F-voorlopige-jaarstukken-2022
Tekst van het document
Voorlopige jaarstukken 2022 Samen voor veilig
Datum Status 31-03-2023 voorlopig, 1e aanbieding AB 12-07-2023 definitief Vastgesteld door het Algemeen Bestuur in de vergadering van 12 juli 2023, namens deze, voorzitter, secretaris, J. Hamming S. van den Broek
Inhoudsopgave 1.
Jaarverantwoording
4
B. Jaarrekening
1.1
Wat hebben we gedaan: belangrijkste ontwikkelingen?
4
1.
Jaarrekening 2022
57
Wat heeft het gekost: financiële ontwikkelingen
1.1
Overzicht van baten en lasten
57
6
1.2
Resultaatbestemming
12
Analyse afwijkingen in het overzicht van baten en lasten en beoordeling begrotingsrechtmatigheid
58
1.3
Overzicht incidentele baten en lasten
60
1.4
Balans per 31 december 2022
62
14
1.5
Toelichtingen
64
14
1.6
SISA verantwoording 2022
76
1.7
Uitvoeringsinformatie
77
C.
Overige gegevens
1.2 1.3
A. Jaarverslag 2.
Programma Crisisbeheersing
2.1 Thema Crisisbeheersing 2.2 Thema Geneeskundige hulpverlening (GHOR)
19
3.
22
Programma Brandweerzorg
80
C.2. Gebeurtenissen na balansdatum
82
33
C.3. Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
82
36
Bijlagen
22
3.2 Thema risicobeheersing
26
3.3 Thema vakbekwaamheid
29
3.4 Thema gemeenschappelijke meldkamer
31
3.5 Thema Kazernes 4.
Programma Organisatie
4.1. Thema Bedrijfsvoering 5.
3
C.1. Voortgangsoverzicht investeringen
3.1. Thema Brandweerzorg
36 I
Toelichting GRIP opschaling
83
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
41
II
Afschrijvingstermijnen
84
6.
Mutaties reserves
42
III
Definities ratio’s
86
7.
Heffing vennootschapsbelasting
43
IV
8.
Paragrafen
44
Definitieve kostenopgave 1e opvang ontheemden Oekraine (t.b.v. Ministerie JenV)
87
8.1 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing
44
8.2 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen
50
8.3 Paragraaf Financiering
50
8.4 Paragraaf Bedrijfsvoering
52
8.5 Paragraaf Verbonden partijen
53
1. Jaarverantwoording Voor u ligt de jaarverantwoording van Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) over 2022. Het beleidsmatig kader wordt gevormd door het Beleidsplan Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland 2021-2024 ‘Kracht van samen, samen voor veilig’ en de begroting 2022. We leggen één keer per jaar formeel verantwoording af en twee keer per jaar sturen wij bij over de uitgevoerde taken en de daarbij behorende middelen. Voor het Algemeen Bestuur zijn dit tevens de momenten om waar nodig de begroting voor het jaar daarop bij te stellen en bij te sturen. In deze jaarverantwoording rapporteren we per programma en thema over de hoofdlijn van de voortgang en eventuele afwijkingen. Het financiele resultaat wordt vervolgens weergegeven in twee tabellen: het totaalniveau van baten en lasten en een uitsplitsing per wijziging.
1.1 Wat hebben we gedaan: belangrijkste ontwikkelingen? VrZW in 2022 Maatschappelijke opgaven Opvang ontheemden Oekraïne Het Rijk heeft de 25 veiligheidsregio’s betrokken bij het realiseren van opvang voor gevluchte Oekraïners, vanwege de inval van Rusland in Oekraïne. Voor de regio Zaanstreek-Waterland betekende dit het verwezenlijken van gemeentelijke (crisis)noodopvanglocaties voor 2.592 Oekraïense ontheemden. Om dit evenredig te verdelen in de regio is een quotum per gemeente vastgesteld. VrZW heeft een coördinerende rol gekregen om de gemeenten te ondersteunen bij het realiseren van locaties. Eind 2022 worden in de regio Zaanstreek-Waterland rond de 1.285 Oekraïense ontheemden opgevangen in gemeentelijke noodopvanglocaties. VrZW heeft ondersteund met het leveren van een structuur voor bestuurlijke afstemming en er is capaciteit geleverd voor de benodigde crisiscommunicatie. Ook zijn gemeenten door de GHOR, net als bij de opvang van asielzoekers, ondersteund en geadviseerd bij de organisatie van de zorg voor Oekraïners. VrZW heeft ook (tijdelijk) ondersteuning geboden bij de landelijke opgave rond infor-
4
matiedeling en vluchtelingenspreiding. Vanuit VrZW is één medewerker gedetacheerd naar het Knooppunt Coördinatie Informatie Oekraïne (KCIO) en zijn twee medewerkers werkzaam bij het Landelijk Coördinatiepunt Vluchtelingen Spreiding (LCVS).
We leggen één keer per jaar formeel verantwoording af Crisisnoodopvang asielzoekers Op 24 juli 2022 heeft het Veiligheidsberaad besloten om akkoord te gaan met de opdracht om per veiligheidsregio van 1 juli tot 1 oktober crisisnoodopvang te realiseren met een capaciteit van 225 opvangplekken. VrZW heeft deze opvangplekken gerealiseerd in de atletiekhal van A.V. Lycurgus in Assendelft. Deze locatie is 22 juli open gegaan en 30 september weer overgedragen aan de atletiekvereniging. Voor de opvang van asielzoekers is een projectorganisatie ingesteld onder regie van VrZW. Bij de voorbereiding en uitvoering is nauw contact onderhouden met medewerkers van de gemeente Zaanstad en verschillende organisaties die actief zijn in Assendelft. Vanwege toenemende druk op de gehele migratieketen heeft het kabinet op 9 augustus een extra hulpverzoek gedaan om per veiligheidsregio 450 asielzoekers op te vangen tot 31 december 2022. CNO Baanstee Noord opende op 5 oktober haar deuren. Tussen 30 september en 5 oktober zijn de 225 bewoners tijdelijk gehuisvest in Taets Art en Event Park in Zaandam. Verbindingen in netwerken De samenwerking, nodig voor de verschillende crisisactiviteiten, heeft het netwerk intern, met de verschillende ketenpartners en benodigde externe partijen, op zowel regionaal, bovenregionaal en landelijk niveau, enorm versterkt.
Veranderende wet- en regelgeving Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging Bouwen (WKB) De minister heeft de datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouwen in 2022 opnieuw opgeschort, ditmaal naar 1 juli 20231. Vanuit de veiligheidsregio wordt actief afstemming en samenwerking gezocht met de gemeenten en andere relevante partijen, zoals de omgevingsdiensten, waardoor kennis van elkaars producten en werkprocessen ontstaat. De vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft aangegeven dat een half jaar van te voren bekend moet zijn wanneer de Omgevingswet definitief ingaat. Deze periode is nodig om voorbereidingen te treffen voor de inwerkingtreding. Evaluatie Wet veiligheidsregio’s Met de contourennota Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg geeft de Rijksoverheid opvolging
1
5
aan de aanbevelingen uit het rapport ‘Evaluatie Wet veiligheidsregio’s’ van 4 december 2020. De definitieve contourennota is op 6 december 2022 door het ministerie van Justitie en Veiligheid gepubliceerd en gedeeld met de Tweede Kamer. In de contourennota staat de vraag centraal hoe we ervoor kunnen zorgen dat de crisisbeheersing in Nederland toekomstbestendig blijft, met het oog op de aanpassing van de Wet veiligheidsregio’s. De afgelopen maanden hebben zowel de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) als het Veilig-heidsberaad meegedacht hoe deze thema’s vorm moeten krijgen in de nieuwe wet. Brede toekomstige beschouwing brandweerzorg Op 7 oktober 2022 heeft het Algemeen Bestuur van VrZW het Regionaal repressief dekkingsplan 2022-2025 vastgesteld. Daarbij zijn vier knelpunten geconstateerd
Inmiddels is de inwerktreding van de Omgevingswet opnieuw uitgesteld naar 1 januari 2024
die de continuïteit van de brandweerzorg onder druk zetten: het in de toekomst niet meer mogen kazerneren en consigneren van vrijwilligers vanwege Europese regelgeving, de afnemende beschikbaarheid van duikteams en redvoertuigen, de bereikbaarheid van posten in de stedelijke omgeving die steeds lastiger wordt en het dalende aanbod van voldoende vrijwilligers. Daarnaast wordt sinds voorjaar 2022 geconstateerd dat regelmatig posten te weinig sterkte hebben. Er is sprake van circa 5% dooralarmeringen doordat de bezetting van tankautospuiten niet compleet is. Het Algemeen Bestuur heeft daarom op 28 oktober 2022 opdracht gegeven om de inrichting van de repressieve brandweerzorg via een geleidelijke weg meer toekomstbestendig te maken, startend met het op orde brengen van de basis in met name het zuidelijk deel van Zaanstad. De uitwerking richt zich op het oplossen van de grootste problemen zoals de continuïteit en de beschikbaarheid van duikteams, redvoertuigen en basisbrandweerzorg. Om dit te realiseren is het noodzakelijk toe te groeien naar een meer beroepsmatige inrichting van de repressieve organisatie. Meer informatie over de brede beschouwing toekomstige beschouwing brandweerzorg is opgenomen in hoofdstuk 3, paragraaf 3.1.2. Ontwikkelingen binnen de organisatie Samen Werken Een belangrijk speerpunt binnen VrZW is ‘meer in verbinding met onze omgeving’.
Om collega’s hierbij optimaal te faciliteren is in 2022 de eerste stap gezet naar een flexibel kantoorconcept. Optimaal is dit concept nog niet omdat de verouderde gebouwinrichting het nog onvoldoende mogelijk maakt om volledig flexibel te werken en ketenpartners in een hybride werkconcept te ontmoeten. Onze eerste verkenning om in het pand Prins Bernhardplein naast VrZW ook samenwerkingspartner GGD Zaanstreek-Waterland te huisvesten levert een positief beeld op. Eind 2022 heeft het bestuur ons de opdracht gegeven om hiervoor de businesscase, samen met de GGD, nader uit te werken. Voor meer informatie zie hoofdstuk 4.
6
COVID-19 Het jaar 2022 is begonnen met een lockdown. Veel collega’s hebben in de maanden januari en februari waar mogelijk thuis gewerkt of werkten hybride (thuis en op kantoor). De beschikbaarheid van de duikteams was in deze periode nijpend. Duikers met een positieve coronatest kregen, conform landelijke richtlijnen, een duikverbod opgelegd die alleen via een herkeuring door een daartoe bevoegde duikarts kon worden opgeheven. Met het verlenen van vrijstelling voor brandweer-duikers en met het dalen van het aantal besmettingen is dit probleem opgelost.
1.2 Wat heeft het gekost: financiële ontwikkelingen Financieel resultaat De primaire begroting 2022 werd in de zomer van 2021 bestuurlijk vastgesteld en sloot met een positief resultaat van € 155.000. Op 8 juli 2022 is de 1e bestuurs rapportage 2022 door het Algemeen Bestuur vastgesteld met een verwacht eindresultaat van nihil. In de 2e bestuursrapportage, die op 9 december 2022 door het Algemeen Bestuur werd vastgesteld, werd een positief resultaat verwacht van € 159.000. Na het opstellen van de jaarrekening over 2022 sluit het exploitatieresultaat op €22.000 positief. De toelichting op de cijfers richt zich op de verschillen die na de 2e bestuursrapportage zijn ontstaan. Een financieel overzicht op hoofdlijnen geeft op programmaen themaniveau het volgende beeld:
Programma (bedragen x € 1.000)
Begroting Primair
Begroting na wijziging
Rekening 2022
Crisisbeheersing
-
€-3.614
€-8.109
€-4.495
Geneeskundige hulpverlening
€-158
€-163
€-156
€7
Brandweerzorg
€-317
€-429
€-521
€-92
Vakbekwaamheid
€-325
€-325
€-279
€46
Kazernes
€-1.073
€-1.196
€-1.137
€59
Beheer gemeenschappelijke meldkamer
€-546
€-546
€-596
€-49
-
€-3
€-18
€-16
€-518
€-651
€-688
€-37
€-30.496
€-30.645
€-30.645
€0
-
-
-
-
-
-
-
-
€-33.434
€-37.571
€-42.148
Crisisbeheersing
€1.532
€5.074
€9.478
€4.403
Geneeskundige hulpverlening
€1.337
€1.158
€1.111
€-48
Brandweerzorg
€14.511
€14.494
€14.971
€477
Vakbekwaamheid
€3.344
€3.488
€3.421
€-66
Kazernes
€1.265
€1.369
€1.186
€-183
Beheer gemeenschappelijke meldkamer
€1.111
€1.124
€1.110
€-14
Risicobeheersing
€2.358
€2.491
€2.631
€141
€7.820
€8.505
€8.521
€16
€1
€10
€-2
€-12
-
-
-
-
-
-
-
-
Total lasten
€33.279
€37.712
€42.427
Saldo van baten en lasten
€-155
€141
€278
€137
Thema
N/V
Saldo
N/V
Baten Crisisbeheersing
Brandweerzorg
Risicobeheersing
Algemene dekkingsmiddelen Heffing Vennootschapsbelasting
Organisatie (Overhead) Algemene dekkingsmiddelen Vennootschaps belasting
Bedrag onvoorzien
Onvoorzien
Organisatie (Overhead)
Totaal baten
V
€-4.577
V
Lasten Crisisbeheersing
Brandweerzorg
Algemene dekkings middelen Heffing Vennootschapsbelasting
Organisatie (Overhead) Algemene dekkingsmiddelen Vennootschaps belasting
Bedrag onvoorzien
Onvoorzien
Organisatie (Overhead)
€4.714
Toevoeging reserves
Mutaties reserves
-
-
-
-
Onttrekkingen reserves
Mutaties reserves
-
€-300
€-300
-
€-155
€-159
€-22
Resultaat
7
N
V
€137
N
N
De ontwikkeling van het uiteindelijke voordelige resultaat 2022 kan als volgt weergegeven worden:
Bedragen x € 1.000
Voor/nadelig
€
Vastgestelde primaire begroting 2022
-155
V
Structurele wijzigingen uit 2021 Bijstelling GHOR
€-155
V
Hogere index Brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR)
€-42
V
Bijstelling Meldkamer Noord - Holland
€23
N
Overige mutaties
€17
N
Verwacht saldo na structurele wijzigingen
€
-157
V
€
-312
V
Mutaties Burap 1-2022 Herijking, besteding en vrijval salarisbegroting en inhuur derden
€58
N
Bijstelling ICT kosten
€185
N
Aframen kapitaallasten
€-143
V
Overige mutaties
€212
N €312
N
-
Verwacht saldo genoemd in Burap I
Mutaties Burap 2-2022 Herijking, besteding en vrijval salarisbegroting en inhuur derden
€-7
V
Bijstelling bijdrage Brandweerschool opleidingsjaar 2021-2022
€-52
V
Hogere index Brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR)
€-106
V
Overige mutaties
€6
N €-159
V
Verwacht saldo genoemd in Burap 2
€-159
V
Mutaties na Burap 1 en 2
€137
N
€
V
Nadere toelichting De belangrijkste verschillen ten opzichte van de ‘begroting na wijziging’ zijn weergegeven in onder-
8
-22
staande tabel. Deze verschillen hebben zonder uitzondering een incidenteel karakter. Een nadere detaillering en toelichting per post is opgenomen bij de afzonder lijke programma’s/thema’s.
Recapitulatiestaat op hoofdlijnen (bedragen x €1.000)
Baten mutatie
Lasten mutatie
Salarissen, detacheringsopbr. en inhuur derden
€-20
€50
€30
Opvang vluchtelingen
€-4.490
€4.490
0
Extra afschrijving voertuigen
0
€140
€140
Extra kosten hoge inflatie
0
€102
€102 €-135
€-67
€
Totaal mutatie
€-4.577
€4.714
Salarissen, inhuur derden en detacheringen Om grip te houden op de salarisbegroting (inclusief inhuur en externe detacheringen) wordt deze elk kwartaal geactualiseerd. Hoewel vacatures langer open bleven staan dan gedacht vallen de loonkosten enigszins hoger uit dan bij de tweede bestuursrapportage werd verwacht. Dit wordt met name veroorzaakt door moeilijk in te schatten variabelen zoals de herziene reiskostenregeling woon-werkverkeer, dienstreizen en thuiswerkvergoeding. Daarnaast is ook een detacheringsopbrengst vervallen die niet eerder werd voorzien.
De gestegen prijzen hebben we binnen de exploitatie van 2022 op kunnen vangen.
Extra afschrijving voertuigen Een tweetal tankautospuiten die tegen hun af schrijvingstermijn aan zaten bleken na defect te kostbaar om nog te repareren. Daarnaast wordt in het nieuwe dekkingsplan niet meer met de SIE2 gewerkt. De pilot hiervoor is afgerond. De voertuigen zijn buiten dienst gesteld. Alle genoemde voertuigen worden versneld afgeschreven. Extra kosten door hoge inflatie Zoals in de media nadrukkelijk werd besproken, is er zowel nationaal als internationaal sprake van een ongekende inflatie. In de begroting 2022 was hiervoor vanzelfsprekend geen compensatie voor opgenomen.
-68 €
Saldo mutatie
Overige mutaties
Opvang vluchtelingen De kosten door de crisisnoodopvang asielzoekers worden volledig gecompenseerd door de rijksbijdrage via het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Hierdoor is per saldo sprake is van een budgetneutraal karakter.
9
Reserve mutatie
0
€137
Investeringsniveau in 2022 In 2022 is een deel van de beschikbare investeringsruimte en de doorgeschoven investeringen uit voorgaande jaren niet benut. Dit wordt onder meer veroorzaakt doordat de productietijd (van voertuigen) een aanzienlijke doorlooptijd kent. Het gaat hier o.a. om een schuimblusvoertuig, tankautospuiten, dienstauto’s en piketvoertuigen en het niet leveren van chips.
Doorgeschoven investeringen
Totaal
2019
€3.879.406
2020
€3.356.621
2021
€5.250.165
2022
€6.856.041
Financiële gevolgen 1e opvang ontheemden Oekraïne Het kabinet heeft toegezegd dat de meerkosten door de 1e opvang van ontheemden Oekraïne volledig van rijkswege worden vergoed. Het betreft de meerkosten die worden gemaakt door zowel de veiligheidsregio als de gemeenten en de GGD en/of GHOR. De regeling is door de volledige vergoeding budgetneutraal. De volgende kosten komen voor vergoeding in aanmerking:
• de kosten die de veiligheidsregio maakt voor de coördinatie en de 1e opvang van ontheemden uit Oekraïne; • de kosten die binnen een regio waarbinnen de veiligheidsregio haar taken uitvoert, door gemeenten worden gemaakt, voor zover deze in plaats van of in aanvulling op, de veiligheidsregio belast zijn met de coördinatie en de 1e opvang van ontheemden uit Oekraïne; • de kosten die binnen een veiligheidsregio door GGD en/of GHOR worden gemaakt, voor de uitvoerende taken die betrekking hebben op de 1e opvang van ontheemden uit Oekraïne en voor zover deze taken niet in aanmerking komen voor een vergoeding
op grond van de Wet publieke gezondheid of een andere regeling op basis waarvan de organisatie haar taken uitvoert. Wij hebben in het najaar van 2022 een voorschot aanvraag mede namens gemeente Wormerland en de GGD bij het Rijk ingediend. Deze is goedgekeurd en ontvangen. Bij de jaarrekening zijn de definitieve kosten inzichtelijk gemaakt via onderstaand overzicht. Deze opgave sluit aan met de verplichte bijlage nummer 5, bestemd voor het Ministerie van JenV.
Format verantwoording veiligheidsregio’s Veiligheidsregio : Postadres : IBAN {bankrekeningnummer} :
Kostensoort
Zaanstreek - Waterland Prins Bernhardplein 112 NL84 BNGH 0285 1610 91
Opgave kosten Veiligheidsregio Zaanstreek - Waterland
Meerkosten coördinatie gemeente {naam} Voorzien van bijlage
€-
Hotels/centra
€1.575.852
Overige specifieke meerkosten {Voorzien van toelichting}
€-
Overige Meerkosten
€238.679
Brandweerzorg repressie/incidentenbestrijding Meldkamer ROC (opleidingen) GHOR Preventie Crisisbeheersing & rampenbestrijding Risicobeheersing
€109.665
Bevolkingszorg Bedrijfsvoering
10
Overige taken/activiteiten
€129.014
Totaal kosten 2022
€1.814.531
Financiële gevolgen crisisnoodopvang asielzoekers Net als bij de meerkosten 1e opvang van ontheemden Oekraïne heeft het Rijk toegezegd dat ook de meerkosten voor de crisisnoodopvang asielzoekers (CNO) volledig van rijkswege worden vergoed. Deze regeling is dan ook budgetneutraal. Er wordt onderscheid gemaakt tussen werkzaamheden die de veiligheidsregio in eigen beheer uitvoert en werkzaamheden namens de gemeenten en GGD vanuit de coördinerende taak van de veiligheidsregio. Onze werkzaamheden in eigen beheer betreft de crisisnoodopvang asielzoekers op de locatie in Assendelft en de opbouw van de locatie in Purmerend. De werkzaamheden die vallen onder onze coördinerende taak betreft de crisisnoodopvang asielzoekers op de locatie in en uitgevoerd door gemeente Purmerend samen met gemeente Edam – Volendam. Eind 2022 zijn alle kosten gedeclareerd bij het Rijk via de kostendeclaratie die is ingediend bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA).
11
Onderstaand overzicht geeft een beeld van de totale declaratie over 2022. Het betreft uitsluitend de kosten van de werkzaamheden in eigen beheer van de veiligheidsregio en betreft ruim € 6.000.000. verdeeld over beide locaties.
Crisisnoodopvang locatie
Opgave kosten Veiligheidsregio Zaanstreek - Waterland
Assendelft
€3.824.716
Purmerend
€2.491.311
Totaal kosten
€6.316.027
1.3
Resultaatbestemming
Voorgesteld besluit Deze jaarrekening over boekjaar 2022 sluit met een voordelig saldo van afgerond €22.000. Voor het positieve exploitatieresultaat van €21.705 wordt voorgesteld dit uit te keren aan de deelnemende gemeenten. Het Algemeen Bestuur wordt bij de definitieve vaststelling van de jaarstukken op 12 juli 2023 gevraagd de volgende besluiten te nemen:
• Het resultaat 2022, ter hoogte van €21.705 terug te betalen aan de aangesloten gemeenten conform de verdeelsleutel 2022; • De nog niet afgeronde investeringskredieten 2022 door te schuiven naar de periode 2023-2025 (zie overzicht par. 1.5.1 in onderdeel B van de jaarrekening 2022); • De in de eindbalans 2022 aanwezige bestemmings reserves Meldkamer, WNRA en de bestemmingsreserve aanpassing huisvesting als gevolg van hybride werken mee te nemen naar 2023. De voorgestelde teruggave aan de gemeenten is als volgt te specificeren:
Gemeentelijke bijdrage 2022 Gemeente
Begroting 2022
Verdeling resultaat 2022
Definitieve bijdrage 2022
Edam-Volendam
€2.652.530
€-2.159
€2.650.371
Landsmeer
€804.717
€-655
€804.062
Oostzaan
€701.470
€-571
€700.899
Purmerend
€7.172.155
€-5.837
€7.166.318
Waterland
€1.535.036
€-1.249
€1.533.787
Wormerland
€1.352.835
€-1.101
€1.351.734
Zaanstad
€12.452.921
€-10.134
€12.442.787
Totaal
€26.671.664
€-21.705
€26.649.959
Proces Na vaststelling van de voorlopige Jaarstukken 2022 in het Algemeen Bestuur van 31 maart 2023, worden de voorlopige jaarstukken (conform Gemeenschappelijke regeling VrZW, art. 24, lid 1) ter kennisname aan de raden van de deelnemende gemeenten gezonden. Op
12
12 juli 2023 stelt het Algemeen Bestuur de Jaarstukken 2022 definitief vast. Na definitieve vaststelling vindt de teruggave aan de gemeenten plaats.
A. Jaarverslag
13
2. Programma Crisisbeheersing 2.1
Thema Crisisbeheersing
Beleidskader
Voortgang
Samen met onze crisispartners brandweer, bevolkingszorg, Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en Politie en waar nodig met veiligheidspartners zorgen we voor de voorbereiding van de crisisbeheersing.
Leiding & Coördinatie en informatiemanagement Crisisdiagnose Met het vaststellen van het herziene Regionaal Crisisplan (RCP) eind 2021 is geformaliseerd dat (onderdelen van) de regionale crisisorganisatie kunnen worden geactiveerd voor een niet-acute en/of dreigende situatie. Het proces om te bepalen wat er speelt en of er een (voorbereidende) taak is voor de regionale crisis organisatie, noemen we crisisdiagnose. In het overzicht hiernaast worden situaties weergegeven waar een crisisdiagnose op heeft plaatsgevonden.
2.1.1 Wat wilden we bereiken? Prioriteiten in 2022 • Leiding & Coördinatie en informatiemanagement • Onderzoeken en inrichten van (nieuwe) netwerken • Uitvoering programma Risico- en Crisis communicatie van het NIPV • Interregionale watercrisisoefening ‘Waterrijk’ • Uitvoering Beleidsplan Multidisciplinair Opleiden Trainen en Oefenen 2021-2024 • Bevolkingszorg
14
2.1.2 Wat hebben we gedaan?
Nr.
Datum/periode
Plaats
Crisisdiagnose potentiële dreiging
Toelichting:
1
7 mrt
ZaanstreekWaterland
Opvang 15 Oekraïense vluchtelingen
Dit was een voorwaarschuwing voor een mogelijke GRIP 2 situatie
2
20 apr
Zaandam
ICT-storing ziekenhuis Zaandam
Preparatie op mogelijk uit plaatsen patiënten Versterken informatiepositie i.s.m. veiligheidsregio’s Amsterdam-Amstelland en Kennemerland
3
10 mei
Zaanstad
Demonstratie rondom vrachtschip (IJmuiden of Zaanstad)
4
5 juni
Oostzaan
Verwacht slecht weer Lentekabinet Twiske
Voorbereiden scenario ‘slecht weer’
5
4 juli
Zaandam
Verwacht boerenprotest
Blokkade distributiecentrum AH Zaandam
6
30 juni t/m 10 juli
ZaanstreekWaterland
Verwacht boerenprotest
Blokkade A7
7
4 aug t/m 5 sept
ZaanstreekWaterland
Landelijke opschaling waterschappen vanwege droogte
Vanuit Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier volgde hierop een periodiek memo m.b.t. de situatie
8.
3 sept
ZaanstreekWaterland
Voorbereiding kermis Volendam in samenhang met Dutch GP en nazomerfeesten Purmerend
Afstemmingsoverleg i.v.m. hoge evenementendruk in regio.
9
15 t/m 18 dec
ZaanstreekWaterland
Gladheid en ijzel met code oranje weerwaarschuwing KNMI
Met name NW32 afstemming over aanpak crisiscommunicatie
10
19 dec
Purmerend
Medewerkers onwel door vreemde lucht in ziekenhuis na wateroverlast
Afstemming over mogelijke ontruiming ziekenhuis en communicatie.
11
30 dec
Purmerend
Potentiële weersverwachting
Mogelijke tijdelijke verplaatsing inwoners CNO Purmerend i.v.m. harde wind.
Pre-regionaal operationeel team (ROT) en Pre-regionaal Beleidsteam (RBT) Bij een potentiële dreiging of een niet-acute crisis, wordt afhankelijk van de crisisdiagnose, een pre-ROT
2
15
ingericht. Op basis van het soort dreiging of niet-acute crisis is sprake van maatwerk in de omvang en samenstelling van de crisisteams.
De drie Veiligheidsregio’s Kennemerland, Noord-Holland Noord en Zaanstreek-Waterland vormen samen District Noordwest 3 (NW3).
Nr.
Datum / periode
Plaats
Potentiële dreiging / niet-acute crisis:
1.
Jan t/m 17 febr
Zaanstreek-Waterland
Pré-RBT COVID-19
2.
2 t/m 7 mrt
Zaanstreek-Waterland
Pré-ROT Oekraïne
4.
1 mrt t/m 30 juni
Zaanstreek-Waterland
Pré-RBT Oekraïne
3.
12 mrt t/m 30 aug
Zaanstreek-Waterland
Pré-ROT Oekraïne
Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings procedure (GRIP)-incidenten Onderstaand zijn de incidenten weergegeven waarbij opgeschaald is binnen de crisisstructuur.
Nr.
Datum/ periode
GRIP
Plaats
Incident:
1.
14 jan
1
Zaandam
Gaslekkage Twiskeweg
2.
8 t/m 12 mrt
2
Zaanstreek-Waterland
Crisisnoodopvang en noodopvang Oekraïense vluchtelingen
3.
27 aug
1
Waterland
Onderkoeling op ponton bij Fleet festival IJmeer
4.
28 okt
1
Zaandam
Brand met gevaarlijke stoffen in bedrijfspand met drugslab
5.
17 nov
1
Westknollendam
Zeer grote brand bedrijfspand
Onderzoeken en inrichten van (nieuwe) netwerken Het totale netwerk aan crisispartners waar VrZW op enige manier een relatie mee heeft en hun contact personen voor de crisisbeheersing zijn in 2022 in beeld gebracht. In het beheer en onderhoud van de netwerken met betrekking tot Cyber en Waterveiligheid is voorzien. Voor de overige netwerken is een netwerkstrategie in ontwikkeling. De nodige stappen zijn inmiddels gezet om de rol van de veiligheidsregio bij digitale ontwrichting en klimaatverandering te bepalen. Voor het thema digitale ontwrichting zijn in NW43 verband afspraken gemaakt en is planvorming ontwikkeld.
3
Informatiegestuurd werken Om de informatiepositie van onze crisisorganisatie en
De vier Veiligheidsregio’s Kennemerland, Amsterdam-Amstelland, Noord-Holland Noord en Zaanstreek-Waterland vormen samen District Noordwest 4 (NW4).
16
Uitvoering programma Risico- en Crisiscommuni catie van het NIPV Risicocommunicatie is een belangrijk instrument om het veiligheidsbewustzijn én de zelfredzaamheid van inwoners te versterken en reikt verder dan alleen brandveiligheid. Het Nederland Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) heeft, in samenwerking met VrZW en andere veiligheidsregio’s een conceptversie van het programma ‘Risico- en crisiscommunicatie 2022-2026’ geformuleerd. Onze regionale doorvertaling hiervan is bijna gereed.
haar partners te versterken is er een programmaplan opgesteld voor Multidisciplinaire Informatiegestuurde Veiligheid in NW4. Door het delen van informatie en met het (in de toekomst) realiseren van een actueel dynamisch bovenregionaal veiligheidsbeeld zullen we beter voorbereid zijn om onze taken op het gebied van publieke veiligheid uit te voeren. Interregionale watercrisisoefening ‘Waterrijk ‘22’. In 2022 is er veel aandacht besteed aan het programmaWaterveiligheid in Noord-Holland boven het Noordzeekanaal. In de maand mei heeft de interregionale, multidisciplinaire oefening Waterrijk ’22 plaatsgevonden. Tijdens deze oefening zijn zowel op strategisch, tactisch en operationeel niveau de crisisstructuur en de samenwerking tussen (bovenregionale) crisispartners beoefend. Hierbij is bestaande planvorming getoetst op basis van het met elkaar doorlopen van verschillende casussen. De evaluatierapporten zijn inmiddels beschikbaar en de aanbevelingen worden geïmplementeerd. Op basis hiervan is de planvorming aangepast. Multidisciplinair Opleiden Trainen en Oefenen 2021-2024 Hiernaast zijn de trainings- en opleidingsmomenten in 2022 weergegeven. Een aantal momenten is anders ingevuld dan gepland als gevolg van beperktere beschikbaarheid van personeel.
Naast het onderstaande overzicht is in samenwerking met onze partners een introductieprogramma aangeboden aan nieuwe (loco) burgemeesters en wethouders over rollen en taken in de crisisorganisatie. Ook zijn brandweercentralisten en calamiteiten coördinatoren bijgeschoold in crisisbeheersingsprocessen. Bevolkingszorg De inzet van de sectie Bevolkingszorg (incl. crisiscommunicatie) heeft zich in 2022 voor een belangrijk deel gericht op het operationeel houden van haar crisisorganisatie en het hoofd bieden aan actualiteiten en acute vraagstukken. Denk hierbij aan de inzet voor het realiseren van crisisnoodopvang voor vluchtelingen uit Oekraïne, de (crisis)-communicatie die hiermee samenhing en het realiseren van de continuïteit binnen de piketpools voor bevolkingszorg. Ook heeft het beschikbaar hebben van voldoende en vakbekwame crisisfunctiona-rissen van uit de gemeenten de nodige aandacht gevraagd. De uitkomst van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s vraagt om een herijking van de crisistaken
17
Soort oefening
Aantal keer
Commando Plaats Incident (CoPI)
9
Summerschool CoPI – Regionaal operationeel Team (ROT)
8
Themabijeenkomst CoPI – ROT
4
Themabijeenkomst Gemeentelijk Beleidsteam (GBT)
2
Regionaal Operationeel Team (ROT)
5
Gemeentelijk Beleidsteam (GBT)
1
Leiding & Coördinatie en informatiemanagement
16
van gemeenten en de daarbij benodigde inrichting en bemensing van de sectie bevolkingszorg. Dit is ook zichtbaar bij de regio’s om ons heen en in het land. Met de gemeenten en de coördinerend gemeentesecretaris is afgesproken de komende tijd te onderzoeken welke aanpassingen noodzakelijk zijn om bevolkingszorg goed te organiseren. Vakbekwaamheid en lerend vermogen Bevolkingszorg De ervaringen die in het voorjaar zijn opgedaan met de acute opvang van vluchtelingen uit Oekraïne heeft een aantal leerpunten opgeleverd. Op basis daarvan is bij het opleiden en oefenen extra aandacht besteed aan het proces ‘opvang en verzorgen’ en op de samenwerking met onze partners hierin (zoals Rode kruis en GHOR/GGD), onder andere door middel van een gezamenlijke fysieke ‘oefening opvanglocatie’. De leerpunten hieruit worden gebruikt om onze samenwerking bij de hulpverlening nog verder te verbeteren. Begin november organiseerde crisiscommunicatie in samenwerking met de GHOR een succesvolle netwerkbijeenkomst voor communicatieprofessionals van onze zorgpartners met als thema ‘hoe werken we nog beter samen in de communicatie tijdens een incident, ramp of crisis’.
2.1.3 Wat heeft het gekost? Crisisbeheersing Crisisbeheersing (bedragen x € 1.000 )
Begroting primair
Begroting na wijziging
Rekening 2022
Saldo
Lasten
€1.532
€5.074
€9.478
€4.403
Baten
-
€-3.614
€-8.109
€-4.495
€1.532
€1.460
€1.369
€-91
Totaal saldo baten en lasten
Toelichting op verschillen thema ‘crisisbeheersing’ Lasten
Voor/nadelig
Salarislasten en inhuur derden
€4
N
Hogere kosten crisis noodopvang asielzoekers (budgetneutraal)
€4.490
N
Lagere kosten oefeningen en opleidingen
€-56
V
Overige
€-35
V
Totaal lasten
€4.403
N
Baten
Hogere baten crisis noodopvang asielzoekers (budgetneutraal)
€-4.490
V
Overige
€-5
V
Totaal baten
€-4.495
V
Saldo
€-91
V
Toelichting lasten Salarislasten en inhuur derden De toelichting salariskosten en inhuur derden staat bij de algemene toelichting 1.2 Wat heeft het gekost. Hogere kosten crisisnoodopvang asielzoeker (budgetneutraal) De meerkosten door de crisisnoodopvang asielzoekers worden volledig gecompenseerd door de rijksbijdrage via het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Hierdoor is per saldo sprake is van een budgetneutraal karakter. In burap 2 heeft dit geleid tot een begrotings-
18
Voor/nadelig
wijziging voor de lasten en baten die tot september 2022 bekend waren. Zie voor een nadere toelichting van deze deze meerkosten, paragraaf 1.2. (‘Financiële gevolgen crisis noodopvang asielzoekers’) Lagere kosten oefenen en opleiden In het eerste halfjaar van 2022 lagen de prioriteiten van werkzaamheden bij de opvang van de eerste ontheemden uit Oekraïne en de crisisnoodopvang asielzoekers (CNO) in Assendelft en Purmerend. Hierdoor hebben er o.a. minder oefeningen en opleidingen plaatsgevonden dan waar rekening mee is gehouden. Dit leidt tot een incidentele onderschrijding.
asielzoekers in de CNO. De gelijktijdige opvang van de
Toelichting baten
stroom vluchtelingen uit Oekraïne en de CNO toonde de constante krapte in de zorg aan, met name ook bij
Hogere baten crisisnoodopvang asielzoeker (budget-
huisartsen. Voor Oekraïners is de zorg via een digitale
neutraal). Zie toelichting lasten.
huisartsenorganisatie op afstand georganiseerd, waarbij veel vragen worden afgevangen.
2.2 Thema Geneeskundige hulpverlening (GHOR)
De GHOR begeleidt betrokken partners ook om vooruit te kijken en benodigde maatregelen te treffen. Zo is er samen met de zorginstellingen in de regio een aan-
2.2.1
Wat wilden we bereiken?
tal scenario’s uitgewerkt op de thema’s ‘heropleving coronavirus’, ‘personele krapte in de zorg’, ‘uitval of beperkte beschikbaarheid van energie’ en ‘uitval ICT bij
Beleidskader
zorginstellingen’.
Om snel en slagvaardig op risico’s, flitsrampen en cri-
Evenementenadvisering
sissen in te spelen is de GHOR de verbindende schakel
Dit jaar vonden veel evenementen voor het eerst sinds
tussen de publieke gezondheid, de geneeskundige
jaren weer doorgang, waaronder de Dam tot Damloop.
keten, de multidisciplinaire partners zoals de politie,
Bij de advisering is rekening gehouden met de krapte
brandweer en het lokaal bestuur.
in de zorg en de mogelijke impact van een evenement op zorgcontinuïteit. Dit was het eerste jaar dat de Veld-
2.2.2
Wat hebben we gedaan?
Prioriteiten in 2022
norm Evenementenzorg is toegepast. De ervaringen worden zorgvuldig geëvalueerd. Balans na drie jaar GHOR De GHOR bestond in 2022 drie jaar en heeft in een
Rol bij langdurige crisisbestrijding en preparatie
rapportage haar balans opgemaakt. De resultaten
De GHOR heeft afstemming georganiseerd en keten-
worden in 2023 vertaald naar wat dit betekent voor de
partners en gemeenten, ondersteund en geadviseerd
taken en inrichting voor de GHOR.
bij de organisatie van de zorg voor Oekraïners en
19
2.2.3 Wat heeft het gekost? Crisisbeheersing Geneeskundige hulpverlening (bedragen x € 1.000 )
Begroting primair
Begroting na wijziging
Rekening 2022
Saldo
Lasten
€1.337
€1.158
€1.111
€-47
Baten
€-158
€-163
€-156
€7
Totaal saldo baten en lasten
€1.179
€995
€954
€-40
Toelichting op verschillen thema ‘geneeskundige hulpverlening’ Lasten
Voor/nadelig
Lagere kosten oefeningen en opleidingen
€-40
V
Overige
€-7
V
Totaal lasten
€-47
V
Baten
20
Voor/nadelig
Overige
€7
N
Totaal baten
€7
N
Saldo
€-40
V
Toelichting lasten
Toelichting baten
Lagere kosten oefening en opleiding De Hoofden Informatie bij de GHOR zouden allen een opleiding volgen om de uniformiteit in de werkwijze en het informatieproces te bevorderen. Echter voor sommige medewerkers is de crisisfunctie plus de vakbekwaamheidseisen in combinatie met reguliere functie binnen de GGD als te zwaar ervaren. Hierdoor hebben deze opleidingen niet plaatsgevonden en leidt dit tot een incidentele onderschrijding.
Niet van toepassing
21
3. Programma Brandweerzorg
22
3.1. Thema Brandweerzorg
3.1.1 Wat wilden we bereiken?
Beleidskader
Prioriteiten in 2022
Als betrouwbare partner in (brand)veiligheid, werken we vraag- en risicogericht op basis van een sterke informatiepositie aan minder incidenten, minder slachtoffers en minder schade. Dit doen we samen, vanuit vakmanschap en een goede balans tussen mens en werk.
• • • •
Dekkingsplan 2022-2025 Brede toekomstige beschouwing Brandweerzorg Doorontwikkelen en uitbreiden oefencentrum PBP Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Nationale Politie • Young Fire en Rescue Team • Landelijks steunpunten Incidentbestrijding gevaarlijke stoffen (BGS-eenheid)
3.1.2 Wat hebben we gedaan? Voortgang Knelpunten paraatheid en beschikbaarheid brandweer Er bestaan grote knelpunten ten aanzien van onder delen van de paraatheid van de brandweer. Deze hebben hoofdzakelijk betrekking op de beschikbaarheid van de duikteams en redvoertuigen (autoladders). Daarnaast komt het steeds vaker voor dat een aantal vrijwillige brandweerposten tijdelijk niet beschikbaar is. De oorzaken van deze knelpunten zijn meervoudig. Voor wat betreft de beroepsorganisatie constateren wij dat het steeds lastiger is voldoende personeel te vinden en te behouden. Hier speelt de arbeidsmarktproblematiek een grote rol. Het gevolg is dat er een zware druk ligt om nieuwe medewerkers op te leiden en inzetbaar te maken voor alle brandweertaken. Daarnaast constateren we dat het, met name rondom het duiken en deels ook voor de redvoertuigen, steeds moeilijker is om vrijwilligers op te leiden. De eisen en bijbehorende tijdsinvestering die aan de opleidingen worden gesteld zijn voor hen steeds lastiger op te brengen. Voor wat betreft de inzetbaarheid van een aantal vrijwillige posten zien we dat er over het algemeen wel voldoende vrijwilligers zijn maar dat de beschikbaarheid van de individuele vrijwilliger voor het brandweerwerk afneemt.
Om de paraatheid (brandweerzorg) in voldoende mate te kunnen garanderen wordt er regelmatig ingegrepen door tijdelijk extra personeel te consigneren of te kazerneren. Dit betreft een extra kostenpost waar op voorhand geen rekening mee is gehouden. Dekkingsplan Het Regionaal repressief dekkingsplan VrZW 20222025 is door het Algemeen Bestuur op 7 oktober 2022 vastgesteld. Hiermee heeft de regio voor de periode van vier jaar een bestuurlijk vastgesteld dekkingsplan en wordt aan de wet voldaan. Brede toekomstige beschouwing brandweerzorg Met het vaststellen van de kaders voor het dekkingsplan en het bespreken van de geconstateerde knel punten heeft het Algemeen Bestuur ook opdracht gegeven voor een brede toekomstige beschouwing brandweerzorg bij VrZW. De eerste drie stappen
23
(herijken en vaststellen bestuurlijke uitgangspunten, inzichtelijk maken van de minimaal noodzakelijke slagkracht en beschrijven van de huidige situatie per post (factsheet)) zijn uitgewerkt en op 28 oktober 2022 door het AB vastgesteld. Hierbij heeft het AB gevraagd om ook stap vier uit te gaan werken aan de hand van drie fases. Met de uitwerking van fase 1: basis op orde; 1 – 3 jaar is eind 2022 gestart. Deze fase wordt uitgewerkt in twee scenario’s en geagendeerd voor een extra AB op 24 februari 2023. Voor beide scenario’s geldt het samenvoegen van de posten Botenmakersstraat en Prins Bernhardplein op het Prins Bernhardplein in Zaanstad. Bij de financiële onderbouwing is vooral naar de personele component gekeken en zijn de indicatieve kosten voor een verbouwing van het Prins Bernhardplein opgevoerd. Vooralsnog is geen rekening gehouden met financiële voordelen zoals de bijdrage van het Rijk met betrekking tot bouwsteen 1, het verminderen van consignatie en het verder samenvoegen en/of sluiten van posten. Zie ook pagina 5, onder brede toekomstige beschouwing brandweerzorg. Doorontwikkelen en uitbreiden oefencentrum PBP De technische installaties van het oefencentrum zijn vernieuwd en voldoen aan de actuele eisen en normen. De marktoriëntatie voor het verwerven van de virtuele oefenomgeving is afgerond en gegund. De implementatie is gestart.
Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Nationale Politie De huidige DVO, voor ondersteuning van de politie met de inzet van een adviseur gevaarlijke stoffen en ontsmettingscapaciteit, heeft een looptijd tot en met 2026. Deze is voor 2022 kostendekkend afgesloten. Young Fire & Rescue Team Na de succesvolle start enkele jaren terug van het Young Fire & Rescue team (YFRT) in het Markermeergebied, zijn de voorbereidingen aangevangen om ook de beide bestaande traditionele jeugdbrandweerkorpsen van Zaanstad en Purmerend mee te nemen in deze doorontwikkeling nieuwe stijl. Inmiddels is het YFRT team Purmerend een feit.
Landelijke steunpunten Incidentbestrijding gevaarlijke stoffen (IBGS eenheden) Binnen ons brandweerdistrict NW4 is in het najaar gestart met het herijken van de gezamenlijke invulling van de IBGS taak in lijn met de landelijke visie op IBGS. De wijze van invulling van één van de zes landelijke steunpunten maakt hier onderdeel van uit. De eerste contouren van een mogelijke nieuwe organisatorische en materiële inrichting zijn in beeld. Veilig werken met motorkettingzaag Begin 2022 heeft een (zaag)ongeval plaatsgevonden tijdens een oefening waarbij een vrijwillige medewerker van VrZW ernstig gewond is geraakt. Hiervan is een interne onderzoeksrapportage opgesteld waar vijftien aanbevelingen uit voort zijn gekomen. De aanbevelingen hebben betrekking op vakbekwaamheid, techniek en procedures en worden nu uitgevoerd of zijn reeds afgerond. Zodra alle aanbevelingen zijn gerealiseerd wordt ook de les- en leerstof aangepast. Afronding verbouwing werkplaats De verbouwing van de werkplaats op het Prins Bernhardplein is helemaal afgerond. Door een combinatie van prijsindexaties en meerwerk op verschillende posten zijn er extra kosten gemaakt. Deze bedragen minder dan 10% van het totale investeringsbedrag. De meerkosten hebben we binnen de exploitatie op kunnen vangen.
Prestatie-indicatoren Onderstaande tabel lay-out komt overeen met de indeling van de VrZW dashboards voor Business Intel ligence (BI) en de landelijk vastgestelde classificaties en normen daarbij.
Incidenten per categorie Afgesloten BURAP
Incident Classificatie
3041
Totalen
III 2022
II 2022
I 2022
Totalen
939
Brand
274
Hulpverlening
548
Alarm
117
Totalen
1091
Brand
324
Hulpverlening
645
Alarm
122
Totalen
1011
Brand
192
Hulpverlening
756
Alarm
63
Zorgnorm4 prestatie VrZW Zorgnorm periode
Zorgnorm %
Aantal zorgnorm incidenten
I + II + III 2022
67,1%
210
I + II + III 2021
72,6%
208
I + II + III 2020
74,9%
171
I + II + III 2019
68,8%
176
De bestuurlijk vastgestelde zorgnorm prestatie voor VrZW bedraagt tenminste 70%
4
24
Aantal incidenten
Percentage van het aantal maatgevende incidenten waarbij de brandweer binnen de afgesproken tijd aanwezig is.
3.1.3 Wat heeft het gekost? Brandweerzorg (exclusief kazernes) Brandweerzorg Brandweerzorg (bedragen x € 1.000 )
Begroting primair
Begroting na wijziging
Rekening 2022
Saldo
Lasten
€14.511
€14.494
€14.971
€477
Baten
€-317
€-429
€-521
€-92
Totaal saldo baten en lasten
€14.194
€14.066
€14.450
€385
Toelichting op verschillen thema ‘brandweerzorg’ Lasten
Voor/nadelig
Salarislasten en inhuur derden
€65
N
Extra afschrijving voertuigen
€140
N
Hogere kosten verbouwing, brandstof en onderhoud voertuigen
€200
N
Hogere kosten ICT door abonnementen op navigatiesoftware
€40
N
Overige
€32
N
Totaal lasten
€477
N
Baten
Declaratie Hoogwater 2021
€-60
V
Opbrengst verkopen voertuigen
€-15
V
Overige
€-17
V
Totaal baten
€-92
V
Saldo
€385
N
Toelichting lasten
25
Voor/nadelig
Hogere salarislasten en inhuur derden De toelichting salariskosten en inhuur derden staat bij de algemene toelichting 1.2 Wat heeft het gekost.
kostbaar om nog te repareren. Daarnaast wordt in het nieuwe dekkingsplan niet meer met de SIE2 gewerkt. De pilot hiervoor is afgerond. De voertuigen zijn buiten dienst gesteld. Alle genoemde voertuigen worden versneld afgeschreven.
Extra afschrijving voertuigen Een tweetal tankautospuiten die tegen hun af schrijvingstermijn aan zaten bleken na defect te
Hogere kosten verbouwing, brandstof en onderhoud voertuigen Zoals in de media nadrukkelijk werd besproken, is
er zowel nationaal als internationaal sprake van een ongekende inflatie. In de begroting 2022 was hiervoor vanzelfsprekend geen compensatie opgenomen. De gestegen prijzen hebben we binnen de exploitatie van 2022 op kunnen vangen. Dit betreft extra uitgaven voor brandstof, onderhoud voertuigen en extra kosten voor het afronden van de verbouwing werkplaatsen. Hogere kosten ICT door abonnementen op navigatiesoftware De aanschaf van nieuwe voertuigen leidt tot aan vullende ICT kosten, met name als gevolg van abonnementen op navigatiesoftware. Deze zijn onvoldoende begroot bij het opnemen van de nieuwe voertuigen in de meerjareninvestering.
Toelichting baten Hogere opbrengst door verkoop voertuigen In 2022 zijn er voertuigen verkocht waarvan de opbrengst niet begroot was. Opbrengst declaratie inzet hoogwater VrZW heeft de beschikking en het bedrag van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (onderdeel van Economische Zaken) voor inzet Hoogwater juli 2021 in 2022 ontvangen.
3.2
Thema risicobeheersing
3.2.1 Wat wilden we bereiken? Beleidskader Het voorkomen van brand is beter dan het bestrijden van brand. In dit kader houdt Risicobeheersing zich bezig met de verdere ontwikkeling van het versterken van het veiligheidsbewustzijn en het vergroten van de zelfredzaamheid.
Prioriteiten in 2022 • Brandveilig leven • Zelfredzaamheid vergroten; de Zorg Brandveilig methode • WABO-advisering en toezicht • Veiligheid ‘nieuwe energiebronnen’
26
3.2.2 Wat hebben we gedaan? Voortgang Brandveilig leven De beperkingen ten aanzien van het geven van voorlichting zijn weggenomen met het beëindigen van de lockdown in verband met COVID-19. Hierdoor is er veel vraag naar voorlichting. De reguliere activiteiten zijn in 2022 weer volop uitgevoerd. Zo is er weer voorlichting gegeven op scholen, aan ouderen en op publieksevenementen. Speciale aandacht is besteed aan wooncomplexbeheerders en woningcorporaties in verband met de sinds 1 juli geldende wettelijke verplichting voor rookmelders in woningen. Ook is er extra aandacht geweest voor de wettelijke verplichting van het plaatsen van deurdrangers op nieuwe woningtoegangsdeuren. VrZW neemt daarnaast deel aan het project ‘veilige havens’ waarin samen met de politie en de gemeente aandacht wordt besteed aan de veiligheid in jachthavens. De Zorg Brandveilig methode ‘Geen Nood Bij Brand’ Om een ontruiming in een zorginstelling en de samenwerking met de brandweer bij een ontruiming te optimaliseren wordt in overleg met zorginstellingen voorlichting gegeven en worden ontruimingsoefeningen georganiseerd. Er hebben zes ontruimingsoefeningen plaatsgevonden in/met zorginstellingen. Multidisciplinaire Advisering Evenementen (MAE) Na een lange periode waarin weinig kon qua evenementen door COVID-19, zijn er weer veel evenementen georganiseerd.
Hierbij is een toename te zien van het aantal middelgrote evenementen ten opzichte van pré-corona. Om de gemeenten hierbij te ondersteunen vindt periodiek overleg (MAE) plaats tussen de hulpdiensten en de gemeenten. Hierdoor kan bij vraagstukken snel geschakeld en integraal geadviseerd worden. Ook vindt er kennisdelling plaats tussen de hulpverleners en gemeenten. Een digitaal systeem is aangeschaft dat gaat ondersteunen bij het delen van documenten tussen betrokken partijen en het geautomatiseerd genereren van een evenementenkalender. Advisering Wet Administratieve Bepaling Omgevings-recht (WABO) en toezicht VrZW adviseert diverse gemeenten in de regio op het
onderdeel brandveiligheid van de WABO. Het aantal adviezen is stabiel. Omdat het grootste deel van de bouwplannen “invlechtlocaties” betreft (bouwpercelen binnen bebouwde omgeving) en er vaak sprake is van een combinatie van wonen, werken en parkeren neemt de complexiteit van het adviesproces toe. Daarnaast zijn veel ad hoc vragen binnen gekomen op het gebied van advisering en toezicht op brandveiligheid. Dit betrof locaties: • Voor de opvang van asielzoekers door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA); • Voor de opvang van Oekraïense ontheemden; • Voor het realiseren van crisisnoodopvang voor asielzoekers; • Voor de opvang van statushouders; • Voor het testen en vaccineren tegen COVID-19; • Voor het testen en vaccineren tegen het apen pokkenvirus.
27
Extra inzet is bovendien gevraagd op het onderwerp ondermijning. Op initiatief van gemeenten neemt VrZW deel aan integrale controles op locaties waar mogelijk sprake is van ondermijnende activiteiten. Energietransitie In NW4 verband is een werkgroep ingesteld rondom het transport, opslag en productie van waterstof om initiatieven op dit gebied en mogelijke gevolgen hiervan in kaart te brengen. De werkgroep bestaat uit collega’s die werkzaam zijn op het gebied van de risicobeheersing en brandweerzorg. Daarnaast sluit VrZW aan bij landelijke initiatieven en/of werkgroepen om kennis te ontwikkelen en ervaringen te delen.
3.2.3 Wat heeft het gekost? Brandweerzorg Risicobeheersing (bedragen x € 1.000 )
Begroting primair
Begroting na wijziging
Rekening 2022
Saldo
Lasten
€2.358
€2.491
€2.631
€141
Baten
-
€-3
€-18
€-16
€2.358
€2.488
€2.613
€125
Totaal saldo baten en lasten
Toelichting op verschillen thema ‘Rampenbestrijding Risicobeheersing’ Lasten
Voor/nadelig
Salarislasten en inhuur derden
€104
N
Hogere kosten externe inhuur (budgetneutraal met organisatie / overhead)
€68
N
Overige
€-31
V
Totaal lasten
€141
N
Baten
Overige
€-16
V
Totaal baten
€-16
V
Saldo
€125
N
Toelichting lasten
Toelichting baten
Salarislasten en inhuur derden De toelichting salariskosten en inhuur derden staat bij de algemene toelichting 1.2 Wat heeft het gekost.
Niet van toepassing
Hogere kosten externe inhuur (budget neutraal met organisatie/overhead) Als gevolg van externe inhuur is er sprake van een overschrijding. Deze wordt echter volledig gecompenseerd door de onderschrijding binnen de kostenplaats organisatie/overhead van de loonsombegroting.
28
Voor/nadelig
3.3
Thema vakbekwaamheid
3.3.1 Wat wilden we bereiken? Beleidskader De brandweer beschikt over een breed pallet aan op maat gesneden kennis en kunde op het gebied van vakbekwaamheid. Dit realiseren we door eenheid aan te brengen in de noodzakelijke onderdelen, met als uitgangspunten de regionale vraag en oog voor het talent van de individuele medewerkers.
Prioriteiten in 2022 • Vakmanschap versterken • Aanbesteding realistisch oefenen • Opleiden en bijscholen specialistische voertuigen
3.3.2 Wat hebben we gedaan? Voortgang Vakmanschap versterken Er is een nieuw oefenbeleidsplan (2022-2026) vast gesteld waar het versterken van vakmanschap centraal staat. De uitvoering en implementatie is in uitvoering. Aanbesteding realistisch oefenen De aanbesteding realistisch oefenen is dit jaar afgerond. Vanwege de huidige marktontwikkelingen en actuele prijsstijgingen zullen de kosten voor realistisch oefenen vanaf 2023 stijgen. Opleiden en bijscholing specialistische voertuigen De opleiding voor specialistische voertuigen is vernieuwd en geïmplementeerd. De bijscholingen voor het bestaande personeel lopen conform planning. Extra manschapopleiding In 2022 is een extra manschapopleiding georganiseerd om nieuwe medewerkers op te leiden.
29
3.3.3 Wat heeft het gekost? Brandweerzorg Vakbekwaamheid (bedragen x € 1.000 )
Begroting primair
Begroting na wijziging
Rekening 2022
Saldo
Lasten
€3.344
€3.488
€3.421
€-66
Baten
€-325
€-325
€-279
€46
Totaal saldo baten en lasten
€3.019
€3.163
€3.142
€-20
Toelichting op verschillen thema ‘vakbekwaam’ Lasten
Voor/nadelig
Lagere kosten oefengebouw (saldo neutraal met baten)
€-48
V
Lagere kosten oefen en opleiden
€-12
V
Overige
€-6
V
Totaal lasten
€-66
V
Baten
Lagere opbrengsten oefengebouw (saldo neutraal ook lagere kosten)
€48
N
Overige
€-2
V
Totaal baten
€46
N
Saldo
€-20
V
Toelichting lasten
Toelichting baten
Lagere kosten oefengebouw. In 2022 zijn de kosten van het oefengebouw lager dan begroot, ook de opbrengsten zijn minder dan begroot. Per saldo budget neutraal.
Zie toelichting hierboven bij de lasten.
Lagere kosten oefenen en opleiden Omdat er in januari 2022 niet geoefend kon worden vanwege de coronapandemie zijn er minder kosten geweest.
30
Voor/nadelig
3.4 Thema gemeenschappelijke meldkamer
3.4.2 Wat hebben we gedaan?
Beleidskader
Meldkamer Noord-Holland In 2022 zijn flinke stappen gezet op het gebied van personeelsbeleid, beheer en zorg in brede zin. Het cultuurtraject is afgerond, wat heeft bijgedragen aan de verbeterde onderlinge saamhorigheid. Daarnaast wordt meer de verbinding gezocht met de regio’s om vroeg tijdig aangehaakt te zijn bij nieuwe ontwikkelingen.
Voortgang
De Meldkamer Noord-Holland staat aan het begin van de veiligheidsketen en draagt eraan bij burgers in nood sneller en efficiënter te helpen en de ambulancezorg, brandweer, marechaussee en politie beter te faciliteren bij hulpverlening en bij bestrijding van crises en rampen.
Prestatie-indicatoren
3.4.1 Wat wilden we bereiken? Prioriteiten in 2022 Meldkamer Noord-Holland • Invoeren nieuwe (digitale) technologieën, aan passen bestaande werkprocessen én real time beschikbaarheid informatie en informatiebeveiliging; • Initiatieven voor doorontwikkeling huidige soft- en hardware systemen, voor een meer betrouwbare en stabiele (IV/ICT) werkomgeving; • Vervanging GMS door NMS systeem en ver nieuwing C2000 netwerk inclusief in gebruik nemen en beheren vernieuwde radiobediening; • Programmatisch en projectmatig zijn ontwikkelingen in gang gezet gericht op de menskant, arbeids voorwaardelijke vraagstukken en het door ont wikkelen van het vakmanschap. Er is een landelijke ontwikkeling gaande te komen tot een kwalificatieprofiel centralist 2025.
31
Verwerkingstijd meldkamer De starttijd is de tijd voor de aanname door de brandweercentralist. Verwerkingstijd is de tijd van aanname brandweercentralist tot alarmering van de eerste eenheid. Voor VrZW is de norm van de gemiddelde verwerkingstijd over de periode van 1 jaar, vastgesteld op 1 minuut. Op basis van de landelijk vastgestelde brandweer kerndata wordt deze tijd uniform gemonitord en ge rapporteerd. In onderstaand overzicht de weergave over de af gelopen 5 jaren.
KPI
Norm
2022
2021
2020
2019
2018
Verwerkingstijd Meldkamer NH
1 minuut
01.10
01.10
01.04
01.04
01.14
3.4.3 Wat heeft het gekost? Brandweerzorg Beheer gemeenschappelijke meldkamer (bedragen x € 1.000 )
Begroting primair
Begroting na wijziging
Rekening 2022
Saldo
Lasten
€1.111
€1.124
€1.110
€-14
Baten
€-546
€-546
€-596
€-49
Totaal saldo baten en lasten
€564
€578
€514
€-63
Toelichting op verschillen thema ‘beheer gemeenschappelijke meldkamer’ Lasten
Voor/nadelig
Salarislasten en inhuur derden
€24
N
Lagere bijdrage aan VRK
€-47
V
Overige
€9
N
Totaal lasten
€-14
V
Baten
Hogere opbrengsten detachering
€-49
V
Totaal baten
€-49
V
Saldo
€-63
V
Toelichting lasten
Toelichting baten
Salarislasten en inhuur derden De toelichting salariskosten en inhuur derden staat bij de algemene toelichting 1.2 Wat heeft het gekost.
De doorbelasting van de loonkosten aan VRK lag in 2022 hoger dan eerder aangenomen vooral door een correctie in de reiskostenregeling aan het einde van het jaar.
Lagere bijdrage aan Veiligheidsregio Kennemerland Op basis van de vooraf vastgestelde verdeelsleutel wordt het aandeel in de totaalkosten van de meld kamer via voorschotnota’s door de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) als penvoerder in rekening gebracht. Net als vorig jaar heeft er ook dit jaar een correctie plaatsgevonden en levert een incidenteel voordeel op.
32
Voor/nadelig
3.5
Thema Kazernes
3.5.2 Wat hebben we gedaan? Voortgang
Beleidskader
In 2022 heeft een nulmeting plaatsgevonden van de huidige staat van het onderhoud, en de benodigde budgetten voor de komende jaren om het onderhoud op peil te brengen en houden. Nog niet met alle gemeenten is overeenstemming over de consequenties daarvan en de wijze van implementatie. Dit heeft ook te maken met een diversiteit in de manier waarop de gemeenten die in hun begroting verwerkt hebben of nog moeten verwerken. Het is daarom in 2022 nog niet gelukt om de overdracht van de huisvestingsbudgetten van de gemeenten naar VrZW rond te krijgen.
VrZW zal de panden die in gebruik zijn van de gemeenten gebruiken zoals van een goed huurder verwacht mag worden..
3.5.1 Wat wilden we bereiken? Prioriteiten in 2022 • Huisvesting – onderhoud via facilitair concept
3.5.3 Wat heeft het gekost? Brandweerzorg Kazernes in eigendom (bedragen x € 1.000 )
Begroting primair
Begroting na wijziging
Rekening 2022
Saldo
Lasten
€256
€256
€187
€-69
Baten
€-256
€-256
€-187
€69
Totaal saldo baten en lasten
€-0
€-0
€-
€0
Toelichting op verschillen thema ‘Kazernes in eigendom’ Lasten
Voor/nadelig
Lagere onderhoudskosten
€-69
V
Totaal lasten
€-69
V
Baten
33
Voor/nadelig
Lagere doorbelasting kosten naar gemeente
€69
N
Totaal baten
€69
N
Saldo
€-
V
Toelichting lasten
Toelichting baten
Lagere onderhoudskosten Ten opzichte van de begroting zijn werkelijke (onderhouds)kosten ca. € 69.000 lager uitgevallen dan oorspronkelijk begroot. Door lagere kosten zijn conform de gemaakte afspraken met de gemeente Zaanstad ook minder kosten doorbelast (en daarmee voor VrZW budgettair neutraal).
Lagere doorbelasting van kosten Zie toelichting bij lasten.
Brandweerzorg Kazernes in gebruik (bedragen x € 1.000 )
Begroting primair
Begroting na wijziging
Rekening 2022
Saldo
Lasten
€962
€962
€847
€-115
Baten
€-770
€-789
€-797
€-8
Totaal saldo baten en lasten
€192
€173
€49
€-123
Toelichting op verschillen thema ‘Kazernes in gebruik’ Lasten
Voor/nadelig
Lagere energielasten
€-98
V
Overig
€-17
V
Totaal lasten
€-115
V
Baten
34
Voor/nadelig
Overig
€-8
V
Totaal baten
€-8
V
Saldo
€-123
V
Toelichting lasten
Toelichting baten
In 2022 zijn tweemaal de werkelijke kosten voor gas verrekend met het (eerder betaalde) voorschot. Dit mede als gevolg van het wisselen van gasleverancier Gasprom naar SEFE. Beide verrekeningen vielen voor VrZW voordelig uit waardoor een voordeel op energie lasten ontstaat.
Niet van toepassing
Brandweerzorg Kazernes in gebruik onderhoud (bedragen x € 1.000 )
35
Begroting primair
Begroting na wijziging
Rekening 2022
Saldo
Lasten
€47
€151
€153
€2
Baten
€-46
€-150
€-153
€-2
Totaal saldo baten en lasten
€0
€0
€0
€0
Toelichting lasten
Toelichting baten
Niet van toepassing
Niet van toepassing
4. Programma Organisatie
Beleidskader
4.1.2 Wat hebben we gedaan?
Gerichte sturing en aandacht voor bedrijfsvoering die toekomstbestendig is, maakt het voor de organisatie mogelijk om in te kunnen spelen op ontwikkelingen, mee te kunnen bewegen met de omgeving en haar taken optimaal te kunnen blijven uitvoeren.
Voortgang
4.1. Thema Bedrijfsvoering 4.1.1 Wat wilden we bereiken? Prioriteiten in 2022 • • • • • •
36
Bedrijfsvoering algemeen Organisatie en Ontwikkeling Informatievoorziening en ICT Financiën Communicatie Duurzaamheid
Algemeen We zijn gestart met een organisatiebreed ontwikkelprogramma op het gebied van integrale advisering. Dit heeft een stevige relatie met ‘verantwoordelijkheden lager leggen’ en ‘versterken eigenaarschap/ leiderschap’. Met de ingezette verandering bieden we een belangrijk fundament om continu te leren en te verbeteren. Organisatie en Ontwikkeling Medewerkers Per 1 januari 2022 is de Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s (WVSV) gestart. Deze nieuwe vereniging heeft het werk overgenomen van de Brandweerkamer van de VNG. Aanleiding voor de nieuwe situatie is de inwerkingtreding van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (WNRA) sinds 1 januari 2020. Deze geldt nog niet voor de veiligheids-
Ontwikkelingen diversiteit, aandeel vrouwen in personeelsbestand
Groep
Percentage vrouw eind 2021
Percentage vrouw eind 2022
Aantal vrouwen eind 2021
Aantal vrouwen eind 2022
VRZW beroeps
30,6%
36,3%
68
76
Repressie beroeps
14,6%
16,3%
6
8
Repressie vrijwillig
7,2%
8,4%
34
38
regio’s. Daarom moeten wij tot een eigen collectieve rechtspositieregeling komen. De WVSV wil qua arbeidsvoorwaarden zoveel mogelijk aansluiten bij de Cao Gemeenten. Het is de bedoeling dat lokale regelingen op termijn geharmoniseerd worden. Voor 2022 zijn de arbeidsvoorwaardenregelingen van de gemeenten gevolgd, met een aanvullend convenant. Sinds eind 2022 worden er landelijke onderhandelingen gevoerd rondom de arbeidsvoorwaardenregeling die, zodra afgesloten, geïmplementeerd zal worden. Diversiteit Diversiteit en inclusie is een belangrijk thema binnen onze organisatie. Een voorkeursbeleid bij repressieve functies, een dag voor leidinggevenden over over dit onderwerp, een arbeidsmarktstrategie die inclusief is en continu het goede gesprek met elkaar hierover voeren zijn zaken die dit jaar de revue zijn gepasseerd. Arbeidsmarktstrategie en -communicatie Op de huidige arbeidsmarkt is het lastig om nieuw personeel te werven. Samen met een gespecialiseerd bureau hebben we daarom een krachtige kernboodschap ontwikkeld waarmee we ons als werkgever positioneren op de arbeidsmarkt en aangeven waar VrZW voor staat. Samen Werken Een belangrijk speerpunt van VrZW is meer in verbinding te staan met de omgeving en dus ook met de partners in de veiligheidsketen.
Omdat de GGD het huidige hoofdkantoor aan Vurenhout in Zaandam moet verlaten, is een onderzoek gestart naar de haalbaarheid om samen met VrZW in het pand Prins Bernhardplein gehuisvest te worden. Dit blijkt haalbaar te zijn, mits het pand ingericht kan worden met een flexibel, hybride werkconcept. In de planvorming voor aanpassing
37
van het hoofdkantoor wordt ook de noodzakelijke huisvesting van het 24/7 aanwezige brandweerpersoneel meegenomen. Eind 2022 heeft het bestuur opdracht gegeven de businescase huisvesting nader uit te werken. Informatievoorziening en ICT Het afgelopen jaar is er verder gewerkt aan het implementeren van de procedures in het kader van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Een belangrijke maatregel is het toepassen van multi factorauthenticatie (MFA) voor het merendeel van de applicaties die in gebruik zijn bij VrZW. Er is een kwaliteitssysteem ingericht voor het verbeteren van de compliance aan de Archiefwet. Op hoofdlijnen zijn dit de versterking van de capaciteit voor de documentaire informatievoorziening en het beter inregelen van zaakgericht werken. In 2022 is een aanvang gemaakt met een kwaliteitsslag in de document registratie. Dit is ook een belangrijke randvoorwaarde voor de Wet open overheid (Woo). Financiën/rechtmatigheidsverklaring Uitstel heeft ertoe geleid dat de nieuwe regelgeving over de rechtmatigheidsverkla-ring pas in 2023 wordt ingevoerd. Inkoop Vanuit de benchmark op de inkoopfunctie die in 2021 uitgevoerd is, heeft op landelijk niveau een extern adviesbureau het adviestraject rond de visie op verdere stappen in inkoopsamenwerking van de veiligheidsregio’s afgerond.