D-jaarstukken-Purmerend-2021-oud

2021 2021

Jaarstukken Purmerend

Inhoudsopgave Jaarverslag 2021

4

Aanbiedingsbrief en leeswijzer

5

Aanbiedingsbrief

6

Leeswijzer

15

De programma's

18

1 Publieksdiensten

19

2 Samenleving

23

3 Wonen

42

4 Milieu

46

5 Bereikbaarheid

53

6 Beheer openbare ruimte

57

7 Ruimtelijke ordening

62

8 Veiligheid

73

9 Economie

77

10 Bestuur en concern

82

Financiële overzichten

86

1 Algemene dekkingsmiddelen

87

2 Het financieel resultaat 2021

96

3 Overzicht overhead, VPB en onvoorzien

104

De paragrafen

108

1 Lokale heffingen

109

2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

115

3 Onderhoud kapitaalgoederen

126

2

4 Grondbeleid

129

5 Financiering

134

6 Bedrijfsvoering

142

7 Verbonden partijen

147

Jaarrekening 2021

161

Bijlagen

162

1 Balans en toelichting

163

2 Overzicht baten en lasten per programma en beleidsveld

182

3 Overzicht baten en lasten per taakveld/programma

184

4 SiSa

187

5 Overzicht reserves en voorzieningen

206

6 Beleidsindicatoren

214

7 Overzicht kredieten

217

8 WNT-verantwoording

222

9 Coronavirus/COVID-19

225

10 Verslag Auditcommissie

227

11 Controleverklaring

228

12 Portefeuilleverdeling

229

Afkortingenlijst

230

3

Jaarverslag 2021

4

Aanbiedingsbrief en leeswijzer

5

Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, Terugkijken op het jaar 2021 doen we met een dubbel gevoel. Op de mooie dingen die we hebben bereikt als stad samen met onze bewoners, ondernemers en partners zijn we trots . Tegelijkertijd hadden we met elkaar gehoopt dat corona verleden tijd zou zijn en er geen lockdown of beperkingen waren geweest. Het jaar 2020 ging de boeken in als het coronajaar, waarvan iedereen hoopte dat in het jaar 2021 het einde in zicht zou zijn. Dit was niet het geval. De saamhorigheid, strijdbaarheid, creativiteit en vechtlust om het beste er van te maken in 2020, was in 2021 niet voor iedereen meer op te brengen. Wéér zo’n jaar. En toch de veerkracht in onze stad, elkaar weten te vinden en er het beste van te maken, past bij Purmerend. In deze tijd is een dergelijke houding goud waard. Trots zijn wij om te besturen in een stad waar de menselijke maat zó het uitgangspunt is. Het college heeft ontzettend veel bewondering voor de wijze waarop de samenleving met deze uitdaging is omgegaan. Elk jaar legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en de financiële resultaten. Dat doen wij ook over 2021. In deze aanbiedingsbrief lichten wij de belangrijkste ontwikkelingen en besluiten kort toe: • Hoofdpunten inhoudelijke verantwoording • Het financieel resultaat • Resultaatbestemming • Rechtmatigheid uitgaven en bestedingen op kredieten

HOOFDPUNTEN INHOUDELIJKE VERANTWOORDING In de jaarrekening wordt teruggeblikt op wat er in het voorgaande jaar is bereikt. Purmerend is een groeiende gemeente die er toe doet in de regio, Metropoolregio, in het land. En sinds de fusie met de Beemster per 1 januari is de stad nog completer: het stadse in Purmerend en de landelijke omgeving in de Beemster. Beemster met het open landschap en het unieke werelderfgoed en het dorpse karakter, het stadse Purmerend met voorzieningen, de gezellige binnenstad en de zelfvoorzienende woonwijken versterken elkaar. Verkiezingen en de fusie: een bijzonder jaar! In 2021 is er hard gewerkt om de gemeentelijke fusie van Beemster en Purmerend in goede banen te leiden. De projectorganisatie heeft de werkzaamheden gecoördineerd en heeft gewaarborgd dat deze tijdig waren afgerond. De gemeente Beemster en de gemeente Purmerend hebben gezamenlijke commissievergaderingen gehouden over onderwerpen die beide gemeenten aangingen. Deze samenwerking heeft voor een goede gedragen start van de nieuwe gemeente gezorgd. We hebben daarom in Purmerend twee keer mogen stemmen in 2021, voor zowel de Tweede Kamerverkiezingen als de gemeenteraadsverkiezingen. 6

Omgevingswet De Omgevingswet is door het Rijk wederom uitgesteld. De nieuwe datum van inwerkingtreding is nu naar alle waarschijnlijkheid 1 januari 2023. Ondanks het nieuwe uitstel hebben we de werkprocessen om initiatieven en aanvragen overeenkomstig de Omgevingswet af te handelen, al ingericht. Er is in 2021 hard gewerkt zodat per 1 januari 2022 initiatieven al volgens de nieuwe werkprocessen worden afgehandeld. De gemeente Purmerend heeft stappen gezet op het gebied van de Omgevingswet. Het uitgangspunt van de aanpak van de gemeente Purmerend is voldoen aan de minimale acties en vereisten uit de wet en tegelijkertijd op zoek te gaan naar de ruimte die de Omgevingswet biedt om het nog beter te doen voor onze gemeente en onze manier van werken te versterken. Intern is er met het programma implementatie Omgevingswet gewerkt aan de verschillende onderdelen en acties die benodigd zijn. Kunst en cultuur Door corona en de bijbehorende coronamaatregelen heeft het culturele leven in Purmerend voor een groot deel stil gelegen. Het culturele aanbod is in 2021 zoveel mogelijk op alternatieve (digitale) wijze vormgegeven en er waren uitzonderingen mogelijk voor het culturele aanbod voor kwetsbare inwoners, zodat deze groepen toch bijeen konden komen. In de andere maanden konden culturele instellingen slechts met beperkingen open en mochten verenigingen alleen onder voorwaarden bijeenkomen.

In de zomer 2021 is het lokale culturele veld in Purmerend geholpen met een tweede steunpakket COVID-19. Bewegende en gezonde stad Het hele beweeglandschap stond in 2021 praktisch stil. Inwoners mochten vaak niet meer sporten bij de vereniging of sportclub, hooguit nog individueel in de buitenruimte. De schade hiervan wordt meer en meer zichtbaar; het is de verwachting dat de sportaanbieders een lange herstelperiode tegemoet gaan. Het prestatieplan van Spurd is toch in grote mate uitgevoerd. Het gaat hierbij om sportstimulering, sportaccommodaties, sportaanbieders en subsidieverstrekking. Gezondheid Aanvullend op het sportakkoord is voor de zomer 2021 een lokaal preventieakkoord opgesteld. Het preventieakkoord richt zich op 3 pijlers: minder roken, minder overgewicht en minder alcohol. In samenwerking met verschillende maatschappelijke partners in onze gemeente, hebben we prioritering gegeven aan de diverse bestaande ambities op het gebied van gezondheid: • Het bewegend leren is opgenomen binnen de onderwijsagenda. Dit betekent bewegen op minimaal twee beweegmomenten van elk 45 minuten per week op de basisschool. • Sportverenigingen die stappen willen maken op het gebied van gezondheid, kunnen voor hun intenties een watertappunt krijgen.

Verenigingen die werk maken van een gezonde kantine en/of een bewust alcohol- of rookbeleid, worden hiervoor beloond met een watertappunt aan de buitengevel. • In het Parkenplan zijn de ambities om de openbare omgeving bewegingsvriendelijk(er) te maken. • Speerpunt van toezicht en handhaving blijft gericht op verstrekking van alcohol aan jongeren onder de 18 jaar. Het inzetten van testkopers bij alcoholverstrekkers heeft alleen niet plaatsgevonden, omdat door coronamaatregelen de verstrekkers merendeel van de tijd gesloten waren.

7

Daarnaast worden Sportinnovaties zoals E-sports/VR/AR ondersteund, omdat deze een steeds grotere plek in het sportlandschap innemen. Inmiddels zijn er concrete samenwerkingen met onderwijs, kinderopvang en sportverenigingen. Onderzoek naar een extra zwemvoorziening bij het Leeghwaterbad is uitgevoerd en heeft verschillende scenario’s opgeleverd. In 2022 zal naar verwachting één van de scenario’s verder worden uitgewerkt. Het college ziet dat de GGD het de afgelopen jaren ontzettend druk heeft gehad met het bestrijden van de pandemie. Om de GGD toekomstbestendig te maken en te houden, heeft het Algemeen Bestuur van de GGD Zaanstreek-Waterland de wens uitgesproken om een nadere analyse op te stellen en de organisatie en de samenwerking daarnaar in te richten. Om deze analyse te maken is het project GGD 3.0 gestart. Het project wordt vanuit de gemeenten uitgevoerd samen met de GGD. Gemeenten zijn samen met de GGD bezig om uitwerking van GGD 3.0 te maken waarbinnen op een toekomstbestendige wijze invulling – zowel inhoudelijk als financieel – wordt gegeven aan het gewenste niveau van publieke (jeugd)gezondheidszorg. Jeugd Er is een stijging zichtbaar van het aantal jeugdigen in zorg. Daarnaast zijn de kosten per jeugdige in de zorg gestegen. Het is aannemelijk dat de coronacrisis invloed heeft gehad op het aantal jeugdigen in de zorg.

Door nauwe samenwerking met de ketenpartners zorgt het Loket Jeugd dat gezinnen in een zo vroeg mogelijk stadium worden ondersteund, zowel door de inzet binnen het eigen netwerk of door indien evident specialistische jeugdhulp in te zetten. Met het team Preventieve Jeugdbescherming binnen het Loket Jeugd hebben we ook in 2021 ingezet op intensief coachen en regie voeren bij gezinnen. Preventieve Jeugdbescherming is van tijdelijke aard en moet ervoor zorgen dat de ontwikkeling van de kinderen binnen een gezin op een veilige manier verloopt zodat zij zich weer positief kunnen ontwikkelen. Op die manier kan een eventuele kinderbeschermingsmaatregel mogelijk worden voorkomen. In 2021 gingen veel klassen in het onderwijs in quarantaine, en ook het thuisonderwijs bleef veelvoorkomend vanwege tekorten aan leerkrachten. Eind 2021 is een aantal proeftuinen gestart op diverse basisscholen, samen met Loket Jeugd en leerplicht. De scholen zijn onze ogen en oren en hoe eerder de signalen worden gedeeld, hoe eerder er gekeken kan worden wat er nodig is voor de jongere en het gezin. Economie Na een economische krimp van 3,8% in 2020 komt de economische groei in 2021 naar verwachting uit op 4,5%. De werkgelegenheid is daarbij toegenomen. Dit is ook in Purmerend merkbaar. In het eerste kwartaal steeg het uitkeringenbestand nog tot 1.471.

Daarna verbeterde de situatie het nam het aantal uitkeringen af met 6% tot 1.382. Hoewel er economische groei is, zijn er Purmerenders die het moeilijk hebben. In april 2021 is het Beleidsplan Integrale Schuldhulpverlening 2021 -2025 vastgesteld. Uitgangspunt is een integrale aanpak waarbij onze inwoners centraal staan met een persoonlijke benadering. Aansluiten bij de realiteit van onze inwoners en ondersteuning op maat bieden. In 2021 is binnen de gemeente vorm gegeven aan de Hersteloperatie Kindertoeslagenaffaire en is deze van start gegaan. In Purmerend zijn er in 2021 296 mogelijk gedupeerden in beeld gekomen. Met alle gedupeerden hebben we

8

vanuit de gemeente contact gezocht om ondersteuning op de diverse levensgebieden aan te bieden, of gaan we dat nog doen. In 2021 bepaalde de coronacrisis grotendeels de economische agenda. In dat jaar hebben wij een noodnummer en -emailadres voor ondernemers ingesteld. Ondernemers hebben hiervan veelvuldig gebruik gemaakt. Op basis van deze ervaringen willen we verder bouwen aan een (digitaal) ondernemersloket waar ondernemers snel en adequaat antwoord kunnen krijgen op veel van hun vragen. Op die manier faciliteren we ondernemers in het realiseren van hun plannen, en daarmee in het behoud en groei van bedrijvigheid (en werkgelegenheid) in de stad. Startende ondernemers en zzp'ers, die door de crisis hard geraakt zijn, willen we voldoende ondersteuning bieden bij het (door)ontwikkelen van hun bedrijf. In de afgelopen periode bleek het digitale regionale startersloket voor Zaanstreek-Waterland een belangrijke schakel te zijn in de dienstverlening aan deze groep ondernemers. De gezamenlijke economische visie voor Beemster en Purmerend, die in maart 2021 is vastgesteld, is de basis voor de toekomstige economische strategie van de nieuwe gemeente en voor de uitwerking op sectoren en gebieden zoals het toerisme, de binnenstad, de detailhandel en de agrarische sector.

Inmiddels is er een uitvoeringsagenda vastgesteld waarin een drietal pijlers is opgenomen die in de komende jaren belangrijk zijn: • uitbouwen van de innovatieve voedselkamer en werelderfgoed De Beemster; • tech stimuleren in samenhang met de E-sports-ontwikkeling; • centrumontwikkeling: in 2021 is gestart met het programma Binnenstad (visie en uitvoeringsagenda). Dit programma bestaat uit een visie op de lange(re) termijn en uitvoeringsprogramma voor de komende vijf jaar. Wonen Iedereen ziet en voelt dat de woningnood in Purmerend hoog is. Wachtlijsten voor sociale huur zijn lang, er is weinig aanbod in het middeldure huur segment. Ook is er een tekort aan betaalbare koopwoningen. We willen dat alle Purmerenders wonen in een kwalitatief goede woning en woonomgeving die aansluit bij de behoeften en leefomstandigheden van de mensen. De gemeente is slechts één van de partijen die hier invloed op heeft. Starters kunnen moeilijk een geschikte woning vinden. Het afgelopen jaar is er een nieuwe regeling voor de starterslening vastgesteld, waarin de voorwaarden voor het verkrijgen van een lening zijn verruimd, zodat meer starters in aanmerking kunnen komen voor de regeling. Purmerend is een groeiende gemeente; in 2021 zijn 620 woningen opgeleverd, waarvan 43 sociale huur van corporaties en 184 tijdelijke woningen.

Voor de herstructurering van Wheermolen-Oost heeft Purmerend een subsidie aangevraagd van 3,5 miljoen euro uit de Bouwimpulsgelden en die toegewezen gekregen. Deze gelden zijn bedoeld voor woningbouwversnelling. Purmerend 2040 Onder de paraplu van programma Purmerend 2040 is ook in 2021 verder invulling gegeven aan en samenhang gezocht in het kader van diverse (beleids)thema's en gebiedsontwikkelingen. De ontwikkelfocus in Purmerend ligt primair op het bestaand stedelijk gebied. Het stationsgebied Waterlandlaan, omgedoopt tot 'Waterlandkwartier' en MRA-sleutelgebied, is één van de gebieden die in 2021 regelmatig op de agenda heeft gestaan. Dat geldt ook voor diverse, andere gebieden binnen het sleutelgebied, zoals de binnenstad en het Wagenweggebied, Wheermolen-Oost en 9

bedrijventerrein De Koog. Met 'houtbouw' als speerpunt is in 2021 tevens ingezet op integrale ontwikkeling van de oostflank met de gebieden Golfcomplex, Purmerbos, Purmer-Zuid Zuid en Vurige Staart. Helder is dat Purmerend (uiteraard binnen randvoorwaarden) transformeert en bouwt aan een volwaardige stad. Veiligheid Ook in 2021 heeft het coronavirus grote impact gehad op het dagelijks leven door de beperkende maatregelen. In 2021 zijn bijvoorbeeld evenementen verboden geweest, is de horeca een tijd dicht en deels open geweest, is de detailhandel deels gesloten geweest, gold een tijd een avondklok en waren binnen- en buitensporten ook een tijd verboden. Al met al hebben het virus en de maatregelen een behoorlijke impact gehad op de samenleving én op het werk van bijvoorbeeld de handhavers. Gebleken is dat de werkzaamheden van handhaving zijn verschoven en vooral betrekking hebben gehad op het controleren van de naleving van de coronamaatregelen. De nadruk lag hier op het toezicht op de coronamaatregelen, zoals het houden van afstand en verboden groepsvorming. Met name was dit een aandachtspunt bij jongeren. In dit kader is intensief samengewerkt tussen handhavers, jeugdboa’s, politie en wijkmanagers. Ook is toezicht gehouden naar aanleiding van klachten en meldingen en is indien nodig opgetreden.

FINANCIËLE VERANTWOORDING Het financieel resultaat Het jaar 2021 sluiten we af met een positief resultaat van € 12.585.361. Dit is € 8.248.122 positiever dan vermeld in de tweede tussenrapportage 2021 (€ 4.337.239 voordelig). Bijna alle programma’s, overzichten en reserves laten per saldo een voordeel zien ten opzichte van de tweede tussenrapportage 2021. In de programma's worden in het onderdeel 'wat heeft het gekost' de financiële afwijkingen groter dan € 100.000 toegelicht, maar incidenteel ook kleinere mutaties om politieke redenen en/of voor de aansluiting op het saldo's. Het jaarresultaat over 2021 is de uitkomst van enerzijds ontwikkelingen waarop de gemeente geen invloed heeft en van anderzijds eigen beleid en keuzes. Een groot gedeelte van het positieve jaarrekeningresultaat is veroorzaakt door incidentele meevallers. Zo hebben we extra geld ontvangen van het Rijk aan het einde van het jaar (wat we dan niet meer kunnen uitgeven) en heeft het coronavirus gezorgd voor minder uitgaven op diverse terreinen (o.a. dagbesteding, minimabeleid, culturele activiteiten en evenementen, gebundelde uitkeringen). Ook zien we dat de groei van de gemeente en het ambitieniveau dat we daar bij hebben leidt tot knelpunten in de uitvoering waardoor de planning niet is gehaald.

Dit speelt bij de beheerplannen groen, wegen, kunstwerken en openbare verlichting, maar ook in de gebiedsontwikkelingen- en visies in de stad voor Purmerend 2040, Purmer Zuid-Zuid en Stationsgebied- Waterlandland. Verder blijkt uit de jaarrekening een tekort van € 1,5 miljoen op het totale budget van jeugdzorg. De stijgende kosten voor jeugdzorg is een landelijke trend. In Purmerend zien we nog steeds dat de jeugdzorg explosief groeit (gemiddeld 10% per jaar). Met name de kosten van de specialistische jeugdhulp stijgen procentueel harder dan het aantal jeugdigen in zorg. Ook is een stijging zichtbaar van het gemiddeld aantal jeugdigen in zorg. In kwartaal 4 van 2020 en de eerste drie kwartalen van 2021 zaten er gemiddeld 1.114 jeugdigen in zorg, in kwartaal vier van 2021 zaten er 1.139 jeugdigen in zorg. Dat betekent een toename van 2,2% in het laatste kwartaal. Bij beschermd wonen zien we 10

een tweetal bewegingen die zorgen voor lagere uitgaven. Dit betreft enerzijds de zorg die in 2021 is overgegaan naar de Wet Langdurige Zorg (Wlz) en anderzijds de wijze waarop de inrichting WMO beschermd wonen is geregeld voor cliënten die doorstromen naar een zelfstandige woonplek. Het totaal van de grondexploitaties staat er goed voor. De reserve gronden stijgt dit jaar door winstnemingen en een lagere verliesvoorziening bij de grondexploitatie Wheermolen Oost. Voor de binnenwijkse ontwikkellocaties (BOL-locaties) is er conform het raadsbesluit een verliesvoorziening getroffen. Over de ontwikkeling van de grondexploitaties wordt u nader geïnformeerd in de paragraaf grondbeleid en het MPG.

11

In deze tabel treft u de afwijking per programma/beleidsveld groter dan € 250.000 Programma/beleidsveld (bedragen per saldo x € 1.000)

Voordeel (+)/ I/S Nadeel (-)

02. Samenleving/Kunst en cultuur - Lagere lasten door Covid-19 (theater Purmaryn, culturele activiteiten en evenementen)

506

I

-362

I

-1.455

S

1.469

S

540

I

1.769

I

260

I

337

I

- Omzetting reserve begraafrechten in een een voorziening afkoopsommen onderhoud begraafrechten

-1.325

I

- Lagere lasten beheerplannen (o.a. groen, kunstwerken, OVL, wegen)

1.664

I

- Lagere baten en lasten diverse ruimtelijke ontwikkelingen (o.a. pilot de Koog, parkenplan, Purmerend 2040, Plantsoenstraat/Schapenmarkt, Visie Purmer Zuid/Zuid, Waterlandkwartier, Waterlandlaan)

1.542

I

- Lagere baten en lasten grondexploitaties (incl.winstneming en verliesvoorziening grexen)

3.617

I

280

I

2.747

I

- Hogere doorbelasting overhead (aan investeringen, grondexploitaties en AO's)

337

S

- Lagere opleidingskosten en kosten voor in-, door- en uitstroom van personeel

362

I

-1.589

I

1.468

I

419

I

02. Samenleving/Sport en recreatie - Hogere lasten afrekening tekort zwembad door Covid-19 02. Samenleving/Jeugd - Hogere lasten en baten jeugdwet (met name specialitische zorg) 02. Samenleving/Maatschappelijke ondersteuning - Hogere baten en lagere lasten voorliggende voorzieningen (beschermd wonen, Duvo gelden) - Hogere baten en lagere lasten woonplekken dak- en thuislozen 02. Samenleving/Werk en inkomen - Lagere lasten inkomens ondersteuning door Covid-19 (o.a. gebundelde uitkering, BBZ, IOAW) 04. Milieu/Milieu - Hogere baten en lagere lasten afvalvalstoffenheffing 05. Bereikbaarheid - Lagere lasten bereikbaarheid (o.a. straatparkeren en Purmerend mobiliteit 2040) 06. Beheer openbare ruimte

07. Ruimtelijke ordening

10. Bestuur en concern - Lagere uitvoeringslasten fusie Purmerend en Beemster Overzicht algemene dekkingsmiddelen - Hogere uitkering gemeentefonds (o.a. corona en taakmutaties) Overzicht Overhead

Vennootschapsbelasting - Hogere lasten voorlopige aangifte VPB 2019-2021 Reserves - Lagere mutaties reserves (o.a. winstnemingen/verliesvoorz. grexen, gebiedvisies. begraafrechten) Diverse afwijkingen (< € 100.000) Totaal financieel resultaat 2021 (voordelig)

12.585

12

Resultaatbestemming Het totaal van bovenstaande afwijkingen (groter dan € 250.000) op de programma's, algemene dekkingsmiddelen, overhead en reserves telt op tot een resultaat voor bestemming van bijna € 12,6 miljoen voordelig. In perspectief van totale bijgestelde begroting van ongeveer € 284,6 miljoen bedraagt de afwijking 4,43%. Dit resultaat moet expliciet door de gemeenteraad worden bestemd. Ons voorstel is € 3.081.927 over te hevelen naar 2022 voor niet aangewende incidentele budgetten, zodat het werk ook in 2022 wordt uitgevoerd. Ons college stelt u de volgende bestemming voor en geeft daarbij de belangrijkste overweging: • De budgetten voor het niet realiseren van a) het opstellen van een Kerkenvisie (€ 50.000) en b) een nadere uitwerking voor hybride lesgeven binnen cultuur (€ 74.000) toe te voegen aan het exploitatiebudget kunst en cultuur; • Om de toegang tot lokale regelingen voor mantelzorgers te vereenvoudigen en de regellast voor mantelzorgers bij de aanvraag van deze voorzieningen te verminderen heeft Purmerend eind 2021 € 50.000 ontvangen vanuit het Rijk.

De invulling van deze pilot vindt plaats in 2022;Deze Rijksbijdrage wordt toegevoegd aan het exploitatiebudget mantelzorgcompliment; • Het doorschuiven van een bedrag van € 262.000 aan diverse exploitatiebudgetten binnen de begroting, teneinde te voorzien in de invoering van de omgevingswet per 1 januari 2023; • Het doorschuiven van het incidentele budget vrouwenopvang van € 131.000. Door vertraging zijn deze zogenaamde DUVO-gelden in 2020 en 2021 ontvangen, maar is hier deels invulling aan gegeven in 2021. De uitvoering zal verder plaatsvinden in 2022; • Het budget voor de huur van tijdelijke huisvesting Loirestraat 7 is niet volledig gebruikt in 2021. Deze tijdelijke noodlokalen worden ook nog gebruikt in 2022 en 2023. Om de huidige budgetten op orde te krijgen voor deze jaren, zal een bedrag van € 72.000 worden toegevoegd aan het exploitatiebudget huisvesting basisonderwijs; • Voor de brede aanpak van dak- en thuisloosheid is een gedeelte van dit budget (€ 430.000) niet besteed in 2021. Voorgesteld wordt om invulling te geven aan de resterende projecten in 2022 door het restant van € 430.000 over te hevelen naar het exploitatiebudget maatschappelijke ondersteuning (maatschappelijke opvang); • Het toevoegen van een bedrag van € 1.662.927 aan het exploitatiebudget openbare ruimte, teneinde de reeds verplichte kosten op onderhoudswerkzaamheden voor o.a.

groen, kunstwerken en wegen in 2022 te kunnen uitvoeren; • In 2021 is het ontwerp Parkenplan niet uitgevoerd, omdat het onderzoek met betrekking tot de uitbreiding van het zwembad nog niet geheel is afgerond. Voorgesteld wordt om dit ontwerpbudget voor het parkenplan van € 70.0o0 te reserveren voor 2022 en toe te voegen aan het exploitatiebudget visievoorbereiding; • Het doorschuiven van het incidentele fusiebudget. De niet gerealiseerde fusiekosten van € 280.000 uit 2021 toe te voegen aan het exploitatiebudget bestuurlijke fusie. In het hoofdstuk 'het financieel resultaat 2021' worden bovenstaande resultaatbestemmingen nader toegelicht. Het voordelige resultaat na bovenstaande voorgestelde bestemmingen bedraagt € 9.503.434. De gemeenteraad moet dit resultaat expliciet bestemmen. Wij stellen de gemeenteraad voor om dit 13

bedrag toe te voegen aan de algemene reserve. Als dit voorstel wordt bekrachtigd bedraagt de algemene reserve ultimo 2021 € 37.403.314. Beoordeling financiële positie We zien door het positieve rekeningresultaat over 2021 dat de algemene reserve doorgroeit naar ruim € 37,4 miljoen (inclusief resultaatbestemming). Dat is hoger dan het benodigde weerstandsvermogen. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is onderbouwd dat het benodigde weerstandsvermogen op dit moment ruim € 30,7 miljoen bedraagt. De weerstandscapaciteit voor Purmerend bedraagt ruim € 37,4 miljoen. We beschikken dus over voldoende capaciteit om de risico’s af te dekken. We voldoen daar mee aan de gestelde norm. De algemene reserve is naast de functie van weerstandsvermogen ook belangrijk voor de solvabiliteit. Reserves zijn immers het deel van het bezit dat niet met schuld is gefinancierd. Het achterblijven van de uitgaven op de investeringen en exploitatiebudgetten betekende in 2021 een lagere financieringsbehoefte. Dit heeft geleid tot een lagere herfinanciering van € 19,6 miljoen t.o.v. de bijgestelde begroting 2021 (verwachting € 69,6 miljoen, aangetrokken € 50 miljoen). De vaste schuld van Purmerend is hiermee licht gestegen naar een stand van € 277,7 miljoen eind 2021. De raad streeft de komende jaren naar het verbeteren van de solvabiliteit (20%).

In 2020 was deze quote nog 13,4% en is in 2021 gestegen naar 15,3%. De schuldquote daalt en de solvabiliteit stijgt de laatste jaren door naijl van investeringen, door grondverkopen en extra rijksmiddelen. Dit beeld wijzigt als de investeringen aantrekken en meer volgens planning verlopen. Rechtmatigheid In de paragraaf bedrijfsvoering wordt aangegeven in welke mate er begrotingsonrechtmatigheden zijn in de uitgaven voor de verschillende programma's en wordt uitleg gegeven over de samenhang met mutaties op de reserves, hogere baten en onvermijdelijke uitgaven. Naast de exploitatie is er ook sprake van één afwijking in de sfeer van kredieten en enkele bij aanbestedingen. De in 2021 en eerder ingezette herstellende en voorkomende maatregelen ten aanzien van de rechtmatigheid bij aanbestedingen laten zich in 2021 terug zien in het sterk afnemend aantal onrechtmatigheden. De secretaris

De burgemeester

H.J.C. Welage

Mr. D. Bijl

14

Leeswijzer Hoofdstukindeling Voorliggende jaarstukken 2021 van gemeente Purmerend zijn opgesteld volgens de voorschriften in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Achtereenvolgens komen aan de orde: • De verantwoording van de programma’s • De algemene dekkingsmiddelen • Het financieel resultaat 2021 • Het overzicht overhead, VPB en onvoorzien • De verplichte paragrafen bij de jaarrekening In de bijlagen treft u ten slotte aan: • De balans per 31 december 2021 met toelichting • Het overzicht van baten en lasten op programma- en beleidsveldniveau • Het overzicht van baten en lasten per taakveld/programma • De Sisa-verantwoording 2021 (dit betreft de verantwoording naar het Rijk) • Het overzicht van en toelichting op de reserves en voorzieningen • De beleidsindicatoren • Het overzicht van in 2021 afgesloten kredieten en nog doorlopende kredieten • De bezoldiging van topfunctionarissen • Coronacrisis • Verslag auditcommissie • De controleverklaring • De portefeuilleverdeling van het college van B&W

Opbouw van de hoofdstukken De aanbiedingsbrief In de aanbiedingsbrief gaat het college kort in op een aantal in het oog springende resultaten uit 2021 en de oorzaak van het financieel resultaat. Ook doet het college een voorstel aan de gemeenteraad voor de bestemming van het resultaat. Om de inzichtelijkheid te vergroten zijn alleen de afwijkingen groter dan € 250.000 vermeld. De verantwoording van de programma’s Bij de programma’s leest u de namen van de portefeuillehouders die in 2021 verantwoordelijk waren voor het programma. Sinds maart 2022 is er een nieuw college aangesteld. In de bijlage ‘Portefeuilleverdeling’ vindt u de nieuwe portefeuilleverdeling en portefeuillehouders.

15

Per programma komt aan de orde: • De inleiding van het programma. Hierin staat kort het doel van het programma, zoals verwoord in begroting 2021. • Wat willen we bereiken met het programma? Ofwel, wat zijn de beoogde maatschappelijke effecten? In deze paragraaf geven we aan wat Purmerend in de huidige bestuursperiode wil bereiken met het betreffende programma. • Wat hebben we daarvoor gedaan? Ofwel, wat hebben we gedaan om de gewenste maatschappelijke effecten te bereiken? Als we bepaalde voor 2021 toegezegde acties en prestaties niet konden afronden, geven we aan waarom en of we de actie alsnog uitvoeren en afronden. • Wat heeft het gekost? In deze paragraaf behandelen we eerst de lasten en baten per programma en afwijkingen in de beleidsvelden ten opzichte van de tweede tussenrapportage 2021. Daarna volgt een toelichting op de afwijkingen bij de reserves, investeringen en een overzicht van de incidentele baten en lasten. Afwijkingen groter dan € 100.000 ten opzichte van de tweede tussenrapportage 2021 lichten we toe (in de afwijkingenkolom presenteren we begroting minus realisatie). Incidenteel worden kleinere afwijkingen toegelicht als er politieke redenen voor zijn of voor verduidelijking van de saldo afwijking. Het totaaloverzicht van de investeringen is opgenomen in bijlage V.

In de tabellen kunnen afrondingsverschillen zichtbaar zijn tussen de som van de afzonderlijke producten en het gehele programma. Algemene dekkingsmiddelen Met inachtneming van het BBV moet er ook verplicht een onderdeel overzicht algemene dekkingsmiddelen in de programmaverantwoording staan. Dit onderdeel is opgenomen in het hoofdstuk financiële overzichten. Deze middelen kennen, in tegenstelling tot heffingen als het rioolrecht of de afvalstoffenheffing, geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De niet vrij besteedbare heffingen worden, evenals de ontvangsten van de specifieke uitkeringen in de programma’s waarvan ze voor een deel de kosten dekken, verantwoord. Het financiële resultaat 2021 In dit hoofdstuk geven we een samenvattend overzicht van de baten en lasten van de afzonderlijke programma’s en de algemene dekkingsmiddelen. Dit noemen we het resultaat voor bestemming. Conform het BBV presenteren we hierna de mutaties in de reserves. Deze vergelijken we met de mutaties zoals opgenomen in de begroting en de bijstellingen op de begroting die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Hierna resteert het zogenaamde resultaat voor bestemming. We doen de gemeenteraad een voorstel om aan dit bedrag een bestemming te geven. Dit resultaat krijgt een bestemming in de besluitvorming door de raad bij vaststelling van de programmarekening.

De paragraaf eindigen we met een beschrijving van de gebeurtenissen na de balansdatum die niet zijn verwerkt in de programmarekening. Het overzicht overhead, VPB en onvoorzien In de programma's moeten alleen de kosten worden opgenomen van het primaire proces. De kosten moeten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken en activiteiten. Activiteiten die onder de overhead vallen, zijn grofweg in te delen in: ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) en ondersteunende personen 16

op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). Om te kunnen vaststellen welke kosten onder de overhead vallen, is de volgende definitie opgesteld: "alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces." De post ‘onvoorzien’ is bedoeld als dekking voor (een schatting van) uitgaven die niet zijn voorzien in de begroting. Het bedrag hiervoor wordt geraamd per programma of voor de begroting in zijn geheel. Het is wettelijk voorgeschreven dat er een post ‘onvoorzien’ wordt opgenomen. Voor Purmerend is een post onvoorzien opgenomen van € 50.000. Als gevolg van de invoering van de 'Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen' zijn gemeenten verplicht vennootschapsbelasting (Vpb) te betalen als zij een fiscale onderneming hebben. Dit onderdeel is hier ook opgenomen. De paragrafen In de paragrafen doen we verslag van het (financiële) beleid en de uitvoering daarvan. De balans en toelichting In dit hoofdstuk zetten we allereerst uiteen welke waarderingsgrondslagen we hanteren in Purmerend. Daarna volgt een beschrijving en toelichting van de afzonderlijke onderdelen van de balans en de mutaties die in 2021 zichtbaar zijn. Bijlagen In de bijlagen staan overzichten die deels verplicht zijn (Sisa) en deels informatief zijn voor de raad. De bijlagen lichten we hier verder niet toe.

Twee bijlagen zijn pas beschikbaar kort voor vaststelling van de rekening door de gemeenteraad. Dit betreft: • De controleverklaring van de accountant In de verklaring geeft de accountant een oordeel over de getrouwheid en de rechtmatigheid van de zaken die in het jaarverslag en jaarrekening zijn opgenomen. Het oordeel van de accountant betreft de volgende onderdelen: wat heeft het gekost, het resultaat en de balans en de toelichting hierop. • Het verslag van de auditcommissie De auditcommissie formuleert een advies aan de gemeenteraad over de programmarekening, mede aan de hand van het accountantsverslag en de accountantsverklaring.

17

De programma's

18

Programma 1

Publieksdiensten Portefeuillehouder: E. Tijmstra

Inleiding Bij dienstverlening staat het belang van inwoners en bedrijven op de eerste plaats. Binnen de geldende wet- en regelgeving levert de gemeente maatwerk. Dit gebeurt steeds meer digitaal en op afspraak. Ondanks de in 2021 voortdurende coronacrisis zijn de bereikbaarheid en de openingstijden van het Klantencontactcentrum (KCC) en Burgerzaken, als vitale dienstverlening, niet aangepast. Wel zijn wij blijven werken op afspraak en zijn meer producten digitaal afgehandeld.

Wat willen we bereiken Beoogd maatschappelijk effect beleidsveld Publieksdienstverlening Purmerend hanteert een oplossingsgerichte benadering voor haar burgers. Deze manier van werken kenmerkt zich door een goede (digitale) dienstverlening en een snelle, professionele en zorgvuldige afhandeling van de vragen, aanvragen en meldingen per mail, telefoon, social media, onze website, de MijnGemeente app en aan de balie. Het werken op afspraak neemt meer toe, net als de digitale afhandeling van de aanvragen. Daarbij wordt iedereen binnen de mogelijkheden en zijn of haar context zo goed mogelijk geholpen.

Wat hebben we daarvoor gedaan • Uitbreiding MijnOverheid, eDiensten en beeldbrieven. In MijnOverheid staan de brieven, verlopen reisdocumenten en verhuizingen. Er zijn 3 eDiensten bijgekomen, namelijk aanvraag reisdocument, vervangende stempas/kiezerspas en volmacht. Daarnaast zijn er vier extra beeldbrieven gemaakt: bevestiging verhuizing, inleveren buitenlandse brondocumenten, voorkom uitschrijving en voor de verkiezingen voor jongeren van 18 jaar en ouder. • De ‘Vernieuwing van het Reisdocumenten Stelsel (VRS) 2020-2024’ om identiteitsfraude tegen te gaan en de signaleringen van de meervoudige vermissingen in het landelijk systeem te realiseren, is van start gegaan. • In 2021 zijn er twee meerdaagse verkiezingen georganiseerd, namelijk de Tweede Kamerverkiezingen en de gemeenteraadsverkiezingen voor Purmerend en Beemster. In verband met de bescherming tegen het coronavirus en o.a. de aanschaf van materialen en extra inzet zijn er vanuit het Rijk aanvullende middelen toegekend. • Alle aanvragen en besluiten worden digitaal gepubliceerd op www.overheid.nl en de website van de gemeente. • Jaarlijks wordt een Uitvoeringsprogramma opgesteld voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving waarin de activiteiten nader zijn uitgewerkt.

19

• Bij het beoordelen van vergunningsaanvragen is gezocht naar de mogelijkheden om de aangevraagde activiteiten te vergunnen. Hierbij is de focus gericht op het zoeken naar mogelijkheden om binnen de wet- en regelgeving, rekening houdend met de wensen van de aanvrager en omgeving, de activiteiten mogelijk te maken. • In 2021 zijn er op het gebied van handhaving de nodige inspanningen verricht om, op met name industrieterreinen, illegale bewoning van bedrijfspanden tegen te gaan. Door krapte op de woningsmarkt zien we dat er steeds meer gebruik wordt gemaakt van bedrijfspanden voor woningsgebruik en illegaal verhuur van woningen. In dit kader zijn er diverse controles uitgevoerd. • In 2021 is de omzetting naar het WOZ waarderen op gebruiksoppervlakte (GBO) uitgebreid getest en zijn we klaar om in 2022 alle objecten te waarderen op basis van gebruiksoppervlakte. De verwachting is dat dit vlekkeloos zal verlopen. • Vanuit het bronhouder overleg Basisregistraties Grootschalige Topografie (BGT) wordt de afstemming over het datamodel landelijk gecoördineerd. Purmerend is in het zonnetje gezet, omdat wij ruim voor de overgangsdatum van 1 juli 2022 alle modelwijzigingen in de data hebben doorgevoerd. Dit betekent dat de onderliggende data voor het maken van landelijke en lokale kaarten op orde en betrouwbaar is.

Dat is voor de uitvoering van de Omgevingswet en de informatievoorziening voor inwoners, projectontwikkelaars en andere betrokkenen van groot belang. • De Omgevingswet is wederom uitgesteld. De nieuwe datum van inwerkingtreding is nu vastgesteld op 1 januari 2023. Ondanks het nieuwe uitstel hebben we de werkprocessen om initiatieven en aanvragen overeenkomstig de Omgevingswet af te handelen, al ingericht. Vanaf 1 januari 2022 worden initiatieven volgens de nieuwe werkprocessen afgehandeld. • De gemeente Purmerend zet stappen op het gebied van de Omgevingswet. Het uitgangspunt van de aanpak van de gemeente Purmerend is voldoen aan de minimale acties en vereisten uit de wet en tegelijkertijd op zoek te gaan naar de ruimte die de Omgevingswet biedt om het nog beter te doen voor onze stad en onze manier van werken te versterken. Intern is er met het programma implementatie Omgevingswet gewerkt aan de verschillende onderdelen en acties die benodigd zijn.

Daarbij zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: ◦ aanschaf Owet games om medewerkers te scholen in de geest van de Omgevingswet; ◦ aanpassing werkprocessen en organisatie om initiatieven en aanvragen overeenkomstig de Omgevingswet af te handelen; ◦ aanschaf software voor het omgevingsplan en toepasbare regels; ◦ beschikbaar komen nieuwe software voor vergunningverlening en handhaving; ◦ voorbereidingen gestart voor het eerste omgevingsplan in Wheermolen Oost.

Bestuurlijke producten 2021 Bestuurlijk product

Jaartal

Kwartaal

Evaluatieverslag Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Purmerend 2020

Jaarlijks

Gerealiseerd

Programma Uitvoering en Handhaving Purmerend 2022

Jaarlijks

Gerealiseerd

Legesverordening

Jaarlijks

Gerealiseerd

20

Wat heeft het gekost PGR01

Realisatie Begroting 2020 2021 primitief

Begroting 2021 bijgesteld

Realisatie 2021

Afwijking

Lasten

-5.949

-6.372

-6.751

-6.663

88

Baten

3.884

3.092

3.187

3.302

115

Saldo

-2.064

-3.281

-3.564

-3.360

204

Het programma Publieksdiensten heeft per saldo een voordelige afwijking van € 204.000. Dit komt door € 88.000 lagere lasten en € 115.000 hogere baten. Dit wordt veroorzaakt door:

Afwijkingen beleidsveld Publiekdiensten BV011 Publieksdienstverlening

Lasten

Baten

-91

99

-87

136

Naturalisaties Door de corona uitbraak in 2020 is er in het betreffende jaar een achterstand ontstaan in de naturalisatie aanvragen. In 2021 is er een inhaalslag geweest. De baten op de naturalisaties zijn hierdoor hoger dan begroot. Net als de afdracht van de rijksleges waardoor de lasten hoger uitvallen. Reisdocumenten Ten opzichte van 2020 was het in 2021 weer mogelijk om meer te reizen. Dit heeft geresulteerd in een toenemende vraag naar reisdocumenten. Waardoor de baten hoger waren dan begroot. In verband met de af te dragen rijksleges op reisdocumenten zijn er daarmee ook hogere lasten. Verkiezingen In 2021 hebben er twee verkiezingen plaatsgevonden, Tweede Kamer en Gemeenteraad (herindeling). Om de verkiezingen op een veilige manier te organiseren, rekening houdend met de coronamaatregelen en de fusie, zijn er vanuit het Rijk extra financiële middelen beschikbaar gesteld. Door de extra toekenning was er meer budget aanwezig dan uiteindelijk benodigd was.

70

WABO leges Totale opbrengsten uit de WABO leges bedraagt € 1.962.410. Conform de primitieve begroting zijn de legesinkomsten voor 2021 volledig gerealiseerd. Er heeft tussentijds een begrotingswijziging plaatsgevonden, hierin zijn de punten uit de kadernota 2021 opgenomen zoals de implementatiekosten voor de Omgevingswet. Opdracht was om deze incidentele kosten te dekken uit de leges.

256

Totale opbrengsten uit de WABO leges bedragen € 1.962.410. Conform de primitieve begroting zijn de legesinkomsten voor 2021 volledig gerealiseerd. Er heeft tussentijds een begrotingswijziging plaatsgevonden, hierin zijn de punten uit de kadernota 2021 opgenomen zoals de implementatiekosten voor de Omgevingswet. Opdracht was om deze incidentele kosten te dekken uit de leges. Totaal

-258

148

21

-23

Reserves Dit programma heeft geen reserves.

Voorzieningen Dit programma heeft geen voorzieningen.

Investeringen Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen van dit programma.

Structurele effecten Voor dit programma zijn er geen structurele effecten.

Incidentele lasten en baten Dit programma heeft geen incidentele lasten en baten.

22

Programma 2

Samenleving Portefeuillehouders:P. van Meekeren, E. Tijmstra, T. Kroese, M. Hegger en H. Rotgans

Inleiding Dit programma bevat de beleidsvelden Kunst en cultuur, Sport en recreatie, Wijkmanagement, Jeugd, Onderwijs, Maatschappelijke ondersteuning en Werk en inkomen.

Wat willen we bereiken We streven een samenleving na waarin iedereen op gelijke voet mee kan doen. Inwoners die vanwege hun handicap of andere redenen hulp nodig hebben, krijgen op de vraag afgestemde ondersteuning. Mensen blijven zo lang mogelijk zelfstandig wonen en steunen elkaar zoveel mogelijk. Beleidsveld Kunst en cultuur Beoogd maatschappelijk effect Kunst en cultuur dragen in belangrijke mate bij aan een goed leefklimaat in de stad. Cultuur zorgt voor sociale cohesie en draagt bij aan de vermindering van eenzaamheid. Cultuur maakt een brede ontwikkeling mogelijk van onze inwoners. Purmerend heeft een gevarieerd, samenhangend, herkenbaar en goed toegankelijk kunst- en cultuuraanbod. Iedere inwoner komt met kunst en cultuur in aanraking door onder meer combinaties met onderwijs en zorg. Beleidsveld Sport en recreatie Beoogd maatschappelijk effect Purmerend als sportieve en vitale gemeente: een leefbare stad die bruist, met sportieve en vitale inwoners. Het verenigingsleven is sterk ontwikkeld en de buitenruimte nodigt voldoende uit om te bewegen. De sport- en recreatievoorzieningen zijn goed en er is een gevarieerd aanbod van activiteiten, zodat inwoners worden verleid om gezond te leven en elkaar te ontmoeten.

Sport draagt bij aan de fysieke en mentale gezondheid van mensen en speelt een belangrijke rol bij het verbinden van alle maatschappelijke beleidsvelden, zoals onderwijs, zorg, participatie, armoede, jeugd en ouderen. Beleidsveld Wijkmanagement Beoogd maatschappelijk effect Buurten en wijken zijn ‘schoon, heel en veilig’. Purmerenders doen meer zelf aan het onderhoud van hun wijk en zijn actief in hun buurt. Zij hebben invloed op de ontwikkeling van de buurt en vinden daar voldoende mogelijkheden om elkaar te ontmoeten.

23

Beleidsveld Jeugd Beoogd maatschappelijk effect Er is een groep kinderen waar ouders alledaagse (opvoedkundige) problemen niet zelf kunnen oplossen waardoor het minder goed gaat met het kind. Deze ouders moeten ondersteund en versterkt worden zodat zij een stabiele omgeving kunnen bieden. Als gemeente ondersteunen we door te investeren in preventie, advies en lichte vormen van jeugdhulp en indien nodig specialistische jeugdhulp. De eigen regie van ouders staat centraal, net als samenhangende hulp op alle leefdomeinen. Hiermee willen we bereiken dat kinderen gezond, veilig en kansrijk opgroeien. Beleidsveld Onderwijs Beoogd maatschappelijk effect Kinderen groeien in Purmerend op tot verantwoordelijke, zelfstandige en zelfredzame volwassenen. Hun ontwikkeling door de jaren heen verloopt volgens een doorlopende lijn van 0 tot 23 jaar. Het onderwijs is de belangrijkste basisvoorziening. Onderwijs, zorgprofessionals en gemeente signaleren vroegtijdig dat kinderen extra hulp nodig hebben. Deze kinderen kunnen rekenen op ondersteuning zoals taalonderwijs, spraaktechniek, psychologische hulpverlening en jeugdhulp. Het integreren van jeugdzorg en onderwijs is belangrijk om de ontwikkeling van het kind maximaal te ondersteunen. Beleidsveld Maatschappelijke ondersteuning Beoogd maatschappelijk effect We streven een samenleving na waarin iedereen op gelijke voet mee kan doen.

Purmerenders die vanwege hun beperking of andere redenen hulp nodig hebben, krijgen op de vraag afgestemde ondersteuning. Mensen blijven zo lang mogelijk zelfstandig wonen en steunen elkaar zoveel mogelijk. Daarnaast biedt de gemeente laagdrempelige ondersteuning, zoals voorliggende voorzieningen, zodat er pas een beroep op de Wmo wordt gedaan wanneer er geen andere mogelijkheden aanwezig zijn. Beleidsveld Werk en inkomen Beoogd maatschappelijk effect De huidige arbeidsmarkt biedt kansen om meer Purmerenders te laten werken naar vermogen om daarmee in hun levensonderhoud te voorzien. Het bedrijfsleven heeft een toenemende bereidheid om de vacatures, werkzaamheden en begeleiding aan te passen aan de mogelijkheden van Purmerenders met een afstand tot de arbeidsmarkt. Voor Purmerenders die niet, of niet helemaal, mee kunnen doen in de maatschappij hebben we mogelijkheden om ze te ondersteunen en op weg te helpen.

Wat hebben we daarvoor gedaan Beleidsveld Kunst en cultuur • In 2021 heeft het culturele leven in Purmerend door COVID-19 en bijbehorende coronamaatregelen grotendeels stil gelegen. In de lockdown perioden waren culturele 24

instellingen gesloten en konden amateurkunstverenigingen niet bij elkaar komen voor repetities en voorstellingen. In de andere maanden konden culturele instellingen slechts met beperkingen open en mochten verenigingen alleen onder voorwaarden bijeen komen. Dit had grote impact op het culturele leven in de stad. Met het culturele veld is nauw contact onderhouden en is gekeken hoe het culturele aanbod zoveel mogelijk op alternatieve (digitale) wijze kon worden vormgegeven. Ook waren er uitzonderingen mogelijk m.b.t. het culturele aanbod voor kwetsbare inwoners, zodat deze groepen toch bijeen konden komen. Juist voor deze groepen is cultuur en ontmoeting van groot belang. Het Rijk heeft bibliotheken in 2021 aangewezen als essentiële voorziening, waardoor de vestigingen van Bibliotheek Waterland tijdens lockdown perioden te bezoeken waren en de bibliotheek een rol kon vervullen richting eenzame inwoners. • Aangezien de impact van corona op het culturele veld in 2021 groot was, is samen met de culturele instellingen en verenigingen gewerkt aan een tweede steunpakket COVID-19 voor het culturele veld in Purmerend. Hierbij kon er ook een beroep worden gedaan op provinciale steun voor enkele culturele instellingen in Purmerend.

De financiële schade als gevolg van de coronamaatregelen is gedekt en samen met het veld is een eerste inventarisatie gemaakt wat er nodig is om het culturele veld toekomstbestendig te maken. In 2021 is daarom onder andere geïnvesteerd in het opknappen van het amfitheater, aangezien er in de buitenlucht meer mogelijkheden waren om culturele voorstellingen te laten plaatsvinden. • COVID-19 had ook grote impact op De Purmaryn. Voorstellingen die niet konden plaatsvinden, zijn verschoven of geannuleerd en het trouwe publiek werd middels directe communicatiemiddelen en de sociale media op de hoogte gehouden. In 2021 is verder Kerkstraat 18 betrokken bij het theater, waardoor de inrichting van de backstageruimte is verbeterd. • In 2021 is verder gewerkt aan de realisatie van een integraal muziekcentrum in het pand van P3. Uitvoering geven aan de raadsmotie stond centraal. • De samenwerking binnen de Metropoolregio Amsterdam is ook in 2021 geïntensiveerd door o.a. de nauwe samenwerking t.b.v. het restant provinciaal noodfonds voor het culturele veld. Vanwege de geldende coronamaatregelen heeft de cultuurparade in 2021 niet plaatsgevonden. Beleidsveld Sport en recreatie COVID-19 heeft ook de sportwereld hard geraakt. Het hele beweeglandschap stond praktisch stil. Inwoners mochten niet meer sporten bij de vereniging of sportclub, hooguit nog individueel in de buitenruimte.

De schade hiervan wordt meer en meer zichtbaar, het is de verwachting dat de sportaanbieders een lange herstelperiode tegemoet gaan. 2021 heeft, zover dat kon, grotendeels in het teken gestaan van overleven en wederopbouw. • Met de nieuwe sportvisie is koers uitgezet gebaseerd op zes pijlers: inclusief sporten, duurzame sportinfrastructuur, vitale sport- en beweegaanbieders, positieve sportcultuur, vaardig in bewegen en topsport die inspireert. Zie ook Sportvisie "Sport in Beweging" (registratienummer 1548106). • Het prestatieplan van Spurd, onderdeel van de subsidieaanvraag, is ondanks Covid in grote mate uitgevoerd. Het gaat hierbij om sportstimulering, sportaccommodaties, sportaanbieders en subsidieverstrekking. Het ontstane tekort, veelal afkomstig door de minder inkomsten uit het Leeghwaterbad, is gecompenseerd via de SPUKIJZ. • Er is sprake van intensivering door integrale samenwerking tussen Clup Welzijn, Cultuurhuis Wherelant, Bibliotheek Waterland en Spurd. Voorbeelden hierin zijn de Purvak en Kunstgenoten in beweging.

25

• Het bewegend leren is opgenomen binnen de onderwijsagenda. Ingericht is op minimaal twee beweegmomenten van elk 45 minuten per week binnen het primair onderwijs. Scholen in Purmerend en Beemster maken daarnaast ook gebruik van de MQ-Scan die de motorische ontwikkeling van een kind meet. • Ondanks COVID-19 zijn veel activiteiten, voortvloeiend uit de ambities opgenomen in het sportakkoord, uitgevoerd. Een voorbeeld is het Sportcafé bedoeld voor sportbestuurders, commissieleden, sportondernemers en trainers/coaches. Een ander voorbeeld is de Sport’In waar sportverenigingen activiteiten organiseerden die toegankelijk waren voor leden en niet-leden van jong tot oud. • In het Parkenplan zijn de ambities om de openbare omgeving bewegingsvriendelijk(er) te maken, inzichtelijk gemaakt. De ontwikkelde sport-, spel- en recreatieve verbindingskaart helpt daarbij. Deze kaart is ook opgenomen in het te ontwikkelen ambitiedocument natuurinclusief bouwen. Hierbinnen houden wij rekening met klimaatadaptieve vraagstukken binnen spelen en sportaccommodaties. • Door aandacht voor aangepast sporten en financiële ondersteuning voor hen die het nodig hebben, verlagen we drempels. Door de toegankelijkheid van sportaccommodaties in kaart te brengen is inzicht gekregen hoe we dit beter kunnen doen.

Naast het reguliere aanbod heeft ook het event Gamen zonder drempels als onderdeel van De Week van de Toegankelijkheid plaatsgevonden. • Sportinnovaties zoals E-sports/VR/AR worden ondersteund, omdat deze een steeds grotere plek in het sportlandschap gaan innemen. Zo hebben b.v. sportverenigingen en -aanbieders, onderwijs, cultuur en welzijnsorganisaties tijdens het Sportcafé kennis kunnen maken met de e-sport toepassingen. Inmiddels zijn er concrete samenwerkingen met onderwijs, kinderopvang en sportverenigingen. • Het vervangen van speeltoestellen op de speellocaties is in afstemming met de buurt tot stand gekomen. Zo is er een succesvol Urban event georganiseerd aan de Rudolf Garrelsstraat i.s.m. verenigingen, woningcorporatie, wijkteam, Spurd, bewonerscommissie en Innosportlab. Meer en meer worden klimaatadaptieve vraagstukken in de realisatie of renovatie van speelplekken meegenomen. • Onderzoek naar een extra zwemvoorziening gelegen aan het Leeghwaterbad is uitgevoerd en heeft verschillende scenario’s opgeleverd. In 2022 zal naar verwachting één van de scenario’s verder worden uitgewerkt. • Sportverenigingen die stappen willen maken op het gebied van gezondheid, kunnen voor hun intenties een watertappunt ontvangen.

JOGG en de verenigingsondersteuners van Spurd trekken hierin samen op: sportverenigingen die werk maken van een gezonde kantine en/of een bewust alcohol- of rookbeleid, worden hiervoor beloond met een watertappunt aan de buitengevel. Inmiddels zijn meerdere verenigingen concreet aan de slag met de invulling van een gezonde sportomgeving. Beleidsveld Wijkmanagement • Ondanks de pandemie en het thuiswerken is het wijkmanagement ook dit jaar goed in verbinding geweest met bewoners en ondernemers van Purmerend. De wijkmanager heeft de verbinding gelegd bij maatschappelijke en fysieke ontwikkelingen (wonen, jeugd, veiligheid, leefbaarheid, openbare ruimte) door partijen bij elkaar te brengen. • Vanuit overzicht over de wijkgebeurtenissen en wijkbehoeften heeft het wijkmanagement de nodige adviezen aan de organisatie gegeven en als vraagbaak gediend. 26

• Door de korte lijnen met de uitvoerende organisatie zijn meldingen, verzoeken en klachten uit de wijk snel en adequaat opgelost. • In winkelcentrum Makado in de wijk Wheermolen-Oost is het Infopunt Wheermolen opgericht. Bewoners en ondernemers ontmoeten elkaar hier en kunnen vragen en opmerkingen kwijt over het renovatieproject Wheermolen-Oost en over allerlei gemeentelijke onderwerpen. Het Infopunt is in samenwerking met woningcorporatie Intermaris gerealiseerd. Beleidsveld Jeugd • Er wordt meer een beroep gedaan op de praktijkondersteuners jeugd geestelijke gezondheidszorg (POH JGGZ) ter ondersteuning van de huisartsen bij psychische hulpvragen van kinderen. Er ontstonden wachtlijsten bij de POH. Omdat het de doorstroom naar specialistische jeugdhulp voorkomt, is dit een waardevolle manier om preventief in te zetten. Tijdens twee bijeenkomsten in 2021 is de inzet van de POH’ers op basis van een analyse met ze besproken en geduid. Hierbij is de wens uitgesproken om de uren van de POH’ers uit te breiden om de toenemende vraag te kunnen opvangen en om nog meer het gezin centraal te stellen. • Er zo vroeg mogelijk bij zijn, om erger te voorkomen: dat is de reden dat we inzetten op preventie. Met onze lokale coalitie vanuit Kansrijke Start hebben we in 2021 kunnen investeren in het netwerk rond de geboorte, omdat dat een kwetsbaar moment is waarbij verschillende professionals betrokken zijn.

Denk aan verloskundigen, kraamzorg, jeugdverpleegkundigen van het CJG en gynaecologen van het Dijklander. Ook hebben we initiatieven als Buurtgezinnen en Home-Start verbonden met dit netwerk, zodat ondersteuning van kwetsbare zwangeren mogelijk is. Op basis van de signalen is een crisisbudget beschikbaar gesteld voor verloskundigen en kraamzorg om in te zetten als dit noodzakelijk is. Stapsgewijs vormt zich op deze manier een sluitend netwerk om de kansen van het (ongeboren) kind te verbeteren. • De regeling voor sociaal medische indicatie (smi) helpt veel gezinnen. Na een flinke stijging van het aantal aanvragen én daarmee ook de kosten, is het proces doorgesproken met de professionals die betrokken zijn bij deze regeling. Belangrijk is dat deze tijdelijke regeling gezinnen op weg helpt en deze behoefte blijkt sterk. Een aantal aanpassingen in het proces, waarbij we kritischer zijn aan de poort en verwachtingen uitspreken richting ouders, maakt dat de prognose voor de kosten langzaam afnemen (zie ook memo ‘Evaluatie sociaal medische indicatie’, registratienummer 1558365). • De jeugdverpleegkundigen en jeugdartsen van de GGD brengen bij vragen bezoeken aan ouders of scholen en er wordt ingezet op het aansluiten van de jeugdverpleegkundigen bij jeugdteams of andere overleggen. Ook wordt ingezet op de verbinding van de jeugdverpleegkundigen in de wijk.

Echter heeft de GGD wegens corona en ziekte jeugdverpleegkundigen een aantal taken in 2021 niet kunnen uitvoeren. Themabijeenkomsten op de peuterspeelzalen konden wegens corona niet doorgaan. Ook konden de jeugdverpleegkundigen wegens corona geen (extra) bezoeken brengen aan scholen. Als laatste punt is wegens ziekte van verpleegkundigen een kleine achterstand ontstaan bij SPARK; huisbezoeken bij alle kinderen bij 18 maanden. In totaal is er bij 285 in plaats van 375 kinderen een huisbezoek gedaan. In totaal hebben 90 kinderen geen huisbezoek gehad. Al deze kinderen hebben wel een afspraak op het consultatiebureau gehad. • Door nauwe samenwerking met de ketenpartners zorgt het Loket Jeugd dat gezinnen in een zo vroeg mogelijk stadium worden ondersteund, zowel door de inzet binnen het eigen netwerk of door indien evident specialistische jeugdhulp in te zetten. Met het team Preventieve Jeugdbescherming binnen het Loket Jeugd hebben we ook in 2021 ingezet op intensief coachen en regie voeren bij gezinnen. Preventieve Jeugdbescherming is van tijdelijke aard en moet 27

ervoor zorgen dat de ontwikkeling van de kinderen binnen een gezin op een veilige manier verloopt zodat zij zich weer positief kunnen ontwikkelen. Op die manier kan een eventuele kinderbeschermingsmaatregel mogelijk worden voorkomen. • De Walakker, een nieuwe woonzorglocatie voor tienjongeren en volwassen vanuit de (verlengde) jeugdwet en vanuit de Wmo is gerealiseerd. De doelgroep die tijdelijk gehuisvest kan worden op de Walakker is jongvolwassenen van 16 jaar tot 27 jaar (overgang 18-/18+), die tijdelijk deze woonzorgplek nodig hebben in hun begeleiding naar zelfredzaamheid. • In november hebben we meegewerkt aan de Week van de Pleegzorg. In deze week wordt de aandacht gevestigd op pleegzorg (en vooral het tekort aan pleegouders). Alle pleegen steunouders (van buurtgezinnen) zijn deze week in het zonnetje gezet en hebben een cadeaukaart van Purmerend Winkelstad ontvangen. • De regio Zaanstreek-Waterland heeft de aanbesteding voor de specialistische jeugdhulp afgerond. Centraal hierin staat goede en passende hulp voor kinderen en gezinnen die dat nodig hebben. Met de aanbesteding heeft de regio per 1 januari 2022 een toereikend en betaalbaar aanbod van specialistische jeugdhulp. De nieuwe verordening jeugdhulp die hiermee samenhangt is gemaakt en gaat in samen met de nieuwe inkoop in op 1 januari 2022.

• In de klankbordgroep van 3 december 2020 is de herziening van de jeugdnotitie Van transitie naar transformatie (2018-2020) met de gemeenteraad besproken. Hierbij is aangegeven dat de jeugdnotitie niet in 2021 wordt herzien, maar een jaar later in 2022. Redenen hiervan zijn de ontwikkelingen vanuit het Rijk, de nieuwe inkoop die in 2022 start en de mogelijkheid om éénjeugdnotitie en verordening jeugdhulp te maken voor zowel gemeente Beemster als Purmerend. Dit heeft geen negatieve gevolgen voor de uitvoering. In de brief van 4 december 2020 (kenmerk 1537004) is deze keuze verder toegelicht. • Op 13 april 2021 is er wel een toelichting op de rapportage voortgang actielijst Jeugdnotitie Van transitie naar transformatie (2018-2020) naar de gemeenteraad verzonden (kenmerk 1545102). • Er zijn kwartaalrapportages Specialistische Jeugdhulp voor de gemeenteraad gemaakt om inzicht te geven in onze opgave om er met elkaar voor te zorgen dat het aantal jeugdigen in onze gemeente die gezond, veilig en kansrijk opgroeien steeds groter wordt. Dit zodat de groep jeugdigen die geen specialistische jeugdhulp nodig heeft steeds groter wordt, en dat voor deze kleine groep jeugdigen die wel specialistische jeugdhulp nodig heeft deze hulp snel beschikbaar is. • Het nieuwe woonplaatsbeginsel is in 2021 geïmplementeerd.

Beleidsveld Onderwijs • In 2021 was COVID-19 helaas nog niet verdwenen en in het onderwijs gingen veel klassen in quarantaine. Ook het thuisonderwijs bleef veelvoorkomend vanwege tekorten aan leerkrachten. • In 2021 kregen we vanuit het Rijk middelen om de achterstanden die door corona waren ontstaan aan te pakken: het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Samen met onze partners in het onderwijs, en in het achterhoofd de onderwijsagenda, zijn er plannen gemaakt om de komende anderhalf jaar uit te zetten. • Samen met onze collega's van Natuur- en Milieueducatie hebben we in het schooljaar '21/'22 de mini-moestuinen georganiseerd en ruim 17 scholen (waarvan drie in Beemster) zijn dan ook meteen in september van start gegaan. • Ondanks de COVID-19 restricties konden we als gemeente samen met P3, RTV Purmerend, H20 en het basisonderwijs de groep 8 leerlingen toch voorzien van een afscheidsmusical door middel van een liveoptreden met een klein publiek en livestreams. 28

• Door de COVID-19 restricties zijn veel groep 8 leerlingen niet op schoolreis geweest en zijn er geen uitstapjes of sportdagen georganiseerd. Samen met het onderwijs, P3, Spurd, Leeghwaterbad en NKT is er ter vervanging een sportief, cultureel intermezzo op 8 en 9 juni georganiseerd. • In navolging van het basisonderwijs is er in de bibliotheek een oudercafé gestart voor het voortgezet onderwijs. Hier kunnen ouders met kinderen op vo-scholen vragen stellen en met elkaar van gedachten wisselen. Ook worden nieuwsbrieven samen besproken om de taalvaardigheid van ouders te vergroten. Ouders van verschillende middelbare scholen nemen hieraan wekelijks deel. • Vanwege de coronamaatregelen konden niet alle oudercafés op de scholen plaatsvinden. Waar mogelijk zijn de oudercafés verplaatst naar het NL-Plein in de bibliotheek. • Op het Clusius college is er een dBos (de Bibliotheek op school) gestart, in samenhang met de inzet van een leesconsulent. • In het teken van de fusie en het 85-jarig bestaan van het Historisch Genootschap Beemster is er een Beemster kinderkroniek uitgegeven. Deze is in zowel Purmerend als Beemster aan alle basisschoolkinderen in de groepen 6, 7 en 8 uitgereikt. • Samen met Stichting Kinderopvang Purmerend kunnen negen kinderen uit groep 8 terecht bij de bso World of Xperience in het H20-campus.