Document · PDF

Beleidsplan Preventie sociaal domein

Gemeenteraad 6 maart 2025, gemeente PuttenBij agendapunt: Beleid Preventie10.551 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Uitgerekend Beleidsplan Preventie recreatief sociaal domein

Samen werken aan een sterke samenleving Een samenleving waarin mensen elkaar helpen en samen problemen aanpakken: dat is ons doel. Met dit preventieplan zetten we stappen om een sterker en veerkrachtiger Putten te bouwen. Het plan laat zien wat er al is aan preventieve ondersteuning en waar we nog kunnen verbeteren. Samen zorgen we dat inwoners zich gesteund voelen in hun leefomgeving en dat problemen worden voorkomen. Het voorkomen van problemen is niet alleen beter voor de inwoners, maar ook voor de samenleving als geheel. Door vroeg in te zetten op sociale samenhang, sterke buurten en laagdrempelige ondersteuning, maken we het leven in Putten fijner en prettiger. Zo voorkomen we dat zware zorg nodig wordt en zorgen we voor een sterker sociaal fundament. Gericht op wat werkt Dit plan bevat concrete acties om het verschil te maken. Zo stimuleren we buurtgericht werken, verbinden we bestaand aanbod beter en ondersteunen we inwonersinitiatieven. Ook zetten we in op belangrijke thema’s zoals mentale weerbaarheid van jongeren, relatie- en scheidingsproblematiek en suïcidepreventie. Dit doen we samen met maatschappelijke partners en professionals. Samen maken we Putten sterker We hebben al een stevige basis in Putten. Door samen te werken, leren we wat beter kan en versterken we de sociale basis.

Met dit preventieplan bouwen we aan een toekomst waarin iedereen meetelt en zich gehoord voelt. Jim van den Hoorn Wethouder Gemeente Putten

2 van 32

Inhoudsopgave 1. Inleiding.................................................................................................................................... 4 2. Focus op preventie................................................................................................................... 6 3. Visie op Preventie..................................................................................................................... 8 3.1. Definities............................................................................................................................ 8 3.2. Leidende principes............................................................................................................. 8 3.3. Brede lokale toegang sociaal domein................................................................................9 4. Wat is er al.............................................................................................................................. 10 5. In actie.................................................................................................................................... 13 5.1. Bestaand aanbod beter verbinden...................................................................................13 5.2. Inwonersinitiatief stimuleren............................................................................................. 14 5.3.

Buurtgericht werken......................................................................................................... 15 5.4. Van geïndiceerde zorg naar preventief aanbod...............................................................15 5.5. Verbeteren preventie jeugdgezondheid...........................................................................16 5.6. Ondersteuning rond relatie- en scheidingsproblematiek..................................................18 6. Begroting................................................................................................................................ 19 Bijlage 1. Inventarisatie aandachtspunten..................................................................................20 Bijlage 2. Opbrengst inventarisatie beleid en maatschappelijk partners.....................................27 Bijlage 3: Preventie in beleid gemeente Putten..........................................................................29 Bijlage 4: Verbinding preventie sociaal domein met andere domeinen......................................30

3 van 32

1. Inleiding Preventie in het sociaal domein gaat over een sterke, veerkrachtige samenleving. Over een samenleving waarin inwoners elkaar zo goed mogelijk ondersteunen, met laagdrempelige en toegankelijke voorzieningen in de eigen leefomgeving. Met als resultaat dat problemen zo mogelijk worden voorkomen of niet onnodig verergeren. Voorkomen is immers beter dan genezen. Met dit preventieplan brengen we in kaart wat er is aan preventie binnen het domein samenleving in Putten. Daar waar er nog preventief aanbod ontbreekt doen we met dit plan concrete voorstellen voor de invulling daarvan. Het plan is tevens een uitwerking van de verplichting uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) om een plan op te stellen gericht op de sociale basis. In dit plan leest u dan ook de thema’s sociale samenhang, mantelzorg, tegengaan van eenzaamheid, inzet en ondersteuning van vrijwilligerswerk en professionals in het sociaal domein terug. Daarbij is er aandacht voor een gebiedsgerichte uitvoering. Totstandkoming van dit plan We zijn gestart met het onderzoeken welk preventief aanbod er al is. Daarvoor hebben we de volgende stappen doorlopen: - We hebben een werksessie georganiseerd voor onze maatschappelijk partners. Zij

hebben aangegeven wat er al is op het gebied van preventie in Putten en welke aandachtspunten zij nog zagen (bijlage 2). Betrokken waren afgevaardigden van: aanbieders Jeugd en Wmo, de Participatieraad, Putten voor Elkaar, huisartsen, politie, woningstichting, gemeentelijke toegang/handhaving, Tactus, kindregisseur, buurtbemiddeling, Icare, cultuurkust, fysiotherapeuten, diaconaal platform, onderwijs en GGD. Ook met het beleidsteam Samenleving van de gemeente hebben we een analyse

gedaan van het bestaande aanbod en de witte vlekken. De input van bovenstaande sessies hebben we aan elkaar gekoppeld en vertaald in een overzicht waarbij er voor de aandachtspunten duidelijk wordt in hoeverre hier al aanbod voor aanwezig is (bijlage 1). In sommige gevallen zijn ze bijvoorbeeld al verwerkt in een opdracht binnen Putten voor Elkaar, of komen ze aan de orde in een ander beleidsplan.

De conclusie van deze brede inventarisatie was: in Putten is er al zeer veel aanwezig op het gebied van preventie. Toch waren er nog een aantal punten waarop de preventie in Putten nog verbeterd kon worden. Daar hebben we in dit plan concrete acties voor opgenomen. Het concept-plan is met een validatie-sessie weer aan de maatschappelijk partners voorgelegd. Nadat het plan is aangepast op basis van de validatiesessie, is het plan voor een advies voorgelegd aan de Participatieraad. Leeswijzer Dit beleidsplan is als volgt opgesteld:  In hoofdstuk 2 beschrijven we de onderbouwing voor het inzetten op preventie.

4 van 32

 

In hoofdstuk 3 staat onze visie op preventie. In hoofdstuk 4 beschrijven we wat er allemaal al is op het gebied van preventie in



Putten. In hoofdstuk 5 beschrijven we de concrete acties die we inzetten om het preventief aanbod in Putten verder te versterken: o Bestaand aanbod beter verbinden o Inwonersinitiatief stimuleren o Buurtgericht werken o Van geïndiceerde zorg naar preventief aanbod o Vergroten mentale weerbaarheid van jongeren o Ondersteuning rond relatie en scheidingsproblematiek

 

In hoofdstuk 6 is de begroting voor dit plan opgenomen. Daarna volgen een aantal bijlagen met nadere toelichting: o Bijlage 1: een overzicht van de totale inventarisatie van het beschikbare o o

aanbod en de aandachtspunten. Bijlage 2: de opbrengst van de inventarisatie met de maatschappelijk partners. Bijlage 3: een overzicht van de beleidsnota’s waarin preventie al in is

opgenomen. Bijlage 4: een nadere uitwerking van de verbinding met andere beleidsdomeinen.

5 van 32

2. Focus op preventie Preventie in het Meerjarenplan Samenleving 2023-2027 Preventie is als belangrijke randvoorwaarde voor een toekomstbestendig sociaal domein in het Meerjarenplan Samenleving 2023-2027 opgenomen. Het valt daar onder de noemer: ‘sociale basis op orde’. Voor alle opgaven die we als Putten in het Meerjarenplan hebben geformuleerd (kansengelijkheid, meedoen, gezondheid en vergrijzing) is aandacht voor preventie noodzakelijk. Het thema preventie loopt daarmee dwars door alle opgaven heen.

Preventie werkt! Het versterken van de sociale basis draagt bij aan het verbeteren van het welzijn van de inwoners van Putten. Een sterke basis waarbij inwoners en organisaties laagdrempelig voor elkaar zorgen, maakt het prettig wonen in een gemeente. Preventie is een specifiek onderdeel van de sociale basis. De verwachtingen van preventie zijn hooggespannen en binnen de zorgsector wordt naar het welzijnsdomein gekeken als samenwerkingspartner en preventieve spil1. In veel gemeenten wordt nog te weinig geïnvesteerd in preventie binnen het sociaal domein. Ook blijven de mogelijkheden van met name collectieve werkwijzen (in en met groepen) nog onderbelicht2. Vaak is de maatschappelijke en financiële impact nog niet direct zichtbaar. Dit blijkt vaak pas op (veel) langere termijn. Er bestaat in het sociaal domein veel onderzoek naar probleemgedrag en hoe dit veroorzaakt wordt door de aanwezigheid van risicofactoren en afwezigheid van beschermende factoren3. Er 1

http://magazines.sociaalweb.nl/gemeenten-en-preventie-welzijn-aan-zet/effectief-welzijnswerk

https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2023-03/Magazine%20Collectief-Aan%20slag%20in%20buurten%20en

%20wijken.pdf 3

Zie bijvoorbeeld T. Tuenter, B. van den Berg & I. Bastiaanssen, Effecten van preventie in het jeugdveld. Literatuuronderzoek (2021)

6 van 32

zijn diverse overzichten van veelbelovende en effectieve preventieve interventies. Onder andere het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en Movisie hebben kennisbanken op dit vlak4. Preventie werkt dus. We vinden het daarom verstandig te investeren in preventie. In de gemeente Putten zelf is bijvoorbeeld de maatschappelijke waarde van sport en bewegen (denk aan gezondheidswinst, lagere zorgkosten en een betere kwaliteit van leven) concreet gemaakt middels een SROI5. Door de bestaande kennis over preventie te koppelen aan een goede analyse van de lokale situatie en de doelgroepen waar we ons op willen richten, kunnen we preventie op een effectieve manier inzetten.

Zie onder andere: - https://www.movisie.nl/weten-wat-werkt - https://www.werkplaatsensociaaldomein.nl/sites/default/files/2021-07/De-waarde-van-preventie-in-een-veranderendsociaal-domein.pdf - https://www.verwey-jonker.nl/artikel/twaalf-gemeenten-en-hun-sociale-basis/? utm_source=hootsuite&utm_medium=LinkedIn&utm_term=&utm_content=&utm_campaign=sociaal+domein 5

In 2022 heeft het Kenniscentrum sport en bewegen gemeten dat het SROI-cijfer voor Putten 2,89 is (landelijk 2,76). Dit betekent dat de maatschappelijke opbrengsten van sport en bewegen 2,89 keer hoger zijn dan de kosten. Zie voor meer info: https://www.kenniscentrumsportenbewegen.nl/producten/sroi-van-sport-en-bewegen/

7 van 32

3. Visie op Preventie 3.1. Definities In het Meerjarenplan Samenleving is preventie gedefinieerd als: ‘Signalen vroegtijdig herkennen en oppakken, zodat ingrijpender vormen van ondersteuning en zorg voorkomen kunnen worden’. We onderscheiden, naar landelijke inzichten van bijvoorbeeld NJi en Movisie, de hierna volgende drie vormen van preventie: 1. Primaire preventie: Het versterken van beschermende factoren om problemen te voorkomen; 2. Secundaire preventie: Het voorkomen van (verergering van) problemen bij een specifieke groep inwoners; 3. Tertiaire preventie: Het voorkomen van herhaling/terugval/verergering van bestaande problemen.

3.2. Leidende principes De gemeente heeft een grote verantwoordelijkheid voor ondersteuning van de inwoners van Putten die dat nodig hebben om goed en gezond te kunnen wonen, werken, leven en opgroeien. De belangrijkste wetten die de gemeente hiervoor uitvoert zijn de Wmo, de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wet op de publieke gezondheid. Leidende principes voor de uitvoering van deze wetten zijn: -

Vragen op een samenhangende manier oppakken;

Dicht bij de leefwereld, met een systemische blik;

Ondersteuningsaanbod dat nauw aansluit op de individuele behoefte en situatie; o

Zoveel mogelijk onder eigen regie, met inzet van eigen mogelijkheden en/of die van het sociale netwerk

Aanvullend waar nodig met ondersteuning vanuit de gemeente

Deze principes zijn ook van toepassing op preventie en hanteren we daarom ook voor de inrichting van het preventiebeleid sociaal domein. Werken volgens het principe van positieve gezondheid Een sterk punt in de werkwijze van gemeentelijke toegang en professionals in de gemeente Putten is dat we werken vanuit de principes van positieve gezondheid6. Binnen positieve gezondheid ligt de nadruk niet op ziekte en zorg, maar juist op gezondheid en gedrag. De veerkracht van mensen wordt aangesproken. Wat is in het leven van inwoners van waarde en betekenis en hoe kan hun eigen kracht en eigen sociaal netwerk daarbij ondersteunen. De gemeente stuurt scherp op de toepassing van dit principe. In de dagelijkse praktijk kan de inzet van positieve gezondheid leiden tot verschillende oplossingen per persoon. Want de ene 6

Het gedachtegoed van positieve gezondheid kan op verschillende manieren worden ingevuld. In de gemeente Putten is gekozen voor de methodiek Positieve gezondheid en gedrag met Bettery Institute als trainingsorganisatie. Gewerkt wordt vanuit het principe van zorg en ziekte, naar gezondheid en gedrag. Professionals zijn getraind om te actiegericht te acteren vanuit de waarden van de inwoner zelf.

8 van 32

inwoner heeft een ander beeld bij een betekenisvol leven dan de andere inwoner. Een mooi voorbeeld hiervan is ‘Welzijn op Recept’ waarbij heel uiteenlopende ondersteuning wordt geboden aan inwoners met een ondersteuningsvraag. Bij het opstellen van het preventief aanbod in Putten baseren sluiten we aan op de principes van positieve gezondheid.

3.3. Brede lokale toegang sociaal domein De gemeente Putten werkt met een brede lokale toegang7 (0-100+ jaar, over de domeinen heen) voor zowel vrij toegankelijke als niet vrij toegankelijke ondersteuning waar een indicatie voor nodig is. Deze toegang omvat de consulenten sociaal domein van de gemeente, het consultatiebureau en de GGD, Putten voor Elkaar, de huisartsen en de specialistische ondersteuner huisarts GGZ jeugd (SOH jGGZ). Dat vraagt om een goede integrale samenwerking en een goede verbinding met de sociale en sociaal pedagogische basis. Een stevige en integraal werkende brede lokale toegang is een randvoorwaarde voor goed werkende preventie: 

We ondersteunen inwoners op verschillende leefdomeinen die in de praktijk vaak van invloed zijn op elkaar. Door de vragen van inwoners vanuit de verschillende disciplines te benaderen kunnen we ook de preventieve ondersteuning op een goede wijze inzetten. Namelijk zodanig dat preventief aanbod wordt ingezet in de juiste samenhang met andere (al dan niet vrij-toegankelijke) ondersteuning.



De brede, stevige lokale toegang is daarnaast een belangrijk instrument om te stimuleren dat preventieve oplossingen worden benut in plaats van dat onnodig indicaties voor meer specialistische hulp worden afgegeven.

Samenwerking tussen de verschillende maatschappelijk partners bij ondersteuning van inwoners vraagt continu overleg en inzet. Tijdens deze overleggen worden werkwijzes regelmatig afgestemd om tot een zo goed mogelijk resultaat voor de inwoner te komen. Ook zijn er werkgroepen en voorlichtingsbijeenkomsten over inhoudelijk thema’s. Samen met maatschappelijk partners werkt de gemeente zo continu aan het zo optimaal mogelijk laten functioneren van de brede lokale toegang in Putten.

In Putten gebruiken we de term Brede Toegang ook wel voor de gemeentelijke toegang voor het sociaal domein (consulenten Participatiewet, Wmo, Jeugdwet). In dit stuk gebruiken we de term ‘brede lokale toegang’ voor de toegang van meerdere lokale partijen die toegang bieden tot vrij toegankelijke en niet vrij toegankelijke hulp.

9 van 32

4. Wat is er al Bij het opstellen van beleid op het gebied van preventie is de eerste opgave om in kaart te brengen wat er allemaal al is. En dat blijkt heel veel te zijn. Dat sluit aan op de bevindingen van adviesbureau Berenschot in hun rapport ‘Toekomstbestendig beleid Putten’ uit 2021. De onderzoekers concludeerden toen dat er al veel op preventie werd ingezet, maar ook dat dit nog te versnipperd was. Uit onze eigen analyse en gesprekken met maatschappelijk partners komt het volgende beeld naar voren (zie ook bijlage 1 en 2): 

Putten kent een sterke sociale basis



Er is al veel preventie opgenomen in bestaand beleid



Er zijn al verschillende preventieve voorzieningen aanwezig

Sterke sociale basis De kracht van onze gemeente is dat men elkaar goed weet te vinden. Er zijn korte lijnen tussen gecontracteerde aanbieders en andere maatschappelijk partners, tussen gemeente en inwoners, en tussen gemeente en maatschappelijk partners. Er is onderling veel steun en wil tot samenwerken. Ook ondernemers spelen een belangrijke rol. Bijvoorbeeld in het bieden van werk aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Vanuit de kerken wordt veel georganiseerd, niet alleen voor kerkleden maar ook breder voor niet-kerkleden. Putten heeft een sterke familiecultuur en er zijn bureninitiatieven waardoor je bij elkaar kunt aankloppen. De aanpak is vaak pragmatisch en oplossingsgericht; De inwoners van Putten weten van aanpakken. Preventie in bestaand beleid In Putten wordt al veel gedaan op het gebied van preventie en dit komt voort uit verschillende beleidsvelden en documenten als het Meerjarenplan 2023 – 2027, de Omgevingsvisie 2040, de Kadernotitie Breed Welzijn, Hou elkaar vast en het Lokaal Sport en beweegakkoord 2023 – 2024. En de visie op preventie in al deze plannen is eenduidig; preventie versterkt de veerkracht van mensen en de samenleving, draagt bij aan versterking van zelfredzaamheid, participatie en een gezonde leefstijl. Het voorkomt zwaardere vormen van ondersteuning of zorg. Het is een cruciaal element in een toekomstbestendig systeem.

Naast de lokale inbedding sluiten we voor het vormgeven van preventie ook aan op landelijke en regionale beleidsplannen. Hierbij zijn vooral het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) belangrijk. Met deze plannen wordt ingezet op het verkleinen van gezondheidsverschillen en het beheersen van de zorgkosten, o.a. door inzet op preventie.

10 van 32

Aanwezige voorzieningen op het gebied van preventie In Putten bestaan diverse preventieve voorzieningen in de sociale basis. In onderstaande tabel zijn een aantal voorbeelden hiervan opgenomen. Voorbeelden van preventief aanbod in de gemeente Putten 1. Primaire preventie: versterking van beschermende factoren ter voorkoming van problemen Primaire preventie betreft, vaak groepsgericht, het versterken van de sociale basis. Denk aan contacten en onderlinge steun in de buurt en basisvoorzieningen in de directe leefomgeving voor ontmoeting en activiteiten waar iedereen zich welkom voelt. Zo heeft Putten een rijk verenigingsleven en betrokken inwoners. Sportclubs, de cultuursector, de scouting, buurtinitiatieven en de kerken zorgen met hun aanbod aan activiteiten dat mensen geïnformeerd zijn, elkaar ontmoeten en meedoen met de maatschappij. Daarnaast hebben laagdrempelige voorzieningen als de bibliotheek, het welzijnswerk en het consultatiebureau een belangrijke rol in het voorkomen van problematiek. 2. Secundaire preventie: voorkomen (verergering) problemen bij een specifieke groep inwoners De gemeente Putten heeft voor specifieke problematieken, individueel – of groepsgericht, laagdrempelige voorzieningen voor informatie en ondersteuning, met een signalerende functie, waar activiteiten kunnen worden ontplooid om te voorkomen dat problematiek optreedt of verergert.

Denk aan het financieel café, het geheugensteunpunt dementie, taalklassen, de coalitie een tegen eenzaamheid, activiteiten in het kader van suïcidepreventie, voor- en vroegschoolse educatie voor kinderen die dit nodig hebben, sportactiviteiten voor mensen in de bijstand, opvoedondersteuning door het CJG en het algemeen jongerenwerk door Putten voor Elkaar. 3. Tertiaire preventie: Voorkomen van herhaling/terugval/verergering bestaande problemen De gemeente Putten heeft een breed preventief aanbod dat eraan bijdraagt dat problemen bij specifieke doelgroepen niet verergeren of zich herhalen en terugval wordt voorkomen. Denk aan het inloophuis voor mensen uit de doelgroep Beschermd wonen, Welzijn op Recept, individuele trajecten jongerenwerk, de SOH jGGZ, de gezonde leefstijlinterventie (GLI) met als doel het realiseren van gezondheidswinst bij mensen met overgewicht of obesitas en het maatschappelijk werk gericht op bijvoorbeeld schuldenproblematiek. Het is bij deze vorm van preventie van belang dat de samenhang tussen de individuele en collectieve inzet van verschillende (in)formele hulpverleners wordt afgestemd op de doelen van de inwoner zelf. Ook is het betrekken van het sociaal netwerk van belang.

Voor sommige zaken moeten inwoners uitwijken naar buurgemeenten. Als relatief kleine gemeente is er geen preventief aanbod voor alle leeftijden en doelgroepen. Daarvoor is de schaal en omvang van de doelgroep soms te klein. Denk bijvoorbeeld aan een groep dagbesteding voor migranten. Van de mogelijkheden in omliggende gemeenten zijn de toegangsmedewerkers op de hoogte.

11 van 32

In ontwikkeling: specifiek beleid voor ouderen Wat deels nog mist is preventief aanbod specifiek voor ouderen. Dat nemen we niet op in dit plan maar in het ouderenbeleid dat momenteel wordt opgesteld. Omdat er veel raakvlakken zijn tussen preventie en ouderenbeleid is er tijdens het traject van dit preventiebeleidsplan al veel opgehaald wat ook voor ouderenbeleid van belang is. De concrete punten staan in de bijlage en betreffen onder meer: -

De inzet van domotica;

Passende woonvoorzieningen;

Voorkomen van overbelasting mantelzorgers;

Beschikbaarheid van respijtzorg;

Toegankelijkheid van openbare ruimtes;

Inzet van sport en recreatie;

(Nog meer) verbinding van (voor)veld: bijv. Fysio, welzijn, zorg, huisartsen, wijkverpleegkundige, gemeente.

12 van 32

5. In actie De kracht van Putten biedt een stevige basis. Dat beschreven we in het vorige hoofdstuk. In bijeenkomsten met maatschappelijk partners en beleidsmedewerkers kwam naar voren dat er ook ontwikkelpunten zijn. Met het invullen van deze ontwikkelpunten streven we naar een versterking van preventie in Putten en een zo dekkend mogelijk preventief aanbod. Hierna volgen de thema’s waar de gemeente vanuit dit preventiebeleidsplan aanvullend actie op wil ondernemen om de focus op preventie te versterken. Dit betreft acties op de volgende thema’s: 1. Bestaand aanbod beter verbinden 2. Inwonersinitiatief stimuleren 3. Buurtgericht werken 4. Van geïndiceerde zorg naar preventief aanbod 5. Vergroten mentale weerbaarheid van jongeren 6. Ondersteuning rond relatie- en scheidingsproblematiek

5.1. Bestaand aanbod beter verbinden Er bestaat al heel veel preventief aanbod in Putten. Naast het ontwikkelen van nieuw aanbod zetten we ons daarom allereerst in op het beter benutten van het bestaande aanbod. Uit de gesprekken met maatschappelijk partners kwam naar voren dat hier nog winst te behalen valt. Om in de uitvoering van het preventiebeleid zo goed mogelijk met elkaar op te trekken, als aanbieders, inwoners, informele ondersteuning en de toegang is het belangrijk elkaar en elkaars taken en aanbod goed te kennen. Zodat het aanbod optimaal wordt benut en de samenwerking goed tot stand komt. De gemeente wil deze nadere kennismaking faciliteren. Niet door een nieuw overlegcircuit op te starten. Wel door interactieve, inspirerende werksessies te faciliteren met partijen en inwoners. Het is de bedoeling dat er duurzame contacten worden gelegd en kennis wordt overgedragen. Dat resulteert in meer bekendheid van het aanbod en betere (opgavegerichte) samenwerking op preventie. Tijdens de bijeenkomsten kunnen thema’s aan bod komen als het principe van positieve gezondheid, de versterking van de rol van inwoners en de rol van de toegang. Ook een onderwerp als suïcidepreventie, dat ook landelijk en regionaal steeds meer op de kaart komt, zou als thema een plek kunnen krijgen. Uiteraard hebben maatschappelijk partners zelf ook een taak in het elkaar kennen en kunnen vinden.

De gemeente wil hierbij de rol vervullen om dit proces te faciliteren en denkt aan een á twee bijeenkomsten per jaar.

13 van 32

Actie: De gemeente organiseert in het najaar van 2025 een eerste grote kick off. Deze bijeenkomst zal in het teken staan van de sociale en pedagogische basis in Putten. Deelnemers zijn inwoners, jeugdwerkers van vrijwilligersorganisaties en kerken, partijen uit de sociale basis, de toegang en aanbieders uit eerste en tweede lijn. De kick off is gericht op kennismaking, verbinding en het versterken van de samenwerking. In deze eerste sessie wordt verkend wie welk aanbod levert en wat de wensen en behoeften zijn om de samenwerking te versterken. Hieruit volgt wat de vervolgstappen zijn en wie daarin welk initiatief pakt. In 2026 en 2027 faciliteert de gemeente de maatschappelijke partners om volgende bijeenkomsten te organiseren. In de vervolgbijeenkomsten zullen andere maatschappelijke thema’s aan bod komen. Financiën: De gemeente stelt voor de eerste kick off € 12.000 beschikbaar en vervolgens jaarlijks een bedrag van € 7.000 voor het faciliteren van de bijeenkomsten.

5.2. Inwonersinitiatief stimuleren In het preventieve veld vormen inwonersinitiatieven, voor en door inwoners, een belangrijke schakel. De kracht ervan is dat een inwonersinitiatief voortkomt uit een reële behoefte, en dat er sprake is van intrinsieke motivatie en betrokkenheid bij inwoners zelf. In de sessies met maatschappelijk partners werd de kracht van ondersteuning tussen inwoners onderling benoemd als belangrijk onderdeel van preventie. We zien mogelijkheden om dit verder te versterken. Soms is er hulp nodig bij het opzetten en borgen van een initiatief. Netwerken, draagvlak vergroten, onderzoeken en organiseren vragen bepaalde vaardigheden en tijd. Om ervoor te zorgen dat de energie en passie waarmee een inwonersinitiatief begon niet inzakt, willen we deze graag faciliteren. Momenteel is er een regeling Lief en leed straat, die € 75 per straat voor kleinschalige initiatieven beschikbaar stelt. Dit is een succesvolle regeling die bijdraagt aan de verbinding en onderlinge zorg in buurten. Zo zijn er met behulp van deze regeling vele ‘buurtkastjes’ in Putten gekomen. Deze zijn bedoeld om mensen die het (tijdelijk) minder breed hebben te ondersteunen en (voedsel)verspilling tegen te gaan. Vanwege de grote waarde van de Lief en leed straat voor de verbinding in buurten willen we deze regeling verlengen. Daarnaast zien we de mogelijkheid om deze regeling uit te breiden.

We denken daarbij aan buurtinitiatieven die een meer duurzaam karakter hebben. Deze kunnen zo een langdurend positief effect hebben op de zorg voor elkaar in Puttense buurten. Denk bijvoorbeeld aan het organiseren van maaltijden, gericht op verbinding met eenzame buurtgenoten. Actie: De gemeente verlengt de regeling Lief en Leed straat. Putten voor Elkaar ontvangt hiervoor het budget en de verantwoordelijkheid voor het honoreren van het inwonersinitiatief. Putten voor Elkaar heeft zicht op wat er speelt en wat van meerwaarde is in de buurten van

14 van 32

Putten. Het sluit ook mooi aan bij het initiatief voor burennetwerken dat Putten voor Elkaar faciliteert. Daarnaast wordt de regeling uitgebreid met mogelijkheden voor hogere subsidiebedragen voor duurzame inwonersinitiatieven die de verbinding in buurten versterken. Financiën: -

Voor de verlenging en uitbreiding van de lief en leed straat begroten we jaarlijks een bedrag van € 7.000

5.3. Buurtgericht werken Zowel bij het opstellen van het Meerjarenplan Samenleving als bij het opstellen van het Preventieplan kwam het belang van buurten sterk naar voren vanuit de maatschappelijk partners en inwoners. De buurten vormen het niveau waarop de sociale basis in belangrijke mate vorm krijgt. Ook voor de pedagogische basis geldt dat de buurt een belangrijke functie vervult. Putten voor Elkaar heeft de afgelopen periode twee buurtanalyses uitgevoerd, waarbij in één hiervan specifiek aandacht werd gegeven aan de opbouw van de pedagogische basis. We willen de sociale en pedagogische basis in buurten verder benutten en versterken. Hiervoor is het vooral van belang om in de buurten van Putten daadwerkelijk aanwezig te zijn en juist daar de verbinding tussen inwoners onderling en tussen inwoners en laagdrempelige ondersteuning te versterken. We gaan dit doen door opbouwwerkers in te zetten. Dit zijn specialisten op het vlak van het opbouwen van onderlinge verbinding tussen inwoners in een buurt. Opbouwwerkers richten zich op direct contact met bewoners, het signaleren van sociale kwesties in buurten en het ondersteunen van initiatieven vanuit de buurt. De professionele inzet van een opbouwwerker kan het potentieel activeren wat bij de bewoners van een buurt al aanwezig is. Zo kunnen opbouwwerkers met inwoners het woon- en leefklimaat in een buurt verbeteren.

Inzet van opbouwwerkers versterkt en verbindt de sociale en pedagogische basis. In de gemeente Putten zijn momenteel nog geen opbouwwerkers actief. Actie: De gemeente zet in 2025 actief in op het buurtgericht werken en werkt dit uit met Putten voor Elkaar. In 2024 zijn de eerste twee buurtanalyses uitgevoerd door Putten voor Elkaar. De opbouwwerker kan voortbouwen op de informatie die door Putten voor Elkaar hierin is verzameld bij de inwoners. In 2025 wordt gestart met 1 fte opbouwwerk. We evalueren deze inzet en de behoefte hieraan jaarlijks. Financiën: jaarlijks is een bedrag nodig voor 1 fte opbouwwerk, inbedding en evaluatie van € 95.000.

5.4. Van geïndiceerde zorg naar preventief aanbod Om het preventieve aanbod te versterken willen we onderzoeken waar geïndiceerde begeleiding kan veranderen in een meer algemeen toegankelijk aanbod. Daarmee zetten we in

15 van 32

op lichtere en laagdrempeliger ondersteuning voor onze inwoners. De gemeente benut hierbij goede voorbeelden uit andere gemeenten (onder andere Leeuwarden en Utrecht) die laten zien dat het zo mogelijk is om meer mensen op een laagdrempelige manier dichtbij te ondersteunen. Bijvoorbeeld via algemene voorzieningen. De gemeente wil hierin samen met aanbieders optrekken. Actie: Na de zomer van 2025 richt de gemeente een bouwteam in met aanbieders Wmo/Jeugd van dagbesteding en begeleiding dat de mogelijkheden voor aanbod in het voorveld onderzoekt en indien mogelijk de overheveling van maatwerk voorbereidt. Het bouwteam buigt zich onder meer over de volgende onderwerpen: -

Welk aanbod kan over?

Onder welke inhoudelijke en financiële voorwaarden?

De samenwerking formeel en informeel aanbod

Het implementatietraject

Pilot tweede helft 2027

Financiën: Voor een externe procesbegeleider begroot de gemeente eenmalig een bedrag van € 60.000. De procesbegeleider gaat het bouwteam begeleiden en draagt er zorg voor dat de gesprekken leiden tot concrete uitwerking en daadwerkelijke resultaten.

5.5. Verbeteren preventie jeugdgezondheid 5.5.1 Mentale weerbaarheid De ervaren mentale gezondheid van jeugdigen en jongvolwassenen neemt al een aantal jaren af. Ook Puttense jongeren benoemen mentale gezondheid als een belangrijk thema.8 Door inzet op het versterken van de mentale weerbaarheid willen we die negatieve trend stoppen en waar mogelijk ombuigen. Preventief aanbod is hierbij erg belangrijk. Daarnaast willen we, waar mogelijk, in een vroegtijdig stadium inzetten op normalisering. Zodat jeugdigen en jongvolwassenen beter leren omgaan met de hobbels die het leven kent. Er bestaat in Putten al een divers preventief aanbod voor het vergroten van de mentale weerbaarheid van jongeren. Zo zijn we inmiddels gestart met het concept OKO (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving), een succesvolle manier om te werken aan gezonde en gelukkige jongeren. Het onderwijs heeft lesprogramma’s waarin gewerkt wordt aan het versterken van het zelfvertrouwen en de weerbaarheid en leert jongeren hun talenten te ontdekken. Putten voor Elkaar heeft divers aanbod op het gebied van meedoen en tegengaan van eenzaamheid. Daarnaast is het Suïcide Preventie Centrum specifiek actief op het gebied van suïcidepreventie. Zij doen dit onder meer door het organiseren van lotgenotencontact, bevorderen van de inzet van ervaringsdeskundigheid en geven van trainingen.

Er is dus al een divers aanbod voor het vergroten van de mentale weerbaarheid van jongeren. We zien echter ook dat het aanbod versnipperd is, daarom stemmen we het aanbod beter op elkaar af en maken we het zichtbaarder. Dit vraagt om een gedegen onderzoek en bijbehorend

In een enquête onder 180 Puttense jongeren over culturele activiteiten benoemde het merendeel (107 jongeren) ‘Mentale gezondheid en welzijn’ als belangrijkste thema voor workshops.’

16 van 32

stappenplan. We betrekken hierbij al onze stakeholders op het gebied van jeugdgezondheid zoals scholen, kerken het CJG en Putten voor Elkaar. Een ander onderdeel dat de afgelopen periode positief heeft gewerkt is de inzet van Putten voor Elkaar (sociaal werkers) op het primair en voortgezet onderwijs in Putten. De incidentele Rijksfinanciering voor dit onderdeel vervalt nu. Vanwege de waarde die dit heeft voor de mentale gezondheid van jongeren willen we dit aanbod doorzetten. Ook draagt dit bij aan de versterking van en verbinding met de sociaal pedagogische basis. Actie: -

We zetten de inzet van Putten voor Elkaar op Groevenbeek en het primair onderwijs door.

De gemeente stemt het aanbod beter op de vraag en op elkaar af door: o

in 2025 de behoefte, beschikbaar aanbod en aanvullende mogelijkheden in kaart te brengen voor het versterken van de mentale gezondheid bij jeugdigen en jongvolwassenen.

Op grond van de behoeftebepaling een stappenplan op te stellen in 2025 voor het verbeteren en versterken van het aanbod (vergroten samenhang en eventueel uitbreiden) en het bereik van dit aanbod (vergroten zichtbaarheid).

Financiën: -

Voor de inzet van Putten voor Elkaar op Groevenbeek en het primair onderwijs is jaarlijks € 30.000 nodig.

Voor de uitvoering van het actiepunt mentale weerbaarheid is eenmalig € 20.000 nodig voor het onderzoek en het opstellen van het stappenplan.

5.5.2: Laagdrempelige opvoedondersteuning De opvoeding is een cruciaal onderdeel voor de gezondheid van kinderen en jongeren. Tegelijk is opvoeden niet altijd makkelijk. Sommige gezinnen kampen met veel vragen en zorgen over de opvoeding. Voor ouders kan het dan behulpzaam zijn om hier ondersteuning bij te krijgen. Als die ondersteuning vroegtijdig en laagdrempelig is kan het problemen in het gezin zo veel mogelijk voorkomen. Dat draagt bij aan de gezondheid van onze jeugd. In Putten hebben we al aanbod op het gebied van opvoedondersteuning vanuit het CJG en Putten voor Elkaar. Bijvoorbeeld cursussen voor opvoeders en ‘Putten voor Gezinnen’ waar gezinnen die het even zwaar hebben, worden ondersteund door vrijwilligers. We zien op het vlak van opvoedondersteuning kansen voor uitbreiding en doorontwikkeling. Daarvoor zetten we onder meer in op de laagdrempelige ontmoetingen tussen gezinnen, dat is een vraag die concreet vanuit de maatschappelijk partners naar voren is gekomen. Door andere gezinnen te ontmoeten kunnen ouders van elkaar leren en daarnaast ontdekken dat ze niet de enige zijn met vragen over de opvoeding. Daarnaast geven partners aan dat uitgebreidere opvoedondersteuning in sommige gevallen wenselijk is. Ook daarvan gaan we de mogelijkheden verder uitdiepen.

17 van 32

Actie: we ontwikkelen de laagdrempelige opvoedondersteuning door waarbij er specifiek aandacht is voor ontmoeting tussen gezinnen. Financiën: € 25.000 per jaar.

5.6. Ondersteuning rond relatie- en scheidingsproblematiek Een scheiding die op een vervelende manier uit de hand loopt kan negatieve consequenties hebben. Niet alleen voor partners, maar ook voor kinderen als die ook in het spel zijn. We vinden het daarom van belang om een ondersteuningsaanbod te hebben dat in een vroegtijdig stadium stellen begeleidt. Bij voorkeur zo vroegtijdig dat indien mogelijk een scheiding kan worden voorkomen. Als het toch tot een scheiding komt, zetten we in op ondersteuning in het scheidingsproces en, indien van toepassing, de omgang met de kinderen. Er is aanbod in de gemeente Putten, maar vaak niet voldoende specifiek gericht op relatie- en scheidingsproblematiek, versnipperd georganiseerd en niet gemakkelijk vindbaar. Actie: De gemeente organiseert, in overleg met maatschappelijk partners, specifiek begeleidingsaanbod voor inwoners bij relatie- en scheidingsproblematiek. Het gaat daarbij om het opzetten van een steunpunt waar inwoners terecht kunnen voor informatie, doorverwijzing en een aantal eerste ondersteuningsgesprekken om daarmee de juiste vervolgstappen te kunnen nemen. De gemeente zal bij ontwikkeling en uitvoering gebruik maken van goede voorbeelden elders in het land. Zo is in de gemeente Voorst een relatiedesk ingericht en heeft de gemeente Zwolle een relatie- en scheidingsteam.

Financiën: De gemeente stelt per jaar (2025-2027) de volgende financiële middelen beschikbaar: -

Inrichting/uitbreiding specifiek begeleidingsaanbod voor inwoners bij relatie- en scheidingsproblematiek: € 30.000;

Communicatie en PR: € 5.000.

18 van 32

6. Begroting Hierna volgt een overzicht met de in hoofdstuk 5 benoemde onderdelen en de bedragen die de gemeente daarvoor beschikbaar stelt. Onderscheid is gemaakt naar incidentele kosten voor onderzoek en ontwikkeling die alleen gelden voor 2025 en de kosten die jaarlijks gelden voor de periode 2025-2027. Omdat de dekking tot en met 2027 loopt (looptijd reserve Meerjarenplan), zijn ook de kosten niet verder dan tot en met 2027 begroot. De voortzetting van de activiteiten na dit jaar is afhankelijk van de uitkomst van de evaluatie. Onderdeel 1. 2. 3. 4.

Bestaand aanbod beter verbinden Inwonersinitiatief stimuleren Buurtgericht werken Van geïndiceerde zorg naar preventief aanbod 5. Vergroten mentale weerbaarheid van jongeren 6. Ondersteuning rond relatie- en scheidingsproblematiek Totaal

Incidenteel (2025) (€) 5.000

Jaarlijks (20252027) (€) 7.000 7.000 95.000

60.000 20.000

55.000 35.000

85.000

199.000

De nieuwe ontwikkelingen worden bekostigd uit de reserve van het meerjarenplan Samenleving. Voor het uitvoeren van het Meerjarenplan Samenleving heeft de raad een ontwikkelreserve beschikbaar gesteld van € 2,5 miljoen. De opdrachten worden besproken met aanbieders die deze uitvoeren en die hiervoor (uitbreiding van) een contract krijgen. Jaarlijks wordt geëvalueerd of financiële bijstelling nodig is. We gaan de inhoudelijke uitvoering van de acties monitoren. Over de relevante ontwikkelingen doen we verslag in de halfjaarlijkse verantwoordingsrapportage voor de gemeenteraad. Daarnaast voeren we aan het eind van de periode een eindevaluatie uit. Hieruit zullen adviezen volgen over het al dan niet doorzetten van de verschillende onderdelen.

19 van 32

Bijlage 1. Inventarisatie aandachtspunten Hieronder staat de totale inventarisatie van de aandachtspunten. Deze komen voort uit de sessie met de maatschappelijk partners en de inventarisatie door het beleidsteam van de gemeente. De ordening is gemaakt volgens de opgaven in het Meerjarenplan Samenleging 2023 – 2027:

Opgave 1: Kansengelijkheid Deelopgaven: Verkleinen onderwijsachterstanden, Vergrote bestaanszekerheid, Verkleinen gezondheidsachterstanden Benoemd tijdens inventarisatie als aandachtspunten Preventief bereiken jeugd 15-18 jaar, vmbo-school in Putten is tot 16. De vraag is: Bereiken we wel alle jongeren? Als je niet naar school gaat bij Groevenbeek Putten of wanneer je niet naar ontmoetingsplekken gaat, dan zijn er mogelijk geen contacten met de jeugdigen voor wie dit van belang zou kunnen zijn. Specifiek is in dit verband genoemd: · Preventief bereiken doelgroep door jongerenwerk. · Versterken lijntjes jeugdconsulent met scholen uit omgeving (met name Barneveld, in Ermelo en Nunspeet zijn de lijntjes er al). · Kelder, JOGG, JOP, Moti-4 · Sportvereniging / kerk / via social media · KOPP/KOV groepen en individueel Vloeiende overgang jeugd 16-20 jaar van school naar MBO/voorgezet onderwijs of werk (met bijbehorende financiële

Waarop zet de gemeente Putten onder andere in? · · ·

· · · ·

Het jongerenwerk van Putten voor Elkaar is er in principe voor alle jongeren. Het vergroten van het bereik van jongerenwerk door contact te maken met scholen en welzijn in andere gemeenten. De samenwerking tussen jongeren en hun ouders, scholen, voorzieningen en gemeente versterken om (preventief) uitval te voorkomen (lokale samenwerkingsvisie ‘Hou elkaar vast’ tussen kinderopvang, onderwijs, Putten voor Elkaar en gemeente Putten) De leerplicht heeft een rol bij voorkomen van verzuim. Bij verzuim door ziekte kan de GGD consultatie en begeleiding bieden voor leerlingen en ouders ter preventie van verdere uitval en voortijdig schoolverlaten. Bereiken van jongeren via sportverenigingen Dit is belegd bij Leerlingzaken, zowel tot 18 jaar en van 18 tot 23 (vanaf 17-2025 tot 27 jaar).

verantwoordelijkheid) Specifiek is in dit verband genoemd: · Via digitale weg aangeven: wat moet je als je 18 wordt? · Actieve begeleiding bij drop outs 18-25 jaar: Klaar met school, ontwikkeling naar volwassenheid Specifiek is in dit verband genoemd: · Inzet op MDT trajecten (maatschappelijke dienst tijd) Onder de aandacht brengen en behoeftepeiling gezinsondersteuning multiproblem situaties Specifiek is in dit verband genoemd: · Breed bekend maken mogelijkheden · Behoefteverkenning doen naar benodigde inzet · OIO Jeugd · Kerken Verbetering van toeleiding kinderen naar voor- en vroegschoolse educatie (VVE, doelgroepkinderen). Specifiek is in dit verband genoemd: · Beantwoorden vraag wat nodig is om deze ouders te ondersteunen in het traject, naast huidige inzet kind regisseur · Samen evalueren en kritisch blijven. Kind regisseur behouden indien er voldoende effect is. · In gezamenlijk belang het nieuwe VVE beleid beschrijven. · Leerachterstand inhalen door zomerschool Vroege inzet op verzuim VO voor beter/eerder terugleiden naar school. Leerlingen komen nu pas in beeld bij de leerplichtambtenaar als de leerling in 4 weken meer dan 16 lesuren heeft gemist zonder goede reden.

Via digitale weg aangeven: wat moet je als je 18 wordt? (de financiële verantwoordelijkheid vanaf 18 jaar wordt opgenomen in de brief ‘Bijna 18 jaar’).

In Putten is in overleg met het onderwijs gekozen om niet te werken met MDT-trajecten. In plaats daarvan wordt gewerkt met de maatschappelijke stage, de MAS (regionaal convenant MAS) Er is aandacht voor 18- 18+ rondom bestaanszekerheid Organisaties kunnen via Putten Connect hun activiteiten bekend maken Putten voor Elkaar biedt de dienst Putten voor gezinnen, waarvoor ook vrijwilligers worden ingezet. De OIO, waaronder de OIO Jeugd is onderdeel van de opdracht van Putten voor Elkaar Periodiek vindt overleg met de kerken plaats via het diaconaal platform

· · · · · · ·

· ·

Specifiek is in dit verband genoemd: · Sneller en directer contact zoeken met de leerling, door direct fysiek contact te leggen en leerling te begeleiden tot schoolbezoek · Verzuim PO registreren, doorgaande lijn PO-VO · Snel contact bij verzuim

Nieuw onderwijsachterstandenbeleid is recent vastgesteld. Hierin is ook de rol van de kindregisseur beschreven. Er zijn op dit moment geen plannen voor een zomerschool in Putten.

Maken van afspraken tussen het doorstroompunt en leerplicht en monitoren uitvoering (belegd bij het Doorstroompunt, de Leerplichtambtenaar, en in het beleidsplan Leerling zaken) Het uitvoeren van leerplichtbeleid is een wettelijke taak van gemeenten (beleidsplan Leerling zaken). De registratie en het toezicht daarop niet, dit is een wettelijke taak van het onderwijs die wordt uitgevoerd via een wettelijk verankerd registratiesysteem.

Opgave 2: Iedereen doet volwaardig mee Deelopgaven: Stimuleren meedoen in verscheidenheid, Stimuleren meedoen met een beperking, Voorkomen van eenzaamheid Benoemd tijdens inventarisatie als aandachtspunten

Waarop zet de gemeente Putten onder andere in? 21 van 32

Verbeteren inburgering statushouders, inclusief huisvesting, meedoen, werk, voorkomen tweedeling, (inclusie), taalonderwijs Specifiek is in dit verband genoemd: · Begrip over komst statushouders bij inwoners (buurtgericht, betrokken buurten, maatjes, burendag) · Begrip bij statushouders en werkgevers over en weer · Stimuleren dat inwoners beroep doen op subsidieregeling Inclusie, voor buurtgerichte initiatieven. · Leren taal, bv door groepen mengen bij activiteiten/muziek/ cultuur Toegankelijkheid voorzieningen voor mensen, jong en oud, met beperking verbeteren. Het gaat om zowel taal, als bereikbaarheid, diversiteit en luisteren. Met het bewustzijn dat niet alles lokaal geboden kan worden omdat een volledig dekkend aanbod op de schaal van Putten niet mogelijk is. In dat geval gaat het om het toeleiden van inwoners naar de juiste (informatie) voorzieningen. Specifiek is in dit verband genoemd: · Samen met de afdeling ruimte van de gemeente Putten in kaart brengen van welke voorzieningen de toegankelijkheid verbeterd kan worden · Meedoen; Geen aparte voorzieningen, maar bestaande voorzieningen inclusief maken. In de buurt. Bv broedplaats/cultuurhuis, waar verschillende culturen kunnen leren, informeren, samenkomen · Bewustwording psychische kwetsbaarheid

Samenredzaamheid in buurten versterken door buurtgericht opgaven te signaleren en op te lossen met inwoners. Specifiek is in dit verband genoemd: · Inzet opbouwwerker voor buurtgericht werken · (Extra?) vrij besteedbaar financieel potje om goede initiatieven met geld/subsidie te kunnen ondersteunen.

· · ·

22 van 32

We zijn bezig met het opstellen van een beleidsplan statushouders in Putten. Hierbij zit een uitvoeringsagenda met aandacht op de onderdelen werk, taal, cultuur, meedoen en gezondheid. Dit beleidsplan wordt samen met statushouders, vrijwilligers en uitvoeringspartners opgesteld. Gekoerst wordt op december 2024 vaststelling door de gemeenteraad. Samen met Putten voor Elkaar wordt gekeken hoe we de subsidieregeling Inclusie beter onder de aandacht kunnen brengen bij inwoners.

Toegankelijkheid is een vast onderdeel van beleid en uitvoering. We besteden hier op verschillende manieren aandacht aan, zowel binnen de afdeling Samenleving als andere afdelingen binnen de gemeente Putten, maar ook in onze afspraken met maatschappelijk partners. Voorbeelden zijn o.a. aan aandacht voor leesbare en toegankelijke informatie. Ook wanneer inwoners minder digitaal vaardig zijn. Ook wordt gekeken naar toegankelijkheid in de openbare fysieke ruimte. Het inclusiepanel denkt namens de participatieraad mee aan het verbeteren van toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Maar ook de onafhankelijk inwonersondersteuner van Putten voor Elkaar die inwoners naar de juiste voorzieningen kunnen leiden. Stroud en het gemeentehuis zijn centrale ondersteuningspunten van waaruit we buurtgericht werken ondersteunen. Hierbij maken we wel zoveel mogelijk gebruik van reeds bestaande voorzieningen/locaties in buurten. Bij (her-) ontwikkeling is ook aandacht voor mogelijkheden tot ontmoeting in de fysieke ruimte. Voor mensen met een psychische kwetsbaarheid sluiten we als regio aan op GEM. GEM staat voor Ecosysteem Mentale Gezondheid en is een nieuwe brede benadering van psychische gezondheid die de mens centraal stelt en niet de psychische aandoening. GEM is gericht op het leven en op zelfregie van de hulpvrager.

In het kader van de uitrol van GEM zijn er inloopmiddagen bij ’t Hart van Putten voor iedereen die worstelt met een psychische onbalans, verslaving of sociale kwetsbaarheid. Putten voor Elkaar voert een buurtanalyse uit. Samenredzaamheid is een onderdeel van IZA en het daarbij behorende regioplan De cultuurmakelaar verbindt makers (kunstenaars) met inwoners. Op die manier kijken we of cultuur als middel in kunnen zetten voor het bereiken van onze lokale maatschappelijke doelen.

Buurthuizen starten, koffieochtenden voor de buurt.

· · ·

Stimuleren ontmoeting en participatie kwetsbare doelgroepen Specifiek is in dit verband genoemd: · Vrij toegankelijke, multifunctionele ontmoetingsplek/ broedplaats voor inwoners, kunstenaars bv dmv inzet bibliotheek, gebruik leegstaand gebouw. · Betrokken buurten realiseren (opbouwwerk) · Participatiekoren onder de aandacht brengen (cultuurmakelaar) · Dansen met Alzheimer · Financieel café onder de aandacht brengen, ook als ontmoetingsplek

Eenzame inwoners bereiken en ondersteunen/faciliteren Specifiek is in dit verband genoemd: · Putten voor Elkaar benut opgavegericht, netwerk en contacten in de eigen omgeving/buurt (postbode, winkelier, kerken). · Betrokken buurten inzet · Uitbreiden mogelijkheden bij Putten voor Elkaar/ buurthuis/ broedplaats voor verbinding · Eenzame mensen niet zielig laten zijn, maar aanspreken op wat nog wel kan in meedoen. · Het thema en de activiteiten binnen de gemeente kunnen beter onder de aandacht worden gebracht.

· Ondersteuning van elkaar, veerkrachtige samenleving (ook nietkerkelijken) Specifiek is in dit verband genoemd: · Kerken, gemeente, PvE, gemeenschap, delen info/signalen, betrekken netwerk en omgeving. · Faciliteren inwonersinitiatieven, bv vrijwillige hulpdiensten door gemeenschap/PvE als boodschappendienst, taxi, strijkservice, koken. Faciliteren met bijeenkomsten in de buurt. Opbouwwerker erop zetten (Putten voor Elkaar)

· ·

23 van 32

We willen buurtgericht werken verder gaan versterken. Daarom is dit ook opgenomen in dit plan in hoofdstuk 3. Putten voor Elkaar zet in op buurtgericht werken, waaronder het organiseren van contactmomenten met koffiebakfiets ‘het buurtbakkie’ De inzet van een opbouwwerker maakt onderdeel uit van dit plan. Het organiseren van ontmoeting, met name voor kwetsbaardere doelgroepen, is voor een groot deel belegd bij Putten voor Elkaar, maar ook kerken, sportverenigingen en andere vrijwilligersorganisaties organiseren activiteiten/ontmoetingsmomenten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het geheugensteunpunt voor mensen met beginnende dementie, maar ook bewegen werkt voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. (Het faciliteren van) een sterke sociale basisstructuur is het uitgangspunt voor ondersteuning van inwoners. We gaan hierbij uit van buurtgericht werken. Dit thema is belegd bij Putten voor Elkaar. De gemeente ontwikkelt daarnaast momenteel met Putten voor Elkaar een plan van aanpak met een coalitie tegen eenzaamheid. Daarnaast is er aandacht voor dit thema in het dementieplan, het meerjarenplan Samenleving, in afspraken rond IZA/GALA, het beleid rond bestaanszekerheid, en Een tegen eenzaamheid (ETE). Verder is er onder meer: Kunstbende voor jongeren (via cultuur), sportbeleid en de bibliotheek die activiteiten ondernemen die eenzaamheid tegen gaan.

Om het thema eenzaamheid beter op de kaart te krijgen stelt de gemeente momenteel een communicatieplan op. Hierbij wordt ook gekeken naar hoe de activiteiten goed onder de aandacht gebracht kunnen worden. Gemeente stimuleert via subsidievoorwaarden ook verenigingen om in te zetten op eenzaamheid in verschillende leeftijdsgroepen. Het versterken van de samenleving (voor en door aanpak) is belegd bij Putten voor Elkaar. De gemeente heeft diverse subsidiemogelijkheden om initiatieven met een maatschappelijk doel van verenigingen of stichtingen te ondersteunen, bijvoorbeeld de subsidie Open club, Subsidie meedoen in gelijkwaardigheid, Subsidie welzijn en maatschappelijke ondersteuning Putten, Subsidie duurzaamheid. Verder hebben de diaconieën, de bibliotheek, sportverenigingen, en vrijwilligersorganisaties een rol. In dit plan in wordt nog extra inzet voorgesteld op inwonersinitiatieven.

Ontmoetingsplekken/broedplaats in de buurt

Opgave 3: Mensen kunnen gezond leven Deelopgaven: Stimuleren van een gezonde leefstijl, Verbeteren mentale veerkracht jeugd en jongeren Waarop zet de gemeente Putten onder andere in, vanuit welk kader? Benoemd tijdens inventarisatie als aandachtspunten Weerbare jongeren en jongvolwassenen Weerbare jongeren kunnen het leven beter aan en ervaren minder snel of minder langdurig gevoelens van somberheid. Het aanbod zou versterkt kunnen worden en beter op elkaar kunnen worden afgestemd, door te werken aan gezamenlijke doelen: · Vergroten mentale weerbaarheid jongeren en volwassenen · Waar mogelijk normaliseren van problemen Specifiek is in dit verband genoemd: · Structurele trainingen/cursussen voor kinderen (KIES, weerbaarheidstraining meerdere leeftijden), buitenschools en aanvullend op wat school biedt in de klas aan training (kanjertraining, rots- en water). Kanjertraining voor ouders buiten de schoolsetting. · Preventieve gesprekken met derde en ouders in (niet complexe) scheidingssituaties om te komen tot concrete afspraken (wisselende signalen hierover) · Thema avonden over rouw of de ontwikkelingsfasen van een kind · Buddy’s en maatjes voor verschillende leeftijden. · OKO · Op eenvoudige manier zichtbaar en bereikbaar maken wat er is: · Cultuureducatie op PO en VO bevordert zelfvertrouwen/ anders leren kijken/ incasseren/ talenten ontdekken/ samenwerken.

· Een rijk verenigingsleven --> je kunt mee doen --> hoort ergens bij --> voorkomt isolement · Al vroeg interesseren voor buitenschools aanbod, brede school · Begeleiding jongeren, door bv jongerenwerk Putten voor Elkaar. Verbetering project jongerenmaatjes, gericht op specifieke subgroepen (denk aan de Wachtverzachter, laagdrempelige elkaar ondersteunen, van jongeren met psychische vragen. · Inzet GGZ/systeemondersteuning waar nodig in voorveld (Curess wil meedenken). Ook rol jeugdconsulenten in leggen

· · · ·

Dit onderdeel is belegd bij diverse partijen vanuit diverse invalshoeken, waaronder Putten voor Elkaar, het onderwijs, het consultatiebureau en de gemeente. De publieke gezondheidzorg en jeugdgezondheidzorg vormen een belangrijke basis. Zo zorgt de GGD onder meer voor leefstijllessen en lessen in weerbaarheid. Putten voor Elkaar biedt diverse cursussen aan zoals KIES -training en Kr8-Kidzz en bv de KOPP-KOV groep, en organiseert thema-avonden rondom diverse thema’s en voor diverse doelgroepen. We werken met OKO. Dit is een meerjarenaanpak om in brede samenwerking met partners en inwoners te werken aan een positieve, gezonde en veilige leefomgeving voor jongeren. Dit met als doel dat jongeren gelukkiger en gezonder kunnen opgroeien en niet gaan drinken, roken of drugs gaan gebruiken.

De gemeente wil in het kader van dit plan: · Een behoefteonderzoek uit laten voeren met als onderdeel een implementatieplan naar aanleiding van dit onderzoek voor aanvullend en haalbaar aanbod. · Aanvullend aanbod organiseren op het gebied van relaties en scheidingen, waarbij ook volop aandacht is voor de kinderen.

24 van 32

verbinding · Aanbod dat leidt tot gesprek over taboe onderwerpen, bv theater · Signaleren en opvolgen, met elkaar (sociale kaart in beeld) · bemoeizorg en preventieve gesprekken · Talentontwikkeling · Join us, OKO Brede verantwoordelijkheid voor stimuleren gezonde leefstijl Het thema gezonde leefstijl is een apart thema dat door de verschillende domeinen als uitgangspunt zou moeten worden gehanteerd.

Er is een regionale nota volksgezondheid en een Plan van aanpak JOGG. Hierin wordt “Health in all policies” benadrukt. Dit moet op langere termijn bijdragen aan het stimuleren van een gezonde leefstijl van alle inwoners.

Specifiek is in dit verband genoemd: · Mindset beïnvloeden door informatie en advies. Ook binnen de gemeente, vanuit alle domeinen. Bv JOGG aanpak is geen doel maar middel. Zo ook ruimtelijk: toewerken naar een beweegvriendelijke omgeving Aanstellen domeinoverstijgende aanjager gezonde leefstijl. Denk ook aan beeldschermproblematiek en roken/vapen/drugs. · Gezond leuk/aantrekkelijk maken Opgave 4: Inspelen op vergrijzing Deelopgaven: Benutten van het zilveren kapitaal, Inspelen op toenemende vraag, Inspelen op toename van dementie Waarop zet de gemeente Putten onder andere in, vanuit welk kader? Benoemd tijdens inventarisatie als aandachtspunten Overbelaste mantelzorgers (onderscheid kinderen en partners) Gemeente belegt ondersteuning en bv respijtzorg zo goed mogelijk. Specifiek is in dit verband genoemd: · Informatie en advies, signalerende functie, outreachend werken omdat mensen soms te laat om hulp vragen in beeld te krijgen · Geef meer Wmo zorg aan gezinnen waar kinderen mantelzorger zijn · Activiteiten mantelzorgers om even weg te zijn en te delen Toenemende vergrijzing, mensen willen zelfstandig thuis wonen. Specifiek is in dit verband genoemd: · Plan voor ouderen die nog net thuis kunnen wonen, incl. licht dementerenden, inclusief: - Inzet domotica, vernieuwende, activerende concepten zoals zorgerf (activering) - Algemene voorzieningen ontwikkelen.

Bv was- en strijkservice. · Wmo dagbesteding algemeen

Putten voor Elkaar biedt mantelzorgondersteuning in de vorm van activiteiten en de mantelzorgwaardering. Ook is er een mantelzorgconsulent voor advies en informatie. Ook is er aandacht voor kinderen die mantelzorg verlenen. · Bij geïndiceerde ondersteuning vanuit de Wmo wordt altijd naar de gezinssituatie gekeken bij de bepaling van de definitieve inzet. · Dit is opgenomen in hoofdstuk 3 van dit plan. Is bezig met het opstellen van ouderenbeleid. (planning gereed 1e kwartaal 2025). Mantelzorg is een onderwerp wat hier ook in terugkomt. De gemeente is bezig met een plan ouderenbeleid op te stellen, planning gereed 1e kwartaal 2025 (zie hoofdstuk 3), met naast het thema mantelzorg onder meer als thema’s: · Inzetten domotica in combinatie met Woongemak · digitale vaardigheden · Link met WOZO (woonzorgvisie) · Samenwerking met doorstroomcoach Woningstichting Putten · inzetten van algemene voorzieningen en (lichtere) vormen van begeleiding 25 van 32

Thuiszorg/VPT goed organiseren, zodat de hulpverlening goed op elkaar is ingespeeld · Mensen vitaal houden (training valpreventie, sporten) en mogelijkheden bekend maken · Woongemak van Putten voor Elkaar te weinig benut · Huisbezoek 75+ organiseren (is afgenomen) en netwerk betrekken Ondersteunen/faciliteren zelfredzaamheid van inwoners met een lichamelijke beperking. Specifiek is in dit verband genoemd: · Zelfredzaamheid vergroten door zorg, bv fysio-/ergotherapie, in te zetten aan de voorkant, bij iemand thuis, zodat huishoudelijke hulp of rolstoel worden voorkomen. Of zodat herstel na operatie vlotter gaat. · Inzet digitale vaardigheden/ ondersteuning voor ouderen Verslavingsproblematiek De ondersteuningsmogelijkheden van bijvoorbeeld Tactus zijn niet bekend genoeg bij maatschappelijk partners. Specifiek is in dit verband genoemd: · Inzet theater, drama, dans · Inzet Moti 55 trajecten Tactus

de samenwerking met de zorg

Daarnaast richt de gemeente de ketenaanpak valpreventie in. Daarbij gaat het om signaleren van ouderen met een verhoogd valrisico, het aanbieden van een valpreventieve interventie en het doorverwijzen naar beweegaanbod. Regionaal is door de verpleeginstellingen én zorgkantoor een plan opgesteld ‘de samenredzame gemeenschap’. Later zijn gemeenten hierbij aangesloten. Het doel van dit plan is dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig wonen in een passende woonomgeving. Waar mogelijk met ondersteuning van de buurt en indien nodig met zorg. Regionaal sluiten wij als gemeenten hierop aan. De gemeente Putten levert regionaal input en waar mogelijk wordt lokaal de verbinding gelegd. · ·

· Meedoen Specifiek is in dit verband genoemd: · Actief promoten vrijwilligerswerk en vraag en aanbod samen brengen (wederkerigheid). · Open en toegankelijk buurtcentrum 0-100 voor ontmoeten, bewegen, welzijn, activiteiten, cultuur, met inzet van vrijwilligers/ ervaringsdeskundigen, zorg (fysio, ergo).

26 van 32

In de afspraken met Tactus is opgenomen dat zij contact leggen met de netwerkpartners in Putten om bekend te maken wat zij kunnen betekenen voor intermediairs, ouders, jongeren en volwassenen. Gebleken is dat het lastig blijft om aanwezig aanbod bij alle partijen bekend te maken en te houden. Dit geldt ook voor het aanbod van Tactus. Daarom gaat de gemeente inspirerende netwerkbijeenkomsten organiseren waar partijen elkaar kunnen ontmoeten en over elkaars aanbod informeren. Dit is opgenomen in hoofdstuk 3 van dit plan. Er wordt gekeken naar de inzet van cultuur als middel. Maar dit is niet specifiek gericht op verslavingsproblematiek op dit moment. · Vrijwilligerswerk zit in de opdracht van Putten voor Elkaar · Stroud is de basis van waaruit meerdere organisaties werken en door buurtgericht werken zullen er meer ontmoetingsmomenten ontstaan.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15068568/2