Jaarstukken 2024 (jaarverslag en jaarrekening - versie commissie 30-06-2025)
Tekst van het document
De toekomstvisie voor de VNOG, vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 15 januari 2020 zal in de komende jaren diverse effecten hebben op met name het brandweerpersoneel en de voertuigen. Ook Europese regelgeving kan grote gevolgen hebben voor de personele bezetting van de korpsen. Ook op de bedrijfsvoering van de veiligheidsregio’s heeft COVID-19 een groot effect. O.a. ten aanzien van opleiding en oefening van het personeel.
Financiële gegevens:
per:
1-1-2024
31-12-2024
Eigen vermogen
€ 19.874.060
€ 22.716.712
Vreemd vermogen
€ 25.423.595
€ 30.501.190
Resultaat 2024:
€ 1.792.945
Realisatie dividend 2024:
N.v.t.
Begroot dividend 2024:
N.v.t.
Risico’s:
Een verbonden partij kan kampen met tekorten waardoor de bijdrage zal moeten worden verhoogd. De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de aantallen inwoners per 1 januari van dat jaar.
Verbonden partij:
Samenwerking BLNP
Vestigingsplaats:
Bij gastgemeente (Bunschoten, Leusden, Nijkerk en Putten), dit is wisselend afhankelijk van het onderwerp.
Aard:
Regeling zonder meer (beëindigd per 1 juli 2025)
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Er is geen vaste bestuurlijke vertegenwoordiger, dit is afhankelijk van het onderwerp, in zijn algemeenheid is de burgemeester de vertegenwoordiger.
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Er is geen vaste verantwoordelijke beleidsmedewerker, dit is afhankelijk van het onderwerp. Er zijn ook geen directe financiële belangen
Openbaar belang:
Ondersteuning van een passende dienstverlening door de deelnemende gemeenten op het gebied van Financiën, Juridische zaken, HRM en ICT.
Financieel belang:
De verdeelsleutel voor de BLNP-samenwerking is de verhouding van de optelsom van de omvang van het begrotingsdeel in hun huidige gemeentelijke begroting op de vier samenwerkingstaken ten aanzien van personeelskosten, kosten inhuur derden en ICT-kosten. De verdeelsleutel voor Putten is 19,19%.
Ontwikkelingen:
De ontwikkelingen inzake de Samenwerking BLNP zijn beschreven in de paragraaf Bedrijfsvoering.
Financiële gegevens:
per:
1-1-2024
31-12-2024
Eigen vermogen
n.v.t
n.v.t
Vreemd vermogen
n.v.t
n.v.t
76 van 161
Verbonden partij:
Samenwerking BLNP
Resultaat 2024
De samenwerking geschiedt in de vorm van een Regeling zonder meer. Deze vorm kent geen eigen begroting en rekening. Daarom is er geen sprake van een financieel resultaat zoals dat wordt bedoeld bij verbonden partijen.
Risico’s:
De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de verdeelsleutel.
Verbonden partij:
Alliander N.V.
Vestigingsplaats:
Arnhem
Aard:
Deelneming N.V.
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Dienstverlening
Openbaar belang:
Alliander is de elektriciteitsnetwerkbeheerder. Het elektriciteitsnetwerk dient in overheidshanden te blijven om zeker te stellen dat het elektra geleverd wordt.
Financieel belang:
Aandelenbezit: 276.812 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 1.384.060. (0,202%)
Ontwikkelingen:
Gemeente Putten kan als klein aandeelhouder feitelijk geen zelfstandige invloed uitoefenen op het functioneren van Alliander, wel werken wij samen in het platform NUVAL om als gemeenten in Gelderland en Flevoland invloed te houden. Alliander heeft op 31 mei 2021 de aandeelhouders om een financiële bijdrage van € 600 miljoen gevraagd om het eigen vermogen te versterken. Het betreft een reverse converteerbare hybride aandeelhouderslening. Het aandeel van de gemeente Putten in deze lening bedraagt € 1.214.132,00 welk bedrag in 2021 betaalbaar is gesteld. Raadsbesluit 25 november 2021.
Financiële gegevens:
per:
1-1-2024
31-12-2024
Eigen vermogen
€ 4.749 miljoen
€ 6.038 miljoen
Vreemd vermogen
€ 6.897 miljoen
€ 6.918 miljoen
Resultaat 2024
€ 976 miljoen
Realisatie dividend 2024:
€ 100 miljoen (= maximum, wordt vanaf 2026 geïndexeerd mbv CPI)
Begroot dividend 2024: Risico’s:
Waarde aandelen en de dividenduitkering kan tegen vallen.
Verbonden partij:
N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
Vestigingsplaats:
Den Haag
Aard:
Deelneming N.V.
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Dienstverlening
Openbaar belang:
De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.
Financieel belang:
De aandeelhouders hebben zeggenschap in de BNG bank via het stemrecht op de aandelen die zij bezitten. (1 stem per aandeel van € 2,50) De gemeente Putten bezit 10.530 aandelen (0,019% van het totaal) Ieder jaar wordt door de BNG dividend uitgekeerd. De boekwaarde: € 26.325.
Ontwikkelingen:
Gemeenten moeten rekenen met een lagere winstuitkering van de Bank Nederlandse Gemeenten. De BNG dient te voldoen aan de vereisten van Basel III bepalend voor de hoogte van het vereiste eigen vermogen. Het uitgeven van nieuwe aandelen, zoals voor andere banken mogelijk is, is onhaalbaar, gegeven de financiële positie van de overheid. Met ingang van 1 januari 2022 is de N.V. Bank Nederlandse Gemeente de “huisbankier” van de gemeente Putten geworden.
Financiële gegevens:
per:
1-1-2024
31-12-2024
Eigen vermogen
€ 4.721 miljoen
€ 4.777 miljoen
Vreemd vermogen
€ 110.819 miljoen
€ 123.164 miljoen
Resultaat 2024
€ 294 miljoen
Realisatie dividend 2024:
€ 140 miljoen (voorstel)
77 van 161
Verbonden partij:
N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
Begroot dividend 2024: Risico’s:
Waarde aandelen en de dividenduitkering kan tegen vallen.
Verbonden partij:
Vitens N.V.
Vestigingsplaats:
Zwolle
Aard:
Deelneming N.V.
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Dienstverlening
Openbaar belang:
Vitens draagt zorg voor het waterleidingnet. Het veilig stellen van de kwaliteit van het waterleidingnet.
Financieel belang:
Aandelenbezit: 18.693 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 18.693. (0,324%)
Ontwikkelingen:
De zeggenschap die met het aandelenbezit verband houdt, komt tot uiting in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Gemeente Putten kan als klein aandeelhouder feitelijk geen zelfstandige invloed uitoefenen op het functioneren van Vitens. Het financiële belang voor Putten bestaat uit de dividenduitkering. Wij werken ook hier samen in het platform NUVAL (zie toelichting bij Alliander N.V.)
Financiële gegevens:
per:
1-1-2024
31-12-2024
Eigen vermogen
€ 677,7 miljoen
€ 713,6 miljoen
Vreemd vermogen
€ 1.559,7 miljoen
€ 1.684,5 miljoen
Resultaat 2024
€ 34,5 miljoen
Realisatie dividend 2024:
€ 0,-
Begroot dividend 2024:
€0
Risico’s:
Waarde aandelen en de dividenduitkering kan tegen vallen.
Verbonden partij:
Leisurelands (voorheen RGV Holding B.V.)
Vestigingsplaats:
Arnhem
Aard:
Besloten Vennootschap
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Ruimte
Openbaar belang:
Het voorzien in een breed scala aan recreatieve mogelijkheden, zowel op publiek terrein (bijvoorbeeld dagrecreatieterreinen) als ook op privaat terrein (bijvoorbeeld projectontwikkeling/beheer). Bij dit alles is aandacht voor de samenhang met de natuur en het "lokale erfgoed". De gemeente Putten is voor 4,476% eigenaar is van Leisurelands. De overige 21 aandeelhouders zijn gemeenten op de Veluwe en in het Rijk van Nijmegen Aandelenbezit: 8.155 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 338.200
Financieel belang: Ontwikkelingen:
-
Financiële gegevens:
per:
1-1-2024
31-12-2024
Eigen vermogen
€ 81,2 miljoen
€ 84,8 miljoen
Vreemd vermogen
€ 16,6 miljoen
€ 17,4 miljoen
Resultaat 2024
€ 3,5 miljoen
Realisatie dividend 2024:
Conform aandeelhoudersovereenkomst geen uitkering dividend.
Begroot dividend 2024:
€0
Risico’s:
Beperkt.
Verbonden partij:
Coöperatie Gastvrije Randmeren U.A.
Vestigingsplaats:
Harderwijk
Aard:
Coöperatie U.A.
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Bestuur wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Ruimte
78 van 161
Verbonden partij:
Coöperatie Gastvrije Randmeren U.A.
Openbaar belang:
De Coöperatie Gastvrije Randmeren is een samenwerkingsverband tussen 16 gemeenten (Almere, Blaricum, Bunschoten, Dronten, Eemnes, Elburg, Ermelo, Harderwijk, Huizen, Kampen, Gooise Meren, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde) die als doel heeft de kwaliteit van het natuur- en recreatiegebied Randmeren te verhogen en de robuustheid van het gebied te versterken. Het werkgebied van de Coöperatie Gastvrije Randmeren strekt zich uit van de Hollandse Brug tot Ketelbrug, een langgerekte merenreeks van ruim tachtig kilometer.
Financieel belang:
Bijdrage 2024: € 17.914
Ontwikkelingen:
-
Financiële gegevens:
per:
1-1-2023
31-12-2023
Eigen vermogen
€ 11.691.840
€ 11.258.572
Vreemd vermogen
€ 921.976
€ 558.564
Resultaat 2023
-/- € 159.583
Realisatie dividend 2023:
N.v.t.
Begroot dividend 2023:
N.v.t.
Risico’s:
Uitgesloten aansprakelijkheid
Verbonden partij:
Afvalsturing Friesland (AF)
Vestigingsplaats:
Leeuwarden
Aard:
N.V. Naamloze Vennootschap
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Bestuur wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Ruimte
Openbaar belang:
Afvalsturing Friesland N.V. maakt samen met N.V. Fryslân Milieu onderdeel uit van Omrin. Afvalsturing Friesland N.V. heeft als belangrijkste taak het op professionele, innovatieve en duurzame manier afval inzamelen, te bewerken en te verwerken. Bij deze activiteiten dient een gezonden en veilige werk- en leefomgeving gewaarborgd te blijven.
Financieel belang:
Aandelen bezit: 25. Nominale waarde € 450,00 per aandeel. Boekwaarde aandelen € 11.250,00
Ontwikkelingen:
Omrin wil toonaangevend zijn in inzameling, terugwinning van grondstoffen en duurzame energie en is samen met gemeenten continue aan het zoeken naar nieuwe concepten die de inzameling of verwerking van afval verbeteren.
Financiële gegevens:
per:
1-1-2024
31-12-2024
Eigen vermogen
€ 78,5 miljoen
€ 83,6 miljoen
Vreemd vermogen
€ 106,3 miljoen
€ 131,6 miljoen
Resultaat 2024
€ 7,1 miljoen
Realisatie dividend 2024 (voorstel):
€ 2.024.000
Begroot dividend 2024: Risico’s:
Waarde aandelen/ beperkt
Verbonden partij:
Inclusief Groep N.V.
Vestigingsplaats:
Nunspeet
Aard:
N.V. Naamloze Vennootschap
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Bestuur wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Samenleving
Openbaar belang:
In het verlengde van de opheffing van de RNV heeft op 27 juni 2018 het notarieel transport plaatsgevonden van de aandelen Inclusief groep N.V. van de RNV naar de individuele gemeenten.
Financieel belang:
Aandelen bezit: 1.880 aandelen (9,4%), nominaal € 100,00 per aandeel. Boekwaarde: € 188.000,00 In 2024 is een bijdrage gedaan van € 2.013.000.
79 van 161
Verbonden partij:
Inclusief Groep N.V.
Ontwikkelingen:
In samenwerking met de partners realiseert Inclusief Groep trajecten voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Invoering van de Wet sociale werkvoorziening en de Participatiewet. Het actief bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt.
Financiële gegevens:
per:
1-1-2024
31-12-2024
Eigen vermogen
€ 6.797.000
€ 7.703.000
Vreemd vermogen
€ 9.419.000
€ 9.633.000
Resultaat 2024
€ 906.000
Realisatie dividend 2024:
N.v.t.
Begroot dividend 2024:
N.v.t.
Risico’s:
Waarde aandelen en sociaal risico
Verbonden partij:
Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken BV
Vestigingsplaats:
Ede
Aard:
B.V. Besloten Vennootschap
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Bestuur wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Ruimte
Openbaar belang:
Vakantieparken binnen het grondgebied van de gemeente te revitaliseren, te herstructureren en/of te transformeren in samenwerking met onder meer de gemeenten, provincie Gelderland en gerechtigden tot betrokken vakantieparken. De oprichtingsakte van de Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V. is op 14 februari 2019 notarieel gepasseerd.
Financieel belang:
Aandelen bezit: 2.002 aandelen. Boekwaarde € 2.002
Ontwikkelingen:
-
Financiële gegevens:
per:
1-1-2023
31-12-2023
Eigen vermogen
€ 6.962.886
Niet beschikbaar
Vreemd vermogen
€ 24.210
Niet beschikbaar
Resultaat 2023
Niet beschikbaar
Realisatie dividend 2023:
N.v.t.
Begroot dividend 2023:
N.v.t.
Risico’s:
Waarde aandelen
80 van 161
Paragraaf Wet open overheid Iedereen heeft recht op informatie van de overheid. De Wet open overheid (Woo) regelt een transparante en actief openbaar makende overheid. Met dit doel kan het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter worden gediend. De verplichtingen voor de gemeente zijn: -
Actieve openbaarmakingsplicht: de overheid moet sommige informatie uit zichzelf openbaar maken;
-
Openbaarmakingsplicht op verzoek: de overheid maakt informatie openbaar als iemand erom vraagt;
-
Informatiehuishoudingsplicht: overheidsinformatie moet goed te vinden zijn.
Actieve openbaarmakingsplicht: de overheid moet sommige informatie uit zichzelf openbaar maken. De actieve openbaarmakingsplicht geldt voor elf informatiecategorieën. De informatiecategorieën worden gekoppeld aan de Woo-index. De categorieën worden gefaseerd ingevoerd. De Woo-index verwijst naar documentcollecties die al elders door Putten op internet zijn gepubliceerd, het is een aanvullende zoekfunctionaliteit. De Woo-index wordt opgebouwd volgens de elf informatiecategorieën. De gemeente is ook aangesloten op de index. In de tabel hieronder staan de informatiecategorieën, omschrijving en of deze gekoppeld is aan de index. Bij koninklijk besluit zal de verplichting komen om alle informatiecategorieën openbaar te maken. Nr
Categorie
Omschrijving
1
Wet- en regelgeving
2
Organisatiegegevens
3
Raadsstukken
4 5
Bestuursstukken Stukken van adviescolleges Convenanten
- Wetten en andere algemeen verbindende voorschriften. - Overige besluiten van algemene strekking. - Ontwerpen van wetten, andere algemeen verbindende voorschriften en overige besluiten van algemene strekking waarover een extern advies is gevraagd. - Inzicht in de organisatie en werkwijze van het bestuursorgaan, waaronder de taken en bevoegdheden van de organisatieonderdelen. - De bereikbaarheid van de organisatie en haar onderdelen en de wijze waarop een verzoek om informatie kan worden ingediend. Vergaderstukken en verslagen , en hun commissies, inclusief ter behandeling ingekomen stukken Agenda’s, besluiten en besluitenlijsten van vergaderingen Adviezen van adviescolleges of -commissies, alsmede de adviesaanvragen en –voorstellen Convenanten, beleidsovereenkomsten en andere soortgelijke afspraken van de organisatie met een of meer wederpartijen. Jaarplannen en jaarverslagen van bestuursorganen inzake de voorgenomen uitvoering van de taak of verantwoording van die uitvoering. Jaarplannen inclusief begroting. De inhoud van de schriftelijke ´Wob´ verzoeken, van de schriftelijke beslissingen op die verzoeken en, behoudens bij gehele afwijzingen, de daarbij verstrekte informatie. Op verzoek van een bestuursorgaan ambtelijk of extern opgestelde, voornamelijk uit feitelijk materiaal bestaande onderzoeken naar de wijze van functioneren of ter
6 7
Jaarplannen en - verslagen
8
Woo- verzoeken
9
Onderzoeken
81 van 161
Gekoppeld met de index Ja
Ja
Ja Deels Nee Nee Nee Nee Nee
10 11
Beschikkingen Klachten
voorbereiding of evaluatie van beleid, inclusief uitvoering, naleving en handhaving. Beschikkingen behoudens uitzonderingen Schriftelijke oordelen in klachtprocedures over gedragingen van de organisatie.
Ja Nee
Openbaarmakingsplicht op verzoek: de overheid maakt informatie openbaar als iemand erom vraagt. Voor het behandelen van verzoeken om openbaarmaking, zogenaamde Woo verzoeken, werken wij volgens een vaste procedure. In 2024 hebben wij 33 verzoeken op grond van de Woo ontvangen. Informatiehuishoudingsplicht: overheidsinformatie moet goed te vinden zijn. De gemeente is bezig om de informatieonderdelen goed in kaart te brengen. Er wordt een informatiemodel aangeschaft dat 1.200 gemeentelijke processen beschrijft. Dit model wordt als uitgangspunt gebruikt om te bepalen waar informatie wordt opgeslagen. Uitgaven Het Rijk heeft extra geld ter beschikking gesteld om de Woo te realiseren. De kosten voor de Woo-contactpersoon worden hieruit gedekt. Het anonimiseren van documenten wordt ook betaald uit dit budget. Voor het komende jaar worden ook publicatiemodule en de anonimiseringssoftware hieruit bekostigd. Ook wordt het informatiemodel hieruit bekostigd.
82 van 161
Paragraaf Informatieveiligheid en privacy Inleiding De gemeente Putten onderstreept het belang van informatieveiligheid en privacy. Cyberdreigingen kunnen variëren van alledaagse aanvallen zoals phishing en malware tot geavanceerde en gecoördineerde aanvallen van statelijke actoren. Deze dreigingen hebben niet alleen betrekking op de bescherming van persoonlijke gegevens, maar ook op nationale veiligheid, economische stabiliteit en kritieke infrastructuur. Het dynamische karakter van cyberdreigingen vereist voortdurende aanpassingen van beveiligingsmaatregelen en beleidsinitiatieven om gelijke trend te houden met de veranderende tactieken van kwaadwillende actoren. Beleid en doelstellingen De BIO dient als normenkader voor informatieveiligheid voor de Nederlandse overheid. Informatieveiligheidsbeleid is gebaseerd op risicomanagement. Door periodieke risicoanalyses wordt in beeld gebracht waar op dat moment de grootste dreigingen en risico’s liggen. De uitkomsten van deze analyses vormen de input voor het planmatig implementeren van verbetermaatregelen. Daarnaast wordt hiermee voldaan aan de doelstellingen en verplichtingen die vanuit diverse audits worden opgelegd. In de tweede helft van 2025 wordt na verwachting de BIO2.0 van kracht.
In de nieuwe versie van het normenkader voor informatieveiligheid zal de nadruk nog meer komen te liggen op risicomanagement in relatie met bedrijfscontinuïteit en leverancier relaties. Activiteiten en beheersmaatregelen De gemeente richt zich of heeft zich gericht op de implementatie van een aantal beheersmaatregelen die volgen uit de BIO en staan beschreven in jaarplannen. -
Er is een organisatie breed Information Security Management System (ISMS) aanbesteed. Dit systeem dient ter ondersteuning van de CISO's en Privacy Officers bij hun werk en stelt hen in staat de status van maatregelen met betrekking tot de BIO en de AVG effectiever te monitoren binnen de organisatie. Afgelopen jaar is een start gemaakt met de implementatie van het systeem en zijn onder andere beleidskaders en het verwerkingsregister toegevoegd.
-
Het verhogen van de digitale weerbaarheid door middel van zowel technische als organisatorische maatregelen. Er zijn onder andere diverse bewustwordingscampagnes geweest met daarin E-learning modules en phishing testen om het bewustzijn van medewerkers naar een hoger niveau te brengen.
-
Er is een start gemaakt met een analyse van de impact van de nieuwe cyberbeveiligingswet (CBW) die het tweede helft van 2025 van kracht wordt.
-
Er is een jaarlijkse pentest uitgevoerd (en eventuele kwetsbaarheden verholpen) gericht op de IT-infrastructuur en kantoorautomatisering.
Resultaten zelfevaluatie ENSIA Elk jaar leggen gemeenten verantwoording af over de kwaliteit van de informatieveiligheid van diverse informatiesystemen. Dit gebeurt volgens de ENSIA. Deze verplichte zelfevaluatie is gebaseerd op het normenkader van de BIO.
83 van 161
Het college geeft met de ENSIA-collegeverklaring aan in hoeverre aan de beveiligingsnormen voor het gebruik van DigiD en Suwinet wordt voldaan. De collegeverklaring wordt inclusief bijlagen bij het jaarverslag aangeboden aan de raad. Daarnaast legt het college in een aparte rapportage verantwoording af over de kwaliteit van de BAG, de BGT en de BRO. Ook de verantwoording over de BRP en Reisdocumenten maken onderdeel uit van ENSIA. Het resultaat van de zelfevaluatie 2024 is dat de gemeente Putten aan de meeste normen voldoet. Datalekken In 2024 hebben er zich vijftien datalekken voorgedaan, waarvan er in twee gevallen een voorlopige melding is gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Nader onderzoek van deze datalekken bleek dat er een verwaarloosbaar risico was voor de betrokkene. Om deze reden zijn beide meldingen ingetrokken. Inzagerecht Het inzagerecht is een belangrijke manier waarop inwoners kunnen controleren of de gemeente goed omgaat met hun persoonlijke gegevens. In 2024 heeft de gemeente Putten totaal drie verzoeken tot inzage ontvangen. Deze zijn binnen de gestelde termijn afgehandeld.
84 van 161
Paragraaf Duurzaamheid Algemeen Het coalitieakkoord ‘En nu door’ beschrijft de plannen voor de jaren 2022-2026. In het collegeprogramma 2022-2026 zijn die plannen verder uitgewerkt in concrete actiepunten per jaar. Binnen het programma duurzaamheid zijn de actiepunten geland in concrete projecten die vastgesteld zijn in de uitvoeringsagenda. De projecten zijn uitgewerkt in de volgende vier lijnen, zoals vastgesteld in de uitvoeringsagenda: 1. Energieneutraal; 2. Klimaatadaptatie; 3. Biodiversiteit; 4. Circulaire Economie. In deze paragraaf wordt ingegaan op de uitgevoerde projecten en de werkelijk gemaakte kosten. Het uitgangspunt van het programmaplan was dat we binnen de bestaande formatie en budgetten bleven voor de jaren 2024 en 2025. Voor het jaar 2024 is dit gelukt. In onderstaande tabel is de totale uitgaven voor duurzaamheid overkoepelend en per lijn weergegeven. Programmalijn
2024
Duurzaamheid overkoepelend
154
Energieneutraal
365
Klimaatadaptatie
162
Biodiversiteit
102
Circulaire Economie
61
Totaal
844 Bedragen * € 1.000
Een aantal budgetten die niet besteed zijn vallen vrij omdat die op een andere manier bekostigd werden zoals met subsidies vanuit het rijk. Een aantal budgetten gaan mee naar 2025. Welke budgetten dit betreft staat beschreven onder het hoofdstuk 2 Financiële analyse, bestemming rekeningresultaat in Jaarrekening 2024.
Duurzaamheid overkoepelend Algemeen Binnen het programma duurzaamheid wordt er inzet geleverd op programmatisch werken en zorgen we voor monitoring, communicatie en participatie op het thema duurzaamheid. Deze inzet is programmalijn overstijgend en is noodzakelijk om heel Putten dus ook haar inwoners, mee te krijgen in de duurzaamheidsdoelstellingen van het programma duurzaamheid. Wat hebben we bereikt? Er is voor de gemeente Putten een communicatie en participatie strategie opgesteld om draagvlak en bewustwording en kennis bij inwoners te vergroten. Acties die hiervoor uitgevoerd zijn, zijn het opstellen van Globe, klimaatverbond, De Hortus en heel Putten repareert. Daarnaast is er middels het duurzaamheidsloket ondersteuning aan inwoners geboden bij verduurzamingsvraagstukken. In 2024 is samengewerkt met het Regionaal Energie Loket, op basis van deze 85 van 161
ervaringen wordt het duurzaamheidsloket in eigen beheer genomen. Hierdoor wordt de relatie met de inwoner en het samenwerken met vrijwilligers en energieadviseurs als ook de communicatie acties lokaal geborgd. Samen met omliggende gemeentes wordt er ook samengewerkt op dit thema. Zo is in de regio Noord Veluwe kennis uitgewisseld en gelobbyd bij het Rijk. Wat heeft het gekost? Omschrijving project
2024
Dekking
Communicatiemiddelen
14 Regulier budget duurzaamheid
Regionale samenwerking
Programmalijn overstijgende inzet
34 Regionale Samenwerking (SNV) Regulier budget duurzaamheid/ Subsidie Duur14 zaamheidsloket /Regionale Samenwerking (SNV) 93 CDOKE
Totaal
155
Duurzaamheidsloket
Bedragen * € 1.000
Programmalijn: Energieneutraal Algemeen Binnen de lijn energieneutraal zijn in 2024 impactvolle projecten gestart die zullen resulteren in een grote CO²-reductie. Dit heeft op verschillende vlakken invulling gekregen. Wat hebben we bereikt? Bijsteren en Husselerveld Er zijn verschillende onderzoeken gestart naar een mogelijk alternatief warmtesysteem voor de wijken Bijsteren en Husselerveld. Met de bewoners is een traject gestart om participatie op gang te brengen en invulling vanuit de wijk te krijgen zodat het advies zoveel mogelijk gedragen gaat zijn in de wijk. -
Onderzoek aardgasvrije wijken
Binnen dit onderzoek is de juridische houdbaarheid van financieringsmogelijkheden voor de energietransitie, specifiek voor bewoners in beeld gebracht. -
Onderzoek energiesysteem Halvinkhuizen
Het onderzoek naar het energiesysteem Halvinkhuizen is afgerond. Dit onderzoek vormt een basis waarin de route naar een te kiezen warmte energiesysteem is uitgedacht en is vergeleken met de verschillende mogelijkheden. De onderzoeksresultaten dragen naast het kiezen voor een duurzame invulling van Halvinkhuizen bij aan het verduurzamingsvraagstuk van Bijsteren en Husselerveld. Regionale Energie Strategie (RES) In 2024 is gekeken naar een bredere aanpak van de RES. Niet alleen naar de doelstellingen van de opwek door zon en wind, maar ook naar het integrale energiesysteem. Denk hierbij aan de energievisie, de pMIEK. In de regio zelf is samenwerking gezocht met Liander op het gebied van integraal programmeren. Verder is meegelopen met het traject van de provincie om te kijken waar nog mogelijkheden liggen voor windenergie (MER traject wind).
86 van 161
Windpark Horst en Telgt Het project omvat de ontwikkeling van 5 tot 7 windmolens van 240 meter masthoogte op de grens tussen Ermelo en Putten langs de snelweg A28. Op dit moment is de vergunning verleend voor de windmolens. Dit heeft tot rechtelijke procedures geleid. KOODE (Kader Opwek en Opslag van Duurzame Energie) Een kader opslag en opwek duurzame energie is in ontwikkeling. Gedurende het traject en de vorming van de omgevingsvisie is de conclusie getrokken dat er eerst een visie opslag en opwek duurzame energie moet komen, welke onderdeel is van de omgevingsvisie. In 2024 is een 75% versie van KOODE opgeleverd. Verduurzaming van vastgoed We hebben hier te maken met verschillende vormen van vastgoed: particulier vastgoed (eigen woningen), maatschappelijk vastgoed en gemeentelijk vastgoed. -
Particulier vastgoed
In de regeling Toekomst bestendig wonen Lening worden leningen uitgekeerd aan bewoners voor het verduurzamen van hun eigen woningen. In 2024 is de regeling revolverend geworden voor ons deel van de financiering. De andere helft wordt door de provincie bekostigt. -
Maatschappelijk vastgoed
Naar aanleiding van de motie ‘Verduurzaming maatschappelijk vastgoed’ is de energiescan uitgevoerd voor verschillende maatschappelijke gebouwen in Putten om inzicht te geven op dit thema. -
Gemeentelijk vastgoed
Het onderzoek naar de verduurzaming van het energiesysteem van het gemeentehuis is afgerond. Voor mobiliteit is een plankaart opgesteld en laadpaalbeleid opgeleverd. Dit is conform het concessiemodel in samenwerking met de provincie. Ondersteuning en uitvoering van SPUK-LAI Er is een subsidieregeling opgezet waarmee inwoners van slecht geïsoleerde woningen subsidie kunnen aanvragen voor de verduurzaming van de woning. Naast de communicatie hierover zijn er ook fysieke avonden georganiseerd om de inwoners te ondersteunen in het aanvragen van de subsidie. Zon op dak Er zijn verschillende initiatieven onderzocht om toenemende netcongestie als concreet probleem op te pakken en een plek te geven voor ondernemers. In samenspraak met team Economie is geconcludeerd dat ondernemers gebaat zijn bij vergaande samenwerking opdat ze dan een betere gesprekspartner worden voor een netbeheerder. Hiervoor is parkmanagement in het leven geroepen, met als pilot locatie de Hoge Eng.
87 van 161
Naast bovenstaande projecten zijn er nog een aantal andere projecten en inspanningen waar inzet op geleverd wordt vanuit team duurzaamheid. Hierbij valt te denken aan regionale overleggen, integraal beleid, toekomst bestendig wonen leningen en lokale projecten met bedrijventerreinen. Wat heeft het gekost? Omschrijving project
2024
Dekking
Bijsteren & Husselerveld
116 CDOKE
Regionale Energie Strategie
24 CDOKE
Windpark Horst en Telgt
21 AOK Windpark Horst en Telgt
Kader Opwek en Opslag Duurzame Energie (KOODE)
93 CDOKE
Verduurzaming vastgoed
32 CDOKE
Ondersteuning en uitvoering van SPUK-LAI
30 Rijkssubsidie SpUk LAI
Zon op dak
31 Coalitie Akkoord - Zon op dak
Reguliere werkzaamheden lijn Energieneutraal
18 CDOKE
Totaal
365 Bedragen * € 1.000
Programmalijn: Klimaatadaptatie Algemeen Er is een nieuwe subsidieregeling voor klimaat adaptieve maatregelen opgesteld als vervolg op de verordening die liep tot 31-12-2024. De nieuwe regeling is ingegaan op 1-1-2025. Daarnaast is de uitvraag voorbereid voor een onderzoek naar een meer klimaat adaptieve inrichting van de openbare ruimten, mede op basis van de ambitie 3-30-300 uit de Omgevingsvisie Putten 2040. Wat hebben we bereikt? Steenbreek In 2024 is de subsidieregeling voor groene tuinen en terreinen en groene schoolpleinen voor het laatst actief aangeboden aan bewoners, bedrijven en scholen. Helaas zijn de budgetten opnieuw niet goed benut. Ook in de andere gemeenten binnen de werkregio is dit het beeld, de gang van zaken rond het regionaal (subsidie)loket is hier mede debet aan geweest. Eind 2024 is daarom de nieuwe en verbrede Subsidieregeling Klimaat adaptieve voorzieningen Putten 2025 vastgesteld. Hiermee ondersteunen we onze inwoners in het verder verduurzamen van de eigen leefomgeving en wordt de afhandeling van de aanvragen weer in eigen had genomen. Ook wordt er actiever invulling gegeven aan ondersteunende communicatiecampagnes. Hierbij worden de reeds succesvolle campagnes rond het Bomenadoptieplan en het NK Tegelwippen voortgezet inclusief de inzet van de eigen (gemeentelijke) tegeltaxi.
Prestatieafspraken WSP Binnen de prestatieafspraken met de Woningstichting Putten zijn afspraken rond het ontstenen en vergroenen van tuinen verder geconcretiseerd. Het streven om de tuinen van huurwoningen voor maximaal 50% te bestraten wordt ondersteund door ook hier de weggehaalde tegels af te voeren. Ook worden woningen (bij nieuwe verhuur) voorzien van een regenton.
88 van 161
Hitteprojecten Mede dankzij de provinciale hitte impulsgelden zijn de Puttense speelterreinen voorzien van extra bomen. Daarmee is extra schaduw en koelte toegevoegd en wordt de kwetsbare doelgroep van jonge kinderen extra beschermd. Uitvoering van beleidsnotitie riolering en water Naast de reguliere beheerwerkzaamheden rond het riolerings- en watersysteem zijn er ook enkele zaken opgepakt rond klimaatadaptatie. Door het uitvoeren van het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) is ook meer inzicht ontstaan over de klimaatbestendigheid van het Puttense rioolsysteem. Daarnaast is ten behoeve van meer inzicht in grondwaterstanden een isohypsenkaart opgesteld en is het grondwatermeetnet regionaal aanbesteed. Begin 2025 wordt dit nieuwe meetnet in Putten geïmplementeerd. Ook de resultaten van het SSW worden rond die tijd opgeleverd. Mede op basis daarvan wordt uitvraag gedaan voor nader onderzoek naar de Uitwerking Visie Risicolocaties Klimaatadaptatie Putten. Naast een visiekaart met een visualisatie van de ambitie 3-30-300 moet dan ook duidelijk worden welke oplossingen er gevonden kunnen worden voor de aanpak van risicolocaties rond wateroverlast en hitte. Dapper: Droogte Alliantie Putten Plus ERmelo Sinds enkele jaren is de droogteproblematiek rond de sprengenbeken ten noorden van Putten onder de aandacht.
Hierbij wordt ook de omgeving, bewoners en land(goed)eigenaren actief betrokken. De eerste stap was het inzichtelijk maken van de onttrekkingen (in geheel Putten) in samenwerking met het waterschap. Daarnaast zijn plannen uitgewerkt voor het nemen van maatregelen in watergangen om water vast te houden. Ook communicatief willen we meer met droogte en verdroging doen, want in elk klimaatscenario is sprake van een neerslagtekort. Daarom is in 2024 een begin gemaakt met het plaatsen van grondwaterpeilbuizen die bovengronds laten zien wat de standen zijn en wat het verhaal achter de verdroging is. Kennis en samenwerking binnen de regio Binnen de werkregio Noord-Veluwe en de manifestregio Vallei en Veluwe wordt blijvend en actief samengewerkt aan diverse thema’s die gemeentegrensoverschrijdend zijn en hierbij wordt kennis en ervaringen gedeeld. Dit levert nog steeds meerwaarde op. Naast bovenstaande projecten en inspanningen wordt er ook inzet geleverd op projectniveau en op thematische onderwerpen zoals klimaatbestendige inrichting van bedrijventerreinen en het zorgen voor een integraal en breed gedragen klimaatadaptatiebeleid binnen de gemeente zoals afstemming met het Programma Openbare Ruimte. Wat heeft het gekost? Omschrijving project Steenbreek Beleidsspoor klimaatadaptatie - Kwetsbaarheden onderzoek DAPPER – Droogte Alliantie Putten Plus ERmelo Totaal
2024
Dekking 25 Kadernota 2021 (voorziening Riolering) Beleidsnotitie riolering en water/ personeelsbud52 get / ZON Fase 1/ voorziening riolering Beleidsnotitie riolering en water/ 85 Personeelsbegroting/ ZON Fase 1 162 Bedragen * € 1.000
89 van 161
Programmalijn: Biodiversiteit Algemeen De programmalijn Biodiversiteit heeft een grote ontwikkeling doorgemaakt. Er zijn concrete projecten opgestart en er is een verder invulling gegeven aan doelstellingen. Wat hebben we bereikt? Soortenmanagementplan In 2024 is gestart met de voorbereidingen voor het Soortenmanagementplan. Dit traject is noodzakelijk voor het isoleren van woningen en daarmee voor de uitvoering van de plannen bij Bijsteren & Husselerveld als ook voor het uitvoeren van de SpUk-LAI subsidie. Dorpen in het groen Er is een subsidieregeling opgesteld die bijdraagt aan het landschapsherstel en de groenblauwe dooradering in Putten. De Stichting Landschapsbeheer Gelderland heeft in opdracht van de gemeente de inwoners hierover geïnformeerd en plannen met de inwoners gemaakt. Dit was een groot succes en heeft geleidt tot onder andere de aanleg van 4.145 aangeplante vegetatie. Biodiversiteitsactieplan De doorvertaling van het biodiversiteitsactieplan heeft geleid tot concept plannen voor groenversterking, een educatie- en voedselbos, ecologisch bermbeheer, een bijenburcht, bloemrijke gazons en communicatie en participatie activiteiten. Reguliere werkzaamheden lijn biodiversiteit Om de inwoners van Putten te betrekken bij biodiversiteit doelstellingen is er inzet geleverd op communicatie en participatie.
De inwoner heeft namelijk een verandering van kijk nodig, bijvoorbeeld voor eerbied voor de natuur. De rol bestaat voornamelijk uit relaties opbouwen met gemotiveerde inwoners, stichtingen en andere experts voor kennis en draagvlak. Naast bovenstaande projecten is er inzet geleverd op onderwerpen zoals de prestatieafspraken met de Woningstichting Putten, integraal beleid, nulmeting biodiversiteit en initiatieven vanuit de omgeving. Wat heeft het gekost? Omschrijving project
2024
Dekking
Soortenmanagementplan
18 Personeelsbegroting
Dorpen in het groen Uitvoering van het biodiversiteitsactieplan, waaronder ecologisch bermbeheer Reguliere werkzaamheden lijn biodiversiteit
16 Provinciale subsidie Kadernota 2021/ Programmageld overig 24 voor onderzoek 43 Personeelsbegroting
Totaal
101 Bedragen * € 1.000
90 van 161
Programmalijn: Circulaire Economie Algemeen Binnen de programmalijn Circulaire Economie zijn nog geen concrete doelstellingen geformuleerd. In 2024 zijn eerst ambities uitgewerkt en breed in de organisatie opgehaald welke kansen er voor circulariteit liggen. Op basis van de verschillende onderzoeken zullen de ambities in 2025 omgezet worden naar concrete en meetbare doelstellingen. Wat hebben we bereikt? Gebruik van circulaire materialen Succesvol zijn er een aantal subsidies binnengehaald vanuit de SpUk-KCI regeling voor het gebruik van circulaire materialen. Deze worden toegepast voor zowel afgeronde als toekomstige projecten. Daarnaast zijn we samen met wegbeheer over gegaan tot het gebruik van cementloze materialen in alle projecten waar de ruimte dit toelaat. Er is daarnaast actief onderzoek gedaan naar hoeveel materialen we kunnen besparen en hergebruiken binnen onze gemeente en hoe we groene parkeerplaatsen kunnen realiseren. Dit heeft zijn uitwerking gehad binnen de projecten van afdeling Beheer & Onderhoud Participatie en communicatie Er zijn verschillende communicatie- en participatieacties geweest zoals Heel Putten Repareert en de e-waste campagne. Hiermee worden inwoners betrokken bij afvalreductie en bewustzijn over eigen consumptie en gebruik van goederen.
Ook is er veel inzet geleverd op het netwerken in de regio om gezamenlijk in projecten te verkennen wat er in de toekomst mogelijk is in het reduceren van onze afvalstromen op gemeenteniveau. Naast bovenstaande projecten wordt er ook inzet geleverd op onderwerpen zoals de prestatieafspraken met de woningstichting en zorgen voor integraal en breed gedragen beleid binnen de gemeente zoals OPOR. Wat heeft het gekost? Omschrijving project
2024
Dekking
Reguliere werkzaamheden lijn Circulair
61
Totaal
61
Personeelsbegroting Bedragen * € 1.000
Dekking programma duurzaamheid In onderstaande tabellen zijn de verschillende budgetten opgenomen die binnen het programma duurzaamheid beschikbaar zijn. Een deel is afkomstig uit externe middelen zoals subsidies en specifieke uitkeringen. Het andere deel zijn reeds beschikbaar gestelde gemeentelijke budgetten. De genoemde bedragen geven de bestede kosten in 2024 weer. Externe middelen In onderstaande tabel staan de middelen die ontvangen zijn van derden. Omschrijving CDOKE
Toelichting Ten behoeve van CO2 reducerend beleid (Rijkssubsidie)
91 van 161
2024 354
Dorpen in het groen
Isoleren van slecht geïsoleerde woningen (Rijkssubsidie) Provinciale subsidie
Subsidie Duurzaamheidsloket
Provinciale subsidie
4
Subsidie ZON fase 1
Provinciale subsidie
41
Rijkssubsidie: SpUk Lokale aanpak isolatie
Totalen
21 16
436 Bedragen * € 1.000
Gemeentelijke budgetten In onderstaande tabel staan de budgetten die reeds beschikbaar zijn gesteld en worden gedekt uit de eigen gemeentelijke begroting. Omschrijving
2024
Regulier budget duurzaamheid
53
Regulier budget t.b.v. communicatie duurzaamheid
14
Programmageld overig voor onderzoek
12
Coalitieakkoord Zon op dak
31
AOK Windpark Horst en Telgt
21
Beleidsnotitie riolering en water
87
Kadernota - voorziening riolering
37
Bijdrage Regionale Samenwerking (SNV)
34
Structurele duurzaamheidsformatie personeelsbudget (2fte)
118
Totalen
407 Bedragen * € 1.000
De inzet van het team duurzaamheid wordt voor 2 fte gedekt uit het personeelsbudget van de gemeente. Daarnaast is in vaste formatie van team duurzaamheid 6 fte gedekt uit alle andere budgetten. Het verschil wordt gedekt door externe middelen en projecten, denk aan CDOKE, ZON fase 1 en beleidsnotitie riolering en water. Echter zijn deze middelen niet structureel, waardoor er op de lange termijn een dekkingsvraagstuk zal ontstaan.
92 van 161
Hoofdstuk 5 Jaarrekening Grondslagen Inleiding De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door de gemeenteraad de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben, onverschillig of zij tot inkomsten of uitgaven in dat jaar hebben geleid. Baten en lasten, waaronder ook begrepen de heffing van de vennootschapsbelasting, worden daarbij verantwoord tot hun brutobedrag. Continuïteit De jaarrekening is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. De continuïteit van gemeenten is op grond van artikel 12 van de financiële-verhoudingswet verankerd. Om die reden is de continuïteit van gemeente Putten in voldoende mate gewaarborgd.
Tevens zijn in de begroting 2024 of andere besluiten geen stellige voornemens om majeure aanpassingen te doen in beleid, taken, activiteiten of locaties die mogelijk materiele effecten hebben op vermogen of resultaat. Stelselwijziging In 2024 zijn geen stelselwijzigingen doorgevoerd.
Grondslagen voor waardering Vaste activa Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de historische verkrijgingsprijs verminderd met afschrijvingen. De gemeente kent de volgende soorten immateriële vaste activa: -
De kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief;
-
De bijdragen aan activa in eigendom van derden.
De immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe kosten), verminderd met de ontvangen subsidies en bijdragen van derden, de jaarlijkse afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens 93 van 161
duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. De kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief zijn onder de volgende voorwaarden geactiveerd: -
Het voornemen bestaat het actief te gebruiken of te verkopen.
-
De technische uitvoerbaarheid om het actief te voltooien staat vast.
-
Het actief in de toekomst economisch of maatschappelijk nut genereert.
-
De uitgaven die aan het actief toe te rekenen zijn, zijn betrouwbaar zijn vast te stellen.
De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden volledig afgeschreven in maximaal vijf jaar. De onder de kosten van onderzoek en ontwikkeling geactiveerde voorbereidingskosten voor grondexploitaties voldoen aan de volgende voorwaarden: -
de kosten passen binnen de kostensoortenlijst (artikel 6.2.4) van het Bro; en
-
de kosten blijven maximaal vijf jaar geactiveerd staan onder de immateriële vaste activa. Na maximaal vijf jaar hebben de kosten geleid tot een actieve grondexploitatie, danwel worden deze afgeboekt ten laste van het jaarresultaat; en
-
plannen tot ontwikkeling van de grond waarvoor de voorbereidingskosten worden gemaakt, hebben bestuurlijke instemming.
Bijdragen aan activa in eigendom van derden worden geactiveerd indien aan de volgende vereisten is voldaan: -
Er is sprake van een investering door een derde;
-
De investering draagt bij aan de publieke taak;
-
De derde heeft zich verplicht tot het daadwerkelijk investeren op een wijze zoals is overeengekomen;
-
De bijdrage kan door de gemeente worden teruggevorderd, indien de derde in gebreke blijft of de gemeente anders recht kan doen gelden op de activa die samenhangen met de investering.
Op de geactiveerde bijdragen aan activa in eigendom van derden wordt afgeschreven, waarbij de afschrijvingsduur maximaal gelijk is aan de verwachte gebruiksduur van de activa (bij derden) waarvoor de bijdrage aan derden is verstrekt. Materiële vaste activa Materiële vaste activa zijn fysiek aanwezige activa. De gemeente kent de volgende soorten materiële vaste activa: -
Investeringen met een economisch nut;
-
Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven;
-
Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut.
Investeringen hebben een economisch nut indien ze verhandelbaar zijn en/of indien ze kunnen bijdragen aan het genereren van middelen. Alle investeringen met een economisch nut worden geactiveerd.
94 van 161
Ten aanzien van investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven, geldt dat (indien van toepassing) vanuit de spaarcomponent van heffingen gevormde voorzieningen voor toekomstige vervangingsinvesteringen met economisch nut in mindering zijn gebracht op de in het boekjaar gepleegde investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing is geheven. Over het resterende bedrag wordt afgeschreven. Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut worden geactiveerd en over de gebruiksduur afgeschreven. Onder activa met een meerjarig maatschappelijk nut, zoals bedoeld in artikel 35 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, worden verstaan investeringen in waterwegen, waterbouwkundige werken, permanente terreinwerken, wegen, straten, fietspaden, voetpaden, bruggen, viaducten, tunnels, verkeerslichtinstallaties, openbare verlichting, straatmeubilair, reconstructie openbare ruimte, parken en overig openbaar groen.
Alle materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe kosten (waaronder overheadkosten), verminderd met de ontvangen subsidies en bijdragen die direct gerelateerd zijn aan het actief, de jaarlijkse afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 10.000 worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen. Deze laatstgenoemden worden altijd geactiveerd. Voor investeringen in maatschappelijk nut geldt een activeringsgrens van € 50.000. De op de oorspronkelijke verkrijgings- of vervaardigingsprijs toegepaste jaarlijkse afschrijvingen corresponderen met een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur (kortste van de geschatte economische levensduur óf technische gebruiksduur) van de geactiveerde objecten en voorzieningen. Investeringen met economisch nut waar rechten/heffingen tegenover staan kunnen worden afgeschreven op basis van annuïteiten. Grond Conform het BBV wordt op grond niet afgeschreven met uitzondering van de grond voor de begraafplaats.
Deze grond is opgenomen in de exploitatieopzet en de boekwaarde wordt door de in de toekomst te verkopen graven teniet gedaan. Deze werkwijze wordt gehanteerd in verband met het feit dat in Putten het beleid is om de begraafplaats niet te sluiten en niet op termijn te ontruimen. Dit betekent dat de grond eeuwigdurend wordt ingezet als begraafplaats en hierdoor geen andere bestemming meer zal krijgen, waarmee de toekomstige waarde van de grond nihil zal zijn. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen, leningen, overige langlopende leningen en overige uitzettingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs onder aftrek van eventuele aflossingen, afschrijvingslasten
95 van 161
en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Deelnemingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of marktwaarde indien deze waarde lager is dan de verkrijgingsprijs. Onder uitzettingen worden aandelen, obligaties, maar ook leningen en vorderingen verstaan. Uitzettingen met een oorspronkelijke rente typische looptijd korter dan 1 jaar worden opgenomen onder de vlottende activa. Uitzettingen met een oorspronkelijke rente typische looptijd van langer dan 1 jaar worden gedurende de gehele looptijd onder financiële vaste activa opgenomen. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden met de nominale waarde van leningen verrekend. Vlottende activa Voorraden Het startpunt van een grondexploitatie is het raadsbesluit met de vaststelling van het complex, inclusief grondexploitatiebegroting. Vanaf dat moment wordt de grondexploitatie geopend en kunnen vervaardigingskosten worden geactiveerd. De onderhanden werken grondexploitatie zijn opgenomen tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs, verminderd met de opbrengst wegens verkopen. Indien de boekwaarde de marktwaarde van de grond overschrijdt, wordt een afwaardering naar de lagere marktwaarde verantwoord/wordt een voorziening voor het verwachte negatieve resultaat getroffen.
De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten (limitatief opgesomd in de kostensoortenlijst zoals opgenomen in artikel 6.2.4 van het Besluit ruimtelijke ordening) die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs worden daarnaast een redelijk deel van de indirecte kosten opgenomen. De waardering van de gronden in exploitatie per 31 december 2024 is gebaseerd op de geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2025 en de uitkomsten van de door de gemeente uitgevoerde risicoanalyses ter zake. Dit betreft de beste inschatting op dit moment, welke omgeven is door de nodige risico’s, aannames en veronderstellingen die periodiek (jaarlijks) zullen worden herzien. Deze periodieke herziening kan leiden tot een aangepaste waardering van de gronden in exploitatie en de hiermee samenhangende voorziening voor negatieve grondexploitaties. Hieronder zijn de gehanteerde uitgangspunten toegelicht. Het college is van mening dat op basis van de huidige informatie en inzichten de beste schatting is gemaakt voor de waardering van de in exploitatie genomen gronden. Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd, wordt tussentijds naar rato van de voortgang van de kosten
96 van 161
en de opbrengsten winst worden genomen. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1.
Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én
2.
De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én
3.
De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd).
Met ingang van 1 januari 2016 is de winstbepaling mede van belang voor de berekening van de verschuldigde vennootschapsbelasting (VPB). Het treffen van een voorziening gebeurt bij een geprognosticeerd verlies direct ter grootte van dit volledige verlies. Uitzettingen met rente typische looptijd korter dan 1 jaar De vorderingen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden met de nominale waarde van de vorderingen verrekend. De waarde per 31 december van de dubieuze debiteuren wordt op de balans in mindering gebracht op de vorderingen. Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Overlopende activa De overlopende activa zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Vaste passiva Algemeen Voor zover niet anders vermeld, zijn passiva gewaardeerd tegen nominale waarde. Eigen vermogen In het BBV worden reserves omschreven als vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken en die vanuit bedrijfseconomisch oogpunt vrij te besteden zijn. De vaststelling van de noodzakelijke omvang van reserves is een zaak van de gemeenteraad. Daarom worden reserves ook wel onderverdeeld in algemene en bestemmingsreserves. Zodra de raad aan een reserve een bepaalde bestemming heeft gegeven, is sprake van een bestemmingsreserve.
Om die reden kunnen bestemmingsreserves naar de situatie per ultimo verslagjaar geen negatieve stand kennen. Heeft een reserve geen bestemming dan wordt het een algemene reserve genoemd. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd ter afdekking van: -
Verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs is in te schatten;
-
Op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten;
-
Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand
97 van 161
begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, zoals de niet bestede opbrengsten afvalstoffenheffing en rioolrechten. De waardering van de voorzieningen geschiedt op het nominale bedrag van betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies waarbij de egalisatievoorziening afkoopsom grafonderhoud wordt gewaardeerd tegen contante waarde. De waardering van de voorziening wethouderspensioenen geschiedt tegen contante waarde. De waarde is actuarieel berekend per jaareinde. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Voor het bepalen van het “jaarlijks vergelijkbaar volume” is een tijdsperiode van 4 jaar gehanteerd. Vaste schulden De langlopende verplichtingen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van 1 jaar of langer. Vlottende passiva Vlottende passiva De vlottende schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Overlopende passiva De overlopende passiva zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde.
Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten telling van het balanstotaal de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. In de toelichting op de balans is onder de “Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen” nadere informatie hierover opgenomen.
98 van 161
Grondslagen voor resultaatbepaling Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en lasten, waaronder ook begrepen de heffing van de vennootschapsbelasting, worden daarbij verantwoord tot hun brutobedrag. Baten en winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden De lasten worden bepaald met inachtneming van de hiervoor reeds vermelde grondslagen voor waardering en toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben. Lasten worden verantwoord in het jaar waarin de goederen zijn geleverd c.q. de diensten zijn verricht. De afschrijvingen van de geactiveerde investeringen geschieden tijdsevenredig op basis van de verwachte gebruiksduur (kortste van de geschatte economische levensduur óf technische gebruiksduur). Op aanschaffingen in het verslagjaar wordt in het volgende jaar gestart met afschrijving. Afschrijvingen geschieden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar. De afschrijvingstermijnen zijn opgenomen in de nota Waardering en afschrijving vaste activa 2023 zoals deze is vastgesteld door de gemeenteraad in de vergadering van 13 april 2023.
De volgende afschrijvingstermijnen zijn daarbij van toepassing: Immateriële vaste activa: 5 jaar: kosten voor onderzoek en ontwikkeling; - jaar; bijdrage in activa eigendom van derden (wordt bij voorkeur niet geactiveerd) Gronden en terreinen: Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven. Woonruimten en gebouwen: 40 jaar: nieuwbouw (woonruimten, bedrijfsgebouwen, sport en onderwijs); 20 jaar: tijdelijke huisvesting/noodgebouw; 20 jaar: renovatie, restauratie en aankoop (woonruimten, bedrijfsgebouwen, sport en onderwijs). Grond- weg en waterbouwkundige werken: Riolering 75 jaar: vrijvervalriolering; 60 jaar: persleidingen; 60 jaar: milieumaatregelen; 50 jaar: gemalen, bouwkundig gedeelte; 45 jaar: mechanische riolering bouwkundig; 20 jaar: gemalen mechanisch / elektrisch gedeelte; 10 jaar: mechanische riolering, mechanisch en elektrisch;
99 van 161
Wegen 40 jaar: tunnels, viaducten en bruggen; 40 jaar: wegen, pleinen en rotondes – reconstructies; 20 jaar: wegen, pleinen en rotondes – groot onderhoud (levensduurverlengend); 20 jaar: geluidswallen; Openbare verlichting 20 jaar: openbare verlichting Groen 20 jaar: parken en groenvoorzieningen; 15 jaar: straatmeubilair; 10 jaar: speeltoestellen en -voorzieningen; Vervoermiddelen: 8 jaar: zware transportmiddelen, aanhangwagens, personenauto’s en lichte motorvoertuigen. Machines, apparaten en installaties: 15 jaar: technische installaties in bedrijfsgebouwen; 10 jaar: kantoormeubilair, veiligheidsvoorzieningen, telefooninstallaties; 5 jaar: automatiseringsapparatuur 3 jaar: mobile devices Overige materiele vaste activa: Sportvoorzieningen 30 jaar: sportvelden (nieuw/reconstructie); 10 jaar: toplaag; Onderwijsvoorzieningen: 15 jaar: 1e inrichting 8 jaar: leer- en hulpmiddelen
Algemene uitkering De uitkering van het gemeentefonds is gebaseerd op de meest recente circulaire van het Ministerie van BZK. Voor zover maatstaven nog niet definitief vastgesteld zijn, hanteren wij onze eigen raming. Voor wat betreft het accres gaan wij uit van de laatst verwerkte stand zoals die in de septembercirculaire is opgenomen. De gevolgen van het bijgestelde accres zoals opgenomen in de meicirculaire van het verslagjaar 2025 worden verantwoord in de jaarrekening van het op het verslagjaar volgend boekjaar.
100 van 161