Document · PDF

Omgevingsprogramma openbare ruimte

Gemeenteraad 12 juni 2025, gemeente PuttenBij agendapunt: Omgevingsprogramma openbare ruimte (OPOR)24.148 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Uitgerekend Omgevingsprogram ma recreatief openbare ruimte

Omgevingsprogramma openbare ruimte Maart 2025, Gemeente Putten

2 van 105

Inhoudsopgave 1. Inleiding.................................................................................................................................... 6 1.1. Aanleiding.......................................................................................................................... 6 1.2. Betekenis OPOR................................................................................................................ 6 1.3. OPOR als beleidsinstrument.............................................................................................. 6 1.4. Producten in de openbare ruimte.......................................................................................7 1.5. Leeswijzer.......................................................................................................................... 9 2. Beeldkwaliteit.......................................................................................................................... 10 3. Productblad beheer Groen 2025-2028...................................................................................12 3.1. Inleiding............................................................................................................................ 12 3.2. Areaal............................................................................................................................... 12 3.3.

Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld................................................................................13 3.4. Beleidsdoelen en ambities............................................................................................... 14 3.5. Uitvoering......................................................................................................................... 16 3.6. Financiën......................................................................................................................... 18 4. Productblad beheer Bomen 2025-2028..................................................................................21 4.1. Inleiding............................................................................................................................ 21 4.2. Areaal............................................................................................................................... 21 4.3. Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld................................................................................22 4.4. Beleidsdoelen en ambities............................................................................................... 23 4.5. Uitvoering......................................................................................................................... 25 4.6.

Financiën......................................................................................................................... 29 5. Productblad beheer Wegen 2025-2028..................................................................................32 5.1. Inleiding............................................................................................................................ 32 5.2. Areaal............................................................................................................................... 32 5.3. Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld................................................................................34 5.4. Beleidsdoelen en ambities............................................................................................... 35 5.5. Uitvoering......................................................................................................................... 36 5.6. Financiën......................................................................................................................... 42 6. Productblad beheer Speelruimte 2025-2028..........................................................................45 6.1. Inleiding............................................................................................................................ 45 6.2.

Areaal............................................................................................................................... 45 6.3. Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld................................................................................47 6.4. Beleidsdoelen en ambities............................................................................................... 48 6.5. Uitvoering......................................................................................................................... 50

3 van 105

6.6. Financiën......................................................................................................................... 52 7. Productblad beheer Begraafplaatsen 2025-2028...................................................................54 7.1. Inleiding............................................................................................................................ 54 7.2. Areaal............................................................................................................................... 54 7.4. Beleidsdoelen en ambities .............................................................................................. 57 7.5. Uitvoering ........................................................................................................................ 58 7.6. Financiën ........................................................................................................................ 60 8. Productblad beheer Riolering 2025-2028...............................................................................62 8.1. Inleiding........................................................................................................................... 62 8.2. Areaal............................................................................................................................... 62 8.3.

Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld................................................................................64 8.4. Beleidsdoelen en ambities............................................................................................... 65 8.5. Uitvoering......................................................................................................................... 66 8.6. Financiën......................................................................................................................... 68 9. Productblad beheer OVL 2025-2028......................................................................................69 9.1. Inleiding............................................................................................................................ 69 9.2. Areaal............................................................................................................................... 69 9.3. Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld................................................................................71 9.4. Beleidsdoelen en ambities............................................................................................... 72 9.5. Uitvoering......................................................................................................................... 74 9.6.

Financiën......................................................................................................................... 76 10. Productblad beheer Verkeersvoorzieningen 2025-2028.......................................................79 10.1. Inleiding......................................................................................................................... 79 10.2. Areaal............................................................................................................................ 79 10.3. Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld.............................................................................80 10.4. Beleidsdoelen en ambities............................................................................................ 81 10.5. Uitvoering...................................................................................................................... 82 10.6. Financiën...................................................................................................................... 84 11. Productblad beheer Straatmeubilair en kunstobjecten 2025-2028.......................................85 11.1. Inleiding......................................................................................................................... 85 11.2.

Areaal............................................................................................................................ 85 11.3. Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld.............................................................................86 11.4. Beleidsdoelen en ambities............................................................................................ 88 11.5. Uitvoering...................................................................................................................... 89 11.6. Financiën...................................................................................................................... 92 12. Productblad beheer Civiele kunstwerken 2025-2028...........................................................93

4 van 105

12.1. Inleiding......................................................................................................................... 93 13. Productblad Afval en schoon 2025-2028..............................................................................99 13.1. Inleiding.......................................................................................................................... 99 13.2. Areaal............................................................................................................................ 99 13.3. Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld...........................................................................100 13.4. Beleidsdoelen en ambities.......................................................................................... 101 13.5. Uitvoering.................................................................................................................... 102 13.6. Financiën..................................................................................................................... 103 14. Totaaloverzicht Financiën................................................................................................... 104

5 van 105

1.Inleiding 1.1. Aanleiding Voor u ligt het Omgevingsprogramma Openbare Ruimte (OPOR) van de gemeente Putten. De grondslag voor het maken van- en werken met dit beleidsinstrument is vastgelegd in de uitvoeringsparagraaf van de Omgevingsvisie Putten 2040. Hierin staat namelijk dat het Beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) uit 2015 wordt opgevolgd door het programma Fysieke Leefomgeving. Feitelijk wordt met het OPOR nog altijd invulling gegeven aan deze opgave. Het begrip “fysieke leefomgeving” heeft onder de Omgevingswet een betekenis dat meer beslaat dan enkel- en alleen de openbare ruimte. Mede daarom is ervoor gekozen om het programma dat het IBOR opvolgt een andere naam te geven.

1.2. Betekenis OPOR De openbare ruimte is een belangrijk onderdeel in elke gemeente. Zodra je de voordeur uitstapt, kom je terecht in de openbare ruimte. Denk aan straten, parken, plantsoenen en speelterreinen. De wijze waarop de openbare ruimte wordt ingericht en onderhouden is sterk bepalend voor het gebruik en belevingswaarde van het dorp en de buurtschappen. Dit vraagt om doordachte keuzes, waarin inwoners en partners worden betrokken en initiatieven kunnen plaatsvinden. In de gemeente Putten wordt er dagelijks gewerkt aan het beheer en onderhoud van deze openbare ruimte. Het OPOR is het beleidsstuk voor de gemeente Putten dat beschrijft waar de openbare ruimte uit bestaat en hoe we dit zo integraal mogelijk kunnen beheren en onderhouden. Voor elk product in de buitenruimte beschrijven we wat we aan areaal hebben, welk kwaliteitsniveau er nu is, wat onze ambities zijn en wat het beheer en onderhoud ons gaat kosten. In de begroting van 2025-2028 hebben we vastgesteld dat we de productbladen voor wegen, bomen en groen zouden actualiseren en eind 2024 zouden aanbieden aan de raad. Voor u ligt nu een integraal omgevingsprogramma waarin alle producten in de openbare ruimte aan de orde komen. Hiermee wordt de basis gelegd voor de verandering van sectoraal beheer naar een integrale werkwijze.

1.3. OPOR als beleidsinstrument Vanuit de Omgevingswet wordt de gemeente Putten niet verplicht om het Omgevingsprogramma Openbare Ruimte op te stellen. We willen zo snel mogelijk op het Puttense schaalniveau invulling geven aan de Omgevingswetsystematiek. In afbeelding 1 ziet u de verschillende instrumenten onder de Omgevingswet en hoe ze passen in onze beleidscyclus. In Putten hebben we onze visie op de fysieke leefomgeving al beschreven in onze omgevingsvisie. Hier geven we meer concreet invulling aan, via meerdere omgevingsprogramma’s. Dit willen wij de komende jaren zo goed mogelijk borgen, door een Omgevingsplan op te stellen. In Putten werken we dus al met een vastgestelde Omgevingsvisie en zetten we de komende jaren concrete stappen om tot één Omgevingsplan te komen en tot meerdere programma’s.

6 van 105

Afbeelding 1: De positie van kerninstrumenten onder de omgevingswet, binnen ‘onze’ beleidscyclus

De wetgever maakt het ook mogelijk om vrijwillige programma’s op te stellen- en uit te voeren. Dit instrument onder de Omgevingswet is nieuw en wij zijn nog aan het leren wat in zo’n programma allemaal hoort te staan. Het OPOR dat nu voorligt is een integraal beleidsplan en een eerste stevige basis om door te ontwikkelen tot een vrijwillig omgevingsprogramma onder de Omgevingswet. Een onderdeel dat in een vrijwillig programma thuishoort is bijvoorbeeld een methode voor monitoring en evaluatie. Dit hebben we voor het OPOR op dit moment nog niet uitgewerkt. Daarom zien we deze versie van het OPOR als solide basis om onze openbare ruimte te komende jaren te beheren en onderhouden en werken we steeds meer toe naar een nieuwe versie die een programma onder de Omgevingswet zal zijn. We gaan hier in 2026 mee aan de slag.

1.4. Producten in de openbare ruimte Het Omgevingsprogramma openbare ruimte richt zich op alle boven- en ondergrondse voorzieningen en objecten, zowel in de bebouwde omgeving als in het buitengebied. Het gaat hier om 11 producten die in eigendom en beheer zijn van de gemeente Putten.

7 van 105

In het OPOR staan de beleidsdoelen (ambities) per product beschreven. Een goede samenwerking tussen de beheerders en de buitendienst is belangrijk om het OPOR uit te kunnen voeren. We zijn bezig om de samenwerking tussen de beheerders van beheer en onderhoud en de medewerkers van de buitendienst verder te professionaliseren. We doen dit door projectmatig te werken. De beheerders zijn hierin opdrachtgever en de buitendienst opdrachtnemer. Naast het OPOR (wat gaan we doen) maken we ook een programma van standaarden (PvS) waarin komt te staan hoe de buitenruimte eruit komt te zien en een programma van uitvoering (PvU) waarin staat hoe we dit onderhouden, wanneer en wat het gaat kosten. Deze drie documenten over onze openbare ruimte zorgen voor een duidelijke manier van (samen)werken vanuit de verschillende rollen en verantwoordelijkheden. De beheerders (opdrachtgever) zijn verantwoordelijk voor het OPOR en de PvS, de buitendienst (opdrachtnemer) voor de PvU. De status die aan het OPOR in haar huidige vorm kan worden ontleend is een beleidsinstrument voor intern gebruik en heeft hierdoor enkel een zelfbindend karakter heeft.

8 van 105

1.5. Leeswijzer In de volgende hoofstukken beschrijven we per product de volgende onderdelen: huidig areaal, huidige kwaliteit en belevingswaarde, ambities en aandachtspunten voor de toekomst, plan van aanpak uitvoering en de kosten. Het laatste hoofdstuk geven we een totaaloverzicht van de incidentele en structurele kosten.

9 van 105

2.Beeldkwaliteit Binnen het OPOR wordt per productblad aangegeven welke beeldkwaliteitsniveaus in Putten worden gehanteerd. De maatlat per niveau is landelijk vastgelegd door de CROW in de Beeldkwaliteitsladder (in te zien op de website CROW). De beeldkwaliteit wordt ingedeeld in vijf niveaus, van hoog naar laag: Niveaus van de CROW Beeldkwaliteitsladder: 1. Uitmuntend (A+ niveau) -

Zeer verzorgd, vrijwel geen zichtbare gebreken.

Altijd schoon, netjes en goed onderhouden.

2. Goed (A niveau) -

Net en verzorgd uiterlijk met minimale gebreken.

Enkele kleine vervuilingen of slijtage, maar niet storend.

3. Voldoende (B niveau – basisniveau in veel gemeenten) -

Normaal onderhoudsniveau, lichte vervuiling en slijtage zichtbaar.

Functioneel, maar niet perfect verzorgd.

4. Matig (C niveau) -

Duidelijke sporen van vervuiling, slijtage of achterstallig onderhoud.

Begint een rommelige of onverzorgde indruk te geven.

5. Onvoldoende (D niveau) -

Sterk vervuild, beschadigd of verwaarloosd.

Storende gebreken die de functionaliteit kunnen beïnvloeden.

Voorbeeld beeldkwaliteit veegvuil op verharding

10 van 105

De onderstaande tabel geeft de huidige door de gemeenteraad in het IBOR 2015 vastgestelde kwaliteitsniveaus weer. Er is een onderscheid gemaakt tussen onderhoudskwaliteit A (A), onderhoudskwaliteit B (B) en onderhoudskwaliteit met onderdelen A (B+A). Deze normen blijven we hanteren voor de komende jaren en worden specifiek in de productbladen benoemd. De kolommen in de tabel komen echter niet exact overeen met de benamingen van de productbladen. Sommige onderdelen zijn in de productbladen samengevoegd onder één productblad. Begraaf

Bedrijven

Hoofd-

Buitengebie

-terrein

infrastructuu d Recreatie

Buitengebied Agrarisch

Onderhouds-

Centru

Woon- plaatse

element

wijken n

Groen/bomen

Groenvoorzieninge

B+A

Water en sloten

Speelplekken

nvt

Meubilair

Verharding

B+A

Lichtmasten

Verkeersmeubilair

nvt

Civiele

Riolering

Reiniging

B+A

kunstwerken

11 van 105

3.Productblad beheer Groen 2025-2028 3.1. Inleiding Dit productblad is gericht op het beheer en onderhoud van het openbaar groen in de gemeente Putten. Hieronder vallen de beplantingen, wadi’s en zaksloten, bermen, kruidenrijke grassen, gazons en hagen. Ook het onderhouden van het groen op de begraafplaatsen, de boomspiegels en het bestrijden van invasieve exoten vallen binnen de scope. Het onderhoud aan het groen op sportcomplexen en ons bos- en heidegebied behoren niet tot dit productblad. Voor de bomen is een apart productblad opgesteld. Dit productblad geeft een beschrijving van het areaal, het huidige kwaliteit- en belevingsbeeld, de beleidsdoelen en ambities, een beschrijving van de uitvoering en een overzicht van de financiën.

3.2. Areaal In de gemeente Putten is circa 175 hectare aan openbaar groen aanwezig. De onderstaande figuren bieden inzicht in de opbouw van het areaal, uitgesplitst naar groentype.

Groentype 1% 2% 8% 5% 21%

Natuurlijke beplanting Cultuurlijke beplanting Bermen en kruiden Gazon, trapveld en wadi Zijden watergang en natuurlijke oever Hagen Overige

17% 45%

Kenmerkend voor het areaal van Putten is: -

Er zijn relatief veel bermen en kruidenrijke grassen in beheer, met name in het buitengebied (79%). Momenteel wordt het overgrote deel nog geklepeld (maaien en laten liggen).

De natuurlijke beplanting bestaat hoofdzakelijk uit loofbos en een aanplant van singels met boom- en struikvormers.

12 van 105

Bij de cultuurlijke beplanting is veel gebruik gemaakt van heesters (56%). Wat ook opvalt is het aandeel vaste planten (11%) met kleur, nectarbeschikbaarheid, en dichtgroei vaak binnen één groeiseizoen.

In de periode 2010-2019 zijn er veel groenvakken aangelegd. De zichtbare trend is dat er meer beplanting dan gras in de openbare ruimte wordt geplaatst.

In alle buurten samen is er gemiddeld 151 m2 groen per huishouden. De norm van 75 m2 per huishouden uit de landelijke Nota Ruimte wordt daarmee ruimschoots gehaald.

In Putten wordt het groenareaal nog steeds jaarlijks uitgebreid, zowel door de aanleg van nieuwe woonwijken als door het vergroenen van bestaande wijken.

De kwaliteit van het groen is voor de biodiversiteit nog beperkt

3.3. Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld 3.3.1.

Huidige kwaliteit

Elke vier weken wordt er een schouw gelopen in het centrumgebied wat in onderhoud is bij de wijkteams. Hierbij wordt de kwaliteit opgenomen en gerapporteerd. Ook het gebied van de aannemer wordt geschouwd, hiervan zijn op dit moment nog geen adequate gegevens. Het algemene beeld van het centrum is redelijk tot goed: -

71% van het groenareaal scoort kwaliteitsniveau A;

12% van het areaal scoort kwaliteitsniveau B;

De overige 17% scoort lager dan B.

Voor deze 17% lager dan B geldt dat het om dezelfde punten gaat waar in eerdere jaren ook een onderprestatie werd gezien. Dit gaat om hardnekkig onkruid in groen (veel kweekgras), overgroei randen van beplanting, de grashoogte van het gazon en rondom bomen en obstakels.

Totaalindruk huidige kwaliteit 17%

A (hoog) B (basis) Lager dan B

12% 71%

De gemeente heeft de afgelopen jaren diverse projecten opgezet om het groen te renoveren en een kwaliteitsimpuls te geven. De eerstvolgende jaren komen er nog meer projecten bij.

13 van 105

3.3.2.

Beleving en waardering

Om naast de technische kwaliteit van het groen in Putten ook enig beeld te krijgen van de beleving en waardering, is bij het opstellen van de Omgevingsvisie 2024 een uitgebreide enquête uitgezet onder de inwoners. Uit deze enquête blijkt dat 70% van de inwoners meer groen en minder verstening in de openbare ruimte willen. Dit bijvoorbeeld door bloemrijke akkerranden, meer biodiversiteit en groene daken toe te passen. De inwoners geven aan meer ruimte te willen om elkaar te ontmoeten. Denk bijvoorbeeld aan een klein groen hart met een parkje en buurtmoestuin. Ook is het volgens de inwoners belangrijk om zuinig te zijn op het groen dat er al is door het regelmatig te onderhouden. De helft van de inwoners zegt bereid te zijn om een handje te helpen bij het bijhouden van het plantsoen in de eigen straat. Het aantal geregistreerde klachten en meldingen over het groenonderhoud stijgt (28% in 2023 t.o.v. 2021). De meeste klachten en meldingen gaan over loshangende takken en overhangend groen.

3.4. Beleidsdoelen en ambities In de Omgevingsvisie 2040 is een integrale, samenhangende visie op de toekomst van de openbare ruimte beschreven. Groen en bomen dragen op de volgende manieren bij aan deze beleidsdoelen: -

Gezonde, sociale en inclusieve woon- en leefomgeving; het wonen met uitzicht op groen, een gezonde luchtkwaliteit en ruimte om te bewegen, spelen, sporten en ontmoeten.

Natuurlijk, biodivers en groen Putten; een rijke natuur, voldoende groen en water met een streven naar ‘Basis Kwaliteit Natuur’ (Kennisdocument, Rijksoverheid), het vergroenen van versteende wijken en ecologisch groenbeheer voor meer biodiversiteit.

Doorontwikkeling naar energieneutraal, duurzaam en circulair; een duurzame en circulaire manier van groenonderhoud en hergebruik van materialen en groenobjecten.

Openbare ruimte stimuleert een ondernemend en recreatief Putten; een aantrekkelijk toeristisch en recreatief aanbod, het behoud en ontwikkelen van groene waarden, het aanleggen van groene dorpsentrees en het gedeeltelijk aanpassen van de groeninrichting.

Daarnaast zijn de volgende (beheer)uitgangspunten van toepassing vanuit wetgeving en lokaal beleid: -

Het beheer en onderhoud van groen voldoet aan de landelijk gestelde wet- en regelgeving, zoals de Omgevingswet, het Nieuw Burgerlijk Wetboek en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.

Bij de uitvoering van onderhoud wordt rekening gehouden met specifiekere wetten en richtlijnen, zoals de Wet publieke gezondheid, de Participatiewet, de Algemene plaatselijke verordening voor het beschermen van houtopstanden en sectorale plannen op het gebied van groen.

14 van 105

De openbare ruimte moet schoon, heel en veilig zijn. Er wordt gewerkt volgens een wijkgerichte aanpak.

De beeldkwaliteit van het openbaar groen is vastgesteld op minimaal kwaliteitsniveau B (basis). In het centrum en op de begraafplaatsen geldt een kwaliteitsniveau A (hoog).

Het openbaar groen biedt ruimte voor recreatie, sport, spel, ontmoeting, ontspanning en natuur.

De bestaande groenstructuren worden behouden en waar mogelijk versterkt. De kwaliteit van het groenbestand is/wordt verhoogd door achterstallige groenvakken te renoveren.

Bij nieuwe aanplant wordt gekozen voor een (bio)diversiteit aan groensoorten. Er worden soorten toegepast die zowel natte als droge omstandigheden aankunnen.

De versteende wijken en bedrijventerreinen worden verder vergroend. De gemeente streeft daarbij de 3-30-300 vuistregel na: 3 (volwassen) bomen zichtbaar vanuit elk huis, 30% groen in elke buurt en op 300 meter van het dichtstbijzijnde park of groene ruimte. De 3-30-300 norm wordt als leidend gezien bij nieuwbouw.

Invasieve exoten die voor overlast zorgen worden bestreden zodra hier melding van wordt gemaakt. De nadruk in de bestrijding ligt op de Japanse duizendknoop, eikenprocessierups en reuzenberenklauw.

De gemeente past ecologisch beheer toe op plekken waar natuur en ecologie een kans maken en geen risico’s zijn voor de verkeersveiligheid. Bijvoorbeeld minder vaak maaien, op andere tijdstippen of in delen.

De gemeente stimuleert inwonersinitiatieven gerelateerd aan groen, zoals operatie Steenbreek (tegel eruit, plant erin), het boomadoptieplan, moestuin of zelfbeheer. Zo is er in een participatietraject een buurtmoestuin van 40 m2 in bruikleen gegeven aan inwoners. De Puttense participatieleidraad vormt het kader voor de participatie bij beleid en projecten.

15 van 105

3.5. Uitvoering Groen is levend materiaal dat onderhouden moet worden en waarvan de levensduur eindig is. In zijn algemeenheid zijn er twee niveaus van onderhoud: regulier onderhoud en renovatie en vervangingen. Elke vier weken wordt er een schouw uitgevoerd op het onderhoudsniveau van het groen. Het onderhoud van groen is verdeeld o.b.v. diverse wijken en gebieden.

3.5.1.

Onderhoud

Om het groen schoon, heel en veilig te houden moeten er regelmatig terugkerende werkzaamheden uitgevoerd worden. Zoals het maaien van gras, het snoeien van hagen en beplanting, het schoffelen van onkruid, water geven en het inboeten van plantmateriaal of het omvormen van één plantvak.

De wijken zijn volgens onderstaande afbeelding verdeeld, hiervan is 32% in eigen beheer. De eigen dienst wordt ondersteund met een groep mensen uit de wet sociale werkvoorziening (Gresbo). In de gebieden waar de eigen dienst niet opereert (68%), schakelt de gemeente een aannemer in om het werk te laten uitvoeren. Daarnaast wordt ook het maaien in heel Putten door de aannemer opgepakt.

16 van 105

3.5.2.

(Vervangings)investeringen

Onder renovatie en vervangingen vallen grotere, planmatige werkzaamheden met als doel de achteruitgang van het openbaar groen te vertragen en/of weer aan de gewenste beeldkwaliteit te laten voldoen, zoals het rooien en kappen van groen, grondverbetering en nieuwe aanplant. De onderhouds- en vervangingsbehoefte is niet gebonden aan verwachte levensduren. In de praktijk komt het namelijk voor dat een groenvak al eerder aan renovatie of vervanging toe is of het tegenovergestelde juist langer meegaat. Aangezien de kwaliteit van het openbaar groen de afgelopen jaren is achteruitgegaan, heeft de gemeente projecten opgezet om het groen te renoveren/vervangen. Naast de reguliere renovatie en vervanging vergroenen we Putten ook. In lijn met de beleidsdoelen en ambities en de klimaatontwikkelingen vergroten we waar mogelijk het groenareaal in de openbare ruimte en ontstenen we gebieden. Zo werken we toe naar een meer robuuste en toekomstbestendige groene omgeving.

3.5.3.

Aandachtspunten in de uitvoering

Kwaliteitsniveau lager dan A of B De werkelijke kwaliteit is op sommige gebieden lager dan in het beleid vastgelegde niveau. Dit zorgt voor klachten vanuit de inwoners. Structureel We pakken probleemgebieden aan door middel van renovatie van groenvakken. Areaal wordt jaarlijks uitgebreid Bij de ontwikkeling van nieuwe woonwijken breidt het groenareaal zich uit. Ook de vergroening in bestaande wijken zorgt ervoor dat er meer areaal is. Structureel Op het moment dat er woningbouwplannen ontwikkeld worden, moet er vooraf rekening gehouden worden met de structurele onderhoudskosten van de uitbreiding van het groenareaal. Bij overdracht van het project aan de buitendienst moet het onderhoudsbudget van de buitendienst structureel worden verhoogd. Bij vergroening van bestaande wijken zal deze areaaluitbreiding ook vertaald moeten worden in structureel onderhoudsbudget Het klimaat verandert Het klimaat is zichtbaar aan het veranderen en dat heeft impact op het groen en het onderhoud. Structureel Klimaatverandering zorgt voor een natter en warmer voorjaar en zomer, hierdoor groeit het onkruid harder en komt het sneller terug. Dit betekent dat de wijkploegen en de aannemer vaker regulier onderhoud moeten plegen om het straatbeeld om gewenste niveau te houden. Daarnaast zorgen droge periodes ervoor dat jonge aanplant van extra water moet worden voorzien.

Er moeten structureel voldoende middelen beschikbaar zijn om deze

17 van 105

aandachtspunten aan te kunnen pakken. Ook is het inboetpercentage en dus de kosten hoger dan voorheen vanwege de weersomstandigheden, maar ook vanwege ziekten en plagen. Er ligt onbenut potentieel voor ecologisch beheer Ecologisch beheer vraagt om een andere manier van werken. De voordelen van deze nieuwe manier van werken is nog niet bij iedereen bekend en daarom kan het weerstand opleveren bij partijen en/of inwoners. Structureel Onderbouwd en onder begeleiding van goede heldere communicatie wordt ecologisch beheer geïntroduceerd op gekozen gebieden in de gemeente Putten waaronder de landgoederenzone (buitengebied) middels een pilot. Hiervoor worden geschikte bermen geselecteerd. Verschillende betrokken partijen worden meegenomen in de keuzes en uitvoering. Op deze ervaringen kunnen we in de toekomst verder bouwen. Inboet van groen De beschikbare middelen voor inboet komen lager uit dan voorgaande jaren. Dit betekent dat we nog efficiënter moeten werken. Structureel Planmatig werken kan helpen bij de inboet van groen: waar is herplanting noodzakelijk en hoe onderhouden we deze vakken zo goed mogelijk. Een goede afstemming tussen binnen- en buitendienst is hierbij noodzakelijk.

3.6. Financiën In deze paragraaf wordt de raming weergegeven voor de structurele jaarlijkse kosten, de incidentele kosten en de investeringen o.b.v. de eerder genoemde ambities en uitvoeringsstrategie. Deze kosten worden afgezet tegen de huidige beschikbare middelen in de begroting. Er is een splitsing gemaakt tussen de groen op de begraafplaatsen en groen niet op de begraafplaatsen. De kosten voor het groen op de begraafplaatsen zijn onderdeel van de tarieven voor de begraafplaatsen en zullen worden betrokken bij de eerstvolgende herziening van (de kostendekkendheid van) de begraafexploitatie. De kosten voor het groen dat geen onderdeel uitmaakt van de begraafplaatsen komt ten laste van het begrotingssaldo.

3.6.1.

Structurele jaarlijkse kosten

In onderstaande tabel is weergegeven wat de geraamde, jaarlijkse kosten zijn o.b.v. deze actualisatie. Dit wordt afgezet tegen de structureel beschikbaar gestelde middelen (vanaf 2025). De kosten zijn inclusief inboetkosten. Type onderhoud Onderhoud excl. begraafplaatsen Onderhoud begraafplaatsen

Geraamde

Huidige

kosten

budgetten

Verschil

1.438.000

1.399.000

-39.000

343.000

210.000

-133.000

18 van 105

Totaal exploitatiekosten

3.6.2.

1.781.000

1.609.000

-172.000

Investeringen

De investeringen zijn de grootschalige vervangingen en aanplant van nieuw groen. Dit wordt in 20 jaar afgeschreven. In onderstaande tabel is weergeven welk investeringsbedrag per jaar benodigd is en dit wordt afgezet tegen de nu in de begroting opgenomen investeringskredieten (vanaf 2025). Groen excl.

Totaal

2025

2026

2027

2028

Nieuwe investering

360.000

1.440.000

Beschikbaar

360.000

1.440.000

Nieuwe kapitaallasten

18.000

36.000

54.000

Geraamde kapitaallasten

18.000

36.000

54.000

begraafplaatsen

Verschil

investeringen

Totaal

Groen begraafplaatsen

2025

2026

2027

2028

Nieuwe investering

15.000

60.000

Beschikbaar

90.000

360.000

Verschil

75.000

300.000

Nieuwe kapitaallasten

750

1.500

2.250

Geraamde kapitaallasten

4.500

9.000

13.500

Verschil

3.750

7.500

11.250

investeringen

-/- = nadeel

De investeringen voor groen op de begraafplaatsen zijn onderdeel van de tarieven voor de begraafplaatsen. Het overschot op de kredieten zal worden betrokken bij de eerstvolgende herziening van (de kostendekkendheid van) de begraafexploitatie.

19 van 105

3.6.3.

Samenvatting

Bovenstaande financiële gevolgen zijn in onderstaande tabel samengevat. Groen excl. begraafplaatsen

2025

2026

2027

2028

Totaal nieuwe investeringen

360.000

Totaal beschikbaar

360.000

1.438.000

1.456.000

1.474.000

1.492.000

1.399.000

1.417.000

1.435.000

1.453.000

Verschil

-39.000

Groen begraafplaatsen

2025

2026

2027

2028

Totaal nieuwe investeringen

15.000

Totaal beschikbaar

90.000

Verschil

75.000

343.000

343.750

344.500

345.250

Totaal beschikbare budgetten

210.000

214.500

219.000

223.500

Verschil

-133.000

-129.250

-125.500

-121.750

Verschil

Totaal nieuwe structurele exploitatielasten Totaal beschikbare budgetten

Totaal nieuwe structurele exploitatielasten

-/- = nadeel

De kosten voor het groen op de begraafplaatsen zijn onderdeel van de tarieven voor de begraafplaatsen. Het tekort op het onderhoud en de ruimte op investeringen zullen betrokken worden bij de eerstvolgende herziening van (de kostendekkendheid van) de begraafexploitatie.

20 van 105

4.Productblad beheer Bomen 2025-2028 4.1. Inleiding Dit productblad is gericht op het beheer en onderhoud van de gemeentelijke bomen in Putten. Hieronder vallen de straat- en laanbomen en gras- en plantsoenbomen. Ook de bomen op begraafplaatsen en bomen in het bezit van derde waar de gemeente onderhoudsplicht heeft behoren tot de scope. Buiten de scope vallen de bomen die in het bos staan en waardevolle bomen in particulier eigendom. Dit productblad geeft een beschrijving van het areaal, het huidige kwaliteit- en belevingsbeeld, de beleidsdoelen en ambities, een beschrijving van de uitvoering en een overzicht van de financiën.

4.2. Areaal In de openbare ruimte staan circa 15.800 bomen. Het gaat om 14.842 gemeentelijke bomen, 445 waardevolle particuliere bomen en 511 bomen in bezit van derden. Het areaal bestaat uit bomen in allerlei typen en maten. Van jonge aanplant tot ook oudere exemplaren. De onderstaande figuren bieden inzicht in de opbouw van het areaal, uitgesplitst naar aanlegjaar en boomtype. De boomtypen zijn soms gebundeld om de informatie overzichtelijk in één grafiek op te kunnen nemen.

Aanlegjaren Onbekend 2020 > 2000-2020 1980-2000 1960-1980 1940-1960 1920-1940 1900-1920 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450

Boomtypen

Aantal bomen

Bolboom

Gekandelaberde boom

Knotboom

1.070

Lei- en vormboom

153

Opgekroonde boom

14.078

Vrijuitgroeiende boom

353

Eindbeeld onbekend

Totaal

15.798

21 van 105

Kenmerkend voor het areaal van Putten is: -

Het grootste deel van de bomen langs wegen en paden wordt opgekroond tot een minimale doorrijhoogte. Deze hoogte varieert van minimaal 4 meter, 6 meter tot 8 meter vanaf het wegdek.

In de gemeente Putten sluiten de boomsoorten goed aan bij het omliggende landschap. Er is een vrij monotone aanplant van met name eiken, beuken en lindes. Deze soorten zijn samen goed voor ruim 60% van het totale bomenbestand.

Het bomenbestand bestaat uit een mix van jonge bomen, halfwas bomen en volwassen bomen. In de jaren 50 en 60 nam het aantal bomen behoorlijk toe. De grootste toename is te zien in de periode 2000-2020.

Met een gemiddelde van 0,63 boom per inwoner (exclusief bos) scoort Putten boven het landelijke gemiddelde van 0,5 boom per inwoner.

Van het aantal geregistreerde waardevolle bomen is 73% in eigendom van de gemeente, dit zijn in totaal 1.179 waardevolle gemeentelijke bomen. Van alle waardevolle bomen is per boom de locatie vastgesteld en zijn onder andere de boomsoort, het plantjaar, de boomhoogte en de onderhoudstoestand beschreven.

4.3. Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld 4.3.1.

Huidige kwaliteit

In 2023 zijn alle bomen binnen de bebouwde kom gecontroleerd en veiliggesteld. De boomveiligheidsinspectie voor de bomen in het buitengebied is uitgevoerd in 2023 en veiliggesteld gedurende 2023 en 2024. De bomen in Putten staan over het algemeen in zandgrond, waardoor ze oppervlakkig wortelen om aan voldoende water te komen. De huidige kwaliteit van ons bomenbestand is goed. Enkel een klein deel van de bomen is aan het einde van hun levensduur. Voor 121 bomen is de restlevensduur 0-5 jaar en voor 209 bomen 5-10 jaar. Het grootste gedeelte (14.337 bomen) heeft een restlevensduur van meer dan 10 jaar.

Toekomstverwachting 1% 1% Goed (> 10 jaar) Redelijk (5-10 jaar) Matig tot slecht (0-5 jaar) 98%

4.3.2.

Beleving en waardering

22 van 105

Om naast de technische kwaliteit van de bomen in Putten ook enig beeld te krijgen van de beleving en waardering, is bij het opstellen van de Omgevingsvisie 2024 een uitgebreide enquête uitgezet onder de inwoners. De inwoners zien steeds meer de voordelen van bomen. In deze tijd waarin de effecten van klimaatverandering toenemen, wordt de toegevoegde waarde van bomen steeds meer zichtbaar voor de inwoner. Ze geven aan te willen vergroenen door onder andere meer bomen aan te planten en daarbij te kiezen voor een gevarieerd sortiment van inheemse soorten. Hierbij wordt de gemeentelijke subsidie die wordt uitgegeven voor het planten van bomen op eigen terrein toegejuicht. Daarnaast hebben bomen een positieve invloed op de sociale- en belevingswaarde. De bomen in Putten zijn onmisbaar voor de natuurbeleving, de gezondheid en het welzijn. Ook zorgen de bomen voor een mooier en prettiger woon- en leefklimaat. De klachten en meldingen gaan over onveilige bomen en overlast vanwege loshangende takken, schaduwhinder, bladval, vallend zaad, vrucht of pluizen van bomen. Ook komen er steeds vaker verzoeken binnen tot het kappen of snoeien van bomen om de opbrengst van zonnepanelen te vergroten.

4.4. Beleidsdoelen en ambities In de Omgevingsvisie 2040 is een integrale, samenhangende visie op de toekomst van de openbare ruimte beschreven. Putten wil zichzelf blijven positioneren met het kernwoord ‘bomendorp’ Bomen dragen op de volgende manieren bij aan deze beleidsdoelen: -

Gezonde, sociale en inclusieve woon- en leefomgeving: Het vastleggen van CO2, het verbeteren van de luchtkwaliteit door het filteren van stikstofoxiden, ozon en fijnstof, tegengaan van bodemerosie, verkoeling, afvangen wind en regen, verlagen van wateren luchttemperaturen, ontspanning, ontmoeting en een hoger welzijn van mensen.

Natuurlijk, biodivers en groen Putten: Het leefgebied van planten en dieren versterken, vergroting van de biodiversiteit en de omgeving frisser en groener maken.

Doorontwikkeling naar energieneutraal, duurzaam en circulair: Het duurzaam bomen planten en onderhouden en hergebruiken van materialen zoals boomstammen en houtsnippers.

Openbare ruimte stimuleert een ondernemend en recreatief Putten: Het begeleiden van wegverkeer, versterken van recreatieve verbindingen, beleving en natuurlijk erfgoed.

Putten presenteert zich als ‘bomendorp’ en streeft naar een duurzaam, divers ,vitaal en veilig bomenbestand dat een belangrijke bijdrage levert aan het woon-, werk- en leefmilieu.

De gemeente streeft de 3-30-300 vuistregel na: 3 (volwassen)bomen zichtbaar vanuit elk huis, 30% bladerdek in elke buurt en op 300 meter van het dichtstbijzijnde park of groene ruimte. De 3-30-300 norm wordt als leidend gezien bij nieuwbouw.

Daarnaast zijn de volgende beheeruitgangspunten van toepassing vanuit wetgeving en gemeentelijk beleid:

23 van 105

Het beheer en onderhoud van de bomen voldoet aan de landelijk en provinciaal gestelde wet- en regelgeving (zorgplicht),

Voor de aanplant, herplant en onderhoud van bomen wordt gebruik gemaakt van de richtlijnen en voorschriften uit het Handboek Bomen.

Bij herplant planten we bomen van de eerste grootte waar mogelijk, dit zijn bomen die groter dan 15 meter hoog worden.

De gemeente wil het groene karakter van de dorpen behouden en versterken door een meer evenredige verdeling van straatbomen. Daarbij gaat kwaliteit boven kwantiteit. Zo geeft de gemeente extra aandacht aan het behoud van waardevolle bomen en het herstel van de hoofdbomenstructuren.

Bij de aanplant en het onderhoud van bomen houden we rekening met klimaatadaptatie, ecologisch beheer, circulariteit en verkeersveiligheid.

De boomveiligheidscontrole vindt eens per jaar plaats voor 1/3e van het bomenbestand.

Binnen de bebouwingscontour houtkap (voorheen bebouwde kom Boswet) geldt voor de kap van bomen de Wet natuurbescherming. Bomen op de lijst waardevolle bomen zijn te allen tijde vergunningsplichtig (APV). De bebouwingscontour houtkap is opgenomen in de afbeelding op de volgende pagina.

Bomen buiten de bebouwde kom (bebouwingscontour houtkap) mogen meestal niet zomaar worden gekapt. Vaak is bijvoorbeeld een vergunning nodig van het college of moet een melding worden gedaan bij de provincie Gelderland.

Bij het kappen van een vergunningsplichtige boom door een particulier wordt per situatie afgewogen hoe de herplantplicht vorm krijgt. Bij het kappen van een gemeentelijke boom geldt een vervanging van 1 staat tot 2, tenzij de boom aan het einde van de levensduur is, dan wordt er 1 op 1 vervangen. Kan niet aan de herplantplicht worden voldaan, dan wordt er een bijdrage gevraagd aan het bomenfonds naar redelijkheid en billijkheid.

Om ons bomenbestand te beschermen, hanteren we een acceptabele mate van overlast. Dit omvat acceptatie van bladafval en schaduwwerking (ook bij zonnepanelen). Dergelijke gevallen worden individueel bekeken en afgewogen.

De gemeente kapt geen bestaande bomen ten behoeve van de plaatsing of optimale werking van zonnepanelen. Bij de aanplant van nieuwe bomen op locaties waar nog geen bomen staan, wordt echter wél rekening gehouden met de aanwezigheid van zonnepanelen.

Wanneer er bomen binnen de projectgrenzen van ruimtelijke ontwikkelingen staan, vragen we een boomeffectenanalyse.

We informeren de betrokkenen en zorgen voor participatie op maat bij projecten en stimuleren inwonersinitiatieven gerelateerd aan bomen

24 van 105

4.5. Uitvoering

25 van 105

De beleidsdoelstellingen en beheeruitgangspunten vertalen zich in de volgende beheerstrategie: het onderhoud aan bomen is gericht op veiligheid, begeleiding en instandhouding. Dit betekent voldoen aan de wettelijke zorgplicht (burgerlijk wetboek art. 6.162), het garanderen van veilige doorrijhoogtes en het juiste onderhoud geven aan bomen in de verschillende leeftijdsfasen. Onderhoud kan worden opgedeeld in onderhoud en investeringen voor vervanging. Hieronder wordt per type onderhoud toegelicht wat hieronder wordt verstaan. Ook worden de acties om beperkingen en aandachtspunten op te lossen benoemd. De financiële vertaling hiervan wordt toegelicht in de paragraaf Financiën.

26 van 105

4.5.1.

Onderhoud

De gemeente pleegt onderhoud aan alle gemeentelijke bomen en bomen van derden waar afspraken onder liggen. Onder onderhoud valt de begeleidingssnoei van bomen in de jeugdfase met als doel een takvrije stam creëren. Voor rijwegen geldt een minimale vrije doorrijhoogte van 4,5 meter en voor fiets- en voetpaden is dat 2,5 meter. Naast de begeleidingssnoei valt ook het verwijderen van stamopschot onder klein onderhoud en het kleinschalig vervangen van niet aangeslagen of beschadigde bomen (inboet). Ook het water geven van bomen behoort tot het onderhoud. Het bijmaaien rondom bomen en onkruidvrij maken van de boomspiegels is opgenomen in het productblad groen. De boomveiligheidscontrole vindt eens per jaar plaats voor 1/3e van het bomenbestand. Dat betekent dat elke boom één keer in de drie jaar gekeurd wordt (en indien nodig gesnoeid). Bomen met een verhoogd risico worden echter jaarlijks beoordeeld. Daarnaast monitort de eigen buitendienst gedurende het jaar de bomen. Indien nodig worden aanvullende onderzoeken gedaan alvorens daadwerkelijke maatregelen uit te voeren. De verdeling van het areaal in 1/3e deel is als volgt: gebied 1 wordt uitgevoerd in 2025, gebied 2 in 2026 en gebied 3 in 2027.

Vanuit deze boomveiligheidscontrole blijkt welke bomen in de halfwas- en volwassen fase onderhoudssnoei nodig hebben. Alleen bomen met een verhoogd risico worden jaarlijks gesnoeid. Ook bij noodzaak worden bomen eerder gesnoeid.

27 van 105

4.5.2.

(Vervangings)investeringen

Onder de investeringen vallen de grootschalige vervanging bij zwaarwegende maatschappelijke belangen of als deze geen toekomstwaarde meer hebben wegens einde levensduur (verwachte levensduur minimaal 40 jaar), onvoldoende groei of een slechte conditie. Dit komt onder andere aan het licht door de boomveiligheidscontrole. Ook de grootschalige aanplant van nieuwe bomen worden geactiveerd onder investeringen. Naast de reguliere renovatie en vervanging vergroenen we Putten ook. In lijn met de beleidsdoelen en ambities en de klimaatontwikkelingen vergroten we waar mogelijk het bomenbestand in de openbare ruimte, creëren we meer kroonoppervlak en meer schaduwwerking. Zo werken we toe naar een meer robuuste en toekomstbestendige groene omgeving.

4.5.3.

Aandachtspunten in de uitvoering

Actualisatie lijst waardevolle bomen De lijst van waardevolle bomen is opgesteld in 2014 en dus verouderd. Incidenteel Binnen de bebouwde kom is geen kapvergunning nodig voor bomen die niet aangemerkt zijn als waardevolle boom. Omdat de huidige lijst verouderd is, is het noodzakelijk deze te actualiseren om te voorkomen dat waardevolle bomen in Putten vergunningsvrij gekapt kunnen worden. De actualisatie wordt in 2025 opgepakt. Het klimaat verandert Het klimaat is zichtbaar aan het veranderen en dat heeft impact op de bomen en het onderhoud. Structureel De droge en natte periodes leiden tot intensiever boomonderhoud. Zo heeft vooral jonge aanplant extra water nodig. Hiervoor moeten structureel voldoende middelen beschikbaar zijn. Ook is het inboetpercentage en dus zijn de kosten hoger dan voorheen vanwege de weersomstandigheden, maar ook ziekten en plagen. Het aantal bomen neemt toe Door de eigen dubbele herplantplicht, het vergroenen waar mogelijk neemt structureel het aantal bomen in Putten toe. Dat sluit ook goed aan bij het motto van Putten Bomendorp. Structureel Door toename van het bomenareaal stijgen ook de totale onderhoudskosten jaarlijks. Bij areaaluitbreiding zullen we dit jaarlijks in de begroting meenemen.

28 van 105

Wortelopdruk vormt een probleem Vroeger was er minder oog voor de groeiplaats van de bomen. Doordat de bomen in Putten over het algemeen in staan zandgrond, wortelen ze oppervlakkig om aan voldoende water te komen. Hierdoor ontstaat wortelopdruk. Structureel Bij de aanplant van nieuwe bomen wordt rekening gehouden met de locatie, onderhoud en methode van planten om wortelopdruk te voorkomen. Voor de reeds geplante bomen geldt dat boomwortelopdruk een blijvend probleem geeft, totdat de boom gekapt wordt. De hoofdboomstructuren zijn onderbroken Dit zorgt voor een verstoord beeld en daarnaast zijn de verbindingsroutes voor de fauna onderbroken. Structureel Binnen nieuwe projecten maar ook binnen de herplant van bomen wordt gekeken hoe we zo goed mogelijk kunnen aansluiten bij de hoofdboomstructuren. Hiermee wordt de hoofdstructuur hersteld en in stand gehouden. Uitval van nieuwe beplanting Door een grilliger weerpatroon met soms langere periodes van droogte of natheid zien we dat nieuwe beplanting niet altijd even goed aanslaat. En dat, bijvoorbeeld in langdurende droge periodes meer bomen afsterven dan gemiddeld. Structureel Om aan de bestuurlijke wens bomen twee staat tot 1 her te planten te kunnen voldoen zullen alternatieve methoden voor de herplant moeten worden onderzocht.

Denk hierbij aan de aanplant van bos en het versterken van houtwallen waar minder grondbewerking nodig is. Ook zullen we flexibeler in moeten spelen om nieuwe aanplant goed te onderhouden in tijden van droogte.

4.6. Financiën In deze paragraaf wordt de raming weergegeven voor de structurele jaarlijkse kosten, de incidentele kosten wegens inhaalslagen en de investeringen o.b.v. de eerder genoemde ambities en uitvoeringsstrategie. Deze kosten worden afgezet tegen de huidige beschikbare middelen in de begroting. De kosten zijn berekend o.b.v. het Handboek Bomen, rekening houdend met de Puttense kenmerken en situatie, en vergeleken met landelijke kennisbank bomen. Er is een splitsing gemaakt tussen de bomen op de begraafplaatsen en bomen niet op de begraafplaats. De kosten voor bomen op de begraafplaatsen zijn onderdeel van de tarieven voor de begraafplaatsen en zullen worden betrokken bij de eerstvolgende herziening van (de kostendekkendheid van) de begraafexploitatie. Bomen buiten de begraafplaatsen komen ten laste van het begrotingssaldo. 29 van 105

4.6.1.

Structurele jaarlijkse kosten

Type onderhoud

Geraamde

Huidige

Verschil

kosten

budgetten

Onderhoud excl. begraafplaatsen

302.000

271.000

-31.000

Onderhoud begraafplaatsen

10.000

Totaal exploitatiekosten

312.000

281.000

-31.000

4.6.2.

Investeringen

De investeringen zijn de grootschalige vervangingen en aanplant van nieuwe bomen. Bomen worden in 20 jaar afgeschreven. In onderstaande tabel is weergeven welk investeringsbedrag per jaar benodigd is en dit wordt afgezet tegen de nu in de begroting opgenomen investeringskredieten (vanaf 2025). In de huidige begroting is geen budget opgenomen voor de vervanging van bomen. Het jaarlijks benodigde bedrag van € 50.000 is gebaseerd op normbedragen en ervaringscijfers. Bomen excl. Begraafplaatsen Nieuwe investering

2026

2027

2028

50.000

200.000

-50.000

-200.000

2.500

5.000

7.500

-2.500

-5.000

-7.500

Beschikbaar Verschil

Nieuwe kapitaallasten Geraamde kapitaallasten Verschil

Bomen begraafplaatsen

Totaal

2025

2026

2027

investeringen

Totaal

2028

investeringen

Nieuwe investering

5.000

20.000

Beschikbaar

5.000

20.000

Nieuwe kapitaallasten

250

500

750

Geraamde kapitaallasten

250

500

750

Verschil

-/- = nadeel

30 van 105

4.6.3.

Kosten incidentele inhaalslag

Zoals beschreven in de uitvoeringsparagraaf moet de lijst van waardevolle bomen geactualiseerd worden. Actie

Jaar

Actualisatie lijst waardevolle bomen

4.6.4.

2025

Geraamde

Beschikbaar

kosten

Budget

15.000

Verschil -15.000

Samenvatting

Bovenstaande financiële gevolgen zijn in onderstaande tabel samengevat. Bomen excl. begraafplaatsen Totaal nieuwe investeringen

2025

2026

2027

2028

50.000

-50.000

302.000

304.500

307.000

309.500

Totaal incidentele kosten

15.000

Totaal beschikbare budgetten

271.000

Verschil

-46.000

-33.500

-36.000

-38.500

Bomen begraafplaatsen

2025

Totaal beschikbaar Verschil

Totaal nieuwe structurele exploitatielasten

2026

2027

2028

Totaal nieuwe investeringen

5.000

Totaal beschikbaar

5.000

10.000

10.250

10.500

10.750

10.000

10.250

10.500

10.750

Verschil

Totaal nieuwe structurele exploitatielasten Totaal beschikbare budgetten Verschil

-/- = nadeel

31 van 105

5.Productblad beheer Wegen 2025-2028 5.1. Inleiding Dit productblad is gericht op het beheer en onderhoud van alle openbare wegen in de gemeente Putten. Hieronder vallen asfaltverhardingen, betonverhardingen, elementenverhardingen, bermverhardingen en half- en onverharde wegen. Ook de op deze wegen aanwezige markeringen vallen onder dit productblad. Dit productblad geeft een beschrijving van het areaal, het huidige kwaliteit- en belevingsbeeld, de beleidsdoelen en ambities, een beschrijving van de uitvoering en een overzicht van de financiën. Buiten de scope van dit productblad vallen verzorgend onderhoud (bijvoorbeeld straatvegen en onkruidbestrijding) en gladheidsbestrijding Straatvegen en onkruidbestrijding in verhardingen maken deel uit van het productblad Afval en schoon. Reiniging van waterpasserende bestrating is opgenomen in het productblad Beheer riolering. Gladheidsbestrijding valt onder Verkeersvoorzieningen.

5.2. Areaal De gemeente beheert circa 2,0 miljoen m2 aan verhardingen, verdeeld over ruim 12.700 wegvakonderdelen (peildatum 2024). Ten opzichte van 2020 is het (bekende) areaal met ruim 300.000 m2 toegenomen, dit is te verklaren door realisatie van nieuwbouw en een verbeterde/nauwkeurigere registratie. Onderstaande figuren bieden inzicht in de opbouw van het areaal, uitgesplitst naar aanlegjaar en verhardingstype.

32 van 105

Verhardingstype (in m2)

Asfalt 400515

552480

Cementbeton Elementen (klinkers, tegels, kantopsluitingen etc.)

66665 1009515

Onverhard / halfverhard

Kenmerkend voor het areaal van Putten is: -

Ruim 71% van de wegverhardingen heeft als functie rijbaan, 11% is ingericht als voetpad, 6% om te parkeren, 6% fietspad en overige functies (bv. inrit/bermverharding) ook 6%;

Relatief stabiele groei van het areaal in verschillende decennia. Een groot deel van het areaal van voor 1970 komt de komende jaren in aanmerking voor vervanging of levensduurverlengend groot onderhoud;

De gemeente Putten beheert circa 80 m² verharding per inwoner. Dit is iets meer dan het landelijke gemiddelde van 67 m² (benchmark Antea Group 2017);

Relatief veel overige (onverharde en halfverharde) wegen in beheer;

Ligging grotendeels op een stabiele (zand) ondergrond. Het westelijk areaal is minder stabiel, mede door een hoog grondwaterpeil;

Binnen de bebouwde kom zijn bijna alle gebiedsontsluitingswegen voorzien van geluidreducerende asfaltdeklagen.

Levensduur wegen De technische levensduur van een weg is afhankelijk van verschillende factoren, zoals de gebruiksintensiteit, grondsoort, toegepaste constructie en materialen, breedte/stabiliteit van de bermen, aanwezigheid bomen en het niveau van onderhoud. De grondsoort van de gemeente Putten is voor het overgrote deel zand, waardoor een stabiele en draagkrachtige ondergrond aanwezig is. Voor de gemeente Putten betekent dit dat een goed aangelegde weg tussen de 40 en 60 jaar meegaat, mits structureel klein en groot onderhoud wordt uitgevoerd. In gebakken klinkers uitgevoerde woonstraten hebben over het algemeen een langere levensduur, gemiddeld tussen de 60 en 70 jaar. Een onzekere factor is de groei van het aandeel (zware) elektrische voertuigen en de mate van invloed op de levensduur van wegen.

33 van 105

5.3. Huidige kwaliteit- en belevingsbeeld 5.3.1. Huidige kwaliteit De huidige kwaliteit van het Puttense wegenareaal is gewaardeerd op een 6,9. De kwaliteit van het wegenareaal wordt bepaald op basis van de uitgevoerde inspecties volgens de door het CROW opgestelde en landelijk geaccepteerde methodiek voor de globale visuele inspectie. In de periode eind 2023-begin 2024 is de meest recente, globale visuele weginspectie uitgevoerd conform deze CROW methodiek. Zandwegen en onverharde wegen worden niet meegenomen bij de globale visuele weginspectie. Dit type wegen maakt geen deel uit van de CROW methodiek. De schadebeelden en schadecijfers uit deze weginspectie zijn omgerekend naar rapportcijfers (1-10). Dit levert het volgende beeld op: -

Gemiddeld over het geïnspecteerde (verharde) areaal wordt een rapportcijfer 6,9 gescoord;

De elementverhardingen scoren met een 7,0 iets hoger dan de asfaltverhardingen met een 6,5;

De wegen van cementbeton bevatten geen of zeer weinig schades;

De meer doorgaande wegen scoren gemiddeld beter dan de woonstraten en licht belaste wegen;

De voetpaden en fietspaden scoren gemiddeld een rapportcijfer 8,6.

Ten opzichte van eerdere jaren is het wegbeheerbestand geactualiseerd, in eerdere inspecties zijn daarom niet alle nu in beheer zijnde verhardingen geïnspecteerd. Dit maakt een gedetailleerd kwaliteitsverloop lastig. Maar globaal gezien laat de kwaliteit van de verhardingen in Putten een redelijk stabiele trend zien.

Recent gerenoveerde Stationsstraat Putten

34 van 105

5.3.2. Beleving en waardering Om naast de technische kwaliteit van de wegen in Putten ook enig beeld te krijgen van de beleving en waardering, zijn de geregistreerde klachten en meldingen over wegen (en verkeer) geanalyseerd. In 2022 en 2023 zijn er jaarlijks circa 600 meldingen geregistreerd. Een groot deel gaat over parkeeroverlast of handhaving op verkeer. Daarnaast zijn er meldingen over vegen, en strooien, schade aan de weg (bijv. gat), verzakte en/of losliggende tegels en zand/puinwegen (begaanbaarheid, stuiven).

5.4. Beleidsdoelen en ambities In de Omgevingsvisie zijn beleidsdoelstellingen geformuleerd. Wegen dragen op de volgende manieren bij aan deze beleidsdoelen: -

De mens centraal, als gebruiker van de ruimte: mogelijkheden tot ontmoeting, toegankelijk en bereikbaar voor iedereen. Daarnaast door het aanleggen van goede fietspaden (fietsers first);

Wij zijn rentmeester van onze leefomgeving: Het klimaatadaptief inrichten en houden van de openbare leefomgeving en daarmee dus ook de wegen. Met name bij nieuwbouw en complete herinrichting wordt dit zoveel als mogelijk toegepast. In wegenonderhoud wordt hier ook waar mogelijk op ingespeeld;

Wij blijven werken aan een vitale en gastvrije economie: Door het verbeteren van de bereikbaarheid. Dit zowel voor de auto, fiets en het OV-netwerk. Hierbij zetten we voornamelijk in op langzaam verkeer. Daarnaast kan wegbeheer bijdragen door een betere verbinding van bestaande fiets- en wandelroutes. Ook door het benutten van koppelkansen tussen weg herinrichting en andere ruimtelijke opgaven.

Daarnaast zijn de volgende beheeruitgangspunten van toepassing vanuit wetgeving en gemeentelijk beleid: -

Het beheer en onderhoud van wegen voldoet aan de gestelde wet- en regelgeving zoals de Wegenwet, de Wegenverkeerswet en het Nieuw Burgerlijk Wetboek;

Bij de uitvoering van het onderhoud wordt rekening gehouden met specifiekere wetgeving en richtlijnen, zoals de Wet Milieubeheer, het Bouwstoffenbesluit, de Wet Geluidhinder en de Richtlijn Bebakening en Markering;

We houden waar mogelijk rekening met de verkeerskundige optimalisaties, klimaatadaptieve en circulaire oplossingen en hebben aandacht voor fietsstructuren, doorgaande routes en veilige oversteekplaatsen;

Als onderhoudsniveau wordt het kwaliteitsniveau B gehanteerd en voor het centrum en de begraafplaatsen A niveau;

Geluid reducerende asfaltdeklagen passen we alleen toe bij gebiedsontsluitingswegen met een snelheidsregime van 50 km/uur of hoger, waar het verkeer grotendeels boven de 40 km/uur rijdt en waar de intensiteiten van het (vracht)verkeer relatief hoog zijn. (Bij lagere rijsnelheden hebben geluid reducerende wegdekken nauwelijks effect);

We lossen waar mogelijk de huidige beperkingen en problemen op in het uit te voeren groot of vervangingsonderhoud;

Op basis van de tweejaarlijkse visuele inspectie actualiseren we de planning en waar nodig stellen we deze bij;

35 van 105

Waar nodig voeren we aanvullend onderzoek uit om meer inzicht te krijgen in de opbouw, draagkracht en verwachte restlevensduur van de weg;

We gaan terughoudend om met verzoeken om zandwegen te verharden. Het uitgangspunt van het beheer is het behoud van de onverharde wegen vanwege natuur-, cultuurhistorische en landschappelijke waarden.

5.5. Uitvoering De beleidsdoelstellingen en beheeruitgangspunten vertalen zich in de volgende beheerstrategie: het tijdig uitvoeren van de benodigde onderhoudsmaatregel om kapitaalvernietiging en overlast te voorkomen. Eens per 2 jaar wordt een globale visuele weginspectie uitgevoerd conform de CROW methodiek. Dit gebeurt in combinatie met een klein onderhoudsopname. De eigen buitendienst monitort de wegen gedurende het jaar. Indien nodig worden aanvullende onderzoeken gedaan alvorens daadwerkelijke maatregelen uit te voeren (bijvoorbeeld draagkrachtigmetingen of boorkernen). Technisch onderhoud kan worden opgedeeld in klein onderhoud en groot onderhoud. Daarnaast zijn er investeringen, op te delen in levensduurverlengend groot onderhoud en vervanging (rehabilitatie). Het verzorgende onderhoud valt buiten de scope. Hieronder wordt per type onderhoud toegelicht wat hieronder wordt verstaan. Ook worden de acties om beperkingen en aandachtspunten op te lossen benoemd. De financiële vertaling hiervan wordt toegelicht in de paragraaf Financiën.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15464504/2