Accountantsverslag 2023 - gemeente Putten
Tekst van het document
ACCOUNTANTSVERSLAG 2023
17 JUNI 2024
Aan de gemeenteraad van de gemeente Putten Fontanusplein 1 3881 BZ Putten
Geachte leden van de gemeenteraad,
Datum 17 juni 2024
Bij de jaarrekening 2023 van de gemeente Putten zullen wij een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid afgeven.
Ons kenmerk ACV2023
De jaarrekening 2023 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Putten. Bij deze jaarrekening zullen wij op 3 juli 2024 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekken.
Behandeld door S.A.R. Makka MSc RA
Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Putten voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.
Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2023 van de gemeente Putten aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 3 oktober 2023. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2023.
Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V. Caroline Louise Willems 2024.07.04 16:22:12 +02'00'
drs. C.L. (Caroline) Willems RA Partner
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
2
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
▪ Bestuurlijke samenvatting controle 2023
4
▪ Belangrijkste bevindingen uit onze controle
9
▪ Rechtmatigheidsverantwoording
22
▪ De financiële positie van uw gemeente
29
▪ Financiële positie
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
▪ Resultaatanalyse
▪ Organisatie
33
▪ Administratieve organisatie en interne beheersing
▪ IT-audit
35
▪ Onze kijk op de algemene IT-beheersingsmaatregelen
Organisatie
Organisatie
▪ Betrouwbaarheid en continuïteit van IT omgeving
▪ Overige aangelegenheden
37
▪ Bijlagen
39
IT-audit
IT-audit
▪ Bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Overig
Overig
▪ Bijlage 1b: Onzekerheden in de controle ▪ Bijlage 1c: In de controle opgenomen aanpassingen
Bijlagen
Bijlagen
▪ Bijlage 1d: In de controle opgenomen aanpassingen rechtmatigheidsverantwoording ▪ Bijlage 1e: Tekortkomingen in de toelichtingen
▪ Bijlage 1f: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
▪ Bijlage 2: Onafhankelijkheid
3
Conclusies jaarrekeningcontrole 2023 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Getrouwheidsoordeel
•
Wij geven een goedkeurend oordeel af voor de getrouwheid.
Pagina 10
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 848.200 respectievelijk € 2.544.000.
Controleverschillen
• •
Er zijn geen ongecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd. De gehanteerde rapporteringstolerantie bedraagt € 90.000 zoals vastgesteld door de raad.
Pagina 10
Onafhankelijkheid
•
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Putten.
Pagina 11
Kwaliteit verslaggeving
•
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
Pagina 11
Financiële positie
•
De financiële positie ultimo 2023 is verbeterd ten opzichte van 2022. Dit is met name het gevolg van het positieve resultaat (saldo na bestemming) over 2023 ad. € 5,4 miljoen (begroot 2023: € 2,4 miljoen; 2022: € 5 miljoen).
Pagina 30
•
Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt € 42,5 miljoen (2022: € 49,5 miljoen). De door de gemeente onderkende aanwezige risico’s bedraagt € 6,3 miljoen (2022: € 8,3 miljoen). Het beschikbare weerstandsvermogen is daarmee met een factor 6,70 (2022: 5,97) hoger dan het benodigde weerstandsvermogen. Daarmee is uw gemeente te kwalificeren als solvabel.
Administratieve organisatie en interne beheersing
•
In het najaar 2023 hebben wij onze interimcontrole uitgevoerd. Tijdens deze interimcontrole richten wij ons vooral op de opzet en bestaan van de administratieve organisatie. Onze bevindingen hebben wij in een management letter aan het college gerapporteerd. Onze algemene indruk van de gehele administratieve organisatie en interne beheersing binnen en buiten de gemeente Putten is positief. Met name de beheersing van de geautomatiseerde omgeving verdient meer acute aandacht gezien het aantal openstaande bevindingen.
IT-audit
•
Tijdens de werkzaamheden voor de 2023 jaarrekeningcontrole zijn voor gemeente Putten de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond het sociaal domein, inkoopfactuurverwerking, belastingen en het grootboek. Wij hebben dit gedaan vanuit de gedeelde back office met de andere BNLP-gemeentes. Hiervoor hebben wij diverse General IT Controls rond de relevante informatiesystemen getoetst. In een aantal systemen is sprake van ontwikkelpunten. Daarbij is het vooraleerst van belang dat u formuleert op welke wijze u in BNLP-verband wilt samenwerken. Pas nadat dit besloten is, is het logisch om de ITomgeving verder te ontwikkelen. U bent zich ervan bewust dat de duur van het beslistraject voor BNLP betekent dat u bepaalde ontwikkelpunten in de systemen niet voortvarend kan oppakken. U bent in dit traject uiteraard ook afhankelijk van het overleg met de andere drie gemeenten, en zij van u.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
Pagina 34
Pagina 36
5
Conclusies jaarrekeningcontrole 2023 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Grondexploitatie
•
Wij hebben onderzoek verricht naar het proces waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt. Hiernaast hebben wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. De uitgangspunten voor de grondexploitatie achten wij acceptabel. In 2023 is het nieuwe complex Halvinkhuizen geopend. Dit betreft de eerste fase van een ambitieus project om uiteindelijk 1.100 nieuwe woningen te realiseren. De eerste fase van het project bevat een aantal schattingen. De belangrijkste hiervan zijn de aan het plan toerekende kosten van de nieuwe verbindingsweg en de schatting van de kosten bouw- en woonrijp maken. Deze schattingen zullen in de loop van de tijd concreet moeten worden naarmate het project vordert. Fase 1 van Halvinkhuizen is gecalculeerd op een resultaat van nagenoeg € 0. Dat houdt in dat het project gevoeliger is dan uw eerdere grondexploitaties voor ontwikkelingen in rente, kosten en tegenvallers. Het kan zijn dat u daardoor in de loop van het project een verliesvoorziening moet nemen.
Pagina 12
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
•
Samenvatting
Samenvatting •
Bevindingen
Bevindingen Voorzieningen
•
De voorziening riolering bedraagt ultimo 2023 € 7,5 miljoen. De voorziening wordt gevoed door de overschotten op het taakveld riolering. In 2023 loopt uw huidige plan voor het ZAP (Zuiveringskring Afvalwaterketen Plan) af. Het BBV schrijft voor dat overschotten op tarieven gereserveerd moeten worden in een voorziening. Vanaf 2024 is er een nieuwe beleidsnotitie riolering en water (2024 – 2026). Hierin wordt uitgewerkt hoe het saldo in de voorziening de komende jaren ingezet zal worden.
Pagina 15
Fraude en integriteit
•
Op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA) rapporteren wij sinds het boekjaar 2022 in onze controleverklaring over werkzaamheden gerelateerd aan fraude. Hierbij gaat het om fraude in de jaarrekening maar ook met betrekking tot omkoping, corruptie, ondermijning en niet naleven van wet- en regelgeving. Het is van belang dat de gemeente zelf een frauderisicoanalyse opstelt en een standpunt inneemt over de mate waarin risico’s in kaart zijn gebracht, maatregelen die zijn getroffen om de risico’s te verkleinen en te beoordelen of er eventuele resterende risico’s zijn. In de paragraaf Bedrijfsvoering heeft u aandacht besteed aan het onderwerp fraude.
Pagina 16
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie • IT-audit
IT-audit Continuïteit
•
In de controleverklaring dienen wij ook te rapporteren over de continuïteit van uw organisatie. Met betrekking tot de continuïteit van uw organisatie worden er geen specifieke risico’s onderkend.
Pagina 18
SiSa-bijlage
•
Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd met inachtneming van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole. De gemeente Putten kent, zoals andere gemeenten, een groot aantal specifieke uitkeringen. Dit betekent dat de financiering van gemeenten op incidentele basis toeneemt. Een uitzondering op de rechtmatigheidsverantwoording is het oordeel op de SiSa-bijlage. De accountant verstrekt een oordeel over getrouwheid en rechtmatigheid van de bestedingen in de SiSa-bijlage. De verplichte tabel van fouten en onzekerheden is in de bijlage 1f opgenomen. Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2023 geconstateerd.
Pagina 19
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
• •
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
6
Conclusies jaarrekeningcontrole 2023
Inleiding
Inleiding Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Wet normering topinkomens (WNT)
•
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2023 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2023 van de gemeente Putten voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anti-cumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Pagina 19
Sociaal domein: WMO en Jeugd
•
Wij hebben in de zorguitkeringen in natura geen onzekerheden en/of afwijkingen voor getrouwheid geconstateerd. De onzekerheden zijn in 2023, door middel van aanvullende werkzaamheden bij de gemeente, verlaagd naar € 0. In 2022 waren de fouten en onzekerheden respectievelijk € 0 en € 1,1 miljoen. De onzekerheden zijn verdeeld tussen € 103.000 WMO en € 951.000 Jeugdzorg.
Pagina 20
•
Wij hebben als onderdeel van de controle deze SiSa-regeling (A16 in de SiSa-bijlage) gecontroleerd. Veruit het grootste gedeelte van de verantwoorde kosten betreft de bekostiging met betrekking tot de gerealiseerde opvangplekken per dag. U heeft een vordering op het Rijk van € 323.000 vanwege het uitvoeren van de opvang van Oekraïners. Dit bedrag is lager dan de vordering uit 2022 (€ 990.000), die geheel is ontvangen.
Pagina 21
•
Wij hebben de verantwoorde kosten gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2023. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de verantwoorde gegevens (indicatoren). Tijdens de controle hebben wij geen financiële fouten of onzekerheden geconstateerd.
Uitkeringen: Energietoeslag
•
De regeling is uitgevoerd overeenstemming de Beleidsregels energietoeslag gemeente Putten 2023.
Pagina 21
Schatkistbankieren
•
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen drempelbedrag). Voor uw gemeente geldt voor 2023 per kwartaal een drempelbedrag van € 464.000. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2023 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Putten in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Pagina 21
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
•
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Uitkeringen: Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
7
Conclusies jaarrekeningcontrole 2023
Inleiding
Inleiding Onderwerp
Beschrijving
Referentie
•
In de controle van 2023 hebben wij bij de financiële vaste activa een controleverschil geconstateerd. Per abuis is de kortlopende rekening-courantverhouding met SVn onder de langlopende vorderingen van de financiële vaste activa gepresenteerd in plaats van onder de rubriek “Rekening-courant verhoudingen met niet-financiële instellingen” onder de uitzettingen. Op basis hiervan hebben wij een presentatieverschil opgenomen van € 1.531.000 welke is gecorrigeerd. De correctie is opgenomen in bijlage 1c ‘gecorrigeerde controleverschillen’.
Pagina 21
Samenvatting
Vorderingen Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) Rechtmatigheidsverantwoording
•
Met ingang van het boekjaar 2023 is het college van burgemeester en wethouders verantwoordelijk voor het verstrekken van een rechtmatigheidsoordeel door middel van de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarrekening, waarover de accountant enkel een getrouwheidsoordeel verstrekt. Wij hebben de rechtmatigheidsverantwoording gecontroleerd op haar getrouwheid in lijn met de handreiking 1152 van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. In lijn met deze handreiking hebben wij afzonderlijke werkzaamheden gedaan op de werkzaamheden van de VIC-functie, op het voorwaarde-, M&O-, en begrotingscriterium. Het college heeft voor € 2.258.000 rechtmatigheidsfouten geconstateerd en onduidelijkheden voor € 312.000. De rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden zijn lager dan de verantwoordingsgrens van € 2,5 miljoen. De rechtmatigheidsfouten groter dan de rapporteringsgrens van € 90.000 zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Voor verdere toelichting verwijzen wij naar hoofdstuk “Rechtmatigheid.”
Pagina 23
Bevindingen
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Bevindingen
Rechtmatigheid
•
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Controleproces
• • •
Bij de start van de controle waren de jaarstukken nagenoeg gereed, het controledossier was grotendeels compleet. Stukken met betrekking tot de rechtmatigheidsverantwoording hebben wij op een later moment ontvangen. Dit deel van de controle is (deels) nog onderhanden/ op een later moment dan gepland, afgerond. Wij willen de ambtelijke organisatie graag bedanken voor hun inzet en snelle oplevering.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
8
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Wij verstrekken een controleverklaring bij de jaarrekening 2023 met een XX oordeel betreffende de getrouwheid.
Controleverschillen
Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2023 van gemeente Putten uitgevoerd, en verstrekken een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid bij deze jaarrekening.
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2023 uitgevoerd met inachtneming van de volgende goedkeuringstoleranties, zoals opgenomen in de door u vastgestelde controleverordening:
Bevindingen Goedkeuringstoleranties (x 1.000)
Rechtmatigheid Boekjaar 2023
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Fouten en onzekerheden in de PGB bestedingen
De PGB-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met een oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2023 verstrekt, vanwege rechtmatigheidsafwijkingen. Als gevolg van de fouten in de verantwoorde PGBbestedingen in de jaarrekening 2023 van de SVB leidt dit tevens tot een afwijking in onze controle voor de getrouwheid en de rechtmatigheid. Deze afwijking is niet opgenomen in het (verplichte) overzicht van controleverschillen omdat deze kleiner is dan de rapportagedrempel ad € 90.000.
Rechtmatigheid
Financiële positie
Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op het vermogen of het resultaat van de gemeente. Hiervoor verwijzen wij naar de bijlage A1a.
Boekjaar 2022
IT-audit
IT-audit
€0 Getrouwheid
Overig
€ 500
€ 1.000 € 1.500 € 2.000 € 2.500 € 3.000
Onzekerheid
Rapporteringstolerantie
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
In de vastgestelde controleprotocol van de gemeente Putten is vastgelegd dat naast de goedkeuringstoleranties ook een rapporteringstolerantie wordt onderkend. De algemene goedkeuringstoleranties bedragen 1% van de lasten voor getrouwheid en 3% van de lasten voor onzekerheid. Voor de rapporteringstolerantie stelt de raad als maatstaf dat wij elke fout boven de € 90.000 rapporteren. Deze rapporteringstolerantie is hoger dan de door ons bepaalde tolerantie (zie tabel hierboven).
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa-bijlage Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2023 geconstateerd. Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anticumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
10
Inleiding
Inleiding
Onafhankelijkheid
Kwaliteit verslaggeving
Inhoudsopgave
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Putten
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels
Samenvatting
Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zusteren of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage 2 bij deze rapportage.
Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2023.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging van 3 oktober 2023 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2023.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
•
De Controleverordening gemeente Putten (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet).
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2023 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
11
Inleiding
Inleiding
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening, met uitzondering van de door ons geconstateerde onzekerheden
Grondexploitatie
De jaarstukken 2023 van uw gemeente bestaan uit:
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
•
Het jaarverslag 2023 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
•
De jaarrekening 2023 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting en de SiSa-bijlage).
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag.
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de verklaringen van de gemeenteraad in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
IT-audit
IT-audit Overig
Overig •
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
De grondexploitaties zijn geactualiseerd De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de gemeente Putten betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties). De balanspost is relatief groot, met een omvang van € 6,3 miljoen. Dit bedrag vertegenwoordigt het vermogen dat u al in de grondexploitatie heeft geïnvesteerd. Daar tegenover staan nog te realiseren baten groot € 19,5 miljoen en lasten groot € 13,1miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor het uiteindelijke resultaat van de lopende projecten. Per project moet bepaald worden of er sprake is van een verwacht verlies, waarvoor een voorziening getroffen moet worden, of winst. De totale verwachte winst mag u gedurende het boekjaar als resultaat nemen. In 2023 heeft Putten drie grondexploitaties, allen woningbouwlocaties. Er is geen sprake van bedrijventerreinen. Controlewerkzaamheden grondexploitaties De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vier P’s: •
Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn
•
Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?
12
Inleiding
Inleiding
•
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
•
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Financiële positie Organisatie
•
Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?
•
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen?
•
Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).
Deze vier P’s vormen basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’. De balanswaarde is in 2023 toegenomen van € 0,9 miljoen negatief (dus winst) naar € 6,3 miljoen (geïnvesteerd vermogen). De sterke stijging komt door één project, namelijk Halvinkhuizen.
De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2023 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Bij het opstellen van de calculaties laat u zich ondersteunen door een specialist van Stadskwadraat, die uw plannen voor u narekent en vertaalt naar financiële calculaties.
Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties hebben wij het volgende in overweging genomen:
Tussentijdse winstneming
Rechtmatigheid Financiële positie
Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen?
Organisatie IT-audit
IT-audit
•
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd.
Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2023 per saldo € 143.000 aan tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties (2022: € 124.000). De winsten op uw grondexploitaties zullen in de komende jaren naar verwachting afnemen. U kent één winstgevend project (Rimpeler) waarin nog € 127.000 winst te realiseren is, gepland is dat dit in 2024 gerealiseerd kan worden waarna het project afgesloten wordt. De andere twee projecten (Bilderdijkstraat en Halvinkhuizen) zullen naar verwachting met een resultaat rondom € 0 eindigen. Hierdoor zal na 2024 naar verwachting geen winst meer genomen kunnen worden.
13
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
Belangrijkste conclusies waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties
•
Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2023 zijn verwerkt, zijn door ons beoordeeld en als aannemelijk aangemerkt.
IT-audit
Deze opslag is conform het BBV niet ingerekend als nog te maken kosten. De opslag betreft een economisch risico (conjunctuur risico) en het BBV schrijft voor dat u dat in het eigen vermogen onder moet brengen. •
Aanleg zuidelijke verbinding
Voor de nieuwe woonwijk Halvinkhuizen wordt een nieuwe ontsluitingsweg aangelegd. De kosten hiervan worden voor de helft gedekt uit de grondexploitatie, als een dotatie aan het fonds bovenwijkse voorzieningen. De eerste calculaties voor de nieuwe weg zijn aanwezig, maar hebben nog een zeer hoofdlijnig karakter c.q. zijn een paar jaar oud. De werkelijke kosten voor de nieuwe weg moeten nog exact berekend worden. Daarnaast is de notitie Bovenwijks van de gemeente Putten gedateerd. De notitie voorziet niet in de aanleg van grootschalige projecten zoals deze nieuwe weg. Een nieuwe notitie is daarom in mei aan de raad aangeboden. De huidige bijdrage is net passend binnen de context van de grondexploitatie. Er is geen ruimte voor meer afdracht. De gemeente beschikt wel over een nieuwe reserve Bovenwijkse voorzieningen (ingesteld in 2023) waarin € 312.000 is gedoteerd. Via deze weg kunt u de komende jaren sparen voor dekking van de nieuwe weg. De kosten hiervan zullen in totaliteit rond de € 12 miljoen bedragen. Kosten voor onderhoud aan wegen worden in Putten overigens direct in het resultaat genomen. Na realisatie van de nieuwe weg zal het onderhoud dan ook een effect hebben op de meerjarenbegroting.
Actualisatie grondexploitaties Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
•
Nog te maken kosten
Voor Bilderdijk en het Rimpeler kunnen de te maken kosten grotendeels onderbouwd worden via contracten en aanbestedingen, dus ‘zekere’ informatiebronnen. Voor Halvinkhuizen is dit niet het geval. U heeft daarom calculaties laten maken door een ingenieursbureau aangezien de inkoopmarkt voor grondwerk op het moment onvoorspelbaar is. Het ingenieursbureau heeft – om tegemoet te komen aan deze onzekerheid – bovenop de opslag voor onverwachte kosten een extra opslag van 15% ingerekend op de nog te maken kosten voor bouw- en woonrijp maken.
•
Rente
De afgelopen jaren was de rente historisch laag. Inmiddels liggen die jaren achter ons en stijgt de rente weer. Ook voor u heeft dit effecten. Putten kent twee langlopende leningen die stapsgewijs aan herfinanciering toekomen. Op de grootste lening heeft u nu een negatieve rente (dus een rente ontvangst). Dat is uniek. Als de lening afloopt in zal u die rente naar verwachting niet nogmaals krijgen. Dat betekent dat u de komende jaren moet anticiperen op rente stijgingen.
14
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
In de grondexploitatie houdt u er rekening mee dat de rente de komende jaren zal stijgen naar 1,3%. Dat is vooralsnog realistisch omdat onbekend is tegen welke tarieven u moet herfinancieren (of bij financieren) in de toekomst. Aangezien Halvinkhuizen stevige investeringen zal vragen waar voorlopig nog geen opbrengsten tegenover staan, zal zowel voor fase 1 als voor volgende fases van dit project de rentevoet een relevante factor worden in het bepalen van het resultaat op projecten. Door de gestegen rente ontstaat voor alle toekomstige projecten een druk op het resultaat die er in voorgaande jaren niet was.
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s
•
Deze voorzieningen bestaan voornamelijk uit voorziening voor pensioenen van (oud) wethouders en bedraagt € 2,6 miljoen (2022: € 2,7 miljoen).
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Grondprijzen
De grondprijzen voor de diverse projecten zijn voor het grootste deel vastgelegd in overeenkomsten met projectontwikkelaars. De belangrijkste overeenkomst betreft die voor Halvinkhuizen. De prijzen in dit contract liggen vast tot 2023 (sociale woningbouw) c.q. 2025 (overige woningen), daarna kunnen de prijzen met 2% geïndexeerd worden. Mocht deze index door externe omstandigheden onrealistisch worden dan bestaat een mogelijkheid tot heroverweging. Doordat de prijzen gefixeerd zijn draagt u (met uitzondering van de 2% indexering) het prijsrisico als de prijzen in de markt stijgen. De ontwikkelaar draagt het risico dat de prijzen dalen. De 2% indexering is relatief laag gezien de zeer hoge inflatie van de afgelopen jaren. Een deel van het inflatierisico ligt daarmee ook bij u, tenzij er sprake is van extreme omstandigheden. Het contract betreft alleen fase 1.
Overig
De daling van de voorziening wordt met name veroorzaakt door een stijgende rekenrente van 3,16% (2022: 2,472%). Voorziening ter egalisatie van kosten
Dit bestaat uit een voorziening groot onderhoud gebouwen bedraagt € 452.000 (2022: € 409.000). De voorziening is gebaseerd op een actuele beheerplan. Voorziening van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden Voorziening riolering Deze voorzieningen bestaan voornamelijk uit een: •
Voorziening riolering € 7,5 miljoen (2022: € 7,7 miljoen);
Overig
Voorzieningen
•
Voorziening afkoopsom grafonderhoud € 3,2 miljoen (2022: € 3,3 miljoen);
•
Voorziening begraafplaatsen € 447.000 (2022: € 526.000).
Bijlagen
Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen.
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
Binnen de voorzieningen maakt u conform het BBV onderscheid naar voorzieningen voor ‘verplichtingen, verliezen en risico’s’, ter ‘egalisering van kosten’ (‘groot onderhoud’), en voor ‘van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden’.
De voorziening riolering wordt gevoed vanuit de overschotten op het tariefproduct riolering. Dit overschot betreft de van burgers ontvangen heffing speciaal bestemd voor riolering. In de nieuwe beleidsnotitie riolering en water 2024 – 2026 wordt uiteengezet hoe de voorziening voor de komende jaren wordt ingezet om tariefegalisatie te bereiken. Tot en met 2039 zal de voorziening dalen tot ongeveer het nulpunt.
15
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
De balanspost voorzieningen is onderhevig aan materiële waarderings- en schattingselementen. Wij hebben vastgesteld dat de waarderings- en schattingsmethoden consistent zijn toegepast en de door u gekozen methoden aanvaardbaar zijn in lijn met de voorschriften vanuit het BBV. Wij blijven echter uw aandacht vragen voor deze waarderings- en schattingsmethodes door deze regelmatig te toetsen aan maatschappelijk en/of economische ontwikkelingen alsmede de doorvertaling daarvan via actualisaties van beheerplannen. Fraude
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
Als onderdeel van onze controle vragen wij uw organisatie jaarlijks om inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad (of met de auditcommissie). Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken.
Fraudepreventie is een dynamisch en continu proces dat voortdurend evolueert om gelijke tred te houden met veranderende omstandigheden en opkomende risico's. Het beleid en het werkplan van de gemeente vormen solide leidraden voor het implementeren van effectieve anti-fraudebeheersing. We hebben vastgesteld dat deze documenten een gedegen basis bieden voor het identificeren, analyseren en aanpakken van potentiële frauderisico's op een gestructureerde en proactieve manier. Wij adviseren u als vervolgstap om ook in BLNP-verband aandacht besteed aan fraudebewustzijn- en preventie. Door signalen, methodes en ervaringen met ervaringen met elkaar te delen maakt u het fraudebeleid krachtiger. Wij merken op dat de gemeente in haar paragraaf bedrijfsvoering specifieke aandacht heeft besteed aan frauderisicobeheersing. Als uw accountant zijn we vol vertrouwen dat de gemeente op de goede weg is om een robuust kader voor fraudepreventie te ontwikkelen en te handhaven. We blijven de gemeente attenderen om ervoor te zorgen dat deze inspanningen worden versterkt en effectief worden uitgevoerd, met als uiteindelijk doel het beschermen van de financiële belangen van de gemeenschap en het bevorderen van een cultuur van vertrouwen en integriteit.
De gemeente Putten beschikt over een eigen frauderisicoanalyse. In het huidige klimaat van toenemende complexiteit en uitdagingen op het gebied van financiën en bestuur, benadrukt de gemeente het cruciale belang van fraudepreventie op alle niveaus van de organisatie. Het waarborgen van integriteit en transparantie in alle activiteiten van de gemeente is niet alleen een verantwoordelijkheid, maar ook een essentieel onderdeel van het publiek vertrouwen.
16
Rapporteren over fraude
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Van de accountant wordt op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA) een professioneel-kritische houding verwacht ten aanzien van afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude in de jaarrekening maar ook met betrekking tot omkoping, corruptie, ondermijning en de naleving van andere wet- en regelgeving.
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
De aandacht voor het thema fraude en integriteit neemt de laatste jaren steeds verder toe. Het zorgt ervoor dat organisaties steeds vaker gevraagd wordt transparant te zijn in de visie, het beleid en het toezicht op het integer handelen in alle geledingen van de organisatie. Dat gaat dus niet alleen over fraude maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik, het hanteren van gedragscodes en de naleving van andere regelgeving bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden en milieu. Dit geldt niet alleen op de werkvloer, maar vraagt ook iets van organisatie en bestuur.
De accountant maakt zelf ook een inschatting van de frauderisico’s binnen een organisatie, en vormt zich een beeld van de maatregelen van interne beheersing die de organisatie heeft getroffen om mogelijke fraudes van materieel belang te voorkomen en te bezien of deze maatregelen effectief zijn. In iedere organisatie bestaat een risico op het doorbreken van de interne beheersing door het management bij de totstandkoming van schattingen. We beoordelen in het kader van onze controle de interne processen op deze schattingen en doen detailcontroles op de uitgangspunten en aannames die aan significante schattingen ten grondslag liggen. Ook zijn we alert op ongebruikelijke transacties, samenwerkingsrelaties en de naleving van procedures die mede tot doel hebben transparantie en integer handelen te bevorderen. Elementen daaruit zijn controles op de prestatielevering bij inkooptransacties, het naleven van het inkoopbeleid en aanbestedingsregels.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Met ingang van 2022 is het op grond van de verslaggevingsregels voor veel organisaties verplicht om in het jaarverslag te rapporteren over de fraudegevoeligheid van de organisatie. Voor gemeente geldt een aanbeveling om hierover te rapporteren vanuit de kadernota rechtmatigheid. Voor gemeenten geldt echter vanuit Artikel 2:391 lid 1 BW dat voornaamste risico’s dienen te worden toegelicht in onder andere de paragraaf bedrijfsvoering. Wij dienen als uw accountant er op toe te zien dat het college B&W rapporteert over de voornaamste frauderisico’s en het fraudemanagement van de gemeente.
Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd.
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
De afgelopen jaren hebben we steeds aandacht gevraagd voor het opstellen van een (fraude)risicoanalyse en de rapporteringsverplichting in veel sectoren is een volgende stap in dit proces. De gemeente Putten beschikt over een stelsel aan maatregelen om fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Dit is benoemd in de jaarstukken, namelijk in paragraaf Bedrijfsvoering. Hiertoe verwijzen wij ook in onze controleverklaring in sectie “Controle-aanpak frauderisico’s”.
17
Inleiding
Inleiding
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Continuïteit In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de gemeente om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten. Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van eigen inkomsten, de risico’s die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico’s die wij als uw accountant signaleren. Vanwege de geopolitieke situatie, de inflatie, de energieprijsontwikkeling en ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants is, net als bij het onderwerp fraude, steeds vaker informatie in de controleverklaring opgenomen over de continuïteitsbeoordeling die wij uitvoeren. Om die reden vragen wij uw aandacht voor deze beoordeling. De continuïteitsafwegingen worden bij u veelal expliciet gemaakt en zijn onderdeel van het proces waarin organisatie en bestuur worden betrokken. Bijvoorbeeld in de meerjarenbegroting en de beleidsplannen voor het aanstaande ‘ravijnjaar’. Dit heeft haar weerslag in bijvoorbeeld paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, waarin u aandacht heeft voor uw risicobeheersing en de gestelde norm kengetallen waarop de provincie Gelderland haar beoordeling baseert.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
18
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
SiSa-bijlage
Wet normering topinkomens (WNT)
Ter voorkoming van onnodige verantwoordingsdruk verstrekt het Rijk een aantal specifieke geldstromen die via het systeem van Single Information Single Audit, moeten worden verantwoord. Het aantal specifieke regelingen laat al enkele jaren een stijgende lijn zijn. Hiermee neemt zowel de verantwoordingsdruk en de controledruk toe.
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT)
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
De verantwoordingsgegevens voor deze specifieke regelingen worden opgenomen in de zogeheten SiSa-bijlage bij de jaarrekening. In tegelstelling tot de andere onderdelen van de jaarrekening geldt voor de SiSa-bijlage nog wel dat de accountant niet alleen een oordeel verstrekt op getrouwheid, maar ook op rechtmatigheid van de bestedingen die in de SiSa-bijlage zijn verantwoord.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
De controlevoorschriften voor de SiSa-bijlage zijn opgenomen in de Nota verwachtingen accountantscontrole. Hierin staat onder meer de wijze waarop de controle moet worden ingestoken en zijn specifieke rapporteringsgrenzen voorgeschreven, te weten per specifieke uitkering: •
€12.500 als de omvangbasis kleiner dan of gelijk is aan €125.000.
•
10% indien de omvangbasis groter is dan €125.000 en kleiner dan of gelijk is aan €1 miljoen.
•
€125.000 indien de omvangbasis groter is dan €1 miljoen.
De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2023 niet meer bedragen dan € 223.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. De leidinggevende topfunctionarissen zijn ten opzichte van het voorgaand boekjaar niet gewijzigd. In 2023 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.
Wij hebben geen fouten of onzekerheden geconstateerd met betrekking tot de SiSabijlage van de gemeente Putten die deze grenzen overschrijden. In bijlag 1f van het accountantsverslag is de verplichte verantwoordingstabel voor fouten en onzekerheden opgenomen. Deze tabel dient aan het ministerie van BZK ter beschikking te worden gesteld.
19
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Sociaal domein: WMO en Jeugd Voor de jaarrekeningcontrole 2023 hebben wij – met inachtneming van de Audit Alert Sociaal Domein van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) – de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd) geëvalueerd.
€ 9.000.000 € 8.000.000
€ 8.036.000 € 7.241.000
€ 7.000.000
€ 6.172.000
€ 6.000.000
Inhoudsopgave Zorg in Natura| Jeugd en WMO
€ 5.737.000
€ 5.000.000
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
In de bestedingen aan zorgaanbieders WMO en Jeugd hebben wij in 2023 geen ongecorrigeerde onzekerheden of afwijkingen voor de getrouwheid geconstateerd.
€ 4.000.000
U vraagt uw zorgaanbieders om verantwoording af te leggen over de geleverde zorg. U doet dat via een verantwoording met controleverklaring voor zorgaanbieders bij wie de gemeente meer dan € 125.000 heeft besteed. Niet alle zorgaanbieders overleggen tijdig een verklaring of overleggen een goedkeurende verklaring. Vaak ook wijken de verantwoording af van de bestedingen die bij u in de boeken staat. Deze afwijkingen leiden niet tot fouten en onzekerheden. In boekjaar 2023 zijn aanvullende werkzaamheden verricht, waardoor er geen sprake is van onzekerheid. In 2022 waren de onzekerheden in totaal € 1,1 miljoen.
€ 2.000.000
€ 3.000.000
€ 1.000.000
€ 113.000
€ 154.000
€Jeugdwet Bestedingen 2023
WMO
PGB bestedingen
Bestedingen 2022
Uitkeringen
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Wat opvalt is dat de bestedingen stijgen’. De stijging is enerzijds te wijten aan stijgende prijzen voor zorg (P-component) en anderzijds aan de toenemende zorgvraag én de toenemende zorgintensiteit (Q-component). De hogere lasten worden deels gecompenseerd door hogere baten of meevallers in de begroting.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
PGB’s via de Sociale Verzekeringsbank (SVB) De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met beperking bij de verantwoordingen 2023 verstrekt. Voor de gemeente Putten heeft de accountant van de SVB fouten voor getrouwheid en rechtmatigheid geconstateerd. De geconstateerde fouten vallen onder de rapporteringstolerantie, waardoor deze niet staan benoemd in de bijlage 1.
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Op basis van de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne heeft de gemeente Putten de gemaakte kosten rondom Opvang ontheemden Oekraïne verantwoord in de SiSa bijlage, onder regeling A16. Oekraïense ontheemden zijn geregistreerd en verbleven in één van de opvanglocaties zoals beschikbaar gesteld door de gemeente of op een particulier opvangadres in de gemeente Putten. Voor de opvang van Oekraïners ontvangt u van het Rijk een vergoeding. Op deze vergoeding houdt u – net als veel gemeenten – geld over. Wij hebben deze kosten gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2023. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de verantwoorde gegevens (indicatoren). Tijdens de controle hebben wij geen financiële fouten of onzekerheden geconstateerd. Op de balans is er nog een vordering op het Rijk verantwoord van € 322.000 en in 2022 € 990.000.
20
Inleiding
Inleiding
Energietoeslag
Schatkistbankieren
In overeenstemming met de Beleidsregels energietoeslag gemeente Putten over 2023 heeft de gemeente zorggedragen voor de uitvoering van deze regeling.
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen drempelbedrag). Voor uw gemeente geldt voor 2023 per kwartaal een drempelbedrag van € 464.000. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2023 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Putten in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Inwoners van de gemeente konden als zij voldoen aan bepaalde voorwaarden zoals opgenomen in de Beleidsregels, een energietoeslag aanvragen. De regels zijn ingesteld om de energietoeslag beschikbaar te maken voor mensen met een laag inkomen.
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
De eenmalige energietoeslag 2023 bedroeg € 1.300 en was bedoeld voor huishouden met een laag inkomen die niet de beschikking heeft over een vermogen wat hoger is dan de geldende vermogensgrens als bedoeld in artikel 34 van de Participatiewet. De energietoeslag wordt ambtshalve of op aanvraag als bijzondere bijstand verleend.
Financiële positie
Financiële positie
Energietoeslag (x1.000) Uitgekeerde Energietoeslag
Organisatie
€749
Vordering Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) In de controle van 2023 hebben wij bij de financiële vaste activa een controleverschil geconstateerd. De gemeente Putten heeft een vordering op de SVn. De vordering onder te verdelen in een langlopende en kortlopende deel:
€1.015
Organisatie €1.095 €1.113
Rijsbijdrage Energietoeslag
IT-audit
IT-audit €-
€200 €400 €600 €800 €1.000 €1.200
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
2022
2023
Per abuis is de kortlopende rekening-courantverhouding met SVn onder de langlopende vorderingen van de financiële vaste activa gepresenteerd in plaats van onder de rubriek “Rekening-courant verhoudingen met niet-financiële instellingen” onder de uitzettingen in lijn met artikel 39 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Op basis hiervan hebben wij een presentatieverschil opgenomen van € 1.531.000 welke is gecorrigeerd. De correctie is opgenomen in bijlage 1c ‘gecorrigeerde controleverschillen’.
21
Stand van zaken regelgeving rechtmatigheidsverantwoording per 13 mei 2024 Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Zoals we eerder aan u gerapporteerd hebben, heeft het Rijk besloten dat met ingang van 2023 niet langer de accountant maar het college verantwoording aflegt en een conclusie trekt over het rechtmatig handelen binnen de gemeente Putten. Onze rol beperkt zich tot het toetsen of de rechtmatigheidsverantwoording, die in de jaarstukken wordt behandeld in de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichting daarop in de paragraaf bedrijfsvoering, en de bevindingen die voortvloeien uit de interne controles en anderszins zijn geconstateerd, getrouw weergeven. Begin 2024 zijn decentrale overheden en accountants geconfronteerd met de mededeling van het ministerie van BZK dat het regelgevend kader voor de rechtmatigheidsverantwoording nog niet af is. De gemeentewet en de wet gemeenschappelijke regelingen zijn weliswaar gewijzigd maar dat geldt niet voor uw verslaggevingsregels, het BBV, en voor onze controlecriteria, zoals opgenomen in het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO). Inmiddels is bekend geworden dat de Algemene Rekenkamer heeft aangegeven fundamentele bezwaren te hebben tegen de voorgestelde regelgeving. Dat houdt snelle aanpassing van de regels tegen.
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
Als accountants betreuren we deze, voor ons niet beïnvloedbare, en voor ons beide lastige, omstandigheden. We houden u aangesloten op de actuele ontwikkelingen en verwachten niet dat de afgifte van de controleverklaring die staat gepland vertraging zal oplopen. Rechtmatigheid uitgelegd Rechtmatigheid houdt in dat alle handelingen van de gemeente in overeenstemming zijn met de geldende wet- en regelgeving. Dit omvat onder andere aanbestedingen, omgevingswet, arbeidsomstandigheden en subsidievoorwaarden. In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording wordt de focus gelegd op de financiële rechtmatigheid, waarbij het college moet worden verantwoord dat baten, lasten en balansmutaties rechtmatig zijn uitgevoerd. In 2005 zijn negen criteria vastgesteld om het begrip financiële rechtmatigheid concreet te maken. Het college legt in de jaarrekening verantwoording af over al deze criteria. De eerste zes criteria, die gerelateerd zijn aan de getrouwheid van de financiële informatie, worden weerspiegeld in de balans en de staat van baten en lasten. De overige drie criteria, die specifiek gaan over rechtmatigheid, worden behandeld in de rechtmatigheidsverantwoording. De volgende criteria vallen onder ons getrouwheidsoordeel:
Dat betekent niet dat de rechtmatigheidsverantwoording niet kan worden opgesteld of dat de controle daarop nog niet is uitgevoerd, omdat op basis van de conceptregelgeving en de daarop gebaseerde uitspraken en toelichtingen, veel mogelijk is. Onze cijfermatige controles ondervinden hier geen hinder van en u bent zelf aan de slag gegaan met de rechtmatigheidsverantwoording. Inmiddels heeft BZK in IBI Nieuwbrief 121 en 122 decentrale overheden gevraagd om, conform de gewijzigde Gemeentewet, “gewoon” een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening. Daarmee is begin maart 2023 duidelijkheid gekomen, waardoor organisaties en accountants verder kunnen.
•
Calculatiecriterium
•
Valuteringscriterium
•
Adresseringscriterium
•
Volledigheidscriterium
•
Aanvaardbaarheidscriterium
•
Leveringscriterium
De volgende criteria vallen onder de rechtmatigheidsverantwoording: •
Voorwaardencriterium
•
Begrotingscriterium
•
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
23
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
Getrouwheid rechtmatigheidsverantwoording
Werkzaamheden accountant t.a.v. de rechtmatigheidsverantwoording
Met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording toetst de accountant uitsluitend of de jaarrekening getrouw is, maar toetst daarbij ook of de rechtmatigheidsverantwoording dat is. Dit betekent onder meer dat afwijkingen van rechtmatigheid (voor zover deze niet ook van invloed zijn op het getrouwe beeld), geen invloed hebben op de strekking van de controleverklaring. Hierdoor kan het bijvoorbeeld voorkomen dat er omvangrijke afwijkingen van rechtmatigheid zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording van het college, terwijl de strekking van de controleverklaring toch goedkeurend is, omdat de omvangrijke rechtmatigheidsfouten getrouw zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. En die verantwoording is ‘waar’, dus getrouw. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is mede bedoeld om het gesprek te ondersteunen tussen de gemeenteraad en het college, over de (financiële) rechtmatigheid, met als doel om zowel de kaderstellende als de controlerende rol van de raad te versterken. Wij evalueren de huidige status van de kaderstelling en de drie afzonderlijke criteria, waarover door het college verantwoording afgelegd moet worden.
De accountant dient, in overeenstemming met de NBA-handreiking 1152, op basis van de evaluatie van de opzet en het bestaan van de werkzaamheden van de VIC-functie per proces te beoordelen of deze kwalificeert als een effectieve beheersingsmaatregel waarop de accountant kan steunen. Bij het bepalen van de aard, timing en omvang van controlewerkzaamheden verricht de accountant werkzaamheden om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen over de effectieve werking van de VICfunctie als interne beheersingsmaatregel over het gehele boekjaar. Dit betreft een mix van de volgende werkzaamheden:
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Status kaderstelling
•
Vaststellen dat uitgevoerde werkzaamheden conform de geplande werkzaamheden zijn;
•
Inspecteren van de werkdocumenten, onderliggende documentatie en rapportages op onderlinge consistentie en het bespreken van de VIC uitkomsten met de controller en functionarissen van de VIC-functie;
•
Vaststellen dat er voldoende en geschikte informatie is verkregen om de VICfunctie in staat te stellen redelijke conclusies te trekken, waaronder het inspecteren van de onderliggende brondocumentatie die door de VIC-functie is gebruikt bij de uitvoering van de werkzaamheden;
Of het nu de financiële kaders van de begroting zijn, de verordeningen of de beleidsmatige kaders in de vorm van visies en nota’s, het is bijna altijd het college dat de kaders formuleert. De raad stelt deze kaders al dan niet na enige discussie en soms met amendementen vast.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 gemeente Putten
Als gevolg van de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording hebben veel decentrale overheden kaderstellingen geactualiseerd. In onze controle hebben wij ons gebaseerd op de volgende kaders: •
Controleverordening
•
Financiële verordening
•
Normenkader, inclusief verantwoordingsgrens
24
Inleiding
Inleiding
•
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Reperformance van de VIC, waarbij eveneens wordt vastgesteld dat de bevindingen in de rapportages van de VIC-functie consistent zijn met de uitkomsten van de uitgevoerde werkzaamheden. Naast de reperformance voert de accountant ook eigen gegevensgerichte werkzaamheden en deelwaarnemingen uit op transacties die door de cliënt niet in de werkzaamheden (uitgevoerde steekproef, spend analyse, deelwaarneming) zijn betrokken;