Document · PDF

Begroting 2024-2027

Gemeenteraad 2 november 2023, gemeente PuttenBij agendapunt: Begroting 2024-202733.997 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................ 2 Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief ................................................................................................... 3 Hoofdstuk 2 Financiële hoofdlijnen........................................................................................... 5 Baten en lasten - overzicht en toelichting .................................................................................. 6 Financiële positie - uiteenzetting en toelichting ....................................................................... 13 Hoofdstuk 3 Thema’s en programma’s ................................................................................... 19 Thema Ruimte en leefomgeving .............................................................................................. 20 Thema Samenleving ................................................................................................................ 28 Thema Economie en recreatie ................................................................................................. 35 Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid .........................................................................

39 Hoofdstuk 4 Paragrafen ............................................................................................................ 45 Paragraaf Lokale heffingen ...................................................................................................... 45 Paragraaf Weerstandsvermogen ............................................................................................. 50 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 55 Paragraaf Financiering ............................................................................................................ 61 Paragraaf Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 65 Paragraaf Verbonden partijen.................................................................................................. 69 Paragraaf Grondbeleid ............................................................................................................ 77 Paragraaf Wet Open Overheid ................................................................................................ 84 Paragraaf Informatieveiligheid en privacy ...............................................................................

86 Hoofdstuk 5 Bijlagen ................................................................................................................. 89 Bijlage A Specificatie per beleidsproduct ................................................................................ 89 Bijlage B Kengetallen ............................................................................................................... 93 Bijlage C Reserves en voorzieningen ...................................................................................... 95 Bijlage D Overzicht belastingtarieven 2021-2024.................................................................... 96 Bijlage E Berekening EMU-Saldo ............................................................................................ 97 Bijlage F Begroting naar taakvelden ........................................................................................ 98 Bijlage G Geprognotiseerde balans ....................................................................................... 100 Bijlage H Waarborgen en garanties ....................................................................................... 101

2 van 101

Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief Putten, 26 september 2023 Aan de raad, Hierbij bieden wij u de Begroting 2024-2027 aan ter verdere behandeling en vaststelling door uw gemeenteraad. Na de kadernota kwam de meicirculaire 2023 Ondanks de grote ambities vanuit ons coalitieakkoord 2022-2026 (bouw nieuwe binnensportaccommodatie, school Groevenbeek, Halvinkhuizen en ontsluitingsweg) hebben wij u een sluitende kadernota gepresenteerd. Op 28 juni heeft u onze raadsinformatiebrief over de meicirculaire 2023 ontvangen en deze toonde echter een ander beeld. Met name voor de jaren vanaf 2026 zijn flinke tekorten te zien, waardoor het niet meer mogelijk is voor deze jaren een sluitende begroting te kunnen presenteren. Begrotingsadvies VNG verwerkt Op de algemene ledenvergadering van de VNG van 14 juni jl. is de resolutie ‘Naar een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief’ met grote meerderheid aangenomen. In deze resolutie is aangekondigd dat de VNG een begrotingsadvies uitwerkt voor het opstellen van onze Begroting 2024-2027. Het begrotingsadvies bestaat uit twee onderdelen: -

Presenteer voor 2024 en 2025 van de meerjarenraming 2024-2027 een sluitende begroting;

Breng de lasten in de meerjarenramingen voor 2026 en 2027 in beeld, in de vorm van een realistische begroting. Baseer deze op het huidige takenpakket, de noodzakelijke investeringen, de inflatie, de stijgende rente, de ambities uit uw coalitieakkoord en geschatte meeen tegenvallers. Naar verwachting zullen de meerjarenramingen 2026 en 2027 dan duidelijk tekorten aangeven.

Op grond van artikel 189 van de Gemeentewet dient de gemeenteraad erop toe te zien dat de gemeentebegroting structureel en reëel in evenwicht is. Hiervan kunt u als gemeenteraad afwijken indien aannemelijk is dat het structureel en reëel evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren tot stand zal worden gebracht. Met het presenteren van een tekort in de laatste twee jaren, maar een sluitende begroting voor 2024, kunnen de toezichthouders naar onze overtuiging dan ook nog steeds tot een positief oordeel komen. (einde advies VNG).

3 van 101

Het financiële beeld is goed De voorliggende Begroting 2024-2027 geeft de volgende begrotingspositie: 2024

Begrotingspositie Saldo bestaand beleid Nieuw beleid - Kadernota 2024 Saldo Begroting 2024-2027

2025

4.060 -675 3.385

4.357 -376 3.980

2026 682 -341 341

2027 -417 -341 -758

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Op basis van bestaand beleid is er een positief saldo tot en met 2026, waarna het saldo negatief eindigt in 2027. Het bestaand beleid bestaat uit de mutaties van zowel de Kadernota, meicirculaire, de reeds vastgestelde mutaties in het jaar 2023, maar ook de mutaties zoals die voorgesteld worden in deze begroting. Rekening houdend met de nieuwe beleidswensen vanuit de kadernota wordt het saldo lager en eindigt het saldo in 2027 negatief. Het negatieve saldo ontstaat met name door de ontwikkelingen in bestaand beleid, doordat het Rijk voornemens is om met ingang van 2026 een nieuwe financieringssystematiek te implementeren, waardoor de inkomsten uit de Algemene uitkering sterk teruglopen vanaf 2026. Hoewel het voor het voeren van degelijk financieel beleid niet wenselijk is om een niet-sluitende begroting te presenteren, wordt dit door de VNG onder de huidige omstandigheden wel geadviseerd. Overwegingen daarbij zijn dat er nog gesprekken lopen met het Rijk over de wijziging van de financieringssystematiek. Het wordt dan voorbarig geacht om al (structurele) bezuinigingen door te voeren. Verder wordt hiermee door de gemeenten een signaal afgegeven aan het Rijk dat het gemeentefonds dan onvoldoende is voor het uitvoeren van het huidige takenpakket. Provinciaal toezicht De provincie Gelderland voert, op basis van de Gemeentewet, het financiële toezicht uit op de Gelderse gemeenten.

Aan de hand van de programmabegroting en de jaarrekening wordt de toezichtsvorm bepaald. De gemeente Putten valt sinds jaar en dag onder repressief toezicht. Dat wil zeggen dat onze gemeente onder de lichtste vorm van toezicht staat. Omdat het eerste jaar wel structureel sluitend is, zijn wij van mening dat ook deze begroting voldoet aan de provinciale voorwaarden, zodat Putten onder het repressief toezicht blijft vallen. Dit is ook met de provincie afgestemd. Tenslotte Ook nu spreken we de wens uit dat vaststelling van dit document mag leiden tot de behartiging van de belangen van onze gemeente en dat Gods zegen op onze arbeid zal rusten. Burgemeester en wethouders van Putten, de secretaris,

de burgemeester,

mr. F.E. Contant

H.A. Lambooij

4 van 101

Hoofdstuk 2 Financiële hoofdlijnen Algemeen In dit hoofdstuk gaan we in op de gehanteerde uitgangspunten van deze begroting. Verder lichten we het begrotingsbeeld toe. Feitelijk vormt dit hoofdstuk de samenvatting van de financiële begroting. Uitgangspunten begroting Bij de opstelling van deze meerjarenbegroting zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: -

Basis voor de Begroting 2024-2027 zijn de Kadernota 2024 en de gewijzigde Begroting 2023-2026.

Alle budgettaire mutaties tot en met augustus 2023 zijn in deze begroting verwerkt.

Voor de prijzen wordt, op basis van de meicirculaire, rekening gehouden met een gemiddelde indexatie van 3,9%. De meerjarenramingen zijn gebaseerd op constante lonen en prijzen. Dit betekent dat de ramingen 2025 en volgende jaren niet verhoogd zijn met loonen prijsstijgingen. Uitgangspunt daarbij is dat toekomstige loon- en prijsstijgingen worden gecompenseerd door de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de indexatie van tarieven.

De raming van de salarissen is gebaseerd op het salarispeil van de meest recente cao-afspraken. In de Kadernota 2024 hebben wij reeds rekening gehouden met een salarisstijging van 2,5% conform de prognose zoals opgenomen in de Meicirculaire 2023.

De kapitaallasten van investeringen zijn verwerkt. Daarbij is rekening gehouden met de effecten van het meerjarig investeringsplan (vervangingsinvesteringen), het gemeentelijk rioleringsplan, de onderwijsinvesteringen (integraal huisvestingsprogramma), het sportaccommodatieplan en alle overige investeringen waartoe al eerder besloten is.

Voor de ontwikkeling in de algemene uitkering is de Meicirculaire 2023 gehanteerd. De septembercirculaire is bij het opstellen van voorliggende begroting nog niet verschenen. De effecten hiervan lichten wij via een afzonderlijke raadsbrief toe en worden als begrotingswijziging 2024 verwerkt. Voor een nadere toelichting op de algemene uitkering wordt verder verwezen naar het programma Algemene dekkingsmiddelen (Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid).

De tarieven voor OZB, de rioolheffing, de forensen- en toeristenbelasting, de begraafrechten en de leges worden trendmatig met 4,6% verhoogd conform het vastgestelde indexatie percentage uit de Kadernota 2024.

Voorgesteld wordt het tarief voor afval te verhogen naar € 137,90. Dit tarief volgt uit de actualisatie van de kostendekkendheidsberekening. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf lokale heffingen.

Voorgesteld wordt de korting op het riooltarief van € 12,50 die liep tot en met 2030 nu structureel te maken. Verder wordt voorgesteld om een korting te geven van € 25,- voor 4 jaar, wat gelijk is aan deze begrotingsperiode. De korting loopt tot en met 2027. Het riooltarief komt daarmee uit op € 204,40 voor 2024.

5 van 101

Verleende waarborgen en garanties De gemeente Putten staat garant voor diverse geldleningen van maatschappelijke instellingen (woningbouw en stichtingen). Het totaalbedrag aan verleende waarborgen en garanties is € 75,7 miljoen. In bijlage H is een specificatie opgenomen van de gewaarborgde geldleningen en garanties.

Baten en lasten - overzicht en toelichting Begrotingsbeeld Lasten Begroting

Baten

2024

2025

2026

2027

2024

2025

19.835 28.785 1.784 14.994 65.397

17.068 28.281 1.684 15.714 62.747

16.370 27.562 1.759 16.532 62.223

16.939 28.121 1.770 16.488 63.319

10.622 8.160 4.289 4.289 101 101 52.887 53.400 67.899 65.951

2026

2027

7.696 4.289 99 49.343 61.428

7.713 4.289 99 49.008 61.110

Begrotingsthema's Ruimte en leefomgeving Samenleving Economie en recreatie Bestuur dienstverlening en veiligheid Totaal Geraamde totaal baten en lasten Mutaties reserves Ruimte en leefomgeving Samenleving Economie en recreatie Bestuur dienstverlening en veiligheid Totaal

44 1.283 1.327

44 1.115 1.159

1 1.085 1.086

Geraamd resultaat

2.502

3.204

-795

-2.208

757 1.019 136 297 2.210

562 957 121 295 1.935

364 1.352 211 295 2.222

512 1.521 211 293 2.537

3.385

3.980

341

-758

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Primair wordt het begrotingssaldo verrekend met de Algemene reserve, zowel voor- als nadelig. Met de vaststelling van de nota Reserves en voorzieningen 2023 heeft de raad besloten om de begrotingsoverschotten voor 2023-2026 in te zetten als voeding voor de reserve investeringsfonds. Conform dit besluit wordt het begrotingsoverschot over deze periode toegevoegd aan de reserve investeringsfonds, totdat het maximum van € 12,6 miljoen van de reserve investeringsfonds is bereikt. Daarna wordt het overschot toegevoegd aan de algemene reserve. Tekorten worden verrekend met de Algemene reserve. Toelichting afwijking begrotingssaldo ten opzichte van de Kadernota 2024 Het vertrekpunt van de Begroting 2024-2027 is de Kadernota 2024, inclusief wijzigingen die reeds zijn vastgesteld in 2023 door de raad: Verloop startbegroting

Verloop begrotingssaldo

2024

2025

2026

2027

Saldo voor Kadernota 2024

2.871

2.880

110

-14

Bestaand beleid - Kadernota 2024

1.347

219

400

515

Nieuw beleid - Kadernota 2024

-675

-376

-341

Saldo na Kadernota 2024

3.543

2.723

169

160

Vastgestelde wijzigingen na kadernota Saldo na Kadernota 2024 incl. vastgestelde wijzigingen

-40

-77

-67

-93

3.503

2.646

102

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

6 van 101

Nieuw beleid In de Kadernota 2024 is een aantal wensen voor nieuw beleid opgenomen. In deze begroting is de verhoging van de structurele budgetten die hiermee verband houden verwerkt. Onderstaand treft u een specificatie van het nieuw beleid: Nieuw beleid

2024

Thema Ruimte en leefomgeving Verwijderen overbodige fietspaaltjes Ontwikkeling woningbouwlocatie Ambachtstraat Visie herinrichting Achterstraat/Molenstraat Opstellen historisch bureauonderzoek ongesprongen explosieven Actualiseren welstandsbeleid Verduurzaming eigen wagenpark: Opwaardering aansluiting Kapitaallasten investering € 50.000 Deelname FoodValley, programma's Landbouw en Voedsel Programma Fysieke Leefomgeving incl. water en klimaatadaptatie Milieubeleid (inclusief bodem) actualiseren

-120 -50 -60 -15 -20

2025

2026

2027

-50

-6 -100 p.m. p.m.

-10

-5 -100 p.m. p.m.

Thema Samenleving Niet van toepassing Thema Economie en Recreatie Uitvoeringsagenda Economische visie Revitalisering Keizerswoert Aanstellen tijdelijke centrumcoördinator Netwerkondersteuning Veluwe-op-1

-40 -10 -40 -35

-40 -15 -40

Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid Luisteren 2.0 Datagedreven werken BLNP

-50 -80 -50

-50 -65

-50 -40

Totaal mutaties nieuw beleid

-675

-376

-341

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Na het opstellen van de Kadernota 2024 zijn wijzigingen met budgettaire effecten in de begroting verwerkt. Onderstaand overzicht geeft weer hoe het begrotingssaldo na de Kadernota 2024 (inclusief vastgestelde wijzigingen) is bijgesteld. Toelichting

Van Kadernota naar Begroting Saldo na Kadernota incl. vastgestelde wijzigingen

2024

2025

3.503

2.646

2026

2027

102

Meevallers Visie herinrichting Achterstraat/Molenstraat (naar krediet)

Ontwikkeling woningbouwlocatie Ambachtstraat (naar krediet)

Doorbelasting overhead naar projecten

511

Actualisatie KDV - Riolering

168

158

171

185

Actualisatie KDV - begraven

Bijstelling OZB

-9

Aframen rente halfjaar 2025

825

Kapitaallasten en tractie

130

877

1.117

742

1.029

2.504

1.897

1.536

-163

-276

Totaal meevallers Tegenvallers Intrekken stelpost AU uit KN 24

Meicirculaire 2023 (HJR 2023)

7 van 101

-175

-555

-762

-1.062

Toelichting

Van Kadernota naar Begroting

2024

2025

2026

2027

Inleen WSW - groenonderhoud (HJR 2023)

-25

Uitvoeringsbudget IVP (HJR 2023)

-25

Licenties software (HJR 2023)

-25

Aframen Bouwleges WKB

-150

Aframen bouwleges minder vergunningen

-150

Gevolgen formatie WKB

p.m.

Uitbreiding Milieucoördinator

-36

Uitbreiding raadsleden ivm inwoneraantal > 25.000

-33

Regeling vervroegd uittreden (RVU)

-105

-36

Van Damschool in eigen beheer

-27

Actualiseren Woon(zorg)visie 2023

-30

Onderzoek omgekeerde verordening

-25

Actualisatie nota kostenverhaal

-25

-10

Stelpost areaaluitbreiding buitendienst

-50

Mutaties < € 25k Ruimte

-51

-71

-51

-71

Mutaties < € 25k Samenleving

-86

-62

Overige mutaties BEGR 24 (<€ 25k)

-198

-178

-203

-230

Totaal tegenvallers

-1.147

-1.170

-1.658

-2.361

Saldo begroting 2024-2027

3.385

3.980

341

-758 Bedragen * € 1.000

Toelichting 1.

In de Kadernota 2024 zijn middelen beschikbaar gesteld voor het opstellen van een gebiedsvisie en voor het opstellen van een ontwikkelstrategie. Omdat dit via de investeringen verloopt, wordt in de begroting het exploitatiebudget ingetrokken en omgezet naar een krediet en is deze opgenomen in het MIP.

Voor de Begroting 2024 is de kostenverdeling geactualiseerd. Daaruit volgt dat de doorbelasting aan projecten toeneemt. In de begrotingsperiode staan enkele grote(re) investeringsprojecten gepland om te starten, waaronder de grondexploitatie Halvinkhuizen en de zuidelijke rondweg, maar ook investeringen in scholen en een sporthal. Voor het overzicht van de investeringen verwijzen wij naar het MIP Deze projecten vragen ook meer ambtelijke inzet, welke toegerekend worden aan de investering.

In 2023 is de kostenverdeling geactualiseerd. Uit de actualisatie volgt dat de verdeling van overhead volledig verdeeld moet worden aan de taakvelden, waaronder ook de kostendekkende dienstverlening. Dit zorgt ervoor dat de toerekening van overheadlasten aan Riolering is gestegen met € 83.000. Verder is de BTW component hoger door prijsstijgingen op met name energielasten (€ 59.000 opslag BCF) en is de kwijtschelding € 17.000 hoger in de raming vanwege de verruiming van het kwijtscheldingsbeleid (Raadsbesluit maart 2023).

Het voordeel op Begraven komt door de hiervoor genoemde toename in de verrekening van overheadkosten.

De opbrengst van de OZB is bijgesteld met indexatie van 4,6% en areaaluitbreiding. Dit leidt tot een voordeel in de begroting. In volgende jaren loopt dit terug naar een nadeel, omdat we de areaaluitbreiding voor de volgende jaren hebben ingetrokken. Tegenover hogere opbrengsten van areaaluitbreiding in volgende jaren staat namelijk ook hogere kosten voor beheer. Voorzichtigheidshalve wordt de opbrengstenraming nu constant gehouden na

8 van 101

2024. Verder is een stelpost opgenomen voor de kosten voor areaaluitbreiding, in lijn met de hogere opbrengst in 2024 (zie toelichting onder 23). 6.

In de kadernota is de verwachte rentelast verhoogd als gevolg van hogere marktrentes. Omdat op basis van de huidige liquiditeitsprognose pas gedurende 2025 een financieringsbehoefte gaat ontstaan, worden de rentelasten voor 2025 voor het eerste halfjaar afgeraamd.

De investeringsbegroting is herzien i.c.m. de aanvullingen vanuit het Coalitieakkoord en de kapitaallasten zijn opnieuw berekend. Dit heeft geleid tot mutaties in de diverse jaarschijven. De planning van het MIP en de daarbij behorende kapitaallasten zijn eveneens geactualiseerd. De kapitaallasten verschuiven als gevolg daarvan voor met name een drietal grotere investeringsprojecten: a. Groevenbeek: het voordeel in 2025 en 2026 betreft de vrijval van kapitaallasten onderwijs (verschuiving start van de afschrijving op de investering Groevenbeek voor € 675.000). Daarnaast is de dekking van 25% van de kapitaallasten vanuit de reserve investeringsfonds voor de investering Groevenbeek verwerkt met ingang van 2027. b. Zuidelijke ontsluiting: de oplevering wordt niet eerder verwacht dan 2026, waardoor de start van de afschrijving met een jaar is verschoven naar 2027. Dit geeft een voordeel van € 309.000 in 2026. Daarnaast is de dekking van 25% van de kapitaallasten vanuit de reserve investeringsfonds voor de aanleg van de Zuidelijke ontsluiting verwerkt met ingang van 2027 c.

Sporthal: voor 2027 was de afschrijving van de sporthal geraamd, volgens planning start de afschrijving met ingang van 2028. Dit geeft een voordeel in 2027 van € 500.000

In hoofdstuk 2 – Financiële positie, onderdeel Meerjareninvesteringsprogramma vindt u de geplande investeringen. 8.

In de Kadernota 2024 was een stelpost opgenomen voor de ‘nieuwe financieringssystematiek’. Met deze stelpost werd voorgesorteerd op aanvullingen vanuit het gemeentefonds, als uitkomst uit de onderhandelingen die het VNG met het rijk hierover voert. In lijn met het advies van de VNG ten aanzien van het begrotingssaldo (zie eerdere toelichting in de aanbiedingsbrief) hebben wij de stelpost laten vervallen.

De Meicirculaire 2023 is verwerkt in de begroting. De Meicirculaire heeft een nadelig effect op de begroting. Over de uitkomsten bent u via een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Voor een beknopte toelichting op de algemene uitkering wordt verder verwezen naar het programma Algemene dekkingsmiddelen (Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid).

10. In 2023 is tussentijds in de halfjaarrapportage budget aangeraamd voor de inleenkosten van WSW-medewerkers. Dit heeft een structurele component van € 25.000. Deze structurele component wordt nu in de Begroting 2024 verwerkt. 11. In 2023 is tussentijds in de halfjaarrapportage budget aangeraamd voor het integraal veiligheidsplan. Deze aanraming moet structureel verwerkt worden. Deze structurele component wordt nu in de Begroting 2024 verwerkt. 12. In 2023 is tussentijds in de halfjaarrapportage budget aangeraamd voor licenties van Microsoftproducten. Deze aanraming moet structureel verwerkt worden. Deze structurele component wordt nu in de Begroting 2024 verwerkt.

9 van 101

13. Met ingang van 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Met de invoering van de Omgevingswet vervalt een deel van de vergunningverlening door de gemeente. De legesopbrengsten zullen hierdoor naar verwachting dalen. Het takenpakket van de gemeente verschuift voor een deel van beoordeling van plannen vooraf naar toezicht en handhaving tijdens en na de bouw. Dit compenseert naar verwachting niet volledig de opbrengstendaling: de gemeente maakt nog wel kosten, alleen zijn deze deels niet verhaalbaar in leges. Voorzichtigheidshalve wordt per saldo een bedrag van € 150.000 afgeraamd. 14. Verder dalen de opbrengsten bouwleges in 2023 en verwachten we dat dit ook in 2024 en 2025 lager zal zijn. Deze verwachting komt doordat de grondexploitatie van Rimpeler nagenoeg gereed is en Halvinkhuizen nog gestart moet worden. Omdat tijdelijk minder activiteit wordt verwacht in de bouwvergunningen, wordt voor 2024 en 2025 aanvullend € 150.000 afgeraamd (incidenteel). 15. Voor de implementatie van de WKB is projectbudget beschikbaar gesteld. De uitvoering van de WKB heeft naar verwachting ook een structurele component. Op moment van schrijven is de omvang hiervan nog niet bekend, maar wordt het al wel benoemd. De omzetting hiervan in budget zal middels een (tussentijdse) rapportage verlopen. 16. De ODNV voert milieutaken uit voor de gemeente.

Vanuit de gemeente is een coördinator nodig om de zaken die via de ODNV lopen te coördineren. Hiervan is al een gedeelte beschikbaar in de begroting, dit is onvoldoende en wordt nu aangeraamd in de begroting. 17. Op het moment dat het inwoneraantal van de gemeente groeit tot boven de 25.000 inwoners, betekent dit ook dat er 2 raadsleden toegevoegd moeten worden aan de gemeenteraad. Dit wordt verwacht in 2026, voor de financiële consequentie is € 33.000 aangeraamd. 18. In de CAO voor gemeenten is afgesproken dat medewerkers onder voorwaarden kunnen deelnemen aan de Regeling Vervroegde Uittreding (RVU). De regeling loopt momenteel tot en met 31 december 2025. In de begroting is het effect hiervan verwerkt. 19. In 2023 is de Van Damschool overgedragen aan de gemeente. Door de eigendomsoverdracht gaat de gemeente Putten te maken krijgen met (eigenaars onderhoudskosten) die tot op heden bij CNS Putten lagen. De aanraming bevat de kosten om de bijbehorende gymzaal open te houden en het gebouw vorst- en vandalismevrij te houden. Mogelijk dat het gebouw ingezet gaat worden als tijdelijke huisvesting in komende jaren. De gevolgen daarvan kunnen pas op het moment dat dit verder is uitgewerkt worden vertaald in de begroting, ook omdat er dan mogelijk kosten verhaald worden op de gebruiker. 20. Het budget voor het actualiseren van de Woon(zorg)visie wordt doorgeschoven van 2023 naar 2024.

21. Het budget voor het onderzoek naar de omgekeerde verordening is verplaatst van 2023 naar 2025. In 2024 zal worden gestart met het project, naar verwachting zal het budget benodigd zijn in 2025. 22. De nota Kostenverhaal moet geactualiseerd worden. Hiervoor wordt budget aangeraamd van € 25.000. Verder wordt structureel € 10.000 aangeraamd, zodat deze jaarlijks bijgewerkt kan worden (in plaats van een 4-jaarlijkse actualisatie). 23. Met de aanraming van de OZB wordt ook een stelpost opgenomen voor areaaluitbreiding. Jaarlijks neemt het areaal toe. Op het moment dat areaal wordt opgeleverd vanuit de woningbouw, wordt de stelpost via tussentijdse rapportages daadwerkelijk omgezet in budget.

10 van 101

24. Binnen het thema Ruimte zijn er meerdere posten die kleiner zijn dan € 25.000, waaronder budget voor een abonnement op streetviewfoto’s voor uitvoering van gegevensbeheer, maar ook een aanraming van adviesdiensten voor Openbare verlichting. Voor ontwikkeling van algemeen beleid wonen is structureel € 20.000 aangeraamd. Verder is de voorlichting op de houtstook een jaar opgeschoven, waardoor het budget over de jaren verschuift. 25. Voor de afdeling Samenleving zijn meerdere budgetten aangeraamd die kleiner zijn dan € 25.000. Dit zijn vooral posten die in 2023 zijn aangeraamd in de halfjaarrapportage, maar moeten nog structureel verwerkt worden in de begroting. Dit betreft onder andere de beëindiging van het werkgeverschap van de buurtfunctionaris door Actief Putten. Met ingang van 2023 is de co-financiering komen te vervallen, de opbrengsten moeten daarom ook structureel worden afgeraamd (€ 24.000). Verder is een aanraming gedaan voor project ‘Opgroeien Kansrijke omgeving 2023-2026 voor € 24.000, is het budget voor kwijtschelding verhoogd op basis van het besluit hierover in de raad en is de verzekering van schoolgebouwen aangeraamd voor € 18.000 vanwege een stijging van de WOZ-waarde. 26. Verder zijn er meerdere aanramingen gedaan < € 25.000. Dit heeft voor een deel betrekking op het structureel vertalen van aanramingen in 2023.

Specificatie incidentele baten en lasten Hieronder is een overzicht opgenomen van incidentele baten en lasten. Overzicht incidentele baten en lasten

Prog.

2024

2025

2026

2027

Baten Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Grondexploitatie

3.005

Subsidie Groene Tuinen en Terreinen (bewoners/bedrijven)

Totaal baten, excl. mutaties reserves

3.055

632

Mutaties reserve Thema 3 Economie en recreatie Camperplaatsen (Algemene reserve)

PER

Totaal baten reserves Totaal baten

15 15

3.070

632

Lasten Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Grondexploitatie

-3.005

-632

Basisregistraties op orde, inhaalslag

-38

Verwijderen overbodige fietspaaltjes

-120

Onderzoek groene leges

-20

Actualiseren welstandsbeleid

-20

Actualiseren Woon(zorg)visie 2023

-30

Aframen bouwleges door lagere activiteit

-150

-50

PGB

-24

Subsidie Groene Tuinen en Terreinen (bewoners/bedrijven)

-10 -150

Thema 2 Samenleving Project opgroeien Kansrijke omgeving 2023-2026 Onderzoek omgekeerde verordening

PMP

Inburgering (IU, uit SC 22)

PMP

-46

Uitvoeringsplan dementie 23-24

PMP

-60

PER

-65

-24 -25

Thema 3 Economie en recreatie Toeristisch investeringsprogramma

11 van 101

-65

-24

Overzicht incidentele baten en lasten

Prog.

2024

Camperplaatsen

PER

-15

Opstellen beleid eigendommenbeheer

PER

-25

Netwerkondersteuning Veluwe op 1

PER

-35

Opstartkosten Erfgoedbeleid

PER

-10

Opstartkosten Archeologische verwachtingen

PER

-15

Optimalisatie bedrijfsvoering buitendienst

PBD

-25

Opstellen productenbegroting buitendienst

PBD

-13

Dooronwikkeling BLNP

PBD

-50

Datagedreven werken

2025

2026

2027

Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid

PBD

-55

Onderzoek ongesprongen explosieven

PBD

-15

Wachtgeld wethouders

PBD

-78

Regeling vervroegd uittreden (RVU)

PBD

Totaal lasten, excl. mutaties reserves

-25 -65

-105

-36

-4.069

-1.070

-24

-4.009

-1.070

-24

-939

-438

-24

Mutaties reserve Thema 2 Samenleving Uitvoeringsplan dementie 23-24

PMP

Totaal lasten reserves Totaal lasten Totaal incidentele baten en lasten

Bedragen * € 1.000

Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves In onderstaand overzicht staan per thema de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan/uit de reserves genoemd. De grootste bedragen per thema worden apart genoemd. Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves

2024

2025

2026

2027

Toevoegingen Niet van toepassing Totaal toevoegingen

Aanleg 2e deel Henslare

Steenenkamer fase 1B

Calcariaweg, Sprielderweg

Schootmanshof fase 3

Reconstructie Jan Nijhuisstraat

Stationsstraat

Diverse fietspaden

Onttrekkingen Thema 1 Ruimte en Leefomgeving

Zuidelijke ontsluiting Overig

147

122

124

Stroud

Centrumplan

148

231

Thema 2 Samenleving Groevenbeek

169

Overig Thema 3 Economie en recreatie

Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Verbouwing gemeentehuis

12 van 101

Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves

2024

2025

2026

2027

Inrichting en ICT

Overig

50 12

Totaal onttrekkingen

842

812

901

1.145

Bedragen * € 1.000

De structurele onttrekkingen hebben betrekking op de reserve dekking kapitaallasten, die is bedoeld om de kapitaallasten voor de bijbehorende investeringen te dekken. Structureel in evenwicht In het kader van het provinciaal toezicht geeft de provincie Gelderland een oordeel over onze begroting. Bij deze beoordeling worden de incidentele lasten en baten geëlimineerd, zodat een zuiver structureel saldo van de begroting ontstaat. In onderstaand overzicht geven we het structurele saldo zonder incidentele baten en lasten weer.

Structureel begrotingssaldo

2024

2025

2026

2027

Saldo lasten -/- incidentele lasten

61.389

61.677

62.199

63.319

Saldo baten -/- incidentele baten

61.110

64.829

65.320

61.428

Saldo structurele toevoegingen reserves

Saldo structurele onttrekkingen reserves

842

812

901

1.145

4.282

4.454

130

-1.063

Structureel begrotingssaldo

Bedragen * € 1.000

Het structureel begrotingssaldo start in de begrotingsperiode met een fors positief saldo, om vervolgens in 2026 en 2027 negatief te eindigen. In hoofdstuk 1 is reeds een toelichting opgenomen op het structureel en reëel evenwicht van de begroting. Hoewel 2027 negatief eindigt, is het tekort beheersbaar, ook gezien de financiële positie van de gemeente. Wij kiezen ervoor om het advies van de VNG te volgen en achten het nog te vroeg om structurele bezuinigingen door te voeren. Als gemeente zullen we deze ontwikkelingen stringent monitoren, zodat we snel kunnen handelen indien de ontwikkelingen daartoe noodzaak voor geven.

Financiële positie - uiteenzetting en toelichting Ontwikkeling reserves en voorzieningen In onderstaande overzichten wordt inzicht gegeven in de verwachte ontwikkeling van de reserves in de komende jaren op basis van de bekende situatie van augustus 2023.

Algemene reserves

7.027

3.385

3.770

6.642

Ontwikkeling 2025-2027 154

Bestemmingsreserves

56.468

4.711

1.825

59.355

Stand 1-1-2024

Vermeerd. 2024

Vermind. 2024

Stand 31-12-2024

Stand 31-12-2027 6.797 59.401

Grondexploitatie

5.677

5.627

-70

5.557

Voorzieningen

14.008

414

935

13.487

-1.351

12.135

Totaal

83.180

8.510

6.580

85.111

-1.221

83.890

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

13 van 101

Volgens de huidige prognose zullen de reserves en de voorzieningen groeien. In deze cijfers is alle informatie verwerkt waarover al besluiten zijn genomen. Voor een prognose van alle reserves en voorzieningen wordt verwezen naar bijlage C Reserves en voorzieningen van deze begroting. De beschikbare buffer in de vorm van re-

Reserves en voorzieningen per inwoner 2023 Algemene reserve

serves en voorzieningen van een gemiddelde Gelderse gemeente bedraagt in

Putten

Bestemmingsreserves (excl. grondexploitatie)

2023 € 1.440 per inwoner. Dit kengetal is

Gelderland (gemiddeld) 300 531 1.697

614

Voorziening Totaal

voor Putten met € 2.584 per inwoner beduidend hoger. Dat geeft aan dat onze gemeente een robuuste financiële positie heeft.

587 295 2.584 1.440 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel Bron: Financieel toezicht gemeenten, provincie Gelderland

Algemene reserve De prognose van de algemene reserve is als volgt: Overzicht algemene reserve Stand per 1 jan (na bestemming resultaat)

2023 11.138

2024 7.027

2025 6.642

2026 7.283

2027 7.624

Saldo begroting 2024-2027

2.026

3.385

3.980

341

-758

Afsluiten reserve precario

427 3.385

3.980

341

-758

Toevoegingen

Totaal toevoegingen

2.453

Onttrekkingen JR22 Subsidie Coronasteun cultuur (BGW 7-2022)

JR22 overheveling overschot ICT inzet Raadzaal audio

115

JR22 Mantelzorgbeleid

JR21 recreatievz uitgestelde projecten camper plaatsen uitstel

JR22 Vitale vakantie parken 2021

JR22 BLNP

JR22 Arbo o.a. agressie en geweld

JR22 Inzet corona steunpakket Jeugd

JR22 Inzet corona steunpakket ouderen en kwetsbare groepen

JR22 Omgevingswet inhuur en uitbesteed werk

JR22 Uitvoeringskosten GVVP 2022-2026

JR22 Voorschot Energietoeslag 2023 (DC22)

400

JR22 Meerkosten Oekraïne sociaal domein (DC22)

JR22 Leerlingenvervoer Oekraïne (DC22)

JR22 Versterken sociale basis ouderen ( DC 22)

JR22 Wet openbare Overheid

JR22 Transitie beveiliging bedrijventerreinen

HJ23 - BGW 20-2019 - Centrumplan subsidie 2020-2021 precario

ODNV bijdrage

GVVP verkeersmaatregelen

110

Naar Reserve kapitaallasten 7530003 Verduurzamingskrediet MFC Stroud

460

7810002 Vb krediet Kolthoorn

GVVP verkeersmaatregelen

215

7320006 Uitv. Centrumplan fase 2 (1460724 )precario

392

7320006 Uitv. Centrumplan fase 2 (1460724 )duurzaamheid

318

14 van 101

370

200

Overzicht algemene reserve Naar reserve knelpunten personeel

2023

JR22 Restant stelpost BAG BGT (bgw 21-2022)

2024

2025

2026

2027

JR22 Restant stelpost Wet Kwaliteitsborging

JR22 Overschot Oekraine uitvoeringskosten

303

JR22 Overschot energietoeslag – uitvoeringskosten

JR22 Restant uitvoeringskosten TOZO en TONK

235

Naar reserve Investeringsfonds Overschot naar reserve investeringsfonds

2.026

3.385

3.139

Gereserveerd voor Geoormerkte uitgaven

148

Geoormerkt jaarrekening 2022

882

Totaal onttrekkingen

6.564

3.770

3.339

Stand per 31 dec.

7.027

6.642

7.283

7.624

6.797

AF : Ondergrens algemene reserve

2.400

Ruimte tot ondergrens

4.627

4.242

4.883

5.224

4.397

Bedragen * € 1.000

De ondergrens van de algemene reserve bedraagt € 2,4 miljoen (circa € 100 per inwoner). Dankzij de positieve uitkomsten van de meerjarenbegroting komt de stand van de algemene reserve boven de vastgestelde ondergrens. Onze gemeente beschikt in combinatie met andere bestemmingsreserves over een goede buffer. Reserve grondexploitatie De reserve grondexploitatie kent in de meerjarenraming het volgende verloop: Overzicht reserve grondexploitatie Stand per 1 jan. Toevoegingen Winstneming Rimpeler Bilderdijkstraat Totaal toevoegingen Onttrekkingen VPB Bovenwijks (reservering) Ingrepen centrumgemeente Verkeersluw maken van Stationsstraat Claim Achterstraat Gebiedsvisie Brinkstraat Bedrijventerrein Henslare Halvinkhuizen Ambachtstraat Inbreng Grex Henslare Risicoreservering Bilderdijkstraat Totaal onttrekkingen

2023 7.423

2024 5.118

2025 5.068

2026 5.018

2027 4.998

131 23 154

5.068 2.500 2.568

5.018 2.500 2.518

4.998 2.500 2.498

11 93 57 168 106 525 850 80 453 116 2.459

Stand per 31 dec. Af: Ondergrens reserve grondexploitatie

5.118 2.500 2.618

Ruimte

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

De stand van de reserve grondexploitatie is ruim boven de vastgestelde ondergrens van € 2,5 miljoen.

15 van 101

Reserve sociaal domein De reserve sociaal domein kent in de meerjarenraming het volgende verloop:

Jeugd

2023 5.835 -284

2024 4.125 -394

2025 4.425 -512

2026 4.617 -941

2027 4.381 -941

WMO

692

675

625

626

Participatie

674

149

Werken en Leren

-70

Overzicht reserve Sociaal Domein Stand per 1 jan.

Bestemd jaarrekening Innovatiebudget

-84

Budget inclusief

-30

Duvo middelen - financiering huiselijk geweld

-60

Kansrijke Start + jeugdzorg

-21

Statushouders en participatietrajecten

-27

Naar ontwikkelreserve Ontwikkelreserve samenleving 2023-2027 Totaal mutaties

-2.500 -1.710

300

192

-236

Stand per 31 dec.

4.125

4.425

4.617

4.381

4.145

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Reserve investeringsfonds Bij de actualisatie van de Nota Reserves en voorzieningen 2023 is besloten tot de vorming van een reserve investeringsfonds. De reserve is op basis van deze nota gevoed met € 4,0 miljoen vanuit de reserve algemene buffer. Verder wordt de reserve gevoed vanuit de overschotten op de (vorige) begroting in 2023-2026, totdat het benodigde en maximale saldo van € 12,6 miljoen is bereikt. Het verloop van de voorziening in de Begroting 2024 is dan als volgt: Overzicht reserve Investeringsfonds

2023 -

Stand per 1 jan.

2024 6.076

2025 9.461

2026 12.600

2027 12.600

Toevoegingen: Voeding vanuit reserve algemene buffer

4.050

Begrotingsoverschot boekjaar (aanvulling tot 12,6 mln)

2.026

3.385

3.139

Totaal toevoegingen

6.076

3.385

3.139

Onttrekkingen - naar reserve dekking kapitaallasten Groevenbeek 25% > reserve dekking kapitaallasten

4.500

Zuidelijke ontsluiting 25% > reserve dekking kapitaallasten

3.100

Bijdrage sporthal 25% > reserve dekking kapitaallasten Totaal onttrekkingen

5.000

Stand per 31 dec.

12.600

6.076

9.461

12.600

Bedragen * € 1.000

Meerjaren investeringsprogramma (MIP) De raming van de kapitaallasten in de Begroting 2024-2027 is gebaseerd op de lopende kapitaallasten aangevuld met de kapitaallasten uit het MIP. De budgettaire gevolgen van de investeringen uit het MIP zijn daarmee al vertaald in de kapitaallasten in de begroting, rekening houdend met het moment van oplevering.

16 van 101

Het MIP bestaat uit de volgende geplande investeringen: Meerjaren Investeringsprogramma (MIP)

2024

2025

2026

2027

Vervanging speeltuinen

220.000

168.000

67.200

Vervanging groen begraafplaats

95.000

Vervanging verlichting

440.000

240.000

Thema 1 Ruimte en Leefomgeving

Vervanging groen Wegen - levensduur verlengend groot onderhoud wegen

360.000

1.143.000

Bermverharding Roosendaalseweg

192.000

Fietspad Arnhemse Karweg

600.000

Reconstructie Meskampersteeg

720.000

Fietspaden Groene Scheg

360.000

Reconstructie Bermverharding Telgterweg

115.000

Reconstructie Engweg/Dorpsstraat

2.376.000

Aanleg Zuidelijke ontsluiting (bruto krediet incl. bijdrage grex)

17.100.000

Reconstructies

582.000

1.352.400

Investeringen riolering

1.776.000

1.547.000

1.284.000

1.245.000

Totaal thema 1

5.546.000

6.404.000 20.972.000

4.502.600

Thema 2 Samenleving Duurzame renovatie Bij de Bron

2.014.000

Duurzame renovatie Ichthus

1.900.000

De Korenbloem

1.091.000

Groevenbeek

18.000.000

Sporthal

20.000.000

Totaal thema 2

20.014.000 22.991.000

Thema 3 Economie en recreatie Ontwikkeling en visie Ambachtstraat

50.000

20.000

Visie herinrichting Achterstraat/Molenstraat

60.000

Totaal thema 3

110.000

50.000

20.000

Automatisering

335.000

398.000

335.000

Apparatuur raadzaal

135.000

Tractie

414.000

1.129.000

43.000

38.000

Totaal thema 4

884.000

1.464.000

441.000

373.000

27.932.000 44.424.000

4.875.600

Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid

Totaal MIP

6.540.000

De ramingen in het MIP zijn in voorgaand jaar reeds verhoogd met een index van 20% vanwege de hoge prijsstijgingen die we hebben gehad. Op basis van de huidige inzichten lijkt deze index voldoende te zijn en heeft geen indexatie plaatsgevonden voor 2024. Mocht in 2024 het prijspeil verder stijgen, dan worden deze effecten in voorkomende gevallen gecommuniceerd en verwerkt in de Halfjaarrapportage, ten laste van de stelpost prijsstijgingen. Nieuwe investeringskredieten worden bij de begrotingsbehandeling met het vaststellen van de financiële positie geautoriseerd. Dat betekent dat met het goedkeuren van de begroting de investeringskredieten voor jaarlaag 2024 beschikbaar worden gesteld.

17 van 101

Bij de begrotingsbehandeling kan de raad wel (expliciet) aangeven van welke nieuwe investeringen zij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen.

18 van 101

Hoofdstuk 3 Thema’s en programma’s De begroting is opgebouwd uit vier thema’s, die op hun beurt weer bestaan uit programma’s. Een programma is een samenhangend geheel van beleidsproducten, activiteiten en geldmiddelen. De verdeling van de totale lasten en baten in de begroting over de verschillende thema’s is hieronder weergegeven.

Baten begroting per thema 2024 Ruimte en leefomgeving € 10.622 Samenleving € 4.289 Bestuur dienstverlening en veiligheid € 52.887

Economie en recreatie € 101

Lasten begroting per thema 2024 Bestuur dienstverlening en veiligheid € 14.994

Ruimte en leefomgeving € 19.835

Economie en recreatie € 1.784

Samenleving € 28.785

19 van 101

Thema Ruimte en leefomgeving Algemeen Het thema Ruimte en leefomgeving heeft betrekking op de volgende programma’s: -

Programma Ruimte

Programma Leefomgeving

Programma Kostendekkende dienstverlening

Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heren Cornelissen, ’t Jong en Van Nieuwenhuizen.

Wat willen we bereiken? In het coalitieakkoord ‘En nu door!’ hebben de coalitiepartijen hun plannen voor de periode 2022-2026 beschreven. Dit coalitieakkoord is vertaald in een collegeprogramma. Op basis daarvan worden de concrete actiepunten voor de komende jaren vastgesteld. Hieronder worden de concrete beleidsdoelstellingen toegelicht die in 2024 aandacht zullen vragen.

Wat gaan we daarvoor doen? Actiepunten 2023 Wonen Ontwikkeling woningbouwlocatie Halvinkhuizen

Cornelissen

Ten zuiden van de kern van Putten wordt de nieuwe woonwijk Halvinkhuizen gerealiseerd met circa 1300 woningen. In maart 2022 is een ontwikkelingsvisie door de gemeenteraad vastgesteld waarin de ambitie voor de nieuwe woonwijk is uitgewerkt. Inmiddels is voor de eerste fase, met circa 310 woningen, een bestemmingsplan uitgewerkt, dat in het najaar van 2023 ter besluitvorming aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Na de zomer van 2023 worden de anterieure overeenkomsten met marktpartijen getekend voor de realisatie van de eerste fase. Afhankelijk van mogelijke juridische procedures wordt medio 2024 gestart met de realisatie van de eerste fase. Voor de fases 2,3 en 4 wordt er in 2023/2024 een omgevingsplan uitgewerkt. Ontwikkeling woningbouwlocatie De Bosrande

Cornelissen

Het stedenbouwkundig plan gaat naar verwachting eind 2023 in procedure voor besluitvorming, met besluitvorming door de raad in het eerste kwartaal van 2024. In deze periode wordt ook gewerkt aan het beeldkwaliteitsplan (BKP), de anterieure overeenkomst (AOK) en de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). De vaststelling van de BOPA vindt plaats in het derde kwartaal van 2024. De voorbereidingen voor het bouw- en woonrijp maken worden daarna opgestart, aansluitend daarop vindt de uitvoering plaats. De planning is vooralsnog dat in de eerste helft van 2026 wordt gestart met de bouw van de woningen.

20 van 101

Ontwikkeling woningbouwlocatie Hilary

‘t Jong

Het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechter over de omgevingsvergunning voor 35+2 woningen loopt op dit moment bij de Raad van State. Na uitspraak door de Raad van State start naar verwachting begin 2024 de verkoop. Het bouw- en woonrijp maken begint medio 2024. In het eerste kwartaal van 2025 kan vervolgens met de bouw worden gestart. Voor de twee woningen is separaat een nieuwe omgevingsvergunning aangevraagd. Deze vergunning en een sloopvergunning zijn verleend. De sloop en start van de bouw vinden plaats, nadat de omgevingsvergunning onherroepelijk is geworden, in het vierde kwartaal van 2023. De oplevering staat gepland voor het tweede kwartaal van 2024. Ontwikkeling woningbouwlocatie Bilderdijkstraat

Cornelissen

Het bouw- en woonrijp maken van het gebied is begin 2024 gereed. Vervolgens vindt de uitgifte van kavels aan bouwers plaats en daarna start de woningbouw. Flexwonen

Cornelissen

Het project betreft het plaatsen van twintig woningen voor maximaal vijftien jaar aan de Bijsterenseweg. Zodra Woningstichting Putten (WSP) een vergunning heeft aangevraagd, start de behandeling. Uitvoering vindt op zijn vroegst plaats in het voorjaar van 2024. Herontwikkeling School Veenhuizerveld

Cornelissen

Er loopt een verkenning of de voormalige school ingezet kan worden voor tijdelijke opvang. Herontwikkeling Ambachtstraat

Cornelissen

In 2024 wordt een ontwikkelstrategie opgeleverd en een start gemaakt met de ruimtelijke verkenning voor de ontwikkelmogelijkheden van de omgeving Ambachtstraat. Herontwikkeling Engweg 10

Cornelissen

In oktober 2022 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan voor het gebied aan de Engweg 10 vastgesteld. De ontwikkelaar laat weten dat het plan financieel niet uitvoerbaar is. Een aangepast plan en een aanvulling op de anterieure overeenkomst gaan in het vierde kwartaal van 2023 voor besluitvorming naar het college. De verwachting is dat de initiatiefnemer in 2024 start met de bouw. Actualiseren welstandsbeleid

Cornelissen

In de Welstandsnota wordt door de gemeenteraad vastgelegd of en in hoeverre het uiterlijk van bouwplannen wordt getoetst aan ‘redelijke eisen van welstand’. Hier kan onderscheid worden gemaakt in type bouwwerken en gebieden. De Puttense Welstandsnota bestaat al een aantal jaren. De invoering van de Omgevingswet en de vaststelling van de Omgevingsvisie vormen een goede aanleiding om het welstandsbeleid tegen het licht te houden. Zijn de criteria nog relevant? Moet het beleid soepeler of in sommige gebieden juist strenger? In 2024 gaan we deze discussie met elkaar voeren.

21 van 101

Borging Wet Kwaliteitsborging in de Bouw (WKB)

Cornelissen

Tegelijk met de Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking. Voor de meeste bouwplannen is het dan niet meer de taak van de gemeente om een bouwplan (vooraf) te toetsen aan bouwtechnische regels, maar moet de initiatiefnemer zelf een private kwaliteitsborger inschakelen. Het plan wordt nog wel door de gemeente getoetst aan het omgevingsplan en welstandsbeleid. Hiermee wijzigt onze rol op het gebied van bouwtoezicht. De processen zijn hierop aangepast en 2024 staat in het teken van goede voorlichting aan initiatiefnemers en marktpartijen over de nieuwe rolverdeling. Woonvisie

Cornelissen

Dit najaar wordt de woonvisie geactualiseerd. Naar verwachting wordt deze begin 2024 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Mobiliteit Zuidelijke ontsluiting Halvinkhuizen

Van Nieuwenhuizen

De concretisering van het tracé van de Zuidelijke Ontsluitingsweg voor het gedeelte Nijkerkerstraat – Roosendaalseweg vindt tweede helft 2024 plaats. Begin 2025 wordt op basis daarvan een voorstel aan de raad verwacht voor het tracé. Tegelijkertijd vindt een onderzoek plaats naar een voorkeursscenario voor een tracé tussen de Roosendaalseweg en de Voorthuizerstraat. In Q3 2024 wordt op basis van het onderzoek en de participatie een voorstel aan de raad verwacht. Uitvoering GVVP

Van Nieuwenhuizen

De uitvoering van het gemeentelijk verkeers- en vervoerplan (GVVP) is gestart. Zaken die in 2024 op de planning staan, zijn: het afronden van het actualiseren van het parkeerbeleid en parkeernota, acties ondernemen op de uitkomsten van het doorgaand verkeer-onderzoek in de Harderwijkerstraat, het onderzoek opstarten naar het voltooien van de fietsroute naar het station vanuit Rimpeler, samen met de provincie een gebiedsvisie opstellen voor de Nijkerkerstraat en het onderzoek opstarten naar het uitbreiden van de bebouwde kom in de Nijkerkerstraat. Het verbeteren van het fietsnetwerk wordt meegenomen in verschillende projecten zoals de Van Geenstraat. Overbodige fietspaaltjes en borden

Van Nieuwenhuizen

We starten een pilot in de buurtschappen Koudhoorn en Krachtighuizen voor het verwijderen van voor fietsers risicovolle objecten en het veiliger maken van risicovolle locaties. Bijvoorbeeld doorhet vervangen van stalen palen door flexibele rood-witte fietspaaltjes en het aanbrengen van wegmarkeringen. Daarbij zullen overbodige verkeersborden worden verwijderd. Openbare ruimte, Groen en water, Duurzaamheid Omgevingswet- en plan

‘t Jong

Vanaf 1 januari 2024 gaat de Omgevingswet in. In 2024 worden de eerste delen van het tijdelijke Oogevingsplan van rechtswege gewijzigd. Hiermee wordt het casco voor het omgevingsplan vastgelegd. Het tijdelijke omgevingsplan vervangt van rechtswege alle bestemmingsplannen van de gemeente.

22 van 101

We starten in 2024 met het opstellen van het nieuwe omgevingsplan. Het is de bedoeling dat in het omgevingsplan naast de regels uit de bestemmingsplannen, ook regels uit andere verordeningen van de gemeente landen (denk aan de APV). Dit betekent dat de medewerkers te maken krijgen met nieuwe werkwijzen voor wijzigingen binnen de fysieke leefomgeving in het omgevingsplan en voor omgevingsvergunningen. Hiervoor is in 2024 scholing en coördinatie nodig. Naast de nieuwe werkwijzen brengt de invoering van de Omgevingswet ook nieuwe taken met zich mee. Een deel van die taken is belegd bij de Omgevingsdienst. Daarnaast zijn er nieuwe taken waar extra menskracht voor nodig is: denk aan de inzet van toezichthouders voor toezicht op de Omgevingswet en de inzet van communicatiemedewerkers op het gebied van participatie en communicatie via de website. Ten slotte vraagt de coördinatie van omgevingsplannen meer inspanning. Voor al deze taken nemen we een aparte stelpost op in de begroting. Milieubeleid (inclusief bodem) actualiseren

‘t Jong

Bij het wijzigen van de tijdelijke delen van het omgevingsplan is het zinvol om gebruik te kunnen maken van een actueel milieubeleid. In 2024 maken wij daarvoor een plan van aanpak. Daarnaast moet het nieuw milieubeleid worden opgesteld. Ook worden bodemtaken overgedragen van de provincie naar de gemeenten en Omgevingsdienst. Voor het uitvoeren van deze milieuen bodemtaken en afstemming met de Omgevingsdienst is extra formatie nodig. Omgevingsvisie

‘t Jong

In 2024 vindt een eerste actualisatie plaats, een en ander uiteraard afhankelijk van het moment van vaststelling van de Omgevingsvisie Putten 2040. Concrete uitwerking Omgevingsvisie in programma’s

Van Nieuwenhuizen en Cornelissen

De Omgevingsvisie wordt uitgewerkt in programma’s. In 2024 werken we volgens een programmatische aanpak verder aan de invulling van de programma’s Wonen, Duurzaamheid en Fysieke leefomgeving. De thema’s die we in het programma Duurzaamheid gebruiken zijn: -

Natuurinclusief;

Energieneutraal;

Klimaatadaptief;

Circulair.

De onderwerpen die in dit programma moeten landen, kunnen gebundeld worden onder deze thema’s: Natuurinclusief -

Stimuleren biodiversiteit;

Onderhoud gemeentelijke natuurgebieden;

Voortzetting adoptie bomen en boomplantacties.

Energieneutraal -

Verduurzaming bestaande woningvoorraad en bedrijven(terreinen);

23 van 101

Stimuleren grootschalige energieopwekking (onder meer ‘Zon op dak’) en steunen kleinschalige energieopwekking.

Klimaatadaptief -

Aanpak verdroging;

Onderhoud sprengen en watergangen.

Circulair -

Bewustwording stimuleren voor groene subsidies

De vaststelling van het programma vindt plaats door de raad in het eerste kwartaal van 2025. Om het programma Duurzaamheid vorm te geven is een programmabudget nodig. Dit gaat om een eenmalig budget voor het opzetten van programma-activiteiten, zoals monitoring en evaluatie. Voor de uitvoering van het programma Duurzaamheid zijn jaarlijks budgetten nodig voor projecten, advieskosten en het opstellen van integrale afwegingskaders. Als het gaat om het programma Fysieke leefomgeving ligt de focus op actualisatie van het beleid en beheer ten aanzien van wegen en openbaar groen. Op termijn worden andere onderwerpen toegevoegd. Daarnaast wordt (separaat) gewerkt aan een beleidsnotitie water/riool, waardoor eind 2023 de rioolheffing (waterzorgheffing) kan worden vastgesteld. Bomenbeleid

Van Nieuwenhuizen

De gemeente Putten heeft de ambitie om zich als ‘groene gemeente’ te presenteren. Daarom is een actueel bomenbeleid dat aansluit op de vastgestelde ‘Visie op bomen in de gemeente Putten’ van belang. Dit beleid zullen we begin 2024 aan de raad aanbieden. We geven hierin onder andere aan (verder) te willen vergroenen en een grotere bijdrage te willen leveren aan de biodiversiteit. Uitvoering Speelruimteplan

Van Nieuwenhuizen

Het vastgestelde beleidsplan Speelruimte is uitgewerkt in een uitvoeringsplan. Aan de hand van dit uitvoeringsplan worden speelplekken gerealiseerd of gerenoveerd. Hierbij worden buurtbewoners zoveel mogelijk betrokken. Op basis van de input van de bewoners en de vastgestelde beleidskaders geven we een concrete invulling aan de speeltuinen binnen de verschillende buurten. Actualiseren Nota Kostenverhaal

Van Nieuwenhuizen

De huidige nota Kostenverhaal uit 2020 dient geactualiseerd te worden. Deze actualisatie omvat ook de aanpassing naar de nieuwe Omgevingswet die per 1 januari 2024 van kracht wordt. Herziening functieveranderingsbeleid

‘t Jong

De actualisatie van het functieveranderingsbeleid wordt eind 2023 aan de gemeenteraad aangeboden. In 2024 zal indien nodig verdere ruimtelijke uitwerking opgepakt worden.

24 van 101

Opstellen historisch bureauonderzoek niet-gesprongen explosieven

‘t Jong

Vanuit de Omgevingsdienst Noord-Veluwe wordt gewerkt aan het (gezamenlijk) opstellen van een gemeentedekkende kaart. Eind 2023 wordt duidelijk of hiervoor voldoende gemeenten deelnemen. Indien dat het geval is, wordt in 2024 nader invulling gegeven aan het onderzoek. Buitengebied Aandacht stikstofproblematiek en belangenbehartiging agrarische bedrijven

‘t Jong

We volgen de op te stellen gebiedsplannen voor de stikstofaanpak op provinciaal en regionaal niveau en maken daarvan lokaal een vertaalslag. Daartoe zijn de samenwerking met de provincie Gelderland, de samenwerking op de Noord-Veluwe en de samenwerking binnen Regio Foodvalley van groot belang. We behartigen daarin de belangen van onze agrarische ondernemers en benutten kansen voor ons landelijk gebied. De inzet is een buitengebied waarbij de natuur, landbouw, toerisme en wonen in balans is. Bij het opstellen van de regioarrangementen, in de opgestelde omgevingsvisie en de diverse activiteiten komt naar voren dat Putten de belangen van de agrariërs en hun bedrijven zeer serieus neemt.

Wat mag het kosten? Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Lasten Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Baten Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Geraamd totaal baten en lasten Dotatie aan reserves Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Onttrekking aan reserves Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Geraamd resultaat

Jaar- rekening

Begroting incl. wijz.

2022 17.367 4.890 6.882 5.596 10.599 3.888 355 6.356 -6.769 2.068 1.023 1.045 1.432 514 847 71 -7.404

2023 19.091 4.898 8.505 5.688 10.072 2.614 358 7.100 -9.019 1.377 161 594 622 1.764 841 892 31 -8.632

Meerjarenbegroting 2024-2027 2024 19.835 4.795 8.848 6.192 10.622 3.105 314 7.203 -9.213 44 44 757 42 684 31 -8.500

2025 17.068 2.351 8.623 6.095 8.160 731 314 7.116 -8.908 44 44 562 17 514 31 -8.389

2026 16.370 1.681 8.592 6.097 7.696 99 314 7.283 -8.674 1 1 364 17 316 31 -8.311

2027 16.939 1.681 9.144 6.114 7.713 99 314 7.300 -9.226 1 1 512 17 464 31 -8.715

Bedragen * € 1.000

Toelichting mutaties per programma Waar sprake is van een reële afwijking van de programma’s tussen de Begroting 2024-2027 ten opzichte van de Jaarrekening 2022 en de Begroting 2023, wordt dat hieronder toegelicht bij het betreffende programma. Programma Ruimte De bouwgrondexploitatie verloopt budgetneutraal en bestaat uit voor 2024 e.v. uit grondexploitatie Bilderdijkstraat. De raming is gebaseerd op het meest actuele exploitatieplan van Bilderdijkstraat. In de begrotingsperiode 2024-2027 is grex Rimpeler volledig afgerond. In de

25 van 101

begrotingsperiode zullen naar verwachting wel nieuwe projecten starten, waaronder Halvinkhuizen. Nieuwe projecten worden pas in de cijfers verwerkt na vaststelling van de grondexploitatie door de raad. Op Volkshuisvesting en handhaving is enkel in voorgaand jaar budget opgenomen voor de implementatie van de Omgevingswet. Dit betreft een incidenteel budget dat gedekt wordt door een reserve. Verder is in 2023 incidenteel budget opgenomen in verband met regioarrangementen. Programma Leefomgeving Binnen programma Leefomgeving stijgen de lasten voor IBOR wegen, straten en pleinen meerjarig. Dit betreffen met name kapitaallasten van meerdere grote investeringen in de openbare ruimte vanuit het GVVP. Verder start in de begrotingsperiode de afschrijving op de investering van de zuidelijke rondweg (2027). Ook is in 2024 budget opgenomen voor verwijdering van fietspaaltjes, zoals besloten in de Kadernota 2024. Voor het onderhoud van openbaar groen is een stelpost opgenomen voor areaaluitbreiding, in lijn met de stijging van de OZB-opbrengsten. Voor Verkeer en parkeren dalen de lasten doordat in voorgaand jaar een incidentele raming was opgenomen voor actualisatie van de parkeernota en de laadvisie. Voor 2024 is dit niet het geval. Verder is met ingang van 2024 de bijdrage aan Food Valley structureel geraamd voor € 100.000, wat zorgt voor een toename van het budget.

De lasten voor Milieubeheer stijgen door inzet van personeel op projecten. Hier staan opbrengsten tegenover vanuit subsidies. Wel is er een uitbreiding geraamd voor de milieucoördinator. De milieutaken zijn overgedragen aan de Omgevingsdienst, maar dit vraagt ook om coördinatie aan de gemeentelijke kant. Om deze taak goed in te kunnen vullen, is de ruimte voor een milieucoördinator uitgebreid. Programma Kostendekkende dienstverlening Het programma Kostendekkende dienstverlening bestaat uit de producten Afval, Riolering, Begraafplaatsen en Omgevingsvergunningen. Deze producten zijn 100% kostendekkend. Met name de kosten van afval zijn gestegen. De loon- en prijsstijgingen zijn hoger dan de indexatie voor de overige belastingtarieven die uit de Kadernota 2024 (4,6%) volgt. De index uit de Kadernota 2024 blijkt lager dan de inflatie op veel posten in afgelopen jaar en kan deze daarmee onvoldoende compenseren. Verder is de opbrengst voor oud papier gedaald. Dat maakt dat het tarief verder stijgt dan de reguliere indexatie om 100% kostendekkend te zijn. Op het Riolering zien we met name een mutatie ten opzichte van voorgaand jaar door vrijval van kapitaallasten in voorgaand jaar. Verder wordt met ingang van 2024 een korting op het tarief toegepast, ten laste van de voorziening. De voorziening voor riolering dient te egalisatie van het tarief.

In afgelopen jaren is de voorziening, ondanks een reeds toegepaste korting van € 12,50, verder opgelopen. In 2023 is de kostendekkendheidsberekening geactualiseerd. Daaruit volgt dat de korting omgezet kan worden in een structurele korting op het tarief. Verder wordt

26 van 101

voor een periode van 4 jaar een additionele, incidentele korting toegepast van € 25,- op het riooltarief. Voor de Omgevingsvergunningen zien we de gevolgen van de implementatie van de WKB terug. Een deel van de activiteiten wordt naar de markt gezet, voor de gemeente betekent dit dat er minder vergunningen afgegeven hoeven te worden. Deze wijziging betekent naar verwachting niet 1-op-1 een daling van de kosten, omdat de gemeente wel meer (niet verhaalbare) activiteiten krijgt met betrekking tot toezicht. De opbrengsten zijn daarop met € 150.000 afgeraamd. Verder verwachten we dat, in lijn met 2023, de activiteiten lager zullen zijn in 2024 en 2025, mede doordat grex Rimpeler is afgelopen en grex Halvinkhuizen nog moet starten. Daarvoor is voor 2024 en 2025 € 150.000 afgeraamd. Voor verdere toelichting op de kostendekkendheid wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Daar wordt ook zichtbaar gemaakt hoeveel overige kosten toegerekend worden ter onderbouwing van de gehanteerde tarieven. Toelichting mutaties reserves Programma Ruimte De reservemutatie op programma ruimte heeft betrekking op de dekking van kapitaallasten. Programma Leefomgeving Op het programma Leefomgeving zien we de bijdrage vanuit de algemene reserve aan het GVVP terug voor een bedrag van € 640.000 over de begrotingsperiode.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13225354/1