CConstaterende datPutten
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2022-2025

Gemeenteraad 4 november 2021, gemeente PuttenBij agendapunt: Begroting 2022-202529.915 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

w

Begroting 2022-2025 Uitgerekend recreatief Beleidsdeel

Inhoudsopgave Inhoudsopgave............................................................................................................................2 Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief ...................................................................................................3 Hoofdstuk 2 Financiële hoofdlijnen...........................................................................................5 Baten en lasten - overzicht en toelichting ..................................................................................6 Financiële positie - uiteenzetting en toelichting .......................................................................10 Hoofdstuk 3 Thema’s en programma’s ...................................................................................13 Thema Ruimte en leefomgeving..............................................................................................14 Thema Samenleving................................................................................................................21 Thema Economie en recreatie.................................................................................................27 Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid .........................................................................32 Hoofdstuk 4

Paragrafen............................................................................................................39 Paragraaf Lokale heffingen......................................................................................................39 Paragraaf Weerstandsvermogen.............................................................................................45 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................50 Paragraaf Financiering ............................................................................................................56 Paragraaf Bedrijfsvoering ........................................................................................................60 Paragraaf Verbonden partijen..................................................................................................63 Paragraaf Grondbeleid ............................................................................................................70 Paragraaf Sociaal domein .......................................................................................................74 Hoofdstuk 5 Bijlagen.................................................................................................................79 Bijlage A

Kengetallen...............................................................................................................79 Bijlage B Reserves en voorzieningen ......................................................................................81 Bijlage C Overzicht belastingtarieven 2019-2022....................................................................82 Bijlage D Berekening EMU-Saldo............................................................................................83 Bijlage E Begroting naar taakvelden........................................................................................84 Bijlage F Meerjaren investeringsprogramma (MIP) .................................................................85 Bijlage G Geprognotiseerde balans.........................................................................................86 Bijlage H Risico inschatting .....................................................................................................87

2 van 91

Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief Putten, 21 september 2021 Aan de raad, Hierbij bieden wij u de Begroting 2022-2025 aan ter verdere behandeling en vaststelling door uw gemeenteraad. Uitwerking kadernota 2022 Deze begroting is gebaseerd op de Kadernota 2022 zoals u onlangs heeft besproken in de raad van 2 september jl. Ons beleid voor het laatste jaar van deze coalitie-periode is verwoord in het Collegeprogramma 2018-2022. Structureel positief De uitkomsten van deze begroting bieden een gezonde basis voor een nieuwe coalitie-periode. Ook al zijn er nog onzekerheden vanuit het Rijk (nog geen regeerakkoord). Door de aanvullende rijksbijdrage voor Jeugd hebben wij de structurele onttrekking ter dekking van de tekorten in het sociale domein weer kunnen terugdraaien. Dat heeft een aanzienlijke verruiming van het begrotingssaldo opgeleverd. De herijking van het gemeentefonds op basis van de cijfers 2019 liet een gering positief saldo zien. Gezien de discussies over dit onderwerp hebben wij dit nu nog niet verwerkt, maar opgenomen in de risico-paragraaf. Al met al levert dit een structureel positief begrotingssaldo op. Ambities zijn veel en groot Zoals wij al in de kadernota hebben aangegeven zijn de ambities groot voor de komende jaren.

Wij hebben daarbij genoemd als mogelijke thema’s die zijn financiële vertaling nog moeten hebben in de begroting: school Groevenbeek, een nieuwe sporthal, een rondweg voor de nieuwe woonwijk. Dit vraagt nog om keuzes ten aanzien van de dekking van mogelijke lasten. Voor 2022 zal de afronding van woningbouw in Rimpeler een feit zijn. Met voortvarendheid werken wij verder om nieuwe woningbouw te gaan realiseren in de nieuwe wijk Halvinkhuizen. Ook inbreidingslocaties krijgen volop de aandacht, alsmede verder onderzoek naar de realisatie van de bouw van flexwoningen. Bedrijfsvoering De nieuwe omgevingswet zal veel van de gemeentelijke organisatie gaan vragen; iedereen zal daar op enige wijze mee worden geconfronteerd. Ook de basisregistraties zullen moeten voldoen aan de vereiste van de zogenaamde Ensia-rapportages. Daarnaast wordt de interne controle aangescherpt vanwege de te verwachten nieuwe wetgeving ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording. De kwaliteit van de organisatie en de verbetering van de dienstverlening zijn zaken die permanent onze aandacht vragen. Op basis van de benchmark van Bureau Berenschot zullen wij, in vervolg op uw besluitvorming voorstellen voor acute capaciteitsproblemen bij de afdeling

3 van 91

Ruimte, nadere voorstellen doen ter verbetering van de ambtelijke organisatie op het vlak van capaciteit en kwaliteit. Duurzaamheid Dit thema zal ook komend jaar weer alle aandacht gaan krijgen. Energietransitie en klimaatadaptatie vragen om keuzes die de nodige impact hebben. Onlangs hebben wij gesproken over het beleidskader Grootschalige Energie Opwek 2.0 aan de hand waarvan initiatieven op dit terrein kunnen worden beoordeeld. Ook de circulaire economie vraagt om keuzes bij de uitvoering van projecten en keuzes bij de inkoop. Gemeentelijke heffingen Voor 2022 zullen de gemeentelijke belastingen en heffingen uitsluitend stijgen vanwege de inflatie (indexatie 2,1%). Het financiële beeld is goed De voorliggende Begroting 2022-2025 geeft de volgende begrotingspositie: Begrotingspositie

2022

2023

2024

2025

Saldo bestaand beleid

1.479

1.509

1.467

1.671

Saldo nieuw beleid

-270

-273

-275

-277

Saldo programmabegroting

1.209

1.236

1.192

1.394

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Voor alle jaren is er, inclusief de voorstellen voor nieuw beleid, een positief saldo. Een overzicht van de tarieven van de gemeentelijke belastingen is opgenomen in Bijlage C – Overzicht belastingtarieven 2019-2022. Provinciaal toezicht De provincie Gelderland voert, op basis van de Gemeentewet, het financiële toezicht uit op de Gelderse gemeenten. Aan de hand van de programmabegroting en de jaarrekening wordt de toezichtsvorm bepaald. De gemeente Putten valt sinds jaar en dag onder repressief toezicht. Dat wil zeggen dat onze gemeente onder de lichtste vorm van toezicht staat. We zijn van mening dat ook deze begroting voldoet aan de provinciale voorwaarden, zodat Putten onder het repressief toezicht blijft vallen. Tenslotte Ook nu spreken we de wens uit dat vaststelling van dit document mag leiden tot de behartiging van de belangen van onze gemeente en dat Gods zegen op onze arbeid zal rusten.

Burgemeester en wethouders van Putten, de secretaris,

de burgemeester,

mr. F.E. Contant

H.A. Lambooij

4 van 91

Hoofdstuk 2 Financiële hoofdlijnen Algemeen In dit hoofdstuk gaan we in op de gehanteerde uitgangspunten van deze begroting. Verder lichten we het begrotingsbeeld toe. Feitelijk vormt dit hoofdstuk de samenvatting van de financiële begroting. Uitgangspunten begroting Bij de opstelling van deze meerjarenbegroting zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: -

Basis voor de Begroting 2022-2025 zijn de Kadernota 2022 en de Begroting 2021-2024.

-

Alle budgettaire mutaties tot en met augustus 2021 zijn in deze begroting verwerkt.

-

De meerjarenramingen zijn gebaseerd op constante lonen en prijzen. Dit betekent dat de ramingen 2023 en volgende jaren niet verhoogd zijn met loon- en prijsstijgingen. Uitgangspunt daarbij is dat toekomstige loon- en prijsstijgingen worden gecompenseerd door de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de indexatie van tarieven.

-

De raming van de salarissen is gebaseerd op het salarispeil van de meest recente caoafspraken. In de Kadernota 2022 hebben wij reeds rekening gehouden met een salarisstijging van 1,1% conform de prognose zoals opgenomen in de Meicirculaire 2021.

-

De kapitaallasten van investeringen zijn verwerkt. Daarbij is rekening gehouden met de effecten van het meerjarig investeringsplan (vervangingsinvesteringen), het gemeentelijk rioleringsplan, de onderwijsinvesteringen (integraal huisvestingsprogramma), het sportaccommodatieplan en alle overige investeringen waartoe al eerder besloten is.

-

Voor de algemene uitkering is de Meicirculaire 2021 gehanteerd. De septembercirculaire is bij het opstellen van voorliggende begroting nog niet verschenen. De effecten hiervan lichten wij via een afzonderlijke raadsbrief toe en worden als eerste begrotingswijziging 2022 verwerkt. Voor een nadere toelichting op de algemene uitkering wordt verder verwezen naar het programma Algemene dekkingsmiddelen (Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid).

-

De tarieven voor OZB, de afvalstoffen- en rioolheffing, de forensen- en toeristenbelasting, de begraafrechten en de leges worden trendmatig met 2,1% verhoogd conform het vastgestelde indexatie percentage uit de Kadernota 2022.

Verleende waarborgen en garanties De gemeente Putten staat garant voor diverse geldleningen van maatschappelijke instellingen (woningbouw en stichtingen). Het totaalbedrag aan verleende waarborgen en garanties is € 77,3 miljoen, inclusief de garantstelling voor het Bosbad.

5 van 91

Baten en lasten - overzicht en toelichting Begrotingsbeeld Begroting

Lasten

Baten

2022

2023

2024

2025

2022

2023

16.181 25.716 1.364 12.703 55.965

13.646 25.611 1.354 12.542 53.153

13.733 25.369 1.359 12.504 52.965

13.733 25.291 1.354 12.534 52.913

9.612 7.039 3.952 3.893 108 108 43.241 42.485 56.913 53.525

2024

2025

7.038 3.807 108 42.280 53.232

6.987 3.807 108 42.382 53.284

Begrotingsthema's Ruimte en leefomgeving Samenleving Economie en recreatie Bestuur dienstverlening en veiligheid Totaal Geraamde totaal baten en lasten Mutaties reserves Ruimte en leefomgeving Samenleving Economie en recreatie Bestuur dienstverlening en veiligheid Totaal

60 923 983

267 267

259 259

259 259

Geraamd resultaat

818

242

137

241

647 6 274 317 1.244

537 6 274 313 1.130

537 76 274 297 1.184

537 175 274 295 1.281

1.209

1.236

1.192

1.394

Bedragen * € 1.000

De toekomstige begrotingsoverschotten worden in deze begroting volgens de geldende procedure toegevoegd aan de algemene reserve. Nieuw beleid In de Kadernota 2022 is een aantal wensen voor nieuw beleid opgenomen. In deze begroting is de verhoging van de structurele budgetten die hiermee verband houden verwerkt. Onderstaand treft u een specificatie van het nieuw beleid: Nieuw beleid Thema Ruimte en leefomgeving Kapitaalslasten vervanging speelvoorzieningen Stelpost kapitaallasten kapitaalgoederen Voorbereidingskrediet herontwikkeling Achterstaat Dekking reserve grondexploitatie Extern onderzoek "Zon op dak" Dekking "zon op dak" uit stelpost "Duurzaamheid" Bloemrijke akkerranden Uitvoering duurzaamheidleningen 0,44 fte Thema Samenleving Niet van toepassing Thema Economie en Recreatie Grafheuvelcentrum(museum) Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid Uitbreiding formatie afdeling ruimte (netto € 178.000) Dekking formatie: bouwleges herziening nota kostendekking Dekking formatie: toerekening aan grondexploitaties Dekking formatie: vrijval stelposten Budget externe onderzoeken Beveiliging bedrijfsterreinen Ontwikkelingen gemeentelijke organisatie Regeerakkoord: Herijking gemeentefonds Regeerakkoord: Jeugdzorg Totaal

2022

2023

2024

2025

-2 -25 -12 12 -20 20 -15 -30

-5 -25 -12 12 -15 -30

-7 -25 -12 12 -15 -30

-9 -25 -12 12 -15 -30

-

-

-

-

PM

-

-

-

-678 305 125 70 -50 PM PM PM PM -270

-678 305 125 70 -50 PM PM PM PM -273

-678 305 125 70 -50 PM PM PM PM -275

-678 305 125 70 -50 PM PM PM PM -277

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

6 van 91

Toelichting afwijking begrotingssaldo ten opzichte van de Kadernota 2022 Het vetrekpunt van de Begroting 2022-2025 is de Kadernota 2022: Verloop startbegroting

Startbegroting

2022 2023 2024 2025 178 384 465 728 -30 -30 -30 -30 93 104 119 124 -270 -273 -275 -277 -29 185 279 545 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Saldo voor Kadernota 2022 Tussentijdse wijzigingen Kadernota 2022 bestaand beleid Kadernota 2022 nieuw beleid Saldo na Kadernota 2022

Na het opstellen van de Kadernota 2022 zijn wijzigingen met budgettaire effecten in de begroting verwerkt. Onderstaand overzicht geeft weer hoe het begrotingssaldo na de Kadernota 2022 is bijgesteld. Van kadernota naar begroting Saldo na Kadernota 2022, inclusief nieuw beleid Meevallers Bijdrage reserve SD niet meer benodigd Aanpassing raming WSW, geen effect reserve SD Meicirculaire 2021 (8-maands) Bijstelling OZB Overig

Prog.

Toelichting

2022 -29

2023 185

2024 279

2025 545

PGO PWL PAD PAD

1. 2. 3. 4.

985 50 203 29 26

985 62 -12 29 32

985 74 -174 29 32

985 74 -286 56 51

1.293

1.096

946

880

-23 -32

-13 -32

-1 -32

1 -32

-55

-45

-33

-31

1.209

1.236

1.192

1.394

Totaal meevallers > € 25.000 Tegenvallers Kapitaallasten Hoger opleidingsbudget i.v.m. toename formatie

div. PBD

5. 6.

Tegenvallers > € 25.000 Saldo Begroting 2022-2025

Bedragen * € 1.000

Toelichting 1.

Bij de Kadernota 2020 is, rekening houdend met de te verwachte tekorten, de reserve Sociaal domein gevoed door een bijdrage ten laste van het begrotingssaldo. Voor de jaren 2022 t/m 2025 was een toevoeging van € 985.000 begroot. Door de extra middelen voor Jeugd is de prognose voor het sociaal domein 2022 - 2025 per saldo een jaarlijks voordeel. De bovengrens van € 2 miljoen voor de reserve Sociaal Domein is bereikt, daardoor is storting vanuit het begrotingssaldo naar de reserve Sociaal domein niet meer nodig.

2.

In Begroting 2020 is de raming voor WSW verlaagd; de middelen en het gebruik nemen af. Het voordeel dat hierdoor ontstond is gestort in de reserve Sociaal domein. De oorspronkelijke ramingen zijn echter ten laste van het begrotingssaldo verwerkt, het voordeel dient daarom ook ten gunste van het begrotingssaldo te komen. Dit wordt nu ook zo verwerkt; het voordeel wordt onttrokken uit de reserve Sociaal domein ten gunste van het begrotingssaldo.

7 van 91

3.

De Meicirculaire 2021 is verwerkt in de begroting. Over de uitkomsten bent u via een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Voor een beknopte toelichting op de algemene uitkering wordt verder verwezen naar het programma Algemene dekkingsmiddelen (Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid).

4.

De opbrengst van de OZB is bijgesteld na indexatie van 2,1% en areaaluitbreiding. Dit leidt tot een voordeel in de begroting.

5.

De investeringsbegroting is herzien en de kapitaallasten zijn opnieuw berekend. Dit heeft geleid tot (kleine) mutaties in de diverse jaarschijven. De investeringsbegroting is opgenomen in bijlage F Meerjaren-investeringsprogramma.

6.

Een verhoging van het opleidingsbudget is nodig om, in verband met de toename van de personeelsformatie, het budget op 2,5% van de loonsom te houden.

Specificatie incidentele baten en lasten Hieronder is een overzicht opgenomen van incidentele baten en lasten. Uitgangspunt is dat in de begroting zo min mogelijk incidentele posten worden opgenomen. Overzicht incidentele baten en lasten Baten Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Grondexploitatie Onderzoek 2de geschikte locatie flexwoningen Thema 2 Samenleving Niet van toepassing Thema 3 Economie en recreatie Niet van toepassing Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Niet van toepassing Totaal baten Lasten Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Grondexploitatie Onderzoek 2de geschikte locatie flexwoningen Thema 2 Samenleving Uitvoeringskosten programma Preventieakkoord Thema 3 Economie en recreatie Grafheuvelcentrum Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Niet van toepassing

Prog.

PR PR

PR PR

2022

2023

2025

3.110 50

486

486

486

3.160

486

486

486

-3.122 -50

-498

-498

-498

-498 -27

-498 -12

-498 -12

PGB

-5

PER

-10

-3.187 -232

Totaal lasten Effect structureel begrotingssaldo

2024

Bedragen * € 1.000

8 van 91

Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves In onderstaand overzicht staan per thema de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan/uit de reserves genoemd. De grootste bedragen per thema worden apart genoemd. Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Toevoegingen Niet van toepassing Totaal toevoegingen Onttrekkingen Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Aanleg 2e deel Henslare Steenenkamer fase 1B Calcariaweg, Sprielderweg Schootmanshof fase 3 Reconstructie Jan Nijhuisstraat Diverse fietspaden Overig Thema 2 Samenleving Overig Thema 3 Economie en recreatie Stroud Centrumplan Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Verbouwing gemeentehuis Inrichting en ICT Overig Totaal onttrekkingen

2021

2022

2023

2024

0

0

0

0

116 138 27 27 27 56 162

116 138 27 27 27 56 162

116 138 27 27 27 56 162

116 138 27 27 27 56 162

6

6

-

-

63 200

63 200

63 200

63 200

231 62 19 1.134

231 62 15 1.130

231 52 9 1.108

231 50 9 1.106

Bedragen * € 1.000

De structurele onttrekkingen hebben betrekking op de reserve dekking kapitaallasten, die is bedoeld om de kapitaallasten voor de bijbehorende investeringen te dekken. Structureel in evenwicht In het kader van het provinciaal toezicht geeft de provincie Gelderland een oordeel over onze begroting. Bij deze beoordeling worden de incidentele lasten en baten geëlimineerd, zodat een zuiver structureel saldo van de begroting ontstaat. In onderstaand overzicht geven we het structurele saldo zonder incidentele baten en lasten weer. Presentatie van het structureel begrotingssaldo (-/- = nadeel) Saldo lasten -/- incidentele lasten Saldo baten -/- incidentele baten Saldo structurele toevoegingen reserves Saldo structurele onttrekkingen reserves

2022

2023

2024

2025

52.777 53.752 1.134

52.655 53.040 1.130

52.467 52.746 1.108

52.415 52.798 1.106

Structureel begrotingssaldo

2.110

1.514

1.387

1.489

Bedragen * € 1.000

Het structureel begrotingssaldo valt voor de begrotingsperiode 2022-2025 positief uit.

9 van 91

Financiële positie - uiteenzetting en toelichting Ontwikkeling reserves en voorzieningen In onderstaande overzichten wordt inzicht gegeven in de verwachte ontwikkeling van de reserves in de komende jaren op basis van de bekende situatie van augustus 2021.

Algemene reserves Bestemmingsreserves Grondexploitatie Voorzieningen Totaal

Stand 1-1-2022 2.244 47.941 7.526 13.928 71.638

Vermeerd. 2022 1.209 983 274 710 3.176

Vermind. 2022 0 1.184 60 560 1.804

Stand 31-12-2022 3.453 47.740 7.740 14.078 73.010

Ontwikkeling Stand 2023-2025 31-12-2025 3.822 7.275 -2.811 44.929 0 7.740 -127 13.950 884 73.894 Bedragen * € 1.000

Volgens de huidige prognose zullen de reserves en de voorzieningen groeien. In deze cijfers is alle informatie verwerkt waarover al besluiten zijn genomen. Voor een prognose van alle reserves en voorzieningen wordt verwezen naar bijlage B Reserves en voorzieningen van deze begroting. De beschikbare buffer in de vorm van reserves en voorzieningen van een gemiddelde Gelderse gemeente bedraagt in 2021 € 1.214 per inwoner. Dit kengetal is voor Putten met € 2.502 per inwoner

Reserves en voorzieningen per inwoner 2021 Algemene reserve

Putten

Bestemmingsreserves (excl. grondexploitatie)

Gelderland (gemiddeld) 29 366 1.883

562

Voorziening Totaal

beduidend hoger. Dat geeft aan dat onze gemeente een robuuste financiële positie heeft.

590 286 2.502 1.214 Bedragen * € 1.000 Bron: Financieel toezicht gemeenten, provincie Gelderland

Algemene reserve De prognose van de algemene reserve is als volgt: Overzicht algemene reserve Stand per 1 jan. (na bestemming resultaat) Toevoegingen Saldo begroting 8-maandsrapportage 2021 Frictiekosten RNV Totaal toevoegingen Onttrekkingen Beschikbaar gestelde kredieten Manifest van Salentein Overig Bestemming rekeningresultaat 2020 Opstellen GVVP Implementatie BAG-WOZ Opstellen Transitievisie Warmte Energieloketten BLNP Projecten recreatievoorzieningen Wijkbudget kleine ongemakken Arbobudget Opleidingsbudget

2021 2.607

2022 2.244

2023 3.453

2024 4.689

2025 5.881

382 191 109 682

1.209

1.236

1.192

1.394

1.209

1.236

1.192

1.394

10 3

31 50 202 35 29 81 38 20 20

10 van 91

Overzicht algemene reserve

2021

2022

2023

2024

2025

Gereserveerd voor Spiegelgeld Gelders Energieakkoord Restant coronamiddelen 2021-2022 (vanuit JR 2020) Totaal onttrekkingen

148 379 1.046

0

0

0

0

Stand per 31 dec. AF : Ondergrens algemene reserve Ruimte

2.244 2.400 -156

3.453 2.400 1.053

4.689 2.400 2.289

5.881 2.400 3.481

7.275 2.400 4.875

Bedragen * € 1.000

De ondergrens van de algemene reserve bedraagt € 2,4 miljoen (circa € 100 per inwoner). Dankzij de positieve uitkomsten van de meerjarenbegroting komt de stand van de algemene reserve boven de vastgestelde ondergrens. Onze gemeente beschikt in combinatie met andere bestemmingsreserves over een goede buffer. Reserve grondexploitatie De reserve grondexploitatie kent in de meerjarenraming het volgende verloop: Overzicht reserve grondexploitatie Stand per 1 jan. Toevoegingen Winstneming Rimpeler Totaal toevoegingen Onttrekkingen Naar reserve dekking kapitaallasten Voorbereidingskredieten Putten-Zuid Gebiedsvisie Henslare Voorbereidingskrediet Bilderdijkstraat Reconstructie Jan Nijhuisstraat Verkeersluw maken van Stationsstraat Ingrepen centrumgemeente Herontwikkeling Achterstraat Flexwonen Flexwonen, onderzoek 2e locatie Totaal onttrekkingen Stand per 31 dec. AF : Ondergrens reserve grondexploitatie Ruimte

2021 8.303

2022 5.984

2023 6.198

2024 6.198

2025 6.198

433 433

274 274

-

-

-

450 235 100 535 57 93 250 50 1.770

-

-

-

-

60 60

-

-

-

6.966 2.500 4.466

7.180 2.500 4.680

7.180 2.500 4.680

7.180 2.500 4.680

7.180 2.500 4.680

Bedragen * € 1.000

De stand van de reserve grondexploitatie is ruim boven de vastgestelde ondergrens van € 2,5 miljoen. Reserve precariobelasting De baten uit de precariobelasting worden toegevoegd aan de reserve precario en worden daarmee niet meegenomen als structureel dekkingsmiddel. De reserve precariobelasting kent het volgende meerjarige verloop. Het nog te ontvangen bedrag precariobelasting voor 2021 staat nog niet definitief vast. Voor deze aanslag staat de gebruikelijke rechtsmiddelen bezwaar en beroep nog steeds open. Omdat de aanslag na afloop van het belastingjaar wordt opgelegd, is de definitieve opbrengst van 2021 op zijn vroegst in het voorjaar van 2022 bekend.

11 van 91

Reserve precariobelasting Stand per 1 jan. Toevoegingen Baten precariobelasting Totaal toevoegingen Onttrekkingen Centrumplan Totaal onttrekkingen Stand per 31 dec.

2021 0

2022 1.255

2023 1.255

2024 1.255

2025 71

1.305 1.305

0 0

0

0

0 0

50 50 1.255

0 0 1.255

0 1.255

1.184 1.184 0 71 71 Bedragen * € 1.000

De investeringen in het Centrumplan en het implementatiebudget Omgevingswet dienen gedekt te worden uit de precarioheffingen. Omdat deze heffingen tijdens de besluitvorming nog niet definitief vaststonden, was een bedrag van € 3,9 miljoen onttrokken uit de reserve Algemene buffer. Bij de Jaarrekening 2020 is, vanwege de definitieve vaststelling van de heffing 20192020, een bedrag van € 2,7 miljoen teruggestort naar de reserve Algemene buffer. Indien de precarioheffingen 2021 definitief vaststaat, zal het bedrag van € 1,2 miljoen gestort worden vanuit de reserve Precariobelasting naar de reserve Algemene buffer. Daarna zal de reserve Precariobelasting worden opgeheven.

12 van 91

Hoofdstuk 3 Thema’s en programma’s De begroting is opgebouwd uit vier thema’s, die op hun beurt weer bestaan uit programma’s. Een programma is een samenhangend geheel van beleidsproducten, activiteiten en geldmiddelen. De verdeling van de totale lasten en baten in de begroting over de verschillende thema’s is hieronder weergegeven.

13 van 91

Thema Ruimte en leefomgeving Algemeen Het thema Ruimte en leefomgeving heeft betrekking op de volgende programma’s: -

Programma Ruimte;

-

Programma Leefomgeving;

-

Programma Kostendekkende dienstverlening.

Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heer ‘t Jong, de heer Koekkoek en de heer Koops.

Wat willen we bereiken? Het coalitieakkoord ‘Bouwen aan Putten’ beschrijft de plannen voor de jaren 2018-2022. In het Collegeprogramma 2018-2022 zijn die plannen verder uitgewerkt in concrete actiepunten per jaar. De actiepunten voor 2022 binnen het begrotingsthema Ruimte en leefomgeving worden hierna nader uitgewerkt. Daarnaast worden een aantal actuele beleidsontwikkelingen toegelicht die in 2022 ook onze aandacht zullen vragen.

Wat gaan we daarvoor doen? Actiepunten 2022 Bouw locatie Rimpeler

E.T. ‘t Jong

Woningbouw in Rimpeler loopt op schema. In 2021 worden woningen opgeleverd in fase 3 en 4 en start de bouw van woningen in fase 6. In 2022 start de bouw van woningen in fase 5 en worden in fase 5 en 6 woningen opgeleverd. Start bouw locatie Bilderdijk

E.T. ‘t Jong

Na tijdelijke huisvesting van de Wegwijzer in het leegstaande schoolgebouw Schovenhorst zal in 2022 gestart worden met de nieuwbouw van school De Akker, waarna in 2023 met de bouw van de woningen wordt begonnen. Halvinkhuizen

R. Koekkoek

De planontwikkeling loopt. Eind 2021 wordt de Ontwikkelingsvisie vastgesteld. In 2022 start de procedure voor het bestemmingsplan en wordt gewerkt aan de uitwerking van het Stedenbouwkundig plan voor de 1e fase. Voorbereiding Halvinkhuizen verplaatsen volkstuinen

R. Koekkoek

Voor de realisatie van Halvinkhuizen is verplaatsing van de volkstuinen in 2023 noodzakelijk. Hiervoor wordt gezocht naar een alternatieve locatie. Zuidelijke ontsluiting Halvinkhuizen

R. Koekkoek

Uit onderzoek blijkt dat de nieuwe wijk Halvinkhuizen alleen in zijn volle omvang gerealiseerd en ontsloten kan worden als er aan de zuidelijke kant een nieuwe verkeersontsluiting wordt

14 van 91

aangelegd. Vanuit een faseringsopgave is het mogelijk om eerst alleen het westelijk deel van een zuidelijke ontsluiting te realiseren. Wordt deze (op termijn) in oostelijke richting doorgetrokken, dan ontstaat hiermee de gewenste extra verbindingsweg tussen de N798 en de N303. De in 2018 geactualiseerde Zuidflankstudie geeft duidelijkheid over het globale tracé van de weg. In 2022 willen we een inpassingsstudie uitvoeren, op basis waarvan een besluit kan worden genomen over het voorkeurstracé. Betaalbare (starters)woningen moeten betaalbaar blijven

E.T. ‘t Jong

In de doelgroepenverordening zijn instandhoudingstermijnen vastgelegd voor sociale woningbouw. Dit willen we vastleggen in de nieuwe bestemmingsplannen. Huurwoningen bouwen voor inkomensgroepen boven huurtoeslaggrens

E.T. ‘t Jong

In het streefwoningbouwprogramma is een percentage opgenomen voor vrije sector huurwoningen met een huurprijs tot € 950. Flexwonen

E.T. ‘t Jong

Er wordt gewerkt aan het realiseren van 20 flexwoningen. De voorbereidingen voor de eerste 20 flexwoningen zijn, in samenwerking met Woningstichting Putten, gestart met als streven om het project in het voorjaar van 2022 te realiseren. Tevens vindt onderzoek plaats naar een geschikte tweede locatie. De resultaten zullen voor de zomer van 2022 voorgelegd worden. Levensloopbestendige woningen realiseren

E.T. ´t Jong

Bij gunstig gelegen nieuwbouwlocaties wordt dit extra onder de aandacht gebracht van ontwikkelaars. De meeste woningen staan er al. Deze zijn niet altijd levensloopbestendig, maar veel woningen kunnen gemakkelijk worden aangepast. Hierdoor kan men langer thuis blijven wonen. Door middel van de Toekomstbestendig Wonen Lening kunnen woningaanpassingen financieel mogelijk worden gemaakt. Woningmarktonderzoek

E.T. ´t Jong

Samen met gemeenten en corporaties op de Noord-Veluwe wordt een woningmarktonderzoek uitgevoerd. Voorlichting over verduurzaming van woningen

G. Koops en E.T. ´t Jong

In samenwerking met Veluwe Duurzaam worden inwoners in 2022 geïnformeerd en ondersteund in het (verder) verduurzamen van de woning. Nieuw in deze ontwikkeling is de mogelijkheid om ook huurders praktische ondersteuning te bieden. Hiervoor heeft de gemeente de Reductie Regeling Energiegebruik Woningen ontvangen vanuit het Rijk en wordt er samengewerkt met de woningstichting Putten. Afspraken maken met ontwikkelende partijen over duurzaamheid

G. Koops en R. Koekkoek

Bij nieuwbouw wijken gelden vanaf 2021 de BENG eisen. Daarnaast wordt met betrokken partijen besproken wat de duurzaamheidskansen zijn. Hierbij wordt ook klimaat en biodiversiteit meegenomen. Met de woningstichting worden ook elk jaar de prestatieafspraken op het gebied van duurzaamheid besproken.

15 van 91

E-laadpalen: ambitie en plan voor centrum en wijken

R. Koekkoek

Er zijn op 16 plekken in Putten laadpalen geplaatst, zowel in het centrum als in de wijken. Op deze 16 locaties is een totaal van 60 laadpunten aanwezig. Niet alle laadpunten zijn nu nog gereserveerd voor elektrische voertuigen. Van de 60 laadpunten zijn er 33 laadpunten gereserveerd voor elektrische voertuigen. Dit zal in de toekomst uitgebreid worden naarmate er meer aanvragen komen. Bewoners kunnen laadpalen aanvragen wanneer er nog geen laadlocatie in de omgeving is. Er wordt gewerkt aan het opstellen van beleid en een visie voor elektrisch opladen. Het doel is om deze in 2022 vast te stellen Voorlichting over klimaatadaptatie en energietransitie

R. Koekkoek

De gemeente Putten is aangesloten bij stichting 'Steenbreek'. Met deze stichting maken we bewoner en ondernemers bewust van de negatieve gevolgen van verstening en tegelijkertijd enthousiast voor meer natuur in de tuin. Daarnaast hebben we subsidies opgesteld voor het vergroenen van de tuinen en terreinen, bij particulieren, scholen en bedrijven. Voortzetting afkoppeling afwatering openbaar gebied op riolering

R. Koekkoek

Het afkoppelen van de openbare ruimte wordt voortgezet. Hierbij worden combinaties gemaakt met reconstructies zoals het centrumplan en groot onderhoud van wegen zoals de Bosrand, Kerkstraat, Halvinkhuizerweg. Afvalbeleid

R. Koekkoek

Het huidige afvalbeleid is in 2021 geactualiseerd. De resultaten van de afgelopen jaren zijn goed te noemen. Er is geen aanleiding om grootschalig beleidsmatige wijzigingen voor te stellen. Wel worden voorstellen gedaan om de bewustwording voor afvalscheiding te verhogen om de huidige resultaten te behouden en wellicht te verbeteren. Bewustwording van herkomst en productie voedsel

G. Koops

Vanuit het landbouwnetwerk en korte ketengroepen komt er steeds meer vraag en aanbod naar lokaal geproduceerd voedsel. Ook is er voorlichting voor scholieren en consumenten over de herkomst van hun voedsel. Met regio en provincie: betere doorstroming en verbreding van A28

R. Koekkoek

Met de regio maken wij ons hard om een betere doorstroming en uiteindelijk verbreding van de A28 te realiseren. Dit doen wij in het programma Noord Veluwe Bereikbaar samen met de gemeenten Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Elburg, Oldebroek en Hattem. Dit regionaal gedragen programma zet in op verschillende projecten om de doorstroming op de A28 en de bereikbaarheid van de deelnemende gemeenten te verbeteren. Infrastructurele maatregelen op de A28 zijn onderdeel van dit programma.

16 van 91

Speelruimteplan uitvoeren

R. Koekkoek

In 2022 ligt de aandacht voornamelijk op het geven van kwaliteitsimpulsen aan speeltuinen waar dat nodig is. Voor 2022 wordt er gekeken naar de wensen vanuit de buurt en de fysieke staat van speeltuinen. Het advies uit het speelruimteplan 2014 is niet meer voldoende. In 2022 wordt er tevens een nieuw speelruimte vastgesteld. Hiermee weten we de komende jaren weer goed wat ons te doen staat. Herplanten bomen bij kap door gemeente

R. Koekkoek

Inmiddels is het bomenfonds vastgesteld. Tevens hebben we kaarten laten maken met alle potentiële (nog onbenutte) groeiruimte voor bomen in de bebouwde kom. In 2022 kunnen we herplant van bomen bij projecten, wanneer nodig elders compenseren binnen de bebouwde kom. Herplant is daarmee in 2022 beter geborgd dan voorgaande jaren. Fietspad Voorthuizerstraat

R. Koekkoek

De provincie verkent de mogelijkheden om het fietspad en de rijbaan van de N303 (Voorthuizerstraat) tussen Voorthuizen en Putten te verbeteren en veiliger te maken. Als gemeente zijn we hier nauw bij betrokken. De verkenning eindigt met de keuze van een voorkeursalternatief. De verwachting is dat Gedeputeerde Staten deze keuze maakt in 2022. Na de verkenning volgt de planuitwerkingsfase. In deze fase wordt het gekozen voorkeursalternatief nader gedetailleerd en een projectbesluit opgesteld. Gedeputeerde Staten stelt het projectbesluit uiteindelijk vast. Naar verwachting vindt de uitvoering plaats in 2024. Overige beleidsontwikkelingen Omgevingswet

E.T. ´t Jong

De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld tot naar verwachting 1 juli 2022. Het streven is om de planning uit het Projectplan Implementatie Omgevingswet zo veel mogelijk aan te houden. Dit betekent dat de voor de inwerkingtreding van wet benodigde stukken ruim voor de gemeenteraadsverkiezingen zijn vastgesteld. In 2022 kan worden geoefend met de nieuwe processen en wordt de Omgevingsvisie Putten 2040 vastgesteld. Het opleidingsplan wordt afgerond. Voor het Omgevingsplan voor Putten worden de richtinggevende kaders vastgelegd. Wet Kwaliteitsborging in de Bouw (WKB)

E.T. ´t Jong

Tegelijk met de Omgevingswet treedt ook de Wet Kwaliteitsborging in werking. Voor een groot deel van de bouwplannen (onder andere grondgebonden woningen, aanbouwen, schuren) is het dan niet meer de taak van de gemeente om deze vooraf te toetsen aan de bouwtechnische regels, en controleert Bouwtoezicht hier ook niet meer op tijdens de bouw. Deze taak wordt neergelegd bij particuliere gecertificeerde kwaliteitsborgers. In regionale pilotgroepen doen we ervaring op met de nieuwe werkwijze. Een eerste inschatting is dat geleidelijk ongeveer de helft van toezichthoudende taak tijdens de bouw komt te vervallen. Bij de invulling van vacatures bij Bouwtoezicht wordt rekening gehouden met deze wetswijziging.

17 van 91

Bloemrijke akkerranden

E.T. ‘t Jong

Het project is nuttig en kan op enthousiasme rekenen van de ondernemers en de burgers. Er zijn nog steeds veel aanmeldingen van bedrijven die hier ook een passende vergoeding voor krijgen. Borden bij de percelen geven meer duidelijkheid en laten de voorbijgangers weten dat Putten dit bekostigt. In 2022 zetten we dit project voort. Gebiedsvisie terrein achter gemeentehuis

E.T. ´t Jong

Het (parkeer)terrein achter het gemeentehuis is in 2020 (provisorisch) heringericht. Onder andere bomen en plantvakken zijn verwijderd. In 2022 willen wij voor het volledige gebied, globaal gelegen tussen het gemeentehuis en de Leijsbornstraat en van de Kelnarijstraat tot en met het perceel waarop de bibliotheek is gevestigd, een gebiedsvisie voorbereiden. Herontwikkeling percelen Achterstraat

E.T. ´t Jong

In 2021 worden stedenbouwkundige en financiële kaders en ontwikkelscenario's opgesteld voor de herontwikkeling van de percelen. In 2022 vindt hierover besluitvorming plaats door college en raad. Hierna kan een aanbestedingstraject van start gaan.

Wat mag het kosten? Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Lasten Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende Dienstverlening Baten Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende Dienstverlening Geraamd totaal baten en lasten Dotatie aan reserves Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende Dienstverlening Onttrekking aan reserves Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende Dienstverlening Geraamd resultaat

2022 16.181 4.432 6.625 5.124 9.612 3.208 129 6.275 -6.569 60 60 647 139 477 31 -5.982

Meerjarenbegroting 2022-2025 2023 2024 13.646 1.758 6.720 5.169 7.039 584 129 6.326 -6.607 537 29 477 31 -6.069

2025

13.733 13.733 1.758 1.758 6.783 6.846 5.192 5.130 7.038 6.987 584 584 101 101 6.353 6.302 -6.695 -6.746 537 537 29 29 477 477 31 31 -6.157 -6.209 Bedragen * € 1.000

Toelichting mutaties reserves Programma Ruimte Voor de herontwikkeling van de Achterstraat vindt een bijdrage van € 60.000 plaats uit de reserve grondexploitatie. Daarnaast wordt het bedrag voor het onderzoek naar een geschikte 2e locatie voor flexwoningen à € 50.000 gedekt door de reserve grondexploitatie. Programma Leefomgeving

18 van 91

Per saldo vindt er een structurele onttrekking van € 477.000 plaats vanuit de reserve dekking kapitaallasten. Het grootste deel van deze onttrekking is bedoeld om de kapitaallasten van investeringen in wegen op te vangen. Programma Kostendekkende dienstverlening Per saldo vindt er een structurele onttrekking van € 31.000 plaats vanuit de reserve dekking kapitaallasten. Het grootste deel van deze onttrekking is bedoeld om de kapitaallast van de investering Schootmanshof fase 3 op te vangen.

Investeringen In bijlage F Meerjaren-investeringsprogramma is een overzicht van de investeringen opgenomen.

Specificatie per programma en beleidsproduct Thema 1 Ruimte en leefomgeving Programma en beleidsproducten Lasten Bouwgrondexploitatie Volkshuisvesting en handhaving Ruimtelijke ordening IBOR openbaar groen IBOR Wegen, straten en pleinen Verkeer en parkeren Natuurbescherming Milieubeheer Wijkbudget kleine ongemakken Afval Begraven Omgevingsvergunningen Rioleringen Totaal Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Totaal lasten Baten Bouwgrondexploitatie Volkshuisvesting en handhaving Ruimtelijke ordening IBOR openbaar groen IBOR wegen, straten en pleinen Verkeer en parkeren Natuurbescherming Milieubeheer Wijkbudget kleine ongemakken Afval Begraven Omgevingsvergunningen Rioleringen Totaal Programma Ruimte Programma Leefomgeving Programma Kostendekkende dienstverlening Totaal baten

Prog.

JaarBegroting rekening incl. wijz. 2020 2021

PR PR PR PL PL PL PL PL PL PK PK PK PK PR PL PK

PR PR PR PL PL PL PL PL PL PK PK PK PK PR PL PK

Geraamd totaal baten en lasten

Begroting 2022-2025 2022

2023

2024

2025

8.864 878 370 1.069 2.849 141 32 1.530 37 1.910 814 460 2.179 21.133 10.113 5.657 5.363 21.133

3.582 1.751 421 1.235 3.007 119 34 1.814 113 1.718 780 454 1.994 17.022 5.754 6.322 4.947 17.022

3.122 886 424 1.189 3.499 99 34 1.730 75 1.716 804 757 1.848 16.181 4.432 6.625 5.124 16.181

498 827 433 1.207 3.577 99 34 1.728 75 1.716 808 757 1.888 13.646 1.758 6.720 5.169 13.646

498 827 433 1.215 3.632 99 34 1.728 75 1.721 813 757 1.901 13.733 1.758 6.783 5.192 13.733

498 827 433 1.233 3.685 99 34 1.720 75 1.721 816 757 1.835 13.733 1.758 6.846 5.130 13.733

9.478 65 86 163 9 10 31 1.593 1.410 1.081 2.655 16.580 9.629 212 6.738 16.580

3.582 28 70 113 10 7 2.097 834 663 2.862 10.265 3.679 129 6.456 10.265

3.110 28 70 113 10 7 2.059 840 1.038 2.337 9.612 3.208 129 6.275 9.612

486 28 70 113 10 7 2.059 845 1.038 2.384 7.039 584 129 6.326 7.039

486 28 70 85 10 7 2.059 850 1.038 2.406 7.038 584 101 6.353 7.038

486 28 70 85 10 7 2.059 853 1.038 2.351 6.987 584 101 6.302 6.987

-4.553

-6.758

-6.569

-6.607

-6.695

-6.746

In de tabel is het reeds goedgekeurd nieuw beleid verwerkt

19 van 91

Bedragen * € 1.000

Toelichting mutaties per programma Waar er sprake is van een reële afwijking van de programma’s tussen de Begroting 2022-2025 ten opzichte van de Jaarrekening 2020 en de Begroting 2021 dan wordt dat hieronder toegelicht bij het betreffende programma. Programma Ruimte De bouwgrondexploitatie verloopt budgetneutraal en de raming is gebaseerd op het meest actuele exploitatieplan voor de bouwgrondexploitatie Rimpeler. Binnen volkshuisvesting en handhaving is in 2021 budget opgenomen voor de implementatie van de omgevingswet. Dit betreft een incidenteel budget dat gedekt wordt door een reserve. Programma Leefomgeving Op het beleidsproduct IBOR wegen, straten en pleinen en IBOR openbaar groen stijgen de lasten meerjarig. Dit betreffen kapitaallasten van meerdere grote investeringen in de openbare ruimte. Deze zijn op basis van het Coalitieakkoord 2018-2022 beschikbaar gesteld. Programma Kostendekkende dienstverlening Het programma Kostendekkende dienstverlening bestaat uit de producten afval, riolering, begraafplaatsen en omgevingsvergunningen. Deze producten zijn 100% kostendekkend. De cijfers geven echter een andere indruk. De baten zijn in dit overzicht niet gelijk aan de lasten. Door de systematiek in de BBV worden overhead en BTW niet als last verantwoord op het beleidsproduct, maar worden extracomptabel toegerekend. Daardoor zijn de lasten niet gelijk aan de uitgaven.

Door een toenemende werkvoorraad van omgevingsvergunningen is de afhandeling niet meer mogelijk binnen de bestaande formatie. De uitbreiding van de formatie voor omgevingsvergunningen zorgt dat de (verhaalbare) lasten met € 305.000 stijgen. Door de opbrengst van de leges voor bouwactiviteiten met ditzelfde bedrag te verhogen stijgt de kostendekkendheid weer naar 100%. Voor verdere toelichting op de kostendekkendheid wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Daar wordt ook zichtbaar gemaakt hoeveel overige kosten toegerekend worden ter onderbouwing van de gehanteerde tarieven.

20 van 91

Thema Samenleving Algemeen Het thema Samenleving heeft betrekking op de volgende programma’s: -

Programma Gezondheid en bewegen;

-

Programma Groei en ontwikkeling;

-

Programma Maatschappelijke participatie;

-

Programma Werken en leren.

Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heer ’t Jong en de heer Koops.

Wat willen we bereiken? Het coalitieakkoord ‘Bouwen aan Putten’ beschrijft de plannen voor de jaren 2018-2022. In het Collegeprogramma 2018-2022 zijn die plannen verder uitgewerkt in concrete actiepunten per jaar. De actiepunten voor 2022 binnen het begrotingsthema Samenleving worden hierna nader uitgewerkt. Daarnaast worden er een aantal actuele beleidsontwikkelingen toegelicht die in 2022 ook onze aandacht zullen vragen.

Wat gaan we daarvoor doen? Actiepunten 2022 Bekendheid geven aan cliëntondersteuning

G. Koops

Inwoners van de gemeente Putten kunnen gebruik maken van onafhankelijke inwonerondersteuning. Deze wettelijke taak wordt in Putten uitgevoerd door de beoogde brede welzijn organisatie. Daarbij zet de gemeente en de organisatie verschillende kanalen en middelen, passend bij de doelgroep, in om gericht te communiceren. Aanpak eenzaamheid en inclusiemaatschappij

G. Koops

Met de inclusie-agenda 'Putten voor Iedereen' 2019-2022 wordt ingezet op het bevorderen van een inclusieve samenleving. De inclusie-agenda kwam tot stand dankzij uitgebreide inwonersparticipatie. Daaruit is een inclusiepanel, bestaande uit ervaringsdeskundigen, ontstaan. Samen met onder andere het inclusiepanel wordt invulling gegeven aan de uitvoering van de inclusieagenda. Grip op Jeugd en WMO

G. Koops

In ‘Grip op Jeugd 2019-2021’ en ‘Grip op Wmo’ zijn verschillende scenario's en bijpassende maatregelen opgenomen die in de periode 2019-2021 zijn ingezet. Deze maatregelen zijn er om de grip te krijgen op de uitgaven jeugdhulp en Wmo en de kwaliteit te verhogen. De raad ontvangt ieder kwartaal de rapportage Sociaal Domein met daarin actuele ontwikkelingen op het domein Samenleving, de ontwikkelingen voor Jeugd en Wmo zijn hierin een vast onderdeel. Aandacht voor jeugd

G. Koops

In 2021 is de aanbesteding van jeugdhulp doorlopen waarmee kwalitatief goede jeugdhulp in de 2e lijn is geborgd voor 2022 en verder. Met de Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd maken

21 van 91

gemeenten afspraken binnen de jeugdregio Noord Veluwe en leggen deze samenwerking duurzaam vast. Preventief jeugdbeleid

G. Koops

Op dit moment wordt er verder uitwerking gegeven aan de doelen genoemd in de uitvoeringsagenda Preventief Jeugdbeleid. In 2022 liggen onder andere extra accenten op het verbeteren van jongerenparticipatie, het versterken van de samenwerken in netwerken, het breder aanbieden van (opvoed)cursussen en trainingen. Verbeteren informatievoorziening balie en internet

G. Koops

Voor 2022 ligt nog meer de nadruk op de verbinding tussen de informatie van de gemeente en die van maatschappelijk partners. De verbinding tussen organisaties en gemeente moet duidelijk zijn voor de inwoner die op zoek is naar informatie. Intensiveren toeleiding tot arbeidsmarkt jongeren, statushouders en werkzoekenden

G. Koops

In 2022 zetten we in op een versterkte regiefunctie van de consulenten van de gemeente. Daarnaast zorgen we voor gerichte inkoop van trajecten bij onze gespecialiseerde partners om cliënten vanuit de bijstand klaar te maken voor de arbeidsmarkt. Door goede contacten met Puttense ondernemers proberen we de inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt zo snel mogelijk te plaatsen bij regulier werk. Voor de doelgroep statushouders krijgen we met de nieuwe wet inburgering meer mogelijkheden om hun inburgeringslessen te koppelen aan de trajecten richting werk. Zorgplein binnen Stroud doorontwikkelen

G. Koops

In 2020 is Putten gestart met het proces om te komen tot één brede welzijnsinstelling. Het streven is dat de brede welzijn organisatie per 1 januari 2022 operationeel is. Na de start zal er de aandacht en energie besteed moeten worden aan de uitvoering hier van. In overleg met zorgpartners eenzaamheid voorkomen/beperken

G. Koops

In de voorlopige opdracht van de brede welzijn organisatie is opgenomen dat deze partijen vanaf 1 januari 2022 initiatieven ondersteunen en faciliteren die te maken hebben met maatschappelijke opgaves zoals eenzaamheid. En hiervoor ontwikkelen de partijen onder andere de geïntegreerde aanpak van eenzaamheid verder door. Hiermee wordt aangesloten bij het streven van de landelijke Coalitie Eén tegen eenzaamheid om structureel aandacht te vragen voor dit maatschappelijke vraagstuk. Daarnaast wordt één keer per jaar extra aandacht gevraagd voor het voorkomen en bestrijden van eenzaamheid. Dit doen wij door de aangesloten partners te vragen om in 2022 de week ‘Een tegen eenzaamheid’ te organiseren. Onderwijshuisvesting

G. Koops

De start van renovatie van de Wegwijzer staat gepland voor het 4e kwartaal 2021 en de verwachte afronding is 2e kwartaal 2022. Daarnaast is er een onderzoek naar de staat van de huisvesting van Groevenbeek Putten uitgevoerd. De raad van de gemeente Putten heeft bij vaststelling van het integraal huisvestingsplan (IHP) in 2018 besloten in de nieuwe raadsperiode een besluit te nemen over de huisvesting van Groevenbeek.

22 van 91

Verder is er nieuwe wetgeving op het gebied van onderwijshuisvesting aangekondigd. Naar verwachting zal dit ook herijking van het integraal huisvestingsplan (IHP) vereisen. Verwacht wordt dat deze wetswijziging eind 2022 begin 2023 in gaat. Roken op en rond sportvelden ontmoedigen

G. Koops

Sportclubs die beleid hebben op het rookvrij maken van hun terrein kunnen in aanmerking komen voor een subsidie vanuit de Open Club Subsidies. Ook is roken een thema binnen de JOGG aanpak. Bij Team Fit is rookvrij een pijler. Overige beleidsontwikkelingen Subsidiebeleid

E.T. ‘t Jong

Op basis van de aanbevelingen van de Rekenkamercommissie herijken we het subsidiebeleid. We zorgen voor een heldere vertaling van onze beleidsdoelen naar subsidieafspraken. Daarnaast zorgen we voor een transparante opzet zodat het voor alle subsidieaanvragers helder is op basis waarvan de gemeente verschillende subsidies verstrekt. Herijking sportbeleid en sportaccommodatieplan

G. Koops

In 2022 wordt een nieuw sportbeleid aan de gemeenteraad voorgelegd. Inclusief een herijking van het sportaccommodatieplan. In dit nieuwe sportbeleid willen we sport niet alleen als middel maar ook als doel op zich beschouwen. Verder zal de nota een integrale benadering van bewegen, leefstijl en gezondheid kennen waarin de gemeente zorg draagt voor de samenleving en de inwoners een eerlijke kans geeft om een goede start te maken dan wel een vervolg te geven voor een gezond en gelukkig leven. Sporthal Putter Eng

G. Koops

In 2021 zijn wij gestart met uitwerken van meerdere toekomstperspectieven als het gaat om onze binnensportaccommodaties. Dit proces zal in 2022 een vervolg kennen. Wet inburgering

G. Koops

De nieuwe wet inburgering gaat (naar verwachting) vanaf begin 2022 van start. Dat betekent een uitgebreidere rol voor de gemeente bij de ondersteuning van statushouders. We zorgen in regionaal verband voor leerroutes voor statushouders waarbij de link met de praktijk en met werk centraal staat. Daarnaast ontzorgen we de statushouders in de eerste maanden door een aantal vaste lasten direct vanuit de bijstandsuitkering te betalen. Naast de professionele inzet vanuit de taalaanbieders, het werkbedrijf en de gemeente maken we afspraken met vrijwilligersorganisaties. Hun inzet is van groot belang voor de integratie van de statushouders in de Nederlandse samenleving. Decentralisatie Beschermd wonen

G. Koops

Per 1 januari 2022 wordt gestart met de doordecentralisatie van beschermd wonen. Dat betekent dat niet alleen de 43 centrumgemeenten, maar alle 355 gemeenten zich volledig gaan inzetten voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen. Hiervoor zijn dan regionale samenwerkingsafspraken gemaakt. Vanaf 1 januari 2023 komt er een nieuwe financiële verdeling over gemeenten en een woonplaatsbeginsel.

23 van 91

Lokale uitvoeringsagenda volksgezondheid 2022-2024

G. Koops

Begin 2022 zal de nieuwe regionale nota Volksgezondheid 2022-2025 zijn vastgesteld. Voor Putten zal er een lokale uitvoeringsagenda Volksgezondheid worden geschreven. Hierin zullen zowel de regionale onderwerpen als lokale aandachtspunten vorm krijgen. Een belangrijk aandachtspunt is om in te zetten op het bevorderen van 'gezond' gedrag en keuzes. Vanuit de landelijke nota is het inzetten op het verkleinen van gezondheidsachterstanden bij mensen met een laag sociaal economische status. Meerjarenplan Samenleving 2019-2022

G. Koops

Er wordt uitvoering gegeven aan het Meerjarenplan. Dit gebeurt op meerdere vlakken zoals de Brede toegang, Brede Welzijn en Sociaal Vangnet overleg. In 2022 wordt hier verder uitvoering aan gegeven. Een ‘foto samenleving’ geeft gemeente Putten handvatten om ons beleid af te stemmen op de voorziene ontwikkelingen, zowel maatschappelijk als financieel. De input hiervan gebruiken we onder meer om de kaders voor het Meerjarenplan 2023-2026 op te stellen. Deze kaders worden vervolgens besluitvormend aan de raad voorgelegd. .

Wat mag het kosten? Thema 2 Samenleving Lasten Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Baten Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Geraamd totaal baten en lasten Dotatie aan reserves Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Onttrekking aan reserves Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Geraamd resultaat

2022 25.716 2.631 7.224 10.343 5.519 3.952 94 4 3.340 515 -21.764 923 664 259 6 6 -22.681

Meerjarenbegroting 2022-2025 2023 2024 2025 25.611 25.369 25.291 2.632 2.625 2.594 7.204 7.204 7.204 10.375 10.370 10.367 5.401 5.170 5.127 3.893 3.807 3.807 102 110 110 4 4 4 3.340 3.340 3.340 448 354 354 -21.718 -21.562 -21.485 267 259 259 8 259 259 259 6 76 175 6 76 175 -21.979 -21.745 -21.568 Bedragen * € 1.000

Toelichting mutaties reserves Programma Gezondheid en bewegen Vanuit de reserve dekking kapitaallasten wordt jaarlijks € 6.000 (tot 2024) onttrokken ter dekking van de kapitaallasten behorende bij het onderzoek voor Sportpark Putter Eng. Programma Groei en ontwikkeling Vanuit de reserve Sociaal domein wordt een bedrag van € 664.000 (storting) oplopend naar € 175.000 (onttrekking) gemuteerd voor egalisatie van kosten binnen Jeugd.

24 van 91

Programma Maatschappelijke participatie In 2022 wordt een bedrag van € 259.000 gestort in de reserve Sociaal domein voor egalisatie van kosten binnen WMO. Programma Werken en leren Niet van toepassing.

Investeringen In bijlage F Meerjaren-investeringsprogramma is een overzicht van de investeringen opgenomen.

Specificatie per programma en beleidsproduct Thema 2 Samenleving Programma en beleidsproducten Lasten Jeugdgezondheidszorg Openbare gezondheidszorg Sport en bewegen Sportaccommodaties Zwembad Sportverenigingen Lokaal jeugdbeleid Jeugdhulp Kinderopvang Kunst en cultuur Bijstandsverlening Gemeentelijke minimabeleid Algemene voorzieningen Maatwerkvoorzieningen Nieuwkomers Lokaal onderwijsbeleid Onderwijshuisvesting Bibliotheekwerk Arbeidsparticipatie Volwasseneducatie Totaal Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Totaal lasten Baten Jeugdgezondheidszorg Openbare gezondheidszorg Sport en bewegen Sportaccommodaties Zwembad Sportverenigingen Lokaal jeugdbeleid Jeugdhulp Kinderopvang Kunst en cultuur Bijstandsverlening Gemeentelijke minimabeleid Algemene voorzieningen Maatwerkvoorzieningen

Prog. PGB PGB PGB PGB PGB PGB PGO PGO PGO PGO PMP PMP PMP PMP PMP PWL PWL PWL PWL PWL PGB PGO PMP PWL

PGB PGB PGB PGB PGB PGB PGO PGO PGO PGO PMP PMP PMP PMP

JaarBegroting rekening incl. wijz. 2020 2021

Begroting 2022-2025 2022

2023

2024

2025

578 331 452 409 500 196 149 7.418 88 232 4.868 847 1.001 4.642 76 1.657 670 417 2.670 27.200 2.466 7.886 11.434 5.415 27.200

600 398 423 405 510 243 157 6.738 123 218 3.385 951 1.032 5.362 122 1.720 759 426 2.375 25.946 2.579 7.236 10.852 5.279 25.946

618 417 378 421 510 288 166 6.688 123 247 3.221 1.027 1.041 4.947 107 1.871 874 426 2.347 25.716 2.631 7.224 10.343 5.519 25.716

618 412 378 426 510 288 166 6.668 123 247 3.235 1.027 1.041 4.965 107 1.804 839 426 2.332 25.611 2.632 7.204 10.375 5.401 25.611

618 412 378 420 510 288 166 6.668 123 247 3.235 1.027 1.041 4.963 104 1.710 837 426 2.197 25.369 2.625 7.204 10.370 5.170 25.369

618 412 378 388 510 288 166 6.668 123 247 3.235 1.027 1.041 4.963 101 1.710 855 426 2.136 25.291 2.594 7.204 10.367 5.127 25.291

92 79 5 71 5 5.219 73 718

36 68 4 4 3.215 47 155

16 73 4 4 3.163 47 130

24 73 4 4 3.163 47 130

33 73 4 4 3.163 47 130

33 73 4 4 3.163 47 130

25 van 91

Thema 2 Samenleving Programma en beleidsproducten Nieuwkomers Lokaal onderwijsbeleid Onderwijshuisvesting Bibliotheekwerk Arbeidsparticipatie Volwasseneducatie Totaal Programma Gezondheid en bewegen Programma Groei en ontwikkeling Programma Maatschappelijke participatie Programma Werken en leren Totaal baten

Prog. PMP PWL PWL PWL PWL PWL PGB PGO PMP PWL

Geraamd totaal baten en lasten

JaarBegroting rekening incl. wijz. 2020 2021 408 354 32 6.703 3.883 176 109 76 4 6.009 3.417 441 354 6.703 3.883 -20.497

In de tabel is het reeds goedgekeurd nieuw beleid verwerkt

-22.063

Begroting 2022-2025 2022

2023

2024

2025

515 3.952 94 4 3.340 515 3.952

448 3.893 102 4 3.340 448 3.893

354 3.807 110 4 3.340 354 3.807

354 3.807 110 4 3.340 354 3.807

-21.764

-21.718

-21.562

-21.485

Bedragen * € 1.000

Toelichting mutaties per programma Waar er sprake is van een reële afwijking van de programma’s tussen de Begroting 2022-2025 ten opzichte van de Jaarrekening 2020 en de Begroting 2021 dan wordt dat hieronder toegelicht bij het betreffende programma. Programma Gezondheid en bewegen Binnen het programma zijn er enkele verschuivingen, maar de baten en lasten blijven nagenoeg constant. Programma Groei en ontwikkeling De daling van de lasten op dit programma wordt met name veroorzaakt door maatregelen die zijn genomen in de Financiële koersnota 2020, Grip op Jeugd. Voor een verdere toelichting hierop verwijzen wij naar de paragraaf Sociaal domein. Programma Maatschappelijke participatie De afwijking op dit programma, ten opzichte van 2021, kan voor het overgrote deel worden verklaard door de incidentele middelen in 2021 voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang (verschil van € 585.000) en kosten corona (€ 61.000). Daartegenover staat een stijging van de salarislasten op dit programma van € 160.000.Voor een verdere toelichting hierop verwijzen wij naar de paragraaf Sociaal domein. Programma Werken en leren De stijging van de lasten op het programma wordt met name veroorzaakt door de uitvoering van het IHP. De kapitaallasten op het product Onderwijshuisvesting stijgen hierdoor ook.

26 van 91

Thema Economie en recreatie Algemeen Het thema Economie en recreatie heeft betrekking op het gelijknamige programma.

Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heer ’t Jong, de heer Koekkoek en de heer Koops.

Wat willen we bereiken? Het coalitieakkoord ‘Bouwen aan Putten’ beschrijft de plannen voor de jaren 2018-2022. In het Collegeprogramma 2018-2022 zijn die plannen verder uitgewerkt in concrete actiepunten per jaar. De actiepunten voor 2022 binnen het begrotingsthema Economie en recreatie worden hierna nader uitgewerkt. Daarnaast worden er een aantal actuele beleidsontwikkelingen toegelicht die in 2022 ook onze aandacht zullen vragen.

Wat gaan we daarvoor doen? Actiepunten 2022 Gebiedsvisie Henslare

G. Koops en E.T. ‘t Jong

In de zomer van 2021 is een nieuwe start gemaakt met het opstellen van een gebiedsvisie voor 7 ha netto bedrijventerrein tussen Henslare en het spoor. De gebiedsvisie wordt eind 2021/begin 2022 vastgesteld. Ook stellen we in 2022 een bestemmingsplan of omgevingsplan op. Economische visie gemeente Putten 2035

G. Koops

De economie van 2035 zal fundamenteel anders zijn dan die van vandaag. Door corona, digitalisering, verduurzaming en technologische ontwikkelingen verandert de wereld om ons heen. Met de economische visie bepalen we onze koers en ambities voor 2035 en geven we een antwoord op de ontwikkelingen en zorgen we voor een bloeiende Puttense economie, waar iedereen van profiteert. Met de omliggende gemeenten vormen we een samenwerking en trekken we op bepaalde segmenten samen op. Duurzaamheidskansen bij bedrijven benutten

G. Koops

in 2021 is een start gemaakt om met ondernemers te kijken naar de grote dakoppervlaktes en de mogelijkheid voor 'zon op dak'. In 2022 wordt hier vervolg aan gegeven en onderzocht wat mogelijk is voor verdere verduurzaming van bedrijven. Zon op dak

G. Koops

In 2022 zal de potentie van zon op dak in kaart gebracht worden van het eigen vastgoed om als gemeente bij te dragen aan het realiseren van zon op dak. Ook zal er gekeken worden naar de potentie van daken van bedrijfspanden voor zonne-energie van ondernemers op Keizerswoert en Hoge Eng.

27 van 91

Bevorderen toerisme

R. Koekkoek

Voor de toeristische marketing en promotie van Putten hebben wij meerjarige subsidierelaties met diverse partijen. Visit Veluwe verzorgt de (inter)nationale marketing en promotie. VVV Putten+ is verantwoordelijk voor de lokale gastvrijheid en promotie. Incidenteel wordt bijgedragen aan campagnes en aan evenementen met een regionale of bovenregionale uitstraling. Samenwerking met Veluwe op 1 aan gebiedsopgaven Veluwe in de VeluweAgenda. Toerisme en recreatie in het centrum

R. Koekkoek

De herinrichting van het Fontanusplein en het Kerkplein is afgerond. De herinrichting van het kernwinkelgebied (onderdeel straten c.a.) is in voorbereiding. Het bestek wordt opgesteld, waarna de aanbesteding zal plaatsvinden. Naar het zich laat aanzien wordt het werk in 3 fasen uitgevoerd, te weten Kerkstraat, Dorpsstraat en Verlengde Dorpsstraat. Gastvrij Putten

R. Koekkoek

Gemeente Putten werkt met meer dan veertig verenigingen, organisaties, instellingen en collega-overheden op de Veluwe samen in de Veluwe Agenda. Doelstelling is om in 2025 de meest gastvrije regio van Nederland te zijn, met behoud en ontwikkeling van de bijzondere natuurwaarden: de Veluwe op 1. Projecten zijn onder meer: Recreatiezonering, routenetwerken, eenduidige bebording in Veluwestijl, financiering recreatieve infrastructuur, duurzame mobiliteit en gastvrije ontvangstlocaties. Binnen SNV vindt bestuurlijke afstemming en inbreng in de VeluweAlliantie plaats, het bestuurlijke overlegorgaan op de Veluwe. Ook is er ambtelijke ondersteuning in projecten en mondt het uit in lokale uitwerkingen/projecten. Dromenlab

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10698638/1