C-jaarstukken-Purmerend-2021-na-auditcommissie
Tekst van het document
45
stadspromotie Met de stichting P2000+ is de afspraak gemaakt dat zij een budget van € 38.000 ontvangen voor de uitvoering van de economische visie. Door bestuurswisselingen bij P2000+ is dit nog niet nader uitgevoerd en blijft dit budget over.
38
Werkzaamheden binnenstad Hogere lasten met betrekking tot ondersteuning (externe inhuur) vanuit het economische uitvoeringsprogramma binnenstad. In de begroting was wel budget beschikbaar gesteld voor de programmamanager maar gedurende het jaar bleek ook ondersteuning (inzet ambtelijke capaciteit) vanuit team economie benodigd.
-55
Totaal
28
80
Baten
Reserves Reserve Regionaal samenwerkingsverband Zaanstreek-Waterland Het restant van de SRA middelen dient nog beschikbaar te zijn voor bekostiging van de regionale projecten op basis van de visie en samenwerkingsagenda Zaanstreek -Waterland. In 2021 is besloten € 276.323 toe te voegen aan de reserve. Er is in € 105.846 onttrokken ter dekking van de gemaakte kosten vanuit de reserve.
Voorzieningen Dit programma heeft geen voorzieningen.
Investeringen Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen van dit programma.
Structurele effecten Voor dit programma zijn er geen structurele effecten.
Incidentele lasten en baten Onderwerp (bedragen x € 1.000)
Lasten
Baten
Purmerend 2040-stimulering economie
55
-
Stadspromotie
31
-
Totaal
86
-
81
Programma 10
Bestuur en concern Portefeuillehouder: D. Bijl
Inleiding In dit programma staan de doelen en middelen van de raad en het college. Dit programma hangt samen met de paragraaf Bedrijfsvoering. De onderdelen directie, de ondernemingsraad, control en frictieuitgaven maken onderdeel uit van het overzicht Overhead. Het afgelopen jaar stond in het teken van de fusie met de gemeente Beemster per 1 januari 2022. Natuurlijk was het fusietraject al eerder ingestoken, maar de werkzaamheden zijn steeds verder geïntensiveerd en vonden hun hoogtepunt in het jaar 2021. In november 2021 vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats, zodat in het jaar 2022 de nieuwe gemeenteraad van de nieuwe gemeente Purmerend van start kon gaan. Er is hard gewerkt aan extra activiteiten om de bekendheid van de verkiezingen zo groot mogelijk te maken. Zo is er een verkiezingskrant uitgebracht, een lijsttrekkersdebat georganiseerd, ging de gele bus met kandidaten door de gemeente en was er een stemhulp.
Wat willen we bereiken Beoogd maatschappelijk effect beleidsveld Bestuur en concern Het Purmerendse gemeentebestuur is betrokken, voorspelbaar, transparant en efficiënt als het gaat om het te voeren beleid en de daarbij horende prestaties. Bovendien wil de gemeente de toets van verantwoording doorstaan.
Wat hebben we daarvoor gedaan • In 2021 hebben de voorbereidingen voor de bestuurlijke fusie met de gemeente Beemster per 1 januari 2022 veel aandacht gevraagd. De projectorganisatie heeft de werkzaamheden gecoördineerd en heeft gewaarborgd dat deze top tijd waren afgerond. De gemeente Beemster en de gemeente Purmerend hebben gezamenlijke commissievergaderingen gehouden over onderwerpen die beide gemeenten aangingen. • We hebben vorm gegeven aan participatie en zorgvuldige communicatie met bewoners, bedrijven en instellingen. • De gemeente Purmerend heeft in 2021 stappen gezet op het gebied van de Omgevingswet. Het uitgangspunt van de aanpak van de gemeente Purmerend is om te voldoen aan de minimale acties en vereisten uit de wet en tegelijkertijd op zoek te gaan naar de ruimte die de Omgevingswet biedt om het nog beter te doen voor onze stad en onze manier van werken te versterken. Intern is er met het programma implementatie Omgevingswet gewerkt aan de verschillende onderdelen en acties die benodigd zijn.
82
• Daarnaast is er gewerkt aan een startnotitie voor de Omgevingsvisie en zijn er twee bijeenkomsten met de raad geweest over onderdelen waar zij mee te maken krijgt of bevoegd voor is. • De implementatie van de Omgevingswet stopt niet na inwerkingtreding maar zal ook de komende jaren veel aandacht vragen. Ook na de beoogde invoeringsdatum wordt er verder gewerkt aan o.a. de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Dat zijn trajecten die een aantal jaar in beslag zullen nemen. • We hebben samengewerkt in de regio en regiogemeenten op verschillende gebieden. • Als gevolg van de coronacrisis zijn veel vergaderingen en bijeenkomsten online georganiseerd. Wat we hiervan hebben geleerd, nemen we mee. We zullen blijven inzetten op het kunnen volgen van de vergaderingen en bijeenkomsten op afstand, om zo de transparantie te vergroten. • De griffie is uitgebreid met 1 fte. • De verordeningen van de raad zijn geactualiseerd. Bestuurlijk product
Jaartal
Programmarekening met accountantsverslag
Jaarlijks
Kadernota
Jaarlijks
Tussenrapportage/begrotingsbijstelling
Jaarlijks
Verantwoording over informatiebeveiliging (ENSIA)
Jaarlijks
Sociaal jaarverslag
Jaarlijks
Kwartaal
Wat heeft het gekost PGR10
Realisatie Begroting 2020 2021 primitief
Begroting 2021 bijgesteld
Realisatie 2021
Afwijking
Lasten
-10.288
-10.720
-11.847
-12.083
-236
Baten
5.354
5.340
5.500
5.934
435
Saldo
-4.933
-5.380
-6.347
-6.148
199
Het programma Bestuur en concern heeft per saldo een voordelige afwijking van € 199.000. Dit komt door € 236.000 hogere lasten en € 435.000 hogere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.
83
Afwijkingen beleidsveld Bestuur en concern BV101 Bestuur & concern
Lasten
Baten
Diverse samenwerkingen In 2021 waren de bijdragen aan landelijke en regionale samenwerkingen € 48.000 hoger dan begroot.
-48
DVO Beemster In de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Beemster is afgesproken dat bovenop de in de overeenkomst genoemde bedragen een extra opslag wordt vergoed voor personeel dat op het maximum van de schaal is ingeschaald aangezien dit niet in de basisberekening zit. Deze extra baat komt tevens terug als hogere last. In de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Beemster is afgesproken dat bovenop de in de overeenkomst genoemde bedragen een extra opslag wordt vergoed voor personeel dat op het maximum van de schaal is ingeschaald aangezien dit niet in de basisberekening zit. Deze extra last komt tevens terug als hogere baten.
70
-70
Fusiebudget Op het fusiebudget is dit jaar afgerond € 280.000 overgehouden. Het budget voor de projectleiding, de ICT transformatie, de harmonisatie en de verkiezingen is volledig benut. Het deel dat betrekking had op verbindingsactiviteiten laat een onderuitputting zien. Veel is door Covid maatregelen niet doorgegaan. Het restant budget is in 2022 nodig om een aantal van deze activiteiten alsnog te laten plaatsvinden en voor de afronding van een aantal onderdelen die doorlopen in 2022 zoals het huisstijlproject en de migratie van ICT Burgerzaken. Voorgesteld wordt middels resultaatbestemming dit budget van € 280.000 in 2022 in te zetten.
280
Werken voor Beemster Betreft de aan investeringen en projecten (ontwikkelingsplannen / omgevingsplannen) van Beemster bestede uren
-323
Betreft de doorbelasting van uren die besteed zijn aan investeringen, projecten en ontwikkelingsplannen / omgevingsplannen van Beemster. Totaal
323 -161
393
Reserves Dit programma heeft geen reserves.
Voorzieningen Voorziening wachtgeldverplichtingen bestuurders In 2021 is een bedrag van € 71.000 uit de voorziening onttrokken. Purmerend heeft per 31 december 2021 geen wachtgelders en het saldo van de voorziening is ultimo 2021 nihil. In afwachting van de vorming van een nieuwe coalitie kan er in het jaar 2021 nog geen te verwachten verplichting opgevoerd worden.
Investeringen Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen van dit programma.
84
Structurele effecten Voor dit programma zijn er geen structurele effecten.
Incidentele lasten en baten Onderwerp (bedragen x € 1.000)
Lasten
Baten
Bezwaar en beroepsschriften
50
-
Wachtgeld en pensioen
73
-
Fusie Beemster, projectbudget
860
-
Regionale samenwerking Zaanstreek-Waterland
170
-
1.153
-
Totaal
85
Financiële overzichten
86
1 Algemene dekkingsmiddelen Algemeen De algemene middelen van de gemeente dekken de kosten van de programma's. Dit betreft middelen waar geen voorafgaand specifiek bestedingsdoel aan ten grondslag ligt. De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de belangrijkste vrij besteedbare inkomstenbron voor de gemeente. Het Rijk bepaalt de hoogte van deze algemene uitkering. De gemeente kan ook zelf inkomsten genereren door het heffen van belastingen, waarvan de onroerendezaakbelasting de belangrijkste is. De opbrengst van belastingen kent, in tegenstelling tot heffingen als het rioolrecht en afvalstoffenheffing, geen vooraf bepaald bestedingsdoel en behoort tot de algemene dekkingsmiddelen. Overige vrij besteedbare middelen zijn de dividenden van deelnemingen en het renteresultaat verbonden aan de financieringsfunctie. Tot de algemene dekkingsmiddelen behoren de baten en lasten van: • lokale belastingen en heffingen; • de algemene uitkering uit het gemeentefonds; • het gemeentelijk financieringsbeleid, het saldo van de externe vaste geldleningen en de intern toegerekende rente aan activa en grondexploitaties; • de baten en lasten die verbonden zijn aan financiële deelnemingen; • incidentele baten en lasten over voorgaande jaren; • algemene baten en lasten waaronder onvoorziene inkomsten en nog te bestemmen middelen (stelposten).
Gemeentefonds De uitkering uit het gemeentefonds is gebaseerd op de decembercirculaire 2021. De uitgavenontwikkelingen binnen de verschillende ministeries hebben direct gevolgen voor de groei en/of krimp (het accres) van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. In het najaar 2020 was het definitief accres voor 2021 al vastgesteld op een (nominale) groei van 3,71%. Dit in verband met de afspraak van de VNG met het kabinet om de accressen te bevriezen voor de jaren 2020 en 2021. Dat geeft in coronatijd rust en stabiliteit, zowel voor de gemeenten als de Rijksoverheid. Naar analogie van het accres is tevens het BCF plafond bevroren in die jaren. In 2021 zijn drie circulaires verschenen (mei, september en december) over het financieel perspectief voor gemeenten. De belangrijkste ontwikkelingen uit deze circulaires stonden in het teken van: • Aanpak problematiek jeugdzorg. Naar aanleiding van de uitspraak van de Commissie van Wijzen is het kabinet in mei 2021 in gesprek gegaan met gemeenten waarna is besloten extra (incidentele) middelen beschikbaar te stellen voor 2021 en 2022 aan gemeenten voor de tekorten vanwege de jeugdzorg. Voor het jaar 2021 heeft het kabinet € 793 miljoen aan extra middelen 87
beschikbaar gesteld voor wachttijden specialistische zorg, verdringing lichte jeugdproblematiek en praktijkondersteuner jeugd ggz. • De financiële vertaling van de compensatiepakketten corona. • Het uitstellen van de invoering van de nieuwe Inburgeringswet met een half jaar naar 1 januari 2022. • Definitieve uitname Wet Langdurige Zorg (Wlz). Mensen met een psychische stoornis krijgen toegang tot de Wlz. Er is sprake van een hogere definitieve uitname van € 149 miljoen uit de integratie uitkering beschermd wonen, omdat er meer cliënten dan geraamd zijn overgegaan van de Wmo beschermd wonen naar de Wlz. Verder heeft er ook een nacalculatie plaatsgevonden op de uitname van middelen uit het gemeentefonds naar de Wlz voor bewoners van Wlz-instellingen met en zonder behandeling inzake (nieuwe) mobiliteitshulpmiddelen (hierdoor vinden er geen verstrekkingen meer plaats uit de Wmo 2015 zoals een rolstoel en een scootmobiel). • Het besluit van het kabinet om de oploop in de opschalingskorting voor gemeenten in de jaren 2020 en 2021 incidenteel te schrappen. Dit leidt tot een verhoging van de algemene uitkering van het gemeentefonds van € 160 miljoen in 2021. De opschalingskorting is overigens nog niet structureel van tafel.
• Het mogelijk toch willen invoeren van de herverdeling van het gemeentefonds per 1 januari 2023 door het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK), ondanks dat er voorbij wordt gegaan aan het advies van de Raad van het Openbaar Bestuur (ROB) dat stelt dat het nieuwe model nog niet aan alle eisen uit het beoordelingskader voldoet, met name op het punt van uitlegbaarheid en de twijfels over de kostengeoriënteerdheid in het sociaal domein. De VNG volgt hierin het advies van de ROB, waarbij begin januari 2022 een resolutie 'naar een uitlegbaar en stabiel beter verdeelmodel gemeentefonds' is aangenomen door de gemeenten.
Deelnemingen Alliander N.V. In 2021 heeft Alliander een reverse converteerbare hybride aandeelhouderslening van € 600 miljoen uitgegeven. Hiermee is Alliander erin geslaagd om in het licht van de steeds groter wordende investeringsopgave haar financiële positie te versterken. Door deelname aan de aandeelhouderslening leveren de aandeelhouders (provincies en gemeenten) een belangrijke bijdrage aan de energietransitie en het energienet van de toekomst. Pumerend neemt deel aan deze lening met een bedrag van € 1.337.838. Deze lening wordt geclassificeerd als financiële vaste activa en is gebaseerd op het aantal aandelen waarover Purmerend beschikt volgens het aandeelhoudersregister in Alliander N.V. (302.719 aandelen, dit is 0,221%) vermeerderd tot 100,8% van het pro rata aandeel in Alliander. Alliander zal de lening (onder nauwkeurig omschreven voorwaarden) tezijndertijd geheel of gedeeltelijk converteren naar aandelen, waarmee het mogelijk blijft om de komende jaren én de energietransitie te financieren én een goede rating te behouden. Zolang de lening niet (geheel) is geconverteerd ontvangen de aandeelhouders een marktconforme rente van 1,975%. De huidige verwachting daarbij is dat er in 2025 € 400 miljoen wordt geconverteerd en in 2028 de resterende € 200 miljoen.
Op het moment dat de lening wordt geconverteerd naar aandelen, gaan deze aandelen meedelen in het uit te keren dividend van Alliander.
88
ROM InWest In 2021 heeft de oprichting transitiefonds Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) InWest plaatsgevonden. Purmerend heeft hierin een deelname, waarbij alle aandeelhouders worden gevormd door alle partijen die kapitaal beschikbaar stellen. Het stemrecht in de Algemene Aandeelhoudersvergadering (AVA) spiegelt de kapitaalinbreng. Daarmee krijgt Purmerend als aandeelhouder stemrecht naar rato van onze kapitaalinbreng. De doelstelling van ROM InWest is om, indien de markt hier onvoldoende in voorziet, bij te dragen aan het versterken van regionale economie en aan het realiseren van de transitieopgaven op energie en aan circulariteit en innovatief mkb. Daarnaast kan de ROM InWest bijdragen aan duurzaam herstel van de regionale economie. Purmerend is conform de akte van oprichting aandeelhouder met 2.399 aandelen elk € 1 groot. Hierbij zal Purmerend voor een totaal kapitaal van € 2.399.000 aan deelnemen. De totale investering is gebaseerd op 1% van het begrotingstotaal 2019. Het overige deel van de toegezegde inleg zal worden opgevraagd middels zogenaamde "Capital Calls". Dit houdt in dat niet eerder dan noodzakelijk op basis van investeringsvragen uit het bedrijfsleven aan Purmerend zal worden gevraagd dit bedrag over te maken. Dit zal dan geboekt worden als agiostorting in InWest Regio BV.
Deze deelneming wordt geclassificeerd als financiële vaste activa en gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Over deze deelneming wordt niet afgeschreven, maar alleen belast met een rentelast. Dit betekent dat de gemeente Purmerend als rechtspersoon deelneemt aan een nieuwe verbonden partij. Deze vindt u terug in de paragraaf verbonden partijen. Stadsverwarming Purmerend (SVP) De aandelen in Stadsverwarming Purmerend (SVP) zijn voor 100% in handen van gemeente Purmerend. Sinds 2012 is de deelneming gewaardeerd op € 38,27 miljoen (oorspronkelijk € 42,6 miljoen). In 2021 zien we de volgende ontwikkelingen: • Het project leidingrenovatie ligt op schema. Van de bijna 7.600 woningen in PurmerNoord, Purmer-Zuid en Gors Noord zijn sinds de start in 2019 bij 5.190 woningen de huisaansluitingen vervangen. • De productie van de BWC is voor 2020 uitgekomen op 902.815 GJ. Dat is 1,4% meer dan 2020 en het hoogste sinds de inbedrijfstelling van de BWC. De inzet van de gascentrales is gestegen (34%) vanwege de koudepiek en het feit dat de BWC al maximaal draaide. Per saldo is 66% van de totale warmtevraag duurzaam geproduceerd. Dit is lager dan vorig jaar. Dit komt dus niet door het minder draaien van de BWC, maar voor de koudepieken is extra gasstook nodig geweest.
• SVP heeft ultimo 2019 27.033 klanten (27.943 aansluitingen), een toename ten opzichte van 2019 van 436 klanten (602 aansluitingen). Het aantal wegens wanbetaling afgesloten klanten is in 2020 bijzonder laag gebleven. Ultimo 2021 waren er 16 wegens wanbetaling afgesloten klanten (ultimo 2020: 12). Dit is 0,046 van alle klanten van SVP en dit percentage ligt ruim onder het gemiddelde van 0,3% van de energiesector. • De klanttevredenheid is vorig jaar van een 7,2 naar een 7,4 gegaan. Dit wordt twee jaarlijks opgevraagd. • Overige ontwikkelingen zijn de voorbereiding van BWC2, de samenwerking met HVC voor Geothermie, de samenwerking met het Waterschap voor warmte uit rioolwater, de plaatsing
89
van slimme meters en de bijbehorende ICT transitie, de leidingrenovatie en de voorbereiding vervolg Proeftuin Gasvrij. • Voor het aantal leveringsonderbrekingen werd in 2021 in 1 geval compensatie uitbetaald. Het aantal ongeplande onderbrekingen bedroeg in 2021 40 (2020: 65). Het aantal geplande onderbrekingen was in 2021: 515. Dat is 31 meer dan in 2020. Deze toename is het gevolg van de grootschalige leidingrenovatie. Ontwikkeling resultaat 2021 De netto omzet van SVP is in 2021 uitgekomen op € 37,4 miljoen, dit is 14,1% hoger (€ 4,6 miljoen) dan in 2020. Dit komt door € 1,7 miljoen meer afzet als gevolg van het koudere weer en € 2,7 miljoen meer inkomsten vastrecht door meer aansluitingen, meer afleversets in eigendom en met name een hoger vastrechttarief. Het resultaat na belastingen over 2021 is € 7,5 miljoen positief. Dit bestaat uit: • Een resultaat uit normale bedrijfsvoering van € 3,9 miljoen; • Een vrijval van een balanspost na te betalen bedrag over 2016 aan EB/ODE van € 3,3 miljoen; • Een belastingresultaat van € 0,3 miljoen. Dit is € 4,8 miljoen beter dan de prognose uit november 2021.
Dit komt door de niet begrote vrijval EB/ODE (€ 3,3 miljoen), er in het laatste kwartaal sprake was van een 13,4% hogere afzet als gevolg van een kouder jaareinde (€ 0,5 miljoen, komt doordat Q4 voorzichtig begroot wordt), beter BWC resultaat (€ 0,2 miljoen), door lagere kosten en diversen (€ 0,8 miljoen). Het geplande onderhoud aan de productiefaciliteiten is wel uitgevoerd, maar er is minder onderhoud gepleegd aan het netwerk. Daarnaast is er efficiency geboekt door te combineren met ander werk. Er is geen budget voor onderhoud extra in 2022 nodig. Van het resultaat 2021 gaat dan ook € 0,7 miljoen naar de gemeente (cf begroting en afspraken met de gemeente). De rest (€ 6,8 miljoen) wordt conform afspraken met de aandeelhouder toegevoegd aan het eigen vermogen van SVP. PGR11
Realisatie Begroting 2020 2021 primitief
Begroting 2021 bijgesteld
Realisatie 2021
Afwijking
Lasten
951
-3.359
-297
-443
-146
Baten
161.718
160.642
171.266
173.946
2.680
Saldo
162.669
157.284
170.969
173.503
2.534
Financiële toelichting De algemene dekkingsmiddelen laten per saldo een voordelige afwijking zien van € 2.534.000. Dit komt door € 2.680.000 hogere baten en € 146.000 hogere lasten. De afwijkingen worden hierna per onderdeel toegelicht .
90
Realisatie Begroting 2020 2021 primitief
Begroting 2021 bijgesteld
Realisatie 2021
Afwijking
1 Lokale heffingen Lasten
-43
-41
-41
-46
-4
Baten
14.313
15.045
14.820
14.627
-193
14.271
15.004
14.779
14.581
-198
Lasten
-
-2.640
-
-
-
Baten
-
-
-
-
-
-
-2.640
-
-
-
Lasten
-13
-
-
-
-
Baten
144.539
142.850
153.711
156.458
2.747
144.526
142.850
153.711
156.458
2.747
Lasten
2.092
39
461
479
18
Baten
819
684
639
682
43
2.911
723
1.100
1.161
61
Lasten
-993
-716
-716
-694
22
Baten
2.110
2.063
2.095
2.129
34
1.117
1.347
1.379
1.435
56
Lasten
-93
-
-
-183
-183
Baten
-64
-
-
50
50
-156
-
-
-133
-133
2 Nog te bestemmen middelen
3 Gemeentefonds
4 Eigen financieringsmiddelen
5 Deelnemingen
6 Incidentele baten en lasten
Toelichting per product 1. Lokale heffingen De baten zijn € 193.000 lager dan begroot. Ook dit jaar heeft het college als gevolg van de coronacrisis gedurende 2021 verschillende stimuleringsmaatregelen genomen om de crisis draaglijker te maken. De lagere baten die hier worden gepresenteerd zijn inclusief de effecten van corona. In 2021 is gekozen om geen precario te heffen bij de ondernemers in de horeca en retail en is het budget voor de toeristenbelasting verminderd als gevolg van inkomstenderving. Voor deze effecten wordt verwezen naar de coronabijlage. 3. Gemeentefonds De uitkering uit het gemeentefonds is in 2021 verantwoord voor bijna € 156,5 miljoen. Dit is incidenteel ruim € 2,7 miljoen meer baten dan begroot. 91
Bijgestelde Begroting
Uitkeringsjaar
Realisatie
Afwijking
2019
-
118.482
118.482
2020
-
172.942
172.942
2021
153.239.345
155.694.728
2.455.383
Totaal gemeentefonds
153.239.345
155.986.152
2.746.806
Uitkeringsjaar 2021 Het resultaat van de algemene uitkering 2021 is op basis van de laatste specificatie Binnenlandse Zaken (2021-12 nr. 9) en bedraagt € 156.694.728. Dit is € 2.455.383 hoger dan geraamd in de tweede tussenrapportage 2021. De hogere uitkering is veroorzaakt door een voordeel van € 1.673.157 uitdeling 6e tranche coronacompensatie, een voordeel van € 628.853 op bestaande en nieuwe taakmutaties (o.a. aanpak jeugdzorg, wet kwaliteitsborging en versterking gemeentelijke dienstverlening i.v.m. stelselvernieuwing voor de burgers) en een voordeel van € 153.373 op integratie/decentralisatie uitkeringen en de uitkeringsfactor (+1 punt) door bijstellingen in de landelijke maatstaven. Nabetalingen over vorige jaren (2019 en 2020) • De nabetaling over 2018 is € 118.482 hoger dan begroot door de vaststelling van de inkomstenmaatstaf OZB. • De hogere nabetaling van € 172.942 over 2020 betreft nadere vaststellingen van de maatstaven jongeren, leerlingen, huishoudens, medicijngebruik en een verlaging van de uitkeringsfactor (-1 punt).Dit geeft per saldo een voordeel voor 2020. Alle afwijkingen zijn incidenteel van aard. Compensatie gevolgen coronacrisis Het kabinet heeft na de tweede tussenrapportage 2021 een zesde tranche van ruim € 300 miljoen in het gemeentefonds voor compensatie van de gevolgen van de coronacrisis beschikbaar gesteld.
Deze compensatie is deels nog voor 2020 en 2021. Hieronder is de financiële vertaling en verdeling van de Rijkscompensatie 2021 voor Purmerend uiteengezet.
92
Onderwerp/uitdeling via
Circulaire
Periode
Bedrag
Extra kosten 2e kamerverkiezingen 2021 Covid-19 (via DU)
Maart 2021
2021
106.771
Herindelingsverkiezingen Covid-19 (via DU)
December 2021
2021
167.762
Subtotaal 01 Publiekdiensten
274.533
Aanvullend pakket re-integratie (via AU)
December 2020
2021
283.307
Impuls re-integratie (via AU)
December 2020
2021
151.283
Gemeentelijk schuldenbeleid (via AU)
December 2020
2021
139.346
Bijzondere bijstand (via AU)
December 2020
2021
48.403
Cultuurmiddelen (via DU)
December 2020
Jan-Juni
695.395
Extra begeleiding kwetsbare groep (via AU)
Maart 2021
2021
194.397
Bestrijden eenzaamheid ouderen (via AU)
Maart 2021
2021
175.904
Perspectief jeugd en jongeren (via AU)
Maart 2021
2021
92.935
Jongerenwerk Jeugd (via AU)
Maart 2021
2021
66.117
Mentale ondersteuning Jeugd (via AU)
Maart 2021
2021
55.396
Activiteiten en ontmoetingen Jeugd (via AU)
Maart 2021
2021
38.628
Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) (via AU)
Maart 2021
Jan-Mrt
295.614
Maatschappelijke opvang en Oggz: begeleiding kwetsbare groepen (via DU)
Maart 2021
2021
41.965
Meerkosten/inhaalzorg sociaal domein (via AU)
December 2021
2021
248.296
Maatschappelijke opvang en Oggz: meerkosten/inhaalzorg sociaal domein (via DU)
December 2021
2021
349.376
Beschermd wonen: meerkosten/inhaalzorg sociaal domein (via IU)
December 2021
2021
27.272
SW-bedrijven (via IU)
December 2021
Jan-Okt
142.662
Voorschoolse voorziening peuters: gemeentelijke regelingen (via DU)
Maart 2021
Dec-Febr
20.071
Herorientatie zelfstandigen (via DU)
Mei 2021
2021
23.738
Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) (via AU), 2e tranche
September 2021
2021
878.939
Lokale cultuur (via AU)
September 2021
2021
226.283
Lokale cultuur (via AU)
December 2021
2021
189.789
Buurt- en dorpshuizen (via AU)
September 2021
2021
48.508
Subtotaal 02 Samenleving
4.433.625
Afvalinzameling (via AU)
Maart 2021
2020
Subtotaal 04 Milieu
128.753 128.753
Vervallen opschalingskorting (via AU)
September 2020
2021
732.982
Inkomstenderving 2020 (via DU)
December 2021
2020
548.000
Subtotaal algemene dekkingsmiddelen
1.280.982
Totaal aan compensatie vanuit gemeentefonds ontvangen in 2021
6.117.892
Wv. Compensatie voor 2020
676.753
Wv. Compensatie voor 2021
5.441.140
93
Uit bovenstaande tabel blijkt dat in de decembercirculaire 2021 extra compensatie is verstrekt van € 1.673.1567 ten opzichte van de tweede tussenrapportage (stand t/m 5e tranche € 4.444.735). Hierbij volgen we de algemene lijn: coronamaatregelen dekken uit algemene reserve en bij compensatie weer terug laten vloeien. Voor een aantal compensatiemaatregelen is de exacte verdeling en daarmee het bedrag per gemeente nog niet bekend c.q. opgenomen, omdat bijvoorbeeld voor het bepalen van de definitieve compensatie van de inkomstenderving over 2021 de afspraak geldt dat dit in 2022 gebeurt op basis van de vastgestelde jaarrekeningcijfers 2021. Het gaat om de volgende compensatiemaatregelen: • meerkosten jeugdwet en Wmo 2015; • compensatie inkomstenderving 2021; • lokale en culturele sector; • zwembaden en ijsbanen en steun sportverenigingen; • extra toezicht handhaving voor invoering van de CTB op de naleving (via Veiligheidsregio). De financiële compensatie voor bovengenoemde maatregelen voor 2021 uit het nieuwe aanvullende pakket zal worden verwerkt in 2022, nadat het ministerie BZK de bedragen per gemeente heeft bepaald en beschikt. Inmiddels is er voor 2022 al voor ruim € 390.000 aan corona 2022 bevoorschot voor de onderdelen re-integratie (impuls en aanvullend pakket), gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand. 4.
Eigen financieringsmiddelen Het renteresultaat geeft een batig saldo van € 61.000. Dit structurele rentevoordeel wordt grotendeels veroorzaakt door: • leningen die tegen een lager rentepercentage zijn aangetrokken; • het tijdspad waarover wordt gerekend: in de raming is gerekend vanaf november, terwijl de leningen zijn aangetrokken half december. Dit geeft een voordeel op de transitorische rente; • een lagere herfinanciering van bijna € 19,6 miljoen t.o.v. de bijgestelde begroting 2021 (verwachting € 69,9 miljoen). Het structurele rentevoordeel zal worden verwerkt in de Kadernota 2023. 5. Deelnemingen Het voordeel bij de deelnemingen wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door het aantrekken van een tweetal leningen in 2021 door de Stadsverwarming van € 20 miljoen binnen de afgesproken ruimte van het afgesproken leningplafond. Voor de borgstelling ontvangt de gemeente 1% risicoprovisie over de openstaande hoofdsom van de geborgde leningen. 6. Incidentele baten en lasten Het saldo van incidentele baten en lasten geeft per saldo een nadeel van € 133.000. Dit nadeel wordt grotendeels veroorzaakt door: • Een extra dotatie oninbaarheid van € 183.000 om de toereikendheid van de voorzieningen dubieuze debiteuren (algemeen en belastingen) op het gewenste niveau te brengen.
• Sinds 2004 liep er een civiele procedure wegens het vermeend onterecht weigeren van detailhandel in 2004 met ITD Real Estate BV. Hiervoor was een eigen risico van € 50.000, waarvoor destijds een voorziening is getroffen. Eventuele verdere vermogensschade voor de gemeente was afgedekt door middel van een verzekering. Het Hof heeft op 17 november 2020 94
arrest gewezen in deze zaak en de eis van ITD Real Estate verworpen. Daarna is ITD Real Estate niet in cassatie gegaan tegen het arrest. De voorziening kan nu worden opgeheven worden door de dotatie van € 50.000 vrij te laten vallen.
Reserves Algemene dekkingsmiddelen heeft naast de Algemene reserve (separaat toegelicht bij Financieel resultaat) geen reserves.
Voorzieningen Algemene dekkingsmiddelen heeft geen voorzieningen.
Structurele effecten Onderwerp (-/- is lagere baten / lasten x € 1.000)
Lasten
Baten
Hoger rentevoordeel op aangetrokken langlopende leningen
-
38
Totaal
-
38
Incidentele lasten en baten Onderwerp (-/- is lagere baten/lasten x € 1.000)
Lasten
Frictiebudget fusie Beemster-Purmerend
Baten 105
1.047
Coronacompensatie Rijk
-
1.673
Afwikkeling civiele procedure Real Estate
-
50
105
2.770
Totaal
95
2 Het financieel resultaat 2021 Algemeen In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is bepaald dat alle toevoegingen en onttrekkingen aan reserves plaatsvinden via het overzicht reservemutaties. Het resultaat vóór bestemming bestaat uit de resultante van het totaal van baten en lasten. Dit volgens de diverse programma’s, de overhead en de algemene dekkingsmiddelen. We verwerken hierop via het overzicht reservemutaties de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. Dit is wat de raad te zien krijgt als het rekeningsresultaat. Tot slot wordt aan de raad voorgelegd dit resultaat een bestemming te geven. De resultaatbestemming is een bevoegdheid van de raad. Alle stortingen in en onttrekkingen aan de reserves vereisen dus goedkeuring van de raad. Dit kan expliciet bij de resultaatbestemming van de rekening of vooraf bij de vaststelling van de begroting en/of tussentijds door vaststelling van de tussenrapportages of afzonderlijke raadsbesluiten.
Resultaat vóór bestemming Het resultaat vóór bestemming vloeit voort uit de afzonderlijke programma's (1 t/m 10) en de onderdelen overhead en algemene dekkingsmiddelen (inkomsten van de gemeente zonder een vooraf bepaald bestedingsdoel). Daarbij bestaat een verband tussen de mutaties op de reserves en de uitgaven en ontvangsten in de programma's. Voor sommige uitgaven is immers in het verleden een bestemmingsreserve gevormd. Het resultaat vóór bestemming vindt u toegelicht in de hoofdstukken per programma en bij de algemene dekkingsmiddelen. In deze jaarrekening is het resultaat vóór bestemming € 11,07 miljoen. Na reservemutaties is dit resultaat opgelopen naar € 12,59 miljoen. Dat is het rekeningsresultaat. U treft dit aan in de onderstaande tabel. Tabel: Totaaloverzicht lasten en baten per programma (bedragen x € 1.000) Bedragen (x € 1.000) 01 Publieksdiensten 02 Samenleving
Primitieve begroting 2021 Lasten
Baten
Begroot primitief bijgesteld 2021 Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Resultaat 2021 Lasten
Baten
Saldo
-6.372
3.092
-3.281
-6.751
3.187
-3.564
-6.663
3.302
-3.360
-134.462
32.423
-102.039
-148.143
38.345
-109.798
-147.028
39.300
-107.728
03 Wonen
-114
95
-19
-212
95
-117
-366
52
-314
04 Milieu
-12.973
14.314
1.341
-14.930
14.981
51
-14.736
15.279
543
05 Bereikbaarheid
-3.987
3.863
-123
-4.115
2.867
-1.248
-3.777
2.866
-911
06 Beheer openbare ruimte
-24.020
9.074
-14.945
-25.320
9.654
-15.666
-24.791
9.868
-14.923
07 Ruimtelijke ordening
-17.548
14.902
-2.646
-32.841
30.556
-2.285
-21.748
24.680
2.932
08 Veiligheid
-8.072
1
-8.071
-8.284
97
-8.187
-8.149
87
-8.062
96
09 Economie
-1.282
10 Bestuur en Concern
-10.720
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
-3.359
Overzichten overhead en onvoorzien
-692
-1.333
5.340
-5.380
-11.847
160.642
157.284
-297
-22.034 -
224
-21.810
-23.122
-
-
0
-244.941
244.561
-381
- Egalisatiereserves
-82
161
- Bestemmingsreserves
-743
- Algemene reserve (incidenteel)
-714 -246.481
Overzicht Vennootschapsbelasting Gerealiseerde/geraamde baten en lasten programma's/overzichten voor resultaatbepaling/bestemming
590
375
-958
-1.216
391
-825
5.500
-6.347
-12.083
5.934
-6.148
171.266
170.969
-443
173.946
173.503
224
-22.898
-22.808
760
-22.048
-
-
-1.589
-
-1.589
-277.194
277.147
-47
-265.396
276.466
11.070
78
-82
161
78
1.120
161
1.281
1.367
624
-1.902
4.845
2.942
-4.190
4.408
218
426
-288
-1.094
2.457
1.363
-2.762
2.779
17
246.515
34
-280.272
284.610
4.337
-271.229
283.814
12.585
Resultaatbepaling/bestemming: (onttrekking/ toevoegingen reserves)
Gerealiseerd/geraamd resultaat 2021
Resultaat ná bestemming Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves veroorzaken het verschil tussen het resultaat vóór bestemming en het resultaat ná bestemming. In de tabellen is weergegeven hoe het rekeningresultaat 2021 na bestemming tot stand kwam. In tabel 1 staat een overzicht van de mutaties op de bestemmings-, egalisatie- en algemene reserve(s). Tabel 1: Bestemmings-, egalisatie- en algemene reserve(s) (bedragen x € 1.000) (-/- = nadeel exploitatie en +/+ = voordeel exploitatie)
Programmanummer en omschrijving
Begroting bijgesteld 2021
Rekening 2021
Resultaat programma's 1 t/m 10 (saldo van de baten en lasten)
-148.118
-138.795
Overzicht algemene dekkingsmiddelen (saldo van de baten en lasten)
170.969
173.503
Overzicht Overhead (saldo van de baten en lasten)
-22.848
-22.048
Heffing Vennootschapsbelasting
-
-1.589
Onvoorzien
-50
-
Gerealiseerde/geraamde baten en lasten programma's/overzichten voor resultaatbepaling/bestemming
-47
11.070
78
1.281
78
1.281
Resultaatbepaling/bestemming 2021 via egalisatiereserves: Reserve Begraafrechten
06. Beheer openbare ruimte
Subtotaal mutaties egalisatiereserves Resultaatbepaling/bestemming 2021 via bestemmingsreserves: Reserve Woningbouwprogrammering
03. Wonen
833
500
Reserve Woonvisie
03. Wonen
-14
-46
Reserve Duurzaamheid
04. Milieu
1.268
1.469
Reserve Parkeren
05. Bereikbaarheid
-271
-271
Reserve Gronden
07. Ruimtelijke ordening
1.282
-1.264
Reserve Regionale Samenwerkingsverband Zaanstreek/Waterland
09. Economie
-156
-170
Subtotaal mutaties bestemmingsreserves
2.942
218
Resultaat na mutaties egalisatie- en bestemmingsreserves
2.974
12.568
Resultaatbepaling/bestemming 2021 via algemene reserve: Invoeringskosten Wet inburgering
besluit 1547719
159
159
Sloopkosten obs de Wheermolen
besluit 1491534
270
233
97
Vrouwenopvang, gelden Duvo
besluit 1547719
66
12
Amendement begeleiding proeftuin
besluit 1542424
-380
-380
Onderzoekskosten milieubeheer
besluit 1547719
34
-
Projecten beheer groen, kunstwerken en wegen
besluit 1547719
534
368
Beheerbudget Overwhere Zuid en Wheermolen Oost
besluit 1532421
342
342
Stadspromotie
besluit 1547719
38
31
Fusie Purmerend en Beemster
besluit 1480149
860
860
Budget centrale hal
besluit 1532421
50
-
Waardenproces Beemster uit herindelingsbijdrage
besluit 1544983
105
105
Aanslag Vennootschapsbelasting 2019-2020, voorlopig 2021
fiscaal advies
-
670
Tussentijdse winstneming grondexploitaties
conform MPG
-
-1.668
Versterking algemene reserve (rente, cf. begroting 2016)
besluit 1222898
-714
-714
Subtotaal mutaties algemene reserve
1.363
17
Gerealiseerd/geraamd resultaat 2021
4.337
12.585
De afzonderlijke reserves en mutaties zijn toegelicht in de toelichting per programma en in de bijlage overzicht reserves. In het programma worden bestedingen toegelicht en in de bijlage het doel en de voeding van de reserve. Voor een aantal onderwerpen is het nodig dat het budget van 2021 naar 2022 gaat voor de afronding van werkzaamheden. Dit wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Dit staat in de onderstaande tabel. Tabel: Voorstel resultaatbestemming (bedragen x € 1.000) Voorgestelde bestemming resultaat:
Programmanummer en omschrijving
Gerealiseerd/geraamd resultaat 2021
Begroting Rekening 2021 bijgesteld 2021 4.337
12.585
Invoering omgevingswet
01. Publiekdiensten/07. RO
-
262
Opstellen Plan van aanpak Kerkenvisie
02. Samenleving/Kunst en cultuur
-
50
Hybride lesgeven cultuur
02. Samenleving/Kunst en cultuur
-
74
Vrouwenopvang (gelden Duvo)
02. Samenleving/MO
-
131
Pilot mantelzorgregeling
02. Samenleving/MO
-
50
Brede aanpak dak en thuisloosheid
02. Samenleving/MO
-
430
Huur tijdelijke huisvesting Loirestraat 7
02. Samenleving/Onderwijs
-
72
Doorschuiven projecten schoon, heel en veilig
06. Beheer openbare ruimte
-
1.663
Parkenplan ontwerp Leeghwaterpark
07. Ruimtelijke ordening
-
70
Fusiebudget Purmerend en Beemster
10. Bestuur en concern
-
280
-
3.082
4.337
9.503
Saldo voorgestelde resultaatbestemming rekening 2021 Toevoeging aan de algemene reserve na resultaat bestemming
98
Voorgesteld bestemmingsresultaat Invoeringskosten Omgevingswet (programma 1 Publiekdiensten en 7 Ruimtelijke Ordening) De invoering van de omgevingswet is wederom uitgesteld en staat nu gepland voor januari 2023. Een gedeelte van de werkzaamheden kunnen nu niet voor de invoering worden uitgevoerd. Deze werkzaamheden worden daarmee doorgeschoven naar 2022. Hierbij valt te denken aan de aanpassing van de website, aanpassingen in diverse systemen en digitalisering bodemdossiers. De kern van de Omgevingswet bestaat uit verschillende instrumenten die dwars door verschillende programma's heen lopen (o.a. Publiekdiensten, Ruimtelijke Ordening en Overhead). Voorgesteld wordt om deze middelen van € 262.000 toe te voegen aan de exploitatiebudgetten voor dit doel. Kerkenvisie (programma 2 Samenleving) In 2021 is voor de gemeente Beemster en voor de gemeente Purmerend subsidie van het Rijk ontvangen voor het opstellen van een kerkenvisie voor beide gemeenten. Er is een aanvang gemaakt met het opestellen van een plan van aanpak. Begin 2022 zal opdracht gegeven worden aan een extern adviesbureau om een kerkenvisie voor Beemster en Purmerend verder uit te werken en aan de raad voor te leggen.
Voorgesteld wordt om € 50.000 (inclusief budget met Beemster) beschikbaar te houden voor het opstellen van een plan van aanpak Kerkenvisie en dit toe voegen aan het exploitatiebudget kunst en cultuur (monumenten) in 2022. Hybdride lesgeven cultuur (programma 2 Samenleving) In juli 2021 is besloten tot een tweede steunpakket COVID-19 voor het lokale culturele veld in Purmerend. Binnen dit steunpakket is geld beschikbaar gesteld voor het investeren in hybride lesgeven (combinatie tussen fysieke en digitale cultuurlessen en cursussen) en voor het ondersteunen van livestreams. Hierbij ging het om in totaal € 74.000. In 2021 is het niet gelukt om dit, in coronatijd, nader uit te werken met de betrokken partijen. Gezien de actualiteit voor de ondersteuning in hybride lesgeven en het realiseren van livestreams is het gewenst dit in 2022 voortvarend op te pakken middels een eenduidige aanpak. Daarvoor is het noodzakelijk om het beschikbare budget van € 74.000 door te schuiven naar 2022 en toe te voegen aan het exploitatiebudget kunst en cultuur (plaatselijke culturele activiteiten). Vrouwenopvang (programma 2 Samenleving) In 2021 zijn gelden ontvangen vanuit de gemeente Zaanstad m.b.t. de decentralisatie uitkering vrouwenopvang (zgn. DUVO gelden). Gemeente Zaanstad is hierin een centrumgemeente om gelden zelf of met omliggende regiogemeenten te besteden.
De gelden die in 2021 zijn ontvangen en de nog onbestede gelden uit 202o, worden in 2022 uitgevoerd. Voorgesteld wordt om € 131.000 beschikbaar te houden voor de uitvoering in 2021 en toe te voegen aan het exploitatiebudget maatschappelijke ondersteuning voorliggende voorzieningen. Pilot mantelzorgondersteuning (programma 2 Samenleving) Vanuit het programma Langer Thuis werkt het ministerie van VWS samen met partijen in het veld aan betere zorg en ondersteuning voor ouderen thuis. Mantelzorgers spelen daar een cruciale rol bij. In Nederland zijn 5 miljoen mantelzorgers die het vanzelfsprekend vinden om voor hun naaste te zorgen en het is belangrijk dat zij de zorg voor hun naasten kunnen volhouden. Voor het aanvragen van zorg en ondersteuning ervaren mantelzorgers problemen in de toegang ervan: er is grote onbekendheid bij hen over bestaande regelingen en zij ervaren 99
administratieve rompslomp bij aanvragen. Vaak wordt door instanties die verantwoordelijk zijn voor een regeling (zoals de gemeente of de woningcorporatie) gevraagd om een bewijs van mantelzorg (“mantelzorgverklaring”). Om de toegang tot lokale regelingen voor mantelzorgers te vereenvoudigen en de regellast voor mantelzorgers bij de aanvraag van deze voorzieningen te verminderen heeft Purmerend in 2021 € 50.000 (via een decentralisatie uitkering uit het gemeentefonds) ontvangen als 1e tranche. De 2e tranche volgt nog. Om aan deze pilot invulling te geven wordt voorgesteld deze gelden hiervoor in 2022 te reserveren en toe te voegen aan het exploitatiebudget maatschappelijke ondersteuning (mantelzorgcompliment). Brede aanpak dak- en thuisloosheid (programma 2 Samenleving) Het kabinet wil voor 2022 10 duizend extra (tijdelijke) woonplekken met begeleiding voor daken thuisloze mensen. Deze brede aanpak van dak- en thuisloosheid van het kabinet richt zich op het voorkomen van dak- en thuisloosheid, het vernieuwen van de maatschappelijke opvang en het organiseren van een zo snel mogelijke doorstroom naar een zelfstandig woonplek met begeleiding. In 2021 is er aan Purmerend € 1.040.000 aan budget beschikbaar gesteld voor de begeleiding van dak- en thuisloze mensen via het gemeentefonds (decentralisatie uitkering). Een gedeelte van dit budget is inmiddels uitgegeven (€ 610.000).
Voor 2022 staan nog een aantal diverse projecten op stapel. Voorgesteld wordt om invulling te geven aan deze projecten in 2022 door het restant van € 430.000 over te hevelen naar het exploitatiebudget maatschappelijke ondersteuning (maatschappelijke opvang). Huur tijdelijke huisvesting Loirestraat 7 (programma 2 Samenleving) Het budget voor de huur van tijdelijke huisvesting Loirestraat 7 is niet volledig gebruikt in 2021. Met de achterliggende gedachte dat deze tijdelijke noodlokalen ook nog gebruikt worden in 2022 en 2023 en de huidige budgetten niet toereikend zijn, wordt voorgesteld dit budget over te hevelen naar 2022 voor een bedrag van € 72.000. Dit bedrag zal worden toegevoegd aan het exploitatiebudget huisvesting basisonderwijs. Doorschuiven projecten schoon, heel en veilig (pogramma 6 Beheer openbare ruimte) In 2021 zijn de middelen voor schoon, heel en veilig voor planmatige onderhoudswerkzaamheden niet geheel tot besteding gekomen (€ 1.662.927). Dit betreft nog uit te voeren: • Openbare verlichting € 44.779; • Bewonersinitiatieven € 50.396; • Wegen, dit betreft o.a. herbestratingen (o.a. Tureluurhof, ML. Kingweg, Bovenlandsestraat en A. Frederikshof, klein asfaltonderhoud en het doorschuiven van budget t.b.v. uitgestelde rioleringswerkzaamheden Wheermolen-Oost voor respectievelijk € 584.486; • Straatreiniging € 135.
498; • Kunstwerken, uitgestelde werken, met name renovatie Beemsterbrug € 476.439; • Groen, vertragingen in de aanbestedingen inzake vervangen van bomen € 371.329. Voorgesteld wordt om deze bedragen in 2022 toe te voegen aan het exploitatiebudget openbare ruimte (schoon, heel en veilig). Parkenplan ontwerp Leeghwaterpark (programma 7 Ruimtelijke ordening) In 2021 is het ontwerp niet uitgevoerd, omdat het onderzoek met betrekking tot de uitbreiding van het zwembad nog niet geheel is afgerond. Het zwembad ligt in het Leeghwaterpark en 100