelijke Deltaplan en -programma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) opgesteld. De uitvoering daarvan loopt via werkregio’s. De werkregio waar Raalte deel van uitmaakt is RIVUS. Het RIVUS uitvoeringsprogramma is in 2021 vastgesteld (ondertekend door gemeente Raalte). Daarin worden de bovenlokale opgaven gezamenlijk opgepakt. Het lokale klimaatadaptatiebeleid is op 04-11-2021 vastgesteld door de gemeenteraad. In de begroting 2022 is alleen de uitvoering van het beleid in 2022 begroot. Voor de jaren 2023-2025 is nog geen financiering aangevraagd. Conform het raadsbesluit van 04-11-2021 gebeurt dat in de begroting 2023. Doordat bepaalde werkzaamheden gefaseerd plaatsvinden zijn in 2023 minder financiële middelen nodig dan in het raadsbesluit is vastgesteld. Een deel van de kosten in 2023 kan namelijk betaald worden met middelen van klimaatadaptatie uit 2022. Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? Met het uitvoeren van de Nota Klimaatadaptatie gaan we 1. Met provincie, waterschap en andere gemeenten werken aan regionale klimaatadaptatie; 2. Klimaatadaptatie implementeren in het beleid en investeringsprogramma van de gemeente; 3.

Inwoners, organisaties en ondernemers stimuleren en faciliteren om klimaatadaptief te handelen. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken?  De gemeente Raalte in werkregio RIVUS draagt volwaardig bij aan het klimaatbestendig maken van de regio;  Klimaatadaptatie wordt verankerd in beleid en uitvoering;  Inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de gemeente samen optrekken om klimaatbestendig te worden;  De mate van vergroening en het afkoppelpercentage na nieuwbouw, verhuizen, verbouwen toeneemt bij particulieren en bedrijven;  De mate van vergroening in particuliere tuinen en bedrijfsterreinen en het afkoppelpercentage toeneemt bij projecten in de openbare ruimte;  Het aantal bewonersinitiatieven rondom afkoppelen en vergroening toeneemt;  Het water- en groenbewustzijn van de inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties én collega’s van de gemeente Raalte groter wordt;  Stimuleringsregelingen voor klimaatadaptatie elk jaar volledig benut worden.

Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Dan kunnen we enerzijds niet voldoen aan onze verplichtingen aan RIVUS, anderzijds wordt klimaatadaptatie dan niet verankerd in beleid en uitvoering (waardoor Raalte dan niet klimaatbestendiger wordt) Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: Toenemende droogte, wateroverlast en hitte vragen om aanpassingen van ons gedrag, gebouwen en buitenruimte. Overeenkomstig de afspraken in het Deltaprogramma is het einddoel dat de huidige en verwachte knelpunten in 2050 zijn opgelost. Met het uitvoeren van de nota klimaatadaptatie werken we aan het beschermen van de gemeente Raalte en de regio tegen de gevolgen van klimaatveranderingen. Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten):

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

Personele middelen (tijdelijk intern) Overhead (bovenop tijdelijke personele middelen) 0,5 FTE Externe budgetten

E

€ 55.000

€ 55.000

€ 55.000

E

€ 10.000

€ 10.000

€ 10.000

€ 100.000

€ 100.000

E

2026

Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

1 B5 Toekomstbestendig groenbeheer.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. B5

Programma: 2 integraal beheer openbare ruimte

Onderwerp: Toekomstbestendig groenbeheer Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? Onder de noemer toekomstbestendig groenbeheer vertalen we de ambite van de gemeenteraad op de thema’s veiligheid en biodiversiteit binnen het groenbeheer (rond de tafel okt. 2021). Daarnaast willen wij de ondersteuning op Groen, samen doen bestendigen en middelen vrijmaken om het werken volgens de landelijke leidraad van het kennisplatform (eiken)processierups te kunnen voortzetten. Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? We willen het openbaar groen meer toekomstbestendig inrichten met als doel dat het groen een positieve bijdrage levert aan maatschappelijk doelen als leefbaarheid, gezondheid, biodiversiteit, klimaatbestendigheid en duurzaamheid. Dat doen wij samen met de werkgroep groene agenda, waarbij we de ambtelijke ondersteuning structureel willen borgen zodat participatieve processen ook gewaardeerd en gerealiseerd kunnen worden. De inzet op het beheersbaar houden van de eikenprocessierups moet leiden tot een beter natuurlijk evenwicht en minder overlast van de eikenprocessierups. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Met deze investeringen dragen we bij aan een toekomstbestendige groene omgeving in bestaande wijken en dorpen.

Naast het borgen van de veiligheid wordt bijgedragen aan de maatschappelijke meerwaarde van de openbare ruimte. Mooie intiatieven van derden kunnen we structureel blijven ondersteunen zoals bijvoorbeeld pluktuinen. Met het voortzetten van onze aanpak om de overlast van de eikenprocessierups te beperken werken we aan een natuurlijk evenwicht. De resultaten hiervan worden jaarlijks gemonitord. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Het groen kan niet in voldoende mate bijdragen aan de toekomstbestendige opgaven. Door vooraf te investeren in oplossingen hoeven we achteraf niet of minder bij te dragen schades die ontstaan of doordat de openbare ruimte niet toekomstbestendig is ingericht. Wanneer de ondersteuning van de werkgroep groene agenda niet wordt voortgezet valt de noodzakelijke coördinatie en verbinding weg. De ambities zullen op zeer kleine schaal kunnen worden gerealiseerd. Niet investeren betekent tevens dat de overlast van de eikenprocessierups groter wordt en op veel plaatsen niet beheersbaar zal zijn. Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: Het beheerplan openbaar groen stellen wij vast in het najaar van 2022, waarin de ambitie van de gemeenteraad is verwerkt. Dat leidt tot een kleine “plus’ die vertaald is in extra middelen.

Deze middelen zetten wij in bij renovatie en vervanging van groen om zo bij te dragen aan de veiligheid, biodiversiteit en andere eerder genoemde maatschappelijk doelen. Hieroor hanteren wij een groeimodel met uiteindelijk een structurele inzet van € 85.000 in 2026. Groene doelen worden ook bereikt door mooie maatschappelijke initiatieven op het gebied van groen, landschap, biodiversiteit enz. te ondersteunen. Hiervoor is ambtelijke ondersteuning van de werkgroep groene agenda onontbeerlijk, deze inzet willen wij structureel maken. Na jaren van hevige overlast van de eikenprocessierups krijgen met de geleverde inzet de overlast langzamerhand onder controle. Hierbij volgen we de landelijke leidraad waarbij we ons zoveel mogelijk richten op preventie. Om de overlast beheersbaar te houden willen we voor de komende 2 jaren de ingezette lijn voortzetten. Op basis van monitoring wordt het vervolg bepaald.

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

Toekomstbestendig S € 21.000 € 42.000 € 63.000 € 85.000 beheer openbaar groen Ondersteuning S € 25.000 € 25.000 € 25.000 € 25.000 werkgroep groene agenda Overheadkosten groene S € 4.450 € 4.450 € 4.450 € 4.450 agenda 0,2225 FTE Beheersing E € 40.000 € 40.000 eikenprocessierups Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

1 B6 Format nieuw beleid Aanvullend budget 900 jaar Raalte.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. B6

Programma 7: Sport, Cultuur en maatschappelijk vastgoed?

Onderwerp: 900 Jaar Raalte Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? Historie, sport, cultuur, maatschappij, feest Welk doel(en) willen we bereiken (SMART geformuleerd)? De regiegroep 900 jaar Raalte wil in 2023 in totaal 3 weekenden met verschillende thema’s organiseren, vol feest en activiteiten, dit in het kader van de viering van 900 jaar Raalte. Als gemeente willen we de regiegroep daarbij financieel ondersteunen. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Uiteindelijk moet iedereen, mensen die in Raalte werken, verblijven, of recreëren, van jong tot oud, van hoog tot laagopgeleid, ongeacht religie, huidskleur, geaardheid worden geïnspireerd en geactiveerd om mee te doen met het feestjaar 900 jaar Raalte. Het moet inwoners gaan verbinden en Raaltenaren trots maken op hun dorp. Het moet uiteindelijk een feestjaar worden vol activiteiten, georganiseerd door en voor de Raalter inwoners, bedrijven en organisaties. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? Wanneer er geen geld beschikbaar wordt gesteld voor 2023 (het jaar van de viering van 900 jaar Raalte) dan zal het programma (3 weekenden feest) geen doorgang vinden en zal de regiegroep niets organiseren. 900 jaar Raalte wordt dan niet gevierd.

Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: In 2023 bestaat het dorp Raalte 900 jaar. Dit willen we met z’n allen vieren. Om dit te vieren is er een brede regiegroep samengesteld op initiatief van de samenleving. In 2022 heeft de regiegroep een start gemaakt om alle ideeën uit de samenleving samen te brengen en om te zetten in 3 weekenden vol feest en activiteiten. Dit wordt samen met het bedrijfsleven, instellingen, sportverenigingen, scholen, en inwoners georganiseerd. Er is ruimte voor muziek, theater, film, geschiedenis, sport, e.a. Om dit alles in 2023 te kunnen bewerkstelligen is financiering nodig. Dit wordt geschat op circa € 10 per inwoner van Raalte. Aangezien de regiegroep in 2022 al financiële middelen heeft ontvangen, zal het totaal aan nieuwe middelen voor 2023 worden geraamd op € 160.000. Gevraagde middelen: Omschrijving

S/E

2023

Activiteiten 900 jaar Raalte

E

€ 160.000

2024

2025

2026

2025

2026

Waar kun je middelen vrij maken (”nieuw voor oud”): Omschrijving …………………………. …………………………..

S/E

2023

2024

1 B7 Format nieuw beleid Voorfinancieringskrediet renovatie brandweerkazernes Raalte en Heino.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. B7

Programma: 8 Openbare orde en Veiligheid

Onderwerp: Project voorfinancieringskrediet renovatie brandweerkazernes Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? Voor de brandweerkazernes in Raalte en Heino geldt dat er groot onderhoud moet plaatsvinden en dat ze moet worden verduurzaamd. De beide brandweerkazernes zijn verouderd en voldoen niet meer/onvoldoende aan de wensen en eisen van de brandweer. Het stond vanuit het bestaande beleid al langer op de planning om het groot onderhoud en de verduurzaming op korte termijn uit te voeren. In gesprek met de brandweer is daarnaast gebleken dat er vanuit de brandweer ook de nodige wensen en eisen/verplichtingen nodig zijn waarop het gebouw aangepast moet worden. Er wordt gezamenlijk opgetrokken om dit tot één ontwerp te brengen. Om deze renovatie op gestructureerde manier, in samenwerking met de Veiligheidsregio, op te pakken wordt gekozen voor een projectmatige aanpak. Het wettelijk kader waar dit onder valt betreft de Wet veiligheidsregio's (Wvr). Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? Door uitvoeren van grondige renovaties in de periode 2023/2024 zijn de beide brandweerkazernes weer voor langere tijd (20 jaar) geschikt voor een functioneel gebruik volgens de huidige normen, (wettelijk) eisen en wensen van de gebruiker.

Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? Het resultaat van de voorbereidingsfase in een voorlopig ontwerp voorzien van een kostenraming. Ook zal duidelijk worden hoe de investering gedekt zal worden. Er zal een projectplan worden opgesteld voor de ontwerpfase waarin alle te nemen stappen worden omschreven. Het resultaat van de renovatie is dat de staat van beide gebouwen weer op peil is, en de gebouwen zijn verduurzaamd (met aandacht voor klimaatadaptatie en circulariteit). De gebouwen passen ook bij het gewenst en benodigd gebruik van het gebouw door de brandweer. Het doel bereiken wij door het op projectmatige wijze aan te pakken en we hier samen met de gebruiker vanaf initiatief tot en met de oplevering volledig vanuit samenwerking op te trekken. Wat gebeurt er als we dit nu niet doen (is het onderwerp onontkoombaar en/of onuitstelbaar)? De afgelopen jaren is het onderhoud geminimaliseerd met het zicht op het aankomend groot onderhoud. Uitstel van de renovatie zal tot gevolg hebben dat de onderhoudskosten enorm zullen oplopen. Het gebruik past niet meer bij de huidige wensen en inrichting. In Heino is het logistiek peloton gevestigd voor de hele regio waardoor de remise (te) vol is. Door steeds groter wordende voertuigen wordt de ruimte steeds beperkter en is er meer ruimte nodig.

Het vervangen van een container kan geen doorgang vinden door de beperkte ruimte. Materieel verouderd hierdoor. In Raalte is het centrale magazijn gevesitgd, en dit is een belangrijke opleidingslocatie. Voor beide geldt dat een betere inrichting van het pand nodig is om het werk te blijven uitvoeren. Voor het centrale magazijn moet de inrichting worden aangepast en voor het opleidingsdeel is een extra leslokaal nodig. Geef een kernachtige inhoudelijke toelichting op het onderwerp: Er is de afgelopen jaren in samenspraak met de brandweer door de gemeente alleen het noodzakelijk onderhoud uitgevoerd. Dit met het oog op het naderend groot onderhoud en verduurzaming van het gebouw. In samenwerking met de veiligheidsregio zal een projectplan worden opgesteld waarin de aanpak van de ontwerpfase wordt vastgelegd. De ontwerpfase richt zich op het opstellen van o.a. een PVE, een ontwerp en kostenraming om zo een onderbouwde keuze voor investering te maken. Uitgangspunt bij het kostenverhaal is dat het geheel

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 kostenneutraal wordt uitgevoerd. Alle renovatie- en onderhoudskosten worden binnen een tijdsbestek van 20 jaar volledig doorbelast aan de brandweer. Tijdens het project is de inzet van een projectleider nodig en zal externe kennis ingehuurd worden voor technische input en begeleiding. Om deze kosten te dekken wordt een project voorfinancieringskrediet aangevraagd. Als de investering wordt gedaan zal een renovatie worden uitgevoerd waarmee: - de staat van onderhoud voor beide gebouwen weer op peil is; - de beide gebouwen zijn verduurzaamd; - toekomstbestendig gebruik voor de komende 15 tot 20 jaar is geborgd. Gevraagde middelen (splitsen in externe budgetten en loonsombudgetten): Omschrijving

S/E

2023

Project voorfinancieringskrediet renovatie brandweerkazernes Raalte en Heino

E

€ 100.000

2024

2025

2026

Waar kun je middelen vrij maken (cofinancering/ compensatie door rijksmiddelen/ bestaande reserves/ binnen bestaande begroting): Omschrijving

S/E

2023

2024

2025

2026

1 C1 Format nieuw beleid Dataspecialist domein Ruimte.docx

Nieuw beleid begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Nr. C1

Programma: 1 Ruimtelijk ontwikkeling, woon- en werkomgeving

Onderwerp: Datatoepassing in verstedelijkingsopgave, toekomstbestendig buitengebied en leefbare & toekomstbestendige dorpen en wijken Wat is het (wettelijk en/of beleids) kader voor het betreffende onderwerp? Regionale verstedelijkingsstrategie van Regio Zwolle en het Rijk Omgevingsvisie Horizon 2040 van Raalte

i-Visie DOWR en Strategisch Informatieplan (STiP) van Raalte: we hebben in de i-visie van de drie DOWR-gemeenten vastgelegd dat wij steeds meer informatie-gestuurd beleid maken en informatiegestuurd werken. In het STiP is opgenomen dat we onze informatiehuishouding doorontwikkelen via vier actielijnen; één daarvan is datagedreven werken. Welk doel(en)/ willen we bereiken (SMART geformuleerd)? Een door data gefundeerde aanpak van drie belangrijke opgaven in het coalitieakkoord 2022-2026: 1. De ontwikkelopgave (verstedelijkingsopgave), 2. Toekomstbestendig buitengebied en 3. Leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken. Wat levert het op/ is het effect/ hoe weten we dat we dat doel/effect gaan bereiken? We komen tot beter gefundeerde keuzes en beslissingen in de maatschappelijke opgaven die zijn genoemd in het coalitieakkoord. Dit bereiken we door deze te kunnen baseren op niet alleen de ‘expert judgement’ van onze medewerkers maar ook op gecombineerde en geanalyseerde data. De drie opgaven zijn van een dusdanig complex en multidimensionaal karakter dat deze lastig te grijpen valt. Een datagedreven aanpak maakt deze complexiteit beter behapbaar en begrijpelijk. Data kan bijvoorbeeld inzicht geven in de woningvoorraad in de gemeente en in de impact van groei van de woningvoorraad op de fysieke en sociale leefomgeving en op de economie.