E bijlage-1 4-zienswijze-IV-geanonimiseerd
Tekst van het document
m o et d a a r o m
(tij d elij k ) o n d e r w a t e r k u n n e n st a a n. Hi e r bij b e st e d e n g e m e e nt e n a a n d a c ht a a n w a di ’s. V e r d e r n o e m e n zij v e r h a r di n g r o n d b o m e n w e g h al e n al s
m a at r e g el w a a r zij o p i n z ett e n.
O v e ri g e v e r w a c h t e e f f e c t e n : C O 2 - o p sl a g e n e n e r gi e b e s p a ri n g A n d e r e v e r w a c ht e eff e ct e n di e w e t e g e n k o m e n, zij n bij v o o r b e el d e e n bij d r a g e v a n g r o e n e n
m et n a m e
b o m e n a a n C O 2 - o p sl a g. E e n kli m a at b e st e n di g e g r o e n e s t a d k a n v e r v ol g e n s bij d r a g e n a a n ‘e n e r gi e b e s p a ri n g e n k o st e n b e s p a ri n g ’. D e g e m e e nt e Ei n d h o v e n g e eft a a n d at g r o e n e d a k e n k u n n e n bij d r a g e n a a n h et v e r mi n d e r e n v a n e n e r gi e g e b r ui k o m g e b o u w e n t e v e r w a r m e n of t e k o el e n, v a n w e g e d e i s ol e r e n d e w e r ki n g ( G e m e e nt e Ei n d h o v e n, 2 0 1 7, p. 4 0 ). I n h et al g e m e e n w o r dt v a n h et v e r v a n g e n v a n v e r h a r di n g d o o r g r o e n e n
m e e r b o m e n e e n bij d r a g e v e r w a c ht
a a n h et o p v a n g e n v a n eff e ct e n v a n kli m a at v e r a n d e ri n g e n i s dit g e k o p p el d a a n a m biti e s v o o r
m e er gr o e n e n
m e e r b o m e n i n d e h el e st a d.
2. 3. 2
V e r w a c ht e eff e ct e n o p bi o di v e r sit eit
B el ei d s m e d e w e r k e r s v e r w a c ht e n e e n bij d r a g e v a n g r o e n i n d e st a d a a n d e n at u u r e n bi o di v e r sit eit i n d e st a d. G r o e n e n bl a u w i n d e st a d w o r dt g e zi e n al s b a si s v o o r bi o di v e r sit eit, v o o r
m e e r l e ef g e bi e d v o o r pl a nt e n
e n di e r e n e n s c h uil - e n f o e r a g e e r m o g elij k h e d e n v a n di e r e n. W e zi e n d e st a d e c ht al s e e n bi o di v e r si t ei t - h ot s p ot . ( B el ei d s m e d e w e r k e r m i ni st e ri e v a n L N V ) V a n bi o di v e r s g r o e n v e r w a c ht e n b el ei d s m a k e r s e e n w a a r d e
m et b et r e k ki n g t ot zi e kt e n e n pl a g e n ;
m o n o c ult u u r l ei dt e e r d e r t ot zi e kt e n, bij v o o r b e el d e s s e nt a k st e rft e ; o o k i s di v e r sit eit v a n s o o rt e n e n b e pl a nti n g e n v a n b el a n g v e r d e r d at h et g r o e n
m et b et r e k ki n g t ot all e r gi e ë n. V a n b i o di v e r s g r o e n v e r w a c ht e n b el ei d s m a k e r s
mi n d e r k w et s b a a r i s v o o r w e e r s e xt r e m e n d a n
m o n o c ult u r e n. G e m e e nt e n b e n o e m e n
v e r d e r d e w a a r d e v a n g r o e n v o o r r e g ul e r e n d e di e n st e n, z o al s s c h o n e l u c ht. O o k d e w a a r d e v a n b e st ui v e r s, z o al s bij e n, w o r dt g e n o e m d.
2 6 | W Ot - r a p p o rt 1 4 1
H o e w el d e g eï nt e r vi e w d e n v a n all e mi ni st e ri e s wij z e n o p e c ht b el a n g v a n bi o di v e r sit eit, w o r dt bi o di v e r sit eit d o o r h e n t o c h v o o r al g e zi e n al s e e n o n d e r w e r p d at bij h e t m i ni st e ri e v a n L N V li gt e n d at d o o r L N V w o r dt i n g e b r a c ht. T e r wijl bij v o o r b e el d h et m i ni st e ri e v a n V W S
m e e r a a n d a c ht z al h e b b e n v o o r g e z o n d h ei d s ri si c o’ s,
z o al s all e r gi e ë n. E r w o r d e n o o k v e r bi n di n g e n g el e g d ; z o i s bij v o o r b e el d h et N K T e g el wi p p e n 1 i n g e st o k e n v a n uit z o w el kli m a at al s bi o di v e r sit eit. B el ei d s m a k e r s si g n al e r e n v e r s c h ui vi n g e n bi n n e n h et d e n k e n o v e r bi o di v e r sit eit. D e e c ol o gi s c h e w a a r d e v a n g r o e n i s b el a n g rij k e r g e w o r d e n. E r i s
m e e r a a n d a c ht v o o r di v e r sit eit v a n s o o rt e n e n v o o r e c ol o gi s c h b e h e e r
i n g e m e e nt e n d a n v o o r h e e n ; e r w o r dt ni et all e e n o p n et h ei d b e h e e r d, o o k o p a n d e r e b e h e e r r e gi m e s w o r dt i n g e z et. I n Al m e r e w o r dt dit ‘e c ol o gi s c h, t e n zij ’ g e n o e m d. V r o e g e r w e r d g e k e k e n : h o e n et i s h et g r a s v el dj e e n st a a n e r ni et t e v e el p a a r d e n bl o e m e n i n ? T e g e n w o o r di g kij k e n w e n a a r d e
m a d eli efj e s e n
m e e r w a a r d e v o o r h et di e r e n - e n
pl a nt e nl e v e n. ( B el ei d s m e d e w e r k e r g e m e e nt e G r o ni n g e n ) M o g elij k h e d e n v o o r bi o di v e r sit eit v e r s c hil l e n p e r pl e k i n d e st a d e n b el ei d s m e d e w e r k e r s v e r w a c ht e n d a n o o k d at e c ol o gi s c h b e h e e r o p d e e n e pl e k w el e n o p d e a n d e r e pl e k
mi n d e r k a n w o r d e n t o e g e p a st. Bij v o o r b e el d
b e r m e n e n sl ot e n w o r d e n g e n o e m d al s pl e k k e n w a a r e c ol o gi s c h b e h e e r pl a at s k a n vi n d e n. G e m e e nt e n z o e k e n n a a r f u n cti e c o m bi n ati e s w a a r h et k a n, bij v o o r b e el d d e r a n d e n v a n s p e el pl e k k e n e c ol o gi s c h b e h e r e n. Bij a m biti e s v o o r
m e e r g r o e n i n d e g e m e e nt e n zij n v e r bi n di n g e n b el a n g rij k ( d e st a d al s e c ol o gi s c h s y st e e m )
e n st a a n o o k t ui n e n o n d e r d e a a n d a c ht al s b r o n v a n bi o di v e r sit eit. A a n d a c ht v o o r bi o di v e r sit eit i n t ui n e n z o u , v ol g e n s s o m mi g e r e s p o n d e n t e n, e e n bij d r a g e k u n n e n l e v e r e n a a n d r a a g vl a k o n d e r b e w o n e r s v o o r bi o di v e r sit eit, h o e w el a n d e r e n a a n g e v e n d at di v e r s g r o e n s o m s j ui st o p
mi n d e r d r a a g vl a k k a n r e k e n e n v a n
b e w o n e r s, di e e e r d e r k e u ri g o n d e r h o u d e n g r o e n will e n.
2. 3. 3
V e r w a c ht e eff e ct e n o p g e z o n d h ei d
‘W el zij n e n g e z o n d h ei d ’ i s e e n t h e m a i n h et g r o e n b el ei d v a n all e g eï nt e r vi e w d e g e m e e nt e n ( zi e p a r a g r a af 2. 2 ). O o k o p rij k s ni v e a u g r o eit d e a a n d a c ht v o o r d e w a a r d e v a n g r o e n v o o r g e z o n d h ei d e n w el zij n van
m e n s e n. D e N O V I z et i n o p e e n g e z o n d h ei d s b e v o r d e r e n d e l e ef o m g e vi n g,
l e ef o m g e vi n g z o d a ni g i n g e ri c ht d at d e g e z o n d h ei d v a n d e l e ef o m g e vi n g
m et al s d o el : “ I n 2 0 5 0 i s d e
m e n s e n b e v o r d e r d w o r dt ( w a a r d at d o o r i n g r e p e n i n
m o g elij k i s ) ” . D e uit w e r ki n g v a n d e z e a m biti e o p rij k s ni v e a u vi n dt pl a at s i n h et p r o g r a m m a
G r o e n e g e z o n d e l e ef o m g e vi n g. D e i nt e r vi e w s
m a k e n d ui d elij k d at e r v e el a a n d a c ht i s v o o r d e w a a r d e v a n
g r o e n v o o r g e z o n d h ei d. Z o h e eft h et m i ni st e ri e v a n V W S d e g e z o n d h ei d s b at e n v a n g r o e n v rij s c h e r p i n b e el d. I k c i t e e r ui t d e p r e s e nt ati e di e i k r e g el m ati g g e ef o v e r h et b el a n g v a n st e d elij k g r o e n v o o r d e g e z o n d h ei d : ‘E e n g r o e n e o m g e vi n g i s r u st g e v e n d e r d a n e e n b e b o u w d e o m g e vi n g,
m e ns e n
h e r st ell e n e r s n ell e r v a n st r e s s, h et c o n c e nt r ati e v e r m o g e n h e r st el t s n ell e r e n d e g e m o e d st o e st a n d w o r dt p o si ti e v e r. M e e r g r o e n i n d e w o o n o m g e vi n g g a at s a m e n
m et e e n
l a g e r e k a n s o p st r e s s g e r el at e e r d e a a n d o e ni n g e n z o al s h a rt- e n v a at zi e kt e n , d e p r e s si e s e n a n g st st o o r ni s s e n. V o o r al b e v ol ki n g s s e g m e nt e n di e ni et i n st a at of g e n e g e n zij n o m n at u u r v e r d e r v a n h ui s o p t e z o e k e n p r ofi t e r e n v a n g r o e n di c ht bij h ui s. M e n s e n g e d r a g e n zi c h tij d e n s of n a h u n v e r blijf i n h et g r o e n s o ci al e r, ki n d e r e n
m et n a m e i n
mi n d e r w el g e st el d e wij k e n g e b r ui k e n
mi n d e r v a a k A D H D - mi d d el e n al s Ri t ali n n a a r m at e e r
m e e r g r o e n i n d e w o o n o m g e vi n g
v o o r k o mt. Ti e n e xt r a b o m e n p e r st r at e n bl o k z o r g e n e r v o o r d at d e l e eftij d g e r el at e e r d e g e z o n d h ei d s kl a c ht e n g e mi d d el d z e v e n j a a r l at e r o pt r e d e n. E n g r o e n g e eft o o k k o el t e bij hi tt e d o o r kli m a at e n h o u dt w at e r v a st e n o o k k a n h et bij d r a g e n a a n g el ui di s ol ati e ...’ ( B el ei d s m e d e w e r k e r m i ni st e ri e v a n V W S )
1
H et mi ni st e ri e v a n I e n W o r g a ni s e e r d e s a m e n m et e e n g r ot e g r o e p g r o e n e o r g a ni s ati e s e n b r a n c h e v e r e ni gi n g e n h e t N K T e g el wi p p e n. Dit N K m a a kt o n d e r d e el uit v a n d e c a m p a g n e ‘E e n g r o e n e r N e d e rl a n d b e gi nt i n j e ei g e n t ui n ’. Tij d e n s h e t N K n e m e n g e m e e nt e n h et t e g e n el k a a r o p o m s a m e n m et h u n i n w o n e r s z o v e el m o g elij k t e g el s t e v e r r uil e n v o o r g r o e n. H e t N K t e g e n wi p p e n v o n d pl a at s i n 2 0 2 1 t u s s e n 3 0 m a a rt t / m 3 0 s e pt e m b e r . I e d e r e e n k o n m e e d o e n d o o r t e g el s t e v e r v a n g e n d o o r g r o e n i n zij n ei g e n ( g e v el )t ui n. E r v o n d e n d e r b y ’s pl a at s v a n g e m e e nt e n di e t e g e n el k a a r t e g el s wi p p e n . D e g e m e e nt e m e t d e h o o g st e T P I ( g e wi pt e T e g el s p e r I n w o n e r ) w o n d e G o u d e n T e g el . (htt p s : / / n k - t e g el wi p p e n. nl /)
B el ei d s d e n k e n o v e r st e d elij k g r o e n e n g e z o n d h ei d
| 27
O o k a n d e r e d e p a rt e m e nt e n e n v e r s c hill e n d e g e m e e nt e n h e b b e n i n h u n g r o e n vi si e a a n d a c ht v o o r e e n v e el h ei d a a n g e z o n d h ei d s b a t e n e n r ef e r e r e n d a a r bij a a n w et e n s c h a p p elij k o n d e r z o e k. O p g e m e e nt e ni v e a u i s g e z o n d h ei d e e n s p e e r p u nt i n h et g r o e n b el ei d v a n all e a c ht g e m e e nt e n. D e b el ei d s m a k e r s v e r w a c ht e n eff e ct e n v a n g r o e n o p w el zij n e n g e z o n d h ei d o p g r of w e g t w e e t h e m a ’s : 1. f y si e k e g e z o n d h ei d e n 2. s o ci a al e n
m e nt a al w el zij n.
F y si e k e g e z o n d h ei d : g r o e n al s pl e k o m t e b e w e g e n, r e c r e ë r e n, s p o rt e n e n s p el e n e n bij d r a g e v a n g r o e n a a n h et f y si e k e l e ef kli m a at G e m e e nt e n z ett e n hi e r v o o r i n o p r e c r e ati e v e r o ut e s, w a n d el - e n fi et s r o ut e s e n d e b e r ei k b a a r h ei d v a n g r o e n b uit e n d e st a d vi a v e r bi n di n g e n. Bij v o o r b e el d d e g e m e e nt e A m e r sf o o rt z et i n o p b e w e e g r o n dj e s i n d e st a d. B el a n g rij k e o p g a v e hi e r bij i s d at h et g r o e n uit n o di g e n d D e n a d r u k li gt bij d e z e pijl e r v o o r al o p d e
m o et zij n o m t e g a a n b e w e g e n.
m a ni e r e n w a a r o p w e h et g r o e n i n d e st a d b et e r
k u n n e n b el e v e n. G r o e n e pl e k k e n n o di g e n ui t t ot r e c r e ati e, a cti ef b e w e g e n e n s o ci al e i nt e r a cti e. M e n s e n k o m e n el k a a r t e g e n e n
m a k e n e e n p r a atj e i n h et p a r k, s p o rt e n e r of o n d e r h o u d e n
g e z a m e nlij k e e n g r o e n s p e el pl ei n i n d e b u u rt . ( B el ei d s m e d e w e r k e r g e m e e nt e D e n H a a g ) O o k v e r w a c ht e n b el ei d s m a k e r s d at g r o e n e e n bij d r a g e l e v e rt a a n g e z o n d h ei d d o o r h et f y si e k e l e ef kli m a at t e v e r b et e r e n ( zi e hi e r o v e r o o k p a r a g r a af 2. 3. 1 o v e r kli m a at ). I n d e g r o e n vi si e v a n d e g e m e e nt e Ei n d h o v e n w o r dt bij v o o r b e el d a a n g e g e v e n : “ G r o e n k a n j e g e z o n d e r z o al s
m a k e n, di r e ct d o o r h et l e ef kli m a at t e v e r b et e r e n
m et v e r k o eli n g i n d e s c h a d u w v a n e e n b o o m e n i n di r e ct d o o r d e h el e n d e w e r ki n g di e uit g a at v a n e e n
g r o e n e o m g e vi n g ” ( g e m e e nt e Ei n d h o v e n, 2 0 1 7 ) . S o ci a al e n
m e nt a al w el zij n : g r o e n al s pl e k v o o r o nt m o et e n e n o nt s p a n n e n
B el ei d s m a k e r s v e r w a c ht e n e e n bij d r a g e v a n g r o e n a a n w el zij n v a n
m e n s e n, d at z e zi c h g el u k ki g e r v o el e n i n
e e n g r o e n e o m g e vi n g. Z o z e gt d e g e m e e nt e D e n H a a g ( 2 0 1 6 , p. 2 5) i n d e A g e n d a G r o e n v o o r d e St a d “e e n g r o e n e o m g e vi n g d r a a gt v o o r e e n b el a n g rij k g e d e elt e bij a a n d e k w alit eit v a n l e v e n. M e n s e n v o el e n zi c h e r g el u k ki g e r e n zij n e r g e z o n d e r ” . O o k d e g e m e e nt e A m st e r d a m b e n o e mt d e w a a r d e v a n g r o e n v o o r r u st, b e w e gi n g, g el u k e n o nt s p a n ni n g. D e g e m e e nt e G r o ni n g e n g e eft a a n i n h a a r g r o e n vi si e Vit a mi n e G : “ H et i s o o k e e n pl e k w a a r j e e v e n t ot stil st a n d k u nt k o m e n e n r u st k u nt e r v a r e n ” ( g e m e e nt e G r o ni n g e n, 2 0 2 0, p. 1 4 ). O o k d e bij d r a g e v a n g r o e n a a n h et h e r st el v a n st r e s s e n h et t e g e n g a a n v a n d e p r e s si e s e n a n g st st o o r ni s s e n w o r dt g e n o e m d . In toene mende
m at e g a at h et bi n n e n d e g e m e e nt e n ni e t all e e n o m g r o e n i n p a r k e n e n o p r e c r e ati e r o ut e s,
m a a r o o k o m g r o e n di c ht bij h ui s. O o k e l k a a r o nt m o et e n e n s a m e n a a n d e sl a g vi a b e h e e r d o o r b e w o n e r s w o r d e n d a a r bij g e n o e m d. M e n s e n k o m e n el k a a r t e g e n e n
m a k e n e e n p r a atj e i n h et p a r k, s p o rt e n e r of
o n d e r h o u d e n g e z a m e nlij k e e n g r o e n s p e el pl ei n i n d e b u u rt. D e g e m e e nt e Ut r e c ht g e eft al s d o el st elli n g bij v o o r b e el d : “ O p k o rt e af st a n d v a n d e w o ni n g g e ni et e n i n w o n e r s v a n g r o e n e pl ei n e n, g r o e n e s p e el - e n s p o rt pl e k k e n, pl a nt s o e n e n, b u u rt p a r kj e s e n st a d st ui n e n. ” ( R ui mt elij k e St r at e gi e Ut r e c ht, R S U ) “ W e z ett e n i n o p d e af st a n d v a n h et g r o e n t ot d e w o ni n g v o o r r e c r e ati e b e h o eft e n. D u s d at j e al tij d g r o e n i n d e n a bij h ei d h e bt, h et w a s al v a n di c ht bij e e n p a r k e n bi n n e n z o v e el
mi n ut e n
fi et s e n i n h et l a n d s c h a p o m d e st a d. M a a r n u z e g g e n w e o o k : j e
m o et g e w o o n al s j e j e w o ni n g
of j e w e r k pl e k ui tl o o pt
m e e r a a n d a c ht v o o r
m et e e n i n h et g r o e n zij n. D u s j e zi et v e el
b u u rt g r o e n . ” ( B el ei d s m e d e w e r k e r g e m e e nt e A m st e r d a m )
2. 4
S a m e n v att e n d e c o n cl u si e s
D e Rij k s o v e r h ei d z e t i n o p e e n i n t e r d e p a r t e m e n t al e, i n t e g r al e b e n a d e ri n g v a n g r o e n g e ri c h t o p m e e r d e r e f u n c ti e s v a n g r o e n • O p rij k s ni v e a u v alt d e i nt e g r al e i nt e r d e p a rt e m e nt al e i n st e e k o p v a n g r o e n. D e N O V I i s hi e r bij r el e v a nt : h et i s d e e e r st e i nt e g r al e n ati o n al e b el ei d s vi si e o m d e g r ot e s a m e n h a n g t uss e n o p g a v e n
m a at s c h a p p elij k e o p g a v e n o p t e p a k k e n . D e
m a nif e st e e rt zi c h r o n d vi e r p ri o rit eit e n : ( 1 ) r ui mt e
m a k e n v o or
kli m a at a d a pt ati e e n e n e r gi e t r a n siti e, ( 2 ) e e n d u u r z a a m e n ci r c ul ai r e c o n o mi s c h g r o ei p ot e nti e el, ( 3 ) st e r k e
2 8 | W Ot - r a p p o rt 1 4 1
e n g e z o n d e st e d e n e n r e gi o ’s e n ( 4 ) e e n t o e k o m st b e st e n di g e o nt wi k k eli n g v a n h et l a n d elij k g e bi e d. I n r el ati e t ot g r o e n i n d e st a d w o r dt o n d e r
m e e r g e s p r o k e n v a n o p g a v e n o p h et g e bi e d v a n kli m a at,
g e z o n d h ei d e n w el zij n e n bi o di v e r sit eit. St e r k e e n g e z o n d e st e d e n zij n i n d e N O V I d u s b e n o e m d al s e e n v a n d e vi e r p ri o rit ai r e o p g a v e n. H et p r o g r a m m a G e z o n d e g r o e n e l e ef o m g e vi n g , w a a r v a n V W S t r e k k e r i s, i s hi e ri n a a n g e k o n di g d . • H et i nt e g r al e d e n k e n k rij gt o p rij k s ni v e a u n a d e r v o r m i n h et i nt e r d e p a rt e m e nt al e o v e rl e g ‘G r o e n i n d e st a d’ , t u s s e n d e m i ni ste ri e s v a n B Z K, I e n W, L N V e n V W S. D e h ui di g e i n z et v a n h et Rij k o m s c h rij v e n g eï nt e r vi e w d e n al s v o o r al z a a dj e s pl a nt e n e n a g e n d e r e n. Zij g e v e n a a n n o g z o e k e n d e t e zij n n a a r h u n ei g e n r ol t e n o p zi c ht e v a n g e m e e nt e n. G e m e e n t elij k g r o e n b el ei d i s i n t e g r al e r v a n k a r a k t e r g e w o r d e n e n s t a a t s t e vi g e r o p d e b el ei d s a g e n d a . Kli m a a t a d a p t a ti e e n g e z o n d h ei d zij n c e n t r al e ni e u w e t h e m a ’s • D e i nt e r vi e w s
m et g e m e e nt e n wij z e n uit d at h et b el ei d s d e n k e n o v e r f u n cti e s v a n g r o e n v ol o p i n
o nt wi k k eli n g i s e n o o k i n b el ei d s pl a n n e n a m biti e u s w o r d t n e e r g e z et. Kli m a at e n g e z o n d h ei d zij n o n d e r w e r p e n di e r e c e nt elij k al s c e nt r al e t h e m a ’s zij n o p g e v o e r d, w a a r m e e h et g r o e n b el ei d e e n i nt e g r a al k a r a kt e r h e eft g e k r e g e n. O o k v e r ni e u wi n g v a n b e h e e r h e eft d e a a n d a c ht v a n s o m mi g e g e m e e nt e n ( bij v o o r b e el d
m e e r a a n d a c ht v o o r e c ol o gi s c h b e h e e r d a n b e h e e r o p n et h ei d ).
• G eï nt e r vi e w d e n c o n st at e r e n d at st e d elij k g r o e n v e el st e vi g e r o p d e b el ei d s a g e n d a st a at d a n ti e n j a a r g el e d e n. H et o n d e r w e r p h e eft ni e u w e m o g elij k i s
m e d e st a n d e r s e n dit t o e g e n o m e n d r a a g vl a k
m a a kt d at e r v e el
q u a g r o e n a m biti e s. I n v e r di c hti n g s o p g a v e n g a at g r o e n t e g e n w o o r di g s a m e n o p
• C o r o n a h e eft ni et g el ei d t ot a n d e r e i n h o u d elij k e a c c e nt e n. V e el b el ei d w a s al b e s c h r e v e n.
m e er
m et r o o d. W el b e n a d r u k k e n
g eï nt e r vi e w d e n d at c o r o n a i et s h e eft l o s g e m a a kt i n r el ati e t ot b e st u u rlij k d r a a g vl a k. H et d r a a gt bij a a n h et b e s ef d at g r o e n b el a n g rij k i s e n v e r st e r kt d a a r m e e d e g r o e n e b e w e gi n g i n h et b el ei d s d e n k e n. D a a r m e e s a m e n h a n g e n d lij kt c o r o n a p r o c e s s e n t e v e r s n ell e n. • I n d e i nt e r vi e w s i s e e n g r ot e v a ri ati e a a n v e r w a c ht e eff e ct e n v a n g r o e n g e n o e m d. D e z e eff e ct e n v e r w a c ht e n b el ei d s m a k e r s o p h et kli m a at b e st e n di g d e g e z o n d h ei d v a n
m a k e n v a n d e st a d, o p bi o di v e r sit eit i n d e st a d e n o p
m e n s e n. T e n a a n zi e n v a n g e z o n d h ei d g a at h et ni et all e e n o m f y si e k e eff e ct e n ,
o o k o m eff e ct e n o p d e
m a ar
m e nt al e g e z o n d h ei d e n s o ci al e eff e ct e n.
B el ei d s d e n k e n o v e r st e d elij k g r o e n e n g e z o n d h ei d
| 29
3
B el ei d s d e n k e n o v e r g r o e n v o o r g e z o n d h ei d
3. 1
I nl ei di n g
I n h o of d st u k 2 w a s e r a a n d a c ht v o o r h et st e d elij k g r o e n b el ei d i n b r e d e zi n. I n d e i nt e r vi e w s i s o o k n a d e r i n g e z o o m d o p g r o e n v o o r w el zij n e n g e z o n d h ei d v a n b e w o n e r s. D e b e vi n di n g e n uit d e i nt e r vi e w s hi e r o v e r k rij g e n a a n d a c ht i n dit h o of d st u k. P a r a g r a af 3. 2 g a at i n o p d e v e r w a c hti n g e n v a n b el ei d s m e d e w e r k e r s o v e r d e w e r ki n g v a n g r o e n v o o r g e z o n d h ei d. O o k k rij g e n d e v e r s c hill e n d e t y p e n g e z o n d h ei d s b at e n a a n d a c ht, e n d e a c c e nt e n di e h et b el ei d d a a ri n l e gt. P a r a g r a af 3. 3 h e eft a a n d a c ht v o o r d e ( o v e r w e gi n g e n a c ht e r ) k e u z e s v o o r t y p e n g r o e n e n d o el g r o e p e n. I n p a r a g r a af 3. 4 k o m e n k a n s e n e n k n el p u nt e n a a n d e o r d e. Dit h o of d st u k sl uit af
m et e e n bli k o p d e t o e k o m st,
m et a a n d a c ht v o o r i n st r u m e nt e n – m e e r s p e cifi e k
m o nit o ri n g e n
g r o e n n o r m e n – o m g r o e n h o g e r o p d e a g e n d a t e k rij g e n. O o k g e eft p a r a g r a af 3. 5 e e n s c h et s v a n k e n ni s b e h o eft e n di e n a a r v o r e n zij n g e b r a c ht d o o r b el e i d s m e d e w e r k e r s.
3. 2
P e r c e pti e v a n b at e n e n w e r ki n g v a n g r o e n v o o r g e z o n d h ei d
3. 2. 1
V e r w a c hti n g e n t e n a a n zi e n v a n d e w e r ki n g v a n g r o e n v o o r g e z o n d h ei d
I n h o of d st u k 2 st o n d e n w e stil bij b el ei d s d e n k e n o v e r d e r ol di e g r o e n k a n s p el e n bij h et r e ali s e r e n v a n d o el e n o p h et t e r r ei n v a n bi o di v e r sit eit, kli m a at a d a pt ati e e n w el zij n e n g e z o n d h ei d. I n dit h o of d st u k z o o m e n w e i n o p b el ei d st h e o ri e ë n o v e r h et b el a n g v a n g r o e n v o o r s p e cifi e k w el zij n e n d e g e z o n d h ei d v a n b u r g e r s . G eï nt e r vi e w d e n n o e m e n v e r s c hill e n d e v e r w a c hti n g e n o v e r w at g r o e n v o o r w el zij n e n g e z o n d h ei d k a n d o e n ( zi e o o k p a r a g r a af 2. 3. 3 ). I n d e z e p a r a g r a af g a at h et
m e e r e x pli ci et o v e r d e v e r w a c ht e w e r ki n g v a n g r o e n :
h o e k o m e n d e z e eff e ct e n t ot st a n d, w el k e p r o c e s s e n w o r d e n v e r o n d e r st el d e e n r ol t e s p el e n o m t e k o m e n t ot d e z e g e z o n d h ei d s b e v o r d e r e n d e eff e ct e n ? D e i nt e r vi e w s
m a k e n d ui d elij k d at e r v e el a a n d a c ht i s v o o r d e d o o r w e r ki n g v a n st e d elij k g r o e n o p w el zij n e n
g e z o n d h ei d : z o w el h et Rij k al s g e m e e nt e n h e b b e n a a n d a c ht v o o r e e n v e el h ei d a a n g e z o n d h ei d s b at e n e n r ef e r e r e n d a a r bij a a n w et e n s c h a p p elij k o n d e r z o e k ( zi e o o k p a r a g r a af 2. 3. 3 ). D e v r a a g n a a r d e wij z e w a a r o p d e z e b at e n t ot st a n d g e a c ht w o r d e n t e k o m e n, i s l a sti g e r. H et d e n k e n v a n d e Rij k s o v e r h ei d hi e r o v e r i s n o g b e p e r kt. D e a a n d a c ht b e p e r kt zi c h g r ot e n d e el s t ot v e r w a c ht e eff e ct e n o v e r w at g r o e n a a n g e z o n d h ei d s b at e n o p l e v e rt : ‘g r o e n i s v a n b el a n g v o o r st r e s s r e d u cti e ’. M a a r w el k t y p e g r o e n of w el k e i n ri c hti n g v a n g r o e n d a a r v o o r v a n b el a n g i s e n o n d e r w el k e c o n diti e s di e st r e s s r e d u cti e t ot st a n d k o mt, o o k r e k e ni n g h o u d e n d m et d e b e v ol ki n g s s a m e n st elli n g,
zit v e el
mi n d e r i n d e b el ei d st h e o ri e v a n d e d e p a rt e m e nt e n . H et m i ni st e ri e
v a n V W S g e eft a a n n o g ni et z o v e r t e zij n, a m biti e s t e h e b b e n o m hi e r
m a ar
m et h et p r o g r a m m a G e z o n d e g r o e n e l e ef o m g e vi n g w el
m e e r i n zi c ht i n t e k rij g e n. E e n b el a n g rij k o n d e r d e el v a n dit p r o g r a m m a i s
k e n ni s v e r g a ri n g e n h et o nt wi k k el e n v a n e e n k e n ni si nf r a st r u ct u u r . D e g eï nt e r vi e w d e v a n h et m i ni st e ri e v a n I e n W g a at w el i et s di e p e r i n o p d e c o n diti e s w a a r o n d e r g r o e n t ot eff e ct k a n l ei d e n. Zij b e n o e mt bij v o o r b e el d v o o r w a a r d e n w a a r g r o e n a a n
m o et v ol d o e n o m d e f u n cti e
w at e r b e r gi n g t e k u n n e n v e r v ull e n ( zi e p a r a g r a af 2. 3. 1 ) e n g a at o o k i n o p h et o n d e r w e r p hitt e st r e s s. Z e g e eft a a n d at d e
m at e v a n uit w e r ki n g v a n h et
m a at r e g el e n p a k k et v o o r d e v e r s c hill e n d e t h e m a ’s v e r s c hilt.
V o o r w at e r o v e rl a st i s h et i n st r u m e nt a ri u m, of h et
m a at r e g el e n p a k k et d at j e k a n t r eff e n, al w at
m e e r ui t g e w e r kt d a n v o o r t h e m a ’s al s d r o o gt e e n hi tt e. D at i s n o g i n o nt wi k k eli n g, al s h et g a at o m : w at k u n j e d a a r n u h et b e st e v o o r d o e n ? E e n v a n d e di n g e n di e d a a r b el a n g rij k v o o r zij n , i s d e af st a n d t ot g r o e n. I k m e e n
d at d e
m o et e n zij n, v a n ui t e e n w o ni n g.
m a xi m al e af st a n d t ot s c h a d u w g r o e n 3 0 0
m et e r z o u
( B el ei d s m e d e w e r k e r m i ni st e ri e v a n I e n W )
B el ei d s d e n k e n o v e r st e d elij k g r o e n e n g e z o n d h ei d
| 31
G e m e e nt e n v e r s c hill e n i n d e a m biti e,
m at e w a a ri n h u n b el ei d st h e o ri e i s uit g e w e r kt. M e e r d e r e g e m e e nt e n h e b b e n v e el
m a a r d e v e rt a al sl a g v a n h et a m biti e u z e v e r h a al n a a r d e p r a ktij k o nt b r e e kt n o g g r ot e n d e el s bij e e n
a a nt al v a n h e n . Z o g e eft d e g eï nt e r vi e w d e v a n d e g e m e e nt e Ei n d h o v e n a a n d at h a a r g r o e n e a m biti e s n o g t e al g e m e e n zij n g ef o r m ul e e r d ; d e n a d e r e uit w e r ki n g i n d e zi n v a n g r o e n p ri o rit e ri n g
m o et n o g g e m a a kt
w o r d e n. O o k i n a n d e r e g e m e e nt e n i s d e c o n c r eti s e ri n g v a n b el ei d n a a r p r o g r a m m a ’s e n a cti elij n e n n o g i n o nt wi k k eli n g. I n h et v e rl e n g d e d a a r v a n i s h et n a d e n k e n o v e r d e v o o r w a a r d e n w a a r g r o e n a a n
m o et v ol d o e n
o m t ot b e p a al d e eff e ct e n t e k o m e n, o o k n o g i n e e n p ril s t a di u m. A n d e r e g e m e e nt e n zij n al v e r d e r. Z o h e b b e n di v e r s e g e m e e nt e n c rit e ri a o n d e r s c h ei d e n w a a r h et g r o e n a a n b et r e k ki n g o p o n d e r
m o et v ol d o e n. Uit w e r ki n g e n h e b b e n
m e er:
• N a bij h ei d • G o e d e b e r ei k b a a r h ei d • G o e d o n d er h o u d e n gr o e n • S o ci a al v eili g g r o e n • V eili g bl a u w ( w at e r ) • B e w e e g v ri e n d elij k e i n ri c hti n g N a bij h ei d v a n g r o e n h e eft i n al g e m e n e zi n v e el a a n d a c ht, bij v o o r b e el d w a a r h et g a at o m g r o e n e af st a n d s n o r m e n ( zi e p a r a g r a af 3. 5. 1. 1 ). D e g e m e e nt e Ut r e c ht g e eft a a n o o k s p e cifi e k o p n a bij h ei d i n t e z ett e n v o o r w o o n b u u rt e n
m et w ei ni g p ri v at e b uit e n r ui m t e. Z o st a at i n d e R S U v a n d e g e m e e nt e Ut r e c ht :
“ H o e di c ht e r bij h et g r o e n, h o e g r ot e r d e t o e g a n k elij k h ei d e n h et g e z o n d h ei d s eff e ct i s v o o r i n w o n e r s. ” ( G e m e e nt e Ut r e c ht, 2 0 2 1 ) D u s d e R a a d zi t v o o r al o p kli m a at e n g e z o n d h ei d. E n o o k w el o p : i s e r bi n n e n 2 0 0
m et e r v o o r
i e d e r e e n w el e e n p a r kj e ? D u s i s d e af st a n d t ot g r o e n v ol d o e n d e di c ht bij ? D at i s e e n h el e b el a n g rij k e v o o r w a a r d e v o o r d e g e z o n d e l e ef o m g e vi n g . ( B el ei d s m e d e w e r k e r g e m e e nt e Ut r e c ht ) Bij g o e d e b e r ei k b a a r h ei d h e c ht e n g e m e e nt e n a a n g r o e n e e n v eili g e fi et s - e n w a n d el r o ut e s n a a r wij k g r o e n. D e g e m e e nt e G r o ni n g e n wij st e r o p d at b e w o n e r s a a nt r e k k elij k g r o e n a s s o ci ë r e n
m et g o e d o n d er h o u d e n
g r o e n. O o k a n d e r e g e m e e nt e n n o e m e n dit a s p e ct. Z o g e eft d e g e m e e nt e Al m e r e a a n d at h et g r o e n a a n m e e r d e r e c rit e ri a
m o et v ol d o e n o m bij t e k u n n e n d r a g e n a a n e e n g e z o n d e st a d : “ O m d a a d w e r k elij k e e n
g r o e n e é n g e z o n d e st a d t e k u n n e n zij n , m o et e n g r o e n e n w at e r b e r ei k b a a r e n v eili g zij n e n r ui mt e bi e d e n v o o r n at u u r b el e vi n g, c ult u u r of o nt m o eti n g ” ( G e m e e nt e Al m e r e, 2 0 2 0, p. 2 0 ) . D e g eï nt e r vi e w d e v a n d e g e m e e nt e A m e r sf o o rt n o e mt t ot sl ot e e n k a ntt e k e ni n g, w a a r h et g a at o m d e w e r ki n g v a n g r o e n i n r el ati e t ot fij n st of. Zij w e et t e
m el d e n d at di c ht b o s – w at o v e ri g e n s ni et s n el t e vi n d e n i s i n st e d elij k g e bi e d – e e n
a v e r e c ht s eff e ct h e eft : d e fij n st of blijft v a n w e g e h et o nt b r e k e n v a n l u c ht ci r c ul ati e d a n o n d e r b o m e n h a n g e n. D e g eï nt e r vi e w d e v a n d e g e m e e nt e A m st e r d a m v o e gt hi e r a a n t o e d at g r o e n i n d e st a d ni et di r e ct z o r gt v o o r s c h o n e r e l u c ht i n e e n st r a at,
m a a r r ui mt e v o o r g r o e n i n pl a at s v a n v e r v uil e n d e a ut o ’ s h e eft w el e e n p o siti ef
eff e ct o p d e l u c ht k w alit eit . D e g eï nt e r vi e w d e v a n d e g e m e e nt e A m st e r d a m b el ei d st h e o ri e,
m e r kt o p d at al s h et g a at o m d e o nt wi k k eli n g v a n
m o nit o ri n g o p e n e v al u ati e v a n d e r g elij k e c rit e ri a c r u ci a al i s,
m a a r d at dit i n d e p r a ktij k n o g
t e w ei ni g g e b e u rt. O o k d e g eï nt e r vi e w d e v a n d e g e m e e nt e D e n H a a g b e n o e mt h et b el a n g v a n i n zi c ht hi e ri n, m et n a m e i n h et g e b r ui k v a n g e r e ali s e e r d g r o e n d o o r b e w o n e r s. O n d e r d e g e m e e nt e n
– o o k zij di e al v e r d e r
zij n i n h u n b el ei d st h e o ri e – b e st a a n n o g v e el v r a g e n e n i s e r b e h o eft e a a n h a n d eli n g s p e r s p e cti e v e n o m g e z o n d h ei d s wi n st t e k u n n e n r e ali s e r e n. Zij v r a g e n o m o n d e r st e u ni n g v a n uit h et Rij k i n d e v o r m v a n ri c htlij n e n, l ei d r a d e n, t o ol s, k o rt o m st r o o mlij ni n g v a n k e n ni s e n i nf o r m ati e v o o r zi e ni n g ( zi e o o k p a r a g r a af 3. 5. 2 o v e r k e n ni s b e h o eft e ) . Z o al s hi e r v o o r a a n g e g e v e n, z o u h et p r o g r a m m a G e z o n d e g r o e n e l e ef o m g e vi n g, d at i n d e k o m e n d e j a r e n o nt wi k k el d w o r dt, hi e r a a n t e g e m o et k u n n e n k o m e n. Bi n n e n h et p r o g r a m m a w o r d e n elf a cti elij n e n uit g e w e r kt, w a a r o n d e r e e n l a n d elij k k e n ni s p o rt a al e n e e n r e gi o n al e k e n ni si nf r a st r u ct u u r.
3. 2. 2
D ri e t y p e n w el zij n s b at e n
G r of w e g k u n n e n t w e e t y p e n w el zij n s - / g e z o n d h ei d s b at e n v a n g r o e n o n d e r s c h ei d e n w o r d e n : b at e n o p h et vl a k v a n f y si e k e g e z o n d h ei d e n o p h et vl a k v a n
m e nt al e g e z o n d h ei d ( zi e o o k p a r a g r a af 2. 3. 3 ). D a a r n a a st h e b b e n
w e k w alit eit v a n l e v e n o n d e r s c h ei d e n al s e e n
m e e r o m v att e n d w el zij n s c o n c e pt d at o o k i n d e N O V I w o r dt
g e n o e m d ( zi e p a r a g r a af 2. 2. 1 ). E e n g o e d e g e z o n d h ei d k a n bij d r a g e n a a n e e n h o g e k w alit eit v a n l e v e n.
3 2 | W Ot - r a p p o rt 1 4 1
K w alit eit v a n l e v e n h e eft b et r e k ki n g o p h et al g e h el e w el b e vi n d e n ; h et i s e e n s u bj e cti ef b e g ri p d at i et s z e gt o v er d e
m at e v a n t e v r e d e n h ei d v a n e e n p e r s o o n o v e r zij n of h a a r ( e r v a ri n g v a n h et ) li c h a m elij k e,
m e nt al e
e n s o ci al e f u n cti o n e r e n. V W S h e eft all e d ri e d e w el zij n s b at e n i n b e el d. D e g eï nt e r vi e w d e n v a n d e a n d e r e d e p a rt e m e nt e n g e v e n a a n d at zij o o k h e c ht e n a a n h et b el a n g v a n all e d ri e, gr o e n
m a a r d at zij g e e n v e r bij z o n d e ri n g v a n t y p e n b at e n v a n
m a k e n. I e n W g e eft d a a r bij a a n i n h a a r c o m m u ni c ati e t e s p r e k e n o v e r ‘z o r g v o o r e e n p r etti g e
o m g e vi n g ’, w a ar bij h et b e g ri p p r etti g z o w el b et r e k ki n g h e eft o p h et f y si e k e al s h et m i ni st e ri e s v a n B Z K e n L N V
m a a r o o k o m d at zij i n b r e d e zi n vi n d e n d at ni et h et Rij k d e v o r m een
m e nt al e a s p e ct. D e
m a k e n g e e n v e r bij z o n d e ri n g, e n e r zij d s o m d at d e uit w e r ki n g
m e e r bij V W S li gt,
m o et ki e z e n. Zij zi e n h et uit ei n d elij k al s
m a at w e r k k e u z e o p l o k a al ni v e a u, w a a r bij o o k d e w e n s e n v a n uit b e w o n e r s
m e d e b e p al e n d
m o et e n zij n.
H et i s b el a n g rij k d at b u r g e r s i et s o v e r h u n ei g e n o m g e vi n g t e z e g g e n h e b b e n o v e r h o e zij h et fij n vi n d e n o m gr o e n t e g e b r ui k e n. I k d e n k j ui st d at j e d o o r h et g e b r ui k v a n di e o m g e vi n g e r d e m e e st e b e n efi t s ui t h a al t.
( B el ei d s m e d e w e r k e r m i ni st e ri e L N V )
O o k g e m e e nt e n h e b b e n a a n d a c ht v o o r all e d ri e d e t y p e n g e z o n d h ei d s b at e n v a n g r o e n. G e m e e nt e n r ef e r e r e n a a n d e c e nt r al e t h e m a ’s v a n h u n g r o e n vi si e w a a ri n d e z e b at e n t e r u g k o m e n e n n o e m e n o o k o n d e r z o e k s r a p p o rt e n di e d e
m e e r w a a r d e v a n g r o e n o p d e z e a s p e ct e n a a nt o n e n. R e s p o n d e nt e n g e v e n a a n
d at d e d ri e t y p e n b at e n ni et v a n el k a a r t e s c h ei d e n zij n : g r o e n i n d e w o o n o m g e vi n g bi e dt r ui mt e v o o r e n n o di gt i d e alit e r uit t ot b e w e g e n e n o nt m o et e n, w at bij d r a a gt a a n w el b e vi n d e n : e n g el u k ki g e r i n e e n g r o e n e o m g e vi n g. V e r g elij k b a a r h a n t e e rt o o k d e g e m e e nt e Al m e r e e e n
m e n s e n v o el e n zi c h p r etti g e r
m et I e n W, d at s p r e e kt v a n e e n p r etti g e o m g e vi n g,
m e e r o m v att e n d b e g ri p
m et h et p r o g r a m m a E x c ell e nt e g r o e n e e n
g e z o n d e l e ef o m g e vi n g : d e g e z o n d e l e ef o m g e vi n g h a a kt a a n o p z o w el f y si e k e al s
m e nt al e g e z o n d h ei d.
S o m mi g e g e m e e nt e n ( bij v o o r b e el d A m e r sf o o rt e n Ut r e c ht ) g e v e n a a n d at
m e nt al e b at e n b el ei d s m ati g n o g
w at o n d e r b eli c ht zij n t e n o p zi c ht e v a n f y si e k e b at e n, o m d at
m e e r o n b e k e n d t e r r ei n zij n ;
Ut r e c ht n o e mt
m e nt al e b at e n
m e e r i n zi c ht i n d e w e r ki n g v a n g r o e n o p w el zij n e n g el u k al s k e n ni s b e h o eft e ( zi e o o k
p a r a g r a af 3. 5. 2 ) .
3. 3
O v e r w e gi n g e n bij i n z et o p g r o e n v o o r g e z o n d h ei d
3. 3. 1
K e u z e v a n t y p e n gr o e n
I n d e i nt e r vi e w s i s d e v r a a g g e st el d of d e b et r o k k e n
mi ni st e ri e s e n g e m e e nt e n k e u z e s
m a k e n t e n a a n zi e n
v a n e e n b e p a al d t y p e g r o e n – d e n k a a n st a d s p a r k, b u u rt p a r k, p o c k et p a r k, st r a at b o m e n, g r o e n e d a k e n, g r o e n e /l e v e n d e
m ur e n – w a ar
m et n a m e o p i n g e z et z o u
m o et e n w o r d e n e n w at d e o v e r w e gi n g e n zij n bij
d e z e k e u z e s. D e g eï nt e r vi e w d e n v a n d e
mi ni st e ri e s zij n ni et uit g e s p r o k e n o v e r d e t y p e n g r o e n di e zij will e n r e ali s e r e n.
R e s p o n d e nt e n g e v e n a a n d at dit W el sti m ul e r e n zij i n
m a at w e r k i s, d e k e u z e s hi e r v o o r
m o et e n o p l o k a al ni v e a u g e m a a kt w o r d e n.
m e e r al g e m e n e zi n d e v e r g r o e ni n g. Z o o r g a ni s e e rt h et
m i ni st e ri e v a n I e n W h et N K
T e g el wi p p e n, d at a a n d a c ht v r a a gt v o o r d e g e v ol g e n v a n kli m a at v e r a n d e ri n g e n i n z et o p v e r g r o e ni n g v a n d e l e ef o m g e vi n g d o o r z o w el o v e r h e d e n al s p a rti c uli e r e n. I n 2 0 2 1 d e d e n ci r c a 8 0 g e m e e nt e n hi e r a a n h u n b e w o n e r s sti m ul e e r d e n o m o o k e e n bij d r a g e t e l e v e r e n. D e r e s p o n d e nt
m e e nt d at c o r o n a – e n
s p e cifi e k d e l o c k d o w n – h e eft bij g e d r a g e n a a n h et s u c c e s v a n d e c a m p a g n e : d e p a k k e n n a m t o e d o o r d at
m e e, di e m e er
m oti v ati e o m d e t ui n a a n t e
m e n s e n r el ati ef v e el t h ui s w a r e n.
G e m e e nt e n z ett e n i n o p e e n b r e d e w a ai e r a a n t y p e n g r o e n, w a a r o n d e r : g r o e n e s c h o ol pl ei n e n, st a d sl a n d b o u w, b u u rt p a r kj e s, p o st z e g el p a r kj e s, v e rti c a al g r o e n, g r o e n bl a u w e v e r bi n di n g e n e n v e r g r o e ni n g v a n d e r o d e i nf r a st r u ct u u r. B u u rt p a r kj e s h e b b e n v e el al d e f u n c ti e s v a n s p el e n e n o nt m o et e n ( e n s o m s o o k v a n ‘ c o ol s p ot s ’). Nij m e g e n z et hi e r o p i n : Nij m e g e n r e ali s e e rt 1 0 0 ni e u w e g r ot e, g r o e n e, s o ci al e o nt m o eti n g s pl e k k e n m et s p e elt o e st ell e n n a a st g r o e n e n v e r blijf pl e k k e n.
Dit b el ei d h o u dt o o k i n d at all e
6 0 0 kl ei n e r e s p e elt ui ntj e s g a a n v e r d wij n e n e n d a a r blij v e n d a n all e e n n at u u rlij k e s p e el a a nl ei di n g e n o v e r. O o k d e g e m e e nt e Al m e r e ki e st v o o r n at u u rlij k e o nt d e k ki n g s r ui mt e n. Bij g r o e n bl a u w e v e r bi n di n g e n g a at h et v o or o n d er
m e e r A m st e r d a m, Ei n d h o v e n e n Ut r e c ht o o k o m d e g r o e n e s c h e g g e n of wi g g e n : d e g r ot e
B el ei d s d e n k e n o v e r st e d elij k g r o e n e n g e z o n d h ei d
| 33
g r o e n g e bi e d e n di e t ot di e p i n d e st a d bi n n e n d ri n g e n, e n d a a r m e e v o o r st a d s b e w o n e r s d e g r o e n e v e r bi n di n g e n n a a r h et b uit e n g e bi e d v o r m e n. D e g e m e e nt e D e n H a a g g e eft a a n d at d e a a n d a c ht v o o r v e rti c a al g r o e n i s t o e g e n o m e n, v a n uit h et i d e e d at dit t y p e ( g e v el ) g r o e n i n v e r st e e n d e wij k e n e e n b el a n g rij k e f u n cti e k a n h e b b e n v o o r d e l e ef b a a r h ei d e n o o k v o o r s o ci al e c o h e si e. A m e r sf o o rt ki e st v o o r b e w e e g r o n dj e s, uit g e z ett e r o ut e s d o o r a a nt r e k k elij k e, v e el al g r o e n e, d el e n v a n d e st a d di e b e w o n e r s w a n d el e n d of h a r dl o p e n d k u n n e n afl e g g e n. D e r o ut e s zij n z o uit g e z et d at z e g el u st ( g e c o m bi n e e r d ) k u n n e n w o r d e n. O o k v e r g r o e ni n g v a n d e i nf r a st r u ct u u r – o n d e r
m e e r d o o r h et v e r v a n g e n v a n v e r h a r di n g – h e eft
a a n d a c ht v a n e e n a a nt al g e m e e nt e n. Z o k i e st d e g e m e e nt e G r o ni n g e n o o k v o o r o n v e r h a r d e p a r k e e r pl e k k e n, z et d e g e m e e nt e Ut r e c ht i n o p v e r g r o e ni n g v a n st r at e n A m st e r d a m
m et b r e d e p r ofi el e n e n ki e st d e g e m e e nt e
m et h et ‘g r o e n, t e n zij ’ -b e gi n s el v o o r v e r g r o e ni n g al s d e st a n d a a r d v o o r d e o p e n b a r e r ui m t e,
w a a r m e e zij d e vi si e o p d e o p e n b a r e r ui mt e ( st r at e n, pl ei n e n ) o m d r a ait : W a a r h et k a n , v e r v a n g e n w e v e r h a r di n g d o o r g r o e n v o o r e e n p r etti g e, g e z o n d e e n n at u u rlij k e l e ef o m g e vi n g V e r d e r sti m ul e r e n d e Al m e r e
m et r ui mt e v o o r o nt m o eti n g. ( B el ei d s m e d e w e r k e r A m st e r d a m ) m e e st e g e m e e nt e n g r o e n e i niti ati e v e n v a n b e w o n e r s. I n d at k a d e r w e r kt d e g e m e e nt e
m et g r o e n e a m b a s s a d e u r s : b e w o n e r s di e b u u rt g e n ot e n e nt h o u si a s m e r e n o m o o k h u n t ui n e n t e
v e r g r o e n e n. T ot sl ot n o e m d e n r e s p o n d e nt e n a m biti e s r o n d g r o e n e d a k e n. D e g e m e e nt e Ut r e c ht ki e st e r v o o r o m sa men
m et b e w o n e r s h et b u u rt g r o e n a n d e r s i n t e ri c ht e n. H o e w el v e el al p a rti c uli e r ei g e n d o m, sti m ul e r e n
di v e r s e g e m e e nt e n ( o n d e r
m e e r A m st e r d a m e n Nij m e g e n ) o o k g r o e n e d a k e n
i s d at d e v r a a g g r oot i s e n d e b e s c hi k b a r e
mi d d el s s u b si di e s. D e e r v a ri n g
mi d d el e n v rij s n el o p g a a n. D a a r bij v alt e n k el e g eï nt e r vi e w d e n o p
d at a a n v r a g e n v e el v ul di g k o m e n v a n b e w o n e r s v a n r e e d s g r o e n e wij k e n. E e n a a nt al g e m e e nt e n h e eft e r v o o r g e k o z e n o m d e s u b si di e m o g elij k h e d e n t e r el at e r e n a a n d e b at e n v a n g r o e n e d a k e n. Z o g e eft Nij m e g e n all e e n s u b si di e o p g r o e n e d a k e n di e g e r e ali s e e r d w o r d e n o p pl att e d a k e n v a n w o ni n g e n, o m d at d e v e r g r o e ni n g hi e r z o r gt v o o r v e r k o eli n g v a n d e l e ef r ui mt e. V e r g r o e ni n g v a n d a k e n v a n s c h u u rtj e s v alt d u s b uit e n d e s u b si di e r e g el i n g.
3. 3. 2
B e o o g d e g e b r ui k e r s g r o e p e n
Al s h et g a at o m g r o e n v o o r g e z o n d h ei d e n w el zij n, ki e z e n z o w el Rij k al s g e m e e nt e n v e el al v o o r d e b r e d e b e v ol ki n g al s d o el g r o e p. I n b e w o n e r s p a rti ci p ati et r aj e ct e n r o n d d e g r o e n vi si e w o r dt bij v o o r b e el d d e b e v ol ki n g uit g e n o di g d o m
m e e t e d e n k e n. E n k el e g e m e e nt e n ( A m st e r d a m, D e n H a a g ) wij z e n e r o p d at d e e r v a ri n g i s
d at st e e d s d e z elf d e, s el e ct e g r o e p e n bi n n e n d e b e v ol ki n g hi e r g e b r ui k v a n b e w o n er s
m a k e n. H et i s l a sti g o m a n d e r e
m e e t e k rij g e n i n d e z e b el ei d s p r o c e s s e n.
D e g e n e n di e i k ei g e nlij k v a n z elf s p r e k e n d a a n t af el k rij g, d at i s d e d o el g r o e p bl a n k, b o v e n m o d a al, g e p e n si o n e e r d e n h o g e r o p g el ei d. Di e m e p p e n. D e
m e n s e n o n d er
m o et i k bij wij z e v a n s p r e k e n v a n
m o d a al s p r e e k i k i n p ri n ci p e ni et. D a a r
m e af
m o et i k n a a r o p j a c ht g a a n.
( B el ei d s m e d e w e r k e r g e m e e nt e D e n H a a g ) N a a st d e b r e d e b e v ol ki n g k rij g e n s p e cifi e k e g r o e p e n e xt r a a a n d a c ht. H et g a at d a n g r of w e g o m ki n d e r e n, o u d er e n e n gr o e p e n
m et e e n k w et s b a r e g e z o n d h ei d. I n r el ati e t ot ki n d e r e n g a at h et v e el al o m s p e el g r o e n e n
p r o g r a m m a ’s o p h et vl a k v a n g e z o n d v o e d s el. Z o i s h et p r o g r a m m a ‘J o n g l e r e n et e n ’ e e n i niti ati ef v a n h et m i ni st e ri e v a n L N V, d at zij s a m e n
m et V W S uit v o e rt. O o k s e mi o p e n b a a r g r o e n w o r dt v o o r d e z e d o el g r o e p
g e sti m ul e e r d : e e n a a nt al v a n d e g e m e e nt e n sti m ul e e rt d e v e r g r o e ni n g v a n s c h o ol pl ei n e n.
W a a r h et g a at o m
d e d o el g r o e p o u d e r e n w o r dt g r o e n v e el al g e r el at e e r d a a n h et t e g e n g a a n v a n hitt e st r e s s. G r o ni n g e n s p r e e kt bij v o o r b e el d i n d at v e r b a n d v a n h et a a nl e g g e n v a n z o g e n a a m d e k o elt e n et w e r k e n d o o r h et t o e v o e g e n v a n e xt r a ( s c h a d u w bi e d e n d ) g r o e n, d e g e m e e nt e Ut r e c ht Gr o e p e n
m a a kt w e r k v a n z o g e n a a m d e c o ol s p ot s o p wij k ni v e a u .
m et e e n k w et s b a r e g e z o n d h ei d zij n t ot sl ot e e n v e el g e n o e m d e d o el g r o e p. V o o r h et m i ni st e ri e v a n
V W S i s dit e e n v o o r n a m e d o el g r o e p. V W S z et n a d r u k k elij k i n o p s o ci al e i n cl u si e v a n k w et s b a r e g r o e p e n e n kij kt d a a r v o o r o o k n a a r i nt e r d e p a rt e m e nt al e s a m e n w e r ki n g o p dit vl a k. G r o e p e n g e z o n d h ei d w o n e n v e el al g e c o n c e nt r e e r d i n wij k e n
m et e e n k w et s b a r e
m et e e n z o g e h et e n l a g e s o ci a al e c o n o mi s c h e st at u s
( S E S ). O o k bij g e m e e nt e n i s d e z e lij n t e h e r k e n n e n : b e w o n e r s v a n l a g e S E S - wij k e n v o r m e n e e n f o c u s g r o e p di e bij bij n a all e g e m e e nt e n n a a r v o r e n k o mt, v a n w e g e d e g e d a c ht e d at g r o e n i n
m et n a m e d e z e wij k e n v e el
g e z o n d h ei d s b at e n k a n h e b b e n : d e e u r o di e hi e r w o r dt b e st e e d a a n g r o e n, l e v e rt h et
m e e st e
g e z o n d h ei d s wi n st o p . V e el al zij n d e z e wij k e n d ui d elij k i n b e el d. I n di c at o r e n zij n bij v o o r b e el d d e
3 4 | W Ot - r a p p o rt 1 4 1
‘l e v e n s v e r w a c hti n g i n g o e d e g e z o n d h ei d’, di e d o o r d e g e m e e nt e Ut r e c ht w o r dt g e h a nt e e r d. M et d e t o e v o e gi n g ‘i n g o e d e g e z o n d h ei d’ b e n a d r u kt d e z e g e m e e nt e d at zij ni et z o z e e r kij kt n a a r d e g e mi d d el d e l e eftij d o p b u u rt ni v e a u v a n o v e rlij d e n,
m a a r d e g e mi d d el d e l e eftij d v a n zi e k w o r d e n. D e z e i n v ulli n g sl uit a a n
bij h et b e g ri p k w alit eit v a n l e v e n ( zi e o o k p a r a g r a af 3. 2. 2 ). T e g elij k e rtij d g e v e n g eï nt e r vi e w d e n a a n d at v e r g r o e ni n g v a n l a g e S E S - wij k e n v a a k l a sti g e r i s d a n v a n a n d e r e t y p e n wij k e n. Di e uit d a gi n g h e eft o n d e r a n d e r e t e
maken
m et i nf r a st r u ct u r el e b e p e r ki n g e n. S E S - wij k e n zij n
v e el al o u d e r e, v e r st e e n d e wij k e n, w a a r bij o o k l ei di n g e n i n d e g r o n d d e g r o e n r e ali s ati e k u n n e n b e m o eilij k e n ( zi e o o k p a r a g r a af 3. 4. 2 ). G r o e n a r m e b u u rt e n d efi ni ë r e n wij al s b u u rt e n w a a r bij e r s p r a k e i s v a n e e n l a g e r e h o e v e el h ei d g r o e n d a n 7 5 vi e r k a nt e
m et e r g r o e n p e r w o ni n g. D at zij n v a a k o o k d e s o ci a al a r m e b u u rt e n ,
w a a r bij o o k all e rl ei a n d e r e p r o bl e m e n s p el e n . ( B el ei d s m e d e w e r k e r g e m e e nt e Ei n d h o v e n ) E e n t w e e d e uit d a gi n g i s d at b el ei d s m a k e r s e r v a r e n d at h et d r a a g vl a k v a n b e w o n e r s uit l a g e S E S - wij k e n v o o r g r o e n r e ali s ati e b e p e r kt i s. P ri o rit eit e n v a n b e w o n e r s v o o r d e i n ri c hti n g v a n d e o p e n b a r e r ui mt e li g g e n ni et bij e e n g r o e n e h e ri n ri c hti n g. H et h e b b e n v a n e e n a ut o h e eft hi e r e e n b e p a al d e st at u s. J e b e nt ei g e nlij k e e n l o s e r al s j e g a at w a n d el e n of fi et s e n. Al s i k v r a a g w at w e a a n d e o p e n b a r e r ui mt e k u n n e n v e r b et e r e n , k rij g i k al s a nt w o o r d : ‘Z o r g
m a a r e e n s d at i k
mij n a ut o f at s o e nlij k k a n p a r k e r e n ’. V ol d o e n d e
p a r k e e r v o o r zi e ni n g e n st a a n d u s h o o g o p h et lij stj e v a n b e w o n e r s ui t d e z e wij k e n. D a n b e n i k d u s di e bl a n k e a c a d e mi c u s di e d e
m e n s e n g a at v e rt ell e n w at g o e d v o o r z e i s. D at zij n
s p a n n e n d e t r aj e ct e n . ( B el ei d s m e d e w e r k e r g e m e e nt e D e n H a a g ) E n t e n sl ott e i s e e n uit d a g e n d e f a ct o r d at v e r g r o e ni n g all e e n ni et v ol d o e n d e h el pt. B e w o n e r s
m o et e n o o k
g e sti m ul e e r d w o r d e n o m h e t t e g e b r ui k e n, al d u s g eï nt e r vi e w d e n. G e m e e nt e n g e v e n hi e r i n v ulli n g a a n d o o r i n g r o e n a r m e b u u rt e n n a a st d e f y si e k e v e r g r o e ni n g o o k d e s o ci al e c o m p o n e nt a a n d a c ht t e g e v e n. A m e r sf o o rt z et bij v o o r b e el d i n o p b e w e e g r o n dj e s. E n o o k i n a n d e r e g e m e e nt e n i s d e g r o e n e h e ri n ri c hti n g v e el al e e n p r o c e s w a a r o o k h et s o ci al e d o m ei n v a n d e g e m e e nt e, d e G G D, e n b e w o n e r s z elf b et r o k k e n h ei d bij h e b b e n.
3. 4
K a n s e n e n k n el p u nt e n
3. 4. 1
A a n b o d v a n b el e ef b a a r g r o e n i n d e w o o n o m g e vi n g
I n d e i nt e r vi e w s i s d e v r a a g g e st el d of e r t u s s e n e n bi n n e n g e m e e nt e n v e r s c hill e n zij n i n h et a a n b o d v a n b el e ef b a a r g r o e n e n of e r pl e k k e n zij n i n d e st e d e n w a a r zi c h s e ri e u z e t e k o rt e n v o o r d o e n, m et
m o g elij k e
c o n s e q u e nti e s v o o r d e g e z o n d h ei d e n h et w el zij n v a n d e l o k al e b e v ol ki n g . D e g eï nt e r vi e w d e n v a n d e m i ni st e ri e s si g n al e r e n v e r s c hill e n i n d e b e s c hi k b a a r h ei d v a n g r o e n, bij v o o r b e el d t u s s e n wij k e n w a a r w ei ni g of v e el r ui mt e i s v o o r g r o e n, e n si g n al e r e n e e n t e k o rt a a n g r o e n i n a c ht e r st a n d s wij k e n. D e g eï nt e r vi e w d e v a n I e n W wij st o p d e t o ol s di e e r al zij n , bij vo o r b e el d w a a r st a atj e g e m e e nt e. nl , di e i n zi c ht g e eft h o e h et st a at
m et d e v e r st e ni n g i n d e g e m e e nt e .
G e m e e nt e n si g n al e r e n v e r s c hill e n t e n a a n zi e n v a n d e b e s c hi k b a a r h ei d v a n g r o e n bi n n e n d e st e d e n e n si g n al e r e n o o k t e k o rt e n . V e r s c hill e n d e g e m e e nt e n h e b b e n d e h o e v e el h ei d b e s c hi k b a a r g r o e n i n k a a rt g e b r a c ht. D e g eï nt e r vi e w d e b el ei d s m e d e w e r k e r s si g n al e r e n d at wij k e n
m et w ei ni g g r o e n v a a k s a m e n v all e n
m et d e l a g e S E S - wij k e n , w a a r v e r s c hill e n d e p r o bl e m e n zi c h o p st a p el e n z o al s o p e c o n o mi s c h, g e z o n d h ei d s e n s o ci a al vl a k. I n Ut r e c ht e n D e n H a a g bij v o o r b e el d g e v e n d e g eï nt e r vi e w d e n a a n d at i n d e z e wij k e n o o k s p r a k e i s v a n e e n l a g e r e l e v e n s v e r w a c hti n g. O o k i n d e g e m e e nt e Ei n d h o v e n v all e n d e g r o e n a r m e wij k e n, m et
mi n d e r d a n 7 5 m 2 g r o e n p e r w o ni n g , s a m e n
m et d e l a g e S E S - wij k e n . G r o ni n g e n h e eft d e h o e v e el h ei d
g r o e n p e r wij k i n k a a rt g e b r a c ht ; m a a r s o m mi g e wij k e n
m et
e e n l a g e S E S h e b b e n t o c h r e d elij k w at g r o e n,
bij v o o r b e el d d e wij k S el w e r d . I n Nij m e g e n i s i n v o o r o o rl o g s e v ol k s wij k e n v a a k v e el v e r st e ni n g v a n t ui n e n e n w ei ni g g r o e n i n d e o p e n b a r e r ui mt e. T e n a a n zi e n v a n d e v e r st e ni n g v a n t ui n e n d at w o ni n g c o r p o r ati e s
m e e st al g e e n r e g el s of ri c htlij n e n
m e r kt d e g eï nt e r vi e w d e o p
m e e g e v e n a a n b e w o n e r s o v e r h et a a n d e el
B el ei d s d e n k e n o v e r st e d elij k g r o e n e n g e z o n d h ei d
| 35
v e r h a r di n g i n e e n t ui n ( bij v o o r b e el d 5 0 p r o c e nt g r o e n ). B e w o n e r s ki e z e n v e r v ol g e n s v a a k v o o r st e e n , o m d at dit w ei ni g o n d e r h o u d
m et zi c h
m e e b r e n gt.
W o ni n g b o u w c o r p o r ati e s n e m e n ni et d e st u r e n d e r ol o p, di e z e w el z o u d e n k u n n e n o p p a k k e n. D a a r st a at t e g e n o v e r d at al s e r w el e e n g r o e n e t ui n i s e n b e w o n e r s g a a n v e r h ui z e n, d at z e w el d e h el e t ui n v e r pli c ht L E E G m o et e n o pl e v e r e n. D at i s ni et all e e n z o n d e, d at h et g r o e n w e g m o et,
m a a r l e v e rt v a a k o o k ni e u w e st e n e n t ui n e n o p. G el u k ki g b e gi nt di t t e k e nt e r e n.
( B el ei d s m e d e w e r k e r g e m e e nt e Nij m e g e n ) E e n g eï nt e r vi e w d e i n G r o ni n g e n g e eft a a n d at h et o n z e k e r i s of e e n t e k o rt a a n g r o e n o o k di r e ct s a m e n h a n gt m et g e z o n d h ei d s p r o bl e m e n.
W el si g n al e r e n d e g eï nt e r vi e w d e n e xt r a uit d a gi n g e n o m t e v e r g r o e n e n i n d e z e
wij k e n ( zi e d e v ol g e n d e p a r a g r a af ). D e g eï nt e r vi e w d e v a n d e g e m e e nt e Ut r e c ht n o e mt n a a st d e wij k e n uit d e j a r e n 2 0 / 3 0 / 4 0 ( st a d s wij k e n v e el p a r k e e r g el e g e n h ei d ), o o k d o o r g a a n d e 5 0 k m / u - st r at e n
m et
m et b r e d e p r ofi el e n al s g r o e n a r m. A n d e r e
st e ni g e pl e k k e n zij n e e r d e r g e n o e m d i n r el ati e t ot hitt e s t r e s s, bij v o o r b e el d b e d rij v e nt e r r ei n e n e n wi n k el c e nt r a ( zi e p a r a g r a af 2. 3. 1 ). I n h et al g e m e e n h e b b e n g e m e e nt e n a m biti e s v o o r
m e e r g r o e n i n d e st a d, w at g e r el at e e r d w o r dt a a n
kli m a at a d a pt ati e e n d e w o ni n g b o u w o p g a v e ( bij v o o r b e el d Al m e r e e n Ut r e c ht ). D e t o e n a m e v a n h et a a nt al w o ni n g e n d e k o m e n d e j a r e n l ei dt o p d e n d u u r t ot e e n t e k o rt a a n g r o e n e n
m e e r g r o e n w o r dt g e m oti v e e r d
v a n uit d e w e n s o m d e st a d l e ef b a a r t e h o u d e n. Uit d e g r o ei v a n d e st a d k o m e n v o o rt : h o e g a j e o m
m a at s c h a p p elij k e v r a g e n
m et d e d r u k o p d e r ui mt e e n d e l e ef b a a r h ei d ? M e e r g r o e n k a n d a a r e e n r ol i n s p el e n.
Ut r e c ht st r e eft n a a r ‘v e r di c ht e n e n v e r g r o e n e n i n b al a n s ’. D e g e m e e nt e r a a d h e eft af g e d w o n g e n d at d e o nt wi k k eli n g v a n r o o d e n g r o e n i n b al a n s m o et
pl a at s vi n d e n . D at b et e k e nt d at ni et all e e n ‘ ro o d ’ o nt wi k k eld
w o r dt e n v e r v ol g e n s b e k e k e n w o r dt w at e r n o g a a n g r o e n g e d a a n k a n w o r d e n. R o o d e n g r o e n i n b al a n s o nt wi k k el e n, i s al s l ei d e n d p ri n ci p e v a st g el e g d i n d e r ui mt elij k e st r at e gi e ( R S U ) . Di e g a at o v e r d e g r o ei v a n h et a a nt al w o ni n g e n ,
m a a r o o k bij v o o r b e el d o v e r d e g r o ei v a n
i nt e g r al e g r o ei o p g a v e v a n Ut r e c ht : g r o e n, g e z o n d h ei d,
3. 4. 2
m o bilit eit . I n d e R S U g a at h et o m d e v oll e di g e
m o bilit eit e n r o o d .
Ni e u w e st e d elij k e o nt wi k k eli n g v e r s u s b e st a a n d e wij k e n
Uit d e i nt e r vi e w s blij kt d at g e m e e nt e n bij ni e u w e st e d elij k e o nt wi k k eli n g e n ( o o k bi n n e n st e d elij k ) al t o ol s i n z ett e n v o o r v e r g r o e ni n g, bij v o o r b e el d g r o e n n o r m e n i n st e d e n b o u w k u n di g e pl a n n e n. v ol g e n d e
We ko mende de
m a ni e r e n t e g e n w a a r o p g e m e e nt e n v e r g r o e ni n g bij ni e u w e st e d elij k e o nt wi k k eli n g e n p r o b e r e n t e
r e ali s e r e n : • E e n n o r m v o o r e c o s y st e e m g r o e n e n e e n n o r m v o o r g e b r ui k s g r o e n , w a a r bij i n di e n e r s in t e n d e r s p u nt e n m o et e n b e h al e n v o o r n at u u ri n cl u si e v e
m a at r e g el e n
( A m st e r d a m, si n d s 2 0 1 8 ) ;
• H et p u nt e n s y st e e m i n D e n H a a g v o o r g r o e n e n n at u u ri n cl u si ef b o u w e n, w a a r bij i n di e n e r s p u nt e n k u n n e n b e h al e n v o o r bij v o o r b e el d n e st g el e g e n h ei d, g r o e n e
m u r e n e n d a k e n e n v o o r h et v e r g r o e n e n v a n d e
o m g e vi n g ; • H et
m e e g e v e n v a n a m biti e t. a. v. g r o e n v o o r af a a n p r oj e ct o nt wi k k el a a r s ( G r o ni n g e n ) ;
• H et
m e e g e v e n v a n d e b el ei d s uit g a n g s p u nt e n ( a a n p r oj e ct o nt wi k k el a a r s ( bij v o o r b e el d d e st r e ef w a a r d e
4- 8
m 2 t o e v o e gi n g g r o e n p e r t o e g e v o e g d e w o ni n g ) ( Ei n d h o v e n ) ;
• De opgave
m e e g e v e n al s v o o r w a a r d e v o o r h et g o e d k e u r e n v a n h et b e st e m mi n g s pl a n ( Ut r e c ht ) ;
• D e o nt wi k k eli n g v a n e e n t o ol b o x v o o r n at u u ri n cl u si ef b o u w e n ( Al m e r e ) ; • E x p e ri m e nt e r e n
m et g r o e n n o r m e n bij ni e u w e o nt wi k k eli n g e n ( A m e r sf o o rt ).
( Zi e o o k d e b e h o eft e a a n g r o e n n o r m e n i. r.t. ni e u w e st e d elij k e o nt wi k k eli n g e n i n p a r a g r a af 3. 5 ). D e b el ei d s m e d e w e r k e r s si g n al e r e n d at h et b el ei d e n d e ri c htlij n e n di e a a n p r oj e ct o nt wi k k el a a r s w o r d e n m e e g e g e v e n ni et j u ri di s c h af d wi n g b a a r zij n e n d at e r b e h o eft e i s a a n
m e e r af d wi n g b a a r h ei d . L N V b e v e sti gt
i n d e K a m e r b ri ef o v e r g r o e n i n h et st e d elij k g e bi e d ( S c h o ut e n, 2 0 2 1 b ) d at “ blij kt d at, o n d a n k s all e rl ei g o e d e v o o r b e el d e n, n at u u ri n cl u si ef b o u w e n e n h et
m e e r n at u u ri n cl u si ef
v e el g e v all e n o n v ol d o e n d e uit d e v e rf k o mt ” e n d at dit d e el s t e
m a k e n v a n h et b e st a a n d st e d elij k g e bi e d i n m a k e n h e ef t
m et v rij blij v e n d h ei d v a n
n at u u ri n cl u si ef b o u w e n. I n d e g e m e e nt e G r o ni n g e n b e st a at d e w e n s o m v a n n at u u ri n cl u si vit eit bij v o o r b e el d
3 6 | W Ot - r a p p o rt 1 4 1
e e n v e r g u n ni n g s v e r ei st e t e
m a k e n ; i n Ut r e c ht w o r dt g e n o e m d d at d e g e m e e nt e n at u u ri n cl u si vit eit wil
k o p p el e n a a n h et b e st e m mi n g s pl a n. D e pl u s di e wij e r o p will e n l e g g e n , i s d at w e h et pl a n ol o gi s c h will e n v e r a n k e r e n, z o d at h et o o k e e n v e r g u n ni n g s v e r ei st e g a at w o r d e n . ( B el ei d s m e d e w e r k e r g e m e e nt e G r o ni n g e n ) W e si g n al e r e n uit d e i nt e r vi e w s d at h et b el ei d t e n a a n zi e n v a n v e r g r o e n e n i n d e b e st a a n d e st e d elij k e wij k e n mi n d e r v e r i s d a n i n ni e u w e st e d elij k e o nt wi k k eli n g. A m st e r d a m o v e r w e e gt bij v o o r b e el d o m d e n o r m e n t e n a a n zi e n v a n ni e u w b o u w uit t e b r ei d e n n a a r d e b e st a a n d e st a d : “ D e n o r m e n zij n e r n o g ni et,