b1-concept-jaarstukken-gemeente-purmerend-2024

Als gevolg hiervan is een uitvoeringsplan voor urgente vragen in de jeugdzorg opgesteld, met als doel om te besparen op de jeugdzorgbudgetten en de kwaliteit van de jeugdzorg te verbeteren. We zetten in op een versnellingsteam om uithuisplaatsingen te verminderen, het aantrekken van expertise op de Wet langdurige zorg, het structureel borgen van preventieve jeugdbescherming en het verhogen van beleidscapaciteit. • In 2024 hebben we een dashboard ontwikkeld om beter inzicht te krijgen in interne jeugdzorgdata. Nauwkeurige cijfers geven inzicht in budgetten en effecten, waardoor we gerichter kunnen sturen en focus kunnen aanbrengen binnen preventieve en specialistische inzet. • Vanwege personeelstekort in beleidscapaciteit, zoals omschreven in de memo ‘Formatie uitvoering urgente vragen jeugdzorg’ (16 januari 2025), zijn enkele ambities in 2024 niet volledig gerealiseerd. Deze nemen we mee in de uitvoering en plannen voor 2025, zoals het trainen van professionals op het gebied van complexe scheidingen. • In 2023 is het proces rondom persoonsgebonden budget (PGB) aangescherpt. We zien het effect hiervan in 2024 terug, want het aantal PBG-aanvragen is afgenomen. • Als onderdeel van ‘Thuis van Noordje’ zijn in 2024 regionale werkgroepen gestart voor kleinschalig wonen en intensief, ambulante hulpverlening om uithuisplaatsing te voorkomen.

• We hebben in 2024 weer deelgenomen aan de landelijke pleegzorgcampagne. Om meer pleegouders te werven, hebben de organisaties een folder ontwikkeld die op verschillende plekken in de regio te vinden is. • We zijn in Zaanstreek-Waterland gestart met de proeftuin, in het kader van het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming. Vooralsnog start deze alleen in de gemeenten Zaanstad en Waterland. In 2025 wordt duidelijk wanneer andere regiogemeenten aanhaken op de proeftuin. De werkwijze van team Preventieve Jeugdbescherming wordt hier als benchmarkt in meegenomen. Onderwijs Kinderen krijgen optimale ontwikkelkansen en groeien veilig op. Hun ontwikkeling door de jaren heen verloopt volgens een doorlopende leerlijn . Onderwijs, zorgprofessionals en gemeente signaleren vroegtijdig wanneer kinderen extra hulp nodig hebben. 29

• Docenten in het primair onderwijs hebben de training en vervolgtraining Rots en Water gevolgd. Hierdoor kunnen zij elementen uit de sociale vaardigheidsmethode toepassen tijdens de (gym)lessen. Dit draagt bij aan het vergroten van de sociale en emotionele competenties van kinderen. • In samenwerking met NKT, P3 en de Purmaryn hebben 19 scholen (28 klassen) hun eindmusical opgevoerd in de Purmaryn en P3. De musical De nagellak van meester Jak was door het NKT geschreven voor en over Purmerend, waarbij een gratis bezoek aan het Purmerends Museum mogelijk was. • In het leerlingenvervoer wordt ingezet op zelfredzaamheid door ouders en kinderen te stimuleren zoveel mogelijk zelfstandig naar school te gaan. Dit gebeurt bijvoorbeeld door het inzetten van OV-coaches. Ook wordt er binnen de afstandsgrens van 6 kilometer van de woning naar school, gewerkt met opstapplekken om het vervoer zo efficiënt mogelijk in te richten en ouders meer in contact met elkaar te laten komen. • In mei is opnieuw een regionaal netwerkmoment georganiseerd met pedagogisch medewerkers van de kinderopvang, intern begeleiders (IB’ers) van de kleuterklassen en het CJG om te praten over een doorgaande leerlijn en schoolrijpheid.

• De pilot waarbij jongekindspecialisten van de Prinsenstichting gedragsproblematiek op reguliere peuteropvang ondersteunen, is regionaal bekrachtigd in een addendum op de raamovereenkomst specialistische jeugdzorg. Deze inzet zorgt ervoor dat kinderen op de juiste plek in het onderwijs doorstromen. • De pilot rondom de voorschools maatschappelijk werker (VSMW) die in mei 2023 is gestart, is in het najaar geëvalueerd met het CJG. De VSMW heeft als doel om een betere verbinding te maken tussen gezin, buurt en onderwijs (in dit geval de voorscholen), aanvullend op de jeugdverpleegkundigen. Uit de evaluatie blijkt de meerwaarde van de VSMW als het gaat om thema’s als schoolrijp en onderstimulering. • In 2024 het onderwijszorgarrangement Buiten Gewoon Leren jonge kind (BGL jonge kind) voorbereid. Dit arrangement is bedoeld voor kinderen van 7 tot 11 jaar die om verschillende complexe redenen niet naar school durven, kunnen, mogen of willen en waarvoor nu geen passend onderwijs beschikbaar is. Het is een samensmelting van onderwijs, zorg en dagbesteding in een groene omgeving, met als doel het kind weer tot zijn recht te laten komen in een vorm van onderwijs. Er zijn concrete werkafspraken gemaakt om in 2025 de eerste groep te starten. • Het regionale convenant Veilige School is op 13 september 2024 ondertekend.

Hieruit is de Purmerendse VIOS-aanpak (Veilig in en om de school) voortgekomen, een aanpak waarin scholen, het samenwerkingsverband VO, Clup Welzijn, de politie en de gemeente, samenwerken aan een veilige schoolomgeving. De aanpak berust op een aantal pijlers: versterking van de regionale samenwerking, kennisontwikkeling voor ouders, jongeren en professionals en effectieve hulpverlening. In 2024 hebben we kennisbijeenkomsten georganiseerd voor ouders over online gezond en veilig opgroeien, trainingen voor onderwijsprofessionals om signalen van jeugdcriminaliteit te herkennen en te voorkomen en de samenwerking opgezet tussen handhavers en het voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. • De voorbereidingen zijn getroffen voor een nieuwe locatie voor nieuwkomersonderwijs aan de Gorslaan, bedoeld voor kinderen van 10 tot 17 jaar. Dit wordt een combinatie van basis- en voortgezetonderwijs, om de druk op te vangen die we het afgelopen jaar hebben ervaren. Afhankelijk van de instroom is het plan om ongeveer 6 klassen in te richten voor zo’n 90 leerlingen.

30

Sport Sporten verbindt, is leuk en gezond. Sportverenigingen en ondernemende sportaanbieders hebben een belangrijke sociale en maatschappelijke functie. We hebben hen geholpen bij het leggen van verbindingen om zo meer mensen te stimuleren om te bewegen en te sporten. Dit zorgt voor vreugde en een gezondere levensstijl. • We hebben de Sportvisie en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) uitgevoerd via de programma’s Sportakkoord en Brede Regeling Combinatiefunctionarissen. Aanvullend zijn sporten beweegactiviteiten opgenomen in verschillende andere programma’s binnen GALA. • Door de Nota Omgevingskwaliteit aan te passen hebben sportclubs de mogelijkheid gekregen om sponsoruitingen vanaf de sportaccommodaties naar de omgeving te richten, waardoor zij meer mogelijkheden hebben om inkomsten te werven. • We hebben verenigingen ondersteund in hun ontwikkeling naar vereniging 2.0 door het integreren van multi-sporttoepassingen, zoals virtual reality en augmented reality, en met de ondersteuning van Spurd. • Door in te zetten op een goede samenwerking tussen maatschappelijke instellingen, zoals onderwijs, de GGD, sportverenigingen en -aanbieders, Spurd en de jeugdzorg, is de doorverwijzing naar sportaanbieders versterkt. Daarbij is gezorgd voor meerdere verbindingen met (kwetsbare) doelgroepen en activering tot sport en bewegen.

• Vitale sportaanbieders (zowel commercieel als niet-commercieel) hebben, dankzij de inzet van het sportakkoord en een goede samenwerking, de verbinding kunnen leggen met maatschappelijke projecten. • Er zijn voorbereidingen gedaan voor de nieuwe sporthal de Karekiet en een tijdelijke sporthal bij VPV Purmersteijn. Hierdoor sluiten wij beter aan op de capaciteitswens voor binnensporten en beweegonderwijs. • De uitbreiding van het Leeghwaterbad met een hybride zwembad is vastgesteld. • We hebben ingezet op esports en gaming om samen met de ondernemende sportaanbieders en sportverenigingen de maatschappelijke verbinding met jeugd en jongvolwassenen te versterken, en de digitale en niet-digitale sportwerelden met elkaar te verbinden. • We hebben samen met Spurd en de Sportraad 3 huldigingen georganiseerd om topsporters te eren en te waarderen. Kunst en cultuur Kunst en cultuur dragen in belangrijke mate bij aan een goed leefklimaat. Cultuur prikkelt, inspireert, creëert ruimte voor verbeelding, vormt identiteit en geeft kleur aan het leven. Ook zorgt het voor verbinding en het vergroot de gemeenschapszin. Dit draagt bij aan de leefbaarheid en de identiteit van onze gemeente. • In 2024 is een cultuurvisie met bijbehorende uitvoeringsagenda opgesteld (vastgesteld: januari 2025) in nauwe samenwerking met de culturele partners en overige betrokken (maatschappelijke) partners.

Hierdoor ligt er een breed gedragen visie met een concreet actieplan voor de komende jaren, zodat we richting kunnen geven aan kunst en cultuur in onze gemeente. • We hebben ingezet op het vergroten van de bekendheid van het cultureel aanbod, onder andere door de verbinding met de beleidsterreinen economie en toerisme te versterken. Cultuur heeft een prominente plek in de nieuwe toerisme- en recreatievisie. Ook zijn culturele partners gestimuleerd om culturele activiteiten op te nemen in de UITagenda van Laag Holland, zodat het cultureel aanbod beter vindbaar is voor inwoners en bezoekers.

31

• We zijn met culturele partners in gesprek gebleven over de toekomstbestendigheid van het culturele veld, zodat blijvend wordt gewerkt aan een divers en kwalitatief hoogwaardig cultureel aanbod. De risico’s en kansen zijn meegenomen in de cultuurvisie en bijbehorende acties voor de komende 4 jaar. • We hebben ingezet op het behoud van vrijwilligers en het aantrekken van nieuwe vrijwilligers. De samenwerking met NewBees om inburgeraars te koppelen aan culturele organisaties, is hier een voorbeeld van. Daarnaast hebben meerdere culturele partners vrijwilligers geworven via de vrijwilligerswebsite van Purmerend. • Ook in 2024 is ingezet op de versterking van het onderwijs met sport- en cultuurlessen, zodat alle kinderen kennis maken met verschillende vormen van kunst en cultuur. Meerdere culturele partners bieden hun cultuureducatieve aanbod inmiddels via een gezamenlijke flyer aan bij het onderwijs, waardoor de mogelijkheden voor cultuureducatie beter vindbaar zijn. Daarnaast is in 2024 besloten om ook voor de periode 2025-2028 mee te doen aan het Rijksprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit. Dit zorgt ervoor dat er de komende 4 jaar Rijkssubsidie beschikbaar komt om cultuureducatie in de gemeente verder te bevorderen. • We hebben ingezet op het vergroten van culturele participatie van bijzondere doelgroepen.

Zo was er onder andere een aparte filmmiddag voor jonge mantelzorgers en hebben inburgeraars onder meer het Purmerends Museum bezocht. In de cultuurvisie is bovendien de ambitie opgenomen om de culturele participatie van kwetsbare inwoners te vergroten. Hiervoor is onder andere gesproken met leden van de Adviesraad Sociaal Domein. De komende jaren wordt dit verder opgepakt met concrete acties, zoals het vermelden van informatie over toegankelijkheid op de websites van alle culturele partners. Het doel is om drempels voor cultuurbezoek en cultuurdeelname zoveel mogelijk te verlagen. Gezondheid Purmerenders, die zoveel mogelijk bewust en gezond leven, dat is het streven. Voor jong en oud. Zo proberen we ouders te stimuleren om gezond te koken voor hun kinderen, zodat het letterlijk met de 'paplepel' wordt ingegoten. We gaan door met de BabyGroenteTas en bekijken samen met de coalitie Kansrijke Start hoe we nog meer ouders kunnen bereiken. • Vanuit Kansrijke Start is in november opnieuw een netwerkmoment georganiseerd, waarbij we zien dat steeds meer organisaties in de geboortezorgketen aansluiten. • In het najaar zijn contracten afgesloten met verschillende organisaties om een kosteloze en laagdrempelige zwangerschapscursus te organiseren, zodat zwangeren elkaar hier kunnen ontmoeten en goed voorbereid de bevalling en het ouderschap in gaan.

• Er zijn opnieuw 2 voorstellingen van De sTOPPERS aangeboden aan onze inwoners. Deze waren gratis en achteraf konden bezoekers bij professionals van Brijder meer informatie krijgen over het aanbod rondom stoppen met roken. Zo werden inwoners op weg geholpen bij het stoppen met roken. • We hebben in samenwerking met de regio uitvoering gegeven aan het Integraal Zorgakkoord. De samenwerking met andere gemeenten in de regio is versterkt en binnen Purmerend zijn er verschillende projecten gestart vanuit IZA-middelen. Deze zijn te vinden in het Jaarverslag activiteiten (SPUK) IZA 2024. • De leefstijlcoach heeft ongeveer 3 huisbezoeken gedaan bij gezinnen om hen te ondersteunen op het gebied van leefstijl. Daarnaast organiseerde zij activiteiten zoals Koken voor Kinderen, supermarktsafari’s en workshops. Hiermee verlaagde zij de drempel om een gezondere leefstijl aan te houden. 32

• Purmerend deed mee aan de 30dagengezonder-campagne. Deze campagne duurde een maand en stimuleerde inwoners door middel van activiteiten, een lezing en een startevenement om aan de slag te gaan met gezonde voeding, beweging en ontspanning. • Met Spurd en de leefstijlcoach organiseerden we in het Makado blind groenten proeven om aandacht te besteden aan gezonde voeding door middel van leuke activiteiten en het aanbieden van gezonde hapjes. • In het tweede deel van het jaar zijn gesprekken gestart om richting te geven aan de nieuwe Gezondheidsnotitie. • We hebben het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) uitgevoerd waar bovenstaande punten een uitwerking van zijn. Daarnaast hebben we door GALA onder andere alle basisschoolleerlingen een Dopper gegeven om water te drinken op school, fruitbomen kunnen plaatsen bij de Kinderboerderij, noodappeltjes kunnen leveren aan basisscholen en een bijdrage kunnen leveren aan de Marktstadrun. Wijkmanagement De dorps- en wijkmanagers zijn de ogen en oren in de wijken en dorpen. Steeds meer bewoners en ondernemers weten wat zij doen en kunnen hen gemakkelijk bereiken voor advies of informatie over dorps- en wijkaangelegenheden. Op deze manier worden bewoners meer in hun kracht gezet om zelf initiatieven te nemen in de wijk, weten bewoners elkaar te vinden en ontwikkelt de buurt zich in positieve zin.

• We ontwikkelen ons steeds meer als verbindings- en aanspreekpunt voor de dorpen en wijken van gemeente Purmerend. De dorps- en wijkmanagers zijn meer zichtbaar en bij uiteenlopende (complexe) maatschappelijke en fysieke ontwikkelingen een belangrijke gesprekspartner voor bewoners, ondernemers, instellingen, scholen en netwerkpartners . • Het afgelopen jaar zijn alle dorps- en wijkmanagers geconfronteerd met excessief geweld en een groot aantal explosies. Dit leidde in een aantal situaties tot ontwrichting van de samenleving in bepaalde buurten. De impact van deze explosies zijn voor een straat of buurt vaak enorm en brengen maatschappelijke onrust en angst met zich mee. Bij dergelijke gebeurtenissen heeft de dorps- en wijkmanager een regie-, een verbindende en een ontzorgende rol in de wijk. Dit vraagt een nauwe samenwerking met bewoners, Team Integrale Veiligheid, politie, woningcorporaties, GGD, slachtofferhulp en andere netwerkpartners. Dit heeft er ook toe geleid dat wij als gemeentelijke organisatie nog meer dan voorheen zichtbaar en benaderbaar zijn. • De werkwijze 'Werken in de Wijken' (WiW) is in een aantal wijken gestart, zoals in de Purmer en Overwhere. Het op wijkniveau samenbrengen van verschillende disciplines van de gemeente met werkers in de wijk zorgt voor sneller handelen richting inwoners. De dorps- en wijkmanagers hebben een actieve rol in deze werkwijze.

Zij zijn de spin in het web. • Dorps- en wijkmanagers worden steeds meer benaderd om te adviseren over vraagstukken die vallen onder diverse wetten zoals de Omgevingswet en de Huisvestingswet. Zorgfraude Het voorkomen van zorgfraude zodat het budget daadwerkelijk besteed wordt aan mensen die het nodig hebben. • In 2024 is ingezet op het voorkomen van zorgfraude. Dit heeft er onder andere toegeleid dat een landelijke zorgorganisatie is gestopt, zodat onze inwoners uiteindelijk de zorg krijgen die ze verdienen. Naast inzet op zorgorganisaties is het afgelopen jaar ook met succes gewerkt aan een aantal persoonsgebonden budgetzaken. 33

• Het afgelopen jaar hebben wij, naast controles op zorgfraude, vooral ingezet op de Participatiewet, Bestuurlijk Toezicht Prostitutie en de Huisvestingswet. Bij controles voor de Huisvestingswet moesten wij rekening houden met wettelijke termijnen. Dit kostte veel capaciteit, waardoor keuzes nodig waren en er minder inzet mogelijk was op de Jeugdwet. • In 2024 zijn consulenten getraind om signalen beter te kunnen herkennen.

Wat heeft het gekost PGR02

Realisatie 2023

Begroting 2024 primitief

Begroting 2024 bijgesteld

Realisatie 2024

Afwijking

Lasten

194.049

170.028

207.298

207.216

-82

Baten

-68.146

-36.516

-65.180

-66.330

-1.150

Saldo

125.903

133.512

142.118

140.886

-1.233

Het programma Samenleving heeft per saldo een voordelige afwijking van € 1.233.000. Dit komt door € 82.000 lagere lasten en € 1.150.000 hogere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

Realisatie 2023

Begroting 2024 primitief

Begroting 2024 bijgesteld

Realisatie 2024

Afwijking

Lasten

8.986

8.725

9.409

9.363

-46

Baten

-1.382

-1.327

-1.327

-1.483

-156

Saldo

7.604

7.398

8.082

7.879

-203

Lasten

10.129

9.589

10.224

10.364

141

Baten

-3.060

-2.085

-2.294

-2.335

-41

Saldo

7.068

7.504

7.929

8.029

100

1.207

1.551

1.629

1.767

138

1.207

1.551

1.629

1.767

138

Lasten

43.736

42.015

48.644

51.101

2.456

Baten

-102

-21

-41

-41

Saldo

43.634

41.994

48.603

51.059

BV021 Kunst en cultuur

BV022 Sport en recreatie

BV023 Wijkmanagement Lasten Baten Saldo

BV024 Jeugd

34

2.456

BV025 Onderwijs Lasten

13.354

12.627

14.681

14.341

-341

Baten

-3.821

-3.336

-3.813

-3.947

-134

Saldo

9.532

9.290

10.869

10.394

-475

Lasten

63.870

50.371

69.282

67.217

-2.065

Baten

-31.014

-4.653

-24.201

-24.602

-401

Saldo

32.856

45.719

45.081

42.615

-2.466

Lasten

52.768

45.150

53.429

53.063

-366

Baten

-28.767

-25.094

-33.503

-33.921

-418

Saldo

24.001

20.056

19.926

19.142

-784

Lasten

Baten

225

-225

-500

0

229

69

-46

-156

Lasten

Baten

141

-41

141

-41

BV026 Maatschappelijke ondersteuning

BV027 Werk en inkomen

Afwijkingen beleidsveld Kunst en cultuur BV021 Kunst en cultuur Bibliotheekvoorziening In 2024 hebben wij vanuit het rijk een bijdrage ontvangen voor de lokale bibliotheekvoorziening en het informatiepunt digitale overheid. Dit laat een hogere baat zien. De bibliotheek ontvangt deze bijdrage middels een subsidie dit zorgt voor hogere lasten. Herstelgelden bibliotheek Bij de Najaarsnota 2024 is er voor de bibliotheek een incidentele subsidie voor het inzetten van aanvullende herstelgelden gereserveerd van € 500.000. Door de afspraken met de bibliotheek en het verbeterde financiele resultaat is het niet nodig om deze gelden in te zetten (zie memo gemeenteraad 1607188 d.d. 09-01-2025) Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

Afwijkingen beleidsveld Sport en recreatie BV022 Sport en recreatie Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

35

Afwijkingen beleidsveld Wijkmanagement BV023 Wijkmanagement

Lasten

Baten

Loonkosten Er is een overschrijding van de loonkosten in het Maatschappelijk domein in 2024. Dit komt ten eerste door inhuur van personeel. Het inhuren van personeel is duurder dan vast personeel en daarnaast wordt er meer ingehuurd dan er formatieplaatsen zijn. Ten tweede is er een hogere doorbelasting van overige loonkosten. Voor het beleidsveld wijkmanagement betekent dit een overschrijding van het budget van € 153.000.

153

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

-15 138

0

Lasten

Baten

Afwijkingen beleidsveld Jeugd BV024 Jeugd Uitvoering Jeugdwet De trend van stabilisatie van het aantal jongeren in jeugdzorg lijkt doorbroken met een forse stijging van het aantal toewijzingen in 2024 ten opzichte van 2023 met circa 6%. Daarnaast neemt de trajectduur nog steeds toe wat langere trajecten tot gevolg heeft. Ook zijn de problemen complexer waardoor er intensievere en duurdere zorg nodig is en is er sprake van langere wachtlijsten. Dit alles leidt tot hogere kosten. De kosten op het beleidsveld jeugd zijn met 16,1% gestegen ten opzichte van 2023. Dit beeld is en blijft zorgelijk. De overschrijding binnen de uitvoering van de jeugdwet met € 2,6 miljoen ten opzichte van de bijgestelde begroting in de Najaarsnota 2024 heeft de volgende oorzaken: - Verblijf: De aantallen jeugdigen in verblijf stijgen niet hard, maar de kosten wel. Dit komt mede vanwege de omvorming naar kleinschalige woonvoorzieningen waardoor veblijfsplekken duurder worden. - (Niet) Duurzame zorg: Zowel bij duurzame indicaties (langer dan een jaar) als niet duurzame indicaties (korten dan een jaar) nemen de kosten toe door complexere problematiek waardoor er intensievere en duurdere zorg nodig is. - Maatwerkovereenkomsten: De kosten voor Maatwerk blijven stijgen. De toename van de complexiteit is hier één van de oorzaken van. Daardoor is het gecontracteerde aanbod vaker minder passend bij de zorg die nodig is.

- Gecertificeerde instellingen: De kosten nemen toe door stijgende aantallen jeugdigen met steeds complexere problematiek.

2.623

Lokale inzet Binnen lokale inzet is op een aantal onderdelen geld overgehouden, te weten; - Pilot ‘Verstevigen basis jeugd’: Een aantal onderdelen binnen deze pilot zijn nog niet of nog niet volledig uitgevoerd mede door een tekort aan personeel. Daarom is er € 136.000 overgebleven van dit budget. - POH: Op het budget voor de Praktijkondersteuner Huisarsten Jeugd is € 101.000 overgehouden. Een aantal huisartsen heeft zich in 2024 aangesloten bij onze grootste samenwerkingspartner. Dit kon worden opgevangen zonder uitbreiding van uren, vandaar dat er budget is overgebleven in 2024. - Eigen Kracht: Stichting Sterker Samen en Stichting Eigen Kracht Centrale hebben in 2024 een uitbreiding van hun contract gehad om het zelfoplossend vermogen en de

36

-531

BV024 Jeugd

Lasten

Baten

veerkracht van gezinnen te vergroten binnen de mogelijkheden van het eigen netwerk. Van dit budget is € 294.000 overgebleven, waarbij voor € 282.000 budgetoverheveling naar 2025 is aangevraagd. Dit is een incidenteel voordeel omdat de verwachting is dat deze budgetten in de komende jaren wel benut gaan worden. Personeelskosten Er is een overschrijding van de loonkosten in het Maatschappelijk domein in 2024. Dit komt ten eerste door inhuur van personeel. Het inhuren van personeel is duurder dan vast personeel en daarnaast wordt er meer ingehuurd dan er aan formatieplaatsen is. Ten tweede is er een hogere doorbelasting van overige loonkosten. Voor het beleidsveld jeugd betekent dit een overschrijding van het budget van € 349.000.

349

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000.

15 2.456

Afwijkingen beleidsveld Onderwijs BV025 Onderwijs

Lasten

Baten

314

-314

-231

231

Achterstandenbeleid In 2024 zijn de uitgaven voor het onderwijsachterstanden beleid € 314.000 hoger dan de bijgestelde verwachting die verwerkt is in de Najaarsnota 2024. De gereserveerde gelden onderwijsachterstandenbeleid dekt deze extra uitgaven en dit zorgt voor een extra baat. De middelen vanuit het Rijk kunnen structureel worden doorgeschoven naar het volgende schooljaar. Nationaal Plan Onderwijs In 2024 zijn de uitgaven voor het nationaal plan onderwijs niet volledig uitgevoerd. Dit leidt tot een lastenverlaging van € 231.000 in 2024. De lasten worden gedekt uit een specifieke uitkering en dus dalen de baten met hetzelfde bedrag. De middelen van het Rijk kunnen ingezet worden tot 31 juli 2025 voor de betreffende interventies. Huisvesting Onderwijs Betreft de financiele afwikkeling voor de nieuwbouw van de Vlieger. Het krediet is vanwege ingebruikname van de nieuwbouw vorig jaar reeds afgesloten. Na de accountantsverklaring en het inmeetrapport is de nieuwbouw financieel afgerond en resteert er een voordeel van € 338.000.

-338

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

-86

-51

-341

-134

Lasten

Baten

Afwijkingen beleidsveld Maatschappelijke ondersteuning BV026 Maatschappelijke ondersteuning Noodfonds energie en huur

37

BV026 Maatschappelijke ondersteuning

Lasten

In 2023 hadden we een noodfonds van € 500.000 voor de ondersteuning van maatschappelijke partners voor energie en huurstijgingen. In 2023 hebben we het resterende budget van € 418.000 overgeheveld naar 2024. Dit omdat in 2023 bleek dat er nog niet veel van de noodsteun was toegekend omdat de maatschappelijke partners nog een te hoog eigen vermogen of te veel liquiditeiten hadden. In 2024 is er voor € 31.000 aan noodsteun toegekend. Op voorhand hadden we dit in het tweede jaar veel hoger ingeschat. Hierdoor hebben we een onderbesteding van € 387.000.

Baten

-387

Beschermd wonen In de najaarnota hebben we € 500.000 budget overgeheveld ten behoeve van de reserve tijdelijke woningen. Nu blijkt dat dit toch teveel is geweest. Hierdoor is een groot deel van de overschijding van € 774.000 ontstaan bij beschermd wonen.Daarnaast zijn we in de tweede helft van 2024 overgegaan van subsidies naar inkoop op beschermd wonen. Dit heeft geleid tot een hogere kostprijs en een hoger aantal mensen die geindiceerd zijn voor een beschermd wonen verblijfplek.

774

Specifieke uitkering bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraine Voor de opvang van de ontheemden van de Oekraine ontvangen we van het Rijk een vergoeding voor het aantal beschikbare opvangplekken (normbedrag * aantal beschikbare opvangplekken) en transitiekosten en verbouwingskosten van de opvanglocaties. In 2024 is zijn deze baten € 310.000. meer dan waar we in de begroting rekening mee hadden gehouden.De besteding voor de opvang van de ontheemden uit de Oekraine zijn € 3.518.000 lager dan begroot. De totale kosten worden volledig gedekt door de baten uit de Sisa bekostigingregeling opvang ontheemden uit de Oekraine. In totaal houden we €3,8 miljoen over. op deze regeling. Over deze € 3,8 miljoen mogen we zelf beslissen of we deze willen terug betalen aan het Rijk of willen houden. Het voorstel is om dit resultaat toe te voegen aan de Oekraine reserve i.v.m. toekomstige bestedingen en aangegane (huur) verplichtingen.

-310

-3.518

Hulp bij Huishouden De kosten van Hulp bij Huishouden zijn € 168.000 hoger dan begroot .We zien dat het aantal geïndiceerden nog steeds elk jaar toeneemt. Ten opzichte van 2024 zijn de kosten echter gestegen van € 10,7 miljoen naar € 11,7 miljoen. In 2024 hadden we de begroting aangepast naar € 11,5 miljoen. De oorzaak van de overschrijding is de stijging van het aantal cliënten met Hulp bij Huishouden.

168

Eigen bijdrage CAK WMO Er is in 2024 voor €1.019.000 aan eigen bijdragen Wmo van het CAK ontvangen. In de begroting zijn we uitgegaan van € 1.176.000. Omdat de CAK gelden op kasbasis worden verantwoord is hier moeilijk een inschatting van te maken. Hierdoor is er in 2024 een lagere baat van € 157.000.

157

Woonvormen De lasten voor de tijdelijke woningen zijn hoger uitgevallen dan verwacht. Dit wordt veroorzaakt door hogere onderhoudkosten met name bij de tijdelijke woningen aan de Verzetslaan en niet begrote waterlasten en onderzoekskosten voor de Etserstraat. Daar tegenover zijn er voor € 61.000 hogere huurinkomsten gerealiseerd.

156

Loonkosten Er is een overschrijding van de loonkosten in het Maatschappelijk domein in 2024. Dit komt ten eerste door inhuur van personeel. Het inhuren van personeel is duurder dan vast personeel en daarnaast wordt er meer ingehuurd dan er aan formatieplaatsen is. Ten tweede is er een hogere doorbelasting van overige loonkosten. Voor het beleidsveld maatschappelijke ondersteuning betekent dit een overschrijding van het budget van € 591.000.

38

591

BV026 Maatschappelijke ondersteuning

Lasten

Baten

Toegankelijkheid Om het belang en de aandacht voor een goede algehele toegankelijkheid te vergroten, zijn middelen beschikbaar gesteld om via een driejarige bewustwordingscampagne in te zetten op het thema algehele toegankelijkheid in meest brede zin. In 2023 zijn een aantal projecten niet afgerond en is een bedrag doorgezet naar 2024. In 2024 is hier deels invulling aan gegeven door een tekort aan personeel, waardoor een bedrag van € 195.000 is overgebleven.

-195

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

346

-248

-2.065

-401

Lasten

Baten

Afwijkingen beleidsveld Werk en inkomen BV027 Werk en inkomen Toeslagenaffaire De Toeslagenaffaire is een SiSa regeling waarbij de raming van de lasten gelijk is aan de raming van de baten. Tegenover de uitgaven die de gemeente doet, staan inkomsten van het Rijk om uitvoering te geven aan deze regeling. In de Najaarsnota 2024 zijn de lasten te hoog geraamd en daardoor ook de baten. Dit is voornamelijk veroorzaakt door lagere individuele tegemoetkomingen aan gedupeerden van de Toeslagenaffaire in 2024 dan verwacht. Per saldo heeft dit geen effect omdat de baten en lasten in evenwicht zijn.

225 -225

Participatie Bij participatie is een overschrijding van per saldo € 301.000 zichtbaar. Dit bestaat uit een hogere vergoedingen aan Werkom voor het participatiebedrijf. Purmerend heeft van een hogere instroom van kandidaten naar Werkom dan waar mee is begroot. De oorzaak hiervan komt met name door de toename van het aantal jongeren en statushouders en dat we sinds 2023 moeten afrekenen op werkelijke kosten omdat we anders geen gebruik kunnen maken van de koepelvrijstelling voor de omzetbelasting. Hierdoor is de op voorhand begrote verhouding van de kosten van Werkom ten behoeve van de participatie tussen Zaanstad en Purmerend in de realisatie anders geworden.

301

Maatschappelijke Begeleiding In 2024 hebben we € 185.500 aan extra incidentele middelen ontvangen voor de integratie als gevolg van de grote instroom van inburgeraars. Dit verklaart per saldo de onderbesteding van € 159.000 bij de maatschappelijke begeleiding.

-159

Elip gelden inburgering In 2023 hebben we geld ontvangen voor de hogere instroom van inburgeraars voor de inburgering. Hiermee worden gemeenten in staat gesteld alle inburgeraars passende ondersteuning te bieden en maatschappelijke begeleiding van inburgering plichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Dit bedrag was in 2023 niet benut en daardoor via resultaatbestemming doorgeschoven naar 2024. Echter in 2024 is dit geld ook niet besteed omdat we de bestedingen voor de inburgeraars ten laste van de specifieke uitkering kunnen verantwoorden.

-305

Trajecten In 2023 hebben we € 800.000 afkomstig van de ESF bijdrage via resultaat bestemming doorgezet naar 2024 voor de financiering van de ontwikkelbanen in 2024. Ook ter bekostiging van de verbetering van de CAO SW en 'Aan de slag'. Van dit bedrag is

39

-550

BV027 Werk en inkomen

Lasten

Baten

€250.000 besteed. Inmiddels is besloten in het raadsvoorstel 1604335 hiervan € 500.000 te gebruiken voor de financiering van de Stadspas in de jaren 2025 t/m 2029. ESF subsidie In 2024 hebben we een eenmalige extra ESF bijdrage ontvangen van € 190.000. In de begroting hebben we hier geen rekening mee gehouden. Deze subsidie is afkomstig van de EU ten behoeve van de reintegratie van de inwoners van de arbeidsmarktregio Zaanstreek-Waterland.

-190

Inburgering Voor de kosten van de Inburgeringsgelden ontvangen we een specifieke uitkering (SPUK). In de Najaarsnota hebben we rekening gehouden met € 822.000 aan zowel baten als kosten. Uiteindelijk hebben we € 1.055.542 aan kosten gemaakt. Deze kosten worden volledig gedekt door de baten uit de Spuk Inburgering.

-234 234

Bijzondere Bijstand In 2024 hebben we € 133.000 minder besteed aan de uitgaven voor de Bijzonder bijstand. De werkgelegenheid is toegenomen met als gevolg een lager aantal uitkeringen. Hierdoor is er onderbesteding op de BBZ uitkeringen. Er is echter tevens in 2024 voor € 144.000 meer teruggevorderd met betrekking tot de bijzonder bijstand dan waar we in de bijgestelde begroting rekening mee hadden gehouden.

-144 -133

Armoedebeleid In 2023 hebben we € 165.000 aan budget doorgeschoven naar 2024 voor de aanpak van geldzorgen, armoede en schulden en het tegengaan van kinderarmoede. De bestedingen zullen in 2025 gaan plaatsvinden. Dit o.a. voor de campagne geldzorgen en kinderarmoede en de aanpak van schuldhulpverlening voor ondernemers met schulden en de aanpak bereik vroegsignalering. Het reguliere budget van het armoedebeleid is in 2024 besteed.

-134

Loonkosten Er is een overschrijding van de loonkosten in het Maatschappelijk domein in 2024. Dit komt ten eerste door inhuur van personeel. Het inhuren van personeel is duurder dan vast personeel en daarnaast wordt er meer ingehuurd dan er aan formatieplaatsen is. Ten tweede is er een hogere doorbelasting van overige loonkosten. Voor het beleidsveld werk en inkomen betekent dit een overschrijding van het budget van € 716.000.

716

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

-111

-75

-366

-418

Reserves Reserve opvang ontheemden Oekraïne Er zijn geen onttrekkingen en toevoegingen van deze reserve gedaan. Het saldo van de reserve is ultimo 2024 € 10.000.000.

Voorzieningen Dit programma heeft geen voorzieningen.

40

Investeringen Bij 2 kredieten Leeghwaterbad diverse onderdelen is er in 2024 sprake van overschrijdingen. In 2021 is er een beschikking uitbetaald aan Stichting Spurd voor diverse onderdelen in het Leeghwaterbad. De kosten van de renovatie van de hal, inclusief het verplaatsen van de receptie en het realiseren van speedgates voor een snellere en doeltreffende toegang tot het Leeghwaterbad, zijn hoger uitgevallen dan begroot. Daarnaast is er in 2020 een beschikking uitbetaald aan Stichting Spurd voor diverse onderdelen in het Leeghwaterbad. In 2021 is er een brand ontstaan in een waterschakelkast in het Leeghwaterbad waardoor er een extra bedrag nodig was om de schade te herstellen. Stichting Spurd heeft deze kosten in eerste instantie voorgefinancierd. In 2024 is het bedrag wat nodig was om de schade te herstellen aan de waterschakelkast overgemaakt aan Stichting Spurd. De aanbesteding voor de renovatie van de kunstgrasvelden op het sportcomplex Flevostraat 50 is goedkoper uitgevallen (€ 83.888) omdat na opname van de technische staat van de constructie bleek dat de onderlaag niet geheel hoefde te worden vervangen. De oude onderlaag is opgewaardeerd waardoor er geen volledige vervanging van de onderlaag hoefde te worden uitgevoerd. Het krediet kan worden afgesloten in 2024.

Verder is het parkeerterrein aan de Westerweg 56B kwalitatief van dien aard dat renovatie van het parkeerterrein niet zal plaatsvinden. Hiermee kan het krediet worden afgesloten en valt een bedrag van € 56.906 vrij.

41

Programma 3

Wonen Visie We zorgen voor een aansprekende woningvoorraad in leefbare buurten waar het fijn is om te wonen. Er is voldoende variatie in woningtypen en prijsklassen, zowel in huur als koop. Zo kan iedereen in elke levensfase een passende woning vinden. Ook is er voldoende ruimte voor bijzondere doelgroepen en huishoudens met een specifieke woon(zorg)vraag.

Doelen en activiteiten Samen met onze partners werken wij aan deze visie door te sturen op onderstaande punten: • Een eerlijke verdeling van de sociale huurwoningen van corporaties. • Een gebalanceerde programmering van nieuwbouw- en transformatielocaties. Hierbij houden we rekening met de ligging en kenmerken van de locatie, de woningvraag van woningzoekenden (binnen en buiten Purmerend) en de behoeften van bijzondere doelgroepen en inwoners met een specifieke woon(zorg)vraag. Ook kijken we naar het beschikbare woningaanbod. De bouw van tijdelijke woningen kan onderdeel zijn van de plannen. Daarnaast blijft het bevorderen van de doorstroming van senioren, zowel in huur- als koopwoningen, een belangrijk aandachtspunt. • Het behoud en de samenstelling van de bestaande voorraad, zodat het aandeel en het aanbod van betaalbare huur- en koopwoningen en andere schaarse woningen en de leefbaarheid in de wijken zoveel mogelijk wordt beschermd. • Aandacht voor duurzaamheid en klimaatadaptatie in de bestaande voorraad en in nieuw te bouwen woningen. • In beeld brengen van de woonzorgopgave en het stimuleren van samenwerking tussen corporaties en zorgaanbieders om hieraan te voldoen.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan Wonen We zorgen voor passende woningen en bevorderen de doorstroming (bijvoorbeeld van senioren), zodat inwoners die het hardst een woning nodig hebben meer kans krijgen. Op de middellange termijn werken we aan voldoende beschikbare en betaalbare woningen en vitale, leefbare en inclusieve buurten met een gevarieerd woningaanbod. In heel Purmerend zetten we in op maximale woningbouw, volgens de 30-40-30-verdeling uit het coalitieakkoord: minimaal 30% sociale huur, 40% middeldure huur en koop en 30% vrije keuze. • In 2024 zijn 475 woningen opgeleverd, er waren 400 nieuwbouwwoningen gepland. Hiervan vallen ongeveer 90 in de categorie sociale huur, 140 in de middeldure huur/koop en 210 in de duurdere huur/ koop. Daarnaast zetten we in op het versnellen van de woningbouwopgave. • De nieuwe Woon(zorg)visie is met enige vertraging opgesteld in 2024 (deze ligt in maart 2025 ter besluitvorming voor aan de raad). Het ophalen van kennis en wensen bij inwoners, zorgprofessionals, woningcorporaties en (maatschappelijke) partners was een belangrijk onderdeel in het proces om tot de Woon(zorg)visie te komen. Gesprekken met verschillende 42

betrokken partijen en inwoners gaven inzicht in de belangrijkste uitdagingen en opgaven voor Purmerend op het gebied van wonen, welzijn en zorg. • De actualisatie van de Nota Kaders en Instrumenten wordt, vanwege de vertraging van de Woon(zorg)visie, in de eerste helft 2025 uitgevoerd. • De nieuwe Woon(zorg)visie vormt de basis van de toekomstige prestatieafspraken. Door de vertraging van de Woon(zorg)visie, is in overleg met de corporaties en de huurdersverenigingen besloten de huidige prestatieafspraken met 1 jaar te verlengen. • We hebben het sociaal woonakkoord met de corporaties uitgevoerd. • Er is een werkproces ingericht voor de uitvoering van de Wet goed verhuurderschap. Voor de wet Betaalbare huur, waarvoor de gemeente per 1 januari 2025 een handhavingsplicht heeft, wordt het werkproces in 2025 verder ingericht. Door het aantreden van een nieuwe minister in juli 2024 is het in maart 2024 ingediende voorstel voor de Wet versterking regie op de volkshuisvesting aangepast, waardoor het opstellen van lokaal beleid moest wachten. • In december 2024 is de raad geïnformeerd over het functioneren en de resultaten van de nieuwe woonruimteverdeling. In 2024 zijn er geen beleidsmatige, maar wel enkele technische aanpassingen aan de verdeelregels geweest. In 2026 volgt de eerste evaluatie van de per 1 januari gestarte regelgeving.

• Op basis van de evaluatie van de regionale 65+-verhuisvoordeelregeling is in 2024 samen met de corporaties besloten om enkele aanpassingen door te voeren. De leeftijdsgrens is verlaagd naar 55 jaar, het huurbehoud is vervangen door een 3-jarige huurgewenningsperiode en is het nu ook mogelijk te kiezen tussen een financiële verhuisvergoeding of een aantal uren hulp van een klussendienst bij de verhuizing. De nieuwe regeling is per 1 januari 2025 gestart. Er is gekozen om de regeling voorlopig niet op te nemen in de huisvestingsverordening, maar als onderdeel van een nieuw 2-jarig experiment. • We hebben het sociaal beheer in en rondom de tijdelijke woningen voortgezet, sturen bij waar nodig en zien toe op de exploitatie. • Ook afgelopen jaar hebben we binnen de Metropoolregio Amsterdam (MRA) samengewerkt om de woningbouw op elkaar af te stemmen en te versnellen. Hiervoor voeren we onder andere de Woondeal MRA uit met als doel dat er sneller en meer betaalbare huur- en koopwoningen worden gebouwd. • We continueerden de samenwerking binnen de MRA voor de huisvesting van aandachtsgroepen. Het doel is om te beschikken over voldoende betaalbare woningen voor alle aandachtsgroepen en deze groepen met de juiste zorg en ondersteuning evenwichtig te verdelen over gemeenten in de regio.

• We hebben samengewerkt met corporaties, zorgaanbieders en welzijnsorganisaties aan de woonzorgopgave in het Platform Wonen, zorg, welzijn Purmerend. We versterken het netwerk en delen plannen en ideeën op de initiatieventafel.

43

Wat heeft het gekost PGR03

Realisatie 2023

Begroting 2024 primitief

Begroting 2024 bijgesteld

Realisatie 2024

Afwijking

Lasten

622

996

1.081

1.143

62

Baten

-24

-130

-220

-162

58

Saldo

598

866

861

981

121

Het programma Wonen heeft per saldo een nadelige afwijking van € 121.000. Dit komt door € 62.000 hogere lasten en € 58.000 lagere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

Afwijkingen beleidsveld Wonen BV031 Wonen

Lasten

Baten

62

58

62

58

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

Reserves Reserve wonen Uit de reserve woonvisie is een bedrag van € 514.696 onttrokken. Dit is het saldo van de exploitatie tijdelijke woningen (programma 2) dat nadelig beïnvloed wordt door de afrekening met vorige beheerder en het later in gebruik nemen van de woningen aan de Kraggeveenstraat (maar wel de volledige kapitaallasten). Vanuit de besluitvorming bij de Najaarsnota is de reserve Woonvisie hernoemd in reserve Wonen en is € 500.000 gedoteerd om de reserve op niveau te houden. Per saldo is in 2024 € 14.696 onttrokken.

Voorzieningen Dit programma heeft geen voorzieningen.

Investeringen Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen in dit programma.

44

Programma 4

Milieu Visie We streven naar het behoud van een goed milieu en duurzaam gebruik van grondstoffen. Duurzame energieopwekking en vermindering van CO2-uitstoot vragen de inzet van iedereen om de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs 2015 haalbaar en betaalbaar te maken. Het afvalbeheer is ingericht met de focus op het zoveel mogelijk gescheiden ophalen van schone en goed recyclebare grondstoffen, en het minimaliseren van restafval wat verbrand moet worden. Daarbij zoeken we de balans tussen gebruiksgemak voor onze inwoners en het behalen van milieudoelstellingen, tegen maatschappelijk verantwoorde kosten.

Doelen en activiteiten Inzameling van afval en grondstoffen Een gemeente die werkt voor haar inwoners en ondernemers, met zoveel mogelijk vooraf gescheiden ingezamelde schone grondstoffen. Afvalbeheer is grondstoffenmanagement geworden en de overgang naar het grondstofdenken vraagt om anders ingerichte processen en communicatie. Ook preventie speelt een steeds belangrijkere rol. Het voorkomen van afval ligt niet langer alleen op het bord van de producenten, maar ook op het bord van de inwoners van Purmerend. Door slim kopen en consumeren, aangevuld met gescheiden weggooien van de grondstoffen, kan veel restafval voorkomen worden. Wij kunnen inwoners hierbij helpen door een makkelijk toegankelijk inzamelsysteem voor grondstoffen te bieden en ze goed en volledig te informeren over het waarom, het nut en de noodzaak van gescheiden inzameling en preventie. Ecologie We gaan de komende jaren op veel plekken bouwen en dat heeft grote invloed op de lokale natuur. Het is belangrijk om het leefgebied van beschermde soorten te verbeteren. Door het optimaliseren van het Natuurnetwerk kunnen ook andere planten en dieren daarvan profiteren. Verbeteringen in beheer en inrichting, zowel van gebouwen als het groen, dragen bij aan het behoud van waardevolle leefgebieden in de gemeente. Via onderzoek ontstaat een beter beeld van de voorkomende soorten.

In het gekoppelde Ambitiedocument Natuur Inclusief Bouwen komen uitgangspunten voor de bouw en ontwikkeling te staan die bijdragen aan het stedelijke klimaat en biodiversiteit. Uiteindelijk moeten inwoners, organisaties en bedrijven de natuur omarmen. Communicatie en participatie is een belangrijk aandachtspunt in de op te stellen Visie Ecologie. Er moet een koppeling zijn tussen het SMP en isoleren van woningen. In 2023 werden we geconfronteerd door uitspraak van de rechter, wat geleid heeft tot een SMP waarbij we ons in een volgende stap gaan richten op de praktische toepasbaarheid en handhaafbaarheid. Een nieuwe ontwikkeling naast het SMP is environmental DNA. Het is een onderzoeksmethode die veel sneller uit te voeren is. Isolatiewerkzaamheden lopen dan minder vertraging op. (Eind maart 2025 is duidelijkheid ontstaan over environmental DNA als gelijkwaardig alternatief en het is als methode 45

naast het SMP goedgekeurd). Voorlopig zetten we DNA alvast zoveel als mogelijk in als aanvullende maatregel om extra inzicht te verkrijgen. Duurzaamheid In 2023 is budget vanuit het Rijk beschikbaar gekomen voor de personele invulling van Duurzaamheid. Purmerend heeft al sinds 2017 een doelmatige personele inzet op het terrein van Duurzaamheid. Deze werd tot dan toe volledig ten laste van de algemene middelen van de gemeente geboekt. Het is een van de redenen waarom wij ten opzichte van veel andere gemeenten op onderdelen een voorlopersrol in de energietransitie hadden en hebben. De nu beschikbare subsidie is een ondersteuning voor gemeenten die personele capaciteit op het gebied van klimaaten energie missen. Voor ons is het hierdoor niet langer noodzakelijk om deze kosten uit eigen middelen te bekostigen. De ruimte die hierdoor in de begroting ontstaat, kan daarom gebruikt worden om het ingezette duurzaamheidsbeleid voort te zetten. In zijn algemeenheid zit er spanning tussen de grootte van de opgave van verduurzaming in Purmerend en de beschikbare middelen voor een sluitende begroting. Wij zien het als onze belangrijkste taak om onze inwoners te ondersteunen met het realiseren van de energietransitie. In 2024 hebben wij een eerste concept duurzaamheidsagenda gepresenteerd genaamd ‘Werken aan de toekomst’. Met deze agenda kiest het college voor 5 transitiesporen: 1.

Anders omgaan met energie 2. Een balans vinden tussen mens, natuur en bebouwing 3. Anders omgaan met water en koelen 4. De economie vergroenen en grondstoffen hergebruiken 5. Ons schoner en anders gaan verplaatsen. Volledig gefinancierd uit de aan ons beschikbaar gestelde rijksmiddelen. Ten opzichte van de Week van duurzaamheid in 2023 is er in 2024 een meer passende vorm gekozen. In samenwerking met Spurd is een actie georganiseerd voor de buitenschoolse opvang in het Purmerbos.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan Aardgasvrij maken We hebben budget gekregen voor de Proeftuin in Overwhere Zuid, met de afspraak dat dit wordt uitgevoerd zolang hiervoor middelen beschikbaar zijn. In 2024 is blok 2 van de proeftuin aardgasvrij gemaakt. Voor 2025 worden de resterende (PAW) middelen beschikbaar gesteld, eventueel aangevuld met aanvullende rijksgelden zoals ISDE, SAH en WIS. Deze middelen worden ingezet om zoveel mogelijk woningen in blok 3 aardgasvrij aan te sluiten. Een blik op de volgende blokken laat zien dat de haalbaarheid van de businesscase steeds lastiger wordt, onder andere door gestegen personeels- en materiaalkosten. Het college heeft een plan gepresenteerd om het kookgas in de flatgebouwen aan de Ooster- en Westervenne te verwijderen, zodat de kosten voor de bewoners van driemaal vastrecht worden beperkt tot tweemaal vast recht (voor het warmtenet en elektra).

46

Nationaal Isolatie Programma In juli 2023 is het Nationaal Isolatie Programma gestart. Hiervoor is een aanvraag voor de eerste tranche ingediend. Deze bijdrage wordt door het Rijk bepaald aan de hand van het aantal koopwoningen met een D, E, F, G of overige labels. In het najaar van 2024 is een aanvraag voor een derde tranche ingediend en toegekend. De regeling richt zich enerzijds op woningen met een lagere WOZ waarde dan € 429.300, en anderzijds krijgen eigenaren die in aanmerking komen voor een energietoeslag voorrang. Energie- en warmtebronnen Voor de langere termijn is omwille van de leveringszekerheid behoefte aan een of meer duurzame warmtebronnen voor SVP. Hierbij wordt de mogelijkheid van Geothermie verkend. Dit is voor de langere termijn onvoldoende omdat uitbreiding van het netwerk gewenst is, en biomassa moet worden gezien als een transitiebrandstof. In het najaar van 2024 is in samenwerking met de provincie en de rijksdienst voor cultureel Erfgoed verder verkend welke mogelijkheden er zijn voor opwekking van windenergie in de Beemster zonder dat dit de Unesco Werelderfgoed-status in gevaar brengt. Op verzoek van enkele ondernemers in de Beemster wordt samen met de provincie gekeken naar mogelijkheden voor winning van onder andere biogas en ander energievormen in de Beemster. De resultaten hiervan worden naar verwachting in 2025 opgeleverd.

Stroom/elektriciteit Voor het realiseren van ruimtelijke projecten, woningbouw, economische activiteiten van ondernemers én de transitie naar hernieuwbare brandstoffen is elektriciteit nodig. Uit berekeningen blijkt dat er knelpunten zijn in de beschikbaarheid van voldoende elektriciteit voor de geplande ontwikkelingen. Er is onvoldoende elektriciteit en het netwerk is te krap bemeten om de schommelingen tussen vraag en aanbod aan te kunnen. Dit heeft gevolgen voor het uitvoeren van de Purmerendse bestuurlijke agenda. Dit kan op termijn ook merkbaar worden voor inwoner en ondernemers, bijvoorbeeld door beperking van de teruglevering van elektriciteit aan het net door zonnepanelen. Om verbeteringen te realiseren, werken de verantwoordelijke landelijke partijen aan een nieuw 380 kV-hoogspanningsnetwerk. Het tracé in Noord-Holland, dat voornamelijk bovengronds loopt, is nog niet bekend. Voor de tracékeuze is een Rijkscoördinatieregeling (RCR)-procedure gestart. Daarbij wordt vooruitgelopen op de Omgevingswet, onder andere via de participatieprocedure. Wij volgen dit proces met volle aandacht en maken gebruik van de mogelijkheden om het netwerk optimaal in te passen, met zo min mogelijk effect op de andere Purmerendse ruimtelijke opgaven.. Ook het middenstroomnetwerk in onze regio wordt versterkt.

Op korte termijn wordt een nieuwe 150 kV-kabel aangelegd tussen station Wijdewormer en het nieuw te bouwen elektriciteitsstation in Baanstee-Noord. In 2023 zijn hiervoor acties gestart, zodat er in 2026 voldoende stroom is voor het bedrijventerrein en lopende bouwprojecten. Purmerend werkt hierbij nauw samen met andere gemeenten, zodat de netbeheerders zo snel mogelijk kunnen werken. We zijn alert op mogelijke stagnaties en nemen initiatief om deze te voorkomen.

47

Parallel aan de structurele verbeteringen van het elektriciteitsnetwerk verkennen we de mogelijkheden voor aanvullende lokale initiatieven om beter gebruik te maken van de elektriciteit die wél beschikbaar is. In essentie gaat het hierbij om effectieve afstemming tussen vraag en aanbod. Dit vraagt om activiteiten, investeringen en medewerking van ondernemers én de gemeentelijke organisatie. Er is budget nodig om de lokale initiatieven op gang te brengen en praktisch mogelijk te maken 'Werken aan de Toekomst' In april 2024 vond een werkbijeenkomst plaats over ‘Werken aan de Toekomst’, de opvolger van de duurzaamheidsagenda. Dit overzichtsdocument brengt structuur aan in de duurzaamheidsopgave van Purmerend door deze op te delen in 5 deelopgaven. Het document geeft een integraal beeld van het duurzaamheidsbeleid, met aandacht voor wat er op ons af komt, wat we al doen en wat we de komende jaren gaan doen. Thema's zoals energietransitie, warmtetransitie, biobased bouwen, klimaatadaptatie, ecologie, natuurinclusiviteit en stedelijk afvalwater worden hierin met elkaar verbonden. In december 2024 besprak de commissie de inhoud van het stuk en op 27 februari 2025 heeft de gemeenteraad het document vastgesteld. Milieu Purmerend is schoon, heel en veilig om in te wonen, te recreëren en te werken.

De gemeente voert de milieutaken uit volgens de Omgevingswet en stimuleert en ondersteunt bedrijven met een energiebesparingsplicht om bij te dragen aan een duurzame gemeente. Het Programma Uitvoering en Handhaving Purmerend 2025 en het Evaluatieverslag Uitvoering en Handhaving Purmerend 2023 zijn bestuurlijk vastgesteld en ter kennisname gestuurd naar de gemeenteraad. Per 1 januari 2024 is in kaart gebracht wat de omvang is van het basistakenpakket en de plustaken. Daarnaast zijn alle in Purmerend bekende milieu-inrichtingen omgezet naar milieubelastende activiteiten. Onder de Omgevingswet is het basistakenpakket fors uitgebreid, waardoor de plustaken milieu, die de gemeente zelf kan uitvoeren of overdragen aan een omgevingsdienst, zijn verminderd. Er is vastgesteld dat er voor de gemeente onvoldoende taken en formatie overblijft om de taken onder de Omgevingswet op een adequaat en kwalitatief hoog niveau uit te voeren. Ook kunnen de VTH kwaliteitscriteria niet meer worden gehaald. Daarom hebben wij in 2024 samen met de Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) de taakoverdracht voorbereid en de personele en financiële gevolgen in kaart gebracht. Met ODIJ is een nieuwe dienstverleningsovereenkomst (DVO) gesloten. In deze overeenkomst zijn afspraken vastgelegd over de uitbreiding van het basistakenpakket, de overdracht van de plustaken milieu en milieuadviestaken.

De DVO gaat in per 1 januari 2025 en eindigt zodra de taken zijn ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling van ODIJ. Vanaf 2025 voert ODIJ de milieutaken uit. In het kader van het Energiebesparingsakkoord heeft ODIJ energierelevante bedrijven gecontroleerd, die sinds 2014 onder het basistakenpakket vallen. Daarnaast hebben we gratis energiescans aangeboden aan bedrijven. Een extern bureau heeft bedrijven hiervoor benaderd en, bij interesse, een energiescan uitgevoerd. 48

De afgelopen jaren is er veel werk verzet om het bodeminformatiesysteem te actualiseren. Dit werk is inmiddels afgerond. Inzameling van afval en grondstoffen We verbeteren de gescheiden inzameling van schone grondstoffen door inwoners op creatieve wijze bewust te maken van het nut en de noodzaak van schone grondstoffen, en hen de mogelijkheid te bieden om afval en grondstoffen beter te scheiden. Het plan van aanpak en business case Omgekeerd Inzamelen is gepauzeerd vanwege de onzekerheden rondom de inzameling en bijbehorende vergoeding van plastic verpakkingen, metalen en drankpakken (PMD). Daarnaast zijn de voorbereidingen gestart voor de inrichting van de inzameling van bioafval bij hoogbouw, als vervolg op de pilot inzameling bioafval in de Ooster- en Westervenne. De communicatiecampagne 'Afval bestaat niet!' wordt afgerond. Belangrijk om te weten Wet en regelgeving Het LAP3 loopt af en wordt vervangen door het Circulair Materialen Plan (CMP). Het CMP gaat in op 29 december 2025 en sluit beter aan op het programma Nederland Circulair in 2050. De Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) die de verantwoordelijkheid van de verpakkingsindustrie voor inzameling en verwerking van verpakkingen regelt, wordt vernieuwd.

Dit betreft zowel een update voor de vergoedingenstructuur voor de komende jaren als de toevoeging van nieuwe onderdelen, zoals textiel en luiers, die onder de UPV gaan vallen. Ontwikkelingen afval- en grondstoffenbranche De afval- en grondstoffenbranche blijft zich ontwikkelen. De afzetmarkten voor de verschillende grondstofstromen fluctueren, zowel in bereikbaarheid als prijs. Ook de tariefstructuren staan onder druk, en de vergoedingen voor grondstoffen vertonen een grillig patroon, zowel positief als negatief. Gescheiden inzameling afval en grondstoffen en hergebruik De gescheiden inzameling van grondstoffen, het scheidingsniveau van ons afval, is niet gelijk aan het daadwerkelijke hergebruik van deze grondstoffen. De focus verschuift steeds meer naar het maximaliseren van hergebruik, waarbij de kwaliteit van de gescheiden grondstofstromen steeds belangrijker wordt. Risico’s bedrijfsvoering Het slecht verkrijgbaar zijn van grondstoffen blijft invloed hebben op het productieproces van externe leveranciers, zoals die van (vracht)auto’s en onderdelen daarvan, minicontainers, ondergrondse containers en containerbehuizingen voor GFT-hoogbouw. Dit leidt tot oplopende levertijden en hogere aanschafkosten. Daarnaast blijven de stijgende brandstofkosten een zorg.

49

Rijksbeleid duurzaamheid Het huidige kabinet hanteert een andere benadering van duurzaamheid. Lopende verplichtingen worden nagekomen, maar door mondiale ontwikkelingen is terughoudendheid bij de ontwikkeling van nieuwe initiatieven. Warmtebronnen Stadsverwarming Purmerend en de gemeente onderzoeken de haalbaarheid van nieuwe warmtebronnen, waaronder geothermie. Maatwerkoplossingen buitengebied Beemster Voor de bedrijven en woningen in het buitengebied van Beemster bestaat een grote behoefte aan meer mogelijkheden voor de energietransitie. Hier is stadsverwarming niet de eerste optie. De keuzevrijheid voor de uitvoering van de energietransitie wordt beperkt door verschillende voorschriften. Het conserverend ruimtelijk beleid is bewust gekozen om het landschap voorzichtig te behandelen, zodat het historisch karakter van de polder zo min mogelijk wordt aangetast. Daarom worden deskundigen gevraagd te adviseren over de mogelijkheden voor energietransitie zonder de waarden van het gebied te schaden, en om een afwegingskader op te stellen. Dit kader kan ruimte bieden voor maatwerkoplossingen. Landelijk gebied De provincie heeft in mei 2023 een eerste versie van het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG) goedgekeurd. Het PPLG wordt uitgewerkt in 5 regio’s waaronder Laag Holland.

De gebiedsplannen richten zich op het herstellen en realiseren van natuurgebieden, innovaties in veehouderijen voor lagere stikstofuitstoot, het bieden van perspectief voor landbouwers en het verhogen van het grondwaterpeil in de veenweiden. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan waterkwaliteit, biodiversiteit, het klimaat, erfgoed en recreatie.

Wat heeft het gekost PGR04

Realisatie 2023

Begroting 2024 primitief

Begroting 2024 bijgesteld

Realisatie 2024

Afwijking

Lasten

15.730

16.308

19.284

20.205

921

Baten

-17.825

-17.779

-19.148

-20.013

-865

Saldo

-2.095

-1.471

136

192

56

Het programma Milieu heeft per saldo een nadelige afwijking van € 56.000. Dit komt door € 921.000 hogere lasten en € 865.000 hogere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

50

Realisatie 2023

Begroting 2024 primitief

Begroting 2024 bijgesteld

Realisatie 2024

Afwijking

Lasten

13.911

13.929

14.446

14.488

43

Baten

-16.192

-16.227

-16.563

-16.642

-80

Saldo

-2.281

-2.298

-2.117

-2.154

-37

Lasten

1.819

2.378

4.839

5.717

878

Baten

-1.633

-1.552

-2.586

-3.370

-785

Saldo

186

826

2.253

2.347

94

Lasten

Baten

-125

0

0

306

188

0

BV041 Milieu

BV042 Duurzaamheid

Afwijkingen beleidsveld Milieu BV041 Milieu Kwijtscheldingen en oninbaar (afvalstoffenheffing) De totale lasten kwijtscheldingen en oninbaar zijn in 2024 € 125.000 lager dan begroot, waarvan kwijtscheldingen € 67.000 en oninbaar € 58.000. Onttrekking voorziening afvalstoffenheffing De onttrekking aan de voorziening afvalstoffenheffing is inclusief de nacalculatie op btw en overhead € 306.000 lager dan begroot. Hogere verwerkingskosten afvalstromen Er is sprake van hogere verwerkingskosten afvalstromen van € 188.000 als gevolg van prijs- en hoeveelheidsverschillen. Hogere inkomsten uit afvalstromen Er is sprake van hogere inkomsten uit afvalstromen van € 326.000. Dit betreft met name huis-grijsvuil € 153.000 (waarvan € 135.000 afrekening 2023 nagescheiden afval via Verpact), papier € 98.000 en overige stromen € 75.000.

-326 0

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000.

51

-20

-60

43

-80

Afwijkingen beleidsveld Duurzaamheid BV042 Duurzaamheid

Lasten

Baten

-143

-104

847

-845

Proeftuin Aardgasvrij De uitvoering van Blok 3 uit de proeftuin verloopt anders dan vooraf voorzien. De lasten vallen hierdoor lager uit in 2024. Daarnaast wordt een deel van de kosten gedragen door derden, dit heeft hogere baten tot gevolg. Lokale Aanpak Isolatie Voor het opzetten van een lokaal isolatieprogramma heeft de gemeente een specifieke uitkering (SPUK) ontvangen. De kosten welke voortvloeien uit het programma worden gedekt middels deze SPUK. CDOKE De gemeente heeft een specifieke uitkering (SPUK) toegewezen gekregen. De middelen zijn bestemd voor Klimaat- en energiebeleid. De fasering van de gleden loopt anders dan voorzien, dit heeft voor 2024 lagere baten tot gevolg. De in 2024 verwachte baat komt terug in 2025.

198

Personeelskosten De personeelskosten vallen per saldo hoger uit. Door het niet kunnen invullen van vacatures is de doorbelasting lager. Echter, deze posities zijn ingevuld met ingehuurd personeel. Deze kosten zijn hoger, hetgeen hogere lasten tot gevolg heeft.

102

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000.

72

-34

878

-785

Reserves Reserve duurzaamheid Aan de reserve duurzaamheid is in 2024 per saldo € 1.115.898 onttrokken. De onttrekking wordt gedaan op basis van de werkelijke kosten van het project aardgasvrij en overig duurzaamheidsbeleid De totale onttrekking is € 3.535.789. De dotatie aan de reserve komt tot stand door subsidies welke worden ontvangen. In totaal is € 2.419.891 gedoteerd. Het saldo van de reserve is ultimo 2024 € 5.228.265

Voorzieningen Voorziening afvalstoffenheffing Per jaareinde 2023 was € 2.828.269 beschikbaar in de voorziening afvalstoffenheffing. Hiervan is in 2024 € 220.000 onttrokken voor het tarief afvalstoffenheffing 2024. In 2024 is per saldo € 68.514 aan de voorziening afvalstoffenheffing onttrokken. De lagere onttrekking van € 151.486 volgt uit de bijgestelde begroting afvalbeheer (€ 154.130 nadelig) en het jaarresultaat afvalbeheer (€ 305.616 voordelig). Het saldo van de voorziening afvalstoffenheffing bedraagt ultimo 2024 € 2.759.755.