06 Bp Raalte Kern, verkabeling hoogspanning_Toelichting

Bestemmingsplan

Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Projectnummer 474109.100 Revisie 02 Datum 16 mei 2023

Auteur(s) Stephan Hammink

Opdrachtgever TenneT TSO B.V.

datum vrijgave beschrijving revisie 16 mei 2023 vastgesteld

goedkeuring G. van der Laan

vrijgave R. Raap

Toelichting

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Inhoudsopgave

blad 3 van 57

Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Inleiding Algemeen De bij het plan behorende stukken Situering van het plangebied Geldende bestemmingsplannen Opbouw toelichting

5 5 6 6 7 8

Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3

Huidige en toekomstige situatie Historie Bestaande situatie Toekomstige situatie

9 9 9 12

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Beleidskader Inleiding Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid Conclusie

17 17 17 22 26 28

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12

Onderzoek Uitgangspunten TenneT Archeologie en cultuurhistorie Bodemkwaliteit Ecologie Externe veiligheid Geluid Gezondheid Kabels en leidingen Luchtkwaliteit Conventionele explosieven (CE) Waterhuishouding Milieu-effectrapportage

29 29 29 31 33 37 39 39 41 41 42 44 48

Hoofdstuk 5 5.1 5.2

Het plan Algemeen Beschrijving van de verbeelding

51 51 51

Hoofdstuk 6 6.1 6.2

Toelichting op de planregels Algemeen Toelichting op de planregels

53 53 53

Hoofdstuk 7 7.1 7.2

Uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid Economische uitvoerbaarheid

55 55 56

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Hoofdstuk 1

Inleiding

1.1

Algemeen TenneT TSO B.V. (hierna: TenneT) is de netbeheerder voor het Nederlandse hoogspanningsnet voor elektriciteit (110kV en hoger). Het bedrijf heeft kortgezegd drie taken: 1.

Het verzorgen van transportdiensten door het aanleggen en onderhouden van een robuust hoogspanningsnet; 2. Het verzorgen van systeemdiensten door het evenwicht tussen vraag naar en aanbod van elektriciteit 24 uur per dag en 7 dagen per week te handhaven; 3. Het faciliteren van een efficiënt functionerende, liquide en stabiele elektriciteitsmarkt. In het kader van het landelijke verkabelingsprogramma op basis van de Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET) heeft de gemeente Raalte bij TenneT een verzoek ingediend om een Basisontwerp op te stellen voor de verkabeling van de bestaande 110 kV bovengrondse verbindingen in de kern van Raalte. De verkabeling betreft een gedeelte van een tweetal lijnverbindingen, te weten: Harculo-Raalte vanaf mast 40 t/m 43 (lijncode HCL-RT110) Raalte-Nijverdal mast 1 t/m 4 (lijncode RT-NVD110) Voor elk van deze lijnverbindingen is in een haalbaarheidsstudie uit 2018 een drietal mogelijke kabeltracés getoetst op maakbaarheid en haalbaarheid en met elkaar vergeleken. Door de gemeente Raalte en TenneT is afgesproken, dat de voorkeursvarianten uit de haalbaarheidsstudie in een basisontwerp nader worden uitgewerkt.

Het Basisontwerp is opgesteld en komt kortweg op het volgende neer: de bovengrondse lijnverbinding tussen Raalte en Harculo wordt vanaf mast 40 tot aan het hoogspanningsstation Raalte verkabeld de verbinding tussen Raalte en Nijverdal wordt vanaf mast 4 tot aan het hoogspanningsstation Raalte verkabeld. Beide verbindingen bestaan uit twee circuits en het uitgangspunt is dat de capaciteit van de circuits gelijk is aan de situatie na de lijnvervanging, 153 MVA (800 A). In figuur 1.1. is de verkabeling weergegeven, linksboven bevindt zich mast 40 en rechtsonder mast 4. Blauw is open ontgraving en rood is HDD.

blad 5 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Figuur 1.1: Beoogde situatie

1.2

De bij het plan behorende stukken Het bestemmingsplan "Raalte Kern, verkabeling hoogspanning" bestaat uit de volgende stukken: verbeelding; planregels; toelichting. De verbeelding en regels zijn het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan. Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden en opstallen aangegeven. In de planregels zijn regels opgenomen, teneinde de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van deze toelichting, waarin de aan het plan ten grondslag liggende gedachten, de diverse onderzoeksaspecten en de beschrijving van de planopzet zijn weergegeven. Tevens worden de juridisch-technische aspecten belicht.

1.3

Situering van het plangebied Ten behoeve van een zoveel als mogelijk ongestoorde ligging van de nieuwe ondergrondse 110kV kabelverbinding alsook vanwege het feit dat het ter plaatse geldende bestemmingsplan een dergelijk gebruik van de gronden niet toestaat is een paraplubestemmingsplan gemaakt. De aanleg, instandhouding en bescherming van de ondergrondse 110kV kabelverbinding wordt in dit plan geregeld met het toevoegen van de dubbelbestemming 'Leiding Hoogspanning 1' aan zowel de verbeelding als de planregels. De bestaande bovengrondse hoogspanningleiding is in de geldende bestemmingsplannen bestemd met de dubbelbestemming Leiding, Leiding - Hoogspanningsverbinding en Leiding Hoogspanning. De bestaande dubbelbestemmingen en de figuur 'hartlijn leiding - hoogspanning' die zijn opgenomen voor de bovengrondse hoogspanningslijnen komen te vervallen, zodra de

blad 6 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

ondergrondse kabelverbinding in gebruik is genomen. Voor het overige blijven de geldende bestemmingen van kracht. In onderstaande figuur 1.2. is de begrenzing van het bestemmingsplangebied weergegeven.

Figuur 1.2: Plangebied

1.4

Geldende bestemmingsplannen De huidige juridische regeling van de betreffende gronden is neergelegd in de volgende bestemmingsplannen, te weten: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

blad 7 van 57

bestemmingsplan Buitengebied, vastgesteld op 8 juni 2012 met identificatienummer NL.IMRO. 0177.BP20090046-0003; bestemmingsplan Buitengebied Raalte, correctieve herziening, vastgesteld op 30 mei 2013, met identificatienummer NL.IMRO.0177.BP20130004-0002; bestemmingsplan Buitengebied Raalte, 2e correctieve herziening, vastgesteld op 19 februari 2015, met identificatienummer NL.IMRO.0177.BP20140001-0002; bestemmingsplan Buitengebied Raalte, Verzamelplan 2020, vastgesteld op 10 september 2020, met identificatienummer NL.IMRO.0177.BP20190008-VG01; bestemmingsplan Buitengebied Raalte geconsolideerd 2020, vastgesteld op 2 juni 2021, met identificatienummer NL.IMRO.0177.BPGV20200001-0001; bestemmingsplan Paraplubestemmingsplan Parkeren , vastgesteld op 27 september 2018 met identificatienummer NL.IMRO.0177.BP20180004-VG01 bestemmingsplan Raalte Kern, vastgesteld op 28 januari 2010 met identificatienummer NL.IMRO.0177.BP20080002-0003 bestemmingsplan Raalte Bedrijventerrein, vastgesteld op 24 april 2014 met identificatienummer NL.IMRO.0177.BP20130007-0003; bestemmingsplan Raalte Bedrijventerreinen, correctieve herziening, vastgesteld op 29 september 2016 met identificatienummer NL.IMRO.0177.BP20150008-VG01; Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

De plannen blijven grotendeels onverkort van toepassing. Toegevoegd wordt een nieuwe dubbelbestemming 'Leiding - Hoogspanning 1'.

1.5

Opbouw toelichting De toelichting is na dit inleidende hoofdstuk als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 wordt een overzicht gegeven van de historische ontwikkeling van het dorp en wordt een beschrijving gegeven van de huidige ruimtelijke en functionele structuur. Vervolgens wordt de toekomstige situatie beschreven. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het voor het plangebied relevante ruimtelijk beleid. Hoofdstuk 4 behandelt diverse onderzoeksaspecten, zoals archeologie, ecologie en milieuaspecten. In hoofdstuk 5 wordt beschreven op welke wijze de verschillende functies in het plan zijn opgenomen. In hoofdstuk 6 wordt nadere aandacht besteed aan de juridisch-technische aspecten van de opgenomen regeling. De economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid komen tot slot aan de orde in hoofdstuk 7. In dit hoofdstuk worden ook de resultaten van het overleg ex artikel 3.1.1. Beluit ruimtelijke ordening opgenomen.

blad 8 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Hoofdstuk 2

2.1

Huidige en toekomstige situatie

Historie Het van oorsprong kern-esdorp Raalte wordt in 1123 voor het eerst vermeld. Onder een kern-esdorp wordt verstaan een esdorp dat bestaat uit enkele gemeenschappelijke aangelegde en beheerde essen met de boerderijen geclusterd op een centraal punt. De naam Raalte betekent waarschijnlijk 'bos waarin men gerooid heeft'. Pas in 1474 wordt voor het eerst melding gemaakt van enkele huizen 'in den dorp Raelte'. De dorpssamenleving is niet begonnen in het huidig dorp, maar in de nabij gelegen buurtschap Tijenraan. In de loop der tijd ontwikkelt de nederzetting zich tot een plattelandscentrum. Waarschijnlijk heeft de nabijgelegen havezate De Hofstede (in 1188 al voor het eerst vermeld) een grote invloed gehad op de verdere ontwikkeling van deze nederzetting. Omstreeks 1850 is Raalte niet meer dan een kleine concentratie van bebouwing met een kerk en een korenmolen langs de Stationsstraat en de tegenwoordige Grotestraat ten westen van de Raalter enk. De huidige neogotische Kerk van de Heilige Kruisverheffing wordt niet gesticht uit een oude agrarische kern die al aanwezig is, maar in een open veld op een kruispunt van wegen. Het dorp toont een gesloten karakter met eenvoudige panden. Door de aanleg van het Overijssels Kanaal (1858), de spoorlijnen Zwolle-Almelo (1881) en Ommen-Raalte-Deventer (1910-1935) profiteert Raalte van de relatief gunstige ligging.

Hierdoor neemt de bebouwing en de bedrijvigheid toe. Rond de eeuwwisseling treedt een verdichting op van de bebouwing in de dorpskern en ten oosten hiervan langs het kanaal. Na de Tweede Wereldoorlog ondergaat het uiterlijk van Raalte een grote verandering. Van de oude bebouwing is weinig meer over gebleven door de aanleg van moderne winkelstraten in de oude dorpskern. Daarnaast is de Raalter enk vrijwel geheel bebouwd en aan de oostzijde van het Overijssels Kanaal is een industrieterrein tot ontwikkeling gekomen. In het begin van de zestiger jaren ontstaat de wijk Blekkerhoek, in het noorden van Raalte. De wijken de Olykampen, Westdorp en Langkamp, respectievelijk ten zuiden, zuidwesten en ten westen van het oude Raalte zijn eind jaren zestig, begin jaren zeventig gebouwd. Daarna volgen opnieuw uitbreidingen: Drostenkamp in het noordwesten, Hartkamp in het zuidwesten en Vloedgraven in het zuiden. In de jaren '80 is besloten de barrière die het spoor in combinatie met de N35 vormt, over te steken en de nieuwbouwwijk Het Raan te ontwikkelen.

2.2

Bestaande situatie

2.2.1

Ruimtelijke structuur De ruimtelijke structuur, zoals die nu nog is terug te vinden is ontstaan uit de es. Grenzend aan beekdalen, zijn op de hoger gelegen gronden de eslinten te vinden, die reeds in de middeleeuwen als bouwland in gebruik waren. De eslinten komen in Raalte voor in het centrumgebied: Grotestraat, Herenstraat, Grote Markt, Marktstraat, Schapenstraat, de Waag, Molenhof, Nieuwe Markt en Varkensmarkt. Belangrijke (historische) structuurdragers zijn verder de uitlopers van eslinten. Dit zijn kleine clusters van bebouwing direct aan de kern gelegen als uitloper van de verdichting in de dorpskern, zoals de Deventerstraat, Enkstraat, Marktstaat en Zwolsestraat. In Raalte is het dorpse karakter van de uitlopers duidelijk waarneembaar. De bebouwing is kleinschalig en vrijstaand tot halfvrijstaand. De Almelosestraat is een jong ontginningslint met een

blad 9 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

halfopen karakter. De van oorsprong natuurlijke voedselrijkdom van dit gebied is in de loop der eeuwen afgevoerd naar de essen. Het Overijssels kanaal dat in 1858 is gegraven voor het transport, de ontginningen en de waterhuishouding, heeft de essenstructuur doorsneden. Grote delen zijn pas ontgonnen toen in de 19e en 20e eeuw een goede ontwatering mogelijk was en de kunstmest haar intrede deed. De zogenaamde broekgebieden waren vroeger nat en hadden een onregelmatige percelering. Het kanaal dat sinds 1988 niet meer voor de scheepvaart wordt gebruikt is tegenwoordig een belangrijk element in de ruimtelijke structuur. Vanaf de periode 1870 - 1900 is de uitbreiding van de gebouwde omgeving vooral planmatig aangestuurd. Bij deze planmatige ontwikkelingen van woon- en gemengde gebieden hebben kenmerkende stijloverwegingen in meer of mindere mate hun stempel gedrukt op de kwaliteit van de omgeving. In de gemeente Raalte hebben de uitbreidingen relatief laat plaatsgevonden. Met name de woonwijken die ontwikkeld zijn tussen 1950 en 1980 kennen een veelheid aan seriematige bouw. Enkele duidelijk herkenbare ensembles zijn de Forumwijken zoals Hartkamp maar ook de recent ontwikkelde samenhangende delen in De Berkte.

Op dit moment wordt de ruimtelijke hoofdstructuur van Raalte (op het schaalniveau dat het plangebied overstijgt) in sterke mate bepaald door het Overijssels Kanaal, de spoorlijn Zwolle-Almelo, de N35 (Zwolle-Almelo) en de N348 (Deventer-Hoogeveen). Op een lager schaalniveau kan in de verkeersstructuur een onderscheid worden gemaakt in de belangrijkste gebiedsontsluitingswegen, de erftoegangswegen A (woonstraten) en de overige categorie erftoegangswegen B (woonstraten en de langzaamverkeersroutes). Als belangrijkste gebiedsontsluitingswegen kunnen worden genoemd de Acacialaan, de Ganzeboomlaan en de Burgemeester Zuidwijklaan. Deze wegen onderscheiden zich van de woonstraten door een breed en eenduidig profiel en vaak begeleid door groen. De Westdorplaan, de Weidelaan, de Burgemeester Kerssemakersstraat en de Almelosestraat hebben voor een deel een gebiedsontsluitende functie. De Zwolsestraat is in deze wegencategorisering aangemerkt als een erftoegangsweg A. Het aanwezige groen, maar ook de watergangen in Raalte maken een belangrijk deel uit van de ruimtelijke structuur en beleving van de ruimte. De wegenstructuur wordt ondersteund door bomen, groene bermen en tuinen.

Opvallende groene zones die bijdragen aan een heldere ruimtelijke structuur zijn bijvoorbeeld de groene ruimte langs de Ceintuurbaan die doorloopt tot aan het station, het groen langs het kanaal, de geluidswallen langs de N348 en de groene zone onder de bovengrondse hoogspanningsleiding, die met dit plan ondergronds wordt gebracht.

2.2.2

Functionele structuur Omdat er in de directe omgeving van Raalte geen kernen van vergelijkbare omvang zijn gesitueerd, heeft het dorp zich in de afgelopen decennia als verzorgingskern voor de omgeving ontwikkeld. Dit heeft met name in functioneel opzicht het kleinschalige karakter van het centrum veranderd. Raalte verzorgt als subregionaal centrum een belangrijke functie in de regionale verzorgingsstructuur. Voor de detailhandel, het onderwijs en sociaal-medische voorzieningen is de verzorgende functie van Raalte van groot belang. Het beleid is er op gericht om deze functie te handhaven. Raalte neemt als regionaal koopcentrum een prominente positie in. Vergeleken met kernen van gelijke omvang is sprake van een groot en gedifferentieerd winkelaanbod. De koopkrachtbinding is hoog, evenals het aandeel van de bestedingen in Raalte door bewoners van buiten Raalte. Detailhandel is evenals de horecafuncties sterk geconcentreerd in het hoofdwinkelcentrum. In het noorden van Raalte is in Het Raan een kleinschalig wijkwinkelcentrum. Daarnaast komen in de omgeving van het centrum verspreid nog enkele winkels voor.

blad 10 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Raalte heeft vanouds een sterke positie op het gebied van de sociaal-medische voorzieningen, een positie die het in de toekomst zeker zal behouden. De vergrijzing, gecombineerd met maatschappelijke opvattingen over de positie van de ouderen leiden steeds tot nieuwe vormen van zorg. Ook heeft Raalte een belangrijke functie voor voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs (in het bijzonder landbouwonderwijs). Voor een groot deel vallen de scholen van Raalte echter buiten het plangebied. Verspreid over de verschillende woonwijken en het centrum komen scholen, kerken, zorgfuncties en andere maatschappelijke functies voor. Op het gebied van sport kan vermeld worden dat Raalte beschikt over de twee sportparken Tijenraan en Ramele. Beide vallen buiten het plangebied. In het plangebied zijn aan de Jan van Arkelstraat twee sportvelden aanwezig. In de voorgaande paragraaf is reeds ingegaan op de verkeersstructuur en de groenstructuur. Naast een ruimtelijke structuur kan hier uiteraard ook gesproken worden over een functionele structuur, namelijk het verschil in gebruik van de wegen en het verschil in gebruik van het groen. Op de gebiedsontsluitingswegen wordt het verkeer vanuit de woongebieden verzameld of vanaf deze wegen bereikt men de bestemming in een verblijfsgebied. Raalte is voor een groot deel ingericht als 30-km/uur-gebied.

De hoeveelheid aanwezig groen en de verschijningsvorm verschilt per wijk. Op diverse plekken komen groenstroken en groene (speel)veldjes voor in de woongebieden. In het kernwinkelgebied is nauwelijks groen aanwezig. Het gebied ten noordwesten ervan, in de omgeving van het gemeentehuis heeft wel een groen karakter.

2.2.3

Deelgebieden De bestaande bovengrondse hoogspanningsverbinding loopt van De Zegge (bedrijventerrein aan de oostkant) in westelijke richting door de wijken De Vloedkampen, De Olykampen, Hartkamp en Langkamp onder de N348 door het buitengebied in. De verkabeling volgt groteneels het tracé van de bestaande bovengrondse hoogspanningverbinding (zie figuur 2.1). De Zegge De Zegge is een grootschalig bedrijventerrein, dat van oudsher bij uitstek het terrein voor de vestiging van reguliere bedrijven is. Het beeld van dit terrein wordt vooral bepaald door grootschalige bedrijfsgebouwen op grote kavels. Op het bedrijventerrein zijn echter ook een paar kleinschalige bedrijfsverzamelgebouwen gesitueerd. DeVloedkampen Ter hoogte van het plangebied heeft deze wijk in hoofdzaak een woonfunctie. Het plangebied omvat met name de aanwezige groenstructuur met aan weerzide diverse woningen. In dit deelgebied liggen ook volkstuinen, waar de verkabeling onderdoor loopt. De Olykampen Het beeld van het woongebied wordt vooral bepaald door aaneengesloten woonbebouwing. In het plangebied liggen met name groenvoorzieningen met langs de randen woningen. Hartkamp In de wijk is een grote variatie in bebouwing zowel in soort als in hoogte, waarbij de aaneengesloten woonbebouwing voor het merendeel bestaat uit korte blokjes en afgewisseld wordt door de halfvrijstaande en vrijstaande bebouwing.

Ook hier volgt het plangebied de aanwezige groenstructuur, In deze wijk zijn in / nabij het plangebied een begraafplaats, het Rode Kruis en de scouting gevestigd. Langkamp Het beeld van de woonwijk Langkamp wordt vooral bepaald door de aaneengesloten woonbebouwing. Er zijn slechts enkele vrijstaande en halfvrijstaande woningen te vinden.

blad 11 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

het plangebied ligt grotendeels op een brede groene zone met aan weerzijden woningen.

2.3

Toekomstige situatie TenneT is voornemens om een bestaande 110kV-hoogspanningsverbinding van in totaal acht bestaande hoogspanningsmasten in Raalte te vervangen door een ondergrondse 110kV kabelverbinding. De verkabeling betreft een gedeelte van een tweetal lijnverbindingen, te weten: Harculo-Raalte vanaf mast 40 t/m 43 (lijncode HCL-RT110) Raalte-Nijverdal mast 1 t/m 4 (lijncode RT-NVD110) TracébeschrijvingWest van 110 kV station Raalte richting Harculo De verkabeling Raalte West (HCL-RT110) loopt parallel loopt aan de huidige lijnverbinding. Het voorkeurstracé betreft variant 1. Deze variant is het kortst, ligt het verst van particuliere woonhuispercelen, heeft de minste impact op de lokale groene hoofdstructuur en bomen en ligt nauwelijks parallel aan overige ondergrondse infrastructuur. Vanaf het 110 kV station Raalte wordt de bekabeling tot aan de eerste mast (mast 43) in een open ontgraving aangelegd. Het tracé volgt de groenstrook en wordt middels een horizontaal gestuurde boring aangelegd. De boring komt uit bij het opstijgpunt bij mast 40.

Figuur 2.1: Tracé Raalte West, 110kV verbinding Harculo-Raalte TracébeschrijvingOost van 110 kV station Raalte richting Nijverdal Voor de verkabeling Raalte Oost (RT-NVD110) is variant 3 de voorkeursvariant. Deze variant is het kortst, heeft de minste impact op de groene hoofdstructuur en bomenrijen en heeft de minste interactie met waterkeringen en oevers. Het tracé verlaat het 110 kV station Raalte in een open ontgraving richting het speelveldje aan de oostzijde van het station. Vanaf het speelveldje wordt middels een horizontaal gestuurde boring de Acacialaan en een fietstunneltje gepasseerd. De boring ligt parallel aan het fietspad en komt uit aan de zuidkant van de volkstuintjes, nabij het Erf. Vanaf de zuidzijde van de volkstuintjes gaat het tracé in een horizontaal gestuurde boring richting mast 4. Hierbij ligt het tracé onder het fietspad tussen Het Erf en De Spinde. De boring passeert De Spinde, de Kanaaldijk Westzijde, het kanaal en komt uit bij de Kanaaldijk Oostzijde nabij mast 4 bij het terrein van Van Merksteijn. Het opstijgpunt wordt in een nieuwe mast 4 opgenomen, die op korte afstand van de bestaande mast wordt geplaatst. De blad 12 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

bestaande mast 4 wordt verwijderd. Er komt een hekwerk om de mast heen.

Figuur 2.2.: Tracé Raalte Oost, 110 kV verbinding Raalte-Nijverdal Het uitvoeren van dit project zal in twee fasen gebeuren. In de eerste fase worden de ondergrondse hoogspanningskabels gelegd en aangesloten, in de tweede fase worden de masten verwijderd. Verwijdering van de huidige masten zal plaatsvinden vanaf het moment, dat is aangetoond, dat er veilig elektriciteit over de hoogspanningskabels getransporteerd kan worden. Tussen het aanleggen van de kabels en het verwijderen van de masten zal enige tijd zitten. De uitvoerperiode voor de aanleg van de kabelverbinding wordt verwacht vanaf het derde en vierde kwartaal van 2023 en loopt ongeveer één jaar door. De hoogspanningsverbinding zal deels in open ontgraving en deels middels HDD-boringen worden aangelegd. De dieptes van de HDD’s variëren tussen circa 10 en 25 meter minus maaiveld. Voor de open ontgravingen wordt een diepte opgegeven van onderkant sleuf van 1,50 meter minus maaiveld voor openbaar gebied en onderkantsleuf van 2,10 meter minus maaiveld voor agrarische percelen. De breedte van de sleuf bedraagt aan de bovenkant 5,30 m en aan de onderkant 3,00 m. Ter plaatsen van de geplande wadi's wordt de kabel 0,4 m dieper aangelegd en wordt is de diepte van de sleuf eveneens 0,4 m dieper. Op vier locaties worden HDD-boringen gebruikt. Voor de uitlegstroken wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande wegen en paden.

blad 13 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Figuur 2.2 Globale ligging van de ondergrondse 110kV kabelverbinding (rood= open ontgraving, blauw= HDD-boring, lichtblauw= uitlegstrook en de grijze stippen zijn de hoogspanningsmasten) (bron achtergrond: Esri). Bij mast 4 en mast 40 wordt er een nieuwe eindmast geplaatst, het opstijgpunt zal tegen deze nieuwe eindmast aan komen te staan. Rond de eindmast en het opstijgpunt wordt een hek van circa 12 bij 30 meter geplaatst. Ten behoeve van de werkzaamheden worden geen gebouwen of watergangen aangetast.

Figuur 2.3: Voorbeeld opstijgpunt. In figuur 2.4 is een principedoorsnede van de ondergrondse 110kV kabelverbinding weergegeven (open ontgraving).

blad 14 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Figuur 2.4: Principe doorsnede van het kabeltracé - open ontgraving (bron: TenneT), omdat het een schematische weergave is komen de maatvoeringen mogelijk niet helemaal overeen met hetgeen hierboven is beschreven.

blad 15 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Hoofdstuk 3

3.1

Beleidskader

Inleiding Met de onderhavige herziening wordt de aanleg en instandhouding van een ondergrondse 110kV kabelverbinding mogelijk gemaakt. Dit hoofdstuk geeft een nadere toelichting op het relevante ruimtelijke beleidskader en de van toepassing zijnde wetgeving. Er volgt in de paragrafen hierna een korte samenvatting per relevant beleid en wetgeving. Per beleidskader wordt de relevantie met dit initiatief aangegeven.

3.2

Rijksbeleid

3.2.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De nationale omgevingsvsie is in 2021 in werking getreden en vervangt de Structuurvisie Infrastrctuur en Ruimte (SVIR). De SVIR (beleid) gaat geheel op in de NOVI, behalve enkele onderdelen van bijlage 6, ‘Essentiële onderdelen Nota Mobiliteit’, die voor voorliggend plan niet relevant is. In de de Nationale Omgevingsvisie, de NOVI, geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. In Nederland staan we voor een aantal urgente maatschappelijke opgaven, die zowel lokaal als regionaal, nationaal en internationaal spelen. Grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland flink veranderen. De NOVI stelt een nieuwe aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het Rijk. Met steeds een zorgvuldige afweging van belangen wordt gewerkt aan de rijksprioriteiten: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie, een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel, sterke en gezonde steden en regio's en een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Relevantie bestemmingsplan In het kader van het landelijke verkabelingsprogramma op basis van de wet VET (Zie paragraaf 3.2.2 wordt de bestaande bovengrondse hoogspanningskabel ondergronds gebracht. Het verkabelen van deze verbinding is passend binnen het NOVI.

3.2.2

Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET) De Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET) vormt de basis voor het verbod op aardgas in nieuwbouw. Deze wet is op op 1-07-2018 in werking getreden. De Wet VET maakt het mogelijk dat gemeente(n) en provincie samen het initiatief nemen voor de eventuele verplaatsing of verkabeling van een hoogspanningstracé in woongebieden door de netbeheerder. Met de Wet VET wil de overheid de energietransitie bevorderen. Het ondergronds aanleggen (verkabelen) van hoogspanningsverbindingen in stedelijk gebied is daar één van de belangrijkste pijlers van. Op initiatief van gemeenten kunnen de hoogspanningsverbindingen in de buurt van woonwijken onder de grond gebracht worden. Per 1 januari 2019 is daarnaast de Algemene Maatregel van Bestuur 'Verplaatsen en verkabelen hoogspanningsverbindingen' in werking getreden. Dit besluit bevat onder andere regels over het deel van de kosten voor verplaatsing of verkabeling dat de verzoeker (de gemeente) moet bijdragen.

blad 17 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Relevantie bestemmingsplan Dit bestemmingsplan is passend binnen deze Wet VET en vloeit daar direct uit voort.

3.2.3

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) De nationale belangen, zoals beschreven in de NOVI en voorheen het SVIR, die juridisch moeten doorwerken in ruimtelijke plannen van provincies en gemeenten zijn vastgelegd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (hierna: Barro). Het Barro is in 2011 gedeeltelijk inwerking getreden. In het Barro zijn de onderwerpen mainportontwikkeling van Rotterdam, bescherming van de waterveiligheid in het kustfundament en in en rond de grote rivieren, bescherming en behoud van de Waddenzee en enkele werelderfgoederen, zoals de Beemster, de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam en de uitoefening van defensietaken reeds opgenomen. Op 1 oktober 2012 is een aantal onderwerpen aan het Barro toegevoegd. Het gaat om de eerder aangekondigde onderwerpen ecologische hoofdstructuur, elektriciteitsvoorziening, toekomstige uitbreiding hoofd(spoor)wegennet, veiligheid rond Rijksvaarwegen, verstedelijking in het IJsselmeer, bescherming van primaire waterkeringen buiten het kustfundament en toekomstige rivierverruiming van de Maastakken. Het Barro is niet van toepassing voor kabelverbindingen van 110kV. Titel 2.8 van het Barro geeft bepalingen ten aanzien van de elektriciteitsvoorziening als het gaat het om: 1.

Hoogspanningsnet: net met een spanning van ten minste 220kV en de daarin aanwezige schakel- en transformatorstations en andere hulpmiddelen. 2. Hoogspanningsverbinding: verbinding met een spanning van ten minste 220kV en de daarmee verbonden schakel- en transformatorstations en andere hulpmiddelen. Ten aanzien van de hier genoemde onderdelen zijn bindende regels geformuleerd om de realisatie en instandhouding hiervan te borgen. Het bestemmingsplan valt niet in een categorie elektriciteitsvoorziening zoals hierboven beschreven. Relevantie bestemmingsplan In het Barro is het Natuurnetwerk Nederland als nationaal belang genoemd. Via het Barro werkt het Rijksbeleid door in de provinciale ruimtelijke verordeningen, zie paragraaf 3.3.2. De inhoud van het Barro is met uitzondering van de NNN niet relevant voor dit plan.

3.2.4

Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening (SEV III) De ruimtebehoefte voor de elektriciteitsvoorziening is op 22 juni 2009 vastgesteld en vastgelegd in een aparte nota: het Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening (hierna: SEV III). SEV III heeft de status van nationale structuurvisie. Een nationale structuurvisie is niet bindend voor lagere overheden, maar wel voor de rijksoverheid zelf. Voor lagere overheden is de structuurvisie richtinggevend. In het SEV III worden de locaties aangewezen voor elektriciteitsproductie vanaf 500 megawatt en hoger en voor nieuwe hoogspanningsvoorzieningen vanaf 220kV en hoger. Relevantie bestemmingsplan Het plan valt niet in de categorie hoogspanningsvoorzieningen zoals hierboven beschreven. De SEVIII vormt geen belemmering ten aanzien van het plan omdat het een ondergrondse 110kV kabelverbinding betreft.

3.2.5

Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) Nationaal Bestuursakkoord Water Op basis van het rapport van de Commissie Waterbeheer 21e eeuw en het kabinetsstandpunt 'Anders omgaan met water' hebben het rijk, de provincies, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Unie van Waterschappen het Nationaal Bestuursakkoord

blad 18 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Water (NBW) ondertekend. Het NBW is doorgevoerd in de provinciale en regionale beleidsplannen. Relevante aspecten uit het NBW zijn: Toepassen van de watertoets als procesinstrument op alle waterhuishoudkundig relevante ruimtelijke plannen en besluiten. Het doel van de watertoets is waarborgen dat waterhuishoudkundige doelen expliciet en op evenwichtige wijze in beschouwing worden genomen. Toepassen van de trits vasthouden-bergen-afvoeren, met als eerste insteek het vasthouden van water. Toepassen van de trits schoon houden - zuiveren - schoon maken, met als eerste insteek het voorkomen van vermenging van schoon hemelwater van dakvlakken en afvalwater en het gebruik van bijvoorbeeld een bodempassage voor hemelwater van druk bereden straatvlakken. Wateropgave (de benodigde bergingscapaciteit voor het opvangen van pieken in neerslag) bepalen aan de hand van de NBW normen regionale wateroverlast. Voor stedelijk gebied geldt een norm van T=100 (bui die eens in de 100 jaar voorkomt). Voor glastuinbouw geldt een norm van T=50 (bui die eens in de 50 jaar voorkomt). En voor akkerbouw en grasland geldt respectievelijk T=25 en T=10. Relevantie bestemmingsplan Bij de realisatie van de ondergrondse 110kV kabelverbinding is rekening gehouden met het aspect water. Dit is nader beschreven in paragraaf 4.11.

3.2.6

Nationaal Waterplan (NWP) Het Rijksbeleid op het gebied van het waterbeheer is vastgelegd in het Nationaal Waterplan (NWP) 2016-2021 (vastgesteld 17 december 2015). Het plan geeft op hoofdlijnen de ambities weer van het Rijk ten aanzien van het nationale waterbeleid en het daaraan gerelateerde ruimtelijke beleid. De belangrijkste ambities richten zich op waterveiligheid, zoetwater en waterkwaliteit. Maar ook de Deltabeslissingen en enkele waterafhankelijke thema’s als natuur en duurzame energie hebben in het plan een plek gekregen. De doorwerking van de beleidsambities/uitgangspunten naar lagere overheden is geregeld in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012), het Bestuursakkoord Water (2011) en de Waterwet (2009). Relevantie bestemmingsplan Bij de realisatie van de ondergrondse 110kV kabelverbinding is rekening gehouden met het aspect water. Dit is nader beschreven in paragraaf 4.11.

3.2.7

Waterwet De Waterwet regelt het beheer van oppervlaktewater en grondwater, en verbetert ook de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening. Daarnaast levert de Waterwet een flinke bijdrage aan kabinetsdoelstellingen zoals vermindering van regels, vergunningstelsels en administratieve lasten. Een belangrijk gevolg van de Waterwet is dat de huidige vergunningstelsels uit de afzonderlijke waterbeheerwetten worden gebundeld. Dit resulteert in één vergunning, de Watervergunning, die met een wettelijk vastgesteld aanvraagformulier kan worden aangevraagd. Organisatie waterbeheer De Waterwet kent formeel slechts twee waterbeheerders: het Rijk, als de beheerder van de Rijkswateren, en de waterschappen, als de beheerders van de overige wateren. Deze laatsten zijn daarmee ook verantwoordelijk voor het zuiveringsbeheer. Provincies en gemeenten zijn formeel geen waterbeheerder, maar hebben wel waterstaatkundige taken. Zo blijft de

blad 19 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

provincie voorlopig bevoegd gezag voor drie categorieën grondwateronttrekkingen en infiltraties: de openbare drinkwaterwinning, ondergrondse energieopslag en industriële onttrekkingen van meer dan 150.000 m3 per jaar. Op gemeenten rust een hemel- en grondwaterzorgplicht, zoals deze in januari 2008 via de Wet gemeentelijke watertaken is vastgelegd in de Wet op de waterhuishouding. Waterwet in Europees verband Nederland maakt deel uit van vier Europese stroomgebieden: de Rijn, de Eems, de Schelde en de Maas. De Waterwet sluit hierop aan. In Nederland wordt onderscheid gemaakt tussen Rijkswateren en niet-Rijkswateren (regionale wateren). Voor beide categorieën worden via het nationale waterplan respectievelijk de regionale waterplannen, strategische structuurvisies vastgesteld, waarin de hoofdlijnen van het waterbeleid en de maatregelenprogramma's zijn vastgelegd. Deze zijn richtinggevend voor het ruimtelijke ordeningsbeleid en zorgen zo voor een versterking van de relatie tussen waterbeheer en ruimtelijke ordening. De plannen worden één keer per zes jaar herzien. De waterschappen en de diensten van Rijkswaterstaat stellen vervolgens operationele waterbeheerplannen vast, waarin wordt aangegeven welke maatregelen zij in de komende periode zullen uitvoeren.

Relevantie bestemmingsplan De Waterwet regelt het beheer van oppervlaktewater en grondwater, en verbetert ook de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening. De relatie tussen de ondergrondse 110kV kabelverbinding en de Waterwet is nader beschreven in paragraaf 4.11.

3.2.8

Wet natuurbescherming Vanaf 1 januari 2017 zijn de Natuurbeschermingswet 1998, de Flora- en faunawet en de Boswet opgegaan in de Wet natuurbescherming. Deze wet beschermt Natura 2000-gebieden en bepaalde plant- en diersoorten. Voor Natura 2000-gebieden geldt, dat activiteiten die mogelijk de instandhoudingsdoelstellingen van kwalificerende natuurwaarden in gevaar brengen niet zonder meer zijn toegestaan. Beschermde soorten zijn ingedeeld in drie categorieën: Vogelrichtlijnsoorten, Habitatrichtlijnsoorten en Andere soorten. Doden, verwonden en verstoren van dieren, plukken van planten en vernielen of beschadigen van rust- en verblijfplaatsen is niet zonder meer toegestaan. Voor de categorie Andere soorten kan de provincie voor ruimtelijke ontwikkeling vrijstelling verlenen voor het overtreden van verbodsbepalingen. Dit is een uitwerking van internationaal beleid. Relevantie bestemmingsplan De wijzigingen die mogelijk worden gemaakt door dit plan kunnen gevolgen hebben voor de in de Wet natuurbescherming opgenomen gebieden en soorten. Uit de conclusie in paragraaf 4.4 blijkt dat voorliggend plan niet strijdig is met de Wet natuurbescherming.

3.2.9

Externe veiligheid Het juridisch kader voor externe veiligheid wordt gevormd door het: Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi); Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) en; Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt). In het juridisch kader staan de begrippen plaatsgebonden risico en groepsrisico centraal. Hoewel beide begrippen onderlinge samenhang vertonen zijn er belangrijke verschillen. Hieronder worden beide begrippen toegelicht. Plaatsgebonden Risico Het plaatsgebonden risico geeft de kans, op een bepaalde plaats, om te overlijden ten gevolge van een ongeval bij een risicovolle activiteit. De kans heeft betrekking op een fictief

blad 20 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

persoon die de hele tijd op die plaats aanwezig is. Het plaatsgebonden risico kan op de kaart van het gebied worden weergeven met zogeheten risicocontouren: lijnen die punten verbinden met eenzelfde plaatsgebonden risico. Binnen de zogenaamde 10-6 contour (welke als wettelijk harde norm fungeert) mogen geen nieuwe kwetsbare objecten geprojecteerd worden. Voor beperkt kwetsbare objecten geldt de 10-6 contour niet als grenswaarde, maar als een richtwaarde. Groepsrisico Het groepsrisico is een maat voor de kans dat bij een ongeval een groep slachtoffers valt met een bepaalde omvang. Het groepsrisico is daarmee een maat voor de maatschappelijke ontwrichting bij een calamiteit. Het groepsrisico kan niet 'op de kaart' worden weergegeven, maar wordt weergegeven in een grafiek waar de kans (f) afgezet wordt tegen het aantal slachtoffers (N), de fN-curve. Het groepsrisico wordt bepaald binnen het invloedsgebied van een risicovolle activiteit. Dit invloedsgebied wordt doorgaans begrensd door de 1% letaliteitsgrens (tenzij anders bepaald), ofwel door de afstand waarop nog 1% van de blootgestelde mensen in de omgeving komt te overlijden bij een calamiteit met gevaarlijke stoffen.

In veel gevallen geldt tevens een 'verantwoordingsplicht', wat betekent dat op basis van de rekenkundige omvang en/of toename van het groepsrisico, tevens verantwoording moet worden gegeven over onder meer de mate van toepassen van risico reducerende maatregelen en de mate waarin zelfredzaamheid en bestrijdbaarheid worden geborgd. De veiligheidsregio wordt, voorafgaand aan het besluit, in de gelegenheid gesteld advies uit te brengen. Voor de precieze verwoording en nadere details wordt verwezen naar de betreffende Besluiten. Relevantie bestemmingsplan De eigendommen van TenneT vallen zelf niet onder de werkingssfeer van wet- en regelgeving ten aanzien van externe veiligheid. Wel is rekening gehouden met externe veiligheid van overige partijen bij de tracering. Dit wordt nader beschreven in paragraaf 4.5.

3.2.10

Erfgoedwet Als gevolg van het Verdrag van Malta, dat in 1998 door het Nederlandse parlement is goedgekeurd en in 2006 zijn beslag heeft gekregen in de Wet op de Archeologische Monumentenzorg, is de Monumentenwet 1988 gewijzigd. Rijk en Provincie stellen zich op het standpunt dat in het ruimtelijk beleid zorgvuldig met het archeologische erfgoed moet worden omgegaan. Voor gebieden waar archeologische waarden voorkomen of waar reële verwachtingen bestaan dat ter plaatse archeologische waarden aanwezig zijn, dient voorafgaand aan bodemingrepen archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. De uitkomsten van het archeologisch onderzoek dienen vervolgens volwaardig in de belangenafweging te worden betrokken. Het Rijk heeft deze beleidsuitgangspunten neergelegd in onder meer de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, de Modernisering Monumentenzorg en de Visie Erfgoed en Ruimte. In 2009 is door het rijk een nieuwe visie op de monumentenzorg geformuleerd genaamd Modernisering Monumentenzorg (MoMo). Eén van de pijlers in deze visie is het belang laten meewegen in de ruimtelijke ordening. Hierbij zal een verschuiving plaatsvinden van objectgerichte bescherming naar een gebiedsgerichte aanpak. In het verlengde van deze pijler is een ander doel in de visie geformuleerd, namelijk het opstellen van een visie op erfgoed.

Met ingang van juli 2016 (Erfgoedwet) is het behoud en beheer van het Nederlandse erfgoed geregeld door één integrale Erfgoedwet. De Erfgoedwet legt de verantwoordelijkheid voor de bescherming van het archeologische erfgoed bij de gemeente. De taken in het kader van de Erfgoedwet behelzen o.a. het meewegen van archeologie in de besluiten op het gebied van de ruimtelijke ordening en de koppeling tussen bestemmingsplannen en archeologische waarden en verwachtingen. De Erfgoedwet verplicht om bij de vaststelling van een

blad 21 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

bestemmingsplan rekening te houden met in de bodem aanwezige of te verwachten archeologische waarden. Relevantie bestemmingsplan Bij de realisatie van de ondergrondse 110kV kabelverbinding is rekening gehouden met de aanwezigheid van archeologische waarden. Hiermee wordt voldaan aan hetgeen in de Erfgoedwet is opgenomen. Zie ook paragraaf 4.2.

3.3

Provinciaal beleid

3.3.1

Actualisatie Omgevingsvisie Overijssel 2021 De Actualisatie Omgevingsvisie Overijssel 2021 (hierna: Omgevingsvisie) is vastgesteld op 15 december 2021 en per 1 februari 2022 in werking getreden. De visie bestaat uit drie delen: een deel Visie, een deel Beleid en een deel Uitwerking. Naast de Omgevingsvisie is er de Tussentijdse Actualisatie Omgevingsverordening 2020/2021 en de Catalogus Gebiedskenmerken. De opgaven en kansen waar de provincie voor staat, zijn door de provincie vertaald in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema’s. Het beleid voor de fysieke leefomgeving van de provincie staat primair in dienst van de sociaal-economische ontwikkeling van Overijssel; ontwikkeling die nodig is om Overijssel toekomstbestendig te houden, maar ook voor de kwaliteit van de leefomgeving, voor een goed vestigingsklimaat voor wonen en werken én voor de regionale economie in Overijssel. Voor nieuwe ontwikkelingen toetst de provincie aan een drietal aspecten: 'of', 'waar' en 'hoe' (zie onderstaande figuur).

Figuur 3.1: Sturingsfilosofie Of In heel Overijssel is een aantal beleidskeuzes van toepassing op nagenoeg alle thema’s en locaties. Dit zijn: blad 22 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

integraliteit; toekomstbestendigheid; concentratiebeleid; (boven)regionale afstemming; en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Samen geven deze beleidskeuzes invulling aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Deze Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking geeft een nadere invulling aan de stappen die gemeenten in de onderbouwing van nieuwe stedelijke ontwikkelingen op grond van de Ladder voor duurzame verstedelijking (onder het Bro: artikel 3.1.6 en na inwerking treding van de Omgevingswet paragraaf 5.1.5.4 van het Besluit kwaliteit leefomgeving) moeten doorlopen. Deze Ladder voor duurzame verstedelijking stelt immers ook eisen aan het onderbouwen van de (regionale) behoefte en de regionale afstemming van stedelijke ontwikkelingen. De Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. De vervanging van een bovengrondse hoogspanningsverbinding door een ondergrondse 110kV kabelverbinding wordt niet beschouwd als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De Omgevingsvisie kent ook gebiedsspeficieke beleidskeuzen. Er gelden voor het plangebied geen gebiedsspeficieke beleidskeuzen.

Waar In de Omgevingsvisie onderscheidt de provincie zes ontwikkelingsperspectieven: drie voor de Groene Omgeving en drie voor de Stedelijke Omgeving. Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn. De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden. Binnen het plangebied gelden de volgende ontwkkelingsperspectieven. Hoofdinfrastructuur: vlot en veilig. De N348 is aangewezen als autoweg. Voor de provinciale hoofdinfrastructuur ligt de prioriteit bij veiligheid en doorstroming. Daarbij heeft de provincie aandacht voor ruimtelijke inpassing en thematische vormgeving van infrastructuurassen. Dorpen en kernen die niet aan de hoofdinfrastructuur liggen, worden via gebiedsontsluitingswegen aangesloten op de hoofdinfrastructuur. Op overige wegen wegen belangen vanuit wonen en landschapskenmerken zwaarder. De bekabeling wordt onder de N348 aangelegd en ondervindt geen belemmering vanuit dit ontwikkelperspectief Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken Voor de bebouwde kom van Raalte geldt het ontwikkelingsperectief Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken.

De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Onderhavige ontwikkeling, het realiseren van een ondergrondse 110kV kabelverbinding past hierbinnen. blad 23 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap. Voor het deel van het plangebied ten westen van de N348 en een klein deel in de zuidwestelijke flank van het plangebied geldt het ontwikkelingsperspectief wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap. Het ontwikkelingsperspectief Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. Onderhavige ontwikkeling, het realiseren van een ondergrondse 110kV kabelverbinding past hierbinnen. Natuurnetwerk Nederland (NNN) Het plangebied ligt niet op gronden met het ontwikkelingsperspectief Natuurnetwerk Nederland (NNN). In het kader van de realisatie worden wel tijdelijke maatregelen getroffen in het NNN dat grenst aan het plangebied. Binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN) staan in Overijssel de kwaliteitsambities Natuur als ruggengraat en Continu en Beleefbaar watersysteem voorop. Behoud en versterking van de natuurkwaliteit staat centraal binnen de bestaande natuur van het natuurnetwerk.

Voor initiatieven die niet passen binnen de doelstelling van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is binnen het natuurnetwerk geen ruimte, tenzij er sprake is van een groot openbaar belang waar niet op een andere manier aan voldaan kan worden (het ‘nee, tenzij’-principe). Daarbij hanteert de provincie de zogenaamde NNN-spelregels. Binnen de gebieden waar de komende jaren natuurrealisatie plaatsvindt, is medegebruik mogelijk. Voorwaarde is wel dat initiatieven actief bijdragen aan realisatie van het robuuste en samenhangende netwerk van gebieden met natuur-, water- en landschappelijke kwaliteit. In de natuurtoets die is uitgevoerd zijn de effeecten beoordeeld, zie paragraaf 4.4. Hoe Natuurlijke laag Voor wat betreft de natuurlijke laag is het plangebied grotendeels gelegen in het gebied 'dekzandvlakte en ruggen'. De ambitie is de natuurlijke verschillen tussen hoog en laag en tussen droog en nat functioneel meer sturend en beleefbaar te maken. Dit kan bijvoorbeeld door een meer natuurlijk watersysteem en door beplanting met 'natuurlijke' soorten. En door de (strekkings)richting van het landschap te benutten in gebiedsontwerpen. Dekzandvlakten en ruggen krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van de hoofdlijnen van het huidige reliëf. Voorliggend plan omvat een plan dat de realisatie van een ondergrondse 110kV kabelverbinding mogelijk maakt.

Dit heeft geen gevolgen voor de bestaande dekzandvlakte en ruggen. Het plangebied ligt voor een beperkt deel ook op gronden aangeduid als 'beekdalen en natte laagtes'. De ambitie is de beekdalen als functionele en ruimtelijke dragende structuren van het landschap betekenis te geven. Ruimte voor water en continuïteit van het systeem zijn leidend. Tevens is de ambitie afwenteling van wateroverlast op stroomafwaarts gelegen gebieden te voorkomen door het beeksysteem als eenheid te beschouwen en het vasthouden van water te bevorderen. Tot slot zijn beekdalen belangrijke verbindingen voor mens, plant en dier. Het waterpeil is niet lager dan voor graslandgebruik noodzakelijk is. Voorliggend plan heeft geen effecten op het waterpeil. Laag van de agrarische cultuurlandschappen Voor wat betreft de laag van de agrarische cultuurlandschappen ligt het plangebied deels in 'jong heide- en broekontginningslandschap'. De ambitie is de ruimtelijke kwaliteit van deze gebieden een stevige impuls te geven en soms een transformatie wanneer daar aanleiding toe is. De dragende structuren in dit landschapstype worden gevormd door landschappelijk raamwerken van lanen, bosstroken en waterlopen, die de rechtlijnige ontginningsstructuren versterken. Binnen deze raamwerken is ruimte voor verdere ontwikkeling van bestaande blad 24 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

erven en soms de vestiging van nieuwe erven, mits deze een stevige landschappelijke jas krijgen. Een deel van het plangebied is aangeduid als Oude hoevenlandschap. De ambitie is het kleinschalige, afwisselende oude hoevenlandschap vanuit de verspreid liggende erven een ontwikkelingsimpuls te geven. Deze erven bieden veel ruimte voor landbouw, wonen, werken en recreatie, mits er wordt voortgebouwd aan kenmerkende structuren van het landschap: de open esjes, de routes over de erven, de erf- en landschapsbeplantingen. Binnen deze structuren zijn er volop mogelijkheden om een functioneel grootschalige landbouw in een kleinschalig landschap te ontwikkelen. Tot slot is een deel van de gronden aangeduid als Maten en flierenlandschap. De ambitie is dit landschapstype weer herkenbaar te maken, en de samenhang met de esdorpen en erven weer betekenis te geven. De nog gave delen verdienen een intensief op cultuurhistorische waarden gerichte inrichting en beheer. Voor de andere delen is het aanzetten van de randen, het beleefbaar maken van het waterrijke karakter, de continuïteit van het landschap het uitgangspunt. Nieuwe dragers als biomassateelt, (es)dorpsontwikkeling in de nabijheid, water(voorraad)berging, particulier natuurbeheer zijn voor dit landschap aan de orde.

De aanleg van een ondergrondse 110kV kabelverbinding heeft geen invloed op de gebiedskenmerken van de laag van de agrarische cultuurlandschappen. Stedelijke laag Voor de gronden geldt vanuit de stedelijke laag de aanduiding "Informele trage netwerk". Voor dat gebied geldt de ambitie verschuiving in het verplaatsingsgedrag van auto naar fiets. Opheffen van de discontinuïteiten in het padennetwerk. Een schaalniveau hoger: het fiets- en wandelpaden netwerk wordt op niveau van de regio geïntegreerd tot een compleet systeem onder andere door de aanleg van fietssnelwegen. Zo kun je bij voorbeeld heel Salland doorkruisen zonder een etappe via een verharde weg. Op deze manier ontstaat er een comfortabel alternatief netwerk om met de fiets naar school, naar het dorp en naar het station te komen. Verbinden van kernen met het buitengebied, ommetjes, gericht op het beleefbaar maken van de directe leefomgeving en het landschap en het verknopen van dit netwerk aan overstapplaatsen aan de hoofd- en regionale infrastructuur. De ligging en de dichtheid van het netwerk worden ingezet om de intensiteit van het gebruik te sturen. Erfgoed langs het informele trage netwerk wordt benut om de toeristische aantrekkelijkheid van gebieden te vergroten. Daarnaast ligt de ondergrondse 110kV kabelverbinding binnen de stedelijke laag in de aanduiding 'Woonwijken 1955 - nu' .

De herstructurering van naoorlogse wijken is een belangrijke opgave voor vitale steden. De wijken van na de oorlog behouden hierbij hun eigen karakter. Ook al neemt bij herstructurering het bebouwd oppervlak in de wijken door meer grondgebonden woningen toe, er blijft collectieve ruimte tussen de bouwblokken. Markante gebouwen zoals leegkomende kerken en winkelstrips worden waar mogelijk behouden door ze een nieuwe functie te geven. In de wijken van de jaren ’70 en ’80 (woonerven) vereisen de kwaliteit van de buitenruimte en de parkeeroplossingen bijzondere aandacht. Daarnaast vraagt de provincie aandacht voor het herkennen en benutten van naoorlogs cultureel erfgoed (Programma NaOorlogs Bouwen in Overijssel, NOBO) Het ondegronds brengen van de bestaande bovengrondse hoogspanningsverbinding levert een positieve bijdrage aan de kwaliteit van de buitenruimte. Laag van de beleving Het grootste deel van de gronden is in de laag van de beleving aangeduid als IJssellinie inudatieveld. In de gebiedskenmerken is dit gebied een van de bakens in de tijd en geldt er een cultuurhistorische ambitie: het creëren van verbindingen en verbanden tussen bestaande bakens die onderdeel van een groter geheel zijn, maar nu verloren of geisoleerd in het landschap liggen. Ook is het mogelijk bakens van deze tijd toe te voegen. blad 25 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

Cultuurhistorische waarden dienen te behouden te worden door ze bewust in te zetten in de gebiedsopgaves. Het ondergronds brengen van een bovengrondse hoogspanningkabel biedt geen mogelijkheden om bij te dragen aan de provinciale cultuurhistorische ambitie De kabelverbinding wordt ondergronds aangelegd waarbij de bestaande hoogspanningsmasten worden verwijderd en aan weerszijden van het ondergrondse deel twee nieuwe eindmasten en opstijgpunten worden gerealiseerd. Het plan leidt niet tot aantasting van cultuurhistorische waarden (zie paragraaf 4.2). De aanleg van de ondergrondse 110kV kabelverbinding ondervindt geen belemmering vanuit de gebiedskenmerken.

3.3.2

Omgevingsverordening Overijssel De Omgevingsverordening zorgt voor de doorwerking van het provinciale omgevingsbeleid met bindende (instructie)regels voor derden. De huidige Omgevingsverordening Overijssel 2017 blijft gelden totdat de Omgevingswet in werking treedt, op 1 juli 2022. Op dat moment komt er een nieuwe Omgevingsverordening. Deze nieuwe Omgevingsverordening 2021 is op 15 december 2021 al vastgesteld. Deze nieuwe Verordening treedt pas in werking op het moment dat de Omgevingswet gaat gelden en zal vóór die tijd worden gepubliceerd. Tot die tijd houdt de provincie de huidige Omgevingsverordening actueel met de Tussentijdse Actualisatie Omgevingsverordening Overijssel 2021. Daarin zijn aanpassingen gedaan voor beleidswijzigingen, omdat die niet kunnen wachten op de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingsverordening 2021. De Omgevingsverordening geeft vanuit de ambities en doelstellingen, die zijn neergelegd in de Omgevingsvisie, richting aan de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving in Overijssel. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van provinciaal beleid af te dwingen, is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen.

Uitgangspunt daarbij is dat niet meer geregeld is dan strikt noodzakelijk en dat dubbele regelgeving wordt voorkomen. De gemeenteraden wordt in verordening (artikel 2.1.5) gevraagd om in elk bestemmingsplan te onderbouwen dat de beoogde ontwikkeling bijdraagt aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Dit is een motiveringseis die bewust veel ruimte laat aan lokale afwegingen, maar die wel van gemeenten vraagt de provinciale afwegingssystematiek te volgen. Daarom moeten gemeenten in hun onderbouwing inzichtelijk maken hoe invulling is gegeven aan het Uitvoeringsmodel (OF-, WAAR- en HOE-benadering). Daarbij moet duidelijk worden gemaakt hoe is omgegaan met de provinciale vier-lagenbenadering en de bijbehorende Catalogus Gebiedskenmerken. In pagaraaf 3.3.1 is inzichtelijk gemaakt op welke wijze dit plan bijdraagt aan de ambities van de provincie Overijssel. Daaruit wordt geconcludeerd, dat het plan passend is binnen de beleidskaders.

3.4

Gemeentelijk beleid Omgevingsvisie Horizon Gemeente Raalte 2040 Deze omgevingsisie is 26 novemmer 2020 vastgesteld. De gemeente Raalte heeft de omgevingsvisie opgesteld, om richting te geven aan ontwikkelingen in de samenleving die tot problemen of uitdagingen in de leefomgeving leiden. In de omgevingsvisie zijn de gezamenlijke spelregels vastgelegd en wordt er richting gegeven op de opgaven die de gemeente ziet. Zo wil de gemeente een balans vinden tussen het benutten en beschermen van onze leefomgeving. Het centrale deel van de omgevingsvisie is de horizon van de gemeente Raalte in 2040 met een perspectief op onderstaande kernopgaven waar we samen aan werken:

blad 26 van 57

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Raalte Kern, verkabeling hoogspanning

Gemeente Raalte Projectnummer 474109.100

1. 2. 3.

Hoe geven we vorm en invulling aan de ontwikkelingen in het buitengebied, zodat het een prettige plek blijft om te wonen, werken, ondernemen en recreëren? Hoe zorgen we dat bestaande wijken en dorpen leefbaar en aantrekkelijk blijven? Hoe creëren we de optimale randvoorwaarden voor wonen, werken, ondernemen en recreëren in Raalte?

Voor het plangebied is kernopgave 3 'Identiteit en regio' relevant. Raalte heeft de volgende ambities geformuleerd om de optimale randvoorwaarden voor wonen, werken, ondernemen en recreëren te creëren in Raalte. Deze opgave vertrekt vanuit de unieke kwaliteiten van de gemeente Raalte en de positie in de regio. We zien tal van kansen en uitdagingen op onze gemeente afkomen, die om richting en keuzes vragen. In de visie zijn de ambitie voor Raalte in de regio en welke ontwikkelrichtingen we voorzien voor Raalte naar 2040 beschreven. Onze ambitie: Raalte als het levendig hart van Salland Wij voelen ons onderdeel van een prachtige landelijke regio met sterke en leefbare dorpen en steden. Als hart van Salland en kruispunt in de regio dragen we bij aan en maken we gebruik van alles wat de regio te bieden heeft; een rijk aanbod aan voorzieningen op bijvoorbeeld het gebied van cultuur, zorg en winkelen. Tegelijkertijd willen we dat Raalte als gemeente onderscheidend is en zich aanvullend ontwikkelt op de drukte en reuring in Deventer, Zwolle en Twente. In Raalte als levendig hart van Salland vind je alles wat je niet in de stad vindt. Hier kun je rustig en ruim wonen in het groen, fietsen en wandelen door het agrarisch landschap en de natuur, er is gemeenschapszin en ruimte voor ondernemen en initiatief.