Begroting 2023-2026
Tekst van het document
w
Begroting 2023-2026 Uitgerekend recreatief Beleidsdeel
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................ 2 Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief ................................................................................................... 3 Hoofdstuk 2 Financiële hoofdlijnen........................................................................................... 6 Baten en lasten - overzicht en toelichting .................................................................................. 7 Financiële positie - uiteenzetting en toelichting ....................................................................... 11 Hoofdstuk 3 Thema’s en programma’s ................................................................................... 14 Thema Ruimte en leefomgeving .............................................................................................. 15 Thema Samenleving ................................................................................................................ 23 Thema Economie en recreatie................................................................................................. 31 Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid .........................................................................
35 Hoofdstuk 4 Paragrafen ............................................................................................................ 42 Paragraaf Lokale heffingen...................................................................................................... 43 Paragraaf Weerstandsvermogen ............................................................................................. 48 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 53 Paragraaf Financiering ............................................................................................................ 58 Paragraaf Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 62 Paragraaf Verbonden partijen.................................................................................................. 66 Paragraaf Grondbeleid ............................................................................................................ 73 Hoofdstuk 5 Bijlagen ................................................................................................................. 79 Bijlage A Coalitieakkoord nieuw beleid....................................................................................
79 Bijlage B Kengetallen............................................................................................................... 80 Bijlage C Reserves en voorzieningen...................................................................................... 82 Bijlage D Overzicht belastingtarieven 2020-2023.................................................................... 83 Bijlage E Berekening EMU-Saldo ............................................................................................ 84 Bijlage F Begroting naar taakvelden ........................................................................................ 85 Bijlage G Meerjaren investeringsprogramma (MIP) ................................................................ 86 Bijlage H Geprognotiseerde balans ......................................................................................... 87 Bijlage I Risico inschatting ....................................................................................................... 88
2 van 91
Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief Putten, 27 september 2022 Aan de raad, Hierbij bieden wij u de Begroting 2023-2026 aan ter verdere behandeling en vaststelling door uw gemeenteraad. Coalitieakkoord 2022-2026 “En nu door!” is de titel van het coalitieakkoord 2022-2026. In dit akkoord worden de plannen voor een sociaal, groen en leefbaar Putten gepresenteerd. Uw raad heeft dit akkoord besproken en vastgesteld in haar raadsvergadering van maandag 29 augustus 2022. Op dat moment was de Begroting 2023 al in concept gereed als ‘beleidsarme’ begroting. Hierin zijn alleen bestaand beleid en enkele autonome ontwikkelingen in de cijfers opgenomen. Ook de beleidsteksten zijn daarop afgestemd. In bijlage A Coalitieakkoord nieuw beleid staat het overzicht van de nieuwe beleidswensen die vanuit het akkoord via een eerste wijziging op de Begroting 2023 worden vertaald in de begroting. Met voortvarendheid gaan wij nu het Collegeprogramma 2022-2026 opstellen waarin de concrete acties worden weggezet in de jaarschijven. De Kadernota 2024 wordt vervolgens volledig gebaseerd op het nog door ons vast te stellen collegeprogramma en vormt daarmee de basis voor de volgende Begroting 2024. Structureel positief, met kanttekening De uitkomsten van deze begroting bieden een gezonde basis voor een nieuwe coalitie-periode. We hebben de Meicirculaire 2022 structureel vertaald in deze begroting.
De herijking van het gemeentefonds die hieruit voortvloeit laat een positief saldo zien. Dit alles levert een aanzienlijke verruiming op van het begrotingssaldo en daarmee een gezonde basis. Wel maken daarbij wij de opmerking dat het laatste jaar 2026 nog met wat onzekerheden is omkleed vanwege de algemene uitkering uit het gemeentefonds, het zgn. ravijnjaar. Wij rekenen op een nog nader te ontvangen ophoging van de algemene uitkering die wij als een stelpost hebben opgenomen voor het jaar 2026. Gemeentelijke heffingen en inflatie Jaarlijks wordt bij de Kadernota het percentage berekend en vastgesteld waarmee de tarieven worden geïndexeerd. Dit jaar is er vanwege de collegevorming geen kadernota opgesteld. Voor 2023 stijgen de gemeentelijke belastingen en heffingen uitsluitend vanwege de inflatie (indexatie 1,6%), volgens onderstaande berekening.
3 van 91
Bedrijfsvoering De nieuwe Omgevingswet wordt naar verwachting in 2023 van kracht. Ook gaan wij de formatie voor de uitvoering van de basisregistraties op orde brengen om te voldoen aan de vereiste van de zogenaamde Ensia-rapportages. In 2023 voeren wij de nieuwe wetgeving ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording door. Uiteraard wordt de uitvoering van het nog vast te stellen Collegeprogramma voortvarend ter hand genomen. Het financiële beeld is goed De voorliggende Begroting 2023-2026 geeft de volgende begrotingspositie: Begrotingspositie Saldo bestaand beleid Saldo autonoom beleid Coalitieakkoord 2022-2026 Saldo Begroting 2023-2026
2023 4.680 -1.982 2.699
2024 6.015 -1.764 4.251
2025 7.240 -2.517 4.723
2026 4.911 -2.518 2.393
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Voor alle jaren is er een positief saldo. Rekening houdend met de nieuwe beleidswensen vanuit het Coalitieakkoord (die via een wijziging op deze begroting wordt verwerkt) ontstaat het volgende financiële beeld: Begroting incl. nieuw beleid Saldo Begroting 2023-2026 Nieuw beleid Coalitieakkoord 2022-2026 Saldo Begroting 2023, incl. nieuw beleid
2023 2.699 -1.257 1.442
2024 4.251 -1.224 3.027
2025 4.723 -1.706 3.017
2026 2.393 -2.025 368
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Provinciaal toezicht De provincie Gelderland voert, op basis van de Gemeentewet, het financiële toezicht uit op de Gelderse gemeenten. Aan de hand van de programmabegroting en de jaarrekening wordt de toezichtsvorm bepaald. De gemeente Putten valt sinds jaar en dag onder repressief toezicht. Dat wil zeggen dat onze gemeente onder de lichtste vorm van toezicht staat. We zijn van mening dat ook deze begroting voldoet aan de provinciale voorwaarden, zodat Putten onder het repressief toezicht blijft vallen.
4 van 91
Tenslotte Ook nu spreken we de wens uit dat vaststelling van dit document mag leiden tot de behartiging van de belangen van onze gemeente en dat Gods zegen op onze arbeid zal rusten. Burgemeester en wethouders van Putten, de secretaris,
de burgemeester,
mr. F.E. Contant
H.A. Lambooij
5 van 91
Hoofdstuk 2 Financiële hoofdlijnen Algemeen In dit hoofdstuk gaan we in op de gehanteerde uitgangspunten van deze begroting. Verder lichten we het begrotingsbeeld toe. Feitelijk vormt dit hoofdstuk de samenvatting van de financiële begroting. Uitgangspunten begroting Bij de opstelling van deze meerjarenbegroting zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: -
Basis voor de Begroting 2023-2026 zijn de Begroting 2022-2025 en de autonome ontwikkelingen Coalitieakkoord 2022-2026. Het nieuw beleid zal als eerste wijziging in de Begroting 2023 worden verwerkt. In bijlage A vindt u een overzicht van het nieuw beleid.
-
Alle budgettaire mutaties tot en met augustus 2022 zijn in deze begroting verwerkt.
-
Voor de prijzen wordt, op basis van de meicirculaire, rekening gehouden met een gemiddelde indexatie van 2,3%. De meerjarenramingen zijn gebaseerd op constante lonen en prijzen. Dit betekent dat de ramingen 2024 en volgende jaren niet verhoogd zijn met loonen prijsstijgingen. Uitgangspunt daarbij is dat toekomstige loon- en prijsstijgingen worden gecompenseerd door de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de indexatie van tarieven.
-
De raming van de salarissen is gebaseerd op het salarispeil van de meest recente caoafspraken. We hebben rekening gehouden met een salarisstijging van 3,3% conform de prognose zoals opgenomen in de Meicirculaire 2022.
-
De kapitaallasten van investeringen zijn verwerkt. Daarbij is rekening gehouden met de effecten van het meerjarig investeringsplan (vervangingsinvesteringen), het gemeentelijk rioleringsplan, de onderwijsinvesteringen (integraal huisvestingsprogramma), het sportaccommodatieplan en alle overige investeringen waartoe al eerder besloten is.
-
Voor de algemene uitkering is de Meicirculaire 2022 gehanteerd. De septembercirculaire is bij het opstellen van voorliggende begroting nog niet verschenen. De effecten hiervan lichten wij via een afzonderlijke raadsbrief toe en worden als begrotingswijziging 2023 verwerkt. Voor een nadere toelichting op de algemene uitkering wordt verder verwezen naar het programma Algemene dekkingsmiddelen (Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid).
-
De tarieven voor OZB, de afvalstoffen- en rioolheffing, de forensen- en toeristenbelasting, de begraafrechten en de leges worden trendmatig met 1,6% verhoogd conform het vastgestelde indexatie percentage in het Coalitieakkoord 2022-2026.
Verleende waarborgen en garanties De gemeente Putten staat garant voor diverse geldleningen van maatschappelijke instellingen (woningbouw en stichtingen). Het totaalbedrag aan verleende waarborgen en garanties is € 73,1 miljoen.
6 van 91
Baten en lasten - overzicht en toelichting Begrotingsbeeld Lasten Begroting
Baten
2023
2024
2025
2026
2023
18.022 26.718 1.563 14.164 60.466
15.268 26.627 1.608 14.404 57.906
14.239 27.176 1.588 14.472 57.474
14.332 27.043 1.603 14.480 57.458
2024
2025
2026
10.559 7.804 4.158 4.072 124 119 48.348 49.960 63.189 61.954
6.661 4.072 119 50.996 61.847
6.672 4.072 119 48.213 59.075
2.723
4.049
4.372
1.618
558 149 293 313 1.312
528 149 308 297 1.281
528 146 293 295 1.261
528 541 293 295 1.657
2.699
4.251
4.723
2.393
Begrotingsthema's Ruimte en leefomgeving Samenleving Economie en recreatie Bestuur dienstverlening en veiligheid Totaal Geraamde totaal baten en lasten Mutaties reserves Ruimte en leefomgeving Samenleving Economie en recreatie Bestuur dienstverlening en veiligheid Totaal
113 1.223 1.336
1.079 1.079
911 911
882 882
Geraamd resultaat* * Exclusief nieuw beleid Coalitieakkoord 2022-2026
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De toekomstige begrotingsoverschotten worden in deze begroting volgens de geldende procedure toegevoegd aan de algemene reserve. Autonoom beleid In het Coalitieakkoord 2022-2026 zijn ontwikkelingen binnen het autonome beleid opgenomen. In deze begroting is de verhoging van de structurele budgetten die hiermee verband houden verwerkt. Onderstaand treft u een specificatie van het beleid aan: Autonoom beleid Thema Ruimte en leefomgeving Actualiseren parkeernormennota en -beleid, incl. parkeerfonds Uitvoeringskosten GVVP 2022-2026 Investeringen wegen en spelen (± € 9,4 mln.) Laadvisie en plaatsingsbeleid
2023
2024
2025
2026
-50 -105 -109 -40
-40 -200 -
-40 -291 -
-40 -380 -
Thema Samenleving Grip op Jeugd - intrekken huidige taakstelling Grip op WMO - intrekken huidige taakstelling Investering Groevenbeek (± € 18 mln.) Renovatie dak/luchtbeh.inst. MFC Stroud (± € 0,5 mln.)
-313 -62 -
-313 -16 -25
-313 -16 -675 -25
-313 -16 -675 -25
Thema Economie en Recreatie Ruimtelijke visie centrumontwikkelingen, incl. Brinkstraat Centrumplan (± € 2,3 mln. aanvullend) Toeristisch investeringsprogramma
-60 -65
-65
-65
-80 -
-164 -38 -825 -151 -1.982
-164 -38 -825 -78 -1.764
-164 -38 -825 -65 -2.517
-164 -825 -2.518
Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid Basisregistraties op orde, minimale variant Basisregistraties op orde, inhaalslag Rente i.v.m. aantrekken geldlening Wachtgeld wethouder(s) Totaal
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
7 van 91
Toelichting afwijking begrotingssaldo ten opzichte van de gewijzigde Begroting 2022 Verloop startbegroting
Startbegroting
2023 2024 2025 2026 1.236 1.192 1.394 1.363 230 245 339 827 1.466 1.437 1.733 2.190 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Saldo Begroting 2022-2025 Tussentijdse wijzigingen 1e halfjaar 2022 Saldo gewijzigde Begroting 2022
Naast het opnemen van het autonoom beleid vanuit het Coalitieakkoord 2022-2026 zijn wijzigingen met budgettaire effecten (vanuit met name de 8-maandsrapportage) in de begroting verwerkt. Onderstaand overzicht geeft weer hoe het begrotingssaldo is bijgesteld. Van Begroting 2022 naar Begroting 2023 Saldo Begroting 2022, incl. wijzigingen Saldo autonoom beleid Coalitieakkoord 2022-2026
Prog.
Toelichting
2023 1.466 -1.982
2024 1.437 -1.764
2025 1.733 -2.517
2026 2.190 -2.518
PAD PAD PAD PAD PAD
1. 1. 2. 3. 4. 5. 6.
2.618 425 74 96 30 245
4.467 69 96 30 114
5.433 67 96 30 62
1.419 1.200 105 96 30 38
3.487
4.775
5.687
2.888
-69 -134 -59 -11
-69 -134 -59 64
-69 -134 -59 82
-69 -134 -59 96
Tegenvallers > € 25.000
-273
-198
-180
-166
Saldo Begroting 2023-2026
2.699
4.251
4.723
2.393
Meevallers Meicirculaire 2022 (8-maands 2022) Stelpost extra middelen Rijk vanaf 2026 Vrijval 1e halfjaar rentelast Bijstelling OZB (indexatie en areaal) Bijstelling toeristen- en forensenbelasting Lagere kosten ongediertebestrijding (8-maands) Kapitaallasten
PL div.
Totaal meevallers > € 25.000 Tegenvallers Salarisbegroting (netto-effect) ODNV, uitbreiding formatie (8-maands 2022) Verhoging bijdrage VNOG 2023 (8-maands 2022) Diversen
div. PL PBD
7. 8. 8.
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Toelichting 1.
De Meicirculaire 2022 is verwerkt in de begroting. Over de uitkomsten bent u via een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Voor een beknopte toelichting op de algemene uitkering wordt verder verwezen naar het programma Algemene dekkingsmiddelen (Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid).
2.
Met ingang van 2023 is in het Coalitieakkoord onder autonoom beleid een rentelast van € 825.000 opgenomen. De verwachting is niet dat er een lening begin 2023 wordt aangetrokken en wordt de last voor het 1e halfjaar ingetrokken.
3.
De opbrengst van de OZB is bijgesteld na indexatie van 1,6% en areaaluitbreiding. Dit leidt tot een voordeel in de begroting.
4.
De vraag naar recreatiewoningen is de afgelopen jaren toegenomen, waardoor we een stijging van de opbrengsten van de toeristen- en forensenbelasting zien. Daarnaast is de opbrengst geïndexeerd met 1,6%.
8 van 91
5.
De kosten van ongediertebestrijding is met € 30.000 verlaagd omdat enerzijds de gemeente geen wespenbestrijding bij particulieren meer uitvoert. Anderzijds omdat er nagenoeg geen rattenoverlast meer is.
6.
De investeringsbegroting is herzien i.c.m. de aanvullingen vanuit het Coalitieakkoord en de kapitaallasten zijn opnieuw berekend. Dit heeft geleid tot mutaties in de diverse jaarschijven. Het voordeel in 2023 en 2024 wordt met name veroorzaakt door een vrijval van kapitaallasten onderwijs (verschuiving werkelijkheid met vastgesteld IHP. In bijlage G Meerjaren-investeringsprogramma vindt u de geplande investeringen.
7.
De salariskosten nemen netto toe met € 69.000. Dit wordt met name veroorzaakt door een verschuiving van kostendekkende producten naar exploitatie, waardoor er geen dekking meer voor deze kosten is.
8.
De bijdrage aan de verbonden partijen VNOG en ODNV is verhoogd. De huidige formatie van de ODNV is niet in overeenstemming met de vraag van de opdrachtgevers. Om deze reden is akkoord gegaan met een formatieve uitbreiding. Voor de VNOG zijn er bijkomende kosten voor facilitaire zaken en oefenlocaties.
Specificatie incidentele baten en lasten Hieronder is een overzicht opgenomen van incidentele baten en lasten. Overzicht incidentele baten en lasten
Prog.
Baten Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Grondexploitatie Subsidie Groene Tuinen en Terreinen (bewoners/bedrijven) Totaal baten, excl. mutaties reserves Mutaties reserve Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Onderzoek 2de geschikte locatie flexwoningen Thema 3 Economie en recreatie Camperplaatsen Totaal baten reserves Totaal baten Lasten Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Grondexploitatie Basisregistraties op orde, inhaalslag Onderzoek 2de geschikte locatie flexwoningen Parkeernormennota en -beleid, incl. parkeerfonds Laadvisie en plaatsingsbeleid Subsidie Groene Tuinen en Terreinen (bewoners/bedrijven) Thema 3 Economie en recreatie Ruimtelijke visie centrumontwikkelingen, incl. Brinkstraat Toeristisch investeringsprogramma Camperplaatsen Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Advisering project ondermijning Totaal lasten, excl. mutaties reserves Mutaties reserve Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Bijdrage Bilderdijkstraat (reserve grondexploitatie) Totaal lasten reserves
2023
2024
2025
2026
PR PK
3.846 50 3.896
1.092 50 1.142
540
540
PR
30
-
-
-
PER
30 3.926
15 15 1.157
540
540
PR PR PR PL PL PL
-3.823 -38 -30 -50 -40 -50
-1.092 -38 -50
-38 -
-
PER PER PER
-60 -65 -
-65 -15
-65 -
-
PBD
-22 -4.178
-1.260
-643
-540
PR
-23 -23 -4.201
-1.260
-643
-540
Totaal lasten Effect structureel begrotingssaldo
-275
9 van 91
-103 -103 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves In onderstaand overzicht staan per thema de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan/uit de reserves genoemd. De grootste bedragen per thema worden apart genoemd. Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Toevoegingen Niet van toepassing Totaal toevoegingen Onttrekkingen Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Aanleg 2e deel Henslare Steenenkamer fase 1B Calcariaweg, Sprielderweg Schootmanshof fase 3 Reconstructie Jan Nijhuisstraat Stationsstraat Diverse fietspaden Overig Thema 2 Samenleving Overig Thema 3 Economie en recreatie Stroud Centrumplan Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Verbouwing gemeentehuis Inrichting en ICT Overig Totaal onttrekkingen
2023
2024
2025
2026
-
-
-
-
116 138 27 27 27 51 56 146
116 138 27 27 27 51 56 121
116 138 27 27 27 51 56 124
116 138 27 27 27 51 56 120
6
-
-
-
63 200
63 200
63 200
63 200
231 62 19 1.169
231 52 15 1.124
231 50 9 1.119
231 50 9 1.115
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De structurele onttrekkingen hebben betrekking op de reserve dekking kapitaallasten, die is bedoeld om de kapitaallasten voor de bijbehorende investeringen te dekken. Structureel in evenwicht In het kader van het provinciaal toezicht geeft de provincie Gelderland een oordeel over onze begroting. Bij deze beoordeling worden de incidentele lasten en baten geëlimineerd, zodat een zuiver structureel saldo van de begroting ontstaat. In onderstaand overzicht geven we het structurele saldo zonder incidentele baten en lasten weer. Presentatie van het structureel begrotingssaldo (-/- = nadeel) Saldo lasten -/- incidentele lasten Saldo baten -/- incidentele baten Saldo structurele toevoegingen reserves Saldo structurele onttrekkingen reserves Structureel begrotingssaldo
2023
2024
2025
2026
56.266 59.263 1.169
56.646 60.797 1.124
57.371 61.847 1.119
57.458 59.075 1.115
5.276
5.594
2.733
4.166
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Het structureel begrotingssaldo valt voor de begrotingsperiode 2023-2026 positief uit.
10 van 91
Financiële positie - uiteenzetting en toelichting Ontwikkeling reserves en voorzieningen In onderstaande overzichten wordt inzicht gegeven in de verwachte ontwikkeling van de reserves in de komende jaren op basis van de bekende situatie van augustus 2022.
Algemene reserves Bestemmingsreserves Grondexploitatie Voorzieningen Totaal
Stand 1-1-2023 5.932 48.921 7.156 14.464 76.473
Vermeerd. 2023 2.699 1.327 23 411 4.460
Vermind. 2023 1.258 1.327 442 3.026
Stand 31-12-2023 7.372 48.921 7.180 14.433 77.907
Ontwikkeling Stand 2024-2026 31-12-2026 6.396 13.768 -1.312 47.609 7.180 -503 13.930 4.580 82.487 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Volgens de huidige prognose zullen de reserves en de voorzieningen groeien. In deze cijfers is alle informatie verwerkt waarover al besluiten zijn genomen. Voor een prognose van alle reserves en voorzieningen wordt verwezen naar bijlage C Reserves en voorzieningen van deze begroting. De beschikbare buffer in de vorm van reserves en voorzieningen van een gemiddelde Gelderse gemeente bedraagt in 2022 € 1.279 per inwoner. Dit kengetal is voor Putten met € 2.653 per inwoner beduidend hoger. Dat geeft aan dat onze gemeente
Reserves en voorzieningen per inwoner 2022 Algemene reserve
Putten
Bestemmingsreserves (excl. grondexploitatie)
Gelderland (gemiddeld) 140 420 1.941
563
Voorziening Totaal
572 296 2.653 1.279 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel Bron: Financieel toezicht gemeenten, provincie Gelderland
een robuuste financiële positie heeft. Algemene reserve De prognose van de algemene reserve is als volgt: Overzicht algemene reserve Stand per 1 jan. (na bestemming resultaat) Toevoegingen Saldo begroting 8-maandsrapportage 2022 Totaal toevoegingen Onttrekkingen Beschikbaar gestelde kredieten Covid-19 steun (JR2020) Coalitieakkoord, autonoom beleid
2022 6.697
2023 6.516
2024 7.956
2025 10.968
2026 13.984
1.570 659 2.229
2.699
4.251
4.723
2.393
2.699
4.251
4.723
2.393
379 669
-
-
-
-
191 100 55 213 2 50 35 202 5 31 25 30 18 20
-
15 -
-
-
Bestemming rekeningresultaat 2021 JR21 Afwikkeling TOZO (inhuur) JR21 Overheveling corona Budget JR21 Overheveling overschot ICT JR21 Organisatieontwikkeling Ruimte incidenteel JR21 WOZ BAG geautoriseerd waardebepaling JR21 Mantelzorgbeleid JR21 Energieloketten JR21 Opstellen Transitievisie Warmte JR21 Recreatievoorzieningen: uitgestelde projecten JR21 Bevorderen toerisme (Dromenlab) JR21 Veluwe op 1 2021 JR21 Vitale vakantie parken 2021 JR21 BLNP JR21 Arbo o.a. agressie en geweld
11 van 91
Overzicht algemene reserve JR21 Hekwerk dierenweide Groene Scheg JR21 Onderzoek duurzaamheid Halvinkhuizen JR21 Corona steunpakket Jeugd JR21 Corona steunpakket ouderen/kwetsbare groepen JR21 Uitvoeringskosten TONK JR21 Inburgering
2022
2023
2024
2025
2026
20 20 69 70 22 48
-
-
-
-
Gereserveerd voor Spiegelgeld Gelders Energieakkoord Coalitieakkoord; nieuw beleid Totaal onttrekkingen
148 572 2.994
1.258 1.258
1.224 1.239
1.706 1.706
2.025 2.025
Stand per 31 dec. Af: Ondergrens algemene reserve Ruimte
5.932 2.400 3.532
7.372 2.400 4.972
10.384 2.400 7.984
13.400 2.400 11.000
13.768 2.400 11.368
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De ondergrens van de algemene reserve bedraagt € 2,4 miljoen (circa € 100 per inwoner). Dankzij de positieve uitkomsten van de meerjarenbegroting komt de stand van de algemene reserve boven de vastgestelde ondergrens. Onze gemeente beschikt in combinatie met andere bestemmingsreserves over een goede buffer. Reserve grondexploitatie De reserve grondexploitatie kent in de meerjarenraming het volgende verloop: Overzicht reserve grondexploitatie Stand per 1 jan. Toevoegingen Winstneming Rimpeler Bilderdijkstraat Bijdrage Anterieure overeenkomst kostenverhaal Totaal toevoegingen Onttrekkingen Bovenwijks (reservering) Ingrepen centrumgemeente Verkeersluw maken van Stationsstraat Claim Voorbereidingskredieten Halvinkhuizen Voorbereidingskrediet bedrijventerrein Henslare Voorbereidingskrediet Zuidelijke ontsluiting Putten Herontwikkeling Achterstraat Totaal onttrekkingen Stand per 31 dec. Af: Ondergrens reserve grondexploitatie Ruimte
2022 7.501
2023 6.596
2024 6.620
2025 6.620
2026 6.620
558 36 594
23 23
-
-
-
93 57
-
-
-
-
850 235 75 188 1.498
-
-
-
-
6.596 2.500 4.096
6.620 2.500 4.120
6.620 2.500 4.120
6.620 2.500 4.120
6.620 2.500 4.120
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De stand van de reserve grondexploitatie is ruim boven de vastgestelde ondergrens van € 2,5 miljoen.
12 van 91
Reserve sociaal domein De reserve Sociaal Domein kent in de meerjarenraming het volgende verloop: Overzicht reserve Sociaal Domein Stand per 1 jan.
2022 2.891
2023 4.122
2024 5.203
2025 6.139
2026 6.908
Jeugd
602
247
WMO
856
877
148
31
-399
831
781
7
782
-43
-43
-43
-43
Breed Welzijn Putten Budget Inclusief Totaal mutaties
-200
-
-
-
-
-34
-
-
-
-
1.231
1.081
937
769
340
Stand per 31 dec.
4.122
5.203
6.139
6.908
7.248
Participatie
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Bij de jaarrekening zal worden bezien wat het daadwerkelijke eindsaldo is. Indien dit hoger is dan de bovengrens van € 2 miljoen, dan zal het bedrag boven de € 2 miljoen in de algemene reserve worden gestort. Reserve precariobelasting De reserve precariobelasting kent in de meerjarenraming het volgende verloop: Reserve precariobelasting Stand per 1 jan. Toevoegingen Niet van toepassing Totaal toevoegingen Onttrekkingen Centrumplan Totaal onttrekkingen Stand per 31 dec.
2022 1.331
2023
2024
2025
2026
-
-
-
-
-
-
-
-
-
1.331 1.331 -
-
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De projecten Centrumplan en Implementatie Omgevingswet zijn (grotendeels) gedekt uit de precarioheffingen. Omdat deze heffingen tijdens de besluitvorming nog niet definitief vaststonden, was een bedrag van € 3,9 miljoen onttrokken uit de reserve algemene buffer. Het resterende bedrag van € 1,2 miljoen wordt in 2022 gestort vanuit de reserve precariobelasting naar de reserve algemene buffer. Daarnaast is er een claim om het restant eveneens in te zetten voor het Centrumplan. Bij de actualisatie van de nota Reserves en Voorzieningen zal de reserve precariobelasting worden opgeheven.
13 van 91
Hoofdstuk 3 Thema’s en programma’s De begroting is opgebouwd uit vier thema’s, die op hun beurt weer bestaan uit programma’s. Een programma is een samenhangend geheel van beleidsproducten, activiteiten en geldmiddelen. De verdeling van de totale lasten en baten in de begroting over de verschillende thema’s is hieronder weergegeven.
14 van 91
Thema Ruimte en leefomgeving Algemeen Het thema Ruimte en leefomgeving heeft betrekking op de volgende programma’s: -
Programma Ruimte
-
Programma Leefomgeving
-
Programma Kostendekkende dienstverlening
Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heren B. Cornelissen, E.T. ‘t Jong, J. van den Hoorn, H.A. Lambooij en P.A. van Nieuwenhuizen.
Wat willen we bereiken? De beleidsteksten zijn afgestemd op het bestaand en autonoom beleid. Hieronder worden de concrete beleidsdoelstellingen toegelicht die in 2023 aandacht zullen vragen. In het nieuwe coalitieakkoord ‘En nu door!’ hebben de coalitiepartijen hun plannen voor de periode 2022-2026 beschreven. Dit coalitieakkoord zal worden vertaald in een collegeprogramma.
Wat gaan we daarvoor doen? Actiepunten 2023 Ontwikkelen woningbouwlocatie Halvinkhuizen
B. Cornelissen
In 2023 vinden voorbereidende werkzaamheden plaats voor het opstellen van een bestemmingsplan en het voorbereiden van de bouw. Met een aantal grondeigenaren vindt overleg plaats en worden afspraken gemaakt over de wijze waarop het gebied tot ontwikkeling wordt gebracht. Voor de realisatie van Halvinkhuizen is verplaatsing van de volkstuinen noodzakelijk. Hiervoor wordt gezocht naar een alternatieve locatie. Zuidelijke ontsluiting Halvinkhuizen
P.A. van Nieuwenhuizen
Voor de ontsluiting van de nieuwe wijk Halvinkhuizen en het meer ontlasten van de Van Geenstraat, wordt uitgegaan van een nieuw traject die ligt tussen de Nijkerkerstraat (aansluiting Henslare) en de Voorthuizerstraat. Vanuit een faseringsopgave wordt onderzocht op welke manier eerst het westelijke deel van de ontsluiting ter hoogte van de nieuwe wijk kan worden gerealiseerd. De in 2009 opgestelde en in 2018 geactualiseerde zuidflankstudie en de in 2021 uitgevoerde studie ontsluitingsmogelijkheden Putten-Zuid geven een indicatie van de mogelijke tracés. Deze vormen de basis voor een nadere inpassingsstudie die in 2023 wordt uitgevoerd. Op basis van deze studie kan een besluit worden genomen over het voorkeurstraject, de mogelijke fasering en de financiële consequenties.
15 van 91
Herijken streefwoningbouwprogramma
B. Cornelissen
In de Woonvisie 2020-2025 is een streefwoningbouwprogramma opgenomen. De raad heeft hierin het accent gelegd op betaalbaarheid. Inmiddels heeft de woningmarkt zich flink ontwikkeld en staat de haalbaarheid van woningbouwplannen steeds vaker ter discussie. In 2022 is er binnen de regio een woningmarktonderzoek uitgevoerd. Op basis van dit onderzoek wordt in 2023 de Woonvisie geactualiseerd. Gebiedsvisie Brinkstraat en omgeving
B. Cornelissen
Voor het gebied tussen het gemeentehuis, de Leijsbornstraat en van de Kelnarijstraat tot en met het perceel waarop de bibliotheek is gevestigd wordt een gebiedsvisie voorbereid. Het plan is om de gebiedsvisie in het derde kwartaal van 2023 klaar te hebben. Bij het opstellen van de visie worden de omwonenden en de andere partijen in een vroegtijdig stadium betrokken. Start bouw woningen Bilderdijkstraat
B. Cornelissen
Na tijdelijke huisvesting van de Wegwijzer in het leegstaande schoolgebouw Schovenhorst wordt in 2022 gestart met de nieuwbouw van school De Akker. Als de bouw van de school is afgerond, wordt in 2023 met de bouw van de woningen begonnen. Herontwikkeling percelen Achterstraat
B. Cornelissen
In 2022 heeft de raad stedenbouwkundige en financiële kaders en een ontwikkelscenario vastgesteld voor de herontwikkeling van de percelen. In 2023 wordt via een aanbesteding een ontwikkelende partij hiervoor geselecteerd. Wet Kwaliteitsborging in de Bouw (WKB)
B. Cornelissen
Tegelijk met de Omgevingswet treedt ook de Wet Kwaliteitsborging in werking. Voor een groot deel van de bouwplannen (o.a. grondgebonden woningen, aanbouwen, schuren) is het dan niet meer de taak van de gemeente om deze vooraf te toetsen aan de bouwtechnische regels en controleert Bouwtoezicht hier ook niet meer op tijdens de bouw. Deze taak wordt neergelegd bij particuliere gecertificeerde kwaliteitsborgers. In regionale pilotgroepen doen we ervaring op met de nieuwe werkwijze. Een eerste inschatting is dat geleidelijk ongeveer de helft van toezichthoudende taken tijdens de bouw komt te vervallen. Bij de invulling van vacatures bij Bouwtoezicht wordt rekening gehouden met deze wetswijziging. Flexwonen
B. Cornelissen
Er wordt gewerkt aan het realiseren van 20 flexwoningen. De voorbereidingen voor de eerste 20 flexwoningen zijn, in samenwerking met Woningstichting Putten, gestart met als streven om het project in het voorjaar van 2023 te realiseren. Eind 2022 wordt de raad geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek naar een geschikte tweede locatie. Afhankelijk van besluitvorming van de raad kan in de loop van 2023 gestart worden met verdere uitwerking.
16 van 91
School Steenenkamer
J. van den Hoorn
Er wordt onderzoek gedaan naar de meest passende locatie voor school Steenenkamer. In geval van handhaving van de bestaande locatie zal er sprake zijn van renovatie van het huidige gebouw. Bij nieuwbouw elders zal een geschikte locatie worden verworven en een bestemmingsplanprocedure worden opgestart. Duurzaamheidsopgave waarmaken
B. Cornelissen
Er worden in 2023 verdere stappen gezet om de duurzaamheidsopgave waar te maken. Dit wordt uitgewerkt in een programma Duurzaamheid met daarin de uitgangspunten en definities en een beschrijving van de verschillende werksporen. De komende periode wordt er geïnvesteerd in onder meer wijkuitvoeringsplannen en zon op dak bij bedrijven. Functieveranderingsbeleid
E.T. ‘t Jong
Gelet op de toenemende druk op de agrarische sector en het belang van een blijvende goede inrichting van ons buitengebied leggen we in 2023 nieuwe voorstellen voor het functieveranderingsbeleid voor aan de gemeenteraad. Daarnaast ligt er ligt een opgave om de stikstof uitstoot te verminderen. Vanuit duurzaamheid en landbouw wordt hier gezamenlijk op in gezet om boeren te ondersteunen in deze transitie. Speelruimteplan uitvoeren
P.A. van Nieuwenhuizen
Begin 2023 wordt een nieuw speelruimteplan vastgesteld. Na vaststelling van het plan worden bestaande speelplekken gerenoveerd. Hierbij is extra aandacht voor het moderniseren en inclusiever maken van de speelplekken. De benodigde middelen voor de uitvoering van het plan zijn al opgenomen in de begroting. Uitvoering Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP)
P.A. van Nieuwenhuizen
Voor de uitvoering van het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan wordt voorzien in onder meer; het nemen van maatregelen om de verkeersveiligheid op diverse knelpunten te verbeteren, weginrichtingen verbeteren, verkeersveiligheid rondom scholen te verbeteren, educatieve campagnes, het hoofdfietsnetwerk te versterken, onderzoek naar het gebruik van het parkeerareaal, onderzoeken rondom snelheid en routing vrachtverkeer en de regionale samenwerking. De acties worden gefaseerd uitgevoerd voor op de korte termijn en de lange termijn. Wegonderhoud
P.A. van Nieuwenhuizen
In 2023 staan de volgende onderhoudsprojecten en reconstructies gepland: -
Uitvoering aansluiting rotonde Kraakweg
-
Aanbesteding en uitvoering groot onderhoud Wildforsterweg en Hessenweg
-
Aanbesteding en start uitvoering groot onderhoud Van Geenstraat
-
Aanbesteding en start uitvoering reconstructie Voorthuizerstraat
-
Opstart plan van aanpak en voorbereidingskrediet groot onderhoud Lage EngwegKerkstraat-Halvinkhuizerweg
-
Aanpak fietsoversteek Henslare
-
Aanpak fietsoversteek Engweg – Vrouw van Putten
-
Aanbesteding en uitvoering vernieuwing rotonde Garderenseweg/Calcariaweg
17 van 91
Actualiseren parkeernormennota en -beleid
P.A. van Nieuwenhuizen
Met het oog op komende ontwikkelingen (Halvinkhuizen, Sligro) en opgaven op het gebied van verduurzaming en klimaat dienen de parkeernormen geactualiseerd te worden. Daarnaast heeft de huidige parkeernormennota tekortkomingen waardoor bij ontwikkelingen in het centrum onduidelijkheid ontstaat over parkeernormen en de invulling daarvan. Opstellen laadvisie en plaatsingsbeleid
P.A. van Nieuwenhuizen
We stellen een laadvisie en plaatsingsbeleid op voor elektrisch opladen. Met regio en provincie: betere doorstroming en verbreding van A28
P.A. van Nieuwenhuizen
Wij maken ons hard om een betere doorstroming en uiteindelijk verbreding van de A28 te realiseren. Dit doen wij in het programma Noord Veluwe Bereikbaar, samen met de gemeenten Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Elburg, Oldebroek en Hattem. Dit regionaal gedragen programma zet in op verschillende projecten om de doorstroming op de A28 en de bereikbaarheid van de deelnemende gemeenten te verbeteren. Infrastructurele maatregelen op de A28 zijn onderdeel van dit programma. Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)
P.A. van Nieuwenhuizen
De opgaven rond klimaatadaptatie (wateroverlast, hitte) vragen om een vroegtijdige en integrale betrokkenheid vanuit de organisatie. In 2023 wordt via het opstellen van de omgevingsvisie gestart met het opstellen van een actuele visie op Beheer Openbare Ruimte. Vervolgens vindt in 2024 vertaling plaats naar beleid en beheerplannen Daarnaast is het streven om de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) te actualiseren. Opstellen Handhaving uitvoeringsprogramma (HUP)
H.A. van Lambooij
Er wordt een Handhaving uitvoeringsprogramma (HUP) geschreven. Het vormt een duidelijke verwoording van de verwachtingen voor de handhaving in de openbare ruimte. Deze verwachtingen kunnen vervolgens vertaald worden naar concrete en meetbare resultaten. Het is belangrijk om de komende jaren weer regelmatig zichtbaar met toezicht en handhaving aanwezig te zijn op de recreatieparken. Afkoppelen regenwater en vervangen rioolgemalen buitengebied
P.A. van Nieuwenhuizen
We gaan door met het afkoppelen van schoon water van het vuilwaterriool. Hierbij worden combinaties gemaakt met reconstructies en groot onderhoud van wegen. Als alles volgens planning verloopt worden in 2023 de volgende wegen afgekoppeld: -
Kerkstraat (tussen Engweg en Van Geenstraat)
-
Halvinkhuizerweg (tussen Engweg en Van Geenstraat)
-
Lage Engweg
-
Bosrand (tussen Grieteweg en Margrietlaan)
De renovatie van de drukrioleringsunits omvat ruim 700 locaties en wordt uitgevoerd in de periode 2022/2023/2024.
18 van 91
Investeren in groen
P.A. van Nieuwenhuizen
Elk jaar worden delen van het groen in Putten gerenoveerd. De afgelopen jaren zijn de wijken gerenoveerd. De komende jaren zal de focus meer op boomstructuren en klimaat-adaptieve maatregelen liggen. In 2023 wordt een boom-/groenbeheerplan vastgesteld. Via het Bomenfonds en de kaart met alle potentiële (nog onbenutte) groeiruimte voor bomen in de bebouwde kom wordt er op gestuurd dat er voldoende compensatie plaatsvindt voor bomen die bij projecten zijn gekapt. Klimaatadaptatie
B. Cornelissen
De gemeente Putten is aangesloten bij stichting 'Steenbreek'. Met deze stichting maken we bewoners en ondernemers bewust van de negatieve gevolgen van verstening en tegelijkertijd enthousiast voor meer natuur in de tuin. Daarnaast hebben we subsidies opgesteld voor het vergroenen van de tuinen en terreinen bij particulieren, scholen en bedrijven. Daarnaast is in 2021 een begin gemaakt met het Gemeentelijk Hitteplan door gerichte communicatie in de zomerperiode. In 2023 zal dat opnieuw plaatsvinden. Bloemrijke akkerranden
B. Cornelissen
Om een grotere bijdrage te leveren aan meer biodiversiteit in Putten is het streven om de oppervlakte van bloemrijke akkerranden verder te vergroten. Hiervoor is er een subsidieregeling in het leven geroepen waarmee ook in 2023 weer minimaal 11 hectare kan worden gerealiseerd. Vervanging en verduurzaming openbare verlichting
P.A. van Nieuwenhuizen
In 2023 gaan we verder met het vervangen van de traditionele openbare verlichting naar ledverlichting. Op basis van de geactualiseerde database worden de vervangingsplannen verder uitgewerkt. Hierbij wordt ook meegelift met de civiele projecten. Omgevingswet
E.T. ‘t Jong
Zoals het er nu naar uitziet treedt per 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking. De wijze waarop het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) functioneert is bepalend voor de eventueel benodigde (extra) inzet om de dienstverlening op hetzelfde niveau te houden. De verwachting is dat de Omgevingsvisie Putten 2040 in het eerste kwartaal van 2023 vastgesteld kan worden. We ronden in 2023 het opstellen van het Handboek Omgevingsplan af, waarmee het fundament van het gebiedsdekkende Omgevingsplan duidelijk is. Ook wordt in 2023 gestart met het Omgevingsplan voor gemeente Putten. Landbouwnetwerk Regio FoodValley
E.T. ‘t Jong
Op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau neemt de gemeente Putten deel aan het Landbouwnetwerk Regio Foodvalley. Regio FoodValley
H.A. Lambooij
Op projectniveau gaan we zowel ambtelijk als bestuurlijk deelnemen aan de thema’s landbouwtransitie en voedseltransitie. Dit is de eerste stap in de intensivering van de samenwerking met de Regio FoodValley.
19 van 91
Wat mag het kosten? Thema 1 Ruimte en Leefomgeving
2023 18.022 5.420 7.284 5.318 10.559 3.944 118 6.498 -7.463 113 23 89 558 47 480 31 -7.018
Lasten Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Baten Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Geraamd totaal baten en lasten Dotatie aan reserves Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Onttrekking aan reserves Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Geraamd resultaat
Meerjarenbegroting 2023-2026 2024 2025 15.268 14.239 2.600 1.507 7.337 7.460 5.331 5.271 7.804 6.661 1.190 98 90 90 6.524 6.473 -7.464 -7.578 -
2026 14.332 1.469 7.583 5.279 6.672 98 90 6.485 -7.660 -
528 528 528 17 17 17 480 480 480 31 31 31 -6.936 -7.050 -7.131 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Toelichting mutaties reserves Programma Ruimte Voor het onderzoek naar een geschikte 2e locatie voor flexwoningen wordt € 47.000 gedekt door de reserve grondexploitatie. Daarnaast vindt er een storting van € 23.000 in de reserve grondexploitatie plaats als gevolg van de bijdrage vanuit project Bilderdijkstraat in de bovenplanse kosten. Programma Leefomgeving Per saldo vindt er een structurele onttrekking van € 480.000 plaats vanuit de reserve dekking kapitaallasten. Het grootste deel van deze onttrekking is bedoeld om de kapitaallasten van investeringen in wegen op te vangen. Daarnaast vindt er in 2023 nog een incidentele vrijval plaats van kapitaallasten, welke wordt gestort in de reserve IBOR. Programma Kostendekkende dienstverlening Per saldo vindt er een structurele onttrekking van € 31.000 plaats vanuit de reserve dekking kapitaallasten. Het grootste deel van deze onttrekking is bedoeld om de kapitaallast van de investering Schootmanshof fase 3 op te vangen.
Investeringen In bijlage G Meerjaren-investeringsprogramma is een overzicht van de investeringen opgenomen.
20 van 91
Specificatie per programma en beleidsproduct Thema 1 Ruimte en leefomgeving Programma en beleidsproducten Lasten Bouwgrondexploitatie Volkshuisvesting en handhaving Ruimtelijke ordening IBOR openbaar groen IBOR Wegen, straten en pleinen Verkeer en parkeren Natuurbescherming Milieubeheer Wijkbudget kleine ongemakken Afval Begraven Omgevingsvergunningen Rioleringen Totaal Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Totaal lasten Baten Bouwgrondexploitatie Volkshuisvesting en handhaving Ruimtelijke ordening IBOR openbaar groen IBOR wegen, straten en pleinen Verkeer en parkeren Natuurbescherming Milieubeheer Wijkbudget kleine ongemakken Afval Begraven Omgevingsvergunningen Rioleringen Totaal Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Totaal baten
Prog. PR PR PR PL PL PL PL PL PL PK PK PK PK PR PL PK
PR PR PR PL PL PL PL PL PL PK PK PK PK PR PL PK
Geraamd totaal baten en lasten
JaarBegroting rekening incl. wijz. 2021 2022
Begroting 2023-2026 2023
2024
2025
2026
2.857 1.144 372 1.317 2.846 169 12 1.585 53 1.994 855 371 2.177 15.751 4.373 5.981 5.398 15.751
6.059 1.744 587 1.198 3.357 104 50 1.987 95 1.791 805 757 2.084 20.617 8.390 6.791 5.436 20.617
3.823 1.100 497 1.424 3.669 182 50 1.904 55 1.637 830 811 2.041 18.022 5.420 7.284 5.318 18.022
1.092 1.070 437 1.447 3.789 92 50 1.904 55 1.637 834 811 2.049 15.268 2.600 7.337 5.331 15.268
1.070 437 1.506 3.861 92 50 1.896 55 1.637 838 811 1.986 14.239 1.507 7.460 5.271 14.239
1.032 437 1.551 3.940 92 50 1.896 55 1.637 848 811 1.983 14.332 1.469 7.583 5.279 14.332
2.890 185 44 36 116 10 206 2.168 900 605 3.063 10.223 3.119 368 6.736 10.223
6.047 3.846 28 28 70 70 113 113 10 7 5 2.059 2.013 840 883 1.038 1.038 2.579 2.563 12.791 10.559 6.145 3.944 129 118 6.517 6.498 12.791 10.559
1.092 28 70 85 5 2.013 888 1.038 2.585 7.804 1.190 90 6.524 7.804
28 70 85 5 2.013 891 1.038 2.530 6.661 98 90 6.473 6.661
28 70 85 5 2.013 902 1.038 2.531 6.672 98 90 6.485 6.672
-5.528
-7.826
-7.464
-7.578
-7.660
Exclusief nieuw beleid Coalitieakkoord 2022-2026
-7.463
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Toelichting mutaties per programma Waar sprake is van een reële afwijking van de programma’s tussen de Begroting 2023-2026 ten opzichte van de Jaarrekening 2021 en de Begroting 2022 dan wordt dat hieronder toegelicht bij het betreffende programma. Programma Ruimte De bouwgrondexploitatie verloopt budgetneutraal en de raming is gebaseerd op het meest actuele exploitatieplan voor de bouwgrondexploitaties Rimpeler en Bilderdijkstraat. Op het product Volkshuisvesting en handhaving is in 2022 budget opgenomen voor de implementatie van de Omgevingswet. Dit betreft een incidenteel budget dat gedekt wordt door een
21 van 91
reserve. Dit geldt ook voor product Ruimtelijke ordening, hier staan incidentele budgetten op voor ruimtelijke visie en capaciteit. Programma Leefomgeving Op het beleidsproduct IBOR wegen, straten en pleinen en IBOR openbaar groen stijgen de lasten meerjarig. Dit betreffen met name kapitaallasten van meerdere grote investeringen in de openbare ruimte. Deze zijn op basis van het Coalitieakkoord 2022-2026 beschikbaar gesteld. Eveneens zijn de al geplande investeringen geïndexeerd met 20% op basis van laatst bekende cijfers van het CBS voor investeringen in grond-, weg- en waterbouw. Programma Kostendekkende dienstverlening Het programma Kostendekkende dienstverlening bestaat uit de producten afval, riolering, begraafplaatsen en omgevingsvergunningen. Deze producten zijn 100% kostendekkend. Met name de kosten van afval zijn gestegen. De wereldwijde economische omstandigheden hebben ook invloed op de prijzen van de afvalverwerking. Zo zijn de opbrengsten voor oud papier veel hoger dan enkele jaren geleden. Tegelijkertijd nemen de kosten voor transport en huisvesting van de gemeentelijke dienst toe. Hierdoor zijn een aantal verwachte besparingen niet gehaald. Daarnaast ontvangen we minder vergoeding voor het aanbieden van PMD. Op het product riolering zien we een voordeel als gevolg van minderinspectiekosten dan geraamd.
Voor verdere toelichting op de kostendekkendheid wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Daar wordt ook zichtbaar gemaakt hoeveel overige kosten toegerekend worden ter onderbouwing van de gehanteerde tarieven.
22 van 91
Thema Samenleving Algemeen Het thema Samenleving heeft betrekking op de volgende programma’s: -
Programma Gezondheid en bewegen
-
Programma Groei en ontwikkeling
-
Programma Maatschappelijke participatie
-
Programma Werken en leren
Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heren J. van den Hoorn, E.T. ’t Jong, H.A. Lambooij en P.A. van Nieuwenhuizen.
Wat willen we bereiken? De beleidsteksten zijn afgestemd op het bestaand en autonoom beleid. Hieronder worden de concrete beleidsdoelstellingen toegelicht die in 2023 aandacht zullen vragen. In het nieuwe coalitieakkoord ‘En nu door!’ hebben de coalitiepartijen hun plannen voor de periode 2022-2026 beschreven. Dit coalitieakkoord zal worden vertaald in een collegeprogramma.
Wat gaan we daarvoor doen? Actiepunten 2023 Investeren in samenwerking
J. van den Hoorn
De rol van de gemeente verandert. De gemeente wordt steeds meer een netwerkpartner. De vraagstukken (opgaven) in het domein Samenleving zijn vaak erg complex en vragen vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid om duurzame oplossingen. Voor een succesvolle aanpak van deze opgaven is een goede samenwerking met verschillende partijen dan ook essentieel. We werken samen met onder meer zorgaanbieders, huisartsen, welzijnsorganisatie Putten voor Elkaar, scholen en kinderopvang, regiogemeenten, cultuursector, sportorganisaties en Participatieraad. We willen met o.a. deze partners de samenwerking versterken, waarbij de inwoners centraal staan. Concreet gaat het onder meer om het betrekken van lokale stakeholders bij het ontwikkelen van nieuw beleid. Zoals de lokale visie op Jeugdhulp, die in 2023 wordt vastgesteld, en het opstellen en uitwerken van het lokale Meerjarenplan Samenleving. Daarnaast gaan we een samenwerkingsagenda met onderwijs en jeugdhulp opstellen. En geven we verder invulling aan de bestaande samenwerkingsagenda met de huisartsen. Ten slotte is er structureel overleg met de Participatieraad en het Inclusiepanel. Hierbij wordt geïnvesteerd in de samenwerking en de kwaliteit van het vragen en uitbrengen van adviezen. We denken mee met de Participatieraad over het bereiken van de inwoners voor inspraak.
23 van 91
Inzetten op preventie
J. van den Hoorn
We gaan een visie opstellen en hierin beschrijven we hoe we preventie in het domein Samenleving zien. We benoemen welke uitgangspunten we hanteren en aan welke thema’s we extra willen werken de komende jaren. Hiermee geven we richting aan de preventieve activiteiten die we doen in het brede domein Samenleving. Versterken en uitbreiden algemene voorzieningen
J. van den Hoorn
Er wordt al veel ondersteuning aan kwetsbare inwoners geboden vanuit de samenleving, vanuit het eigen netwerk (mantelzorg) en door heel veel vrijwilligers. Ondanks al deze informele hulp is de verwachting dat de ondersteuningsvragen van inwoners, gericht op het (zelfstandig) blijven deelnemen aan de samenleving, zullen toenemen. We verwachten met het versterken en uitbreiden van de algemene voorzieningen (een sterkere basisinfrastructuur) onze inwoners beter en in een vroeger stadium te kunnen ondersteunen. Dat is laagdrempeliger dan het indiceren van zorg via de gemeente. Algemene voorzieningen vergroten de zelfredzaamheid en ondersteuning van onze inwoners. De inzet van zwaardere ondersteuning, waarvoor bijvoorbeeld een beschikking van de gemeente nodig is, kan daarmee (deels) voorkomen, uitgesteld of beperkt worden. Bij de versterking van algemene voorzieningen richten we ons op verschillende onderdelen. Daarbij zullen algemene voorzieningen gericht op mensen met dementie in ieder geval worden uitgewerkt. De algemene voorzieningen op andere onderdelen worden uitgewerkt vanuit het nieuwe Meerjarenplan Samenleving. Meerjarenplan Samenleving 2023-2026
J. van den Hoorn
We gaan een Meerjarenplan Samenleving 2023-2026 opstellen dat dient als focus. Het domein Samenleving kent veel verschillende beleidsterreinen, die nauw met elkaar verbonden zijn. In dit plan hebben de ervaringen van het vorige plan en de resultaten vanuit co-creatie met partners en inwoners via opgavegericht werken een plek gekregen. Het Meerjarenplan Samenleving wordt het toetsingskader voor het nog nieuw te ontwikkelen beleid. Maatschappelijke accommodaties
J. van den Hoorn
Maatschappelijke accommodaties zijn een belangrijke factor voor het vestigingsklimaat in onze leefomgeving. Daarnaast hebben de maatschappelijke accommodaties in Putten een sociale functie. Ze dragen onder meer bij aan het laten participeren van bewoners in de samenleving en het creëren van sociale samenhang. We voorzien voor de komende jaren investeringen in voorzieningen voor maatschappelijke vastgoed, onderwijs en sport. We houden ons bezig met de verduurzamingsvraagstukken, maar ook nieuwe regelgeving zoals voor onderwijshuisvesting. In 2023 worden het sportaccommodatieplan en het integraal huisvestingsplan onderwijs geactualiseerd. Mensen uit bijstand naar werk leiden
E.T. ‘t Jong
De arbeidsmarkt is momenteel zeer krap en dat biedt kansen voor inwoners die momenteel een bijstandsuitkering hebben. Als gemeente zetten we ons in om deze mensen naar werk toe te leiden. Dat vraagt veel inspanning omdat deze doelgroep veelal te maken heeft met complexe problematiek, waardoor de stap naar werk moeilijk te maken is. Goede begeleiding of trajecten zijn hierbij noodzakelijk. Als uitstroom naar betaald werk niet haalbaar is, wordt ingezet op
24 van 91
starten met vrijwilligerswerk of uit het sociaal isolement komen. Door deze bredere benadering te kiezen, dragen deze trajecten bij aan zorg en ondersteuning aan de meest kwetsbare inwoners. We werken samen met diverse partners. Lokaal, maar ook in de arbeidsmarktregio. We stellen aan het begin van elk jaar onze concrete doelen en acties vast in het Participatieplan. Statushouders ondersteunen bij inburgering
J. van den Hoorn
Op 1 januari 2022 is de nieuwe Wet Inburgering ingegaan. Gemeenten hebben hiermee meer taken op het vlak van integratie van statushouders in de samenleving. Statushouders hebben zeker in het begin op veel verschillende vlakken ondersteuning nodig. Een integrale aanpak, vanuit de gemeenschap als geheel, is daarbij van belang. Iedere gemeente krijgt halfjaarlijks een taakstelling van het aantal statushouders dat gevestigd moet worden in de betreffende gemeente. In 2022 is de taakstelling 33 statushouders. Binnen de Wet Inburgering heeft de gemeente de regie over het inburgeringsproces van de statushouders. De gemeente is verantwoordelijk voor het bieden van maatschappelijke begeleiding, financieel ontzorgen van statushouders en organiseren van de drie leerroutes die onderdeel zijn van het inburgeringsaanbod. Door integraal te werken met bijvoorbeeld Putten voor Elkaar, Humanitas, Woningbouwstichting en de taalscholen biedt de gemeente een goed inburgeringsproces voor de statushouder. Regionale Samenwerking
J. van den Hoorn
Binnen het Sociaal Domein en op de beleidsvelden onderwijs, leerplicht, basismobiliteit, gezondheid, sport en cultuur blijven we regionaal samenwerken. Er zijn regionaal verschillende samenwerkingsverbanden. Soms zijn die verbanden ook landelijk bepaald. Samenwerking is noodzakelijk om gezamenlijk beleid, inkoop of uitvoering op gemeente-overstijgende gebieden te realiseren. Denk hierbij o.a. aan leerlingenvervoer, voortijdig schoolverlaters, de arbeidsmarktregio, beschermingstafel jeugd, Wvvgz en Veilig Thuis. De onderwerpen zijn per beleidsterrein verschillend. Inclusieve arbeidsmarkt
E.T. ‘t Jong
Op het gebied van een inclusieve arbeidsmarkt breiden we de samenwerking met het UWV en regiogemeenten verder uit, bijvoorbeeld door het bestendigen van het nieuwe Werkgeversservicepunt. Op de beleidsterreinen Wmo en Jeugdhulp kan het gaan om de gezamenlijke inkoop van producten met regiogemeenten. Cultuur- en Erfgoed Pact
P.A. van Nieuwenhuizen
Putten is namens de gemeenten in de regio regievoerder voor cultuur richting de provincie Gelderland. De regionale samenwerking is aanvullend op het lokale cultuurbeleid. Op het vlak van cultuur bestaat de regiosamenwerking uit de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Putten en Oldebroek en aanvullend Epe, Hattem en Heerde. Het Rijk heeft aan de gemeenten en provincies gevraagd regioprofielen voor cultuur te ontwikkelen. In deze profielen is aandacht voor culturele voorzieningen en cultureel aanbod voor iedereen. Provincie Gelderland heeft hiervoor twee subsidieregelingen opengesteld, waarmee de regiovisie en het Cultuur- en Erfgoedpact 2022-2024 zijn opgesteld. Hoofddoelstelling is het versterken van de culturele infrastructuur in de regio.
25 van 91
Oorlog Oekraïne
H.A. Lambooij
Als gevolg van de oorlog zoeken veel Oekraïners hun toevlucht in o.a. Nederland. Als gemeente staan we voor een grote uitdaging. Wij doen er alles aan om deze vluchtelingen zo goed mogelijk op te vangen. De verwachting is dat dit ook in 2023 nog doorzet. Artikel 1 Discriminatie
J. van den Hoorn
Discriminatie is een diepgeworteld en structureel probleem van de samenleving. Het kabinet heeft extra structurele middelen vrijgemaakt voor de aanpak van discriminatie, waaronder de versterking van de antidiscriminatievoorzieningen (ADV). Hiervoor wordt een plan opgesteld. Inclusieagenda
J. van den Hoorn
De eerder vastgestelde inclusieagenda 'Putten voor Iedereen' wordt geëvalueerd en er komt een vervolgvoorstel. OIO (Onafhankelijke Inwoners Ondersteuning)
P.A. van Nieuwenhuizen
De gemeente Putten heeft vanaf medio 2019 deelgenomen aan het Koplopersproject Cliëntondersteuning van de VNG. In het kader van dit Koploperproject was er ruimte voor het ontwikkelen van nieuwe ideeën rondom verbetering, vindbaarheid en kwaliteit van onafhankelijke cliëntondersteuning. Deze ruimte werd in Putten o.a. benut om het scenario 'De onafhankelijke inwonerondersteuning Jeugd' vorm te geven. In 2023 gaan we evalueren en komen we met een vervolgvoorstel. Breed Welzijn Putten - Putten voor Elkaar
J. van den Hoorn
Vanaf 2022 werken onze maatschappelijke partners vanuit een integrale opdracht aan het vergroten van de zelfredzaamheid, participatie en samenredzaamheid van de Puttense inwoners. Dit doen ze onder de naam Putten voor Elkaar, de nieuwe samenwerking tussen Welzijn Putten, Stimenz, Actief Putten en Jeugd-Punt. Putten voor Elkaar biedt activering, ondersteuning en hulp aan bij bijv. lichte opvoedingsvragen, ondersteuning en activering van jongeren en naschoolse sport en bewegingsactiviteiten. Deze doorontwikkeling blijven we monitoren en evalueren. Sociaal Domein
J. van den Hoorn
Wij informeren de raad periodiek met rapportages Sociaal Domein over de stand van zaken in het Sociaal Domein. Met deze rapportage richten we ons met name op de drie domeinen Jeugdwet, Wmo en Participatiewet. Daarnaast verstrekken we in deze rapportage informatie over aanverwante onderwerpen. Samenwerking huisartsen - Putten voor Elkaar - Gemeente Putten
J. van den Hoorn
Wij hebben in 2021 met de huisartsen een intentieverklaring getekend om de uitdagingen, waar huisartsen én gemeente beiden mee te maken hebben, aan te pakken. Denk bijvoorbeeld aan de vergrijzing, het toenemen van een ongezonde leefstijl, mensen met psychosociale klachten, een toename van de complexiteit van hulpvragen en eenzaamheid. Hieruit volgt jaarlijks een uitvoeringsagenda. Deze samenwerking willen we uitbreiden met o.a. Putten voor Elkaar.
26 van 91
(Volks)Gezondheid
J. van den Hoorn
GGD Noord- en Oost-Gelderland is de gezondheidsdienst van en voor 22 gemeenten in de regio's Achterhoek, Midden-IJssel/Oost-Veluwe en Noord-Veluwe. Dit is vastgelegd in een gemeenschappelijke regeling ingevolge de Wgr. Er wordt jaarlijks een programmabegroting en een uitgangspuntennota vastgesteld. In 2025 wordt de nieuwe Nota Regionale Volksgezondheidszorg voor 2026 en volgende jaren opgesteld. Transitie beschermd wonen en maatschappelijke opvang
J. van den Hoorn
Vanaf 2024 wordt het budget voor Beschermd wonen in tien jaar tijd gedecentraliseerd van de centrumgemeenten naar de individuele gemeenten. Dan worden gemeenten verantwoordelijk voor beschermd wonen voor de eigen inwoners. Daarvoor ontvangen gemeenten ook de middelen. Om psychisch kwetsbare mensen meer volwaardig te laten deelnemen aan de maatschappij kan hulp het beste worden geboden vanuit een thuisomgeving in de eigen gemeente. Daarom vormt deze decentralisatie een belangrijke stap in het proces om kwetsbare inwoners beter te kunnen helpen. Wel is hiervoor samenwerking afgesproken met de regiogemeenten, bijvoorbeeld voor de inkoop van voorzieningen. Hervormingsagenda Jeugd-Onderwijs 2022-2028
J. van den Hoorn
De VNG heeft afspraken gemaakt met het Rijk over de verbetering van de financiële positie van gemeenten op het gebied van de jeugdhulp. Eén daarvan is het samen met onze partners opstellen van een Hervormingsagenda Jeugd voor de jaren 2022-2028, die moet leiden tot betere jeugdhulpverlening en een beter beheersbaar stelsel. De relatie tussen jeugd(hulp) en onderwijs is daarbij cruciaal. De wijze waarop het onderwijs is ingericht heeft gevolgen voor de instroom in de jeugdhulp, evenals andersom. Met de hervormingsagenda streven we kortweg naar minder individuele jeugdhulp en meer collectieve ondersteuning vanuit de school. Overigens is verdere uitwerking van de hervormingsagenda nog wel in afwachting van een aantal ontwikkelingen op rijksniveau. Schuldhulpverlening
J. van den Hoorn
Het kabinet heeft een wijziging aangekondigd binnen schuldhulpverlening. Zo wil de minister dat gemeenten inwoners met problematische schulden gaan begeleiden bij het aanvragen en doorlopen van een wettelijk schuldsaneringstraject. Daarnaast moeten we aan het Kwaliteitskader schuldhulpverlening gaan voldoen. Eigen bijdrage Wmo
J. van den Hoorn
Het kabinet werkt aan een aanpassing van de eigen bijdrage voor de huishoudelijke hulp in de Wmo. De komende periode wordt deze maatregel uitgewerkt. De beoogde datum van inwerkingtreding is op 1 januari 2025 gesteld. Participatiewet
J. van den Hoorn
Het kabinet heeft een koerswijziging in het bijstandsbeleid aangekondigd. De beoogde wijziging moet leiden tot eenvoud van de wet en ruimte bieden aan andere toepassing van de menselijke maat in de uitvoering. Deze wijzigingen vragen aanpassing van onze regelingen.
27 van 91
Visie op armoede
J. van den Hoorn
Armoede en schulden (kunnen) leiden tot sociale uitsluiting en dat willen we voorkomen. Wij gaan aan de slag met een visie op armoede. In de Armoedevisie wordt omschreven hoe wij, met samenwerkingspartners, armoede en schulden gaan aanpakken. Ook nemen wij hierin de aangekondigde kabinetsplannen mee.
Wat mag het kosten? Thema 2 Samenleving Lasten Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Baten Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Geraamd totaal baten en lasten Dotatie aan reserves Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Onttrekking aan reserves Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Geraamd resultaat