Document · PDF

Begroting 2024-2027

Gemeenteraad 2 november 2023, gemeente PuttenBij agendapunt: Begroting 2024-202733.997 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

14 alinea's met “vreemd”: 1897 2161 2192 2212 2232 2260 2286 2317 2345 2378 2409 2437 2468 2493

Zie hiervoor ook de specificatie van de mutaties in de algemene reserve in Hoofdstuk 2. Uit de reserve dekking kapitaallasten wordt per saldo een structurele onttrekking van € 314.000 gedaan. Het grootste deel van deze onttrekking is bedoeld om de kapitaallasten van investeringen in wegen op te vangen. Daarnaast vindt er in 2024 nog een incidentele vrijval plaats van kapitaallasten, welke wordt gestort in de reserve IBOR. Programma Kostendekkende dienstverlening Per saldo vindt er een structurele onttrekking van € 31.000 plaats vanuit de reserve dekking kapitaallasten. Het grootste deel van deze onttrekking is bedoeld om de kapitaallast van de investering Schootmanshof fase 3 op te vangen.

Specificatie per programma en beleidsproduct De specificatie per programma op beleidsproductniveau is opgenomen in bijlage A.

27 van 101

Thema Samenleving Algemeen Het thema Samenleving heeft betrekking op de volgende programma’s: -

Programma Gezondheid en bewegen

Programma Groei en ontwikkeling

Programma Maatschappelijke participatie

Programma Werken en leren

Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heren Van den Hoorn, ’t Jong, Lambooij en Van Nieuwenhuizen.

Wat willen we bereiken? In het coalitieakkoord ‘En nu door!’ hebben de coalitiepartijen hun plannen voor de periode 2022-2026 beschreven. Dit coalitieakkoord is vertaald in een collegeprogramma. Op basis daarvan worden de concrete actiepunten voor de komende jaren vastgesteld. Hieronder worden de concrete beleidsdoelstellingen toegelicht die in 2024 aandacht zullen vragen.

Wat gaan we daarvoor doen? Actiepunten 2024 Sociaal domein Samenwerking huisartsen - Putten voor Elkaar - Gemeente

Van den Hoorn

Wij stellen net als voorgaande jaren in 2024 een uitvoeringsagenda op met de huisartsen, waarin de uitdagingen zijn opgenomen waar de huisartsen én gemeente beiden mee te maken hebben. Denk bijvoorbeeld aan de vergrijzing, het toenemen van een ongezonde leefstijl en Welzijn op Recept. Deze samenwerking is in 2023 uitgebreid met Putten voor Elkaar. Onderzoek mogelijkheden omgekeerde verordening

Van den Hoorn

De omgekeerde modelverordening is een integrale verordening voor het hele sociaal domein. Niet de wetten en de regels zijn leidend in deze verordening, maar de hulpvraag van de inwoner. In 2024 starten we het proces op om de mogelijkheden voor deze omgekeerde verordening te onderzoeken. Informatievoorziening raad Sociaal Domein

Van den Hoorn

Wij informeren de raad ook in 2024 halfjaarlijks met rapportages Sociaal Domein over de stand van zaken in het sociale domein. In deze rapportage richtten we ons de afgelopen jaren met name op de drie domeinen Jeugdwet, Wmo en Participatiewet. We onderzoeken in 2024 de mogelijkheid om deze rapportage uit te breiden met beleidsinformatie. Opvang Oekraïense vluchtelingen en asielzoekers

Lambooij, Cornelissen en Van den Hoorn

Als gevolg van de oorlog zoeken veel Oekraïners hun toevlucht in onder andere Nederland. Als gemeente staan we voor een grote uitdaging. Wij doen er alles aan om deze vluchtelingen zo goed mogelijk op te vangen. De verwachting is dat die opvang ook in 2024 nog doorzet.

28 van 101

Daarbij verwachten we komend jaar, net als in 2022 en 2023, meerdere uitdagingen op het vlak van vluchtelingen en ontheemden. We geven uitvoering aan onze wettelijke taken en volgen de landelijke ontwikkelingen met betrekking tot asiel en migratie op de voet. Wij intensiveren het contact met zorgaanbieders

Van den Hoorn

In regionaal verband werken wij op het gebied van contractmanagement inmiddels stevig samen. In 2024 zullen er opnieuw frequent gesprekken met zorgaanbieders plaatsvinden. Preventie Hulpprogramma’s voor gezinnen

Van den Hoorn

In 2023 hebben we het actieprogramma Kansrijke Start opgestart. Kansrijke Start is een landelijk actieprogramma waarin gemeenten en het Rijk samen met medewerkers van wijkteams, welzijnswerk, volwassen-ggz, geboorte- en jeugdgezondheidszorg, werken aan een kansrijke start voor zoveel mogelijk kinderen. In 2024 gaan we hier verder vervolg aan geven. Visie op preventie

Van den Hoorn

We ontwikkelen in 2024 samen met onze partners een brede visie op preventie om meer lijn te brengen in het totale preventieve aanbod. Deze visie kan als basis dienen voor de uitwerking van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA), waar we de komende jaren mee te maken krijgen. In het IZA en het GALA maken gemeenten en verschillende zorgpartijen afspraken over de te bereiken gezondheidsdoelen voor de komende jaren. Beide akkoorden hangen nauw met elkaar samen. In 2024 tot en met 2026 gaan we lokaal en regionaal uitvoering geven aan deze akkoorden. De gemeente Putten is daarin samen de gemeente Elburg de regionale kartrekker. Visie op ouderen

Van den Hoorn

In het kader van de opgave ‘Hoe spelen we in op de vergrijzing in Putten?’ van het Meerjarenplan Samenleving stellen we in 2024 samen met inwoners en stakeholders een visie op ouderen op. In die visie werken we uit welke actiepunten we op dat vlak oppakken. We zoeken daarbij aansluiting bij de landelijke en regionale ontwikkelingen op dit gebied, bijvoorbeeld het programma Wonen en zorg voor ouderen (WOZO). Visie op bestaanszekerheid

Van den Hoorn

We geven uitvoering aan de in 2023 vastgestelde visie. Jeugd en Wmo Transitie beschermd en begeleid wonen

Van den Hoorn

De invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen staan gepland voor 1 januari 2025. In 2024 treffen we voorbereidingen op deze transitie. Aanpak eenzaamheid

Van den Hoorn

We continueren en verdiepen de aanpak ‘Eén tegen eenzaamheid’. De werkgroep, ontstaan uit de lokale coalitie ‘Eén tegen eenzaamheid’, krijgt extra budget om kaarten en spandoeken te

29 van 101

maken rondom het thema eenzaamheid en meer aan voorlichting te doen. Bijvoorbeeld door het bezoeken van scholen of sportverenigingen. Inkoop respijtzorg

Van den Hoorn

In samenwerking met de regio en aanbieders onderzoeken we de mogelijkheden om respijtzorg in de regio ingeregeld te krijgen. Mantelzorg erkennen en belonen

Van den Hoorn

We gaan door met het afgeven van het jaarlijkse mantelzorgcompliment. Uitvoering Meerjarenplan Samenleving 2023-2027

Van den Hoorn

Het Meerjarenplan Samenleving 2023-2027 is in 2023 vastgesteld door de raad, de komende jaren nemen we de uitvoering van dit plan ter hand. De uitwerking komt terug in separate beleidsvoorstellen. Vanuit het Meerjarenplan bewaken we de integraliteit. Hervormingsagenda Jeugd

Van den Hoorn

Gemeenten en Rijk hebben een principeakkoord bereikt over het financiële kader voor de Hervormingsagenda Jeugd. Het kabinet verzacht het ingroeipad voor de besparingen met € 285 miljoen. Daarnaast laat het kabinet de extra besparing van € 100 miljoen in 2024 vervallen. Hierdoor komt voor de jaren 2024 en 2025 in totaal € 385 miljoen extra ter beschikking voor jeugdzorg, bovenop de € 2 miljard die vanuit de aanvullende post voor 2024 en 2025 beschikbaar wordt gesteld. Het idee van de agenda is dat de besparingen deels gerealiseerd worden door een andere aanpak. Die aanpak moet nog worden uitgewerkt in een concreet uitvoeringsplan. Versterken en uitbreiden algemene voorzieningen

Van den Hoorn

We streven ernaar om inwoners meer mogelijkheden te bieden om via een algemene voorziening ondersteuning te krijgen. De komende beleidsperiode zetten we in op het ontwikkelen van nieuwe algemene voorzieningen, bijvoorbeeld op het gebied van ontmoeting en vervoer. Participatie Inclusieve arbeidsmarkt

‘t Jong

In 2024 gaan we opnieuw gesprekken met bedrijven voeren om zoveel mogelijk belemmeringen voor het aannemen van deze doelgroep weg te nemen. Tijdens deze gesprekken stimuleren we bedrijven onder andere om een PSO(prestatieladder sociaal ondernemen)-certificaat te verkrijgen. Ondersteuning statushouders

Van den Hoorn

In 2024 blijven we uitvoering geven aan onze wettelijke taak en zetten we taal- en participatietrajecten in. Participatiewet ‘Meer in balans’

Van den Hoorn

Met een wetsvoorstel met daarin twintig maatregelen wil men een nieuwe basis leggen voor de Participatiewet. De wet moet eenvoudiger, begrijpelijker en passen bij het ‘doenvermogen’ van

30 van 101

mensen. Als het Rijk deze wijzigingen doorzet, waar we vanuit gaan, vraagt dat ook lokaal om verdere uitwerking. Onderwijs Aanpak laaggeletterdheid

Van den Hoorn

Voor de aanpak van laaggeletterdheid volgen we het Regioplan basisvaardigheden 2024-2027. We sluiten daarop aan met een lokale analyse en een lokaal plan zoals benoemd in het Meerjarenplan. In 2024 ontwikkelen we dat lokale plan. De uitvoering van het plan loopt tot en met 2027. Actualisatie Integraal Huisvestingsplan (IHP)

Van den Hoorn

We gaan samen met de schoolbesturen het huidige integraal huisvestingsplan updaten en leggen de raad het beleidsplan in 2024 ter besluitvorming voor. Huisvesting Groevenbeek

Van Nieuwenhuizen

We bieden de raad een voorstel aan om het investeringskrediet voor renovatie van het schoolgebouw Groevenbeek definitief beschikbaar te stellen. Regionale aanpak schoolverlaters

Van den Hoorn

Voor het begeleiden van mensen uit de bijstand naar werk stellen we aan het begin van elk jaar onze concrete doelen en acties vast in het Participatieplan. Ook is daarbij aandacht voor het continueren van de regionale aanpak om samen met onderwijs, regiogemeenten en het Regionale Meld- en Coördinatiepunt schoolverlaters te begeleiden naar een passende plek. Maatschappelijke stages

Van den Hoorn

We continueren de regionale samenwerking met betrekking tot maatschappelijke stages op het voortgezet onderwijs. Maatwerk leerlingenvervoer

Van den Hoorn

De verordening Leerlingenvervoer biedt mogelijkheid voor maatwerk. Wanneer nodig zetten we dat in. Sport Uitvoering geven aan het plan 'Toekomst binnensportaccommodaties.

Van den Hoorn

We gaan verder met dit project en leggen definitieve besluitvorming voor aan de gemeenteraad. Uitvoering sportbeleid

Van den Hoorn

We gaan uitvoering geven aan het lokaal sport- en beweegakkoord. Daarnaast wordt De Open Club-subsidie dit jaar geëvalueerd. Dan wordt duidelijk op welke manier vervolg gegeven wordt. Cultuur en erfgoed Uitvoeringsagenda Cultuur

Van Nieuwenhuizen

De Cultuurvisie 2021-2024 is uitgewerkt in een uitvoeringsagenda Cultuur. We continueren deze in 2024. Daarnaast gaan we een start maken met het opstellen van een nieuwe visie.

31 van 101

Cultuur- en Erfgoed Pact 2022-2024

Van Nieuwenhuizen

De gemeente Putten verleent als penvoerder namens negen samenwerkende gemeenten op de Noord-Veluwe subsidie binnen de subsidieregeling Cultuur en Erfgoed. Kunst en cultuur op scholen

Van Nieuwenhuizen

We continueren in 2024 het kunstmenu. Daarnaast faciliteren we mede de inzet van ‘Cultuur met kwaliteit’ en inventariseren we hoe talentontwikkeling van kinderen en jongeren op het gebied van kunst en cultuur kan worden gestimuleerd middels naschools aanbod (visie op preventie). Museum van Putten

Van Nieuwenhuizen

In 2023 heeft een toekomstverkenning plaatsgevonden voor een mogelijk historisch museum in Putten. In 2024 gaan we de raad hierover nader informeren. Opstellen culturele kalender

Van Nieuwenhuizen

De VVV stelt jaarlijks een evenementenagenda op. Wij gaan samen met het cultuurplatform de culturele activiteiten integreren in deze jaarlijkse agenda en onder andere publiceren op de website.

Wat mag het kosten? Thema 2 Samenleving Lasten Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Baten Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Geraamd totaal baten en lasten Dotatie aan reserves Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Onttrekking aan reserves Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Geraamd resultaat

Jaar- rekening

Begroting incl. wijz.

2022 28.478 2.688 7.879 12.249 5.662 8.054 186 120 6.957 790 -20.424 3.587 888 2.693 6 736 28 309 312 87 -23.275

2023 30.539 2.765 8.525 13.601 5.648 6.606 81 13 6.064 448 -23.933 5.629 719 4.910 5.438 27 1.028 4.314 70 -24.124

Meerjarenbegroting 2024-2027 2024 28.785 2.876 8.678 11.742 5.488 4.289 89 13 3.834 354 -24.495 1.283 148 1.134 1.019 6 573 370 70 -24.759

2025 28.281 2.896 8.140 11.856 5.388 4.289 89 13 3.834 354 -23.991 1.115 31 1.084 957 3 573 310 70 -24.149

2026 27.562 2.895 7.971 11.490 5.206 4.289 89 13 3.834 354 -23.272 1.085 1.085 1.352 972 310 70 -23.005

2027 28.121 2.846 7.893 11.490 5.891 4.289 89 13 3.834 354 -23.832 1.085 1.085 1.521 972 310 239 -23.396

Bedragen * € 1.000

32 van 101

Toelichting mutaties per programma Waar sprake is van een reële afwijking van de programma’s tussen de Begroting 2024-2027 ten opzichte van de Jaarrekening 2022 en de Begroting 2023, wordt dat hieronder toegelicht bij het betreffende programma. Programma Gezondheid en bewegen Op sportaccommodaties begint de afschrijving op het voorbereidingskrediet van de binnensportaccommodaties te lopen, conform raadsbesluit. Verder start de afschrijving op het meerjarig investeringsplan Sport 2023-2027. Programma Groei en ontwikkeling Binnen het beleidsproduct Jeugd zien we een hoger beschikbaar budget, met name als gevolg van middelen uit de meicirculaire. Voor komende jaren loopt het beschikbare budget terug vanwege de nieuwe financieringssystematiek vanuit het Rijk. Dit is in mindering gebracht op het beschikbare budget. Programma Maatschappelijke participatie Binnen dit programma waren in 2023 een aantal incidentele budgetten beschikbaar gesteld, met name voor de opvang van Oekraïners, maar ook voor de energietoeslag en het incidentele budget voor Corona steunpakket ouderen en kwetsbare groepen. Hier stonden ook opbrengsten tegenover vanuit het Rijk. Daarnaast is er sprake van een stijging op het product Maatwerkvoorzieningen als gevolg van indexatie. Deze indexatie is volledig gedekt uit het hiervoor beschikbare budget binnen het programma Algemene dekkingsmiddelen.

Programma Werken en leren Vanuit 2023 ontstaat de afwijkingen met name door de mutatie in de subsidie WSW en Onderwijs Achterstandenbeleid. Toelichting mutaties reserves Programma Gezondheid en bewegen Vanuit de reserve dekking kapitaallasten wordt jaarlijks € 6.000 (tot 2024) onttrokken ter dekking van de kapitaallasten behorende bij het onderzoek voor Sportpark Putter Eng. Programma Groei en ontwikkeling Vanuit de reserve sociaal domein wordt een bedrag van € 394.000 oplopend naar € 941.000 onttrokken voor egalisatie van kosten binnen Jeugd. Deze ontwikkeling heeft vooral te maken met de wijziging in de financieringssystematiek, zoals is gebleken uit de meicirculaire. Programma Maatschappelijke participatie In de begrotingsperiode wordt jaarlijks een bedrag gedoteerd aan de reserve sociaal domein, van € 675.000 in 2024 en € 626.000 in volgende jaren. Vanuit Participatie is de dotatie € 89.000 in 2024 en € 149.000 in volgende jaren.

33 van 101

Programma Werken en leren In 2024 wordt een bedrag van € 70.000 onttrokken uit de reserve sociaal domein voor aanraming van het re-integratiebudget.

Specificatie per programma en beleidsproduct De specificatie per programma op beleidsproductniveau is opgenomen in bijlage A.

34 van 101

Thema Economie en recreatie Algemeen Het thema Economie en recreatie heeft betrekking op het gelijknamige programma.

Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heren ’t Jong, Cornelissen en Van Nieuwenhuizen.

Wat gaan we daarvoor doen? Actiepunten 2023 Cultuur en erfgoed Brandweerhuisje naast Oude Kerk

Van Nieuwenhuizen

Het tijdstip van uitvoering is nog afhankelijk van de verlening van de omgevingsvergunning. Het ligt in de planning om in de eerste helft van 2024 de expositieruimte te realiseren. Het krediet is in 2023 al beschikbaar gesteld. Actualiseren archeologische verwachtingenkaart

Van Nieuwenhuizen

Samen met vijf andere gemeenten in de regio wordt in 2024 de archeologische verwachtingenkaart geactualiseerd. De gemeente Putten is als gastheergemeente opdrachtgever. Voor het actualiseren is budget nodig. Dit kan lager uitvallen als in 2024 subsidie verleend wordt. Dit hangt nog op de criteria van de subsidie. Mogelijk dat we pas mogen starten na de subsidieverlening. Opstellen en uitvoeren Erfgoedbeleid

Van Nieuwenhuizen

Het Erfgoedbeleid, inclusief uitvoeringsagenda, wordt in het eerste kwartaal van 2024 ter besluitvorming aangeboden aan de raad. Vervolgens wordt gestart met de uitvoering van de verschillende onderwerpen uit het beleid. Historie Putten opnemen in toeristische routes

‘t Jong

Gekoppeld aan het Belevingsthema Veluws Verleden nemen we de historie van Putten op in gebieden en/of routes bij gebiedsontwikkeling. Daarnaast krijgt de historie van Putten een plek in routeontwikkelingen rondom het Westerborkpad. Ondersteuning oprichting Archeologisch Beleving Centrum

‘t Jong

Eind 2019 is een haalbaarheidsstudie voor een grafheuvelcentrum Veluwe uitgevoerd. Uitkomst is dat de focus verlegd wordt van een grafheuvelcentrum Veluwe naar een Archeologisch

35 van 101

Belevings Centrum Veluwe (ABC Veluwe), mogelijk vanuit de al bestaande musea en voorzieningen. Museum de Tien Malen op Landgoed Schovenhorst wordt daarbij ook als optie gezien. Een mogelijkheid op die locatie wordt bekeken door een regionale projectgroep. Zodra kansen en acties voor de Puttense recreatie in beeld komen, zullen we die initiatieven ondersteunen. Centrum Uitvoering tweede fase Centrumplan - kernwinkelgebied

Van Nieuwenhuizen

In juli 2023 is het herziene ontwerp voor het Centrumplan - kernwinkelgebied vastgesteld door de raad. Momenteel wordt het ontwerp verder uitgewerkt tot een technische ontwerp, zodat het eind 2023 kan worden aanbesteed. De realisatie van het plan staat gepland voor 2024 en 2025 en vindt in nauwe afstemming met de omgeving (en WCP) plaats. Gebiedsvisie Brinkstraat en omgeving

Cornelissen

Een stedenbouwkundig bureau maakt scenario's voor de invulling van het gebied rond de Brinkstraat. Nieuwbouw van basisschool De Fontein en eventueel de bibliotheek maken hier deel vanuit. Besluitvorming door de raad wordt verwacht in 2024. Visie herinrichting Achterstraat/Molenstraat en verbinding Gervenhof met winkelgebied

Van Nieuwenhuizen

Vanuit diverse projecten is er een ‘claim’ gelegd op de Achterstraat. Daarbij vormt de openbare ruimte van de Achterstraat/Molenstraat de verbinding tussen de Gervenhof en het centrum en is er op de locatie van Van Rossem een kans voor waterberging voor het afkoppelen van het winkelgebied. In 2024 wordt daarom een stedenbouwkundige visie opgesteld voor de inrichting van de openbare ruimte. De Achterstraat wordt ingericht tot een weg met twee rijrichtingen en naast functies als parkeren staat het klimaatbestendig inrichten centraal. Aanstellen centrumcoördinator

Van Nieuwenhuizen

Vanuit het collegeprogramma zijn er diverse onderwerpen die wel een raakvlak hebben met Economie en recreatie, maar die in de uitvoering over meerdere beleidsterreinen lopen. Ook vanuit overleggen met de WCP komen verschillende onderwerpen aan bod die om coordinatie vragen. Om hier invulling aan te geven, is tijdelijk een functie van centrumcoördinator gewenst. De centrumcoördinator krijgt een tijdelijke aanstelling om de activiteiten vanuit het collegeprogramma in het centrum te coördineren. Economie Uitvoering Economische visie

‘t Jong

We gaan in 2024 een start maken met de strategie 'Ruimte voor werken', oftewel ieder bedrijf op de juiste plek. We willen beleving toevoegen aan het centrum, waarbij de centralisatie van het winkelgebied, events, horeca en winkelaanbod belangrijke pijlers zijn. Bedrijventerrein Henslare zal tot ontwikkeling komen (zie ook Bedrijventerrein Henslare) en we gaan een kwaliteitsslag realiseren op bestaande bedrijventerreinen (zie ook Revitalisering Keizerswoert), waarbij parkmanagement al dan niet via een ondernemersfonds wordt gestimuleerd.

36 van 101

Bedrijventerrein Henslare

‘t Jong

Eind 2023 behandelt de raad het bestemmingsplan. In 2024 vindt afstemming plaats van de energieleverantie, maken we een opzet voor parkmanagement, worden de eerste kavels uitgegeven en maken we een vertaling van het stedenbouwkundig plan naar een voorlopig ontwerp (VO) en onderzoeken. Revitalisering Keizerswoert

‘t Jong

De revitalisering van Keizerswoert maakt onderdeel uit van de Economische visie, waarin we inzetten op het beter benutten van Keizerswoert. We bekijken onder meer de mogelijkheden om leegstand tegen te gaan. Naast de kwantitatieve kant verdienen ook de kwaliteit en toekomstbestendigheid van Keizerswoert extra aandacht. Recreatie Uitvoering en netwerkondersteuning Veluwe-op-1

‘t Jong

Doelstelling vanuit de Veluwe Agenda is om in 2025 de meest gastvrije regio van Nederland te zijn: de Veluwe-op-1. De provincie Gelderland heeft zich tot en met 2025 gecommitteerd aan financiering van het netwerk Veluwe-op-1. Het uitvoeringsprogramma 2021-2023 en de projectenfinanciering loopt echter eind dit jaar af. Om lopende projecten te kunnen continueren, wordt nu een hogere bijdrage gevraagd vanuit de Veluwe-op-1-netwerksamenwerking. Voor Putten zitten daar onder andere bestedingen in ten behoeve van initiatieven in het belevingsthema Veluws Verleden en Stranden & Randmeren/Veluwse Kust. Doorontwikkeling Putterpoorten

‘t Jong

Vanuit de ambities en doelen uit het Dromenlab en Recreatiezonering, met een versnelling door de financieringsmogelijkheid vanuit Regiodeal Veluwe, is project Putterpoorten ontstaan. Het project omvat de ontwikkeling van drie gastvrije ontvangstlocaties. In 2024 zal de uitvoering van P Veluwe Krachtighuizerheide plaatsvinden en worden verdere voorbereidingen getroffen voor TOP Schovenhorst. Onderdeel van die voorbereidingen is het aanvragen van uitvoeringskrediet voor TOP Schovenhorst. Toeristische investeringsagenda 2023-2025

‘t Jong

De toeristische investeringsagenda loopt van 2023 tot en met 2025. Er wordt in nauwe samenwerking met de VVV, de Puttense Recreatie Ondernemers en de toeristische partners gewerkt aan een gezamenlijke ambitie voor de toeristische ontwikkeling van Putten. Hierbij zijn acties en projecten benoemd. We werken onder meer aan een Veluwebreed route-keuzenetwerk. Er zijn verschillende routenetwerken aangelegd, maar de aanleg van een mountainbike-keuzepunten-routenetwerk ontbreekt nog. In 2024 starten we met de verkenning hiervoor. Daarnaast volgen we de gebiedsontwikkeling Veluwe aan Zee van Leisurelands nauw. We participeren en benutten koppelkansen aangaande verkeersveiligheid en groenere, gastvrije ontvangst van gasten/inwoners in het gebied.

37 van 101

Voortzetting Vitale Vakantieparken

‘t Jong

Alle betrokken gemeenten en de provincie hebben aangegeven door te willen gaan met de regionale samenwerking in het programma Vitale Vakantieparken. Daarvoor is een programmaplan opgesteld voor de periode 2023-2025. Er is daarin aandacht voor drie doelen: 1. toekomstbestendig aanbod, 2. samenwerking versterken en 3. kennis delen. Een concreet project op dit moment is de uitvoeringsstrategie Krachtighuizen en voor de komende jaren ‘Park van de toekomst’. Een project waarbij de aandacht ligt op het verduurzamen van vakantieparken. Herontwikkeling vakantiepark

‘t Jong

Binnen het cluster vakantieparken binnen Krachtighuizen is de ontwikkelmaatschappij Vitale Vakantieparken (OMVV) actief om kleine parken te verwerven en deze te herstructureren. Op die manier wordt gestreefd levensvatbare recreatieparken te realiseren en daarmee een impuls te geven aan de verblijfsrecreatie in dit gebied.

Wat mag het kosten? Thema 3 Economie en Recreatie

Jaar- rekening

Begroting incl. wijz.

Lasten Programma Economie en recreatie Baten Programma Economie en recreatie Geraamd totaal baten en lasten Dotatie aan reserves Programma Economie en recreatie Onttrekking aan reserves Programma Economie en recreatie

2022 1.628 1.628 300 300 -1.329 294 294

2023 1.639 1.639 111 111 -1.528 710 710 976 976

2024 1.784 1.784 101 101 -1.683 136 136

2025 1.684 1.684 101 101 -1.583 121 121

-1.035

-1.262

-1.547

-1.462

Geraamd resultaat

Meerjarenbegroting 2024-2027 2026 1.759 1.759 99 99 -1.660 211 211

2027 1.770 1.770 99 99 -1.671 211 211

-1.448

-1.459

Bedragen * € 1.000

Specificatie per programma en beleidsproduct De specificatie per programma op beleidsproductniveau is opgenomen in bijlage A.

38 van 101

Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid Algemeen Het thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid heeft betrekking op de volgende programma’s: -

Programma Algemene dekkingsmiddelen

Programma Bestuur, dienstverlening en veiligheid

Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heren Cornelissen, ’t Jong en Lambooij.

Wat gaan we daarvoor doen? Actiepunten 2024 Open bestuurscultuur Informatieveiligheid

‘t Jong

Omtrent ons informatiebeleid hebben wij in augustus 2023 de raad geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. In deze brief hebben wij de raad toegezegd om een aparte niet-verplichte paragraaf op te nemen in onze begroting en jaarrekening. Kortheidshalve verwijzen wij dan ook naar de paragraaf Informatieveiligheid en privacy. Datagedreven werken

‘t Jong

De behoefte om te werken en sturen op basis van data wordt steeds groter. Het besef groeit dat hiermee beter trends en patronen herkend kunnen worden. Daarom zal ingezet worden op een solide data-architectuur waarmee het mogelijk wordt om te werken vanuit feitelijke gegevens. Hierbij wordt erop gelet dat privacy en informatieveiligheid geborgd zijn. Versterking ambtelijke organisatie

Cornelissen

De ambtelijke organisatie is in 2023 aangepast met als doel het integraal werken te bevorderen en het eigenaarschap voor ieders werk te vergroten. Daarnaast is het door de raad beschikbaar gestelde budget ingezet om knelpunten op te lossen, de ondersteuning te creëren die nodig is en het loongebouw meer te differentiëren. In 2024 zal over de effecten daarvan worden gerapporteerd, zo nodig gevolgd door bijstelling op onderdelen. Communicatie en burgerparticipatie

‘t Jong

De gemeente streeft een open (bestuurs)cultuur na waarbij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties betrokken zijn bij relevante thema’s en zaken die spelen in de leefomgeving. Vertrouwen is daarbij cruciaal en dat begint bij ontmoeting. In 2024 ontwikkelen we het burgerparticipatiebeleid (in relatie tot de Omgevingswet) en het representatiebeleid

39 van 101

(zichtbaarheid bestuur en organisatie) door. Ondertussen blijven wij doelgroepgericht en eigentijds communiceren en vernieuwen wij onze methoden en middelen waar nodig. Basisregistraties op orde

‘t Jong

De adviezen en bevindingen vanuit het project zijn verwerkt in een uitvoeringsplan met concrete actiepunten. De implementatie is in 2023 van start gegaan. De doelstelling is dat eind 2025 de achterstanden zijn weggewerkt en dat het beheer van de basisregistraties structureel op orde is. Inzetten op gastvrijheid

‘t Jong

Als gemeente willen wij een gastvrije dienstverlenende organisatie zijn. Als het gaat om de dienstverlening zijn er veel zaken geregeld. Als het gaat om een gastvrije dienstverlening kunnen we nog verdere stappen zetten. Er worden in 2024 dan ook diverse actiepunten, waaronder trainingen, uitgevoerd om naar een gastvrije(re) organisatie door te groeien. Inclusieve samenleving Inclusief werkgeverschap

Cornelissen

Meer dan nu willen wij kandidaten uit de doelgroep een kans geven om werkervaring op te doen binnen de gemeentelijke organisatie. Concreet denken wij aan werken in het groen en in assisterende rollen op het gebied van bijvoorbeeld administratie. Aandacht is nodig voor het zo inrichten van de werkzaamheden dat ze passend zijn bij de mogelijkheden van de kandidaat en de aanwezigheid van gekwalificeerde begeleiding. Samenwerken Samenwerking BLNP

Lambooij

In 2024 wordt de samenwerking bedrijfsvoering BLNP verder doorontwikkeld. Dat gebeurt door te bezien in welke vorm de knelpunten die de regeling-zonder-meer oplevert, kunnen worden opgeheven. Dat onderzoek moet in 2025 leiden tot een voorstel over de toekomst van de samenwerking bedrijfsvoering. Intergemeentelijke samenwerking

Cornelissen

In 2024 wordt verder vorm gegeven aan het regio-arrangement EHPZ, waarin de geaccordeerde ontwikkelingen op het vlak van wonen, mobiliteit en energie hun plek krijgen. Tegelijkertijd wordt ook op de thematafels over deze onderwerpen gesproken. Dat geldt naast de genoemde onderwerpen ook voor RO-Stikstof, dat zowel op de Noord-Veluwe als ook in de thema’s Landbouw en Voedsel van Regio Foodvalley een rol speelt. De gemeente Putten zet vanaf 2024 ook in op deelname aan de genoemde thema’s in Regio Foodvalley. Intensiveren samenwerking Regio FoodValley

Lambooij en ‘t Jong

Per 1 januari 2024 treden we gedeeltelijk toe tot de regio Foodvalley; op het gebied van Landbouw en Voedsel. Op deze wijze vervullen we een brugfunctie tussen FoodValley en de NoordVeluwe. Er wordt dan actief aangehaakt bij het ambtelijk overleg en het portefeuillehoudersoverleg. Regio FoodValley is een toonaangevende regio voor de agrarische sector.

40 van 101

Openbare orde en veiligheid Opstellen Handhaving uitvoeringsprogramma

Lambooij

In 2023 zal er een (afdelingsoverstijgend, integraal) handhavingsuitvoeringsprogramma worden opgesteld. Onder meer de handhaving Apv en Alcoholwet zullen hierin aan de orde komen. Deze verplichting vloeit voort uit art. 7.2 Bor en ziet met name op de taken uit de Omgevingswet.

Wat mag het kosten? Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Lasten Programma Bestuur, dienstverlening en veiligheid Programma Algemene dekkingsmiddelen Baten Programma Bestuur, dienstverlening en veiligheid Programma Algemene dekkingsmiddelen Geraamd totaal baten en lasten Dotatie aan reserves Programma Bestuur, dienstverlening en veiligheid Programma Algemene dekkingsmiddelen Onttrekking aan reserves Programma Bestuur, dienstverlening en veiligheid Programma Algemene dekkingsmiddelen Geraamd resultaat

Jaar- rekening

Begroting incl. wijz.

2022 13.224

2023 14.954

2024 14.994

2025 15.714

2026 16.532

2027 16.488

12.776

14.067

13.521

13.404

13.367

13.325

448 49.440

887 50.447

1.473 52.887

2.310 53.400

3.165 49.343

3.164 49.008

1.212

576

737

48.227 36.216 1.209

49.870 35.493 427

52.150 37.893 -

52.664 37.686 -

48.607 32.811 -

48.272 32.520 -

Meerjarenbegroting 2024-2027

1.184 1.706

427 977

297

295

293

349

539

297

295

293

1.357

438

36.714

36.043

38.190

37.981

33.106

32.813

Bedragen * € 1.000

Toelichting mutaties per programma Waar sprake is van een reële afwijking van de programma’s tussen de Begroting 2024-2027 ten opzichte van de Jaarrekening 2022 en de Begroting 2023, wordt dat hieronder toegelicht bij het betreffende programma. Programma Bestuur, dienstverlening en veiligheid Op product Bestuursorganen dalen de lasten door afloop van (een gedeelte van) wachtgeld voor wethouders. Verder was in 2023 een aanvullende dotatie geraamd aan de voorziening. De lasten voor Secretarieleges stijgen door het einde van de paspoortdip: de paspoortdip heeft de afgelopen jaren gezorgd voor minder uitgifte van reisdocumenten. In 2024 loopt dit af, naar verwachting zal dit extra inzet vragen. Daar staan ook leges tegenover, waarmee dit per saldo een neutraal effect heeft op het begrotingssaldo. Op product Overhead ontstaat in de begroting een voordeel vanwege hogere toerekening aan projecten en kostendekkende dienstverlening. De berekening van de overheadtarieven is namelijk geactualiseerd. Daaruit komt naar voren dat de overhead zuiver aan de beleidsproducten toegerekend moet worden. Verder nemen de projecten in de begroting toe, de overheadcomponent daarop zorgt voor een voordeel op het product. Op product Brandweer en rampenbestrijding is de indexatie van de VNOG verwerkt (KN 24), daar staat de stelpost prijsindexatie tegenover.

41 van 101

Programma Algemene dekkingsmiddelen Op het beleidsproduct Algemene baten en lasten staat nu nog het nog niet bestede deel van de stelpost prijsindexatie. Met name bij de tussentijdse rapportages zal deze worden ingezet ter dekking van de stijgende lasten als gevolg van indexaties. Overige afwijkingen worden toegelicht in het overzicht Algemene dekkingsmiddelen. Toelichting mutaties reserves Programma Bestuur, dienstverlening en veiligheid Per saldo vindt er een onttrekking van € 297.000 plaats vanuit de reserve dekking kapitaallasten. Het grootste deel van deze onttrekking is bedoeld om de kapitaallasten van de renovatie en inrichting van het gemeentehuis op te vangen.

Specificatie per programma en beleidsproduct De specificatie per programma op beleidsproductniveau is opgenomen in bijlage A.

Overzicht algemene dekkingsmiddelen De belangrijkste onderdelen van het overzicht algemene dekkingsmiddelen zijn voorgeschreven. Het gaat daarbij om: a.

Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is;

Algemene uitkeringen (gemeentefonds);

Dividend;

Saldo van de financieringsfunctie;

Overige algemene dekkingsmiddelen.

De algemene dekkingsmiddelen in zijn als volgt opgebouwd: Algemene dekkingsmiddelen

2024

Baten OZB Forensenbelasting Toeristenbelasting Algemene uitkering Dividend Saldo financieringsfunctie Totaal

4.708 827 495 45.748 240 51 52.068

2025

2026

2027

4.708 4.708 4.708 827 827 827 495 495 495 46.263 42.206 41.871 240 240 240 -770 -1.595 -1.595 51.762 46.880 46.545 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is De belastingopbrengsten stijgen door indexatie van de tarieven met 4,6%. In volgende jaren stijgen de opbrengsten uit OZB door areaaluitbreidingen vanwege nieuw- en verbouw. Zie de paragraaf Lokale heffingen voor een nadere toelichting op de belastingopbrengsten. Algemene uitkering De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten. In deze begroting zijn de uitkomsten van de Meicirculaire 2023 verwerkt. Het budgettair effect daarvan op de begroting ziet er als volgt uit:

42 van 101

Meicirculaire 2023 Accres/uitkeringsbasis Prognose extra middelen Jeugd (voor 2024 e.v.100 %) Totaal effect meicirculaire

2024 45.748 45.748

2025 46.263 46.263

2026 41.800 406 42.206

2027 41.539 332 41.871

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de Rijksuitgaven. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wijzigingen in de Rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toename of afname van het gemeentefonds, voortvloeiend uit de trap op trap af methode, wordt het accres genoemd. Voor 2024 en 2025 is er sprake van een opwaartse bijstelling van het accres. Met ingang van 2026 wordt door het Rijk een nieuwe financieringssystematiek toegepast en vooruitlopend daarop is het gemeentefonds gekort. Er ontstaat dan ook een zichtbaar nadelig effect als gevolg van het loslaten van de huidige systematiek. De inzet van de VNG (naar aanleiding van de ALV van 14 juni 2023) is dat het gemeentefonds hersteld moet worden door: -

het ophogen van het gemeentefonds en herstel van het accres vanaf 2026;

de opschalingskorting definitief te schrappen;

een toereikende en stabiele indexering van het gemeentefonds om loon-, prijs-en volumeontwikkelingen op te kunnen vangen, inclusief de stijging van de zorgvraag.

Gemeenten en Rijk hebben een principeakkoord bereikt over het financiële kader voor de Hervormingsagenda Jeugd en worden de middelen voor 2024 en 2025 beschikbaar gesteld. De beschikbaarstelling van de middelen voor de jaren 2026 en verder vindt plaats na het advies van de deskundigencommissie en de besluitvorming daarover en worden voor nu als prognose geraamd. Het effect van de Septembercirculaire 2023 lichten wij via een afzonderlijke raadsbrief toe en wordt als begrotingswijziging 2024 verwerkt. Dividend In onderstaande tabel worden de financiële gegevens over deelnemingen in aandelen weergegeven. Het aandelenbezit is als volgt opgebouwd: Toelichting aandelenbezit Nominaal bedrag aandelen Aantal aandelen Boekwaarde aandelen Boekwaarde per aandeel

BNG 10.530 26.325 2,50

Vitens 18.693 18.693 1,00

Alliander/ Nuon

Afvalsturing Friesland 25 276.812 11.250 1.384.060 450,00 5,00

Inclusief groep

Leisurelands

1.880 188.000 100,00

8.155 338.200 gem. 41,47

Bedragen * € 1,-

De geraamde dividendopbrengsten op het aandelenbezit zijn als volgt: Beleggingen

2024

BNG Vitens Alliander Afvalsturing Friesland Totaal

2025 30 210 240

43 van 101

2026

2027

30 30 30 210 210 210 240 240 240 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Saldo financieringsfunctie Op het taakveld Treasury zijn de rentelasten over de aangetrokken geldleningen en de rentebaten over de uitgezette gelden opgenomen. Daarnaast is een stelpost rente opgenomen voor de te verwachten aan te trekken lening. Onvoorzien In de begroting wordt een post onvoorzien opgenomen onder de algemene dekkingsmiddelen van 0,12% van het begrotingstotaal conform de Financiële verordening. Het gaat voor 2024 om een bedrag van € 79.000. Het college heeft de bevoegdheid om de post onvoorzien aan te wijzen voor incidentele zaken en legt bij elke tussentijdse rapportage verantwoording af over het gebruik van de post onvoorzien. Kosten van de overhead Overheadkosten bevatten alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De kosten van de overhead zijn als volgt opgebouwd: Overhead Personeel & organisatie Huisvesting & facilitair ICT Communicatie Tractie Juridische zaken Financiën Materialen Totaal - 0.4 Overhead

2024 5.466 917 1.243 108 387 154 64 54 8.394

2025 2026 2027 5.423 5.463 5.459 875 875 875 1.228 1.203 1.203 108 108 108 387 387 387 167 179 140 64 64 64 54 54 54 8.306 8.333 8.290 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

De kosten van de overhead zijn ten opzichte van de gewijzigde Begroting 2023 gedaald, met name door een hogere doorbelasting aan projecten en kostendekkende dienstverlening. Dit wordt gedekt door opbrengsten uit (grex) projecten, de investeringsprojecten uitten zich in kapitaallasten over de gebruiksperiode. Vennootschapsbelasting We hebben een stelpost van € 12.000 structureel opgenomen in de begroting voor de vennootschapsbelasting, onder meer voor de lasten uit de VPB-plichtige activiteiten. De verwachte positieve resultaten op het complex Rimpeler kunnen ingezet worden voor de vennootschapsbelasting. Het nettoresultaat na vennootschapsbelasting op de grondexploitatie zal toegevoegd worden aan de reserve grondexploitatie.

44 van 101

Hoofdstuk 4 Paragrafen Paragraaf Lokale heffingen Inleiding Naast de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de specifieke uitkeringen van het Rijk zijn de lokale heffingen het belangrijkste deel van de gemeentelijke inkomsten. De lokale heffingen bestaan uit de gemeentelijke belastingen, rechten en retributies. Lokale belastingen worden onderscheiden in heffingen waarvan de besteding gebonden dan wel ongebonden is. Ongebonden lokale heffingen (OZB, forensenbelasting en toeristenbelasting) worden tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend omdat de besteding niet is gebonden aan een bepaalde taak. Gebonden heffingen, zoals de afvalstoffenheffing en de rioolheffing, worden verantwoord op het betreffende programma en worden niet tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. Voor het betalen van rechten en retributies verricht de gemeente diensten. De kosten van de gemeentelijke dienstverlening worden doorberekend in de tarieven. Indexatie tarieven Op de tarieven voor de onroerende zaakbelastingen, de forensenbelasting, de toeristenbelasting en bij diverse leges wordt een indexatie van 4,6% toegepast. De toe te passen index wordt elk jaar opnieuw berekend met behulp van meerdere prijsontwikkelingscijfers.

Raming inkomsten in begroting In onderstaande tabel zijn de verwachte baten uit gemeentelijke belastingen en leges opgenomen: Gemeentelijke belastingen en rechten 2024 Belastingopbrengsten, tarieven en leges

Toelichting

Begroting 2024

Begroting 2023

OZB-eigenaar (won./niet-woningen)

4.072

3.831

OZB-gebruiker (niet-woningen) Toeristenbelasting Forensenbelasting Reclamebelasting

1 2 3 4

635 827 495 81

587 779 473 81

Subtotaal algemene belastingen

6.111

5.751

Rioolheffing

2.473

2.635

Afvalstoffenheffing c.a.(incl.verk.afvalzakken)

1.870

1.714

Begraafrechten

597

571

Marktgeld

Leges omgevingsvergunningen

743

1.043

Leges burgerzaken (excl. Rijksleges)

287

227

Leges APV-vergunningen

Leges overige algemene dienstverlening

Subtotaal tarieven, heffingen en leges

6.090

6.317

Totaal Raming

12.201

12.069 Bedragen * € 1.000

45 van 101

287

597

743

1.870

2.473 81

495

827

635

4.500 4.000 3.500 3.000 2.500 2.000 1.500 1.000 500 0

Begroting 2023 Begroting 2024

4.072

Opbrengsten in € * 1.000

Lokale heffingen 2024

Soort opbrengst

Toelichting gemeentelijke belastingen en heffingen/rechten 1.

Onroerende-zaakbelastingen (OZB)

In de Begroting 2024-2027 is uitgegaan van 4,6% opbrengstverhoging voor begrotingsjaar 2024 vanwege de loon- en prijsontwikkelingen. De opbrengsten voor 2024-2027 zijn constant gehouden. Om de lastenontwikkeling te beheersen was tot 2019 de zogenaamde macronorm OZB afgesproken. Dit betekende dat de OZB-opbrengst in Nederland als geheel niet meer mocht stijgen dan een bepaald percentage. De macronorm OZB is met ingang van 2020 vervangen door de 'Benchmark gemeentelijke belastingen'. Deze benchmark geeft gemeenten meer informatie over de ontwikkeling van de lokale lasten in zowel eigen als andere gemeenten. Het resultaat van de benchmark wordt gepresenteerd in de COELO-atlas die elk jaar in maart uitkomt. De bestaande opbrengstverhouding bij de OZB tussen woningen en niet-woningen is voor 2024 gehandhaafd. De WOZ-waarde vormt de basis voor de aanslagoplegging. Jaarlijks worden alle onroerende zaken opnieuw getaxeerd. Voor 2024 geldt als waardepeildatum 1 januari 2023. Bij het bepalen van de tarieven van de OZB wordt rekening gehouden met de ontwikkeling van de WOZ-waarden omdat bij de tariefbepaling de begrote opbrengst het uitgangspunt is. 2.

Toeristenbelasting

De toeristenbelasting is van toepassing op hotelovernachtingen, op onderkomens voor wisselende verhuur en voor toercaravans en tenten. Voor 2024 worden de tarieven verhoogd met de 4,6% inflatiecorrectie.

46 van 101

Forensenbelasting

De forensenbelasting is van toepassing op vrijwel alle stacaravans op recreatieparken en op de eigenaren met een tweede woning. De belastingplichtigen voor deze heffing worden individueel aangeslagen. De verhoging van de forensenbelasting is gekoppeld aan die van de OZB. Voor 2024 worden de tarieven verhoogd met de 4,6% inflatiecorrectie. 4.

Reclamebelasting

Ondernemers in het aangewezen heffingsgebied in het dorpscentrum, die op hun pand een openbare aankondiging hebben, worden aangeslagen voor de reclamebelasting. Het tarief in het kerncentrumgebied is € 550,- en het overig centrumgebied € 400,-. De reclamebelasting wordt ingezet als dekkingsmiddel voor de subsidie aan de Stichting Ondernemersfonds Putten. De afspraken met Stichting Ondernemersfonds Putten zijn vastgelegd in een convenant. Eind 2023 vindt een evaluatie plaats waarvan de resultaten in 2024 aan de gemeenteraad zullen worden aangeboden. 5.

Rioolheffingen

Bij de jaarrekening 2022 en actualisatie van het ZAP blijkt dat de stand van de egalisatievoorziening riolering aan de hoge kant is. De korting van € 12,50 tot 2031 die bij de vorige herziening van het ZAP is ingesteld, kan daarom structureel worden gemaakt. Daarnaast wordt 4 jaar lang (tot de volgende herziening van het ZAP) een korting gegeven op het geïndexeerde basistarief voor particulieren en bedrijven van € 25,00. Voor recreatieobjecten geldt een korting van € 6,25. 6.

Afvalstoffenheffing

Onze gemeente maakt voor de doorberekening van de kosten van afvalverwijdering gebruik van tariefdifferentiatie, waarbij de kosten worden doorberekend in de jaarlijkse aanslag afvalstoffenheffing (vast bedrag per huishouden) en in de prijzen van de verschillende afvalzakken. De wereldwijde economische omstandigheden hebben invloed op de prijzen van de afvalverwerking en daarmee op de afvalbegroting. Zo worden de opbrengsten voor oud papier in 2024 veel lager begroot dan de afgelopen jaren. Tegelijkertijd nemen de kosten voor transport en de gemeentelijke dienst toe. De totale kostenbegroting voor 2024 leidt tot tariefstijgingen voor de afvalstoffenheffing, de restafvalzakken en een aantal haal- en brengtarieven voor grof afval. In 2024 wordt er een 30-liter restafvalzak toegevoegd aan het assortiment gemeentelijke afvalzakken. De verwachting is dat huishoudens met weinig restafval hierbij zijn gebaat en dat dit een positieve effect heeft op de afvalscheiding. 7.

Begraafplaatsrechten

Voor de begraafplaatsen geldt een sluitende exploitatie. Het saldo wordt jaarlijks verrekend met de voorziening. De tarieven stijgen met 4,6% inflatiecorrectie. 8.

Marktgelden

In 2021 is de kostendekkendheid van de marktgelden onderzocht. Hierbij bleek dat de tarieven fors verhoogd zouden moeten worden om 100% kostendekkend te zijn. De gemeenteraad heeft

47 van 101

besloten om de tarieven gefaseerd te laten stijgen, 20% per 2022 en nog eens 10% per 2023 en (nog) niet naar een 100% kostendekkend tarief te gaan. Tevens is toen besloten om vóór het vaststellen van de tarieven in 2024 opnieuw een vergelijking te maken tussen de kosten en de opbrengsten. Uit de begroting voor 2024 blijkt een kostendekkendheid van 58%. Een hogere dekkingsgraad leidt tot hogere tarieven en dit is gezien het economische belang van de markt voor de gemeente niet wenselijk. De tarieven worden daarom enkel geïndexeerd met 4,6%. 9.

Leges

De Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) hebben grote gevolgen voor Hoofdstuk 2 van de legesverordening (dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning). Dit deel van de legesverordening wordt compleet gewijzigd. De grootste verschillen doen zich voor in het onderdeel dat betrekking heeft op de omgevingsvergunning. Nieuw is de splitsing van de huidige activiteit bouwen in bouwactiviteiten en een ruimtelijke toets. De Wkb zorgt voor een indeling van bouwwerken in gevolgklassen. Voor bouwwerken in gevolgklasse 2 is het tarief gelijk aan het tarief in 2023. Voor bouwwerken in gevolgklasse 0 en 1 geldt wettelijk alleen nog het tarief voor de ruimtelijke toets. De huidige tarieven van de ruimtelijke toets zijn naar rato van de verlaging van de verhaalbare lasten verlaagd. Vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het mogelijk om leges te heffen voor milieubelastende activiteiten. De tarieven worden afgeleid vanuit de kosten die Omgevingsdienst in rekening brengt voor de milieubelastende activiteiten. Ook worden er tarieven in de legesverordening opgenomen voor het zogenaamde omgevingsoverleg (vooroverleg). Vanwege de grote onzekerheid rondom de Omgevingswet en de Wkb is de legesverordening zoveel mogelijk beleidsneutraal omgezet en is bij het berekenen van de tarieven uitgegaan van een indexering van 4,6%.

De kosten stijgen echter sterker door hogere personele lasten en door hogere toerekenbare kosten. Uit onderzoek is gebleken dat meer kosten toerekenbaar zijn, dan voorheen werden meegenomen in de tarieven. De opbrengstverwachting is daarentegen lager vanwege de daling van aantal vergunningen en de invloed van de omgevingswet. De kostendekkendheid van de tarieven van dit hoofdstuk komt daarmee op 65%. De leges uit de hoofdstukken 1 en 3 worden ook geïndexeerd met 4,6%. Lastendruk in Putten ten opzichte van andere gemeenten Als we de lokale lastendruk vergelijken met die van de andere Nederlandse gemeenten, zien we in de COELO-atlas van de lokale lasten dat Putten voor 2023 op de 10e plaats staat voor wat betreft de netto-woonlasten voor een meerpersoonshuishouden. (2022: 13e plaats). Daarbij wordt rekening gehouden met de OZB (voor een woning met een gemiddelde waarde), de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Voor een meerpersoonshuishouden in Putten betekent dat een belastingbedrag van € 746,- per jaar. De woonlasten in de goedkoopste gemeente bedragen € 652,- en in de duurste € 1.874,- per jaar. In de paragraaf Weerstandsvermogen wordt nader ingegaan op de aanwezige ruimte in de belastingcapaciteit van onze gemeente.

48 van 101

Kostendekkendheid tarieven De berekening van de kostendekkendheid van de heffingen en leges is op basis van de begrotingscijfers 2024 als volgt: Berekening van kostendekkendheid:

Afval

Riolering

Begraven

Kosten taakveld(en),

1.810

2.495

709

Inkomsten taakveld(en), excl. Heffingen

-809

-686

-368

Netto kosten taakveld

1.001

1.809

341

Toe te rekenen kosten: Kwijtschelding

Overhead

177

198

101

BTW

198

414

Totale kosten

1.404

2.473

442

Opbrengst heffingen/rechten

-1.403

-2.473

-442

Dekkingspercentage

100%

Hoofdstuk 1 o.a. burgerzaken 420 420

Hoofdstuk 2 o.a. omgevingsvergunningen 677 677

135 555 -441 79%

473 1.150 -773 65%

Berekening van kostendekkendheid: Kosten taakveld(en) Inkomsten taakveld(en), excl. Heffingen Netto kosten taakveld Toe te rekenen kosten: Overhead Btw Totale kosten Opbrengst heffingen/rechten Dekkingspercentage

Hoofdstuk 3 o.a. APV

Marktgelden

101

88 189 -14 7%

16 75 -44 58%

Kwijtscheldingsbeleid De minima in Putten, met een inkomen van minder dan 100% van bijstandsnorm, kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding van lokale heffingen. De heffingen waarvoor dit geldt, zijn rioolheffing, afvalstoffenheffing, OZB en grafonderhoud. Bij de aanvraag voor kwijtschelding vindt een vermogens- en inkomenstoets plaats. Overzicht tarieven Voor een overzicht van de gehanteerde tarieven verwijzen we u naar de bijlage D Overzicht belastingtarieven 2021 tot en met 2024.

49 van 101

Paragraaf Weerstandsvermogen Inleiding Deze paragraaf heeft als doel het inzicht geven in het beleid van de gemeente met betrekking tot risico`s, het totaal aan financiële risico`s afzetten tegen de beschikbare middelen en inzicht en beoordeling van de financiële positie aan de hand van kengetallen. In lijn met de nieuwe Nota Risicomanagement zijn er een aantal verbeteringen doorgevoerd in deze paragraaf. Zo wordt er onderscheid gemaakt tussen de incidentele en structurele risico`s, weerstandscapaciteit en worden bij de top 11 van financiële risico`s beheersmaatregelen genoemd.

Kaderstelling -

Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

Nota Risicomanagement

Weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen of mogelijkheden (buffers) waarover de gemeente kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Onderscheid wordt gemaakt in incidentele en structurele weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit per 1 januari 2024 is als volgt: Beschikbare weerstandscapaciteit Algemene reserve per 1 januari

Incidenteel 2024

Structureel 2024

2025

2026

2027

7.027

Vrij deel bestemmingsreserves: - Reserve weerstandscapaciteit

5.845

- Reserve algemene buffer

14.956

- Reserve grondexploitatie

5.117

- Reserve sociaal domein

4.124

Stelpost onvoorzien

Totaal incidenteel

37.149

Onbenutte budgettaire capaciteit Onbenutte belastingcapaciteit Totaal structureel

3.385

3.980

516

3.487

6.872

7.468

4.003

3.487

Bedragen * € 1.000

Benodigde weerstandscapaciteit Om de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen, hebben we een inschatting gemaakt van de financiële risico´s die de gemeente loopt. Per risico is geschat hoe groot de kans is dat het zich voordoet (waarschijnlijkheid) en welke financiële impact dit dan zou kunnen hebben. Daarbij zijn de criteria gehanteerd zoals uitgewerkt in de Nota Risicomanagement. Hoe hoger de waarschijnlijkheid dat risico’s zich voordoen en hoe groter de impact hiervan is, hoe meer aandacht de risico’s verdienen. De uitkomst van de risico-inventarisatie is samengevat in onderstaande tabel:

50 van 101

Kans

1. Zeer klein 2. Klein (< 1%) (10%)

3. Matig (25%)

4. Groot (50%)

5. Zeer groot (> 750K)

4. Groot (375-750K)

3. Matig (150-375K)

Impact

5. Zeer groot (> 75%)

2. Klein (75-150K) 1. Zeer klein (< 75K)

Van de in totaal 24 risico’s is de top 11 hieronder weergegeven, zijnde de risico’s die in bovenstaande tabel in rood staan. Top 11 financiële risico’s In onderstaande tabel zijn 11 risico’s gepresenteerd, die de hoogste bijdrage hebben aan de benodigde weerstandscapaciteit. In de laatste kolom is aangegeven of het risico ten opzichte van de laatste gepresenteerde stand (Jaarstukken 2022) nieuw (N) of ongewijzigd (O) is in de top 11. De stand van de laatste risico-inventarisatie wordt gebruikt om een zo actueel mogelijk beeld te geven. Bruto financieel risico

Kans

Netto financieel risico

I/S

Grondexploitatie Periodieke analyse ontwikkelingen in MPG. Dekking (gedeeltelijk) reserve grondexploitatie.

7.350

50%

3.675

Algemene uitkering daalt Sluitende begroting presenteren, mogelijk maatregelen nemen in kosten e/o opbrengsten.

3.000

50%

1.500

Investeringsprojecten Voor materiele projecten wordt een eigen risicoanalyse gemaakt en wordt daarop gemonitord. Binnen het organisatieonderdeel OPP besteden we specifiek aandacht aan de projectbeheersing: planning en financiële prognose.

1.188

50%

594

Huisvesting doelgroepen Woonvisie Planninglijst woningbouw

1.000

50%

500

Uitgezette en gegarandeerde geldleningen Toetsing bij verstrekking onderpand (bij hypotheken)

4.046

10%

405

Zorgfraude Toezichthouder en M&O beleid

1.125

25%

281

Vergrijzing en krapte arbeidsmarkt (intern) Loongebouw aantrekkelijk maken / houden. Werving en selectie.

500

50%

250

Stikstofnormen Het kennisniveau over de ontwikkelingen rond stikstof wordt op peil gehouden met gebruik van externe deskundigen. Lokaal kijken we of we voor projecten intern kunnen salderen en stikstofruimte over kunnen kopen van agrariërs.

467

50%

233

Toename regelingen Rijk De druk op de personeelsbezetting, omdat gemeenten (tijdelijk) personeel nodig hebben om de regeling uit te voeren kan gedekt worden uit de reserve Knelpunten personeel.

200

75%

150

Nr.

Risico + beheersmaatregel

51 van 101

N/O

Bruto financieel risico

Kans

Netto financieel risico

I/S

Inflatie onvoldoende in raming Verwerken in begroting, monitoren in kwartaal- en halfjaarrapportage.

287

50%

143

Electriciteitsnetwerk is niet berekend op energietransitie Bij aanleg van nieuwe woonwijken wordt bekeken in hoeverre decentrale energiesystemen gerealiseerd kunnen worden.

500

25%

125

Nr.

Risico + beheersmaatregel

10.

11.

N/O

Toelichting grootste wijzigingen: -

Het gaat hier om een nieuwe inventarisatie. De uitkomsten hiervan zijn opgenomen in de bijlage ‘Inventarisatie risico’s’ van de Nota Risicomanagement. In totaal zijn er 24 risico’s gekwantificeerd, de top 11 wordt conform de beleidsregel opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Voor het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit wordt het gewogen (netto) bedrag van alle risico’s meegenomen: Benodigde weerstandscapaciteit

Incidenteel 2024

Structureel 2024

2025

2026

2027

Risico’s vermogen

2.680

Risico’s grondexploitatie

3.908

1.793

6.588

1.793

Risico’s exploitatie Totaal

Bedragen * € 1.000

Ratio weerstandsvermogen De relatie/ratio wordt bepaald door de berekende beschikbare weerstandscapaciteit (hoeveel niet bestemde middelen zijn er beschikbaar) te delen door de berekende benodigde weerstandscapaciteit (financiële risico`s). Het weerstandsvermogen laat de volgende ontwikkeling zien: Incidenteel 2024

Structureel 2024

Beschikbare weerstandscapaciteit

37.149

6.872

7.468

4.003

3.487

Benodigde weerstandscapaciteit

Ratio weerstandsvermogen

2025

2026

2027

6.588

1.793

Ratio

5,6

3,8

4,2

2,2

1,9

Waarderingscijfer

Bedragen * € 1.000

De norm voor het waarderingscijfer is in de Nota Risicomanagement vastgesteld op minimaal een C (1.0-1.4). De ratio van Putten valt voor zowel incidenteel als structureel in klasse A. Wel zien we de ratio dalen, met name vanaf 2026. Dit komt met name door de forse daling van de Rijksinkomsten.

Kengetallen De kengetallen geven inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. Zij leggen verbanden tussen een aantal aspecten die elk voor een verantwoord oordeel van de financiële positie relevant zijn. De financiële positie is altijd een momentopname waardoor een getal alleen niet zoveel zegt. Het gaat om de verbanden tussen de getallen en de ontwikkeling van getallen over een aantal jaren.

52 van 101

Jaarrekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Netto schuldquote

-20%

Netto schuldquote gecorrigeerd

-32%

21%

-7%

30%

72%

111%

-18%

20%

62%

Solvabiliteitsratio

102%

63%

72%

47%

48%

Grondexploitatie

-2%

15%

0,0%

Structurele exploitatieruimte

13%

6,4%

6,8%

0,2%

-1,7%

Belastingcapaciteit

90%

75%

Verloop kengetallen

Netto schuldquote (gecorrigeerd)

categorie: A

rapportcijfer: 3

Dit kengetal geeft onze schuldlast (aangegane leningen) ten opzichte van onze eigen middelen weer. De schuldlast verminderd met alle doorgeleende/verstrekte leningen leidt tot een gecorrigeerde netto schuld. In 2024 is de netto schuldquote nog laag, vanaf 2025 stijgt het percentage als gevolg van het aantrekken van een lening in combinatie met een daling van eigen middelen. Solvabiliteitsratio

categorie: A

rapportcijfer: 4

In hoeverre wij in staat zijn om aan onze financiële verplichtingen te voldoen wordt berekend in de solvabiliteitsratio. Onze solvabiliteit is 72%. Dit betekent dat de bezittingen zijn gefinancierd met 72% eigen vermogen (reserves) en 28% vreemd vermogen (voorzieningen, langlopende schulden en kortlopende schulden). Hier is er eveneens een verandering van het percentage op meerjarig gebied te zien als gevolg van het aantrekken van een lening. Grondexploitatie

categorie: A

rapportcijfer: 1,5

Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de grondexploitatie zich verhoudt tot de totale baten. Een lager kengetal geeft een lager (relatief) risico weer. Het kengetal is 0%. Structurele exploitatieruimte

categorie: A

rapportcijfer: 1

Het kengetal structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. In de Begroting 2024 is de structurele exploitatieruimte positief (6,4%). Door met name dalende rijksinkomsten in combinatie met grote investeringen daalt de structurele exploitatieruimte. Belastingcapaciteit

categorie: A

rapportcijfer: 0,5

De belastingcapaciteit wordt gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Naast de OZB wordt tevens gekeken naar de riool- en afvalstoffenheffing omdat de heffing niet kostendekkend hoeft te zijn, maar ook lager mag worden vastgesteld (er is dan sprake van belastingcapaciteit die niet benut wordt).

53 van 101

De meerjarige doorkijk voor de kengetallen is in onderstaande tabel opgenomen: Rapportcijfer kengetallen Begroting 2024

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13225354/1