Begroting 2026-2029
Tekst van het document
w
Begroting 2026-2029 Uitgerekend recreatief Beleidsdeel
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................ 2 Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief ................................................................................................... 3 Hoofdstuk 2 Financiële hoofdlijnen........................................................................................... 8 Baten en lasten - overzicht en toelichting .................................................................................. 9 Financiële positie - uiteenzetting en toelichting ....................................................................... 14 Hoofdstuk 3 Thema’s en programma’s ................................................................................... 20 Thema Ruimte en leefomgeving .............................................................................................. 21 Thema Samenleving ................................................................................................................ 29 Thema Economie en recreatie ................................................................................................. 36 Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid .........................................................................
40 Hoofdstuk 4 Paragrafen ............................................................................................................ 46 Paragraaf Lokale heffingen ...................................................................................................... 46 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 51 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 56 Paragraaf Financiering ............................................................................................................ 66 Paragraaf Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 70 Paragraaf Verbonden partijen.................................................................................................. 72 Paragraaf Grondbeleid ............................................................................................................ 79 Paragraaf Wet Open Overheid ................................................................................................ 90 Paragraaf Informatieveiligheid en privacy ...............................................................................
92 Paragraaf Duurzaamheid ......................................................................................................... 95 Hoofdstuk 5 Bijlagen ............................................................................................................... 102 Bijlage A Specificatie per beleidsproduct .............................................................................. 102 Bijlage B Kengetallen ............................................................................................................. 106 Bijlage C Reserves en voorzieningen .................................................................................... 108 Bijlage D Overzicht belastingtarieven 2023-2026.................................................................. 109 Bijlage E Berekening EMU-Saldo .......................................................................................... 110 Bijlage F Begroting naar taakvelden ...................................................................................... 111 Bijlage G Geprognotiseerde balans ....................................................................................... 113 Bijlage H Waarborgen en garanties ....................................................................................... 114
2 van 114
Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief Putten, 30 september 2025 Aan de raad, Hierbij bieden wij u de Begroting 2026-2029 aan ter verdere behandeling en vaststelling door uw gemeenteraad. Van kadernota naar begroting In de Kadernota 2026 zijn de beleids- en financiële kaders uitgewerkt. De kadernota geeft richting aan het opstellen van de Begroting 2026-2029. In de Kadernota 2026 zijn de autonome ontwikkelingen doorgerekend op basis van het Coalitieakkoord 2022-2026 “En nu door!”. In het coalitieakkoord ‘En nu door!’ hebben de coalitiepartijen hun plannen voor de periode 2022-2026 beschreven. Dit coalitieakkoord is vertaald in een collegeprogramma. Op basis daarvan worden de concrete actiepunten voor de komende jaren vastgesteld. In hoofdstuk 3 van de begroting worden de concrete beleidsdoelstellingen toegelicht vanuit het Coalitieakkoord 2022-2026 waar in 2026 op wordt ingezet. De onderliggende begroting bevat daarmee het laatste jaar van het collegeprogramma. In 2026 staan de gemeenteraadsverkiezingen gepland. De Begroting 2026 is daarom relatief ingetogen, omdat in 2026 een nieuw coalitieakkoord wordt opgesteld. Verder zijn in de Kadernota 2026 de ontwikkelingen in het beleid voorgelegd aan de raad. Deze effecten zijn nu vertaald in deze begroting.
Een belangrijk uitgangspunt bij het opstellen van de begroting is dat de uitvoering van de kerntaken op orde is en blijft, waaronder het beheer van de openbare ruimte, de dienstverlening aan onze burgers, maar ook de zorg voor onze inwoners vanuit de WMO en Jeugdzorg en de financiële bestaanszekerheid die we vanuit de Participatiewet organiseren. We investeren in wonen De ambitie om woningen te bouwen zetten we voort. De uitvoeringsagenda van het Programma Wonen wordt in 2026 uitgewerkt. In Halvinkhuizen maken we een start met de bouw van 310 woningen in fase 1. Er staan ontwikkelingen van woningbouwlocaties op de planning, zoals project Achterstraat (appartementen), school Veenhuizerveld, Husselsesteeg (Hilary), Huybertsenweg en het project aan de Brinkstraat. Ook bij de sporthal Putter Eng zetten we in op nieuwbouw. Voor het bouwen van flexwoningen gaan we op zoek naar een tweede locatie. Met deze ambitie bouwen we verder aan een duurzaam en gevarieerd woningaanbod voor verschillende doelgroepen. We breiden bedrijventerreinen uit Ook werken we aan de realisatie van bedrijventerrein Henslare. Het betreft een exploitatiegebied met een omvang van 9,9 hectare. Daarvan is 5,8 hectare netto uitgeefbaar terrein beschikbaar voor de uitgifte van bedrijfskavels. Met bedrijventerrein Henslare wordt meer ruimte 3 van 114
ontwikkeld voor ondernemers in Putten. Momenteel loopt een procedure bij de Raad van State tegen het plan. Voor verdere uitwerking van het bedrijventerrein zijn we afhankelijk van deze uitspraak. Parallel aan deze realisatie kan de verkoop van kavels worden opgestart. De onduidelijkheid over de stikstofdepositie en de netcongestie in het vervolgtraject vraagt de nodige aandacht in de uitwerking en kan zorgen voor vertraging. Verder werken we voor het plangebied Ambachtstraat aan een ruimtelijk programma van eisen voor de verdere ontwikkeling hiervan en we werken aan revitalisering van Keizerswoert. Projecten Sporthal In het komende jaar werken we het ontwerp verder uit, zodat we in de tweede helft van het jaar de bouw kunnen starten. Wegen We gaan aan de slag met de wegen binnen de bebouwde kom en in het buitengebied. We starten de reconstructie aan de Engweg, waarmee we de verkeersveiligheid verbeteren. De rotonde aan de Hoofdlaan wordt aangepakt en we gaan aan de slag met het doortrekken van de fietsroute van Rimpeler naar het station en we verbeteren het fietspad langs de Husselsesteeg. Voor de Zuidelijke ontsluiting leveren we het haalbaarheidsonderzoek op aan de raad. Er is bijzondere aandacht voor participatie in het gebied met de grondeigenaren en belanghebbenden.
Stikstof In 2026 staan omvangrijke projecten op de agenda, waarbij investeringsprojecten geconfronteerd worden met stikstofproblematiek. In 2025 is duidelijk geworden dat gemeenten, mede door het zoneringsbesluit van de provincie Gelderland, te maken krijgen met aangescherpte normen. Deze aanscherping kan aanzienlijke gevolgen hebben voor investeringsprojecten, waaronder vertragingen, kostenstijgingen door langere looptijden, en in sommige gevallen het niet kunnen realiseren van projecten. Zowel vanuit de Rijksoverheid als via regionale samenwerking (actieplan stikstof Regio Foodvalley) wordt beleid ontwikkeld om (binnen duidelijke juridische en financiële randvoorwaarden) de stikstofproblematiek achter ons te laten. We zetten in op consistent en realistisch beleid, zodat (agrarische) ondernemers en projecten perspectief hebben en niet langer geremd worden door onzekerheid. Openbare ruimte Op basis van het OPOR gaan we aan de slag met het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Hierbij valt onder andere te denken aan de openbare verlichting, wegen, verkeersvoorzieningen, groen en speelruimtes. Zo zorgen we samen voor een aantrekkelijke leefomgeving voor iedereen.
4 van 114
Sociaal domein Op het terrein van Jeugd en WMO zien we de komende jaren een grote kostenstijging die nauwelijks beïnvloedbaar is. De kostenstijging op Jeugd wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere prijzen (indexatie). Voor wat betreft WMO zien we een stijging bij de inzet van begeleiding. Door versterkte samenwerking binnen de Brede Toegang komen inwoners met complexe problematiek vroegtijdig in beeld en kan er gericht ingezet worden om erger te voorkomen. In vergelijking met de regiogemeenten en ook landelijk gezien doet Putten het goed en lopen de uitgaven op Jeugd en WMO in de pas met de uitkering van het Rijk. Dit komt doordat wij al vroegtijdig Grip-op-Jeugd ingezet hebben. De consequentie hiervan is dat de ruimte om te bezuinigen er niet is. Echter worden wij vanaf 2028 geconfronteerd met een korting vanuit het Rijk van € 0,7 miljoen vanwege de Hervormingsagenda Jeugd. Wat betreft nieuw beleid beperken we ons tot een tweetal onderwerpen. We werken door op basis van het Meerjarenplan 2023-2027, hiermee is ook een ontwikkelreserve Samenleving 20232027 vastgesteld. Zoals aangegeven bij de vaststelling van het plan wordt nieuw beleid op basis van het Meerjarenplan altijd aan de raad voorgelegd. In 2024 en 2025 zijn op basis hiervan onder andere de beleidsplannen Preventie, Ouderen en Bestaanszekerheid vastgesteld.
En ook voor 2026 en 2027 zijn hiervoor nog gelden beschikbaar. Wij verwachten dat we in de toekomst door de inzet op preventie de kosten voor de uitvoering kunnen beheersen. Het gaat onder meer over Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) en het versterken van de sociale basis door de uitvoering van het preventieplan. Huisvesting scholen In 2026 investeren we in de vernieuwbouw en uitbreiding van Groevenbeek, waarbij de werkzaamheden naar verwachting gaan duren tot medio 2027. Verder werken we vanuit het Integraal Huisvestingsplan aan de vernieuwbouw van de Ichthus. Deze werkzaamheden duren ongeveer een jaar. Weerbaarheid Door recente ontwikkelingen in de maatschappij neemt de kans op een ontwrichtende crisis toe. Denk hierbij aan uitval van vitale infrastructuur door langdurige stroomuitval, cyberaanvallen of natuurgeweld. Inwoners worden opgeroepen om zich voor te bereiden op een dergelijke crisis en ook hulpdiensten bereiden zich voor om te werken in en met deze omstandigheden. Ook de gemeentelijke crisisorganisatie moet zich voorbereiden op een crisis. Naast dat de gemeente de eigen organisatie moet voorbereiden, heeft de gemeente ook als taak om inwoners te informeren. De VNG en VNOG hebben een actiepuntenlijst opgesteld waarmee gemeenten zich kunnen voorbereiden.
Deze actiepuntenlijst vormt de inhoud van de taken welke formeel naar de gemeente toekomen, waarmee er een basis gelegd wordt voor een regionaal overeenkomstige aanpak. Deze actiepuntenlijst is veelomvattend en vraagt het nodige onze van
5 van 114
organisatie. Nadat de bestuursafspraken door de VNOG zijn gemaakt, brengen we verder in beeld welke taken er op de gemeente afkomen en wat hiervan de gevolgen zijn voor onder meer capaciteit en middelen. Raadzaal In 2026 renoveren we de raad- en trouwzaal. Deze renovatie omvat het vervangen van audiovisuele apparatuur en verbetering van de klimaatinstallatie. Daarnaast worden de maatregelen genomen die nodig zijn voor uitbreiding van de gemeenteraad van 19 naar 21 zetels en worden de klimaatinstallatie in de Raadzaal en de akoestische voorzieningen in de representatieve hal verbeterd. Bedrijfsvoering De ambities in deze begroting vragen veel van de gemeentelijke organisatie. In de afgelopen jaren hebben we extra middelen beschikbaar gesteld in de begroting, waarmee we hebben geinvesteerd in de organisatie. Hiermee is extra capaciteit georganiseerd voor met name de kerntaken van de gemeente. Voor 2026 staan we voor een verdere inbedding van de taken en activiteiten die tot medio 2025 in BLNP verband werden gedaan. Daarbij onderzoeken we de mogelijkheden en opties om te komen tot een versterking van de regionale samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering. Op projecten wordt ook gewerkt met flexibele inzet. Toch heeft een toename van activiteiten en projecten ook impact op de bedrijfsvoering.
Daarbij blijft het een uitdaging in komende jaren om in de huidige krappe arbeidsmarkt de formatie op goed niveau te houden. Het financiële beeld is goed, met aandachtpunten De voorliggende Begroting 2026-2029 geeft de volgende begrotingspositie: Begrotingspositie Saldo bestaand beleid Beleidsontwikkelingen - Kadernota 2026 Saldo programmabegroting
2026
2027
2028
2029
3.506 -2.664 842
3.489 -2.627 862
1.969 -2.215 -246
2.657 -2.180 477
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De begroting laat meerjarig een positief saldo zien. Het bestaand beleid bestaat uit de mutaties van zowel de Kadernota 2026, de Meicirculaire 2025 en de reeds vastgestelde mutaties in het jaar 2025, maar ook de mutaties zoals die voorgesteld worden in deze begroting. Rekening houdend met de nieuwe beleidswensen vanuit de kadernota wordt het saldo lager, maar blijft het saldo van de Begroting 2026-2029 positief. Provinciaal toezicht De provincie Gelderland voert, op basis van de Gemeentewet, het financiële toezicht uit op de Gelderse gemeenten. Aan de hand van de programmabegroting en de jaarrekening wordt de toezichtsvorm bepaald. De gemeente is verantwoordelijk voor een financieel gezonde huishouding. Daarvoor is een begroting nodig die structureel en reëel sluit, rekening houdend met de volgende uitgangspunten:
6 van 114
-
U moet de structurele taken bekostigen met structurele opbrengsten. Dat betekent dat tegenover jaarlijkse terugkerende kosten, voldoende jaarlijkse terugkerende opbrengsten staan.
-
‘Reëel ramen’ wil zeggen dat u de kosten goed inschat en dat ze passen bij de taken. Zorg ervoor dat u uw kosten en opbrengsten realistisch raamt en dat de taken die daarbij horen haalbaar zijn.
De begroting is structureel en reëel in evenwicht in het begrotingsjaar 2026. Daarmee valt de gemeente Putten onder repressief toezicht van de provincie. Dat wil zeggen dat onze gemeente onder de lichtste vorm van toezicht staat. Tenslotte Ook nu spreken we de wens uit dat vaststelling van dit document mag leiden tot de behartiging van de belangen van onze gemeente en dat Gods zegen op onze arbeid zal rusten. Burgemeester en wethouders van Putten, de secretaris,
de burgemeester,
J. Blok
H.A. Lambooij
7 van 114
Hoofdstuk 2 Financiële hoofdlijnen Algemeen In dit hoofdstuk gaan we in op de gehanteerde uitgangspunten van deze begroting. Verder lichten we het begrotingsbeeld toe. Feitelijk vormt dit hoofdstuk de samenvatting van de financiële begroting. Uitgangspunten begroting Bij de opstelling van deze meerjarenbegroting zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: -
Basis voor de Begroting 2026-2029 zijn de Kadernota 2026 en de gewijzigde Begroting 2025-2028.
-
Alle budgettaire mutaties tot en met augustus 2025 zijn in deze begroting verwerkt.
-
Voor de prijzen wordt, op basis van de Meicirculaire 2025, rekening gehouden met een gemiddelde indexatie van 2,7%. De meerjarenramingen zijn gebaseerd op constante lonen en prijzen. Dit betekent dat de ramingen 2027 en volgende jaren niet verhoogd zijn met loonen prijsstijgingen. Uitgangspunt daarbij is dat toekomstige loon- en prijsstijgingen worden gecompenseerd door de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de indexatie van tarieven.
-
De raming van de salarissen is gebaseerd op het salarispeil van de meest recente cao-afspraken. Dit is verwerkt in de Kadernota 2026.
-
De kapitaallasten van investeringen zijn verwerkt. Daarbij is rekening gehouden met de effecten van het meerjarig investeringsplan (vervangingsinvesteringen), het gemeentelijk rioleringsplan, de onderwijsinvesteringen (basis: Integraal Huisvestingsplan(IHP) onderwijs 2025 – 2040), het sportaccommodatieplan en alle overige investeringen waartoe al eerder besloten is.
-
Voor de ontwikkeling van de algemene uitkering is de Meicirculaire 2025 gehanteerd. De septembercirculaire is bij het opstellen van voorliggende begroting nog niet verschenen. Het effect hiervan lichten wij via een afzonderlijke raadsbrief toe en wordt als begrotingswijziging 2026 verwerkt. Voor een nadere toelichting op de algemene uitkering wordt verder verwezen naar het programma Algemene dekkingsmiddelen (Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid).
-
De tarieven voor OZB, de rioolheffing, de forensen- en toeristenbelasting, de begraafrechten en de leges worden trendmatig met 4,4% verhoogd conform het vastgestelde indexatie percentage uit de Kadernota 2026.
-
Voorgesteld wordt het tarief voor afval te verhogen naar € 169,50. Dit tarief volgt uit de actualisatie van de kostendekkendheidsberekening. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf Lokale heffingen.
8 van 114
Verleende waarborgen en garanties De gemeente Putten staat garant voor diverse geldleningen van maatschappelijke instellingen (woningbouw en stichtingen). Het totaalbedrag aan verleende waarborgen en garanties is € 72,4 miljoen. In bijlage H is een specificatie opgenomen van de gewaarborgde geldleningen en garanties.
Baten en lasten - overzicht en toelichting Begrotingsbeeld Begroting
Lasten
Baten
2026
2027
2028
2029
2026
2027
2028
2029
22.960 33.986 3.049 18.591 78.585
37.214 34.153 5.859 18.661 95.887
46.113 34.559 6.332 18.605 105.609
30.119 34.680 4.445 18.568 87.813
12.719 26.989 5.269 5.528 746 4.013 58.542 58.599 77.276 95.129
36.330 5.828 3.990 57.725 103.872
19.891 5.828 2.098 58.529 86.346
-758
-1.737
-1.467
565 405 1.114 13.060 211 211 305 304 2.196 13.981
475 1.054 211 304 2.045
397 1.054 211 304 1.966
-246
477
Begrotingsthema's Ruimte en leefomgeving Samenleving Economie en recreatie Bestuur dienstverlening en veiligheid Totaal Geraamd totaal baten en lasten Mutaties reserves Ruimte en leefomgeving Samenleving Economie en recreatie Bestuur dienstverlening en veiligheid Totaal
-1.309 45 45
22 11.850 489 12.361
553 553
22 22
Geraamd resultaat
842
862
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Primair wordt het begrotingssaldo verrekend met de algemene reserve, zowel voor- als nadelig. Met de vaststelling van de nota Reserves en voorzieningen 2023 heeft de raad besloten om de begrotingsoverschotten voor 2023-2026 in te zetten als voeding voor de reserve investeringsfonds, totdat het maximum van € 12,6 miljoen van de reserve investeringsfonds is bereikt. Daarna wordt het overschot toegevoegd aan de algemene reserve. Tekorten worden verrekend met de algemene reserve. Met de toevoeging in 2025 vanuit het jaarrekeningresultaat 2024 is het maximum reeds bereikt. Toelichting afwijking begrotingssaldo ten opzichte van de Kadernota 2026 Het vertrekpunt van de Begroting 2026-2029 is de Kadernota 2026, inclusief wijzigingen die reeds zijn vastgesteld in 2025 door de raad: Verloop startbegroting
Verloop begrotingssaldo
2026
2027
2028
2029
Saldo voor Kadernota 2026
1.052
877
844
1.424
Autonome ontwikkelingen - Kadernota 2026
3.005
2.835
1.256
1.287
Beleidsontwikkelingen - Kadernota 2026
-2.664
-2.627
-2.215
-2.180
Saldo na Kadernota 2026
1.393
1.085
-115
531
Vastgestelde wijzigingen ná Kadernota
-160
-132
-154
-98
Saldo na Kadernota 2026 incl. vastgestelde wijzigingen
1.233
953
-269
433
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
9 van 114
Nieuw beleid In de Kadernota 2026 is een aantal wensen voor nieuw beleid opgenomen. In deze begroting is de verhoging van de structurele budgetten die hiermee verband houden verwerkt. Onderstaand treft u een specificatie van het nieuw beleid conform de Kadernota 2026: Beleidsontwikkelingen - Kadernota 2026
2026
2027
2028
2029
Thema Ruimte en leefomgeving Mutaties met effect op het begrotingssaldo Programma Duurzaamheid
p.m.
p.m.
p.m.
EHPZ - bijstelling (concept)begroting 2026
-35
-35
-35
p.m. -35
OPOR - structureel effect
-409
-491
-438
-438
OPOR - incidenteel effect
-110
-40
-40
-
Rotonde Hoofdlaan, bijdrage aan provincie
-35
-35
-35
-35
Parkeerplaatsen Vervoornstraat/Groeneveltstraat
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Mutaties kleiner dan € 25.000
-48
-53
-53
-53
Budgettair neutraal Programma Wonen
-50
-
-
-
ODVeluwe - indexatie Begroting 2026
-58
-58
-58
-58
Keuzenotitie Instrumentarium borging klimaatadaptatie
-40
-
-
-
40
-
-
-
50
-
-
-
Keuzenotitie - dekking voorziening riolering Mutaties reserves Programma Wonen Thema Samenleving Mutaties met effect op het begrotingssaldo Nieuwbouw binnensportaccommodaties Hogere lasten Jeugd
-
-
-118
-118
-1.518
-1.579
-1.232
-1.232
Bewegingsonderwijs
-50
-50
-50
-50
Hogere lasten WMO
-522
-421
-323
-323
Mutaties kleiner dan € 25.000
-46
-46
-46
-46
Budgettair neutraal GGD NOG - indexatie Begroting 2026
-28
-28
-28
-28
Indexatie 2025 e.v.
-301
-301
-301
-301
Mutaties reserves Opheffing egalisatie reserve Sociaal domein
111
111
111
111
Storting reserve Investeringsfonds
-
-1.175
-
-
Bijdrage Algemene reserve *
-
1.175
-
-
Bijdrage res. Investeringsfonds - dekking afschrijving
-
-
29
29
Toeristische investeringsagenda
-30
-30
-30
-30
Cultuurvisie 2025-2028 ‘Cultuur voor Elkaar’
-25
-25
-25
-25
Subsidie VVV
-24
-24
-24
-24
Mutaties kleiner dan € 25.000
-33
-26
-23
-27
-5
-5
-5
-5
Artificial Intelligence (AI)
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
NIS2/ Cyberbeveiligingswet
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Automatisering
-36
-39
-38
-38
Lagere energielasten gebouwen
65
65
65
65
Extra kosten bedrijfsvoering a.g.v. ontmanteling BLNP
-51
-46
-46
-46
Algemene uitkering- stelpost BCF 50%
193
193
193
193
Mutaties kleiner dan € 25.000
-61
-56
-57
-58
Thema Economie en recreatie Mutaties met effect op het begrotingssaldo
Budgettair neutraal Indexatie 2025 e.v. Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid Mutaties met effect op het begrotingssaldo
10 van 114
Beleidsontwikkelingen - Kadernota 2026 Budgettair neutraal
2026
2027
2028
2029
VNOG – indexatie Begroting 2026
-36
-36
-36
-36
Prijscompensatie 2026 - inzet GR
122
122
122
122
Indexatie 2025 e.v.
-116
-116
-116
-116
Inzet stelpost indexatie 2025 e.v.
422
422
422
422
-2.627
-2.215
-2.180
Totaal nieuw beleid
-2.664
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Na het opstellen van de Kadernota 2026 zijn wijzigingen met budgettaire effecten in de begroting verwerkt. Onderstaand overzicht geeft weer hoe het begrotingssaldo na de Kadernota 2026 (inclusief vastgestelde wijzigingen) is bijgesteld. Toelichting
Van Kadernota 2026 naar Begroting 2026 Saldo na kadernota incl. vastgestelde wijzigingen
2026
2027
2028
2029
1.233
953
-269
433
49
49
49
49
49
49
49
49
Meevallers Bijstelling OZB - areaaluitbreiding 2026
1
Totaal meevallers Tegenvallers Nieuwe telefooncentrale aanbesteding en implementatie Weerbaarheid
2
-50
-
-
-
3
-100
-
-
-
Tijdelijke huisvesting Ichthus
4
-210
-
-
-
Overige mutaties HJR 25 & BEGR 26 (<€ 25k)
5
-80
-140
-26
-5
Totaal tegenvallers
-440
-140
-26
-5
Saldo Begroting 2026-2029
842
862
-246
477
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Toelichting voordelen 1.
De OZB-tarieven zijn in de Kadernota 2026 geïndexeerd. Bij de actualisatie van de begroting wordt een inschatting gemaakt van de areaaluitbreiding van komend jaar (eenmalig). Dit effect is geraamd op € 49.000.
Toelichting nadelen 2.
In 2026 wordt de telefooncentrale opnieuw aanbesteed en naar verwachting komen daar vervolgens ook kosten uit voor de implementatie ervan. In de begroting 2026 ramen we hiervoor incidenteel € 50.000 aan. De structurele lasten van de nieuwe centrale passen naar verwachting binnen de huidige budgetten.
3.
De VNOG heeft bestuursafspraken uitgewerkt om de weerbaarheid en veerkracht in de regio te versterken. Deze afspraken zijn bedoeld om gemeenten een leidraad te geven bij hun lokale opgaven en om de weerbaarheid en veerkracht van de gemeente te bevorderen. De bestuursafspraken weerbaarheid bevatten een actielijst met concrete inspanningen voor gemeenten en de VNOG. Deze bestuursopdracht komt op 27 november 2025 ter besluitvorming bij de VNOG. Hiermee wordt duidelijk welke taken er op de gemeente af komen, alleen is er (nog) niet voorzien in de financiering. Om deze taken voor 2026 op te kunnen pakken, ramen we een budget van € 100.000 voor 2026. Nadat de bestuursafspraken door de VNOG zijn besloten,
11 van 114
brengen we verder in beeld welke taken er op de gemeente afkomen en wat hiervan de structurele gevolgen zijn voor onder meer capaciteit en middelen. 4.
In 2026 gaan we aan de slag met de vernieuwbouw van school de Ichthus. Om in tijdelijke huisvesting te voorzien, zijn we voornemens om tijdelijke units te huren. De kosten hiervoor zijn geraamd op € 210.000,-.
5.
Verder zijn er enkele aanramingen gedaan in de Begroting 2026 van < € 25.000 per item.
Specificatie incidentele baten en lasten Hieronder is een overzicht opgenomen van incidentele baten en lasten. Overzicht incidentele baten en lasten
Prog.
2026
2027
2028
2029
Baten Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Grondexploitatie - woningbouw
PR
4.350
18.647
27.967
11.517
PER
590
3.864
3.841
1.949
4.940
22.511
31.808
13.466
Thema 2 Samenleving Niet van toepassing Thema 3 Economie en recreatie Grondexploitatie - bedrijfsterreinen Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Niet van toepassing Totaal baten, excl mutaties reserves Mutaties reserve Thema 1 Ruimte en Leefomgeving 0,7 fte Wonen (reserve knelpunten) Bijdrage GVVP verkeersmaatregelen (algemene reserve) Bijdrage Duurzaamheid (algemene reserve)
PR
50
PL
114
Duurzaamheid, ecologisch bermbeheer 2024-2028
PL
12
12
12
Bijdrage reserve complexe casuistiek Jeugd t/m 2031
PGO
700
700
700
Beleidsplan Bestaanszekerheid 2024-2027
PMP
66
66
Meedoen in gelijkwaardigheid 2024-2027
70
PL
Thema 2 Samenleving
PMP
36
46
Beleidsplan Preventie 2025-2027
PMP
199
199
Beleidsplan Statushouder in Putten
PMP
28
Beleidsplan Ouderen
PMP
55
700
Totaal baten reserves
1.260
1.093
712
700
Totaal baten
6.200
23.604
32.520
14.166
-18.647
-27.507
-11.517
Lasten Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Grondexploitatie - woningbouw
PR
-4.327
Basisregistraties op orde
PR
-59
Uitvoeren parkeeronderzoek
PL
-30
OPOR - inhaalslag wegen
PL
-70
OPOR - onderhoud Hooiweg
PL
-40
Bijdrage GVVP verkeersmaatregelen
PL
Duurzaamheid, bijdrage algemene reserve Duurzaamheid, onderzoekskosten programmalijn Circulair Duurzaamheid, ecologisch bermbeheer 2024-2028
PL PL
-40
-114 -25
PL
-12
-12
Beleidsplan Bestaanszekerheid 2024-2027
PMP
-66
-66
Meedoen in gelijkwaardigheid 2024-2027
PMP
-36
-46
Beleidsplan Preventie 2025-2027
PMP
-199
-199
Beleidsplan Statushouder in Putten
PMP
-28
Thema 2 Samenleving
12 van 114
-40
-40
-12
Overzicht incidentele baten en lasten Beleidsplan Ouderen Tijdelijke huisvesting Ichthus
Prog.
2026
2027
2028
2029
-55
PMP PWL
-210
PER
-590
Thema 3 Economie en recreatie Grondexploitatie - bedrijfsterreinen
-3.375
-3.841
-1.949
-22.455
-31.399
-13.466
Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Telefooncentrale, aanbesteding en implementatie
-50
PBD
Totaal lasten, excl. mutaties reserves
-5.881
Mutaties reserve Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Grondexploitatie, bijdrage bovenwijks/kostenverhaal Storting bijdrage GVVP verkeersmaatregelen (dekking kap.lasten) Thema 3 Economie en recreatie
PR
Grondexploitatie, bijdrage bovenwijks Henslare
PER
-23 -70
PL
-489
Totaal lasten reserves Totaal lasten
-461
-23
-559
-461
-
-5.904
-23.014
-31.860
-13.466
Totaal incidentele baten en lasten
296
590
660
700
Begrotingsresultaat
842
862
-246
477
Structureel begrotingsevenwicht
546
272
-906
-223
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Structureel in evenwicht In het kader van het provinciaal toezicht geeft de provincie Gelderland een oordeel over onze begroting. Bij deze beoordeling wordt gekeken naar een zuiver structureel saldo, waarbij de incidentele baten en lasten niet worden meegenomen. In onderstaand overzicht geven we het structurele saldo (zonder incidentele baten) en lasten weer: Structureel begrotingssaldo Saldo baten en lasten Mutaties reserves Saldo na bestemming Mutaties incidentele baten en lasten Structureel begrotingsevenwicht
2026 -1.309
2027 -758
2028 -1.737
2029 -1.467
2.151
1.620
1.492
1.944
842 296 546
862 590 272
-246 660 -906
477 700 -223
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De begroting laat in 2026 nog een positief structureel saldo zien. Na 2026 zijn er wel aandachtspunten en eindigt het structureel begrotingsevenwicht in 2029 negatief. Het negatieve saldo ontstaat met name door de ontwikkelingen in de algemene uitkering. Het kabinet heeft in de Voorjaarsnota 2025 weliswaar extra geld beschikbaar gesteld tot en met 2027 om de jeugdzorg en de terugval in het gemeentefonds te dekken, maar voor 2028 is de situatie nog onduidelijk. Hoewel de begroting in 2028 negatief eindigt, is het tekort beheersbaar, ook gezien de financiele positie van de gemeente. Als gemeente zullen we onze financiële positie stringent monitoren, zodat we snel kunnen handelen indien de ontwikkelingen daartoe noodzaak voor geven.
13 van 114
Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves In onderstaand overzicht staan per thema de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan/uit de reserves genoemd. De grootste bedragen per thema worden apart genoemd. Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Toevoegingen Niet van toepassing Totaal toevoegingen Onttrekkingen Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Aanleg 2e deel Henslare Steenenkamer fase 1B Calcariaweg, Sprielderweg Van Geenstraat Schootmanshof fase 3 Reconstructie Jan Nijhuisstraat Stationsstraat Diverse fietspaden Kolthoorn Flexwonen Overig
2026
2027
2028
2029
-
-
-
-
58 72 27 11 27 9 18 17 26 21 103
58 72 27 11 27 9 18 17 26 21 108
58 72 27 11 27 9 18 17 26 21 108
58 72 27 11 27 9 18 17 26 21 111
-
169 -
169 154
169 154
Thema 3 Economie en recreatie Stroud Centrumplan
94 148
94 148
94 148
94 148
Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Verbouwing gemeentehuis Inrichting en ICT Overig Totaal onttrekkingen
231 73 1 936
231 73 1.108
231 73 1.263
231 73 1.266
Thema 2 Samenleving Groevenbeek Sporthal
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De structurele onttrekkingen hebben betrekking op de reserve dekking kapitaallasten, die is bedoeld om de kapitaallasten voor de bijbehorende investeringen te dekken. De onttrekkingen zijn conform besluiten die zijn genomen door de raad.
Financiële positie - uiteenzetting en toelichting Ontwikkeling reserves en voorzieningen In onderstaande overzichten wordt inzicht gegeven in de verwachte ontwikkeling van de reserves in de komende jaren op basis van de bekende situatie per september 2025.
842
126
12.148
Ontwikkeling 2027-2029 -176
62.831
22
2.070
60.783
-4.736
1.993
270
20
2.244
4.125
6.369
Voorzieningen
14.428
1.417
2.528
13.316
-2.931
10.385
Totaal
90.684
2.551
4.744
88.491
-3.718
84.773
Stand 1-1-2026 Algemene reserves
11.432
Bestemmingsreserves Grondexploitatie
Vermeerd. 2026
Vermind. 2026
Stand 31-12-2026
Stand 31-12-2029 11.972 56.047
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
14 van 114
Volgens de huidige prognose zullen de reserves en voorzieningen dalen in de begrotingsperiode. In deze cijfers is alle informatie verwerkt waarover al besluiten zijn genomen. Voor een prognose van alle reserves en voorzieningen wordt verwezen naar bijlage C Reserves en voorzieningen van deze begroting. De beschikbare buffer in de vorm van reserves en voorzieningen van een gemiddelde Gelderse gemeente bedraagt in 2025 € 1.747 per inwoner. Dit kengetal is voor Putten met € 3.591 per inwoner beduidend hoger. Dat geeft aan dat onze ge-
Reserves en voorzieningen per inwoner 2025 Algemene reserve
Putten
Bestemmingsreserves (excl. grondexploitatie)
Gelderland (gemiddeld) 270 580 2.818
837
Voorziening Totaal
503 330 3.591 1.747 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel Bron: Financieel toezicht gemeenten, provincie Gelderland
meente een robuuste financiële positie heeft. Algemene reserve
De prognose van de algemene reserve is als volgt: Overzicht algemene reserve Stand per 1 jan (na bestemming resultaat)
2025 16.122
2026 11.433
2027 12.149
2028 11.824
2029 11.496
2.019 2.019
842 842
862 862
-246 -246
477 477
100 30 30 40 30 20
-
-
-
-
90
-
-
-
-
26
-
-
-
-
15
-
-
-
-
25 13 25 40 25 18
-
-
-
-
13
-
-
-
-
10
-
-
-
-
13
-
-
-
-
35
-
-
-
-
54 70 37 20 120 21 74
-
-
-
-
Toevoegingen Saldo begroting 2026-2029 Totaal toevoegingen Onttrekkingen JR22 Wet Open Overheid JR23 GVVP oversteek Z'veldweg/Oud groevenbeekln JR23 GVVP 2.5 Nijkerkerstraat JR23 inzet overschot 2023 JR23 GVVP Onderzoek en oprichten parkeerfonds JR23 GVVP 3.5 veilige schoolomgeving JR24 Bluswatervoorzieningen tbv beschermin natuurgebieden JR24 KN24 - PvA doorontwikkeling BLNP (Wagenaarhoes) JR24 KN24 - Opstellen historisch bureauoz ongesprongen explosieven JR24 BGR24 - Optimalisatie bedrijfsvoering Buitendienst JR24 BGR24 - Productenbegroting Buitendienst JR24 BGR24 - Opstellen beleid eigendommenbeheer JR24 KN24 - Uitvoeringsagenda Economische visie JR24 Budget Veluwe Agenda JR24 Evenementen ihkv 80-jaar Bevrijding JR24 BGW 14-2024 Erfgoedbeleid actualisatie cultuurhistorische inventarisatie JR24 BGR24 - incidentele opstartkosten actualiseren erfgoedbeleid. JR24 HJ24 Redengevende beschrijvingen karakteristieke panden JR24 Erfgoedbeleid tijdelijke projectbegeleiding 20242027 JR24 Inzet straatcoaches JR24 Transitie reïntegratiebedrijven (inclusief groep) JR24 HAR gelden statushouders inburgeraars JR24 KN24 - Actualiseren welstandsbeleid JR24 KN24 - Verwijderen overbodige fietspaaltjes JR24 Basisregistraties op orde JR24 Voorbereidingskrediet Putterbrink-Husselsesteeg
15 van 114
Overzicht algemene reserve JR24 Opstellen plan vernieuwen bewegwijzering parkeerring JR24 Uitvoeringskosten Lbv en Lbv-plus JR.24 Groene scheg Centrumplan subsidie 2020-2021 Ecologisch bermbeheer 2024-2028
2025
2026
2027
2028
2029
77
-
-
-
-
54 41 35 12
12
12
12
-
Naar reserve Algemene buffer MC24 - uitvoeringskosten Omgevingswet
137
-
-
-
-
Naar Reserve kapitaallasten De Kolthoorn GVVP verkeersmaatregelen
150 650
-
-
70
-
Naar reserve Investeringsfonds Overschot 2024 naar reserve investeringsfonds Aanvullende bijdrage van 25% krediet sporthal
3.703 -
-
1.175
-
-
Gereserveerd voor Geoormerkt Duurzaamheidsprojecten Geoormerkt Opvanglocaties Totaal onttrekkingen
224 632 6.708
114 126
1.187
82
-
Stand per 31 dec. AF: Ondergrens algemene reserve Ruimte
11.433 2.400 9.033
12.149 2.400 9.749
11.824 2.400 9.424
11.496 2.400 9.096
11.973 2.400 9.573
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De ondergrens van de algemene reserve bedraagt € 2,4 miljoen (circa € 100 per inwoner). Dankzij de positieve uitkomsten van de meerjarenbegroting komt de stand van de algemene reserve boven de vastgestelde ondergrens. Onze gemeente beschikt in combinatie met andere bestemmingsreserves over een goede buffer. Reserve grondexploitatie De reserve grondexploitatie kent in de meerjarenraming het volgende verloop: Overzicht reserve grondexploitatie
2025 7.476
2026 1.158
2027 1.384
2028 2.657
2029 3.923
Broeksteegje
10
-
-
-
-
Rotonde Nijkerkerstraat / van Geenstraat
29
-
-
-
-
Verwachte winstneming Halvinkhuizen fase 1
-
75
155
155
75
Verwachte winstneming Henslare
-
171
1.118
1.111
563
39
246
1.273
1.266
638
5.682
-
-
-
-
50
20
-
-
-
Stand per 1 jan. Toevoegingen:
Totaal toevoegingen Onttrekkingen Verliesvoorziening Halvinkhuizen fase 2-3 Claim Ontwikkeling Achterstraat Gebiedsvisie Brinkstraat
625
-
-
-
-
Totaal onttrekkingen
6.357
20
-
-
-
Stand per 31 dec. AF: Ondergrens reserve grondexploitatie Ruimte/nog andere dekking benodigd
1.158 2.500 -1.342
1.384 2.500 -1.116
2.657 2.500 157
3.923 2.500 1.423
4.561 2.500 2.061
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
16 van 114
Reserve sociaal domein De reserve sociaal domein kent in de meerjarenraming het volgende verloop: Overzicht reserve Sociaal domein Stand per 1 jan. Jeugd Overige ESF subsidie inzet project Totaal mutaties Stand per 31 dec.
2025 5.945 -700
2026 5.197 -700
2027 4.497 -700
2028 3.797 -700
2029 3.097 -700
-48 -748 5.197
-700 4.497
-700 3.797
-700 3.097
-700 2.397
1.000 4.197
1.000 3.497
1.000 2.797
1.000 2.097
1.000 1.397
AF: Ondergrens reserve sociaal domein Ruimte/nog andere dekking benodigd
Bedragen * € 1.000
Reserve investeringsfonds Bij de actualisatie van de nota Reserves en voorzieningen 2023 is besloten tot de vorming van een reserve investeringsfonds. De reserve is op basis van deze nota gevoed met € 4,0 miljoen vanuit de reserve algemene buffer. Verder wordt de reserve gevoed vanuit de overschotten op de (vorige) begroting in 2023-2026, totdat het benodigde en maximale saldo van € 12,6 miljoen is bereikt. Het verloop van de voorziening in de Begroting 2026 is dan als volgt: Overzicht reserve Investeringsfonds Stand per 1 jan.
2025 8.897
2026 12.600
2027 12.600
2028 3.100
2029 3.100
3.703 -
-
-
-
-
-
1.175
-
-
8.550
-
-
-
-
Groevenbeek 25% > reserve dekking kapitaallasten
-
-
4.500
-
-
Zuidelijke ontsluiting 25% > reserve dekking kapitaallasten
-
-
-
-
-
Bijdrage sporthal 25% > reserve dekking kapitaallasten
-
-
6.175
-
-
Totaal onttrekkingen
-
-
10.675
-
-
12.600
12.600
3.100
3.100
3.100
Toevoegingen: Overschot 2024 naar reserve investeringsfonds Bijdrage uit AR Totaal toevoegingen Onttrekkingen - naar reserve dekking kapitaallasten
Stand per 31 dec.
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De reserve heeft bij de jaarrekening 2024 het afgesproken maximum bereikt. Aanvullend is besloten om € 1.175.000 vanuit de Algemene reserve beschikbaar te stellen als bijdrage voor de investering in de sporthal. Meerjaren investeringsprogramma (MIP) De raming van de kapitaallasten in de Begroting 2026-2029 is gebaseerd op de lopende kapitaallasten aangevuld met de kapitaallasten uit het MIP. De budgettaire gevolgen van de investeringen uit het MIP zijn daarmee al vertaald in de kapitaallasten in de begroting, rekening houdend met het moment van oplevering.
17 van 114
Het MIP bestaat uit de volgende geplande investeringen: Meerjaren Investeringsprogramma (MIP)
2026
2027
2028
2029
Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Vervanging speeltuinen
172.600
69.000
69.000
Vervanging groen begraafplaats
20.500
20.500
20.500
20.500
Vervanging verlichting
398.400
398.400
398.400
398.400
Vervanging groen
369.700
369.700
369.700
369.700
Investering bomen
51.400
51.400
51.400
51.400
1.351.200
505.800
583.800
774.300
Wegen - levensduurverlengend groot onderhoud wegen GVVP- Verbeteren Fietspaden Groene Scheg
275.000
Veluwe aan zee ontvangstlocatie / recreatieve verbindingen
300.000
Parkeerplaatsen Vervoornstraat/Groeneveltstraat
69.000
145.000
Rotonde Hoofdlaan
1.400.000
Reconstructies
3.898.300
817.800
302.000
-
Investeringen riolering
1.284.000
1.245.000
1.686.000
1.367.000
Totaal thema 1
9.666.100
3.477.600
3.480.800
3.050.300
Thema 2 Samenleving Duurzame renovatie Ichthus (aanvulling)
204.500
School Steenenkamer
2.873.500
De Korenbloem
1.643.000
Gabriel school
6.918.000
Pelikaan school
5.843.000
Duurzame renovatie Bij de Fontein
5.296.000
Schuilplaats school tijdelijke uitbreiding
600.000
Schuilplaats school
2.548.700
Totaal thema 2
804.500
11.434.500
-
13.687.700
Thema 3 Economie en recreatie Ontwikkeling en visie Ambachtstraat
20.000
Totaal thema 3
20.000
-
-
-
Automatisering
339.400
85.000
623.000
160.000
Tractie
43.200
50.250
60.000
55.000
Totaal thema 4
382.600
135.250
683.000
215.000
10.873.200
15.047.350
4.163.800
16.953.000
Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid
Totaal MIP
Bedragen * € 1,-
Ten opzichte van de vorige begroting geldt dat de investeringen die volgen uit OPOR zijn verwerkt in het MIP. Het budget voor verbeteren van de fietspaden Groene Scheg is opgenomen vanuit het GVVP. In het GVVP is inhoudelijk bepaald dat we het fietsnetwerk verbeteren door de fietsroutes door park De Groene Scheg breder te maken met de raming van € 275.000. Bij de vaststelling van het GVVP is deze raming per abuis niet in het besluit overgenomen. In de begroting wordt dit nu toegevoegd aan het MIP, zodat de uitvoering in 2026 kan starten. Verder zijn de investeringen voor de rotonde aan de Hoofdlaan en de parkeerplaatsen Vervoornstraat/Groeneveltstraat vanuit de Kadernota 2026 toegevoegd aan het MIP.
18 van 114
Het budget voor de Ichthus school wordt verhoogd vanwege prijsstijgingen (indexatie). De eerste inrichting van de tijdelijke uitbreiding voor de Schuilplaats was in 2025 opgenomen, voor 2026 wordt de tijdelijke uitbreiding gerealiseerd die nodig is om het capaciteitsgebrek op te vangen (uit: IHP 2025-2040). De investering in school Steenenkamer is in 2027 in de planning opgenomen. De investeringen in de scholen Diermen en de Hoef zijn naar achteren geschoven ten opzichte van het IHP. Nieuwe investeringskredieten worden bij de begrotingsbehandeling met het vaststellen van de financiële positie geautoriseerd. Dat betekent dat met het goedkeuren van de begroting de investeringskredieten voor het jaar 2026 beschikbaar worden gesteld.
19 van 114
Hoofdstuk 3 Thema’s en programma’s De begroting is opgebouwd uit vier thema’s, die op hun beurt weer bestaan uit programma’s. Een programma is een samenhangend geheel van beleidsproducten, activiteiten en geldmiddelen. De verdeling van de totale lasten en baten in de begroting over de verschillende thema’s is hieronder weergegeven.
Baten begroting per thema 2026 Ruimte en leefomgeving € 12.719 Samenleving € 5.269 Bestuur dienstverlening en veiligheid € 58.542
Economie en recreatie € 746
Lasten begroting per thema 2026 Bestuur dienstverlening en veiligheid € 18.591
Ruimte en leefomgeving € 22.960
Economie en recreatie € 3.049
Samenleving € 33.986
20 van 114
Thema Ruimte en leefomgeving Algemeen Het thema Ruimte en leefomgeving heeft betrekking op de volgende programma’s: -
Programma Ruimte
-
Programma Leefomgeving
-
Programma Kostendekkende dienstverlening
Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heren Cornelissen, ’t Jong, Lambooij en Van Nieuwenhuizen.
Wat willen we bereiken? In het coalitieakkoord ‘En nu door!’ hebben de coalitiepartijen hun plannen voor de periode 2022-2026 beschreven. Dit coalitieakkoord is vertaald in een collegeprogramma. Op basis daarvan worden de concrete actiepunten voor de komende jaren vastgesteld. Hieronder worden de concrete beleidsdoelstellingen toegelicht die in 2026 aandacht zullen vragen.
Wat gaan we daarvoor doen? Actiepunten 2026 – programma Ruimte Wonen Uitwerking ambities en opgaven Omgevingsvisie in programma's (Wonen)
Cornelissen
In 2026 werken we aan de verdere uitwerking van de Uitvoeringsagenda van het Programma Wonen. Zo wordt ingezet op de realisatie van het beoogde aantal nieuwbouwwoningen conform projectplanning/Woondeal 2.0., onderzoeken we de mogelijkheden om de bestaande woningvoorraad beter te benutten, geven we uitvoering aan de Woonzorgvisie en werken we samen met Woningstichting Putten aan de uitvoering van de Prestatieafspraken. Ontwikkelperspectief Zuid
‘t Jong
We gaan een ontwikkelperspectief opstellen voor het gebied aan de zuidkant van Putten. Het zogenoemde Ontwikkelperspectief Zuid is een integrale gebiedsgerichte uitwerking van de Omgevingsvisie. Het plan hiervoor bevindt zich nog in de onderzoeksfase en we zijn begonnen met de voorbereidende werkzaamheden. Het opstellen van het Ontwikkelperspectief Zuid is sterk afhankelijk van andere ruimtelijke opgaven (woningen, bedrijven en overige functies) en projecten, zoals de zuidelijke ontsluitingsweg, Halvinkhuizen en de uitwerking van het programma Economie. Zodra er duidelijkheid is over deze opgaven en projecten, gaan we aan de slag met het opstellen van het perspectief. Ontwikkeling woningbouwlocatie Halvinkhuizen
Cornelissen
In fase 1 Halvinkhuizen zijn eind 2025 de voorbereidingen getroffen voor de start bouw van de eerste 100 woningen. De planning is om net voor de zomer van 2026 te starten met de bouw van de woningen.
21 van 114
Deze planning is wel afhankelijk van vergunningen die van de provincie moet worden verkregen voor stikstof en voor het aantasten van het foerageergebied van de das. Daarnaast is het nog onzeker of de nutspartijen tijdig kunnen starten met de aanleg van nutsvoorzieningen. Voor de ontwikkeling van Halvinkhuizen fase 1 en Halvinkhuizen fase 2 en 3 zijn in 2025 grondexploitaties vastgesteld. Het vervolg in 2026 is afhankelijk van de uitkomsten van de beroepen die tegen het Omgevingsplan zijn ingediend bij de Raad van State. Flexwonen
Cornelissen
Het project Flexwonen Bijsterenseweg is eind 2025 afgerond. In 2026 besteden we aandacht aan de nazorgfase. Daarnaast zetten we de zoektocht naar een tweede locatie voor flexwoningen voort. Ontwikkeling woningbouwlocatie Achterstraat (appartementen)
Cornelissen
We doorlopen de aanbesteding voor de ontwikkeling van de woningbouwlocatie aan de Achterstraat en de ontwikkelaar zet de ontwikkeling vervolgens in gang. Visie herinrichting Achterstraat/Molenstraat
Van Nieuwenhuizen
en verbinding Gervenhof met winkelgebied In 2026 vindt de technische uitwerking plaats. We besteden het project aan en maken een start met de uitvoering. Ontwikkeling woningbouwlocatie school Veenhuizerveld
Cornelissen
We ontwikkelen het huidige schoolgebouw (met aanpassingen) naar een woonfunctie. Verschillende scenario's worden verder uitgewerkt. Ontwikkeling woningbouwlocatie Husselsesteeg (Hilary)
‘t Jong
De ontwikkelaar begint met de bouw van de nieuwe woningen aan de Husselsesteeg. Ontwikkeling woningbouwlocatie Van Damschool
Cornelissen
De Van Damschool wordt op dit moment gebruikt voor de noodhuisvesting van andere scholen in verband met verbouwing en renovatie en deze locatie blijft voorlopig ook daarvoor nodig. Voor de periode na het tijdelijk gebruik, gaan we onderzoeken of het schoolgebouw getransformeerd kan worden naar wonen, waarbij behoud van de huidige bebouwing uitgangspunt is. Ontwikkeling woningbouwlocatie Huybertsenweg
Cornelissen
De ontwikkelaar gaat een BOPA (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) indienen. Als de vergunning definitief is verleend, gaat de ontwikkelaar de technische uitwerking plannen, de verkoop starten en de woningbouwlocatie bouwrijp maken. Ontwikkeling woningbouwlocatie Brinkstraat
Cornelissen
Het voorkeursscenario voor de woningbouwlocatie wordt uitgewerkt in een stedenbouwkundig ontwerp, inclusief de daarbij behorende grondexploitatie.
22 van 114
Herontwikkeling gebied sporthal Putter Eng
Cornelissen / Van den Hoorn
Nu het krediet voor de nieuwe binnensportaccomodatie beschikbaar is wordt er een plan uitgewerkt voor de te slopen Binnensportaccomodatie. Hierbij wordt ingezet op woningbouw. Buitengebied, onze buurtschappen Regio Foodvalley
‘t Jong
In de regio Foodvalley werken we verder aan een actieplan stikstof, gebaseerd op de notitie 'Van het stikstofslot: oplossingen uit de Gelderse vallei'. Dit plan is aangeboden aan demissionair minister Wiersma. Wij schrijven mee en zetten ons hiermee in voor de aanpak van de Veluwe en de uitwerking van het zoneringsbesluit van Gelderland. Daarnaast werken we aan opgaven uit de strategische agenda 'Regio Foodvalley: Onderneemt Natuurlijk!' voor een toekomstbestendige economie en verantwoorde groei. Ook nemen we actief deel aan de uitvoering van de zes thema's van het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied. Samen met verschillende partijen wordt o.a. gewerkt aan een gebiedsontwerp, waarbij het Groene Valleilint als pilotgebied is gekozen. Tot slot onderzoeken we de mogelijkheden voor mestvergisting voor energieopwekking. Herzien Functieveranderingsbeleid
‘t Jong
We gaan lokaal aanvullend functieveranderingsbeleid voor functieveranderingswoningen in voorkeursgebieden maken. Inzichten uit de commissiebehandeling in oktober 2025 worden hierin meegenomen. Aandacht stikstofproblematiek en belangenbehartiging agrarische bedrijven
‘t Jong
De belangenbehartiging van de agrarische sector vindt continu plaats in de bijeenkomsten met de vertegenwoordiging van de Puttense agrarische gemeenschap. Daarnaast zijn wij op dit terrein actief via de Regio Foodvalley en het landbouwnetwerk Foodvalley. We blijven goed in overleg met agrariërs die overwegen hun bedrijfsactiviteiten te beëindigen of deel te nemen aan de landelijke opkoopregeling. Afhankelijk van de specifieke opgave (zoals landbouw, bedrijventerreinen of woningbouw) wordt, mede in het kader van het zoneringsbesluit van de provincie Gelderland, ook aandacht besteed aan de stikstofproblematiek. Dit gebeurt onder andere via de samenwerking in Regio Foodvalley, de regio Noord-Veluwe en Regio EHPZ. De stikstofproblematiek wordt integraal meegenomen in het programma Economie Putten dat nu wordt opgesteld. Actiepunten 2026 – programma Leefomgeving Mobiliteit Zuidelijke ontsluitingsweg
Van Nieuwenhuizen
We leveren het haalbaarheidsonderzoek op aan de raad. Het haalbaarheidsonderzoek bestaat uit het uitwerken van technisch aspecten van het voorkeurstracé en dit loopt gelijk op met de verdiepende onderzoeken naar onder andere ontheffingsmogelijkheden ecologie in het kader
23 van 114
van de ruimtelijke procedures. Er is bijzondere aandacht voor participatie in het gebied met de grondeigenaren en belanghebbenden door middel van de inzet van een klankbordgroep. Rotonde Hoofdlaan-N798
Van Nieuwenhuizen
We werken samen met de provincie Gelderland aan de realisatie van een rotonde op het kruispunt N798 Oude Rijksweg - Hoofdlaan. Parkeerplaatsen Vervoornstraat/Groeneveltstraat
Van Nieuwenhuizen
We investeren in de bereikbaarheid van de Vervoornstraat en vermindering van de parkeerdruk in de Groeneveltstraat en Vervoornstraat. Dit doen we onder meer door een parkeerverbod in een deel van de Vervoornstraat in te stellen. Om het verlies aan parkeergelegenheid op te vangen en om meer parkeergelegenheid in de wijk toe te voegen, breiden we het aantal parkeerplaatsen in de wijk uit. Uitvoering GVVP
Van Nieuwenhuizen
We werken verder aan de uitvoering van het GVVP. Zo gaan we bijvoorbeeld aan de slag met het doortrekken van de fietsroute van Rimpeler naar het station en verbeteren we het fietspad langs de Husselsesteeg. We werken verder met de provincie aan de aanleg van een rotonde op het kruispunt N798 Oude Rijksweg - Hoofdlaan en kijken vanuit Noord-Veluwe Bereikbaar samen met Nijkerk en de provincie naar de Nijkerkerstraat. Daarbij onderzoeken we de knelpunten met betrekking tot doorstroming, verkeersveiligheid (kruispunten en basisscholen) en de spoorwegovergang. Openbare ruimte Ontwikkeling gronden Putterbrink/Husselsesteeg
Van Nieuwenhuizen
Voor ontwikkeling van de gronden is een bestemmingswijziging van agrarisch naar volkstuin nodig. We werken komend jaar verder aan de technische uitwerking van het plan. Als de bestemming is gewijzigd, kan de realisatie van het plan beginnen. Omgevingsprogramma Openbare Ruimte (OPOR)
Van Nieuwenhuizen
Met het vastgestelde OPOR gaan we verder aan de slag met het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Hierbij valt onder andere te denken aan de openbare verlichting, wegen, verkeersvoorzieningen, groen en speelruimtes. In de paragraaf kapitaalgoederen is een nadere concretisering naar projecten opgenomen voor aankomend jaar. Met deze investeringen zorgen we samen voor een aantrekkelijke leefomgeving voor iedereen. Opstartfase aanbesteding openbare verlichting
Van Nieuwenhuizen
Het onderhoudscontract voor de openbare verlichting vervalt per 31 december 2026. Om goed voorbereid te zijn, gaan we met een aantal gemeentes gezamenlijk de aanbestedingsprocedure voorbereiden. De penvoerder hierin is voor nu de gemeente Heerde.
24 van 114
Renovatie Groene Scheg
Van Nieuwenhuizen
Op basis van de participatie die in 2025 heeft plaatsgevonden, is een ontwerp opgesteld. In 2026 gaan we het park renoveren. We zetten onder andere in op een goede fietsverbinding van het dorpscentrum naar Halvinkhuizen, speelvoorzieningen en verbetering van het groen. ODVeluwe
‘t Jong
In de samenwerkingsovereenkomst (SWO) is vastgelegd welke taken de omgevingsdienst voor gemeente Putten uitvoert. Hier komen in 2026 structureel bodemtaken bij. Vanuit de gemeente geven we opdracht voor de uitvoering van taken en monitoren we deze uitvoering. Herziening Omgevingsvisie
‘t Jong
In de eerste helft van 2026 evalueren we de werking van onze Omgevingsvisie. Dit evaluatieproces geeft ambtelijke inzichten in de onderdelen van de Omgevingsvisie die geactualiseerd/herzien moeten worden en wat er voor nodig is om intern meer doelmatig en effectief met het kerninstrument te kunnen werken. Dit proces wordt opgevolgd door de daadwerkelijke actualisatie/herziening van de Omgevingsvisie. Actualiseren milieubeleid
‘t Jong
We gaan verder met het actualiseren van het geluidbeleid. Daarnaast geven we uitvoering aan de Basis Geluid Emissie (BEG) en milieumodel in samenwerking met de Omgevingsdienst Veluwe en een adviesbureau. De milieueffectrapportage wordt opgesteld en daarna verwerkt in het omgevingsplan. Actualisatie Afvalbeleid
Van Nieuwenhuizen
We gaan het afvalbeleid herschrijven en verwerken in een grondstoffenplan. In dit plan wordt bepaald waar we met ons afvalbeleid op in gaan zetten en waar we prioriteit aan geven. Omgevingsplan
Cornelissen
Er is een plan van aanpak vastgesteld voor het opstellen van een definitief omgevingsplan. Conform dit plan van aanpak is een uitvraag geformuleerd en gepubliceerd voor de basisregeling. Deze bestaat onder andere uit de thematische bouwregels, thematische milieuregels en regels uit verordeningen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. De verwachting is dat de basisregeling in de tweede helft van 2026 ter vaststelling voorgelegd kan worden aan de gemeenteraad. Duurzaamheid Uitwerking ambities en opgaven Omgevingsvisie in programma's
Cornelissen
(Programma Duurzaamheid) Het programma duurzaamheid werkt langs de volgende vier programmalijnen: Energieneutraal, klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulaire economie. Binnen de programmalijn energieneutraal wordt ingezet op het verder verduurzamen van de bestaande woningvoorraad. Dit doen we door bekendheid te geven aan de regelingen die beschikbaar zijn. Voorbeelden van deze regelingen zijn de Toekomstbestendig Wonen Lening
25 van 114
(TBWL), de SPUKLAI-regeling en de regeling Isoleren op maat. Het pakket aan subsidies en regelingen breiden we uit met een regeling voor huurders. Ook wordt volgend jaar de focus gelegd op het voorkomen of verbeteren van de netcongestie problematiek bij bedrijventerreinen. Deze uitdagingen staan nieuwe ontwikkelingen voor energieopwekking in de weg. Het nieuw vast te stellen kader voor duurzame energie opwek en opslag (VOODE) gaat zorgen voor een duidelijk toetsingskader voor de vergunningsverlening van grootschalige energie en opslag. Daarnaast bereiden we ons voor op de warmtetransitie, waarbij de bevindingen van het project warmtetransitie Bijsteren en Husselerveld verder worden gebracht. Binnen de programmalijn klimaatadaptatie van het Programma Duurzaamheid wordt er gewerkt aan het bestrijden van hitte-, droogte- en waterproblematiek. Voor het borgen van deze problematiek wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van nieuwe instrumenten, zoals beleidsregels en subsidiemaatregelen. Binnen de programmalijn biodiversiteit staat het Soorten Management Plan(SMP) centraal. Verder maken we stappen op ecologisch beheer in de openbare ruimte en zetten we in op bewustwording van het belang van de natuur bij onze inwoners.
Binnen de programmalijn Circulaire economie gaan we volgend jaar starten met een visie op de haalbaarheid van een circulair ambachtscentrum in Putten, waarbij aansluiting gezocht wordt bij het lopende onderzoek naar de visie voor de buitendienstlocaties. Daarnaast zetten we in op gedragsverandering van inwoners en het circulair maken van ons eigen Puttens beleid. Voor meer gedetailleerde informatie verwijzen we u graag door naar de paragraaf Duurzaamheid. RES 2.0 herijking
Cornelissen
We geven vervolg aan de herijking van de RES. De volgende ontwikkelingen zijn daarbij van belang: De RES-regio Noord-Veluwe bestaat uit twee subregio’s: EHPZ (Ermelo, Harderwijk, Putten, Zeewolde) en Kop van de Veluwe (KvdV), elk met een eigen regioarrangement met de provincie Gelderland. De energietransitie vraagt om een bredere regionale visie: van focus op duurzame opwek naar een samenhangend energiesysteem met aandacht voor vraag, aanbod, infrastructuur, opslag en conversie. We werken aan een regionaal energieperspectief in de vorm van een regionaal programma energiesysteem (REP). Hierin komen slimme combinaties van technieken aan bod, inclusief ruimtelijke inpassing en opslag in batterijen en warmtebuffers. Windpark Horst en Telgt
Cornelissen
Voor het realiseren van Windpark Horst en Telgt worden de volgende stappen gezet. Deze vervolgstappen zijn een vergunningverlening fase 2 en de uitwerking van de
26 van 114
versterkingsmaatregelen (natuur). Daarnaast wordt mogelijk informatie en capaciteit gevraagd voor het juridische traject (het inpassingsplan ligt bij de Raad van State).
Wat mag het kosten? Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Lasten Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Baten Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Geraamd totaal baten en lasten Dotatie aan reserves Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Onttrekking aan reserves Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Geraamd resultaat
Jaarrekening
Begroting incl. wijz.
2024
2025
20.742 5.681 8.887
33.119 13.545 12.956
Meerjarenbegroting 2026-2029 2026
2027
22.960 6.645 9.639
2028
37.214 20.912 9.661
2029
46.113 29.769 9.687
30.119 13.779 9.673
6.175
6.619
6.675
6.640
6.657
6.667
11.172 3.716 570
14.781 4.960 2.292
12.719 4.449 268
26.989 18.746 268
36.330 28.067 268
19.891 11.616 268
6.886
7.530
8.003
7.975
7.995
8.007
-9.570 987 678 159
-18.338 267 150 247
-10.240 45 23 22
-10.225 22 0 22
-9.784 553 461 92
-10.228 22 0 22
150
-130
0
0
0
0
1.145 734 384
8.246 6.344 1.871
565 93 441
405 42 332
475 42 402
397 42 323
27
31
31
31
31
31
-9.412
-10.359
-9.721
-9.841
-9.861
-9.853
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Toelichting mutaties per programma Waar sprake is van een reële afwijking van de programma’s tussen de Begroting 2026-2029 ten opzichte van de Jaarrekening 2024 en de Begroting 2025, wordt dat hieronder toegelicht bij het betreffende programma. Programma Ruimte De bouwgrondexploitatie verloopt budgetneutraal en bestaat voor 2026 e.v. uit grondexploitaties Halvinkhuizen fase 1, 2 en 3 en de Achterstraat. Programma Leefomgeving Binnen programma Leefomgeving zijn de lasten die betrekking hebben op het beheer van de openbare ruimte opgenomen. Deze zijn gebaseerd op het in 2025 vastgestelde OPOR. Daarbij stijgen de lasten voor wegen, straten en pleinen meerjarig. Dit betreffen met name kapitaallasten van meerdere grote investeringen in de openbare ruimte. Programma Kostendekkende dienstverlening Het programma Kostendekkende dienstverlening bestaat uit de producten Afval, Riolering, Begraafplaatsen en Omgevingsvergunningen. Uitgangspunt voor deze producten is 100% kostendekkendheid. De loon- en prijsstijgingen zijn echter hoger dan de indexatie voor de overige belastingtarieven die uit de Kadernota 2026 (4,4%) volgt. De index uit de Kadernota 2026 blijkt niet altijd voldoende om de kostenstijgingen op te kunnen vangen.
27 van 114
Voor Riool kan het verschil verrekend worden met de egalisatievoorziening. Meerjarige gevolgen voor het tarief volgen bij actualisatie van het meerjarige onderhoudsplan. Voor Begraven geldt ook dat het tekort voor 2026 wordt verrekend met de voorziening. Dit is echter op de lange termijn niet vol te houden, zoals ook blijkt uit een doorkijk van de egalisatievoorziening begraafplaatsen (zie ook bijlage C Reserves en voorzieningen). Voorgesteld wordt het tarief voor aankomend jaar slechts te indexeren en voor aankomend jaar de kostendekkendheid, met daarbij het onderliggende beheerplan met bijbehorende tarifering van het product, te actualiseren. In 2025 is dit project opgestart en naar verwachting ronden we dit in 2026 af. Voor product Afval is er geen voorziening. Voor de kosten op product afval worden we ons geconfronteerd met stijgende kosten van met name op restafval en GFT. Deze kosten stijgen voor de op- en overslag naar aanleiding van het nieuwe contract en het vervallen van de verstrekte korting door onze afvalverwerker op restafval. Voor het afvaltarief en de berekening van de kostendekkendheid verwijzen wij naar de paragraaf Lokale heffingen. Toelichting mutaties reserves Programma Ruimte De reservemutatie op programma ruimte heeft betrekking op de dekking van kapitaallasten.