Bijlage-mra-agenda-2 0-2 geredigeerd
Tekst van het document
De stedelijke regio is het schaalniveau om deze ambitie te concretiseren en daadwerkelijk te realiseren. De MRA-samenwerking speelt zodoende een cruciale rol in deze opgaven.
23
Onze ambitie Bespreekpunten bestuurlijke tafel gen aan een betere balans tussen inwoners, bedrijven
Waar zetten we op in? •
Met een regionale verstedelijkingsstrategie werken we, samen met het Rijk, aan een duurzame, sociaal-maat-
en bezoekers •
We zetten stevig in op samenwerking met partners zo-
schappelijk en economisch sterke metropoolregio,
als het Rijk en partijen in de woningmarkt ten bate van
waarbij het verstedelijkingsconcept van de polycentri-
de verstedelijkingsopgave en de woonopgave, onder
sche metropool de basis vormt voor verdere ontwikke-
meer met uitvoering van de Woondeal
ling. De strategie zorgt met integraal te ontwikkelen gebieden voor samenhang en synergie tussen ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken, mobiliteit,
•
lingen op het gebied van wonen, werken, mobiliteit,
gaat daarbij uit naar de vastgestelde Sleutelgebieden
landschap, energie en klimaatadaptatie •
en bestaande voorraad) aansluitend op de woningbe-
zieningen • •
gio Amsterdam en de afzonderlijke deelregio’s (totaal
middeninkomens met een evenwichtige spreiding over
15.000 woningen per jaar tot 2025) en voldoende plan-
We maken en monitoren afspraken om de woning-
capaciteit voor de lange termijn
•
ningbehoefte (prijs/type woning/woonmilieu) met een woningmarkt die ook toegankelijk is voor mensen met een laag of middeninkomen
We zorgen dat de biodiversiteit, landschappelijke •
de mix van mensen (en woningmarktsegmenten) over
We maken afspraken over de aanpak van prioritaire in-
de regio •
Het realiseren van een robuuste structuur van diverse
We zorgen voor overzichtelijke en slagvaardige gover-
landschapen met een hoge landschappelijke kwaliteit
nance van het landschap
en biodiversiteit, veel mogelijkheden voor recreatie en
We stellen gezamenlijke normen of minimale eisen bij
waarin bodemdaling grotendeels wordt tegengegaan
nieuwbouw en gebiedsontwikkeling op het gebied van
•
Verduurzaming van de gebouwde omgeving:
circulaire economie, energietransitie en klimaatadapta-
•
klimaatneutrale en klimaatbestendige nieuwbouw en
partijen
gebiedsontwikkeling • •
MRA Agenda 2020-2024
Meer inwoners van de MRA profiteren van de culturele instellingen in de MRA
voor alle inwoners en bezoekers We werken aan spreiding van toerisme om bij te dra-
nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan verduurzaming van de bestaande gebouwde omgeving
We zetten in op het toegankelijk maken en versterken van de culturele en recreatieve rijkdom van de regio
•
Tegengaan uitsortering op de woningmarkt, een goe-
en versterkt
tie om te zorgen voor een gelijk speelveld voor markt•
Woningaanbod dat zo veel mogelijk aansluit op de wo-
spraken per regio
vesteringsopgaven in het landschap •
•
bouwproductie op peil te houden, met productieaf-
waarden en recreatiemogelijkheden worden behouden •
Voldoende woningbouwproductie in de Metropoolre-
daarbij uit naar betaalbaar woningaanbod voor lage en de regio
•
Verbeteren bereikbaarheid van banen, onderwijs en voorzieningen voor inwoners van de MRA
hoefte en met oog voor de veranderende woningvraag en verduurzamingsopgaven. Bijzondere aandacht gaat
Tegengaan uitsortering van economische functies, een goede spreiding en bereikbaarheid van werk en voor-
We maken en monitoren afspraken voor voldoende en toekomstbestendig woningaanbod (in nieuwbouw
•
Samenhangende en aan elkaar gekoppelde ontwikke-
landschap en de transitieopgaven. Specifieke aandacht en ov-knooppunten en de energie-infrastructuur •
Beoogd effect
•
Spreiding van toerisme over de regio
24
Hoe gaan we dat doen? Uitvoeringslijnen 1. Verstedelijkingsstrategie Doel: Een gezamenlijke koers voor de ruimtelijke ontwikkeling van de MRA die bijdraagt aan een duurzame, sociaal-maatschappelijk en economisch sterke metropoolregio en zorgt voor samenhang tussen ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken, mobiliteit, landschap en de transitieopgaven. Specifieke aandacht gaat daarbij uit naar integraal te ontwikkelen gebieden, zoals Sleutelgebieden en ov-knooppunten. •
Inhoud geven aan de verstedelijkingsstrategie voor de Metropoolregio Amsterdam, in nauwe samenhang met de lange termijn strategie voor het mobiliteitssysteem, de regionale economische strategie en de MRA-inzet op een toekomstbestendige regionale energie-infrastructuur
•
Monitoren van de verstedelijkingsstrategie
2. Wonen Doel: Afspraken voor voldoende en toekomstbestendig woningaanbod aansluitend op de woningbehoefte, in het bijzonder betaalbaar woningaanbod voor lage en middeninkomens met een evenwichtige spreiding over de regio. Uitvoering van de tussen het Rijk en regio gesloten Woondeal, welke inzet op verhogen van de woningbouwproductie, verbetering van het functioneren van de woningmarkt en leefbaarheid. •
Zorgen voor concrete afspraken over spreiding van woningaantallen, -typen en -segmenten, waarbij zowel nieuwbouw als de bestaande woningvoorraad in ogenschouw wordt genomen. Specifieke aandacht gaat hierbij uit naar de Sleutelgebieden, grote gebiedsontwikkelingen die bijdragen aan de kracht van de regio en de identiteit van de kernen daarbinnen
•
Regie voeren op en stimuleren en faciliteren van de woningbouwproductie, met oog voor tempo en kwaliteit, en zorgen voor productieafspraken per deelregio, in samenwerking met marktpartijen en corporaties
•
Samenwerken met het Rijk om, met behulp van diverse pilots, toe te werken naar een nieuw rijksprogramma voor stedelijke vernieuwing
•
Monitoren van de woningmarkt en zorgen voor uitwisseling van kennis over de woningmarkt
3. Landschap Doel: Landschapsinclusieve ontwikkeling in de MRA, aanpak prioritaire investeringsopgaven in het landschap en verbetering governancestructuur. •
Binnen de uitvoeringslijnen van de MRA uitwerken hoe landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit kan worden versterkt, met name bij verstedelijkingsstrategie, energietransitie, klimaatadaptatie en mobiliteit (o.a. door inzet op ‘buitenpoorten’, ov-haltes in het groen)
•
Adviseren van MRA-deelnemers over behoud en versterking van landschappelijke en erfgoedwaarden
•
Identificeren prioritaire investeringsopgaven in het landschap
•
Met partners ontwikkelen van businesscases voor de prioritaire investeringsopgaven, door slimme verbindingen tussen de verschillende opgaven in het landschap
•
Slimmer organiseren van de verantwoordelijkheden voor beheer en ontwikkeling van het landschap
4. Transitieopgaven leefomgeving Doel: Aanjagen van de transitieopgaven in de gebouwde omgeving en het landschap. •
Agenderen opgaven in de leefomgeving, en mogelijke oplossingsrichtingen, als het gaat om klimaatadaptatie, energietransitie en circulaire economie en zorgen voor integraliteit op deze thema’s in de activiteiten van de MRA-samenwerking
•
Toekomstbestendige nieuwbouw en gebiedsontwikkeling aanjagen met pilots, prijsvragen en het
MRA Agenda 2020-2024
25
toepassen van gezamenlijke normen en minimale eisen •
Kennis bijeenbrengen en ontsluiten over de impact en aanpak van transitieopgaven in de leefomgeving
5. Kunst, Cultuur en Erfgoed Doel: Bevorderen van de cultuurparticipatie in de gehele MRA en het faciliteren van toekomstbestendige cultuur- en erfgoedsectoren in de gehele MRA. •
Uitvoeren van Programma Kunst, Cultuur en Erfgoed 2019-2024, met inzet op: samenwerking, toegankelijkheid van kunst, cultuur en erfgoed voor inwoners en bezoekers, cultuureducatie en talentontwikkeling, ruimte voor kunst, cultuur, erfgoed en creatieve industrie, en behoud en toekomstbestendig maken van materieel en immaterieel erfgoed
6. Recreatie en Toerisme Doel: Faciliteren van de groei van het aantal bezoekers aan de metropool Amsterdam op een dusdanige wijze dat balans bestaat tussen inwoners, bedrijven en bezoekers. •
Uitvoeren van de Strategische Agenda Toerisme in de MRA 2025, met inzet op: het vergroten van de mobiliteit van bezoekers, het verbeteren van de informatievoorziening en wayfinding, regionale afstemming op het gebied van evenementen, marketing en promotie activiteiten, human capital, destinatieontwikkeling en een gezamenlijke strategie verblijfsaccommodaties
MRA Agenda 2020-2024
26
Opdracht 3 Vaart maken met het metropolitaan mobiliteitssysteem Zorg – in nauwe samenhang met de andere bestuurlijke opdrachten – voor een regionaal mobiliteitssysteem, waarmee de bereikbaarheid voor inwoners en bezoekers van de regio wordt verbeterd, de groei en verdere integratie van de metropoolregio mogelijk wordt gemaakt en een omschakeling naar duurzame mobiliteit wordt gestimuleerd. Zet daarbij in op een schaalsprong van het mobiliteitssysteem: efficiënter gebruik van het huidige systeem, uitbreiding van het mobiliteitsnetwerk en het verbinden van modaliteiten om het overstappen tussen modaliteiten te optimaliseren en zo de hele regio bereikbaar te houden.
MRA Agenda 2020-2024
27
Karakteristiek
de infrastructuur optimaal worden ontwikkeld en benut én
stad met 2,5 miljoen inwoners. Binnen de regio is er name-
deren van de mobiliteitsbehoefte, door slimme verstedelij-
De Metropoolregio Amsterdam functioneert als één grote lijk sprake van een grote mate van functionele integratie; mensen wonen in de ene gemeente en werken in een andere, voorzieningen op het gebied van onderwijs, cultuur en zorg hebben regionaal betekenis en er zijn vele handelsrelaties tussen bedrijven binnen de regio. Dit zorgt ook voor veel verkeersbewegingen – waarvan tachtig procent binnen de grenzen van de MRA – die gefaciliteerd worden door een zeer fijnmazig openbaar-vervoer- en wegennetwerk. De spits in de regio kenmerkt zich door grote drukte, waarbij de grenzen van de wegen en het openbaar vervoer bijna zijn bereikt. Belangrijk voor de regio is daarnaast haar mainportfunctie in lucht- en scheepvaart. Schiphol en de haven voorzien de regio van haar internationale verbindingen voor personen- en goederenvervoer. Iets wat momenteel nog in mindere mate geldt voor het spoor.
uiteindelijk alle modaliteiten schoon zijn. Ook het verminking, kan bijdragen aan de doelen van het Klimaatakkoord. De afspraken van het Klimaatakkoord krijgen een regionale uitwerking in regionale mobiliteitsplannen. Naast duurzame mobiliteit is een duurzaam mobiliteitssysteem natuurlijk ook van groot belang. Klimaatbestendigheid is daarbij een groot aandachtspunt, het systeem moet blijven functioneren bij extreme weersomstandigheden en rekening houden met overstromingsrisico’s. OV-knooppunten als mobiliteitshubs: Vanuit duurzaam-
heids- en leefbaarheidsoverwegingen hanteren steden steeds vaker een autoluwe agenda waarbij het primaat ligt bij lopen, fietsen en openbaar vervoer en autogebruik wordt ontmoedigd. Binnen de MRA zijn Amsterdam en Haarlem hier koploper in. In diverse andere steden en zeker in het buitengebied van de regio is de auto voorlopig
Wat is er aan de hand?
Groeiende woon-werkpendel: De werkgelegenheids– functie van Amsterdam (en in mindere mate ook Schiphol) is
de afgelopen jaren sterk gegroeid. Het aantal banen groeide er harder dan de bevolking en daarmee is sprake van een toenemende woon-werkpendel. Bovendien worden de afstanden waarover wordt gereisd ook groter. Deels heeft dit te maken met het waterbedeffect in de woningmarkt: door stijgende woningprijzen in Amsterdam en directe omgeving gaan mensen wonen waar huizen meer betaalbaar zijn en dat is op steeds grotere afstand van Amsterdam. Voor de regio wordt de komende jaren nog een zeer sterke groei van inwoners en werkgelegenheid verwacht en lijkt de geschetste trend zich door te zetten. Met de groeiende woon-werkpendel neemt de druk op het mobiliteitssysteem toe, met meer files, drukke treinen en stations en dreigende verkeersinfarcten als gevolg. Tegelijk kunnen we niet meer automatisch terugvallen op oplossingen uit het verleden, zoals meer asfalt of meer treinen inzetten. Gecombineerd vraagt dit om een schaalsprong van het regionale mobiliteitssysteem, waarbij investeringen in mobiliteit in de tijd worden afgestemd op grootschalige woningbouwontwikkelingen.
nog het dominante vervoermiddel. Verbeteren van ov- en fietsverbindingen tussen steden en buitengebied ontmoedigt autogebruik draagt bij aan duurzame mobiliteit. Ook neemt het belang van het makkelijk kunnen overstappen van de ene modaliteit op de andere – ook wel ketenreis genoemd – toe. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor ov-knooppunten, die meer als geavanceerde en comfortabele mobiliteitshubs zullen moeten gaan fungeren. Innovaties in mobiliteit: De wereld van voertuigtechno-
logie en verkeersmanagement kent een hoge innovatiedynamiek. Het aandeel elektrische fietsen en auto’s groeit en dat gaat gepaard met een uitbreidingsvraag voor elektrische laadinfrastructuur. Digitalisering maakt het realtime verbinden van vraag en aanbod van mobiliteit mogelijk (Mobility as a Service) en biedt mogelijkheden voor het stroomlijnen van verkeer over bestaande infrastructuur. Deze ontwikkelingen vragen verdere ontwikkeling van de data-infrastructuur. Daarnaast groeit het aantal deelconcepten in mobiliteit en zijn er steeds meer nieuwe hybride voertuigconcepten, waarmee de klassieke verdeling tussen vervoersmodaliteiten van ov, auto, fiets en lopen vervaagt. En dan zijn er nog toekomstbeelden met volledig autonoom rijdende voertuigen en stedelijke luchtmobiliteit.
Verduurzamingsopgave mobiliteit: Mobiliteit is verant-
woordelijk voor bijna een kwart van de totale CO2-uitstoot in Nederland. Als onderdeel van het Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt om met een integrale benadering te werken aan een mobiliteitssysteem waarbij alle modaliteiten en
MRA Agenda 2020-2024
Aan de ene kant leveren de innovaties kansen op om bij te dragen aan het oplossen van mobiliteitsvraagstukken, aan de andere kant kunnen zij ook leiden tot ongewenste ontwikkelingen. Voor overheden ligt er een uitdaging om adequaat op deze innovatiedynamiek in te spelen.
28
Goederenvervoer: In het goederenvervoer zijn twee schaalniveaus te onderscheiden: stadslogistiek en main-
routes groeit de vraag naar ruimte voor grootschalige distributiecentra.
portlogistiek. Het eerste speelt zich binnen regio’s af waarbij bouwlogistiek en horeca zorgen voor het grootste deel van de vervoersbewegingen, naast particuliere
Bekostiging van investeringen in mobiliteit: De opgave om het mobiliteitssysteem mee te laten groeien met de
bezorging en verplaatsing van bijvoorbeeld onderhoud-
groei van de bevolking en economie vraagt omvangrijke
smonteurs. Toename van online aankopen en groei van
investeringen. De opgaven en ambities zijn vele maler
de horecasector zorgen voor groei in de stadslogistiek en
groter dan de beschikbare middelen. Daarbij komt dat de
vraagstukken op het gebied van drukte, luchtkwaliteit en
beschikbare middelen uit het infrastructuurfonds al voor
verkeersveiligheid. De mainportlogistiek speelt op (inter)
langere periode zijn belegd en dat de opbrengsten uit
nationaal schaalniveau met de haven, Schiphol, Greenport
aardgas – de belangrijkste voedingsbron van het fonds
Aalsmeer, Flevokust Haven en Lelystad Airport als belang-
– na 2020 zullen opdrogen. De noodzaak om de investe-
rijke hubs. Een grote rol speelt hier de ontwikkeling van
ringsopgaven zorgvuldig te faseren en te komen tot alter-
centrale Europese transportcorridors, met bundeling van
natieve en innovatieve vormen van bekostiging en finan-
transport langs enkele hoofdroutes waarbij digitalisering
ciering is daarmee groot.
optimale transportplanning mogelijk maakt. Langs deze
MRA Agenda 2020-2024
29
Onze ambitie Bespreekpunten bestuurlijke tafel Waar zetten we op in?
landelijk gebied, verkeersveiligheid en een duurzame,
• We maken en monitoren lange-termijn-afspraken voor
klimaatbestendige en schone leefomgeving
de benodigde schaalsprong in het mobiliteitssysteem van de Metropoolregio Amsterdam. Bijzondere aan-
• We maken in lijn met de afspraken van het Klimaatak-
dacht gaat daarbij uit naar:
koord werk van het Regionaal programma duurzame
-
mobiliteit
de samenhang met ontwikkelingen op het gebied
• We zetten in op slagvaardige samenwerking met part-
van wonen en werken -
de bereikbaarheid van economische toplocaties
ners als het Rijk en openbaarvervoerspartners, via sa-
-
duurzame vormen van mobiliteit en het verminde-
menwerkingen zoals Programma Samen Bouwen aan
ren van de mobiliteitsbehoefte
Bereikbaarheid
-
de verbinding van ov- en autogeoriënteerde mobiliteitssystemen
(overstapmogelijkheden
bij
ov-knooppunten) -
Beoogd effect •
werken
teit voor alle inwoners van de MRA • We maken en monitoren lange termijn afspraken over
•
Verbeteren van de bereikbaarheid van banen, onder-
•
Groei van het aandeel van duurzame vormen van mo-
•
Verminderde uitstoot CO2, stikstof en fijnstof door
wijs en voorzieningen voor inwoners van de MRA
de benodigde investeringen in mobiliteit • We jagen innovaties op het gebied van slimme en
biliteit (openbaar vervoer en fiets)
duurzame mobiliteit aan, waarbij de gebruiker centraal staat, die bijdragen aan goed bereikbare en aantrekkelijke steden, adequate ontsluiting van stedelijk en
Ontwikkelingen in het mobiliteitssysteem in samenhang met ontwikkelingen op het gebied van wonen en
de beschikbaarheid en betaalbaarheid van mobili-
voertuigen
Hoe gaan we dat doen? Uitvoeringslijnen 1. Schaalsprong mobiliteitssysteem Doel: Een gezamenlijke strategie voor de schaalsprong in het mobiliteitssysteem en de uitvoering daarvan met bijzondere aandacht voor de samenhang met ontwikkelingen op het gebied van wonen en werken, de bereikbaarheid van economische toplocaties, duurzame vormen van mobiliteit, een klimaatbestendig mobiliteitssysteem, de verbinding van ov- en autogeoriënteerde mobiliteitssystemen (overstapmogelijkheden bij ov-knooppunten) en de beschikbaarheid en betaalbaarheid van mobiliteit voor alle inwoners van de Metropoolregio Amsterdam. • Inhoud en uitvoering geven aan de afspraken voor de schaalsprong van het mobiliteitssysteem van de MRA, in nauwe samenhang met de verstedelijkingsstrategie en de regionale economische strategie • Ontwikkelen van alternatieve en innovatieve bekostigingsopties voor de benodigde investeringen in het mobiliteitssysteem • Monitoren en coördineren van de uitvoering van mobiliteitsprojecten in de regio • Monitoren van het functioneren van het regionaal mobiliteitssysteem 2. Fiets Doel: Een samenhangend en hoogwaardig regionaal fietsroutenetwerk, waarop fietsers vlot tussen de stedelijke kernen en vanuit het stedelijke gebied de natuur in kunnen fietsen.
Met fietsvoorzieningen bij ov-knooppunten, waarmee voor- en natransport per fiets en gebruik van regionaal openbaar vervoer aantrekkelijker wordt.
MRA Agenda 2020-2024
30
• Uitvoeren van het plan Metropolitane Fietsroutes en de concrete projecten daarin • Opstellen en uitvoeren van een plan voor de ontwikkeling van fietsvoorzieningen bij ov-knooppunten 3. Duurzame en innovatieve mobiliteit Doel: Regionaal uitwerking geven aan het thema mobiliteit van het Klimaatakkoord, verdere ontwikkeling van een regionaal netwerk van publieke oplaadpunten voor elektrisch vervoer, realisatie van kansrijke smart mobility-toepassingen binnen de MRA en mensen verleiden hun reisgedrag aan te passen om piekbelasting van het mobiliteitsnet tegen te gaan en keuzes voor duurzame mobiliteitsopties te stimuleren. • Opstellen en uitvoering geven aan het Regionaal programma duurzame mobiliteit als uitwerking van de afspraken van het Klimaatakkoord op het gebied van mobiliteit • Verdere uitvoering geven aan het project MRA-Elektrisch • Duurzame en innovatieve mobiliteit aanjagen met pilots, prijsvragen en optreden als launching customer • Kennis bijeenbrengen en ontsluiten over impactvolle mobiliteitsinnovaties en over de mogelijkheden om duurzame mobiliteit in gebiedsontwikkeling te stimuleren
MRA Agenda 2020-2024
31
Overzicht opdrachten en uitvoeringslijnen Opdracht 0: De samenwerking verder versterken 1. Samenbindende visie op de regio en de samenwerking 2. Samenwerking Rijk en EU 3. De MRA als netwerkorganisatie 4. KennisHuis MRA 5. Verantwoording Opdracht 1: Werk maken van een veerkrachtige, inclusieve en schone MRA-economie 1. Regionale economische strategie 2. Werklocaties 3. Human capital 4. Aanjagen marktinitiatieven voor de transitieopgaven 5. Energie-infrastructuur en data-infrastructuur Opdracht 2: Bouwen voor de woningbehoefte en met groei de leefkwaliteit van het geheel versterken 1. Verstedelijkingsstrategie 2. Wonen 3. Landschap 4. Transitieopgaven leefomgeving 5. Kunst, Cultuur en Erfgoed 6. Recreatie & Toerisme Opdracht 3: Vaart maken met het metropolitaan mobiliteitssysteem 1. Schaalsprong Mobiliteitssysteem 2. Fiets 3. Duurzame en innovatieve mobiliteit
MRA Agenda 2020-2024
32
3
Werkwijze MRA Agenda
De MRA-samenwerking is een bestuurlijke samenwerking. De gemeenteraden en Provinciale Staten worden door de eigen colleges geïnformeerd en betrokken bij de activiteiten van de samenwerking. De werkwijze voor de uitvoering van de MRA Agenda is hieronder uiteengezet. Deelregio’s
tafel is verantwoordelijk voor het realiseren van de ambi-
De basis van de MRA-samenwerking ligt in de zeven deel-
ties en het beoogde effect van de opdracht. Zij geeft rich-
regio’s (inclusief de beide provincies Noord-Holland en
ting aan de uitvoeringslijnen en stuurt op samenhang en
Flevoland):
resultaat. De MRA Agendacommissie is verantwoordelijk
•
Almere-Lelystad
voor de dagelijkse coördinatie van de samenwerking van
•
Amstelland-Meerlanden
de MRA.
•
Amsterdam
•
Gooi en Vechtstreek
•
IJmond
•
Zaanstreek-Waterland
wezenlijkt. Dit gebeurt in uitvoeringslijnen. Elke uitvoe-
•
Zuid-Kennemerland
ringslijn heeft twee bestuurlijke trekkers. Zij zijn verant-
Uitvoeringsorganisatie
Bestuurlijke ambities moeten uiteindelijk worden ver-
woordelijk voor de voortgang en voor het inbrengen van Door de aanpak van onderwerpen op het niveau van de
bespreekpunten vanuit de uitvoeringslijn op de bestuurlij-
deelregio’s te combineren met afstemming op het niveau
ke tafel. Daarnaast kent elke uitvoeringslijn een ambtelijk
van de MRA, wordt de MRA Agenda uitgevoerd. Elke
team dat verantwoordelijk is voor de in het jaarplan vast-
deelregio heeft zijn eigen karakteristieken en organisatori-
gestelde producten, de ambtelijke betrokkenheid vanuit
sche afspraken. Binnen de deelregio’s werken bestuurders
de deelregio’s, de verbinding met niet-MRA-partners, de
samen in lijn van de MRA Agenda.
samenhang met andere uitvoeringslijnen, het opstellen
Bestuurlijke tafels
van jaarlijkse werkplannen en de verantwoording over de activiteiten binnen de uitvoeringslijn.
Van groot belang is het zorgen voor samenhang binnen en tussen de opdrachten. De vier bestuurlijke opdrachten zijn
De MRA-deelnemers zorgen zelf voor de uitvoering van
elk gekoppeld aan een bestuurlijke tafel. De bestuurlijke
de MRA Agenda. Zij worden daarbij ondersteund door
MRA Agenda 2020-2024
33
een klein MRA Bureau. De belangrijkste taken van het
de besluitvormingsprocessen en -structuren van de
MRA Bureau zijn het faciliteren van bestuurlijke besluit-
MRA-samenwerking. De samenwerking met partners
vorming, het (coördineren van het) uitvoeren van de MRA
kan variëren van werken in stevige coalities tot onder-
Agenda, het vergroten van de betrokkenheid van raads-
ling afstemmen. Ook kan de MRA opdrachtgever van
en Statenleden, het verbeteren van de transparantie en
uitvoerende partijen zijn. In de samenwerking met part-
communicatie en het verstevigen van de integraliteit van
ners in de regio speelt de Amsterdam Economic Board,
de samenwerking.
als verbinder tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen
Coalities per uitvoeringslijn
en overheden, een belangrijke rol. Andere belangrijke partners zijn het Rijk, de waterschappen, onderwijsin-
Niet alle MRA-deelnemers hoeven mee te doen met een
stellingen en de openbaarvervoerbedrijven. Tot slot zijn
uitvoeringslijn. Per uitvoeringslijn kan een coalitie worden
er opgaven in de MRA waar andere specifieke samen-
gevormd. Vanuit de coalitie worden de bestuurlijke trek-
werkingsverbanden of overlegorganen voor bestaan.
kers geleverd.
Concrete voorbeelden zijn Bestuurlijke Regie Schiphol
Samenwerking met partners
Het zwaartepunt van de samenwerking met partners ligt in de uitvoeringslijnen. Daarmee wordt de slagkracht vergroot en worden partners niet onnodig belast met
(BRS) en Bestuursplatform NZKG voor het Noordzeekanaalgebied. Waar nodig zal de MRA – al dan niet via haar deelnemers – deze platforms benutten om vraagstukken te agenderen.
Samenwerking Amsterdam Economic Board
De Amsterdam Economic Board speelt een belangrijke rol als verbinder tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden in de Metropoolregio Amsterdam. De MRA-overheden zijn dan ook prominent partner van de Board en verschillende MRA-bestuurders hebben zitting in de Board. De Board-organisatie zet in op het uitvoeren van strategische analyses en informatievoorziening, agendasetting op MRA-niveau van nieuwe (opkomende) thema’s, beweging creëren op transities door visie en leiderschap en het verbinden van partijen op concrete initiatieven. De Board werkt daarbij aan zes grootstedelijke uitdagingen: Circulaire economie, Energie, Mobiliteit, Digitale Connectiviteit, Gezondheid en Talent voor de toekomst. Veel uitdagingen passen naadloos op uitvoeringslijnen van de MRA Agenda. In de concrete initiatieven kunnen de Board en de MRA elkaar zodoende goed versterken, waarbij de MRA de overheidskant organiseert. Daarnaast is de Board als netwerk zeer relevant voor de MRA en werken we samen bij grote netwerkevenementen als de State of the Region. Zie ook: www.amsterdameconomicboard.com
MRA Agenda 2020-2024
34
Uitvoering: cyclisch en adaptief
rapportage, die meerdere keren per jaar wordt bijgewerkt.
De MRA Agenda is het koersbepalende document voor
Daarnaast worden de beoogde effecten van de inzet van
de regionale samenwerking. Richting wordt gegeven door
de MRA gemeten. Deze effecten zijn niet altijd te her-
de overkoepelende ambitie: werken aan een internationa-
leiden tot een specifieke actie vanuit de MRA, maar zijn
le economische topregio met hoge leefkwaliteit door te
wel het doel van de MRA-inzet onder de bestuurlijke op-
investeren in een toekomstbestendige en evenwichtige
drachten. Voor het meten van de beoogde effecten zal
metropool. Dit is vertaald naar de bestuurlijke opdrachten.
gebruik worden gemaakt van diverse bestaande monitors. We ontwikkelen tevens een monitor brede welvaart voor
In de uitvoering staan de uitvoeringslijnen centraal. De
de MRA geïnspireerd op de duurzame ontwikkelingsdoe-
uitvoeringslijnen vormen de basis voor het jaarlijkse werk-
len, de Sustainable Development Goals van de Verenigde
plan. In het werkplan wordt elke uitvoeringslijn uitgewerkt
Naties (zie bijlage). Daarmee kan ook duiding gegeven
in concrete acties, te behalen resultaten, (meerjaren)
worden aan de ontwikkeling van de MRA als internatio-
planning, benodigde middelen, organisatie en samenwer-
nale economische topregio met hoge leefkwaliteit en als
kingspartners. Ook worden de uitvoeringslijnen uitwerkt
toekomstbestendige en evenwichtige metropool. De be-
naar bijdrage aan de bestuurlijke opdracht en de overkoe-
vindingen worden gebundeld in een jaarlijkse State of the
pelende ambitie. In het jaarverslag wordt inzicht gegeven
Region-rapportage en gepresenteerd bij het gelijknamige
in de behaalde resultaten. Jaarlijks wordt daarnaast het
congres.
effect van de uitvoering gemonitord, waardoor bijsturing mogelijk is.
Financiering
Verantwoording
Op vier manieren wordt invulling gegeven aan transparantie, verantwoording en het betrekken van de gemeen-
Voor de uitvoering van de activiteiten van de MRA-samen-
teraden en Provinciale Staten. De eerste is dat regionale
werking leveren alle MRA-deelnemers een bijdrage. Voor
vergaderstukken online worden gepubliceerd. Zo kan ie-
de gemeentelijke deelnemers is dat een algemene bijdra-
dereen op een openbare website zien waar, wanneer en
ge per inwoner en voor provincies een bijdrage gelijk aan
waarover vergaderd wordt.
die van de grootste gemeente in die provincie. Naast deze basisfinanciering kan sprake zijn van extra (vrijwillige) bij-
Jaarlijks stuurt de MRA Regiegroep het jaarplan, de be-
dragen van MRA-deelnemers op de uitvoeringslijnen waar
groting en het jaar¬verslag van het samenwerkingsver-
zij veel belang aan hechten. Dit betreft dan veelal een bij-
band ter consultatie naar alle colleges, raden en Staten
drage voor het realiseren van projecten (investeringsbij-
van de deelnemende overheden. Hierbij wordt aangeslo-
dragen) of in capaciteit van medewerkers.
ten op de reguliere P&C-cyclus van de deelnemers in het voorjaar en het najaar.
De inhoud is leidend binnen de MRA-samenwerking. Het budget wordt dan ook voornamelijk ingezet voor het aan-
Daarnaast worden voor raads- en Statenleden door het
jagen en uitvoeren van de acties en het aanzwengelen van
jaar heen verschillende bijeenkomsten georgani¬seerd,
cofinanciering. Daarbij gaat het uiteindelijk om een veel-
zoals de Raads- en Statenleden Conferentie, het MRA
voud aan investeringen.
Congres en bijeenkomsten over specifieke onderwerpen
Monitoring
die spelen op (deel)regionaal niveau.
De MRA meet op twee verschillende niveaus de voortgang
Het MRA Bureau verzorgt tot slot informatievoorziening
van de uitvoering van de MRA Agenda. Allereerst worden
over de MRA-activiteiten via de website, een maandelijkse
resultaten gemonitord van de concrete acties binnen de
nieuwsbrief en een maandelijkse update voor gemeen-
uitvoeringslijnen. Over de bevindingen per uitvoeringslijn
teraden en Provinciale Staten. Op de website wordt actief
wordt jaarlijks gerapporteerd in de Jaarverantwoording.
over de voortgang van de MRA Agenda gecommuniceerd.
Ook wordt per uitvoeringslijn gewerkt met een (stoplichten)
MRA Agenda 2020-2024
35
Interview
Commissarissen van de Koning in de MRA:
‘Veel meer slagkracht mogelijk in de MRA’
De samenwerkende overheden in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) zouden veel meer gebruik moeten maken van elkaars kracht. Dat vraagt om een andere rol van de deelnemers, ook van de twee provincies, Noord-Holland en Flevoland. Wanneer die goed wordt gespeeld, kan de slagkracht van de MRA verder worden vergroot. Dat betogen de Commissarissen van de Koning van beide provincies, Arthur van Dijk (Noord-Holland) en Leen Verbeek (Flevoland) aan de vooravond van de lancering van de MRA Agenda 2.0. ‘We doen of iedereen gelijk is, maar onder de gelijken zijn we niet gelijk.’
Huis van Thorbecke
De CdK’s menen dat de provincies richting kunnen geven aan een andere rolverdeling in de MRA. In het MRA Convenant, dat de deelnemers aan de MRA in 2017 met elkaar hebben gesloten, staat dat gelijk-
MRA terug naar de Staten, gemeenten naar hun raden. Dat kunnen we steviger inkleden.’
Knopen doorhakken
De Flevolandse CdK Leen Verbeek (sinds 2008) sluit zich
waardigheid en respect voor elkaars rollen en be-
hierbij aan. ‘Een belangrijke rol van provincies in MRA-ver-
langen voorop staan in de samenwerking. Maar dat
band is om het gemeenten mogelijk te maken hun werk
neemt niet weg dat er nu eenmaal verschillen zijn,
goed te doen. Of het nu gaat om volkshuisvestelijke vraag-
zegt Van Dijk (sinds begin 2019 CdK in Noord-Hol-
stukken of mobiliteitsopgaven, de provincie heeft nu een-
land en vicevoorzitter van de MRA Regiegroep). Zo
maal een overkoepelende rol. Die zou niet knellend mogen
zijn er kleinere gemeenten en grotere gemeenten.
zijn. Dat is relevant in politieke zin, omdat er wel knopen
En bovendien: ‘Het is een mooi streven, dat iedereen
moeten worden doorgehakt. De provincie zou moeten dur-
gelijk is, maar zo is het Huis van Thorbecke helemaal
ven zeggen: Provinciale staten gaan nu echt een besluit ne-
niet ingericht. De provincie gaat met afspraken in de
men: díe kant gaan we op. Dat geeft helderheid.’
MRA Agenda 2020-2024
36
Interview
Van Dijk, instemmend: ‘Van ons kun je verwachten dat we commitment gaan halen bij de Staten. Daar zeg ik dan eerlijk bij dat we meer moeten brengen naar de MRA dan we halen: eerst delen, dan vermenigvuldigen.’ De MRA Agenda is de inhoudelijke basis van de samenwerking en is echt een uitvoeringsagenda, beseft Verbeek. ‘De kaderstellende discussie daarover met raden en Staten is beperkt en de uitvoering is aan de colleges. De bouwtekening komt van de MRA, maar de deelnemers zijn de timmermannen. Onze raden en Staten voelen echter te weinig sturing. We moeten opnieuw aan verwachtingenmanagement gaan doen.’
Positie van Amsterdam
Niet alleen de provincies, ook Amsterdam heeft een andere positie dan de andere MRA-deelnemers, zegt Van Dijk. ‘Amsterdam is de grootste en alles wat Amsterdam doet, heeft invloed op de regio. We hebben er alle belang bij om met Amsterdam om de tafel te zitten. Voor bijvoorbeeld een succesvolle lobby in Den Haag hebben we slagkracht nodig en moeten we met elkaar optrekken. Dan is het wel
‘Een belangrijke rol van provincies in MRAverband is om het gemeenten mogelijk te maken hun werk goed te doen’
fijn als Amsterdam en de provincies weten hoe zij zich ten opzichte van elkaar verhouden. Als we dat goed weten neer te zetten, dan snapt iedereen dat we niet hetzelfde zijn. Ver-
voorbeeld beter. Majeure agendapunten zoals het Marker-
antwoordelijkheid nemen komt op verschillende manieren
meer en de Markerwadden integreren onvoldoende in het
tot uiting, ook door ambtelijke inzet.’
debat over mobiliteit en wonen en cultureel erfgoed.’
Leiderschap
Om de integraliteit te bevorderen, zien de CdK’s een rol
In de zomer van 2019 bracht de commissie die de samen-
voor zichzelf weggelegd, maar ook voor de burgemeesters
werking in de MRA heeft geëvalueerd haar rapport uit. Een
in de Regiegroep. Gezamenlijk kunnen zij meer verantwoor-
van de aanbevelingen is dat Amsterdam meer leiderschap
delijkheid nemen om hun omgeving beter bij de MRA te
moet tonen. ‘Dat betekent niet dat Amsterdam meer moet
betrekken. ‘Trek als grotere gemeente ook je buurgemeen-
gaan doen’, zegt Van Dijk. ‘Leiderschap betekent juist dat je
ten erbij’, zegt Van Dijk. We moeten als overheden in be-
meer door anderen laat doen. Jouw inspirerend leiderschap
leid vertalen wat we hebben afgesproken. De MRA heeft
leidt ertoe dat anderen aan de slag gaan. Dat betekent
daartoe de instrumenten en de bevoegdheid niet. En neem
deelregio’s veel meer in hun kracht zetten. Zij zien elkaar
Provinciale Staten en gemeenteraden mee, dan zijn ze on-
vaker en hebben onderling samenwerkingsafspraken.’
derdeel van het succes.’
‘Er zit meer in’
Gedeputeerden van beide provincies zoeken elkaar ook onderling op, zegt Verbeek. ‘En ik ben zelf actief: de MRA is zó
Laten we niet vergeten dat heel veel in de MRA-samen-
belangrijk, die samenwerking is niet voorbehouden aan een
werking al goed gaat, benadrukt Verbeek. ‘We presteren
enkele gedeputeerde of portefeuillehouder. We agenderen
wel wat met elkaar. Tegelijkertijd heb ik het gevoel dat er
geregeld onderwerpen in het college van Gedeputeerde
meer in zit. De integratie tussen de platforms moet bij-
Staten om die collectief te bespreken.
MRA Agenda 2020-2024
37
4
Over de MRA en de 7 deelregio’s
De Metropoolregio Amsterdam is het samenwerkingsverband van de provincies Noord-Holland en Flevoland, 32 gemeenten en de Vervoerregio Amsterdam. Elke gemeente en deelregio brengt kwaliteiten in die het totaal versterken. De kracht van de MRA is de diversiteit, zowel economisch als stedelijk en landschappelijk. De MRA bestaat uit zeven deelregio’s. Elke deelregio kent
treedt de MRA-samenwerking niet in de formele relatie
zijn eigen historie en organisatorische afspraken. De ge-
tussen volksvertegenwoordigers en bestuurders. Door de
meenteraden en Provinciale Staten van de MRA-deelne-
aanpak van onderwerpen op het niveau van de deelregio’s
mers worden door de eigen colleges geïnformeerd en be-
in combinatie te brengen met afstemming op het niveau
trokken bij de activiteiten van de samenwerking. Daarmee
van de MRA wordt de MRA Agenda uitgevoerd.
IJmond 148.688 67.694
Zuid-Kennemerland 228.972 107.769
Zaanstreek-Waterland 350.266 152.349
Amsterdam 862.965 441.488
Amstelland-Meerlanden 349.337 151.450
MRA Agenda 2020-2024
Almere-Lelystad 285.797 117.054
Metropoolregio Amsterdam
Gooi en Vechtstreek 254.970 117.643
2,48 mln inwoners 1,16 mln woningen 38
Bruto Binnenlands Product in mln (2018)
€ 31.968
MRA 20,4%
Bruto Regionaal Product per deelregio in mln (2018)
Amsterdam
bijdrage €154.156
Gooi en Vechtstreek
€ 9.5
Nederland €756.948
IJmond
MRA €154.156
09
€ 7.421
Zaanstreek-Waterland Zuid-Kennemerland
2 .16
€9
Amstelland-Meerlanden
€ 78.325
69
€1
€
0.7
7.
00
1
Almere-Lelystad
Bron: Economische Verkenningen MRA
Banen
vs beroepsbevolking
(2018)
MRA 1.425.270
1.356.000 Amsterdam 653.030
Opleidingsniveau potentiële beroepsbevolking (2018)
26%
30%
61.710
Laag 25%
26%
IJmond
Midden
31%
Hoog
129.000
30%
106.600
25%
Gooi en Vechtstreek
22%
481.000
106.000
45%
Zuid-Kennemerland
43%
41%
34%
39%
36%
178.000
29%
132.280
40%
Zaanstreek-Waterland
88.880 124.000 49%
Almere-Lelystad
Bron: Banen, LISA; Beroepsbevolking, Economische Verkenningen MRA
MRA Agenda 2020-2024
34%
Amstelland-Meerlanden
25%
Almere-Lelystad
Zuid-Kennemerland
26%
Zaanstreek-Waterland
29%
IJmond
Amsterdam
MRA
259.830 184.000
Gooi en Vechtstreek
Amstelland-Meerlanden
36%
38%
154.000
41%
122.940
Bron: Economische Verkenningen MRA
39
Leeftijdsopbouw per (deel)regio 16% 16%
19%
20%
40%
23%
15%
41%
24% 41%
16%
MRA
ZaanstreekWaterland
IJmond
13% 13%
42% 39%
41%
19%
15%
17%
20%
27%
26%
34%
23%
Almere-Lelystad Amsterdam 18%
Zuid-Kennemerland
41%
17%
65+ jaar
24%
21%
35-65 jaar
17%
15-35 jaar
21% 41%
AmstellandMeerlanden
0-15 jaar
Gooi en Vechtstreek Bron: CBS
% Huishoudens tot lage inkomensgrens (2018)
% Werkloosheid (2018) Amsterdam 14%
Almere-Lelystad 9%
Amstelland-Meerlanden 6%
MRA 10% Gooi en Vechtstreek IJmond Zaanstreek-Waterland Zuid-Kennemerland 7%
Amsterdam 4,8% Gooi en Vechtstreek Zaanstreek-Waterland 3,9% Zuid-Kennemerland 3,2%
Almere-Lelystad 5,2%
MRA 4%
IJmond 2,8%
Amstelland-Meerlanden 2,2%
Bron: Economische Verkenningen MRA
Bron: CBS
MRA Agenda 2020-2024
40
Deelregio
ZaanstreekWaterland
Schans, polders met diverse, waterrijke landschappen en waardevolle veenweidenatuur en natuurlijk de rivier de Zaan als beeldbepalende drager. Traditioneel zijn economische clusters zoals de voedingsmiddelenindustrie, de logistiek, de nautische sector, de landbouw en de ambachtelijke maakindustrie goed ver-
Gemeenten in Zaanstreek-Waterland:
tegenwoordigd in de streek. Ook het toerisme is een be-
•
Purmerend
voorbeeld jaarlijks 1,5 tot 2 miljoen bezoekers. De kwaliteit
Waterland
waarde voor de Zaanstreek en de Metropoolregio Amster-
•
Zaanstad
langrijke economische factor. De Zaanse Schans trekt bij-
•
Edam-Volendam
van het open veenweidelandschap is van grote recreatieve
Wormerland
dam als geheel, nu en in de toekomst.
Landsmeer
De regio Waterland is een karakteristiek gebied met een
Beemster
binnen-en buitenland, een veelheid van woonmilieus en on-
• • • • • •
Uitgeest
Oostzaan
Karakteristiek
De deelregio Zaanstreek-Waterland bestaat uit verschil-
enorme recreatieve en toeristische aantrekkingskracht op dernemerszin. De rust en ruimte van het polderlandschap en dijken, haar vele fiets- en vaarroutes, havens en natuurlandschappen en rijkdom aan water- en weidevogels dragen daaraan bij.
lende en onderscheidende gebieden: Zaanstreek en Waterland. De gemeente Uitgeest, landschappelijk gezien
Daartussen de vele historische (lint)dorpen en monumen-
gelegen in het overgangsgebied van strandwallen en het
tale stadscentra zoals Monnickendam en vestingsteden
polderlandschap, heeft zich in MRA-verband bij deze deel-
Purmerend en Edam. Dagtoerisme, het ‘oude Holland’
regio aangesloten.
met haar klederdrachten in Volendam en Marken en werelderfgoederen de Beemster en de Stelling van Amsterdam.
De Zaanstreek kenmerkt zich door een van oudsher bijzon-
Deze karakteristieke waarden worden gecombineerd met
dere mix van wonen en werken. Het is een streek met veel
alle denkbare woonmilieus, van stads tot dorps en landelijk
cultuurhistorisch en industrieel erfgoed, zoals de histori-
wonen, het meest intensieve busnetwerk en ruimte voor on-
sche lintbebouwingen, herkenbare verkavelingsstructuur,
dernemen, van agrarisch tot industrieel.
gebouwde en archeologische monumenten, de Zaanse
MRA Agenda 2020-2024
41
Deelregio
IJmond Gemeenten in IJmond: •
Velsen
•
Heemskerk
•
Beverwijk
Karakteristiek
De IJmond heeft een sleutelpositie als het gaat om bouw
De IJmond is de nautische toegangspoort tot Amsterdam.
en onderhoud van offshore wind. Daarnaast kent deze
De economische ruggengraat van de IJmond wordt
deelregio door de ligging aan het Noordzeekanaal en
gevormd door het Noordzeekanaalgebied, de zeehaven
twee rijkswegen een sterke logistieke sector, innovatieve
en Tata Steel. In de MRA is de IJmond het centrum van
tuinbouw en de IJmond heeft specifieke kwaliteiten als het
productie, ontwikkeling en innovatie en de deelregio
gaat om recreatie en toerisme, zoals de Beverwijkse Bazaar,
huisvest de opleiding in de maakindustrie. Daarmee is de
IJmuiden aan Zee, Wijk aan Zee en het recreatieschap
IJmond de Techport van de MRA.
Spaarnwoude.
In de Techport Techniekcampus werken bedrijfsleven,
De IJmond kenmerkt zich verder door de kust, het Nationaal
onderzoek en onderwijs en overheid samen om de
Landschap van de duinen en een landgoederenzone. Dit
innovatiekracht van de maakindustrie te versterken en
zijn waardevolle en unieke kwaliteiten die bijdragen aan
technisch onderwijs te stimuleren.
het leefklimaat van de MRA.
MRA Agenda 2020-2024
42
Deelregio
ZuidKennemerland
De
economie
in
Zuid-Kennemerland
wordt
vooral
gekenmerkt door een groot aandeel van de zakelijke dienstverlening, (semi-)overheidsorganisaties (provincie, rechtbank, InHolland en zorg), detailhandel en de creatieve sector. Onderscheidend zijn daarbij culturele voorzieningen als het Frans Hals Museum, de Hallen Haarlem en Teylers Museum en de positie van Haarlem als
Gemeenten in Zuid-Kennemerland:
een van de beste winkelsteden van Nederland. Daarnaast
•
Heemstede
groeiende, toeristische bezoekersstroom. Dit vraagt om
Zandvoort
zowel voor toeristen als inwoners, en zowel per openbaar
Karakteristiek
Zuid-Kennemerland heeft een relatief hoogopgeleide
stad Haarlem, de landgoederenzone in de Binnenduinrand
valt in de Haarlemse regio vooral de dynamiek op van
•
Haarlem
vormen Haarlem en Zandvoort een trekpleister voor een
•
Bloemendaal
toenemende aandacht voor een goede bereikbaarheid,
•
Door de ligging aan de Noordzee en met de historische en het recreatiegebied Spaarnwoude biedt de deelregio Zuid-Kennemerland de MRA een uniek en aantrekkelijk vestigingsklimaat met ruime mogelijkheden voor recreatie. De combinatie van kust, het metropolitane landschap, cultureel erfgoed en het hoogwaardige woonmilieu kenmerken de ruimtelijke structuur.
MRA Agenda 2020-2024
vervoer als per auto en fiets.
bevolking en een toenemend aantal expats. Recent nieuwe ondernemingen en start-ups op het gebied van circulaire economie en nieuwe, creatieve technologieën. De ontwikkeling van het 3D-print Excellence Centre, Waarderpolder en de concentratie van muziekindustrie rond het conservatorium InHolland en het Patronaat zijn daar voorbeelden van.
43
Deelregio
AmstellandMeerlanden Gemeenten in Amstelland-Meerlanden: •
Haarlemmermeer
•
Aalsmeer
• • • •
Amstelveen Uithoorn Diemen
Ouder-Amstel
Karakteristiek
De deelregio Amstelland-Meerlanden neemt een stevige
Meerlanden diverse hoog gewaardeerde woonmilieus.
positie in binnen de MRA. De mainports Schiphol en
Van stedelijke appartementen tot historische kernen en
Greenport Aalsmeer zijn belangrijke motoren van onze
landelijk wonen, aangevuld met hoogwaardige culturele
nationale
voorzieningen, detailhandel en liggend in een rijk
economie;
bronnen
van
werkgelegenheid
en brandpunten van internationaal transport. Zakelijke
geschakeerd landschap.
dienstverlening en een vitaal MKB complementeren deze kracht.
Van buitenplaatsen langs de Amstel, recreatie bij de Westeinderplassen, Ouderkerkerplas, Diemerscheg en
Goed
aandeel
Amsterdamse Bos, natuurschoon in de Ronde Hoep,
internationale kenniswerkers zijn de menselijke motoren
opgeleide
inwoners
en
de weidsheid van de Bovenkerkerpolder tot nieuwe
van Amstelland-Meerlanden. Ruimtelijk biedt Amstelland-
landschappen als Park 21.
MRA Agenda 2020-2024
een
hoog
44
Deelregio
Gooi en Vechtstreek
typen kernen met ieder een eigen identiteit. Het hart van de mediavalley ligt in Gooi en Vechtstreek. Sectoren zoals ICT, zorg, recreatie en groothandel maken ook een belangrijk onderdeel uit van de economie. Het landschap van Gooi en Vechtstreek is speciaal en heel divers. Er is bos, heide, open weilanden, historische
Gemeenten in Gooi en Vechtstreek:
buitenplaatsen
en
water,
zoals
het
Naardermeer,
•
Gooise Meren
Verschillende gebieden hebben een nationale of zelfs
Wijdemeren
landschapstypen en de kwaliteit daarvan, in een relatief
Laren
Vechtstreek uniek.
•
Hilversum
het plassengebied, het IJmeer en het Gooimeer.
•
Huizen
internationale beschermde status. De verscheidenheid aan
Weesp
klein gebied in de verstedelijkte Randstad, maken Gooi en
• • • •
Blaricum
Karakteristiek
Gooi en Vechtstreek is de groenblauwe verbinder van de dichtbevolkte stedelijke regio’s Amsterdam, Almere, Amersfoort en Utrecht. Met hoogwaardige voorzieningen is Gooi en Vechtstreek een prettige plek om te wonen, werken en recreëren. De woonomgeving is organisch gegroeid. Dit heeft geleid tot een grote variatie in woonmilieus. Er zijn verschillende
MRA Agenda 2020-2024
Gooi en Vechtstreek verbindt de metropool Amsterdam met de regio Utrecht. Via treinverbindingen en via de wegen als A1 en A27 en het landschap, maar ook in economische en bestuurlijke relaties. De gemeenten Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Weesp en Wijdemeren werken samen in het intergemeentelijk samenwerkingsverband Regio Gooi en Vechtstreek. Deze organisatie coördineert de inbreng en inzet voor de MRA.
45
Deelregio
Almere-Lelystad Gemeenten in Almere-Lelystad: • •
Almere
Lelystad
Karakteristiek
In de oostflank van de MRA ligt het nieuwe land van de Flevopolder, met daarin Almere als de tweede stad van de MRA en Lelystad. Deze deelregio kent een eigen kenmerkende demografische opbouw met een relatief jonge samenleving, relatief veel middelbaar opgeleiden en een identiteit van pionieren. De zware infrastructuur van een mainport ontbreekt, er is een sterkere relatie met landbouw, landschap, natuur en water, en er ligt nog veel nadruk op de woonfunctie. In dit nieuwe land zijn moderne architectuur, landbouwgebieden met windmolens en landschappen zoals Nationaal Park Nieuw Land en de Marker Wadden belangrijke beeldbepalers, die veel mogelijkheden tot toerisme en recreatie bieden. De economie wordt momenteel gekenmerkt door logistiek, high tech materials, life science en agrofood. Het economische profiel van dit deel van de MRA is echter nog volop in beweging. De ambitie is daarbij dat de regio
MRA Agenda 2020-2024
functioneert als center of excellence voor de transities (energie, logistiek, circulair en digitaal); nieuw land biedt ruimte voor de economie van morgen. De Floriade 2022 is hier een perfect voorbeeld van. De steden Almere en Lelystad zijn ook nog volop in ontwikkeling. Door de verbeterde bereikbaarheid (spoor, wegen, Lelystad Airport en havenontwikkeling) komen deze steden dichter bij Amsterdam/Schiphol en ook bij Noord-Nederland te liggen. Langs deze nieuwe corridor is veel ruimte voor wonen, bedrijven en recreatieve en maatschappelijke functies. Er ligt zodoende een voortgaande uitdaging en een geweldige kans om de deelregio een structuurversterkende rol te laten vervullen voor de gehele MRA, als woongebied, als economisch deelgebied en als gebied met nieuwe natuur en landschappen.
46
Deelregio
Amsterdam Karakteristiek
Amsterdam groeide in de zeventiende eeuw uit tot centrum
die het menselijke kapitaal vormen voor de groeiende
van internationale handel, waar dagelijks grote stromen
kenniseconomie. De geschiedenis als handelsstad is terug
mensen, goederen, informatie en geld samenkomen. De
te vinden is in de grote lucht- en zeehaven en de met
met de handel gepaard gaande openheid resulteerde
Amsterdam geassocieerde vrijheid terug in de aanwezige
in een hoge mate van tolerantie en diversiteit onder de
culturele- en recreatie-industrie.
bevolking. Hoewel hoofdstad, is Amsterdam vanouds een stad van De
geschiedenis,
cultuur
en
welvaart
maken
dat
burgers. Het zit diep in de Amsterdamse ziel te waken voor
Amsterdam een grote aantrekkingskracht heeft, in binnen-
te grote verschillen tussen arm en rijk. We zien dat terug
en buitenland. De openheid en aantrekkingskracht maken
in de zorgvuldige planning en ontwerp, waar Amsterdam
Amsterdam tot een centrum van kennis, onderzoek en
wereldwijd om bekend staat. Amsterdam is voor de regio
innovatie. De universiteiten, scholen, kennisintensieve
en daarbuiten de stad van mogelijkheden.
bedrijven en Amsterdamse ambiance trekken jongeren
MRA Agenda 2020-2024
47
De MRA en de Sustainable Development Goals Alle 193 leden van de VN, waaronder Nederland, tekenden in 2015 voor een pakket van 17 doelstellingen dat in 2030 gerealiseerd moet zijn. Deze Sustainable Development Goals (SDG's) geven tot het jaar 2030 richting aan de wereldwijde actie voor duurzame ontwikkeling. Ze hebben betrekking op de grote wereldwijde veranderingen en meest urgente mondiale uitdagingen zoals mensenrechten, economische groei, vrede en veiligheid, klimaat. Alle 17 doelen (de Global Goals) bevatten subdoelen die direct of indirect raken aan het dagelijkse werk van lokale en regionale overheden.
In de MRA Agenda zijn de sustainable development goals niet expliciet meegenomen. Wel werken we met de agenda volop aan het realiseren van meerdere van de doelen. Centraal staat daarbij doel 11: duurzame steden en gemeenschappen. Met de opdrachten werken we daarnaast aan duurzame energie (doel 7), economische groei (doel 8), innovatie en infrastructuur (doel 9), verantwoorde consumptie en productie (doel 12), klimaatactie (doel 13), leven op het land (doel 15), sterke publieke diensten (16) en partnerschappen om doelstellingen te bereiken (17). Zie ook: www.sdgnederland.nl.
Opdracht 0
De samenwerking verder versterken
Opdracht 1
Werk maken van een veerkrachtige, inclusieve en schone MRA-economie
Opdracht 2
Bouwen voor de woningbehoefte en met groei de leefkwaliteit van het geheel versterken
Opdracht 3
Vaart maken met het metropolitaan mobiliteitssysteem
MRA Agenda 2020-2024
48
Dit is een uitgave van het MRA Bureau Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren) 1077 XX Amsterdam info@metropoolregioamsterdam.nl www.metropoolregioamsterdam.nl