C Nota van Beantwoording inspraak beleidsplan

Er worden in de buurt van een inspreker alleen nog woningen toegewezen aan statushouders. Hierdoor wordt de kans op overlast groter. Maak van de buurt geen getto. In de inspraak wordt genoemd dat in sommige buurten veel statushouders geplaatst worden, waardoor in de praktijk overlast situaties ontstaan. Bij de plaatsing van deze huishoudens wordt rekening gehouden met een evenwichtige spreiding over de verschillende wijken en buurten. Die spreiding is uiteraard wel afhankelijk van de beschikbare sociale huurwoningen. Deze zijn niet altijd gelijk over de buurten verdeeld.

55

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

Mocht er overigens sprake zijn van overlast dan kunt u dit melden bij de gemeente of via de corporatie waar u uw woning huurt. In praktijk gaan zogenaamde alleenstaande allochtonen vrouwen voor/er is vaak sprake van fraude. Als er sprake is van een woonfraudesituatie kan dit gemeld worden via de betreffende corporatie en/of bij het Fraudemeldpunt (fraudemeldpunt@purmerend.nl), ook voor inwoners van Beemster.

V. Overige vragen/opmerkingen beleid 24.

Gemeentelijk/ regionaal beleid algemeen

De vraag naar sociale huur zal stijgen door corona. Het is mogelijk dat de vraag naar sociale huurwoningen stijgt als gevolg van economische teruggang, veroorzaakt door deze pandemie. Dat betekent dat het aantal woningzoekenden in de sociale huur zal stijgen en de druk nog groter wordt. Dat betekent dat nog scherpere keuzes gemaakt moeten worden. In het bouwprogramma wordt door de samenwerkende partijen in de Metropoolregio Amsterdam maximaal ingezet op het realiseren van betaalbare woningen in de nieuwbouw, om de vraag zo goed mogelijk te kunnen opvangen.

Sociale huurwoningen moeten ook onderhouden worden, hier wordt ook veel huur voor betaald. Los van hoe woningen worden verdeeld is het belangrijk dat woningen goed worden onderhouden. De meeste corporatiewoningen worden verhuurd voor een sociale huurprijs. Ook als ze vanwege het aantal punten een hogere huur zouden kunnen krijgen. Het onderhouden van de woningen en daarbij zorgen voor woongenot, moet een vanzelfsprekendheid zijn. Arme mensen worden de stad uit gedreven. In de regio zijn huishoudens met een laag inkomen volledig aangewezen op een sociale huurwoning. In de koop kan deze groep niet terecht. Het is daarom van belang dat de sociale huur de komende jaren weer gaat groeien. In Purmerend zijn afspraken gemaakt tussen de huurders, corporaties en de gemeente in het Akkoord van Purmerend. Hierin is een aanzienlijke toename van de voorraad sociale huurwoningen afgesproken met in totaal netto 1.100 woningen tot 2032.

56

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

Heb ook aandacht voor positie middeninkomens, zij komen nergens aan bod. Gemeenten hebben beleid en regels om te bereiken dat er meer middeldure huurwoningen gebouwd worden en deze bij de juiste doelgroepen terecht komen. Deze voorstellen gaan over de toewijzing van sociale huurwoningen van corporaties. Huurders worden gemangeld, ze zitten in een veel slechtere positie dan kopers en expats. Deze opmerking valt buiten de scope van dit beleidsvoorstel. Door hun inkomen worden mensen verplicht te huren. Zij zijn met kopen veel beter af. Deze opmerking valt buiten de scope van dit beleidsvoorstel. Kleine woningbouwvereniging heeft geen kansen bij grote woningcorporaties. Deze opmerking valt buiten de scope van dit beleidsvoorstel. Het college neemt hier kennis van. Stikstof PFAS beleid moet worden aangepast. Deze opmerking valt buiten de scope van dit project.

25.

Vrije sector huur

Beleid vrije sector werkt niet, investeerders krijgen te veel ruimte, privatisering werkt toenemende schaarste in de hand. Veel gemeenten maken het mogelijk dat ontwikkelaars, investeerders en woningcorporaties middeldure huurwoningen kunnen realiseren. Ze zijn daarin een belangrijke partner. De gemeente hanteert daarbij kaders en zorgt voor een marktconforme grondprijs. De ruimte is begrensd. De balans moet uiteindelijk zo uitvallen dat er woningen gebouwd worden die op de middellange termijn nog steeds betaalbaar zijn en ontwikkelaars hun geld willen investeren.

26.

Airbnb

Leg Airbnb aan banden. Deze opmerking over Airbnb valt buiten de scope van dit project. Toeristische verhuur wordt in de gemeente Amsterdam en direct aan Amsterdam grenzende gemeenten steeds meer aan banden gelegd. Sociale huur mag sowieso nooit aan toeristen verhuurd worden.

57

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

27.

Landelijk beleid

Kritiek op passend toewijzen/passend wonen (naar inkomen). Dit werkt onnodig knellend. De rijksoverheid heeft een aantal regels voor woningcorporaties ten aanzien van passend toewijzen en inkomensgrenzen vastgelegd in de Woningwet. Woningcorporatie en gemeenten kunnen bij de woonruimteverdeling niet afwijken van deze kaders. Binnen deze kaders moet het nieuwe systeem op een eerlijke en transparante manier de kansen van bepaalde groepen die op dit moment te weinig kans hebben vergroten.

Maak één landelijk woonruimteverdeelsysteem. Er bestaan op dit moment initiatieven voor een landelijk systeem. Niet overal worden woningen op dezelfde manier verdeeld. In het landelijk systeem gaat het om het makkelijker maken voor woningzoekenden om aanbod in verschillende regio’s in te zien. De samenwerkende gemeenten houden deze ontwikkeling in de gaten. Dit valt echter buiten de scope van dit beleidsvoorstel.

Onderscheid in leeftijd bij jongerenwoningen (tot 23 jaar) en voor jongeren in de leeftijd van 23 tot 28 jaar werkt niet. Daardoor valt een jongere steeds net buiten de boot, op het moment dat hij of zij aan de beurt is. Er zijn twee leeftijdscategorieën onder jongerenwoningen. Deze categorieën komen voort uit de richtlijnen vanuit het rijk betreft huurtoeslag grenzen, en de type woningen waarbij deze van toepassing zijn. De kleinste woningen kunnen worden verhuurd aan jongeren binnen de laagste leeftijdscategorie (tot 23 jaar) en de wat grotere woningen aan de tweede categorie. Het bijkomende voordeel is dat elke categorie een eigen “wachtlijst” heeft waardoor de jongste groep ook een kans heeft binnen hun categorie. Maar ook bij jongerenwoningen is sprake van schaarste en zijn er geen garanties te geven op het tijdig in aanmerking komen voor een jongerencontract. In bepaalde gemeentes in de regio wordt om die reden ook gewerkt met loting.

Jongeren kunnen door beleid het huis niet uit, tegelijkertijd gelden er allerlei landelijke normen/ bestraffingen hierop, zoals meerdere inkomens bij elkaar optellen in relatie tot huurverhoging/ kostendelersnorm ed. De bedoeling van het beleidsvoorstel is jongeren meer kansen te bieden om wel het huis uit te kunnen. Daarmee wordt de schaarste echter nog niet opgelost. Uw opmerkingen over landelijke normen vallen buiten de scope van dit beleidsvoorstel. De gemeente heeft hier wel aandacht voor in het gesprek met het Rijk.

VI. Reacties huurdersverenigingen Veel belangenorganisaties, huurderskoepels en huurdersverenigingen hebben een reactie ingestuurd. Het college bedankt deze partijen voor hun inbreng. Omdat deze reacties vaak uitgebreider zijn en over veel verschillende punten gaan, is ervoor gekozen om in dit hoofdstuk per organisatie een antwoord te geven op de ingebrachte punten. Per reactie zijn

58

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

de hoofdpunten zo goed mogelijk in beeld gebracht.

1.

Stichting !Woon

→ Positief dat wachttijd een belangrijk criterium blijft. → Verschuiving wachtrij gaat in tegen opgebouwde rechten.

U geeft aan dat het positief is dat wachttijd een belangrijk criterium blijft. In het voorstel is ervoor gekozen om dit de basis te laten zijn voor de verdeling, immers het laten vervallen van inschrijfduur zou de rechten van bestaande woningzoekenden te veel aantasten. U geeft aan dat de verschuiving in de wachtrij ingaan tegen de opgebouwde rechten. Uit het regionale participatietraject in het voorjaar van 2019 bleek dat er groot draagvlak is om de toewijzing niet meer alleen te baseren op

59

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

basis van inschrijfduur. Door de nieuwe systematiek ontstaat er weliswaar een verschuiving, maar een woningzoekende met veel wachtpunten heeft nog steeds een betere uitgangspositie in de wachtrij dan iemand met korte inschrijftijd. → Zorgpunt bij blokkade IP- adressen; als woonmedewerker meerdere woningzoekenden helpt kan hij geblokkeerd worden. Ten aanzien van uw opmerking over de blokkade op de IP- adressen onderschrijft het college het belang van de hulp voor woningzoekende en wilt geenszins dat de IP- adressen van deze medewerkers geblokkeerd worden. In de uitwerking bij WoningNet zal hier een passende technische oplossing voor gevonden moeten worden. → Creëer beroepsmogelijkheden voor het toekennen van alle drie de situatiepunten. In deze beroepsmogelijkheden wordt voorzien. Woningzoekenden zullen hier ook over geïnformeerd worden op het moment dat zij een afwijzing krijgen van hun aanvraag voor een van de situatiepunten. → Voorwaarde van het invoeren van sancties om no-show en weigeren is een verdergaande verbetering presentatie op WoningNet. In het beleidsvoorstel is aangegeven dat de informatievoorziening op WoningNet en Woonmatch binnen een jaar na besluitvorming over het beleidsvoorstel op orde is. Naar aanleiding van de reacties van insprekers stelt het college voor om verdergaande eisen op te nemen ten aanzien van de advertenties die op WoningNet geplaatst worden.

Deze voorwaarden worden verder uitgewerkt. → Woningzoekenden worden kort van tevoren uitgenodigd voor bezichtiging. Deze termijn is nu vaak drie dagen. → Er worden teveel mensen uitgenodigd bij een bezichtiging. Het is belangrijk voor woningzoekenden dat zij tijdig worden geïnformeerd over de mogelijkheden tot bezichtiging. Vaak moeten zij hiervoor vrij vragen van werk of anderszins iets regelen. Via de inspraak wordt gemeld dat mensen soms pas een dag van tevoren een uitnodiging krijgen, dit is te kort. Daar staat tegenover dat het ook niet wenselijk is dat sociale huurwoningen te lang leegstaan. Daarom wordt een minimale termijn afgesproken voor aankondiging van bezichtiging door de verhuurder. Deze termijn wordt op drie dagen gesteld. De reden dat veel mensen voor een bezichtiging worden uitgenodigd is dat veel woningzoekenden na bezichtiging aangeven dat zij geen interesse in de woning meer hebben. Dit blijft ook in de toekomst mogelijk en telt nog niet als een weigering. Wel volgt er 1 punt aftrek, net als na het niet accepteren van een uitnodiging voor bezichtiging. Daarom wordt verwacht dat het aantal afmeldingen voor een

60

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

woning na bezichtiging niet zal afnemen. Een groot aantal mensen uitnodigen is dan voorwaarde voor een vlot verhuurproces en het voorkomen van te lange leegstand van sociale huurwoningen. → Zorg voor voldoende aandacht voor mensen die niet digitaal vaardig zijn zoals, ouderen, mensen die de taal niet machtig zijn en de woningzoekende met LVB problematiek. De communicatie is gericht op alle woningzoekenden die te maken krijgen met het nieuwe woonruimteverdeelsysteem, ook de gewone woningzoekende. Specifieke aandacht is er voor de doelgroepen in dringende situaties, jongeren, gezinnen, senioren en mensen die minder (digi-)taal vaardig zijn. Dit najaar wordt nader in beeld gebracht welke extra begeleiding voor deze groepen nodig is. Er wordt gedacht aan incidentele en structurele persoonlijke begeleiding op lokale plekken, informatie- en instructieboekjes, instructiefilmpjes, stroomschema’s met pictogrammen en een toegankelijke en heldere inrichting van het nieuwe systeem op WoningNet en Woonmatch. → Situatiepunten gescheiden; hoe ga je om met ouders die de papieren niet op orde krijgen? Aandacht hiervoor. → Situatiepunten: voeg niet meer categorieën toe. In de toekomst heeft voorrang anders geen betekenis meer. Ten aanzien van de situatie relatiebreuk met kinderen is er voorlopig geen mogelijkheid om ouders zonder echtscheidingsdocumenten te toetsen op een echtscheiding.

Op het moment dat een

61

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

ouderschapsplan is opgesteld volstaat dit echter ook. Belangrijk uitgangspunt bij het opstellen van de criteria is echter dat eenvoudige en eenduidige toetsing nodig is. Te veel maatwerk betekent dat deze situaties in de praktijk niet meer uitvoerbaar zijn. Bij invoering wordt gewerkt met drie situaties. Deze situaties kwamen duidelijk naar voren uit het participatietraject in het voorjaar van 2019. Er is draagvlak voor extra steun voor deze drie groepen. Het college is niet voornemens daar andere situaties aan toe te voegen. In het beleidsvoorstel zijn overigens drie categorieën problematisch thuiswonenden jongeren geschrapt. Het gaat om de ‘jonge mantelzorgers’, de categorie ‘Jongeren van ouders met sociaal-medische urgentie als ze niet meetellen met de huishoudgrootte na verhuizing’ en de categorie ‘Jongeren met ouders met een verslaving en of zware psychische/psychiatrische problematiek’. Deze categorieën bleken niet goed toetsbaar. → Samenwerking gezocht: verzorg een training voor de vrijwilligers. Het college waardeert de betrokkenheid van Stichting Woon! en gaat in op de uitnodiging tot samenwerking. Er worden onder andere leermodules en Webinars ontwikkeld, hiervoor zullen ook de vrijwilligers van Stichting !Woon betrokken worden. Hiervoor wordt contact met u opgenomen.

2.

Cliëntbelang

→ Wonen is een mensenrecht. De woonruimteverdeling moet de inclusieagenda van de VN als uitgangspunt nemen. → Dit ingewikkelde puntensysteem zet ouderen op achterstand, net als laaggeletterden. Wonen is inderdaad een basisrecht. Met de huisvestingswet heeft de gemeenteraad de mogelijkheid om bij verdeling van sociale huurwoningen maatregelen te nemen tegen onevenredige en onevenwichtige effecten van schaarste. Via de woonruimteverdeling kan die schaarste niet opgelost worden. Met dit beleidsvoorstel streeft het college ernaar de onevenwichtige effecten van die schaarste toch zo goed mogelijk te verdelen over alle huishoudens die op een sociale huurwoning aangewezen zijn. Inclusie is hierbij een belangrijk aandachtspunt. Voor groepen die een benarde positie op de woningmarkt hebben komt er extra steun, in de vorm van situatiepunten. Veel aandacht wordt besteed aan het ondersteunen van ouderen en niet-digitaal vaardigen om toch te kunnen participeren in dit systeem. → Maak passend wonen ook mogelijk voor mensen met een beperking. → Zorg om jongerenwoningen, seniorenwoningen en rolstoelwoningen. Dit beleidsvoorstel heeft tot doel om op regionaal niveau afspraken te maken over de verdeling van sociale huurwoningen. Daarbij is er ruimte om in een gemeente woningen te labelen voor bijzondere doelgroepen.

Afspraken hierover worden gemaakt op het niveau van een individuele gemeente en vallen niet binnen de scope van dit project. Dat geldt ook voor regelgeving m.b.t. het mogelijk maken van passend wonen voor mensen met een beperking. Vanuit de gemeente is eerder met u contact opgenomen naar aanleiding van uw reactie op dit punt.

62

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

→ Positief dat het nieuwe systeem zicht richt op jongeren met een licht verstandelijke beperking. Ten aanzien van het punt over jongeren met een licht verstandelijke beperking wil het college verduidelijken dat dit geen categorie is voor de situatiepunten problematisch thuiswondende jongeren. Deze categorie kan wel onder een groep jongeren met een WMO-indicatie vallen. → Zorg om blokkering van IP adressen, hulpverleners reageren voor anderen. Ten aanzien van de opmerking over de blokkade op de IP- adressen onderschrijft het college het belang van de hulp voor woningzoekenden en wil geenszins dat de IP- adressen van deze medewerkers geblokkeerd worden. Met de voorgenomen uitwerking waarbij reacties worden geteld, zal dit geen problemen opleveren. → Ouderen laten een sociale huurwoning achter en bevorderen daarmee de doorstroming. Dit heeft geen nadelig effect voor starters. In de praktijk blijkt dat niet elke sociale huurwoning die wordt achtergelaten door een doorstromer

63

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

uiteindelijk leidt tot een verhuring aan een woonstarter. Hiermee is in deze krappe markt, waar de alternatieven voor hen zeer beperkt zijn, hun positie zeer nadelig. Dat is de reden om bij deze nieuwe woonruimteverdeling meer ruimte te geven aan jongeren en woonstarters. Uit het participatietraject in het voorjaar van 2019 bleek hier ook graag draagvlak voor. Wel blijven gerichte doorstroming bevorderende maatregelen in gemeenten van kracht, zoals de regeling van hoog naar laag. Dit zijn regelingen die specifiek een meer passende bewoning van ouderen stimuleren. → Verleen lokaal voorrang voor mantelzorgers. Mantelzorgers zijn een wettelijke urgentiecategorie. Zij kunnen nu al in alle gemeenten urgentie aanvragen. Om voor urgentie op grond van mantelzorg in aanmerking te kunnen komen, moeten beide partijen minimaal 5 kilometer van elkaar wonen. De criteria voor urgentie op grond van mantelzorg zijn te lezen in Nadere regel 1 Urgenties: artikel 6 Urgentiecategorie mantelzorg (HVV artikel 2.6.6 lid 1b). Het voorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling betreft een regionaal voorstel op hoofdlijnen. Gemeenten gaan zelf over het eventueel voorrang geven op lokaal niveau aan deze groep. → Zoekpunten wegen te zwaar ten opzichte van situatiepunten en wachtpunten.

Uit het participatietraject in het voorjaar van 2019 bleek brede steun voor een systeem dat niet alleen gebaseerd is op inschrijfduur (wachtpunten). Bij het opstellen van het beleidsvoorstel is de afweging gemaakt hoe de punten zich tot elkaar moeten verhouden. Doel was huishoudens die situatiepunten hebben en intensief zoeken, maar nog niet veel wachtpunten hebben opgebouwd, ook kansen te geven op een woning. Bij het maken van dit beleid heeft onderzoeksbureau RIGO een simulatie uitgevoerd waarbij de effecten van varianten met meer of minder zoekpunten met elkaar werden vergeleken.

64

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

Bijvoorbeeld slechts 12 punten of een onbeperkt aantal punten. De conclusie hiervan is dat een systeem met 30 zoekpunten het meeste evenwichtige beeld gaf waarbij mensen die tussen de 2 en 5 jaar actief zoeken een grotere kans maken om een woning te vinden, zonder de groepen met een langere inschrijfduur

teveel

te

verdringen. → Voorrang voor mensen in een revalidatiecentrum. Gemeenten kunnen zelf bepalen welke groepen huishoudens in aanmerking komen voor urgentie. Dit valt niet binnen de scope van dit regionale traject. Lokale invulling.

3.

Kansplus (organisatie voor mensen met een beperking)

→ Kansplus is positief over situatiepunten voor problematisch thuiswonende jongeren. Jongeren met LVB komen eerder in aanmerking. Deze groep heeft bij de overgang van WLZ/ AWBZ naar WMO minder aandacht gekregen. Ten aanzien van het punt over jongeren met een licht verstandelijke beperking wil het college verduidelijken dat dit geen categorie is voor de situatiepunten problematisch thuiswondende jongeren. Deze categorie kan wel onder een groep jongeren met een WMO-indicatie vallen. → Zoekpunten wegen te zwaar ten opzichte van situatiepunten en wachtpunten. Uit het participatietraject in het voorjaar van 2019 bleek brede steun voor een systeem dat niet alleen gebaseerd is op inschrijfduur (wachtpunten). Bij het opstellen van het beleidsvoorstel is de afweging gemaakt hoe de punten zich tot elkaar moeten verhouden. Doel was huishoudens die situatiepunten hebben en intensief zoeken, maar nog niet veel wachtpunten hebben opgebouwd, ook kans te geven op een woning. Bij het maken van dit beleid heeft onderzoeksbureau RIGO een simulatie uitgevoerd waarbij de effecten van varianten met meer of minder zoekpunten met elkaar werden vergeleken. Bijvoorbeeld slechts 12 punten of een onbeperkt aantal punten.

De conclusie hiervan is dat een systeem met 30 zoekpunten het meeste evenwichtige beeld gaf waarbij mensen die tussen de 2 en 5 jaar actief zoeken een grotere kans maken om een woning te vinden, zonder de groepen met

65

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

een langere inschrijfduur

teveel

te

verdringen. → Lokale voorrang voor mantelzorgers om dicht in netwerk te wonen. → Verleen lokaal voorrang voor mantelzorgers.

66

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

Mantelzorgers zijn een wettelijke urgentiecategorie. Zij kunnen nu al in alle gemeenten urgentie aanvragen. Om voor urgentie op grond van mantelzorg in aanmerking te kunnen komen, moeten beide partijen minimaal 5 kilometer van elkaar wonen. De criteria voor urgentie op grond van mantelzorg zijn te lezen in Nadere regel 1 Urgenties: artikel 6 Urgentiecategorie mantelzorg (HVV artikel 2.6.6 lid 1b). Het voorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling betreft een regionaal voorstel op hoofdlijnen. Gemeenten gaan zelf over het eventueel voorrang geven op lokaal niveau aan deze groep.

4.

Jeugdplatform Amsterdam

→ Is positief over meer aandacht voor problematisch thuiswonenden jongeren, starters en gezinnen met kinderen. Het college dankt het jeugdplatform voor de reactie. Het bevorderen van de positie van deze groepen zijn belangrijke doelstellingen bij de nieuwe woonruimteverdeling. → Verliezen van zoekpunten bij No-show PTJ niet goed, kwetsbare jongeren vergeten de afspraak. → Maak aanvraag voor situatiepunten voor brede groep hulpverleners toegankelijk. Zonder sanctie op no-show is het opbouwen van zoekpunten wel erg vrijblijvend en zal de groep die deze punten opbouwt toenemen, net als het aantal bezichtigingen waar zonder bericht mensen niet komen opdagen voor bezichtiging. De effectiviteit van de maatregel gaat daarmee verloren. Het college wil dat de aanvraag van situatiepunten door de jongere zelf gedaan wordt, de jongere wordt immers ook in staat geachte zelfstandig te wonen en zelf zaken te kunnen regelen. Op de sancties op weigeren en no-show wordt om deze reden geen uitzondering gemaakt voor jongeren. Overigens wordt wel extra ondersteuning georganiseerd voor woningzoekenden die moeite hebben om te gaan met het systeem. → Pleiten voor intermediairs bij WMO loketten. Voor Amsterdam is OkT een passende beoordelaar. Deze opmerking valt buiten het kader van dit beleidstraject. → Pleegjongeren: breng gehele situatie in beeld.

Voor de categorie pleegjongeren geldt dat ook jongeren in een gezinshuis worden meegenomen en alle pleegjongeren situatiepunten kunnen krijgen. De begeleiding van deze jongeren valt buiten de scope van dit project. → Pleiten voor maatwerk bij beoordeling. Dit sluit ook beter aan bij beleving van de jongere zelf. → Mantelzorgjongeren: beoordeel in welke mate er risico ontstaat in hun ontwikkeling door de mantelzorgtaak. Bij de uitwerking van het afwegingskader voor problematisch thuiswonenden jongeren is het uitgangspunt een eenvoudige en eenduidige manier van toetsen met bewijslast. Dit is belangrijk voor de transparantie, uitvoerbaarheid en het draagvlak, ook bij andere woningzoekenden.

67

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

Om deze reden zijn ook twee van de vijf categorieën problematisch thuiswonenden jongeren geschrapt, waaronder de categorie ‘Jonge Mantelzorgers’ de criteria bleken tot een zeer intensieve en minder uitlegbare toetsing te leiden. Dit geldt ook voor jongeren met ouders met een verslaving en of psychische of psychosociale kwetsbaarheid. → Tijdelijke contracten jongerenwoningen zijn niet passend. Maak van vangnet geen optie maar een recht. De jongeren en studentencontracten, met een contractduur van 5 jaar, zijn bedoeld om te voorzien in tijdelijke huisvesting van een groep woningzoekenden, waarvan verwacht wordt dat een (groot) deel van hen tijdelijk op de sociale huur is aangewezen. Het college realiseert zich dat een deel van de groep die hiervan gebruik maakt, ook na afloop van het tijdelijke contract, qua inkomen nog aangewezen is op sociale huur. Zeker nu door prijsstijging in de afgelopen jaren het aanbod in het lage middeldure huursegment en het goedkope koopaanbod is afgenomen. Om hun kansen te bevorderen geldt dat

68

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

de inschrijving op WoningNet bij aanvaarding van een tijdelijk contract, gewoon blijft doorlopen. Hiermee hebben zij gelijke kansen ten aanzien van starters op de woningmarkt die geen tijdelijk contract hebben. Het tijdelijk contract moet daarom nadrukkelijk gezien worden als een extra optie voor tijdelijke huisvesting, bijvoorbeeld in verband met studie, en niet als een opstap naar sociale huur. Het perspectief van studenten is daarbij anders dan het perspectief van jongeren zonder studie die een sociale huurwoning betrekken. Zij zullen vaker langdurig op sociale huur aangewezen zijn. Daarom is het voorstel van het college om specifiek de jongeren, die na afloop van een jongerencontract geen alternatief hebben, te ondersteunen bij het zoeken naar een woning in de reguliere sociale huur. Dit is in het beleidsvoorstel voorzien via de optie om in een gemeente een experiment te starten met het toekennen van startpunten. Jongeren kunnen dan onder voorwaarden in aanmerking komen voor extra startpunten. De uitwerking van dit voorstel wordt opgenomen in het volledig beleidsvoorstel en verder toegelicht in het hoofdstuk met wijzigingsvoorstellen. → Volledige informatievoorziening is belangrijk voor jongeren. Volledige informatievoorziening is belangrijk voor alle woningzoekenden.

Daarom wordt er aan gewerkt om alle informatie die nodig is om te kunnen participeren in dit nieuwe systeem voor woonruimteverdeling op een beschikbare en toegankelijke manier aan te bieden. Deze informatie zal in elk geval te vinden zijn op de aanbodsites WoningNet en Woonmatch. Informatie over urgenties is te vinden via de website van de gemeente.

5.

Jeugdhulpaanbieder Level Amstelveen

→ Positief dat pleegjongeren situatiepunten krijgen. Vragen zich af of jongeren die in een gezinshuis onder de noemer vallen. → Urgente woonvraag kan al vanaf 18 jaar ontstaan, dus ook vanaf die tijd op laten bouwen voor pleegjongeren. Gezinshuizen vallen net als pleegzorg onder ‘jeugdhulp in gezinsvormen’. In beginsel is de zorg in een gezinshuis intensiever, maar in de praktijk is er veel overlap tussen de zwaarte van de hulpvraag en het zorgdoel van pleegkinderen en gezinshuiskinderen. Er is in de regio verschil tussen de hulp bij huisvesting na verblijf in een gezinshuis. Het voorstel is om jongeren in gezinshuizen ook als pleegjongeren op te nemen onder de categorie pleegjongeren. → Terecht dat er verder wordt gekeken naar problematische situatie. Dit zou vanuit de maatwerkgedachte kunnen plaatsevinden. Ten aanzien van het punt van de problematische situatie heeft een werkgroep een afwegingskader ontwikkeld. Uitgangspunt bij het bepalen welke stukken als bewijslast kunnen dienen voor het afwegingskader is dat de toets eenduidig en eenvoudig moet zijn. Dit betekent zo min mogelijk interpretatie, zo min mogelijk behoefte aan overleg tussen beoordelaars en andere professionals binnen en buiten

69

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

de gemeente. Hierdoor is minder ruimte voor de maatwerkgedachte.

70

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

6.

Werkgroep Jongeren Plus (mede namens Volksbond Streetcornerwork)

→ Voorgesteld wordt om een wijziging aan te brengen in groep 2 ‘Jongeren met een indicatie voor ambulante ondersteuning’. Punt 2 wordt dan: Jongeren met psychische of psychosociale problematiek. Het gaat hier om jongeren met psychische of psychosociale problematiek, bekend bij een door de Gemeente erkende hulpverleningspartner, die de aanvraag ondersteunt. → Reden voor deze aanpassing is dat de doelgroep zoals die nu is benoemd, jongeren uitsluit die met psychosociale problemen kampen en daarvoor hulpverlening ontvangen, zonder dat zij een WMO-indicatie hebben. Een regionale werkgroep heeft een concept afwegingskader gemaakt voor de toetsing van de problematisch thuiswonenden jongeren. Voorop staat dat bij de toets niet te veel maatwerk nodig is. Uitlegbaarheid en uitvoerbaarheid zijn essentiële onderdelen om voldoende draagvlak te creëren voor de situatiepunten. In het eerste jaar wordt voorgesteld te beginnen met de drie categorieën jongeren die makkelijk toetsbaar zijn. Ten aanzien van categorie nr. 2, ‘Jongeren met een WMO- indicatie gaat het zoals in het beleidsvoorstel aangegeven om jongeren met psychische of psychosociale problematiek. De werkgroep heeft ervoor gekozen om deze groep nader af te bakenen.

Alleen jongeren die al een jaar lang ambulante WMO- ondersteuning hebben gehad en voor wie geldt dat de ondersteuning geactualiseerd wordt voortgezet, komen in aanmerking. Hiermee wordt het volgende bereikt: → Alleen jongeren die hebben laten zien dat zij trouw zijn aan de ondersteuning komen in aanmerking. → Alleen jongeren die voor langere tijd ambulante ondersteuning nodig hebben, komen in aanmerking. → Alleen jongeren die echt tot de doelgroep behoren worden bereikt: • Het eerst jaar wordt pas duidelijk hoeveel ondersteuning de jongere op de lange termijn nodig heeft. • Deze jongeren behoren in de praktijk allemaal tot de doelgroep jongeren met psychische of psychsociale problematiek. Met deze voorgestelde werkwijze helpt je de jongeren die geen WMO-indicatie hebben maar wel de druk ondervinden van psychosociale problemen niet. In de praktijk blijkt het lastig om de veelvoud aan problemen te toetsen en is gekozen voor een werkbare systematiek in het eerste jaar. Het kan dat na monitoring in het eerste jaar er nog een categorie of criterium wordt toegevoegd in het afwegingskader. → Niet alle jongeren zullen in de nabije toekomst onder de paraplu van de buurtteams vallen. Juist moeilijk bereikbare / begeleidbare risicojongeren zullen zeer waarschijnlijk door een meer specialistische schil aan samenwerkingspartners rondom de buurtteams begeleid worden.

Het college dankt werkgroep jongeren plus voor het meedenken ook richting de toekomst met de ontwikkelingen richting de buurtteams.

71

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

7.

HVO Querido

→ Voor de meeste van cliënten (vooral zij die uitstormen uit de maatschappelijke opvang) verandert er niks. Voor hen gelden de afspraken over matching volgens de 10 werkafspraken Thuis in de Wijk. Het college beaamt dit.

72

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

→ Positief dat jongeren met psychische of psychosociale problematiek, met een WMO indicatie voor ambulante/individuele ondersteuning situatiepunten kunnen krijgen, waardoor ze meer kans maken op een andere woning. Datzelfde geldt voor jongeren met ouders met een verslaving of zware psychische/psychiatrische problematiek. Het college dankt HVO Querido voor de reactie. Er wordt bij de wijzigingen in het beleidsvoorstel voorgesteld dat de categorie jongeren van ouders met een verslaving en of zware psychische/ psychiatrische problematiek geschrapt wordt. Bij een toetsing op de ouders van deze jongeren spelen privacy technische bezwaren, waardoor deze nu niet voldoende transparant uit te werken is. Na een jaar wordt de werkwijze geëvalueerd en wordt nogmaals bekeken of categorieën waarvan dat wenselijk is, betrokken kunnen worden. →

Zoekpunten; verwachten dat dak en thuislozen lastig het systeem kunnen doorgronden, en nog vaker hulp zullen vragen. We willen daarom onderstrepen dat goede voorlichting en uitleg van het systeem aan minder (digi-)taalvaardigen echt belangrijk is. Net als extra aandacht en persoonlijke begeleiding bij gemeente, corporaties en organisaties als sociale wijkteams en Stichting !Woon. Ten aanzien van het punt over de kwetsbare groep van dak- en thuislozen heeft het college begrip voor deze zorgen. In de communicatie en leermodules voor hulp verleners, buurtteams en ondersteunende team zal aandacht komen voor de kwetsbare groepen.

→ Kosten voor inschrijven (eenmalig € 50) en verlenging (€ 8 per jaar) zijn voor veel

van onze cliënten een belemmering. Is hiervoor bijzondere bijstand mogelijk? Het college begrijpt deze zorgen met betrekking tot het inschrijfgeld. Gemeenten gaan echter niet over het inschrijfgeld. Het inschrijfgeld wordt bepaald door de corporaties in overleg met de aanbodsites. Uitgangspunt is dat deze aanbodsites kostendekkend zijn. Kosten komen in principe alleen in aanmerking voor vergoeding uit bijzondere bijstand als ze bijzonder, onvoorzien en noodzakelijk zijn. De kosten van inschrijving bij WoningNet zijn algemene kosten van bestaan die bovendien te voorzien zijn. Deze kosten moeten daarom worden voldaan uit de (algemene) bijstandsuitkering en komen niet in aanmerking voor vergoeding uit de bijzondere bijstand. → De presentatie van het woningaanbod moet beter als het weigeren, zoek en

situatiepunten kan kosten. Het college beaamt dit. In het hoofdstuk met wijzigingsvoorstellen is een aanscherping ten opzichte van het beleidsvoorstel opgenomen.

8.

WAUW Netwerk maatschappijkritische 50+ vrouwen

→ Geef aandacht aan ouderen die in de eigen buurt willen wonen. Het College begrijpt dat ouderen een bijzondere doelgroep zijn die veel baat hebben bij hun sociale netwerk en daarmee graag in de eigen buurt zouden willen wonen. De colleges in de verschillende gemeenten hebben verschillende initiatieven om geclusterde oudere woningen te realiseren. Ook zijn er verhuisregelingen die gericht de doorstroming van ouderen bevorderden. Ook in de nieuwe werkwijze blijven deze regelingen bestaan. De uitwerking van die regelingen valt buiten de scope van

73

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

dit project, maar wordt door gemeenten opgepakt. → Ouderen zijn minder digitaal vaardig. De toegankelijk van de nieuwe woonruimteverdeling voor ouderen en niet of minder digitaal vaardigen is een belangrijk aandachtspunt bij de implementatie van het nieuwe systeem. Zij moeten niet benadeeld worden door de nieuwe werkwijze. Daarom wordt er bij invoering veel aandacht besteed aan het toegankelijk maken van dit systeem en wordt extra begeleiding georganiseerd. Dit najaar wordt nader in beeld gebracht welke extra begeleiding voor (onder andere) ouderen nodig is. Er wordt gedacht aan incidentele en structurele persoonlijke begeleiding op lokale plekken, informatieen instructieboekjes, instructiefilmpjes, stroomschema’s met pictogrammen en een toegankelijke en heldere inrichting van het nieuwe systeem op WoningNet en Woonmatch.

74

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

→ Zoekpunten zijn nadelig voor ouderen die lang hebben gewacht. → Pleiten ervoor zoekpunten niet op seniorenwoningen van toepassing te maken. Het college erkent dat de positie van ouderen die veel inschrijfduur hebben opgebouwd en niet actief zoeken achteruit gaat. Doelstelling bij deze herziening was het bieden van kansen aan jongeren en woonstarters, omdat zij nu bijna geen kans maken. Uit de participatie in het voorjaar van 2019 bleek hier ook breed draagvlak voor. Meer kansen voor de ene groep betekent dat kansen voor andere groepen afnemen. In dit geval maken vooral woningzoekenden die niet of minder actief zoeken ook minder kans, welke leeftijd zij ook hebben. De groep ouderen die afhankelijk is van een seniorenwoning, heeft in principe nog steeds te maken met een gelijk speelveld. Deze woningen zijn gereserveerd voor de doelgroep ouderen. Binnen deze groep komt de woningzoekende met de meeste punten als eerste in aanmerking. → Doe meer voor doorstroming ouderen, zij laten grote woning achter voor gezin, dit kost geen extra woning. In de praktijk blijkt dat niet elke sociale huurwoning die wordt achtergelaten door een doorstromer uiteindelijk leidt tot een verhuring aan een woonstarter. Hiermee is in deze krappe markt, waar de alternatieven voor hen zeer beperkt zijn, hun positie zeer nadelig.

Dat is de reden om bij deze nieuwe woonruimteverdeling meer ruimte te geven aan jongeren en woonstarters. Wel blijven gerichte doorstroming bevorderende maatregelen in gemeenten van kracht, zoals de regeling van hoog naar laag. Dit zijn regelingen die specifiek een meer passende bewoning van ouderen stimuleren.

9.

Wooncafé Amsterdam

→ Het wooncafé constateert dat er grote schaarste is, de huurverhogingen groot zijn, door het meenemen van de WOZ-waarde in de puntentelling en woningen steeds meer als een beleggingsobject gezien worden. Zij pleiten voor meer middenhuur. Het college onderschrijft dat er grote schaarste is en constateert dat de betaalbaarheid van het wonen in Amsterdam onder grote druk staat. Het college zet zich via diverse trajecten in om te zorgen voor meer betaalbare woningen in de gemeente. Het toevoegen van middenhuur in het lage segment is belangrijk, om mensen die hiervan afhankelijk zijn meer ruimte te bieden en doorstroming uit het sociale huursegment te bevorderen. Desondanks is het college van mening dat ook maatregelen genomen moeten worden in de verdeling van sociale huurwoningen. Ook binnen de groep mensen die van een sociale huurwoning afhankelijk zijn, is er verschil in de dringendheid van de vraag. → Zoekpunten zijn niet goed voor de doorstroming. Mensen worden verplicht vaak te reageren, terwijl het beschikbare aanbod niet altijd volstaat. → Er is te weinig aanbod om vier keer per week te reageren. Bijvoorbeeld als je in eigen buurt wilt wonen op de begane grond etcetera. Het belonen van actief zoeken door zoekpunten toe te kennen, betekent niet automatisch dat alle doorstromers in een slechtere positie verkeren. Dat is afhankelijk van het zoekgedrag.

Wel is het zo dat (op dit moment) woonstarters vaak intensiever zoeken dan doorstromers. Zij hebben immers nog geen zelfstandige woning en ervaren daardoor relatief vaker een dringende verhuiswens dan doorstromers. Het is zo dat dit systeem

75

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

de kansen van woningzoekenden die breder reageren bevordert, ten opzichte van huishoudens die gericht zoeken in een bepaalde buurt, of een specifiek type woning. In de inspraak wordt ook een punt gemaakt van verdringing van bepaalde groepen die van een specifiek woningaanbod afhankelijk zijn, zoals bijvoorbeeld grote woningen. Doordat dit soort woningen vaak gereserveerd wordt voor bepaalde doelgroepen, zoals grote gezinnen, wordt ervoor gezorgd dat woningen beschikbaar blijven voor de groep mensen die er het meest op aangewezen is. Ten aanzien van het opbouwen en afbouwen van zoekpunten wordt een wijziging in het beleid voorgesteld. Daarmee wordt ervoor gezorgd dat woningzoekenden die niet vier keer in de maand gereageerd hebben, maar één tot drie keer, niet meteen aftrek van zoekpunten krijgen. → In coronatijd kon je de woning niet bezichtigen. Helaas was dit niet altijd mogelijk. Dit is door de corporaties zo goed mogelijk opgevangen door online bezichtiging mogelijk te maken, via filmpjes.

76

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

→ Verbeteren advertenties op WoningNet. Ook informatie over isolatie, geluidoverlast en het aantal verdiepingen in een pand moet meegenomen worden. Ook ten aanzien van dit punt wordt een wijziging voorgesteld in het beleid. Er komen aanvullende voorwaarden voor woningadvertenties, zie verder hoofdstuk VII, wijzigingsvoorstellen. Uw suggesties nemen we mee in de uitwerking. → Wat is een limitatieve lijst? Een limitatieve lijst is een lijst met een uitputtende opsomming. Overigens wordt het voorstel over de voorwaarden voor woningadvertenties nog verder uitgewerkt worden. → Het logaritme is niet helder. Er wordt in het beleidsvoorstel niet gewerkt met een logaritme. → Woonduur weer gedeeltelijk laten meetellen. Gescheiden mensen hebben woonduur. In 2015 is woonduur afgeschaft, omdat het niet meer aansloot bij de wettelijke voorschriften uit de huisvestingswet. Voor de huishoudens die toen recht hadden op woonduur is een overgangsregeling opgesteld, waarin bepaald is dat de woonduur omgezet werd naar inschrijfduur en op deze manier nog 15 jaar geldig bleef, tot 1 juli 2030. Daarna vervalt de naar inschrijfduur omgezette woonduur. Gescheiden mensen komen niet automatisch in aanmerking voor woonduur. Voor de naar inschrijfduur omgezette woonduur gelden dezelfde voorwaarden als destijds voor woonduur.

Woningzoekenden kunnen hier alleen gebruik van maken als de woning vrij komt na verhuizing. Alleen de hoofdinschrijver kan aanspraak maken op woonduur. → Ouderen zijn minder digitaal vaardig. Een deel van de ouderen zal waarschijnlijk minder digitaal vaardig zijn. Dit geldt echter zeker niet voor alle ouderen. Bij de invoering van de nieuwe woonruimteverdeling wordt rekening gehouden met de minder digitaal vaardige groepen, zie ook bij het hoofdstuk over uitlegbaarheid en zoekpunten, extra aandacht nodig voor minder digitaal vaardigen. → Vragen zich af of de regio een aandeel van de Amsterdammers kan huisvesten. Moeten we niet terug naar voorrang eigen inwoners. Amsterdammers verhuizen naar de regio en mensen uit de regio verhuizen naar Amsterdam. Deze wisselwerking is belangrijk omdat niet in elke gemeente elke woonomgeving of woningtype te vinden is, of omdat er andere redenen zijn om naar een andere gemeente te willen verhuizen. Denk aan dichter bij de kinderen wonen, naar een stad verhuizen voor werk en studie etc. In de huisvestingswet wordt de mogelijkheid geboden bij 25% van de toewijzingen van woningen voorrang te geven aan eigen inwoners. Het college maakt hier ook gebruik van. Er wordt voorrang verleend aan Amsterdamse jongeren en ook bij de verhuisregeling van hoog naar laag wordt gebruik gemaakt van lokale voorrang.

Overigens blijkt uit jaarlijkse cijfers over de woonruimteverdeling dat ca. 80-90% van de woningen in de gemeente Amsterdam wordt toegewezen aan Amsterdammers. → Situatiepunten: onduidelijk wie het Centraal team is. Het centraal team is een partij die extern ingehuurd wordt voor beoordeling van de situatiepunten.

77

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

Hiervoor wordt een geschikte partij gezocht. → De beroepsprocedure wordt alleen bij de problematisch thuiswonenden jongeren genoemd. Alle besluiten over het toekennen van situatiepunten (relatiebreuk met kinderen, inwonend met kinderen en problematisch thuiswonende jongeren) zijn vatbaar voor bezwaar en beroep. Ook de sancties op weigeren en no-show zijn vatbaar voor bezwaar en beroep. Woningzoekenden worden bij dergelijke besluiten hier straks ook over geïnformeerd. → Wordt woonduur omgezet naar punten? Woonduur is in 2015 omgezet naar inschrijfduur. Alle huidige inschrijfduur wordt omgezet naar wachtpunten. Aandachtspunt is dat bij de naar woonduur omgezette inschrijfduur wel een aantal voorwaarden gelden. De op oorspronkelijke woonduur gebaseerde punten vervallen per 1 juli 2030. Zo is indertijd ook in de overgangsregeling bepaald. Een woningzoekende kan alleen maar gebruik maken van punten gebaseerd op woonduur, als na verhuizing een woning leeg achtergelaten wordt. De punten gebaseerd op woonduur komen toe aan de hoofdinschrijver op het adres.

78

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

→ Als een uitnodiging geweigerd wordt door een woningzoekende, wordt noshow dan wel geaccepteerd? Ja, als een woningzoekenden een uitnodiging weigert wordt dat geregistreerd. Het noshow beleid is dan verder niet van toepassing.

10.

FAH

→ Bepleiten behoud sociale voorraad sociale huurwoningen. Het college zet zich in om zo veel mogelijk sociale huurwoningen te behouden en ervoor te zorgen dat het tempo in de nieuwbouw van sociale huurwoningen op peil blijft. Hier zijn afspraken over gemaakt in de prestatieafspraken tussen huurders, corporatie en gemeente. → De wachtrij wordt anders georganiseerd; dit grijpt in op opgebouwde rechten. In het voorstel is ervoor gekozen om wachtpunten (gebaseerd op de inschrijfduur van woningzoekenden) de basis te laten zijn voor de verdeling. Het laten vervallen van inschrijfduur zou de rechten van bestaande woningzoekenden te veel aantasten. U geeft aan dat de verschuiving in de wachtrij ingaan tegen de opgebouwde rechten. Door de nieuwe systematiek ontstaat er weliswaar een verschuiving, maar een woningzoekende met veel wachtpunten heeft nog steeds een betere uitgangspositie in de wachtrij dan iemand met korte inschrijftijd. Uit het participatietraject in het voorjaar van 2019 bleek breed draagvlak om woningen niet alleen meer toe te wijzen op basis van inschrijfduur. → Onbalans doordat relatief weinig woningen gaan naar gewone woningzoekende. Opgebouwde wachtpunten dienen in het voorstel zwaarder te tellen dan nu wordt voorgesteld. → Inzet op meer evenredige verdeling van schaarste; breng aandeel urgenten terug.

Door de schaarste is het voor alle huishoudens dringen op de sociale huurwoningmarkt. Meer prioriteit voor de één betekent dat de ander langer moet wachten. Een groot deel van de woningen wordt toegewezen aan huishoudens in een urgente situatie. Dit is nodig om deze huishoudens in een levensontwrichtende of zeer dringende situatie tijdig een woning toe te wijzen. Juist in deze situatie van schaarste is het ook belangrijk dit soort afwegingen te maken. Daarbij is in dit voorstel getracht een evenwicht te vinden, waarbij ook ruimte is voor gewone woningzoekenden. Oplossingen voor de schaarste liggen niet in de wijze van het verdelen van de woonruimte, zoals u zelf ook al aangeeft, maar in meer beschikbaarheid. Hier zet het college zich voor in. Uit het participatietraject in het voorjaar van 2019 bleek brede steun voor een systeem dat niet alleen gebaseerd is op inschrijfduur (wachtpunten). Bij het opstellen van het beleidsvoorstel is de afweging gemaakt hoe de punten zich tot elkaar moeten verhouden. Doel was huishoudens die situatiepunten hebben en intensief zoeken, maar nog niet veel wachtpunten hebben opgebouwd, ook kansen te geven op een woning. Alleen door meerdere soorten punten op te bouwen zullen huishoudens hoger in de rangschikking eindigen.

Huishoudens met meer wachtpunten hebben daarbij nog steeds een betere uitgangspositie dan huishoudens die nog geen wachtpunten hebben kunnen opbouwen.

79

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

→ De FAH erkent dat huishoudens die in aanmerking komen voor situatiepunten extra aandacht behoeven. Zij vragen beroepsmogelijkheden in te bouwen. Hier wordt in voorzien. Alle besluiten over het toekennen van situatiepunten (relatiebreuk met kinderen, inwonend met kinderen en problematisch thuiswonende jongeren) zijn vatbaar voor bezwaar en beroep. Ook de sancties op weigeren en noshow zijn vatbaar voor bezwaar en beroep. Woningzoekenden worden bij dergelijke besluiten hier straks ook over geïnformeerd. → Actief zoeken zal leiden tot fraude en strategisch gedrag. Actief zoeken zal, net als alle andere mogelijke volgordecriteria, leiden tot strategisch gedrag. Het college onderkent dit. Op een dergelijke schaarse markt zullen woningzoekenden hun kansen om in aanmerking te komen voor een woning optimaal willen benutten. Inherent aan het opbouwen van zoekpunten is dat meer mensen dan nu actief zullen gaan zoeken. Het reageren op woningen is echter niet vrijblijvend. Op het moment dat na reactie op een woning de interesse weer ingetrokken wordt, worden de zoekpunten ook weer afgebouwd. Zoekpunten zorgen ervoor dat mensen die bereid zijn breed te zoeken, maar kans maken. Doelstelling bij deze herziening is meer kansen te bieden aan woonstarters, die zeer dringend een woning nodig hebben.

Vandaar dat de bereidheid om breed te reageren geplaatst wordt boven zoekgedrag dat vooral gericht is op een buurt, op bepaald type woning. Het voorkomen van fraude is een aandachtspunt bij het bouwen van het nieuwe systeem. Fraude is daarbij nadrukkelijk wel iets anders dan strategisch gedrag. → Doorstroming stokt doordat er meer starters aan een woning worden geholpen. De verwachting is inderdaad dat door de invoering van het nieuwe systeem minder doorstroming op gang zal komen. Dit is een nadeel. Doel van dit voorstel was echter de positie van jongeren en woonstarters bevorderen. Zij hebben nu bijna geen kans. Dit heeft zwaarder gewogen dan het belang van doorstroming. In de praktijk blijkt dat niet elke sociale huurwoning die wordt achtergelaten door een doorstromer uiteindelijk leidt tot een verhuring aan een woonstarter. Hiermee is in deze krappe markt, waar de alternatieven voor hen zeer beperkt zijn, hun positie zeer nadelig. Dat is de reden om bij deze nieuwe woonruimteverdeling meer ruimte te geven aan jongeren en woonstarters. Wel blijven gerichte doorstroming bevorderende maatregelen in gemeenten van kracht, zoals de regeling van hoog naar laag. Dit zijn regelingen die specifiek een meer passende bewoning stimuleren. Overigens is het niet zo dat doorstromers een ongunstiger uitgangspositie krijgen dan starters.

Ook zij kunnen door actief te zoeken zoekpunten opbouwen. Vanaf de start van de invoering zal gemonitord worden hoe de doorstroming zich ontwikkelt. → Begeleiding voor ouderen en mensen die de taal niet machtig zijn. → Zoekpunten bevorderen niet een inclusieve woonruimteverdeling. → Breid het vangnet voor kwetsbaren uit. Organiseer meer steunpunten en spreekuren. U noemt een aantal belangrijke aandachtspunten bij invoering van het beleid. Er is extra aandacht nodig voor niet digitaal vaardige groepen. Het is belangrijk dat zij ook kunnen participeren in deze nieuwe werkwijze. Hier worden diverse maatregelen voor uitgewerkt, zie ook punt 14.2 in deze nota. → Betere presentatie van woningen op WoningNet (binnen en buitenkant) zal het aantal no-shows doen afnemen. In het beleidsvoorstel is aangegeven dat een voorwaarde voor het invoeren van

80

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

sancties is dat de informatievoorziening op WoningNet en Woonmatch binnen een jaar na besluitvorming over het beleidsvoorstel op orde is. Naar aanleiding van de reacties van insprekers stelt het college voor om verdergaande eisen op te nemen ten aanzien van de advertenties die op WoningNet geplaatst worden. Deze voorwaarden worden verder uitgewerkt (NB: aanpassen op basis van besluitvorming in december). De voorwaarden bij het beleid voor weigering en no-show worden versoepeld. De uitwerking hiervan vindt u in het hoofdstuk met de wijzigingsvoorstellen. → Zet meer in op betaalbare doorstroming en stapsgewijze huursprong (twee huren beleid). Woningcorporaties moeten van de Rijksoverheid passend toewijzen. Ze kunnen dit op verschillende manieren vormgeven. Een daarvan is het toepassen van een twee hurenbeleid. De gemeente is hiervan voorstander, het vergroot de kansen van woningzoekenden die anders vanwege inkomensgrenzen veel moeilijker een woning kunnen vinden omdat ze in een bepaalde inkomenscategorie vallen of een bepaalde gezinsgrootte hebben. De corporaties passen echter dit beleid toe en maken hierin keuzes. De gemeente heeft geen directe invloed op de uitvoering door de corporaties. → Zorg dat de ontwikkelingen goed gemonitord worden. Het college vindt goede monitoring van dit nieuwe beleid essentieel. Er is nog geen ervaring Mee opgedaan.

In de praktijk moet blijken of de verwachtte resultaten ook daadwerkelijk gehaald zijn. Daarom worden vanaf de start van het nieuwe systeem de ontwikkelingen gemonitord. Hier volgt een jaarlijks verslag op hoofdlijnen van. Als daar aanleiding toe is zal eventueel bijstelling van het beleid plaatsvinden.

81

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

11.

HBO Argus

→ Behoud oud systeem, wie het langs wacht heeft de meeste voorrang. Het college neemt kennis van uw inbreng. Doel van de nieuwe woonruimteverdeling is de positie van jongeren en woonstarters die dringend een woning nodig hebben te bevorderen. Daar sluit het huidige systeem niet voldoende bij aan. Daarom wordt een nieuwe werkwijze voorgesteld. Overigens blijft inschrijfduur, straks omgezet naar wachtpunten, een belangrijke rol spelen bij de nieuwe verdeling. → HBO Argus maakt zich zorgen dat de kosten bij de huurder terecht komen. Belangrijk aandachtspunt voor gemeenten is dat de inschrijfkosten voor woningzoekenden niet omhooggaan. Bij het opstellen van dit beleid zijn kosten van de verschillende onderdelen van het voorstel en de beoogde effecten tegen elkaar afgewogen. → HBO Argus vindt het negatief dat de doorstroming in dit voorstel afneemt. Er komen minder woningen beschikbaar doordat er meer naar starters gaan. → De doorstromingsregeling van groot naar klein mist in het voorstel. De verwachting is inderdaad dat door de invoering van het nieuwe systeem minder doorstroming op gang zal komen. Dit is een nadeel. Doel van dit voorstel was echter de positie van jongeren en woonstarters bevorderen. Zij hebben nu bijna geen kans. Dit heeft zwaarder gewogen dan het belang van doorstroming.

In de praktijk blijkt dat niet elke sociale huurwoning die wordt achtergelaten door een doorstromer uiteindelijk leidt tot een verhuring aan een woonstarter. Hiermee is in deze krappe markt, waar de alternatieven voor hen zeer beperkt zijn, hun positie zeer nadelig. Dat is de reden om bij deze nieuwe woonruimteverdeling meer ruimte te geven aan jongeren en woonstarters. Wel blijven gerichte doorstroming bevorderende maatregelen in gemeenten van kracht, zoals de regeling van hoog naar laag. Dit zijn regelingen die specifiek een meer passende bewoning stimuleren. Overigens is het niet zo dat doorstromers een ongunstiger uitgangspositie krijgen dan starters. Ook zij kunnen door actief te zoeken zoekpunten opbouwen. Vanaf de start van de invoering zal gemonitord worden hoe de doorstroming zich ontwikkelt. Doorstromingsregelingen als ‘van groot naar beter’ en ‘van hoog naar laag’ blijven overigens gewoon bestaan. → Het systeem is ingewikkeld en fraudegevoelig. Bij het opstellen van het beleidsvoorstel is onderzocht of de nieuwe werkwijze uitlegbaar is aan woningzoekenden. Uit onderzoek van het bureau Vals Plat is gebleken dat het systeem goed uitlegbaar is. De vormgeving en informatievoorziening behoeft daarbij wel voldoende aandacht. Hier gaan we mee aan de slag, zie ook punt 14 en 15 in deze nota. Ook komt er extra aandacht voor minder digitaal vaardige groepen.

Het is belangrijk dat zij ook kunnen participeren in de nieuwe werkwijze. Het voorkomen van fraude is een aandachtspunt bij het bouwen van het nieuwe systeem. Fraude is daarbij nadrukkelijk wel iets anders dan strategisch gedrag van woningzoekenden, bijvoorbeeld vaak reageren om punten op te bouwen. → De sancties bij weigeren en no-show zijn onacceptabel. Sancties bij weigeren en no-show zijn onderdeel van het systeem. Wel zijn de voorwaarden hierbij

82

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

versoepeld. Zo kan een woningzoekende na bezichtiging nog aangeven geen interesse meer te hebben voor een woning, zonder dat dit als weigering geldt. Ook kunnen woningzoekenden zich tot 9.00 uur dezelfde dag afmelden voor bezichtiging, zonder dat sancties op no-show in werking treden. Meer informatie hierover vindt u in hoofdstuk VII, wijzigingsvoorstellen.

83

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

12.

HVA Arcade

→ Geven aan niet te apart te zijn uitgenodigd op discussieavonden. Het college herkent de kritiek van Arcade niet bij dit punt. Er heeft een uitgebreid participatietraject plaatsgevonden in het voorjaar van 2019. Zo is er een enquête geweest en waren er lokale discussieavonden voor alle woningzoekenden. Op 9 juli 2019 is een bijeenkomst over ‘volgorde en doorstroming’ georganiseerd, waar alle huurdersorganisaties, voor uitgenodigd zijn. Hierbij was Arcade aanwezig. Op verschillende andere momenten zijn de huurdersorganisaties uitgenodigd voor besprekingen. Ook is het beleidsvoorstel op hoofdlijnen toegestuurd voorafgaand aan de raadsconsultaties. → Er wordt niet ingezet op maatregelen die doorstroming bevorderen. Er wordt een tegenstelling tussen doorstromers en starters gecreëerd. Deze tegenstelling bestaat niet, zij hebben dezelfde behoefte. De verwachting is inderdaad dat door de invoering van het nieuwe systeem minder doorstroming op gang zal komen. Dit is een nadeel. Doel van dit voorstel was echter de positie van jongeren en woonstarters bevorderen. Zij hebben nu bijna geen kans. Dit heeft zwaarder gewogen dan het belang van doorstroming. In de praktijk blijkt dat niet elke sociale huurwoning die wordt achtergelaten door een doorstromer uiteindelijk leidt tot een verhuring aan een woonstarter.

Hiermee is in deze krappe markt, waar de alternatieven voor hen zeer beperkt zijn, hun positie zeer nadelig. Dat is de reden om bij deze nieuwe woonruimteverdeling meer ruimte te geven aan jongeren en woonstarters. Wel blijven gerichte doorstroming bevorderende maatregelen in gemeenten van kracht, zoals de regeling van hoog naar laag. Dit zijn regelingen die specifiek een meer passende bewoning stimuleren. Overigens is het niet zo dat doorstromers een ongunstiger uitgangspositie krijgen dan starters. Ook zij kunnen door actief te zoeken zoekpunten opbouwen. Vanaf de start van de invoering zal gemonitord worden hoe de doorstroming zich ontwikkelt. → Zoekpunten zijn onvoldoende in balans in relatie tot de overige punten. Uit het participatietraject in het voorjaar van 2019 bleek brede steun voor een systeem dat niet alleen gebaseerd is op inschrijfduur (wachtpunten). Bij het opstellen van het beleidsvoorstel is de afweging gemaakt hoe de punten zich tot elkaar moeten verhouden. Doel was huishoudens die situatiepunten hebben en intensief zoeken, maar nog niet veel wachtpunten hebben opgebouwd, ook kans te geven op een woning. Bij het maken van dit beleid heeft onderzoeksbureau RIGO een simulatie uitgevoerd waarbij de effecten van varianten met meer of minder zoekpunten met elkaar werden vergeleken. Bijvoorbeeld slechts 12 punten of een onbeperkt aantal punten.

De conclusie hiervan is dat een systeem met 30 zoekpunten het meeste evenwichtige beeld gaf waarbij mensen die tussen de 2 en 5 jaar actief zoeken een grotere kans maken om een woning te vinden, zonder de groepen met een langere inschrijfduur teveel te verdringen. → Er wordt niet gekozen voor een systeem dat kleinere stappen in een woon carrière mogelijk maakt. Ook al is het begrijpelijk dat mensen naarmate ze langer ingeschreven staan graag doorstromen naar een betere woning, is dit systeem nadrukkelijk bedoeld om degenen die géén woning hebben meer

84

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

kans te geven. Omdat de voormalige inschrijfduur omgezet naar wachtpunten een belangrijke rol blijft spelen in de nieuwe manier van toewijzing, wordt verwacht dat nog steeds sprake zal zijn van het verbeteren van de wooncarrière in kleine stappen. Daarbij is het belangrijk te realiseren dat het aanbod heel erg schaars is, dus dat de mogelijkheden om te verhuizen voor alle groepen erg onder druk staan. Het nieuwe systeem beoogt vooral te bewerkstelligen dat mensen die dringend een woning nodig hebben, eerder aan de beurt komen. In die zin treedt een verschuiving op. Maar kleine huishoudens komen nog steeds niet in aanmerking voor een grotere woning, omdat woningen met specifieke kenmerken worden gereserveerd voor doelgroepen die daar het meest afhankelijk van zijn.

85

Een sociale huurwoning zoeken verandert | Nota van beantwoording

→ Suggestie is het samenvoegen van inschrijfduur bij samenwonen, of niet alle inschrijfduur opgeven voor een woning die minder gewild is. In het verleden is de mogelijkheid onderzocht om inschrijfduur samen te voegen. Conclusie was toen dat het niet uitvoerbaar is vanwege fraudegevoeligheid. Bovendien worden woningzoekenden aangemoedigd om zich individueel in te schrijven. Na relatiebreuk hebben zij dan meer kans op een andere woning. Voor uw suggestie om niet alle inschrijfduur in te zetten bij een woning die minder gewild is geldt dat dit niet aansluit bij de doelen bij deze nieuwe woonruimteverdeling. Bedoeling is juist jongeren en woonstarters meer kansen te geven. Bij deze werkwijze zouden zij nog meer in het nadeel zijn ten aanzien van woningzoekenden die meer kansen hebben, omdat zij meer inschrijfduur hebben opgebouwd. → Het wordt een ingewikkeld systeem, zeker doordat op sommige woningen wel met situatiepunten gereageerd kan worden en op andere woningen niet. De oplossing om 50% is rekenkundig. Vreemde situaties waarbij van gelijke woningen de kansen voor woningzoekende zeer uiteenlopen. Bij het opstellen van het beleidsvoorstel is onderzocht of de nieuwe werkwijze uitlegbaar is aan woningzoekenden. Uit onderzoek van het bureau Vals Plat is gebleken dat het systeem goed uitlegbaar is. De vormgeving en informatievoorziening behoeft daarbij wel voldoende aandacht.