c-definitief-accountantsverslag-jaarstukken-gemeente-purmerend-2024

13 JUNI 2025

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024

Gemeente Purmerend

BDO Audit & Assurance B.V., Krijgsman 9/Postbus 71730, 1186 DM Amstelveen, www.bdo.nl

Geachte leden van de raad,

Aan: de raad van de gemeente Purmerend T.a.v. de heer Timmerman, raadsgriffier Purmersteenweg 42 1441 DM PURMEREND

Wij hebben de jaarrekening 2024 van de gemeente Purmerend gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 19 september 2024, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2024. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2024 van de gemeente Purmerend.

Amstelveen, 13 juni 2025 Kenmerk: JvS/JT/MvE/AA25-1118

Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de verantwoordelijke wethouder. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders. Op 5 juni 2025 hebben wij dit verslag besproken tijdens de bijeenkomst met uw auditcommissie. Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Het jaarrekeningcontroleproces is beter verlopen ten opzichte van voorgaand jaar. Verwachtingen en handelswijzen van de organisatie en het controleteam zijn beter op elkaar afgestemd. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente Purmerend bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Wij vertrouwen er op u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Hoogachtend, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,

J.F.A. van Schaik MSc RA Partner en extern accountant

3

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

Inhoudsopgave

01

02

03

Dashboard accountantscontrole

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

Resultaat & financiële positie

04

05

06

Belangrijkste bevindingen

Bijlagen

4

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

1. Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole

5

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

STREKKING CONTROLEVERKLARING 



RESULTAAT 2024

Wij zijn voornemens bij de jaarrekening, inclusief rechtmatigheidsverantwoording, een goedkeurende controleverklaring te verstrekken. De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 3.786.000 respectievelijk € 11.358.000. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden.



De grondslagen van de jaarrekening aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.



De WNT is nageleefd.



Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage vastgesteld.

(x €1.000)

2024

BEGROTING NA WIJZIGINGEN



Uw verwachte score in onze benchmarkrapportage bedraagt een 8.

Saldo van baten en lasten

-7.339

-295



Mutatie reserves

-2.858

-6.609

-10.198

-6.904

In de voorjaarsnota 2025 wordt een analyse van het rekeningresultaat uitgevoerd om structurele voordelen te kunnen verwerken in de (meerjaren)begroting.



Portefeuille en projectrisico’s op grondexploitaties blijven hoog en zijn als risico opgenomen in de bepaling van het weerstandvermogen.

RESULTAAT 

zijn



BELANGRIJKE BEVINDNGEN

UW FINANCIËLE POSITIE

Het gerealiseerde resultaat 2024 wijkt af van de begroting na wijziging. In de najaarsnota 2024 is ten dele al het positievere resultaat gecommuniceerd. Het tussentijds bijstellen van de begroting voorkomt dat overschrijdingen als onrechtmatig meetellen in de rechtmatigheidsverantwoording. De meevallers in de mei- en septembercirculaire 2024 verklaren € 6,2 miljoen van het positieve resultaat in 2024.

ONTWIKKELINGEN AANDACHTSPUNTEN 2025

landelijke

UW FINANCIËLE POSITIE GTK













Geen duurzame waardevermindering van het financiële belang in Stadsverwarming Purmerend. Opbrengsten Stadsverwarming Purmerend sterk afhankelijk van besluitvorming Rijk. Niet alle interne controles zijn belegd en/of worden tijdig uitgevoerd. Doorontwikkeling van de administratieve organisatie en interne controle met het oog op de rechtmatigheidsverantwoording over 2024. In de rechtmatigheidsverantwoording heeft het college een totaal van € 10.863.000 aan afwijkingen gerapporteerd, waarvan € 4.485.000 acceptabel. Frauderisicoanalyse plan is gereed en wordt in 2025 expliciet betrokken in de VIC-werkzaamheden. Meer investeringen in IT noodzakelijk voor verbetering van bedrijfsvoering en informatiemanagement passend bij een gemeente met de omvang van Purmerend.











Vanaf boekjaar 2025 wordt de wettelijke controlegrens voor de accountant verhoogd van 1% naar 2%. Fouten en onzekerheden moeten bij elkaar opgeteld (gaan) worden. Het risico op een nietgoedkeurende controleverklaring neemt landelijk toe. Vanaf boekjaar 2025 mag de door de raad vastgestelde verantwoordingsgrens maximaal 2% van de totale lasten exclusief de toevoegingen aan de reserves zijn. De nieuwe applicatie voor preventieve beheersing crediteurenstamgegevens is vanaf 2025 in gebruik. Doorontwikkeling Horizontaal Toezicht is niet gelukt door achterstanden in de (fiscale) administratie. De organisatie onderzoekt verbetermogelijkheden op budgetsturing en informatievoorziening uit het nieuwe financiële systeem.

Minst

Meest

2024

2023

risicovol

Neutraal risicovol

Solvabiliteit

21,1%

22,3%

>50%

20-50%

< 20%

Grondexploitatie

8,1%

7,7%

< 20%

20-35%

> 35%

Netto schuldquote

84,9%

81,2%

< 90%

90-130

> 130%

Structurele exploitatieruimte

2,9%

3,6%

> 0%

0%

< 0%

Belastingcapaciteit

94,5%

90%

< 95%

95-105%

>105%

Begrotingssaldi / Eigen vermogen

-6,8%

17,1%

Bron: BDO benchmarkrapportage Nederlandse gemeenten 2025 Verwachte cijfer BDO Benchmark 8 9

6

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 Onze opdracht en controle 2.2 Strekking controleverklaring 2.3 Belangrijke bevindingen 2.4 Ontwikkelingen en aandachtspunten 2025

7

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2.1 Onze opdracht en controle (1)

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Purmerend, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 19 september 2024. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2024 van de gemeente Purmerend aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij hierbij een goedkeurende controleverklaring, gedateerd op 13 juni 2025, afgegeven. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle zijn afdoende behandeld en onze controle is dan ook afgerond.

Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om

bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 3.786.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 189.300 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid van de informatie in de WNTverantwoording en de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe.

Grondslagen financiële verslaggeving De jaarstukken 2024 van de gemeente Purmerend bestaan uit:  het jaarverslag 2024 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);  de jaarrekening 2024 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden). In het onderdeel ‘programma’s’ van het jaarverslag is informatie opgenomen over ‘wat hebben we gedaan’, ‘wat hebben we bereikt’ en ‘wat heeft het gekost?’ De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar.

8

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2.1 Onze opdracht en controle (2) De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2024. In 2024 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Controleaanpak Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals inkopen en personeelszaken. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening.

Wij hebben voor de volgende risico’s in onze controle verhoogde aandacht gehad:  Onjuiste inschatting nog te maken kosten en nog te realiseren opbrengsten grondexploitatie (materiële post met verschillende schattingselementen).  Onrechtmatige bestedingen als gevolg van het onterecht wijzigen van crediteurenstamgegevens.  In onze controlestandaarden (NV COS) wordt expliciet het risico van management override (bewuste beïnvloeding door bestuur of management van de jaarcijfers) als belangrijk te onderkennen theoretisch risico benoemd. Als accountant moeten wij in onze werkzaamheden hier specifiek aandacht aan besteden. Wij zijn van mening dat de mogelijkheden, om buiten de getroffen interne beheersmaatregelen invloed uit te oefenen op de in de jaarrekening gepresenteerde uitkomsten, beperkt zijn. Om het resterende risico te beperken beoordelen wij schattingsprocessen en bijzondere journaalposten in detail.

Onafhankelijkheid Op basis van Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de ‘Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten’ (ViO), is vereist dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter IT-bevindingen 2024. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Met betrekking tot de conversie naar het nieuwe financiële systeem hebben wij de aansluiting tussen eind- en beginstanden gecontroleerd en de volledigheid van de overgebrachte debiteuren- en crediteurenadministratie getoetst. Hieruit zijn geen bijzonderheden gebleken.

Voor de gemeente met een omvang van de gemeente Purmerend wordt nog relatief weinig gedaan met informatietechnologie die leidt tot beter informatiemanagement. Door te investeringen in deze technologie liggen voor de gemeente naast een passende i-visie ook kansen in data-analyse, informatiebeheersing en –voorziening. Concrete voorbeelden zijn:  Het verwerken van budgetbeheersing van real-time dashboards vanuit de financiële administratie, zodat tussentijds eenvoudig op financiële ontwikkelingen kan worden bijgestuurd.  Het meer gebruik maken van de ingerichte verplichtingenadministratie voor inzicht in verwachte uitgaven.

9

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2.2 Strekking controleverklaring 1/3

Controleverklaring 2024 Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2024, inclusief SiSa-bijlage, van de gemeente Purmerend een goedkeurende controleverklaring af te geven. Dit betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva per 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld en de met de raad gemaakte afspraken hierover zijn nageleefd. Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd die door de gemeente zijn gecorrigeerd. Daarnaast hebben wij onderstaande verschillen geconstateerd welke niet zijn verwerkt in de jaarrekening. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 189.300 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. ONGECORRIGEERDE CONTROLEVERSCHILLEN 2024 Fouten (in €)

Onzekerheden (in €)

#

Omschrijving

Post/toelichting

1

Onzekerheid sociaal domein wmo

Wmo

2

Onzekerheid sociaal domein jeugdzorg

Jeugdzorg

3

Onzekerheid sociaal domein pgb wmo

Wmo

147.019

4

Onzekerheid sociaal domein pgb jeugdzorg

Jeugdzorg

272.854

114.182 1.425.761

TOTAAL

1.959.816

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

3.786.000

11.358.000

Uitvoeringsmaterialiteit (75% van de materialiteit)

2.839.500

0

Rapporteringstolerantie

189.300

Wij hebben, voor zover mogelijk, het college verzocht om deze controleverschillen te corrigeren. Het college heeft gemotiveerd aangegeven waarom zij deze verschillen niet heeft verwerkt en dat zij van oordeel is dat deze posten zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel. Deze verschillen en de analyse van de impact zijn bevestigd in de bevestiging van het college bij de jaarrekening.

10 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2.2 Strekking controleverklaring 2/3

Vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen Op basis van artikel 12 van de Financiële-verhoudingswet kunnen gemeenten bij langdurige financiële tekorten een beroep doen op een extra uitkering uit het gemeentefonds. Omdat de omvang van het gemeentefonds hierdoor niet wijzigt betalen andere gemeenten daar dus aan mee. Om die reden moeten gemeenten aan allerlei voorwaarden voldoen om deze aanvullende uitkering te kunnen ontvangen. Maar in principe kunnen gemeenten hierdoor niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement. Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college van burgemeester en wethouders inzicht geven in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie.

Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2024.

11 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2.2 Strekking controleverklaring 3/3

Fraude en non-compliance Bij de planning van de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie of een risico omtrent het niet-naleven van wet- en regelgeving. Een van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties met verschillende personen binnen de organisatie. Daarnaast nemen wij kennis van de door u opgenomen toelichtingen in de jaarstukken. Het voorkomen en mitigeren van frauderisico’s is primair de verantwoordelijkheid van het bestuur/management/directie/college/raad. Daarom hebben wij op diverse momenten met u en uw medewerkers financiën en control over dit onderwerp van gedachten gewisseld. Deze besprekingen als onderdeel van onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd. Wij hebben vastgesteld dat in 2024 stappen zijn gezet op het gebied van fraudeen corruptierisicobeheersing. Evenwel is het van belang om dit onderwerp regelmatig onder de aandacht te brengen en te houden, met als doel de gehele organisatie bewust te laten zijn van fraude- en corruptierisico’s. Naast directe schade kan immers ook belangrijke reputatieschade optreden.

Hierbij hebben wij specifiek aandacht besteed aan de veronderstelling dat er bij de opbrengstverantwoording frauderisico’s bestaan. Wij hebben in onze controleverklaring melding gemaakt van de belangrijkste frauderisico’s en hoe wij deze hebben geadresseerd. Tijdens de controle van boekjaar 2024 betroffen dat de volgende risico’s:  In onze controlestandaarden (NV COS) wordt expliciet het risico van management override (bewuste beïnvloeding door bestuur of management van de jaarcijfers) als belangrijk te onderkennen theoretisch risico benoemd. Als accountant moeten wij in onze werkzaamheden hier specifiek aandacht aan besteden. Wij zijn van mening dat de mogelijkheden, om buiten de getroffen interne beheersmaatregelen invloed uit te oefenen op de in de jaarrekening gepresenteerde uitkomsten, beperkt zijn. Om het resterende risico te beperken beoordelen wij schattingsprocessen en bijzondere journaalposten in detail.  Onrechtmatige bestedingen als gevolg van het onterecht wijzigen van crediteurenstamgegevens. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de frauderisico’s verwijzen wij naar onze controleverklaring 2024. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor materiële fraude(risico’s) of vermoedens van materiële fraude(risico’s).

12 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2.3 Belangrijke bevindingen Waardering deelneming Stadsverwarming Purmerend (SVP Holding) Stadsverwarming Purmerend heeft over boekjaar 2024 positieve operationele resultaten behaald. Het resultaat over 2024 is meer positief uitgevallen dan verwacht en er is geen dividenduitkering gedaan aan de gemeente. In de meerjarenprognose van Stadsverwarming Purmerend is zichtbaar dat voor boekjaar 2026 en 2027 een negatief resultaat wordt verwacht, maar wel positieve operationele kasstromen. Deze positieve operationele kasstromen dragen bij aan de motivatie voor geen duurzame waardevermindering van het financieel belang in Stadsverwarming Purmerend. Vanaf 2028 verwacht Stadsverwarming Purmerend weer een positief resultaat, uitgaande van de veronderstelling dat het Rijk een besluit heeft genomen over de warmtewet. Stadsverwarming Purmerend baseert deze veronderstelling op de verstuurde kamerbrief ‘randvoorwaarden voor de verdere uitrol van warmtenetten’ van 7 oktober 2024. Zodra de inhoud van deze brief wordt doorgevoerd door het Rijk zijn er voor Stadsverwarming Purmerend meer kansen op positieve resultaten. De huidige resultaten en de meerjarenprognose van Stadsverwarming Purmerend onderbouwen dat geen sprake is van een duurzame waardevermindering van de deelneming.

Wij geven de volgende observaties en overwegingen mee aan de gemeente:  De huidige waarde van het eigen vermogen (€ 34,2 miljoen) van Stadsverwarming Purmerend is, net als in 2023, lager dan de waardering van de deelneming in de jaarrekening 2024 (€ 38,2 miljoen) van de gemeente Purmerend. De lagere waarde van het eigen vermogen van Stadsverwarming Purmerend leidt niet tot een duurzame waardevermindering van de deelneming in de jaarrekening 2024 van de gemeente Purmerend.  Het verwachte positieve resultaat in 2028 is afhankelijk van de beslissing van het Rijk over de warmtewet.  In de meerjarenprognose worden positieve operationele kasstromen behaald en verwacht. De totale cashflow is negatief door uitbreidingsinvesteringen, waarvoor nieuwe financiering moet worden aangevraagd.





De informatiewaarde van de jaarrekening vergroot wanneer Stadsverwarming Purmerend goed het onderscheid tussen vervangingsen uitbreidingsinvesteringen maakt. Dividenduitkeringen worden t/m 2028 niet verwacht door de verwachte negatieve resultaten.

Meer tussentijdse beheersing op het proces grondexploitaties De gemeente stelt één keer per jaar het MPG op waarin de prognose van de verwachte ontwikkelingen in de nog te realiseren lasten en baten wordt onderbouwd. Het MPG is essentieel om enig gevoel te krijgen bij de verwachte resultaten op grondexploitaties. Gezien de omvangrijke risico’s voor de gemeente, die zijn meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit, is het vanuit beheersingsperspectief wenselijk om ook tussentijds verantwoordingsinformatie op te stellen. De raad wordt middels de voorjaars- en najaarsrapportages geïnformeerd over wijzigingen gedurende het jaar. In combinatie met de ingevoerde kwartaalgesprekken binnen de organisatie, die de monitoring verder hebben verbeterd, heeft de ambtelijke organisatie laten zien de processen voldoende in de grip te hebben, wat de raad in haar controlerende en sturende rol ondersteunt. In hoofdstuk 4 wordt per grondexploitatie ingegaan op de portefeuille en project specifieke risico’s. Inrichting financiële administratie De norm is dat gemeenten hun administratie inrichten naar taakvelden en economische kostencategorieën. De gemeente heeft in het nieuwe financiële systeem de administratie zodanig ingericht.

Wij zien dat team financiën tussentijds en aan het einde van het boekjaar nog veel correcties maakt naar de juiste taakvelden en economische kostencategorieën. Bij de controle hebben wij enkele controleverschillen op de economische kostencategorieën geconstateerd. Deze correcties beïnvloeden niet de jaarrekening, maar wel de verantwoordingsinformatie voor het Rijk richting het CBS (IV3-matrix). Wij hebben deze correcties separaat aan de organisatie gecommuniceerd.

13 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2.3 Belangrijke bevindingen

Niet alle interne controles zijn belegd en/of worden tijdig uitgevoerd De VIC heeft over 2024 een verslag opgesteld waarin de uitkomsten van de verbijzonderde interne controlewerkzaamheden zijn opgenomen. Belangrijke constatering is dat de VIC niet alle geplande werkzaamheden heeft kunnen uitvoeren vanwege de niet-uitgevoerde interne controlewerkzaamheden door de lijnorganisatie. In het VIC-plan worden de aard, reikwijdte en timing van de uit te voeren VIC-werkzaamheden afgestemd tussen het college, de concerncontroller, de organisatie en de extern accountant. Het is de verantwoordelijkheid van de organisatie om de interne controle uit te voeren, waarna de VIC de verbijzonderde interne controle kan uitvoeren. Doordat niet alle interne controles voor de afgesproken processen zijn uitgevoerd, heeft de verbijzonderde interne controle niet volledig het afgesproken VIC-plan kunnen uitvoeren. De directie geeft in haar reactie op het VIC-verslag aan drie tot vier jaar nodig te hebben om de interne controle goed op orde te krijgen. Voor het opvolgen van aanbevelingen kan niet op alles in één jaar worden geanticipeerd. Voor het wel/niet uitvoeren van interne controle is dit anders. Het uitvoeren van een interne controle is een afspraak die aan de voorkant in het VIC-plan met de organisatie wordt gemaakt.

Advies aan de directie is om bij het VIC-plan de dialoog aan te gaan met de VIC om realistische afspraken te maken over de uitvoering van de interne controle. Wij merken op dat het niet uitvoeren van de interne controles geen onwil is, maar een serieus probleem in de capaciteit van een aantal afdelingen. De backoffice is van cruciaal belang voor de uitvoering van de gemeentelijke taken, als er een schakel wegvalt dan wordt het administratieve proces (ondanks de omvang van de organisatie) snel verstoord. Dit heeft de aandacht vanuit bedrijfsvoering. Voor college en directie is het noodzakelijk dat de afgesproken (V)ICwerkzaamheden adequaat worden uitgevoerd en tijdig verantwoording wordt afgelegd aan de raad. Deze verantwoording is in het kader van de

rechtmatigheidsverantwoording nog belangrijker geworden. In het VIC-verslag zijn belangrijke aanbevelingen gedaan om diverse processen te verbeteren. We constateren echter dat sommige bevindingen al geruime tijd openstaan. Het is aan de organisatie om te beslissen of ze deze bevindingen wel of niet opvolgen en welke prioritering hieraan worden gegeven. Structurele opvolging van controlebevindingen We adviseren om de opvolging van adviezen van de VIC en de extern accountant strakker te organiseren. Dit door te documenteren welke bevindingen wel of niet worden opgevolgd en binnen welke termijn, wie (afdeling/persoon) taakeigenaar is. Hierover is adequaat gecommuniceerd richting directie en het college. In het collegevoorstel over de VIC-rapportage 2024 zijn actiepunten voor de top 5 bevindingen vanuit de VIC-rapportage en een top 9 bevindingen uit de management letter opgenomen. Op deze manier implementeert de organisatie de Plan-Do-Check-Act cyclus en wordt het kwaliteitsmanagement verbeterd. We verwachten dat een organisatie van de omvang van gemeente Purmerend zelfstandig haar interne beheersing en verantwoordingen inricht. Dit betekent dat er sprake is van intrinsieke motivatie en processen die borgen dat verantwoordingen betrouwbaar zijn en de gemeente in control is.

We zien dat de gemeente op een aantal processen dit jaar prioriteit heeft moeten geven aan basis op orde in het primaire werkproces (personeel, jeugdzorg, begrotingswijzigingen, memoriaalboekingen). Voor deze processen is niet aan de interne afspraak voldaan dat de afdelingen zelfstandig hun interne beheersing en verantwoording uitvoert voor de onderwerpen zoals vastgelegd in het VIC-plan. Doordat interne controles niet zijn uitgevoerd, voeren wij op onderdelen voor de accountantscontrole meer diepgaande controles uit. Uiteraard maken we voor de accountantscontrole zoveel mogelijk gebruik van de uitgevoerde VICwerkzaamheden.

14 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2.3 Belangrijke bevindingen

Aandacht voor frauderisicobeheersing in beleidstukken en interne controleaanpak Vanuit het maatschappelijk verkeer én de accountantscontrole wordt meer aandacht verwacht voor frauderisicobeheersing binnen de gemeentelijke organisatie. Wij zien dat in de uitwerking van de verbijzonderde interne controlewerkzaamheden frauderisico-elementen zijn onderkend en hierop werkzaamheden worden gedaan om die frauderisico’s te mitigeren of detecteren. Een expliciete frauderisicoanalyse en uitwerking daarvan in een toetsingskader zijn in 2025 opgesteld. Bij de oplevering van de jaarrekening hebben wij vastgesteld dat in de paragraaf bedrijfsvoering geen beschrijving is opgenomen over hoe de organisatie inspeelt op frauderisicofactoren. Het BBV beveelt aan deze paragraaf te verrijken met deze informatie. De organisatie heeft de frauderisicoanalyse aangeleverd. De frauderisicoanalyse wordt vanaf 2025 betrokken in de VIC-werkzaamheden. Controle beleid op afboeken van oninbare vorderingen Vanuit de auditcommissie is specifiek aandacht gevraagd voor het beleid met betrekking tot het afboeken van oninbare vorderingen. Wij hebben een deelwaarneming uitgevoerd waarmee wij het beleid hebben getoetst. Wij concluderen op basis van de door ons verrichte werkzaamheden dat het beleid van de gemeente rondom het afboeken van oninbare vorderingen op de juiste wijze wordt nageleefd door de organisatie.

Wij hebben verder geen bijzonderheden geïdentificeerd ten aanzien van het beleid zoals dit toegepast wordt door de gemeente.

15 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2.4 Ontwikkelingen en aandachtspunten 2025 1/3 Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2024 hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende aandachtspunten voor het komende jaar benoemen.

Om de financiële gevolgen van de overgang in te schatten, wordt een gezamenlijk onderzoek gestart door het ministerie van BZK, IPO, VNG en Unie van Waterschappen. Het onderzoek richt zich op de omvang van de al opgebouwde APPA-aanspraken, de toekomstige premie en de al beschikbare middelen. Een terugkoppeling van dit onderzoek wordt in 2027 verwacht.

Voorziening voor pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers Met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel is besloten dat ook de APPApensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in een pensioenfonds ondergebracht moeten worden per 1 januari 2028. Dat betekent dat per die datum de APPA-voorzieningen toereikend moeten zijn. Een algemeen aandachtspunt betreft het opnemen van het partnerpensioen in deze APPAvoorziening. We hebben vastgesteld bij de jaarrekeningcontrole 2024 dat uw organisatie de APPA-voorziening inclusief het partnerpensioen heeft berekend.

Daarnaast zijn een aantal oude wethouders waarvoor de pensioenuitkeringen conform BBV-richtlijnen niet via een voorziening lopen, maar direct in de lasten worden verantwoord. Het risico bestaat dat deze oud-wethouders ook een niet voorziene pensioenoverdracht moet plaatsvinden.

Bij overdracht per 1 januari 2028 kunnen schommelingen in de rekenrente aanzienlijke tekorten veroorzaken. De commissie BBV heeft in oktober 2024 aangegeven dat er géén vrijstelling mogelijk is voor een verplichte vrijval van de APPA-voorziening. Een alternatief is verantwoording tegen nominale waarde, waarbij rente-effecten geen rol meer spelen en de nominale verplichting volledig in de voorziening wordt opgenomen. Deze keuze vereist echter een stelselwijziging die als zodanig moet worden verwerkt middels onder andere een raadsbesluit en/of een begrotingswijziging. Het voordeel van de verantwoording van de voorziening tegen nominale waarde is dat de voorziening niet meer gevoelig is voor de (ontwikkeling van de) rekenrente tot het moment van de kapitaaloverdracht naar het ABP. Een nadeel van deze optie is dat de voorziening mogelijk moet worden opgehoogd. Daarnaast betreft het een stelselwijziging die als zodanig moet worden verwerkt. Deze optie heeft dus extra administratieve gevolgen. Wij hebben begrepen dat u ervoor kiest om de APPA-voorziening te blijven verantwoorden op contante waarde.

Aanpassing Besluit financiële verhouding 2001 Het grensbedrag voor de verzameluitkering wordt per 1-1-2027 verlaagd naar € 1 miljoen inclusief btw voor de totale omvang van de beschikbare bijdrage. Als de totale omvang van de beschikbare bijdrage lager is dan € 1 miljoen inclusief btw, is het grensbedrag voor de verzameluitkering € 50.000 inclusief btw per ontvanger. Met dit wijzigingsbesluit is het grensbedrag voor de verzameluitkering verlaagd, vooruitlopend op een wijziging van de Fvw waarbij de verzameluitkering in haar geheel zal worden afgeschaft. Door de verlaging van het grensbedrag hoeven minder specifieke uitkeringen als verzameluitkering te worden vormgegeven door ministeries. De verwachting is dat deze ontwikkeling zal leiden tot een vermindering van het aantal SiSa-regelingen.

16 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2.4 Ontwikkelingen en aandachtspunten 2025 2/3

Aanpassing materialiteit naar 2% voor 2025 Op 16 april 2025 zijn de wetswijzigingen gepubliceerd waarmee de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel is geworden van de wet en ook de materialiteitswijziging per 1 januari 2025 is doorgevoerd. De materialiteitswijziging houdt in dat de wettelijke materialiteit van de accountantscontrole wijzigt naar 2% voor fouten en onzekerheden gecumuleerd. De grondslag voor de berekening van de materialiteit bedraagt vanaf boekjaar 2025 enkel de werkelijke lasten. Dotatie reserves worden dus vanaf 2025 niet meer meegenomen. De grens voor beperking vs. oordeelonthouding of afkeuring ligt op 4%. De maximale verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording is ook 2%. Doordat fouten en onzekerheden bij elkaar opgeteld moeten gaan worden zal dit landelijk naar verwachting gaan leiden tot een toename van het aantal niet-goedkeurende controleverklaringen bij decentrale overheden. Met name gemeenten met omvangrijke onzekerheden, als het gaat om prestatieleveringen binnen het sociaal domein, lopen een risico. Voor de gemeente Purmerend geldt dit in mindere mate, gezien lagere mate van onzekerheid binnen het sociaal domein in vergelijking met andere gemeenten.

Wij adviseren gemeente Purmerend in 2025 de financiële verordening, controleprotocol aan te passen en opnieuw vast te laten stellen door de gemeenteraad en deze wijziging te evalueren voor andere documenten waarin de materialiteit staat genoemd. Het adviescollege licht in de nota van toelichting van de wetwijziging toe dat zij een lichte stijging van de regeldruk verwachten voor accountants en openbare lichamen. Kwalificatie van arbeidsrelaties (Wet DBA) Het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp) is de afgelopen jaren flink gestegen. Een deel van deze groep kwalificeert als schijnzelfstandige. Dit betekent dat op basis van wet- en regelgeving eigenlijk sprake is van een arbeidsovereenkomst.

Het kabinet vindt deze situatie onwenselijk, omdat de beschermende werking van het arbeidsrecht wordt ontlopen en het sociale stelsel onder druk komt te staan. Daarom zet het kabinet de komende jaren in op het aanscherpen van regels en handhaving. Sinds de introductie van de Wet DBA in 2016 is sprake van een handhavingsmoratorium. Dit betekent dat de Belastingdienst niet controleert en handhaaft op het bestaan van een dienstbetrekking, tenzij sprake is van kwaadwillendheid. Vanaf 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium vervallen en gaat de Belastingdienst weer volledig handhaven. Hierdoor kunnen naheffingsrisico’s ontstaan. Daarnaast werkt het kabinet aan nieuwe wetgeving voor de beoordeling van arbeidsrelaties. In het Hoofdlijnenakkoord is te lezen dat de behandeling van deze wetgeving door het nieuwe kabinet zal worden voortgezet. Kort gezegd zal de nieuwe wetgeving meer nadruk leggen op de vraag of het werk en de werkende organisatorisch zijn ingebed in de organisatie van de werkverschaffer. Daarmee wordt bedoeld of het werk een kernactiviteit van de organisatie vormt en zij aan zij met werknemers wordt verricht. In dat geval zal eerder sprake zijn van een arbeidsovereenkomst. De nieuwe wetgeving zal naar verwachting niet eerder ingaan dan 2026. Organisaties die werken met zelfstandigen die eigenlijk werknemer zijn lopen financiële risico’s.

Zo is er vanaf 1 januari 2025 sprake van een naheffingsrisico vanuit de Belastingdienst. Ook kunnen zelfstandigen die eigenlijk werknemer zijn vorderingen instellen op grond van arbeidsrechtelijke verplichtingen en kunnen verplichte pensioenregelingen leiden tot pensioenvorderingen. Om dergelijke risico’s te voorkomen is het voor organisaties die zelfstandigen inhuren van belang om de huidige inhuur van zelfstandigen en het inhuurproces onder de loep te nemen. De gemeente Purmerend huurt een aantal zelfstandigen in. Graag benadrukken wij het belang van implementatie van maatregelen om risico’s in het kader van de Wet DBA te beperken. Wij hebben vernomen dat de gemeente Purmerend de risico’s in beeld heeft.

17 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

2.4 Ontwikkelingen en aandachtspunten 2025 3/3 Preventieve beheersing op het wijzigen van crediteurenstamgegevens De gemeente neemt in 2025 een nieuwe applicatie in gebruik die zorgt voor een automatische verificatie van de juistheid van de gewijzigde crediteurenstamgegevens. Deze applicatie is een effectieve beheersingsmaatregel ter bestrijding van het cyberrisico op onrechtmatige betalingen als gevolg van vervalste inkoopfacturen. Doorontwikkeling Horizontaal Toezicht (uitkomsten VIC) Vanuit de gemeente Purmerend is het streven om met De Belastingdienst een doorontwikkeling van het Horizontaal Toezicht te realiseren. De VIC rapporteert dat de huidige status van de beheersing van fiscaliteit risicovol is doordat sprake is geweest van achterstanden. In lijn met het rapport van de VIC adviseren wij om een goede interne controle te organiseren op de verschillende fiscale facetten binnen de gemeentelijke administratie. Door middel van deze stappen naar de basis op orde kan uiteindelijk de stap richting de doorontwikkeling van het Horizontaal Toezicht worden gezet. Nieuw financieel systeem en verbeteringen budgetbeheersing Per 1-1-2024 is de gemeente Purmerend gestart met een nieuw financieel systeem. De gemeentelijke organisatie heeft in de voorbereiding van de implementatie en dit eerste jaar van gebruik hard gewerkt aan de inrichting van het systeem en de basis op orde.

De gemeentelijke organisatie, specifiek team financiën, verkent de verdere optimalisatiemogelijkheden voor de inrichting van het financiële systeem. Onder anderen op het gebied van budgetbeheersing en in de activamodule liggen kansen. Het verbeteren van de budgetbeheersing is een belangrijk onderwerp voor de rechtmatigheidsverantwoording. In de rechtmatigheidsverantwoording van 2024 is zichtbaar dat budgetafwijkingen niet tijdig zijn geïdentificeerd en voorgelegd aan de raad, waardoor deze als onrechtmatig worden aangemerkt. De organisatie onderzoekt de mogelijkheden voor het effectief inrichten van het stuurmechanisme op tussentijdse financiële informatie.

De huidige inrichting van de activamodule maakt het voor interne controle en accountant complex om achteraf de juistheid van de geactiveerde kosten te kunnen toetsen. De organisatie onderzoekt welke mogelijkheden er zijn voor het effectief inrichten van de activamodule. Bij de overgang naar het nieuwe financiële systeem is de accountant niet meegenomen in dataconversie naar het nieuwe systeem. Wij hebben achteraf getoetst of de beginstanden in de administratie gelijk zijn aan de einstanden in het oude systeem. Vanuit onze werkzaamheden constateren wij dat data handmatig is overgezet naar het nieuwe systeem. Cijfermatige beginstanden sluiten aan op de eindstanden in de oude administratie. Bij de conversie van crediteurengegevens heeft de organisatie zelf een ‘opschoonactie’ gedaan, waarbij niet alle crediteurenstamgegevens zijn overgegaan naar het nieuwe financiële systeem. NIS2 - digitale weerbaarheid verankerd in wet- en regelgeving vanuit de EU Om de digitale weerbaarheid van organisaties te verhogen is de NIS2 (Network and Information Security 2) richtlijn vanuit de EU vastgesteld. De NIS2 richtlijn is een update van de in 2016 ingevoerde NIS-richtlijn. In Nederland ook wel bekend als NIB2 (Netwerk- en informatiebeveiligingsrichtlijn) en/of de Wbni (Wet Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen).

Gemeenten zijn door de NIS2 aangewezen als organisaties die van vitaal belang zijn voor de samenleving. De gemeente Purmerend is dus verplicht om de NIS2-maatregelen te implementeren. In het derde kwartaal 2025 is NIS2 naar Nederlandse wetgeving vertaald en nadien van kracht onder de noemer ‘Cyberbeveiligingswet’. Belangrijk is dat NIS2 aanvullende eisen stelt, die niet volledig door de huidige Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) worden afgedekt, wat betekent dat in de komende periode additionele maatregelen moeten worden getroffen ten einde aan NIS2 te voldoen. Wij hebben geconstateerd dat de gemeente Purmerend een gap-analyse tussen BIO en NIS2 heeft uitgevoerd en een actieplan heeft opgesteld om de ‘blinde vlekken’ in te vullen.

18 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Weerstandsvermogen en ratio’s

19 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

3.1 Weerstandsvermogen en ratio’s

1,40

1,20

1,20

0,91

1,00

1,05

0,80 0,60 Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden geschetst van de financiële positie van de gemeente Purmerend. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie. Hieronder vindt u een andere toelichting op de ratio's van uw gemeente. Weerstandsvermogen van de gemeente Purmerend is matig In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 64,0 miljoen. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De gemeente Purmerend heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 70,4 miljoen. Het weerstandsvermogen van de gemeente Purmerend is volgens het GTK 2020 matig te noemen. Solvabiliteit De solvabiliteit bedraagt ultimo 2024 21,1%.

Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente Purmerend in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De solvabiliteit laat een negatieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020).

0,40 0,20 0,00 2022

2023

2024

Gemeente Purmerend

SOLVABILITEITSRATIO 45,0% 40,0% 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0%

34,8%

2020

36,4%

38,9%

39,5%

21,3%

22,3%

21,1%

15,8%

14,4%

2023

2024

15,3% 12,2%

12,1%

2021

2022

Gemeente Purmerend

Begroting

Gemid. NL*

De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten op basis van: BDO Benchmark rapport januari 2025

20 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

NETTO SCHULDQUOTE

3.1 Weerstandsvermogen en ratio’s

140,0%

Netto schuldquote De netto schuldquote bedraagt 84,9%. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden.

100,0%

De netto schuldquote laat een negatieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020).

20,0%

Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente Purmerend is laag doordat de grondpositie (de waarde van de grond) ten opzichte van de totale baten laag is. De ratio grondexploitatie < 20% is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020.

120,0%

103,7% 96,1%

99,6%

80,0% 60,0%

42,1%

41,0%

2020

2021

40,0%

118,1%

123,7%

78,5%

81,2%

84,9%

32,8%

32,3%

2022

2023

110,4%

0,0% Gemeente Purmerend

Gemid. NL*

2024 Begroting

Structurele exploitatieruimte Voor de structurele exploitatieruimte geldt dat deze niet structureel negatief mag zijn. De ratio structurele exploitatieruimte van de gemeente Purmerend is positief. De ratio structurele exploitatieruimte 2,9% valt in de categorie minst risicovol volgens het GTK 2020. Ontwikkeling kredieten De gemeente heeft het afgelopen boekjaar kredieten verstrekt met een omvang van € 442 miljoen. Aan het eind van het boekjaar is het saldo aan openstaande kredieten € 402 miljoen. De totale uitnutting van de kredieten was in 2024 € 30 miljoen. Voor veel beschikbaar gestelde kredieten zijn in 2024 geen bestedingen gedaan. Wij adviseren om bij het beschikbaar stellen van kredieten volgend jaar de onderhanden positie van de openstaande kredieten mee te wegen in de beschikbare capaciteit van de gemeente om deze projecten in het jaar uit te voeren. De uitvoerende kracht blijft een belangrijk aandachtspunt in het kunnen realiseren van de projecten. Wij adviseren het college om aan de organisatie prioritering van de kredieten mee te geven, zodat de belangrijkste investeringen als eerste worden uitgevoerd. De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten op basis van: BDO Benchmark rapport januari 2025

21 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

4. Belangrijkste bevindingen 4.1 Programma ‘samenleving’ 4.2 Programma ‘ruimtelijke ordening’ 4.3 Rechtmatigheidsverantwoording 4.4 BBV, WNT en SiSa 4.5 Belangrijke schattingsposten

22 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

4.1 Programma ‘samenleving’ 1/2 Wmo zorg in natura De productieomvang van Wmo ZIN bij zorginstellingen bedraagt circa € 27,6 in 2024 miljoen. De toekenning van voorzieningen in het kader van Wmo ZIN vindt plaats vanuit de gemeente Purmerend. De gemeente heeft derhalve zelf inzicht in de cliënten en de gemaakte afspraken. De gemeente heeft een IC-plan opgesteld waarin de wijze van verantwoorden is opgenomen. Met betrekking tot de lasten Wmo ZIN vraagt de gemeente Purmerend per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol. Van een aantal zorginstellingen geen productieverantwoordingen inclusief controleverklaring ontvangen, waardoor niet kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering van deze lasten. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente, de ervaringen uit voorgaande jaren, de uitkomsten van de in 2024 ontvangen controleverklaringen ramen wij het bedrag van deze resterende onzekerheid in totaliteit op € 114.000. Jeugdzorg ZIN Ten aanzien van de jeugdzorg heeft de gemeente Purmerend zorg ingekocht en instellingen gecontracteerd.

Met betrekking tot de lasten inzake jeugdzorg vraagt de gemeente Purmerend bij zorginstelling om een verklaring. Voor deze variant geldt dat net zoals bij de Wmo ZIN dit dan alsnog tot een onzekerheid leidt omtrent de geleverde prestatie. Uit onze controle blijkt dat van een aantal zorginstellingen nog onvoldoende controle-informatie is ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht.

Uit de ontvangen verantwoordingen van zorginstellingen blijkt dat van een aantal zorginstellingen nog onvoldoende controle-informatie is ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. In de financiële verantwoording Jeugdhulp 2024 is voor een bedrag ad € 1.425.000 aan onzekerheden geconstateerd. Grip op lasten Wmo en Jeugdzorg De onzekerheden in de lasten Wmo en Jeugdzorg ten aanzien van de prestatielevering van de zorg zijn voor gemeente Purmerend relatief laag in vergelijking met de landelijke gemiddeldes. Wij concluderen dat voor het grootste gedeelte van de verstrekkingen zekerheid wordt verkregen middels de productieverantwoordingen. De gemeente heeft een notitie prestatielevering jeugd opgesteld ter beheersing van dit risico. De gemeente Purmerend kan de grip op de lasten nog verbeteren door zelf risicogericht interne controles uit te oefenen op de verstrekking waar geen productieverantwoording voor wordt ontvangen, hiermee kan de gemeente de omvang van de onzekerheid verder reduceren (n.b. bestuursverklaringen geven geen zekerheid en reduceren de omvang van de onzekerheid beperkt).

Door de wijziging van de materialiteit waarbij de omvangsbasis in 2025 wijzigt en fouten en onzekerheden bij elkaar worden opgeteld, wordt de omvang van de onzekerheden bij de overweging van de omvang van de controleverschillen meer relevant. Grote onzekerheden zullen sneller tot een niet-goedkeurende controleverklaring leiden. Voor de gemeente Purmerend is dit risico beperkter.

23 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

4.2 Programma ‘ruimtelijke ordening’ Grondexploitaties Aanpak en netcongestie De veruit grootste balanspost met betrekking tot onderhanden projecten betreft de voorraden (grondexploitaties). Door de invloed van de parameters (zoals kostenstijgingen, stikstofproblematiek, bouwvrijstelling, fluctuatie verkoopprijzen, rente-effecten) die bepalend zijn voor de in de toekomst te realiseren opbrengsten hebben wij bij onze controle de grondexploitaties diepgaand gecontroleerd. De risico's voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot een aantal elementen. Dit betreffen de verwachte kosten, de verwachte verkopen en de fasering in de tijd. De belangrijkste onderdelen in zowel de kosten als de verkopen zijn de voor de berekeningen gehanteerde prijzen en hoeveelheden. Deze onderdelen zijn tijdens de jaarrekeningcontrole besproken met uw medewerkers. Tijdens deze gesprekken zijn de uitgangspunten gechallenged. De grondexploitaties zijn met deze uitgangspunten per 31 december 2024 geactualiseerd. Tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen.

Portefeuille en project specifieke risico’s op grondexploitaties Voor de jaarrekeningcontrole zijn de grondexploitaties Baanstee Noord, Wheermolen Oost en Waterlandkwartier projecten die vatbaar zijn voor een materiële afwijking als gevolg van het onjuist inschatten van nog te verwachten kosten en nog te realiseren opbrengsten. Per grondexploitatie heeft het controleteam de inschatting van de planeconomen geverifieerd met marktinformatie, contracten en besluitvorming van de gemeente zelf (zoals grondprijzenbrief). De controleverschillen, reeds door de gemeente zelf geïdentificeerd, zijn door de organisatie gecorrigeerd in de jaarrekening. Het schattingsproces op de grondexploitaties wordt jaarlijks zorgvuldig uitgevoerd door de planeconomen en wordt voorzien van een verifieerbare onderbouwing. Inherent aan een schattingsproces en fase van ontwikkeling zijn door de planeconomen veronderstellingen gehanteerd. Deze veronderstellingen zijn door het controleteam geverifieerd met beschikbare marktinformatie. Hierna zijn per grondexploitatie enkele aandachtspunten voor de gemeente.

Naast het landelijke tekort aan woningen is ook het probleem van netcongestie nog steeds actueel. Het betreft een tekort aan stroom voor grootverbruikers. De fasering van verkopen van bedrijventerreinen is hierdoor mogelijk vertraagd. De gemeente heeft wel een aantal verkopen verschoven naar later in de tijd. Deze aanpassing van fasering als gevolg van netcongestie doet zich vooral voor bij de grondexploitatie Baanstee Noord.

Algemeen: In 2024 heeft de gemeente een nieuwe urenschrijfmodule in iFinanciën gebruik genomen. Over de uren in het eerste halfjaar heeft geen tijdige autorisatie plaatsgevonden, waardoor de juistheid van de uren niet in functiescheiding vastgesteld is. In het tweede halfjaar is de module wel effectief in gebruik.

24 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

4.2 Programma ‘ruimtelijke ordening’ Grondexploitaties Baanstee Noord De grondexploitatie Baanstee Noord heeft vertraging met de verkopen onder andere door de netcongestie. De netcongestie ziet toe op 2024 en mogelijk verdere jaren. In de grondexploitatie zitten geen grote wijzigingen in de schattingen ten opzichte van voorgaand jaar. In de grondexploitatie is een budget aan vestigingsbijdrage opgenomen. In 2024 is door de gemeente geen gebruik gemaakt van dit budget. Wij adviseren om wanneer de gemeente wel besluit om een vestigingsbijdrage te doen te evalueren of deze bijdrage een potentieel risico vormt op staatssteun. Wheermolen Oost Voor Wheermolen Oost is sprake van vertraging in enkele onderdelen van de grondexploitatie. Voor grondexploitaties Wheermolen Oost is een specifieke uitkering ontvangen van het rijk € 3,3 miljoen. Door de vertraging in de grondexploitatie bestaat het risico dat (een deel van) deze subsidie komt te vervallen. Deze lagere subsidieopbrengsten hebben directe impact op de omvang van de verliesvoorziening op deze grondexploitatie. We adviseren om de fasering van de grondexploitatie goed te blijven monitoren op dit potentiële risico. Dit risico kan zich voordoen indien de looptijd langer dan 10 jaar is. In de grondexploitatie is ook een potentiële subsidieopbrengst geraamd vanuit de Vervoersregio.

Deze subsidieopbrengst van € 1,0 miljoen is nog niet beschikt vanuit de subsidiegever. De realisatie van de subsidie wordt op basis van de huidige plannen voor infrastructuur in deze grondexploitatie plausibel verwacht. De realisatie vraagt wel om extra aandacht omdat de besluitvorming buiten de gemeente ligt en interne en externe factoren de realisatie negatief kunnen beïnvloeden.

Waterlandkwartier Voor Waterlandkwartier is sprake van vertraging in enkele onderdelen van de grondexploitatie. Voor grondexploitaties Waterlandkwartier is een specifieke uitkering ontvangen van het rijk € 5,1 miljoen. Door de vertraging in de grondexploitatie bestaat het risico dat (een deel van) deze subsidie komt te vervallen. Deze lagere subsidieopbrengsten hebben directe impact op de omvang van de verliesvoorziening op deze grondexploitatie. We adviseren om de fasering van de grondexploitatie goed te blijven monitoren op dit potentiële risico. Dit risico kan zich voordoen indien de looptijd langer dan 10 jaar is. In de grondexploitatie is ook een potentiële subsidieopbrengst geraamd vanuit de Vervoersregio. Deze subsidieopbrengst van € 1,0 miljoen is nog niet beschikt vanuit de subsidiegever. De realisatie van de subsidie wordt op basis van de huidige plannen voor infrastructuur in deze grondexploitatie plausibel verwacht. De realisatie vraagt wel om extra aandacht omdat de besluitvorming buiten de gemeente ligt en interne en externe factoren de realisatie negatief kunnen beïnvloeden. Voor de grondexploitatie Waterlandkwartier heeft de gemeente nog niet alle grondposities verkregen die relevant zijn voor het kunnen uitvoeren van het project. De gemeente heeft de te verkrijgen grondposities getaxeerd in 2022.

De gemeente is verplicht om eens per drie jaar opnieuw een taxatie uit te laten voeren. Voor Waterlandkwartier betekent dat voor 2025 opnieuw de taxaties moeten worden uitgevoerd. Door de gespannen woningmarkt kunnen prijzen ten opzichte van 2022 zijn gestegen. We adviseren rekening te houden met deze stijging en deze af te zetten tegen de potentiële opbrengsten. De grondexploitatie Waterlandkwartier is qua projectmanagement zeer dynamisch mede doordat een mix bestaat van actieve en faciliterende gronden. We adviseren om aan de voorkant goede afspraken te maken met projectontwikkelaars voor faciliterende gronden over de bijdrage die zij aan de gemeente moeten betalen voor het ontwikkelen van de openbare ruimte.

25 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording Status wijziging wet– en regelgeving Het wetgevingstraject rondom de rechtmatigheidsverantwoording is voor gemeenten afgerond op 21 maart 2025. De wijzigingen in de BADO-notitie gaan in voor verantwoordingen over het begrotingsjaar 2025. Voor de verantwoording over begrotingsjaar 2024 wordt nog de uitwerking uit NBA Alert 48 2.0 gevolgd. Aan de hand van te onderkennen scenario's / omstandigheden zijn in NBA Alert 48 2.0 aanwijzingen opgenomen voor de uitvoering van de accountantscontrole van de jaarrekening en de oordeelsvorming in de controleverklaring. Naar aanleiding van de afgeronde wijzigingen in het BBV wijzigt vanaf boekjaar 2025 het maximum van de door de raad vastgestelde verantwoordingen naar 2% (was 3%). De omvangsbasis van de verantwoordingsgrens wijzigt naar de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. De gemeenteraad zal in 2025 opnieuw de financiële verordening moeten vaststellen. In oktober 2024 is de kadernota rechtmatigheid geactualiseerd. De actualisatie leidt voor de gemeente Purmerend beperkt tot wijzigingen ten opzichte van vorig jaar.

De belangrijkste wijziging betreft een tekstuele aanpassing in de modelverordening ten aanzien van de geconstateerde bevindingen, specifiek in relatie tot de omvang van niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten, lasten en balansmutaties en welk deel acceptabel is op basis van de vastgestelde afspraken. Strekking van de rechtmatigheidsverantwoording van de gemeente Purmerend De raad van de gemeente Purmerend heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 2% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 7,6 miljoen. Blijkens de rechtmatigheidsverantwoording stelt het college van de gemeente Purmerend vast dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 10.863.053 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens van € 7,6 miljoen. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college van de gemeente Purmerend overigens een bedrag van € 4.485.000 acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. De door het college gerapporteerde afwijkingen kunnen als volgt worden samengevat (fouten en onduidelijkheden worden niet bij elkaar opgeteld): BEVINDINGEN IN HET KADER VAN RECHTMATIGHEID Acceptabel (in €)

Niet-acceptabel (in €)

Totaal afwijkingen (in €)

Onduidelijkheden (in €)

0

4.061.053

4.061.053

0

4.485.000

2.317.000

6.802.000

0

0

0

0

0

TOTAAL

4.485.000

6.378.053

10.863.053

0

Verantwoordingsgrens (2%)

7.573.000

Onrechtmatigheden Voorwaardencriterium Begrotingscriterium Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium

Rapportagegrens

600.000

26 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE PURMEREND

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording Onze bevindingen bij de rechtmatigheidsverantwoording en paragraaf bedrijfsvoering van de gemeente Purmerend Het is onze rol om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2024 van de gemeente Purmerend te controleren. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft. Onze controle richt zich op het bepalen of de opsomming van de onrechtmatigheden door het college toereikend is onderbouwd. De rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening richt zich op een drietal criteria die wij hieronder nader hebben toegelicht. Voor de SiSa-bijlage heeft het college negen rechtmatigheidscriteria in acht genomen. Hierbij stellen wij vast of de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld in overeenstemming met de afspraken die gemaakt zijn tussen de gemeenteraad en het college. Deze afspraken zijn vastgelegd in het normenkader van de gemeente Purmerend, dat in februari 2024 door de gemeenteraad is vastgesteld, en de financiële verordening. Bij de uitvoering van onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de organisatie toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om de opsomming van de onrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording te onderbouwen. De paragraaf bedrijfsvoering is onderdeel van het jaarverslag.