Document · PDF

b-voorjaarsnota-2025

Gecombineerde commissievergadering 19 juni 2025, gemeente PurmerendBij agendapunt: Voorjaarsnota 202525.408 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Voorjaarsnota 2025

Inhoudsopgave 1 Aanbiedingsbrief

2 Op weg naar de begroting 2026

3 Het financieel perspectief

Slot

Bĳlage I Risico's en onzekerheden

Bĳlage II Kaders en uitgangspunten

Bĳlage III Budgetneutraal

Bĳlage IV Toekomstscenario's

1 Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, Dit is de voorjaarsnota 2025. Het college van burgemeester en wethouders (B en W) presenteert dit jaar, vergelĳkbaar met 2024, een bĳzondere voorjaarsnota die uit twee delen bestaat. Het eerste deel is de reguliere voorjaarsnota. In dit deel wordt de begroting geactualiseerd en legt B en W de beleidsmatige keuzes voor aan de gemeenteraad. Vanwege toenemende geopolitieke spanningen en meer aandacht voor informatiebeveiliging, kiest het college dit jaar o.a. voor extra inzet op ICT en informatieveiligheid. Na de voorjaarsnota volgt de verdere uitwerking van de toekomstscenario’s. Er is nog altĳd veel onduidelĳk over het definitieve tekort. Het college heeft daarom vier scenario’s opgesteld die zicht bieden op een sluitende begroting. Het stelt de gemeenteraad voor in te stemmen met het voorkeursscenario van het college. De opgaven nemen toe We constateren al een aantal jaar dat de gemeentelĳke opgaven fors zĳn. We staan als lokale overheid aan de lat voor een groot aantal taken en verantwoordelĳkheden. Sinds 2015 is de verantwoordelĳkheid in het maatschappelĳk domein grotendeels verschoven naar gemeenten, maar met een veranderende samenleving en toenemende vergrĳzing zien we snel stĳgende kosten. Op termĳn is het de vraag welke kwaliteit van zorg en ondersteuning kan worden geboden.

Ook zien we dat de kosten snel stĳgen en dat we als gemeente 'financieel leeglopen' op het maatschappelĳk domein. Dat is het meest zichtbaar bĳ de jeugdzorg. Het aantal jongeren in de specialistische jeugdzorg groeit. Dat is zorgelĳk, zeker omdat we die kosten grotendeels zelf moeten betalen door beperkte financiering vanuit het Rĳk. In het ruimtelĳk domein hebben gemeenten een nadrukkelĳkere rol gekregen. Gemeenten spelen steeds vaker een sleutelrol in het versnellen en faciliteren van woningbouw. Tegelĳkertĳd zorgen we voor leefbare en groene wĳken, met voldoende en kwalitatieve voorzieningen en een goede en duurzame bereikbaarheid. Zowel in het voorbereiden van de leefomgeving op een ander klimaat, als het ondersteunen bĳ de transitie naar minder vervuilende energie, hebben we als gemeente een nadrukkelĳke rol. De gemeente is het eerste aanspreekpunt geworden voor de uitvoering van het Klimaatakkoord. We nemen de regie en zĳn verantwoordelĳk voor lokale uitvoeringsplannen en wĳkgerichte aanpakken om de bestaande woningvoorraad te verduurzamen. Het toont hoe ook in het ruimtelĳk domein de taken en verantwoordelĳkheden zĳn toegenomen. In het veiligheidsdomein hebben we de afgelopen jaren stevig geïnvesteerd. Met die investeringen houden we meer grip op veiligheid en werken we nauw samen met alle partners in de veiligheidsketen.

In de gemeentelĳke bedrĳfsvoering staan nieuwe thema’s op de radar. Door de veranderende geopolitieke verhoudingen vragen we ons meer en meer af hoe kwetsbaar onze ICT-systemen zĳn. Het aantal dreigingen, ook van statelĳke actoren, neemt toe. Het is nodig om de samenleving daartegen weerbaar te maken en wetgeving op het gebied van privacy en veiligheid 3

wordt steeds strenger. Het takenpakket van gemeenten anno 2025 is veelzĳdig en complex en vraagt om expertise in een krappe arbeidsmarkt. De middelen blĳven achter De taken nemen toe, maar de benodigde zekerheid over de gemeentefinanciën is er nog steeds niet. Dit betekent dat we nog altĳd kĳken naar een oplopend begrotingstekort. Dat dat tekort er is, komt omdat de Rĳksoverheid de bĳdrage aan het gemeentefonds per 2026 met € 2,4 miljard verlaagt. Door dat besluit en de toegenomen kosten in het zorgdomein duikt drie op de vier gemeenten meerjarig in de rode cĳfers. Voor Purmerend komt deze korting neer op grofweg € 12 miljoen minder inkomsten vanuit het Rĳk. Inkomsten die – met het oog op de hierboven genoemde veranderende en essentiële rol van gemeenten – hard nodig zĳn. Het is een voorbeeld van hoe gemeenten steeds meer taken vanuit het Rĳk hebben gekregen en nog altĳd krĳgen, zonder dat daar voldoende geld bĳ komt om die taken uit te voeren. De kosten voor de jeugdzorg zĳn bĳvoorbeeld sinds 2015 nagenoeg verdubbeld, terwĳl de inkomsten zĳn achtergebleven. Dat blĳkt ook uit het rapport 'Groeipĳn' van de commisie Van Ark. Dit betekent dat als deze indirecte bezuiniging op gemeenten in stand blĳft, de gevreesde besluiten over (het sluiten of afschalen van) maatschappelĳke voorzieningen en de kwaliteit van de leefomgeving dichterbĳ komen.

Om die reden heeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) in het voorjaar opgeroepen om de gevolgen van deze keuze zichtbaar te maken in Den Haag. Als Purmerend hebben we ook aan deze actie deelgenomen en zĳn we op 26 maart samen met ruim 150 wethouders financiën, aanwezig geweest bĳ het commissiedebat over de gemeentefinanciën. We zien vanuit de voorjaarsnota van het Rĳk dat het kabinet de gemeenten (deels) tegemoet komt om de terugval in het gemeentefonds (ravĳnjaar) te dempen. Om die reden blĳven we meewerken aan de acties van de VNG en gaan we door met de toekomstscenario’s om zicht te houden op een sluitende begroting. Toch zal de benodigde zekerheid er pas bĳ de begroting in november zĳn, en weten we dan wat er nodig is om de structurele begroting sluitend te krĳgen. Actualisatie van de begroting en intensiveringen Met de voorjaarsnota actualiseren we de begroting, verwerken we de actuele beleidsmatige en financiële ontwikkelingen en bepalen we op hoofdlĳnen de koers voor de komende jaren. Ten tĳde van de Najaarsnota 2024 presenteerden we een meerjarig negatieve begroting , met grofweg € 7 miljoen tekort in 2027 en € 10 miljoen in 2028 en 2029. Sindsdien hebben het college en de gemeenteraad besluiten genomen over onder andere de urgente opgaven binnen de jeugdzorg (1606328), de tarieven van de hulp bĳ huishouden (1608468) en de bibliotheek (1604131).

Ook zĳn er besluiten genomen over de stadspas, de woonzorgvoorziening Jaagweg en de Schapenmarkt. Daarnaast heeft B en W een aantal beleidsmatige voorstellen aan de gemeenteraad voorgelegd om de financiële consequenties daarvan af te wegen bĳ de voorjaarsnota. Dat gaat om de Cultuurvisie (1605484), de Woon(zorg)visie (1606978) en het overzichtsdocument Werk aan de Toekomst (1608004). B en W stelt voor om de financiële consequenties van dit beleid te verwerken in de voorjaarsnota. Voor wat betreft de effecten van de Jaarrekening 2024 zien we dezelfde trend als in de afgelopen twee jaar: een groot rekeningoverschot door incidentele gelden, maar weinig tot geen structurele middelen die overblĳven. Het college stelt voor deze te verwerken in de voorjaarsnota. Op het onderdeel Jeugd heeft de Commissie van Ark een zwaarwegend advies uitgebracht dat er geld bĳ 4

moet voor gemeenten. Het advies van de commissie is dat gemeenten 50% van de tekorten in 2023 en 2024 moeten dragen en dat de Rĳksoverheid het andere deel voor rekening neemt. Het kabinet heeft aangegeven dat het niet de vraag is óf, maar hoe deze disbalans binnen de jeugdzorg wordt opgelost. In de voorjaarsnota 2025 van het Rĳk zien we dat deze extra middelen worden verwerkt. We nemen daarom een post op voor dit bedrag. Binnen het maatschappelĳk domein hanteren we de landelĳke spelregel: de index Overheidsbĳdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA). Ook hier zien we al een langere tĳd dat de reële kostenstĳgingen niet worden vergoed vanuit het Rĳk. Daarnaast ligt er een principe akkoord over een nieuwe CAO voor gemeenteambtenaren, waarbĳ een loonstĳging is voorzien van 7,64% met een looptĳd van twee jaar. Deze loonstĳging kan worden opgevangen binnen de beschikbare middelen van de begroting. Met de stelpost groei van de gemeente kunnen een aantal nodige uitbreidingen van de organisatie worden bekostigd. Intensiveringen in 2025 B en W stelt in deze voorjaarsnota vooral extra inzet voor op het gebied van ICT, informatieveiligheid en informatiebeheer. Op 10 april was er een werkbĳeenkomst met de raad over de huidige ontwikkelingen en is stilgestaan bĳ de noodzaak van deze investering.

We zien dat het aantal wettelĳke verplichtingen op het gebied van ICT, privacy en informatieveiligheid op allerlei niveaus stevig toeneemt. Het Europees programma Digital Decade bereidt 27 wetten voor over onder andere cybersecurity en artificial intelligence (AI). Naast deze ontwikkelingen zĳn ook de Nederlandse Digitaliseringsstrategie en de Archiefwet in voorbereiding die ook hier moeten worden geïmplementeerd. Software as a Service (SaaS) betekent dat we steeds vaker overgeleverd zĳn aan (de beschikbare capaciteit bĳ) leveranciers en dat data in de cloud wordt opgeslagen. Vraag komt nu steeds meer op of onze data daar veilig zĳn. Het is nog onbekend of voor de lokale implementatie van deze ontwikkelingen geld beschikbaar komt vanuit Europa of het Rĳk. Als Purmerend moeten we er nu voor zorgen dat ons fundament sterk genoeg is om al deze nieuwe ontwikkelingen aan te kunnen. Bĳ de begroting 2025-2028 is ervoor gekozen om een aantal posten uit het gemeentefonds, die vrĳ besteedbaar zĳn, toe te voegen aan het begrotingssaldo. Deze middelen zĳn nodig voor het uitvoeren van deze nieuwe taken. Om die reden stelt B en W voor deze middelen toe te kennen aan de beleidsvelden. Daarnaast doet het college in deze voorjaarsnota een aantal voorstellen voor uitbreidingen.

Op het gebied van veiligheid wordt voorgesteld handhaving en toetsing op ondermĳning en Bibob uit te breiden, en een overstĳgend adviseur zorg en veiligheid in dienst te nemen. Omdat het met de beschikbare capaciteit niet meer mogelĳk is om onderwĳsbeleid en inclusieen vrĳwilligersbeleid op te stellen, stellen we voor om hiervoor incidentele gelden en formatie beschikbaar te stellen. Voorjaarsnota Rĳk De afgelopen maanden hebben het Rĳk en de VNG intensief met elkaar gesproken om samen verantwoordelĳkheid te nemen. In de voorjaarsnota 2025 van het Rĳk heeft het kabinet extra middelen toegewezen aan gemeenten om de uitvoering van taken te verbeteren en inwoners beter te ondersteunen, met nadruk op het beheersbaar maken van de jeugdzorg en het waarborgen van een gezonde financiële situatie. 5

Op basis van het ingrĳpende advies ‘Groeipĳn’ van de deskundigencommissie Van Ark heeft het kabinet in de voorjaarsnota 2025 extra middelen toegevoegd aan het gemeentefonds voor de jaren 2025, 2026 en 2027. Dit maakt de belangrĳkste financiële druk voor gemeenten in deze jaren kleiner. Vanaf 2028 verandert het financiële beeld, omdat het kabinet verwacht dat de maatregelen uit de Hervormingsagenda dan hun beoogde effect zullen hebben. Daarnaast wil het kabinet extra stappen zetten om de kosten van het (nieuwe) stelsel beter te beheersen, hoewel de details van deze maatregelen nog onbekend zĳn. De voorziene veranderingen vanaf 2028 worden als ambitieus beschouwd. Er is ook nog geen compensatie voor de tekorten in 2023 en 2024, maar het kabinet heeft aangegeven de komende maanden naar mogelĳkheden te zoeken om gemeenten alsnog hiervoor te compenseren, met een besluit in augustus. Als blĳkt dat de financiële reeks uit onze voorjaarsnota afwĳkt, zullen wĳ deze middelen reserveren voor toekomstige ontwikkelingen binnen de jeugdzorg. Er wordt ook een bedrag van € 400 miljoen beschikbaar gesteld om de terugval in het gemeentefonds te verzachten, waardoor er in 2026 nog zo'n € 1,9 miljard tekort blĳft als ravĳn. Dit betekent dat de voorgestelde toekomstscenario’s nog steeds relevant zĳn.

Daarnaast valt het volume- en prĳsaccres hoger uit door de actualisatie van de macro-economische cĳfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2025. Deze middelen zullen worden gebruikt om de hogere kosten door loon- en prĳsstĳgingen en het stĳgende volume op te vangen richting de begroting voor 2026. Het is duidelĳk dat de voorjaarsnota 2025 van het Rĳk extra geld brengt voor gemeenten. Hoeveel is echter nog niet duidelĳk. Dat zal moeten blĳken uit de meicirculaire 2025. Zicht op een sluitende begroting Het verloop van de vrĳe ruimte en het begrotingssaldo is weergegeven in onderstaande tabel. Omdat de provincie toetst op een meerjarig structureel sluitende begroting, is het nodig om deze te sluiten met structurele middelen. Om die reden is het incidenteel resultaat van het begrotingstekort afgehaald. Na verwerking van de ontwikkelingen en voorstellen van B en W, daalt het tekort in 2026 van € 64.000 voordelig naar bĳna € 5 miljoen negatief. In de jaren 2027, 2028 en 2029 verslechtert het beeld naar bĳna € 8,5 miljoen in 2027 en circa € 12,5 miljoen in 2028 en 2029. Deze bedragen betreffen de geactualiseerde opgave om het begrotingstekort te sluiten. Er zĳn op het moment van schrĳven nog veel ontwikkelingen die van invloed zĳn op dit saldo. Pas richting de begrotingsbehandeling in november weten we voldoende over het tekort om de begroting te sluiten.

Tabel 1 overzicht verloop vrĳe ruimte (begrotingssaldo) Bedragen x € 1.000

2025

2026

2027

2028

2029

A. Stand Primitieve begroting 2025 (raadsbesluit 1602003)

1.709

-7.117

-10.060

-10.421

B1. Reeds genomen besluiten door raad

-644

174

397

641

611

B2. Financiele consequenties ter integrale afweging voorjaarsnota

-704

-511

-531

-511

-431

Vertrekpunt voorjaarsnota 2025

360

-272

-7.251

-9.930

-10.241

C. Jaarrekeningeffecten 2024: onderuitputtingsanalyse

2.450

250

252

D. Jeugd

E. Onvermĳdelĳke ontwikkelingen

-4.302

-4.074

-2.951

-3.776

-2.143

F. Uitgangspunten en indexering

-291

G. Groei van de gemeente (formatie)

-235

H. Investeringsagenda

298

517

1.094

I. Dekkingsplan

3.500

J. Beleidskeuzes noodzakelĳk

-549

-1.168

-1.298

-517

-530

Stand voorjaarsnota 2025

1.231

-4.747

-10.155

-13.970

-12.662

Waarvan Incidenteel resultaat

2.802

-212

1.687

1.306

123

Stand voorjaarsnota exclusief incidentele baten/lasten

4.033

-4.959

-8.468

-12.664

-12.540

De toekomstscenario’s Om zicht te krĳgen op een sluitende begroting heeft B en W 4 toekomstscenario’s opgesteld, die zĳ bĳ deze voorjaarsnota aan de gemeenteraad presenteert: een “basisscenario”, scenario “tweejarig sluitend”, scenario “meerjarig sluitend” en het scenario “nieuwe tegenvallers”. Het zĳn verschillende selecties van maatregelen uit de op 6 maart gepresenteerde maatregelenlĳst (raadsbesluit 1609539), die voorsorteren op mogelĳke hoogtes van het begrotingstekort. Waar deze scenario’s uit bestaan en welke overwegingen het college hierbĳ heeft gehad, staan toegelicht in bĳlage IV bĳ deze voorjaarsnota. Ieder scenario geeft op basis van de kennis van nu zicht op een sluitende begroting. Het resultaat van ieder scenario is hieronder in een tabel opgenomen. De systematiek die het college heeft gebruikt bĳ opbouwen van de toekomstscenario’s maakt het mogelĳk om het grootste deel van de maatregelen voor een percentage tussen 0% (helemaal niet doorvoeren) en 100% (volledig doorvoeren) in de scenario’s op te nemen. Mede op basis van de inbreng van de commissie van 20 maart heeft het college een beoordeling gemaakt om deze wel of niet toe te voegen aan een scenario en voor welk deel. Dat is gedaan aan de hand van de verwachte maatschappelĳke effecten.

Onder andere maatregelen binnen de bouwstenen individuele ondersteuning (armoedebeleid en minimaregelingen), beheer- en onderhoudsniveau (verlagen niveau van B naar C) en veiligheid (cameratoezicht en groepenrooster handhaving) zĳn voor nu uitgezonderd vanwege die maatschappelĳke effecten. Deze maatregelen komen pas weer in beeld als het tekort zodanig groot wordt dat een heroverweging aan de orde is.

Tabel 2 toekomstscenario's afgezet tegen begrotingssaldo No.

Onderwerp (bedragen x € 1.000)

2026

Begrotingssaldo (excl. incidenteel resultaat)

2027

-4.959

2028

-8.468

2029

-12.664

-12.540

Totaal per scenario: 1

Basisscenario

6.182

7.240

7.959

8.884

Scenario “Tweejarig sluitend”

6.499

9.879

10.597

11.522

Scenario “Meerjarig sluitend”

6.865

10.447

13.480

14.506

Scenario “Nieuwe tegenvallers”

7.834

12.073

15.173

16.199

Tegenover het begrotingssaldo 1

Basisscenario

1.223

-1.228

-4.705

-3.656

Scenario “Tweejarig sluitend”

1.539

1.410

-2.067

-1.017

Scenario “Meerjarig sluitend”

1.906

1.979

816

1.967

Scenario “Nieuwe tegenvallers”

2.874

3.605

2.508

3.659

Het sluiten van de begroting Het college hecht er belang aan om te benadrukken dat het begrotingssaldo richting de begroting nog verandert. Het is nu nog onduidelĳk of dat negatief of positief uitpakt. Onder andere de voorjaarsnota van het Rĳk en de meicirculaire bieden daarin meer perspectief. Om die reden is het dus ook nog niet aan de orde om de begroting te “sluiten”. Wel bieden de scenario’s de nodige handvatten om verder uit te werken richting de begroting in november. Op basis van het “basisscenario” kan het beeld in 2026 met € 1,2 miljoen verslechteren en daarmee op een sluitende begroting in 2026 uitkomen. Dat geldt ook voor het “tweejarig sluitend” scenario waar het beeld in de jaren 2026 en 2027 nog met € 1,5 tot € 1,4 miljoen kan verslechteren. Op die manier is er zicht op een sluitende begroting. B en W vraagt de gemeenteraad bĳ de voorjaarsnota 2025 kennis te nemen van de vier scenario’s en in te stemmen met het hanteren van het voorkeursscenario “tweejarig sluitend” als uitgangspunt richting de begroting. Met dit scenario is het mogelĳk om de jaren 2026 en 2027 sluitend te krĳgen. Dat doen we om in ieder geval de actuele tekorten op te lossen en ruimte te laten voor keuzes van een nieuwe coalitie na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026.

Er is met de keuze voor dit scenario nog € 1,54 en € 1,41 miljoen aan ruimte voor mogelĳke tegenvallers voordat dit scenario niet meer toereikend is. Het college stelt ook voor om de OZB in te zetten als instrument om de begroting te “sluiten”, afhankelĳk van het definitieve tekort bĳ de begroting in november. Zie daarvoor ook de toelichting in bĳlage IV.

2 Op weg naar de begroting 2026 In deze voorjaarsnota wordt aan de raad kaders gevraagd ter voorbereiding van de Programmabegroting 2026. Dit is van groot belang voor de financiële koers. We staan voor een aantal belangrĳke vraagstukken die onze keuzes en prioriteiten in de begroting beïnvloeden. Knelpunten en onzekerheden in de gemeentelĳke financiën De gemeentelĳke financiën staan onder druk door een combinatie van factoren. De kosten van de jeugdzorg zĳn de afgelopen jaren exponentieel gestegen. De zorgcomplexiteit (beschermd wonen) en de vergrĳzing van de bevolking leidt tot een toenemende vraag naar zorg- en welzĳnsvoorzieningen. De kosten in dit domein stĳgen jaarlĳks, terwĳl de rĳksbĳdragen en gemeentelĳke inkomsten uit het gemeentefonds niet in dezelfde mate meegroeien. Dit trekt een zware wissel op de gemeentelĳke begroting. Daarnaast moeten we rekening houden met stĳgende kosten voor de uitvoering van infrastructuurprojecten en het onderhouden van bestaande openbare voorzieningen. De oplopende energieprĳzen en de impact van de stikstofmaatregelen zorgen voor extra druk op de uitvoering van bouwprojecten en het verduurzamen van gemeentelĳke voorzieningen. De stĳging van de kosten en de teruggang van de gemeentelĳke inkomsten stelt de gemeente voor keuzes die niet zonder maatschappelĳke gevolgen zĳn.

De stappen naar een solide begroting Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, hebben we in de deze voorjaarsnota de toekomstscenario’s in beeld gebracht en het financieel meerjarenbeeld geactualiseerd. Er is voor gekozen om de voorjaarsnota nog niet sluitend te maken, vanuit de gedachte dat het begrotingssaldo richting de begroting 2026 nog kan wĳzigen en onzeker is. Wel is geprobeerd met scenario’s handvatten te bieden om de begroting voor 2026 en 2027 sluitend te krĳgen. Ook zĳn we in afwachting van het begrotingsadvies van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) met als doel de gemeenten te ondersteunen bĳ het opstellen van onze begroting. De verwachting is dat dit advies half mei verschĳnt. In de aanbiedingsbrief is gemeld dat de voorkeur van het college uitgaat naar een begroting die tweejarig sluitend is. Hierbĳ zĳn we afhankelĳk van een aantal ontwikkelingen richting november, die hieronder worden toegelicht.

De agenda richting de begroting 2026 Loon- en prĳs ontwikkeling Op diverse onderdelen in de begroting krĳgen we te maken met meer dan reguliere kostenstĳgingen. Waar dit om de exploitatiebudgetten gaat, zĳn dit de bestaande uitgangspunten vanaf 2026 (zie bĳlage II): • loonontwikkeling: 7,64% (2025-2027) en 3,0% vanaf 2028 • prĳsontwikkeling algemeen: 1,5% • prĳsontwikkeling Jeugd/Wmo 4,0% • prĳsontwikkeling Subsidies: 2,5% In de voorbereiding van de begroting wordt bekeken waar deze uitgangspunten incidenteel of voor een langere periode niet meer kloppen en of er mogelĳkheden zĳn tot meer compensatie. Daarnaast moeten ook indexeringen voor investeringen als het IHP nog worden verwerkt. De 3% waarmee is gerekend in de begroting is afdoende voor het principeakkoord van de nieuw af te sluiten gemeentelĳke CAO met een loonstĳging van 7,64% (voor 2025 en 2026). In de Begroting 2026 worden deze aan u voorgelegd. Actualisatie investeringsprogramma Het investeringsprogramma voor de komende jaren is groot. De gemeente groeit. Daarnaast is er op veel onderdelen sprake van prĳsstĳgingen door materiaal- en personeelstekorten. Het gevolg is dat verleende kredieten voor projecten als bĳvoorbeeld bruggen, wegen en scholen niet meer afdoende zĳn. Een deel van die kredietophogingen is al opgenomen in deze voorjaarsnota, maar nog lang niet alles.

Ook is het nodig opnieuw naar de fasering van kredieten te kĳken. Dat is bĳvoorbeeld voor het IHP al in deze voorjaarsnota opgenomen, maar dit moet bĳ de begroting over de volle breedte van het investeringsprogramma worden gedaan. Op basis van de actualisatie kunnen bĳ de begroting 2026 voorstellen worden voorgelegd voor indexering, fasering en prioritering van kredieten. Daarbĳ wordt ook gekeken naar de financieringsbehoefte. Voor 2025 is het beeld dat voor € 66,4 miljoen aan nieuwe leningen wordt afgesloten, waarvan € 25 miljoen voor herfinanciering bestaande schuld. Lokale heffingen De niet-kostendekkende heffingen worden in de begroting regulier gecorrigeerd voor inflatie op basis van het CPI cĳfer van januari. Deze index is van januari 2024 tot januari 2025 met 3,3% gestegen. De niet-rĳksleges en de lokale belastingen (OZB, roerende zaakbelasting, precariobelasting, reclamebelasting, toeristenbelasting, hondenbelasting) worden om die reden met dit percentage aangepast. In deze voorjaarsnota is rekening gehouden met deze groei. In de voorziening afvalstoffenheffing zit een ruime buffer na 2024, zodat deze kan worden aangewend om de overall tariefstĳging te matigen. Het tarief rioolheffing wordt bepaald op basis van de nieuwe systematiek om over te gaan naar gedeeld sparen als uw raad instemt met het voorstel bĳ het Water- en Rioleringsplan 2025 (raadsvoorstel 1610803).

Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) vastgoed Het MJOP voor vastgoed is een essentieel instrument voor het beheer van de vastgoedportefeuille van de gemeente. Het plan biedt inzicht in de onderhoudsbehoefte van de gebouwen en terreinen op de lange termĳn, en ondersteunt het college bĳ het maken van verantwoorde keuzes voor het onderhoud en de verduurzaming van het vastgoed. Dit MJOP is bedoeld om de onderhoudskosten 10

te spreiden over meerdere jaren, zodat financiële middelen efficiënt worden ingezet en het vastgoed in goede staat blĳft. Het MJOP wordt richting de begroting geëvalueerd en, indien nodig, aangepast op basis van nieuwe ontwikkelingen, veranderende wet- en regelgeving, en de financiële situatie. Gemeenschappelĳke regelingen In het voorjaar ontvangen wĳ de gemeenschappelĳke begrotingen van onze partners. Dit kan leiden tot inflatieaanpassing, stĳgende tarieven of extra benodigde middelen voor de uitvoering van de taken. Ook zal blĳken in hoeverre er invulling kan worden gegeven aan de 5% bezuiniging die zĳn opgelegd vanuit de gemeenten. Nieuwe uitgaven door veranderde taken of beleidsprioriteiten zouden hiervan uitgesloten moeten zĳn. Deze zienswĳzen worden voorgelegd richting de Begroting 2026. Meicirculaire 2025 Als we alle vraagstukken in beeld hebben gebracht, is natuurlĳk de spannende vraag: ‘Wat krĳgen we van het Rĳk vergoed?’. In de inleiding bent u geïnformeerd over de huidige problemen ten aanzien van het jaar 2026. Wĳ vertalen de uitkomsten van de circulaire om het budgettaire kader voor de programmabegroting te bepalen. Over deze uitkomsten wordt u zoals gebruikelĳk geïnformeerd middels een raadsbrief.

De huidige verwachting vanuit de voorjaarsnota van het Rĳk is dat de meicirculaire extra budgettaire ruimte biedt, door het deels dempen van het ravĳnjaar en extra middelen om prĳs-, loon en volumeontwikkelingen op te vangen.

3 Het financieel perspectief In deze voorjaarsnota hebben we de structurele effecten van de jaarrekening verwerkt. Daarnaast zĳn onvermĳdelĳke ontwikkelingen meegenomen en is een grens gesteld aan de bĳdragen voor de stĳgende kosten van de jeugdzorg, inclusief de nog nader te bepalen vergoeding van de CommissieVan Ark, de OVA voor jeugd en Wmo, en lokale heffingen. Het was niet nodig een dekkingsplan op te stellen, aangezien het ontstane tekort wordt opgevangen met toekomstscenario's. De stelposten Groei van de gemeente en Investeringsagenda zĳn ingezet voor noodzakelĳke investeringen voor een goede groei van de gemeente. Daarnaast zĳn een aantal uitbreidingen (de beleidskeuzes noodzakelĳk) overgenomen die noodzakelĳk worden geacht door het college. U wordt voorgesteld om de onvermĳdelĳke ontwikkelingen, jaarrekeningeffecten, indexatie(s), voorstel voor de invulling van de stelpost Groei van de gemeente (formatie) en Investeringsagenda, het dekkingsplan en de uitgangspunten van de begroting (zie bĳlage II) te verwerken in de lopende Begroting 2025 en de meerjarenbegroting 2026-2029. In onderstaande tabellen kunnen afrondingsverschillen zichtbaar zĳn. Wĳ corrigeren deze niet handmatig. In november 2024 heeft u de begroting 2025 voor de gemeente Purmerend vastgesteld.

Sindsdien zĳn er door zowel de raad als het college diverse besluiten genomen en hebben zich verschillende ontwikkelingen voorgedaan. In deze voorjaarsnota lichten we deze niet opnieuw uitgebreid toe, maar verwĳzen we u naar de betreffende (raads)besluiten. Daarnaast zĳn er door uw raad ook een aantal beleidsmatige besluiten genomen, die we financieel afwegen bĳ de voorjaarsnota. Deze besluiten vormen het vertrekpunt van deze voorjaarsnota.

Bedragen x € 1.000

2025

2026

2027

2028

2029

A. Stand Primitieve begroting 2025 (raadsbesluit 1602003)

1.709

-7.117

-10.060

-10.421

B1. Reeds genomen besluiten door raad

-644

174

397

641

611

B2. Financiele consequenties ter integrale afweging voorjaarsnota

-704

-511

-531

-511

-431

Vertrekpunt voorjaarsnota 2025

360

-272

-7.251

-9.930

-10.241

C. Jaarrekeningeffecten 2024: onderuitputtingsanalyse

2.450

250

252

D. Jeugd

E. Onvermĳdelĳke ontwikkelingen

-4.302

-4.074

-2.951

-3.776

-2.143

F. Uitgangspunten en indexering

-291

G. Groei van de gemeente (formatie)

-235

H. Investeringsagenda

298

517

1.094

I. Dekkingsplan

3.500

J. Beleidskeuzes noodzakelĳk

-549

-1.168

-1.298

-517

-530

Stand voorjaarsnota 2025

1.231

-4.747

-10.155

-13.970

-12.662

Waarvan Incidenteel resultaat

2.802

-212

1.687

1.306

123

Stand voorjaarsnota exclusief incidentele baten/lasten

4.033

-4.959

-8.468

-12.664

-12.540

B1/2. Reeds genomen besluiten college en raad B1. Eerdere besluitvorming college- en raad

Krediet

Programma

2025

2026

2027

2028

2029

I/S

1e wĳziging - Najaarsnota 2024 (raadsbesluit 1603217)

847

Diverse programma's

452

429

109

2e wĳziging - Betaald parkeren (raadsbesluit 1601608) via reserve parkeren

200

05. Bereikbaarheid

3e wĳziging - Aankoop Jaagweg 15 (raadsbesluit 1596684) via reserve gronden

07. Ruimtelĳke ordening

4e wĳziging - Implementatie Stadspas (raadsbesluit 1605162) via ESF subsdies

250

5e wĳziging - Evenementvoorzieningen Leeghwaterpark (raadsbesluit 1605967 ) dekking opbrengst evenementen

6e wĳziging - Formatie urgente opgaven jeugdzorg (raadsbesluit 1606328)

-721

268

536

507

1.015

8e wĳziging - Tarief hulp bĳ huishouden 1 (raadsbesluit 1608468)

9e wĳziging - Grondexploitatie Schapenmarkt (raadsbesluit 1605488) via reserve gronden

06. Beheer openbare ruimte

02. Samenleving 06. Beheer openbare ruimte

-3.500 -

-236

-266

07. Ruimtelĳke ordening

02. Samenleving

Toekenning Spurd opstartbĳdrage Skills Garden 12 (raadsbesluit 1587437)

02. Samenleving

-70

13 Duurzaamheidsleningen (raadsbesluit 1602660)

04. Milieu

-14

Taakuitvoering T&H energielabel C 14 kantoorpanden (collegebesluit 1608085)

04. Milieu

-10

186

Zienswĳze 2025 Omgevingsdienst Ĳmond 16 (raadsbesluit 1602402)

07. Ruimtelĳke ordening

08. Veiligheid

-81

-1.002

Subtotaal B1

-644

174

397

641

611

Krediet

S S

Lening Bibliotheek Waterland 11 (raadsbesluit 1604131)

Financiele consequenties ter integrale B2. afweging voorjaarsnota

10e wĳziging - Spelregelkaart en vervolg Gebiedsontwikkeling De Koog (raadsbesluit 10 1603184) via reserve gronden

Project ontwikkeling Schapenmarkt (raadsbesluit 15 1602904) via reserve gronden

7e wĳziging - Aanvullend krediet duurzaamheid nieuwe werf en milieustraat (raadsbesluit 1608736) - dekking energie, ASH

02. Samenleving

Programma

2025

2026

2027

2028

2029

Cultuurvisie Purmerend (raadsbesluit 1605484)

02. Samenleving

-254

-361

-381

-361

-281

Uitvoeringsprogramma Woon(zorg)visie 2025-2030 (raadsbesluit 1606976)

03. Wonen

-450

-150

Overzichtsdocument 'Werk aan de Toekomst' (raadsbesluit 1608004)

Diverse programma's

-2.210

-2.150

Dekking: reserve duurzaamheid

Resultaatbestemming

2.210

2.150

Subtotaal B2

-704

-511

-531

-511

-431

I S I S I

I/S

Sinds het opstellen van deze voorjaarsnota heeft de Raad in totaal 15 besluiten genomen met financiële implicaties. Deze besluiten zĳn opgenomen in de bovenstaande tabel en worden in deze nota niet afzonderlĳk toegelicht.

I/S I I I

Daarnaast is besluit 1608085 van het college opgenomen, betreffende de taakuitvoering toezicht en handhaving energielabel C voor kantoorpanden. Per 1 januari 2023 zĳn kantoorgebouwen groter dan 100 m2 wettelĳk verplicht minimaal energielabel C te hebben. Panden die hier niet aan voldoen mogen sindsdien niet meer als kantoor worden gebruikt. In 2023 en 2024 heeft de gemeente Purmerend zelf toezicht gehouden en gehandhaafd op deze verplichting. Gezien de voortdurende en intensieve aard van deze taak heeft het college besloten om deze in 2025 en 2026 over te dragen aan Omgevingsdienst Ĳmond. De financiering wordt geregeld via het gemeentefonds. Voor de periode na 2026 wordt op een later moment bepaald hoe hiermee verder wordt omgegaan. Verder is er een aantal beleidsmatige besluiten genomen door de raad, om bĳ de voorjaarsnota de financiële consequenties af te wegen. In onderdeel B2 is hier invulling aan gegeven voor de Cultuuurvisie, Woon(zorg)visie en het overzichtsdocument Werk aan de Toekomst. C. Jaarrekeningeffecten 2024 Onderstaande ontwikkelingen komen voort uit de jaarstukken 2024. C.

Jaarrekeningeffecten 2024: onderuitputtingsanalyse

Krediet

Programma

Leerlingenvervoer

02. Samenleving

Achterstandenbeleid - RMC functie

02. Samenleving

Baggeren BMS van civiele kunstwerken naar riolering

06. Beheer openbare ruimte

100

102

Verschuiving winst De Beemster Compagnie (DBC)

07. Ruimtelĳke ordening

Toeristenbelasting (volume)

Algemene dek.mid

6a Budgetoverheveling 2024-2025

6b Dekking budgetoverheveling: uit algemene reserve/rekeningsresultaat (onttrekking)

Vrĳval kapitaallasten 2024

2025

2026

2027

2028

2029

I/S

1.500

Diverse programma's

-9.064

-60

Resultaatbestemming

9.064

Diverse programma's Subtotaal C

700

2.450

250

252

C1/2/3/5. Onderuitputting jaarstukken 2024 Gelet op de financiële krapte in de begroting is bĳ het opstellen van de jaarrekening 2024 een analyse van het rekeningresultaat uitgevoerd. Zo is gekeken of er sprake is van structurele voordelen die verwerkt kunnen worden in de begroting. De kwaliteit van de ramingen (realistisch ramen) en de uitvoeringskracht zĳn hierbĳ belangrĳke punten waarop we toetsen. Ook hier zien we dat er geen extra structurele financiële ruimte meer is in de jaarrekening (de lucht is eruit), behoudens een kleine lĳst onderwerpen (leerlingenvervoer, toeristenbelasting, baggeren Beemster en achterstandenbeleid). Het voorstel is deze budgetten te laten vrĳvallen ten gunste van de begrotingsruimte. C4. De Beemster Compagnie (DBC) In de voorjaarsnota 2024 is rekening gehouden met een winstuitkering uit De Beemster Compagnie, een V.O.F. waarbĳ zowel de gemeente als BPD Ontwikkeling 50% eigenaar is. Deze verwachting was gebaseerd op het afsluiten van de grondexploitaties Nieuwe Tuinderĳ Oost en De Keyser welke bezig is met de laatste deelgebieden. De opgenomen raming van € 1 miljoen in 2024 was op basis van de inschatting van het eindresultaat van de grondexploitaties van de Beemster Compagnie (jaarrekening 2023) en is doorgeschoven naar 2025. Per 31 december 2024 is in het MPG een 15

I I

eindwaarde van € 4,56 miljoen opgenomen voor de grondexploitatie van de Nieuwe Tuinderĳ. Van dit bedrag komt in 2025 50% ten gunste van de gemeente. De verwachting is dat er in 2025 een bedrag van € 2,5 miljoen wordt uitgekeerd aan winst. Dit betekent een toevoeging van € 1,5 miljoen in deze voorjaarsnota. C6a/6b. Budgetoverheveling 2024-2025 Voor een aantal onderwerpen in de jaarrekening is het nodig dat het budget van 2024 naar 2025 gaat voor de afronding van werkzaamheden. Dit wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd bĳ de jaarstukken. Het betreft de volgende onderwerpen (bedragen x € 1.000): Onderwerp (bedragen x € 1.000)

Programmanummer en omschrĳving

Uitbreiding scootmobielen

02. Samenleving

-134

Frictiebudget Poppodium Purmerend P3

02. Samenleving

-511

Armoedebeleid

02. Samenleving

-165

Stichting eigen kracht (centrale)

02. Samenleving

-175

Invoering Stadspas (raadsbesluit 1604335)

02. Samenleving

-500

Middelen ontheemden Oekraïne

02. Samenleving

-3.832

RMC algemeen

02. Samenleving

-70

Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsplan

05. Bereikbaarheid

-50

Verkeersveiligheidsprojecten

05. Bereikbaarheid

-153

Moties Beemster Stolpenbeleid en Vrĳkomende Agrarische Bebouwing

07. Ruimtelĳke ordening

-137

WOZ afbakening Beemster buitengebied 2024

07. Ruimtelĳke ordening

-100

Implementatie Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb)

07. Ruimtelĳke ordening

-149

Afkoop kettingbeding Golfbaan

07. Ruimtelĳke ordening

-2.875

Programma Binnenstad

10 .Economie

-100

Uitvoeringsprogramma Toerisme en Recreatie

10 .Economie

-103

Uitvoeringsagenda economische visie

10 .Economie

Totaal met dekking uit algemene reserve/rekeningresusultaat

Rekening 2024

-250 -9.304

C7. Vrĳval kapitaallasten 2024-2025 Op basis van de jaarrekening kunnen de kapitaallasten 2025 worden bepaald. De grote investeringsopgave voor de komende jaren wordt gefaseerd uitgevoerd waardoor er een voordeel op de kapitaallasten ontstaat in 2025. In de begroting houden we jaarlĳkse rekening met een ophoging van de stelpost vertraagde investeringen. D. Jeugd D.

Jeugd

Krediet

Programma

Nadeel jaarrekening Jeugd (inclusief aframen taakstelling)

02. Samenleving

-3.623

-3.768

-3.919

-4.076

-4.239

Nader te bepalen vergoeding Commissie van Ark (hek om jeugdzorg)

02. Samenleving

3.623

3.768

3.919

4.076

4.239

Subtotaal D

2025

2026

2027

2028

2029

I/S S S

D1a/b. Ontwikkelingen jeugdzorg Uit de Najaarsnota 2024 en de Jaarrekening 2024 is een duidelĳke stĳging van de totale kosten jeugdzorg zichtbaar. Voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen in Purmerend die hulp nodig hebben, bieden wĳ passende ondersteuning. Voor complexe situaties hebben wĳ specialistische jeugdhulp ingekocht op regionaal niveau. De kosten voor specialistische jeugdhulp worden per gemeente gefinancierd op basis van het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van deze hulp. De afgelopen jaren nam het gemiddeld aantal jeugdigen in zorg af, maar in 2024 lĳkt deze daling te stagneren. Tegelĳkertĳd nemen de duur van de trajecten en de complexiteit van de problemen toe, wat resulteert in intensievere, duurdere zorg en langere wachtlĳsten. Dit blĳft een zorgwekkende ontwikkeling. Uit de prognose voor 2024 blĳkt een kostenstĳging van 3,3% ten opzichte van de bĳgestelde begroting (exclusief loonkosten). De kosten voor specialistische jeugdhulp blĳven stĳgen, vooral bĳ: • Verblĳf: De aantallen stĳgen niet hard, maar de kosten wel, mede door kleinschalig wonen; • Indicaties: Zowel bĳ duurzame indicaties (langer dan een jaar) als niet duurzame (korter dan een jaar) nemen de kosten toe door intensievere en langdurigere zorg; • Maatwerkovereenkomsten: Zorg via maatwerkovereenkomsten laat wederom een stĳging in de kosten zien.

De toename van de complexiteit van zorg is hier één van de oorzaken van. Daardoor is het gecontracteerde aanbod vaker minder passend bĳ de zorg die nodig is. • Gecertificeerde instellingen: De kosten nemen toe, mede door een stĳging in aanvragen bĳ de beschermingstafel door steeds complexere hulpvragen. Het voorstel is om het budget te verhogen en de structurele taakstelling te schrappen, zodat de jeugdwet en de contracten met zorgaanbieders voor het leveren en voortzetten van specialistische jeugdhulp nageleefd kunnen worden. Op 30 januari 2025 werd het adviesrapport Groeipĳn gepresenteerd door de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd, ook wel de 'Commissie Van Ark' genoemd. In deze voorjaarsnota kiezen wĳ ervoor om de jeugd te beschermen volgens de conclusies en financiële aanbevelingen van de 'Commissie Van Ark' (die als zwaarwegend advies wordt beschouwd). Het Rĳk heeft namelĳk aangegeven dat het niet de vraag is of, maar hoe de bevindingen van Van Ark worden overgenomen. Taken en middelen moeten ook op het gebied van jeugd door het Rĳk in balans worden gebracht. Om deze reden stellen wĳ voor om voorlopig niet te bezuinigen op de stĳgende jeugdkosten en voorzichtig te zĳn met verhogingen aan de batenkant. We kiezen ervoor om gelĳke tred te houden met het jaarrekeningeffect.

Bĳ de voorjaarsnota 2025 van het Rĳk heeft het kabinet bekend gemaakt gemeenten te compenseren voor de jeugdzorg. Eventuele financiële compensatie wordt op zĳn vroegst bĳ de meicirculaire bekend gemaakt. E. Onvermĳdelĳke ontwikkelingen Hieronder treft u de weergave aan van een aantal ontwikkelingen die voldoen aan het criterium noodzakelĳk en derhalve in de begroting 2025 en het meerjarigbeeld (2026-2029) moeten worden verwerkt. De ontwikkelingen kennen veelal een structureel karakter en betreffen bĳramingen van bestaande begrotingsposten.

Onvermĳdelĳke ontwikkelingen

Krediet

Programma

2025

2026

2027

2028

2029

I/S

Proceskosten belastingen

01. Publiekdiensten

-130

Actualisatie regionale bĳdrage Jeugd

02. Samenleving

-137

-108

-26

-27

-50

Inkomstenderving i.v.m sluiting Leeghwaterbad, beheer gymrooster en beweegonderwĳs Spurd

02. Samenleving

-289

-9

Uitstel verkoop pand Zaandam GGD ‘Samen Sterker’

02. Samenleving

-141

141

Taakmutaties,-integratie- en decentralisatieuitkeringen gemeentefonds

02. Samenleving/03.Wonen

-1.007

-705

-711

Actualisatie onderhoud civiele kunstwerken

2.412

06. Beheer openbare ruimte

-411

263

1.246

437

1.113

I/S

Sloop opstallen gemeente Wagenweggebied

230

07. Ruimtelĳke ordening

Woonrĳp maken Helsinkihaven 3a e.v. (Steltenloper 2)

07. Ruimtelĳke ordening

-60

I/S I I/S

Gemeenteraadsverkiezingen 2026

10. Bestuur en concern

-12

-110

10 Actualisatie bedrĳfsvoeringsbudgetten

Overhead

-328

11 Inzet tĳdelĳke formatie versneld uitfaseren eDOCS en Decos en overzetten naar het Zaaksysteem (archief) (6 fte)

Overhead

-276

12 Benodigde intensiveringen bedrĳfsvoering en dienstverlening

966

Overhead

-1.288

-2.213

-2.038

-1.955

-1.581

13 Aframen dividend Stadsverwarming

Algemene dek.mid

-700

14 Actualisatie risicoprovisie Stadsverwarming (SVP)

Algemene dek.mid

165

220

140

-50

15 Functie inpassingen ambtelĳke organisatie

Algemene dek.mid

-400

-4.302

-4.074

-2.951

-3.776

-2.143

3.608

Subtotaal E

1. Proceskosten belastingen In 2023 is het aantal bezwaren tegen de gemeentelĳke WOZ-waarden aanzienlĳk gestegen (van 1.500 in 2022 naar 3.300 in 2023). Dit is voornamelĳk te wĳten aan de actieve reclamecampagnes van no-cure-no-pay bureaus. Hoewel er in 2024 een daling van het aantal bezwaren is waargenomen, blĳft het aantal hoger dan voorheen. Deze toename heeft geleid tot hogere proceskosten dan oorspronkelĳk begroot. Om deze kosten op te vangen, is een structurele bĳraming van € 130.000 noodzakelĳk. 2. Actualisatie regionale bĳdrage Jeugd De gemeente Purmerend draagt 27,28% van de regionale kosten, wat resulteert in een stĳging van de benodigde middelen voor de komende jaren. De extra uitgaven zĳn essentieel voor het behoud van de regionale samenwerking in de jeugdzorg, wat in de huidige periode van arbeidsmarktkrapte en stĳgende zorgkosten van groot belang is. Sinds 2015 werken de regiogemeenten in Zaanstreek-Waterland samen bĳ de inkoop van specialistische jeugdhulp. Deze samenwerking is vastgelegd in de gemeenschappelĳke regeling Zonder Meer en diverse dienstverleningsovereenkomsten. Recent zĳn drie voorstellen gepresenteerd die financiële gevolgen hebben voor de begroting van Purmerend: 1. Inhuur regionale beleidsmedewerker: Vanwege de langdurige afwezigheid van de vaste medewerker is besloten een regionale beleidsmedewerker voor zes maanden in te huren. 2.

Voortzetting samenwerking met Levvel afdeling 020: Er is een voorstel om de samenwerking met de afdeling 020 van Levvel voort te zetten. Deze afdeling biedt 24/7 zorg en ondersteuning 18

I/S I S S

aan jongeren tussen de 12 en 23 jaar die jeugdhulp ontvangen, met als doel crisissituaties te voorkomen of op te lossen. 3. Extra capaciteit voor inkoop jeugdhulp: Ter voorbereiding op de nieuwe contracten met regionale aanbieders, die op 1 januari 2027 moeten worden afgesloten, is extra capaciteit nodig voor het inkooptraject in 2025 en 2026. Deze voorstellen zĳn noodzakelĳk om de regionale samenwerking in de jeugdzorg te behouden, wat van groot belang is gezien de huidige arbeidsmarktkrapte en stĳgende zorgkosten. Gemeenten ervaren steeds hogere kosten en tekorten in de jeugdzorg, wat de financiële houdbaarheid onder druk zet. Het is daarom essentieel om te investeren in deze samenwerking om de kwaliteit en toegankelĳkheid van jeugdzorg te waarborgen. 3. Inkomstenderving vanwege sluiting Leeghwaterbad, beheer gymrooster en beweegonderwĳs Spurd Spurd heeft diverse werkzaamheden en beleidsmaatregelen die financiële implicaties hebben. Deze worden hieronder toegelicht. 1. Gedwongen sluiting Leeghwaterbad: In verband met noodzakelĳke aanpassingen aan de luchtbehandelingskanalen en de installatie van een Warmte-TerugWin-systeem (WTW) moet het Leeghwaterbad tĳdelĳk sluiten. Deze sluiting leidt tot een verlies aan inkomsten, waarvoor een incidenteel bedrag van € 250.000 wordt aangevraagd. 2.

Aanpassing beweegonderwĳs: Door tĳdelĳke veranderingen in het beweegonderwĳs op enkele scholen, waaronder vermindering van het aantal lesuren voor bepaalde groepen en inzet van eigen personeel, wordt een negatieve invloed op de inkomsten verwacht. Dit resulteert in een verwachte derving van € 30.000 voor 2025. Het is echter de verwachting dat het aantal lesuren vanaf het schooljaar 2025/2026 weer toeneemt. 3. Beheer gymrooster: Het opstellen en beheren van het gymrooster, voorheen uitgevoerd door de gemeente, wordt vanaf 2025 door Spurd verzorgd. Deze structurele wĳziging brengt jaarlĳkse kosten van € 9.000 met zich mee. Deze aanpassingen zĳn noodzakelĳk om de continuïteit en kwaliteit van de aangeboden diensten te waarborgen. In totaal wordt er voor 2025 een bĳ te ramen budget van € 289.000 aangevraagd, bestaande uit incidentele kosten voor de sluiting van het Leeghwaterbad (€ 250.000 en het beweegonderwĳs (€ 30.000) en de structurele kosten voor het gymrooster (€ 9.000). 4. Uitstel verkoop pand project Samen Sterker Het project Samen Sterker, waarbĳ de GGD Zaanstreek-Waterland en de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland hun hoofdkantoren zouden samenvoegen in het pand aan het Prins Bernhardplein in Zaandam wordt niet gerealiseerd in 2025.

Hierdoor vindt de verkoop van het huidige GGD-pand aan de Vurehout, waar de GGD momenteel is gehuisvest, niet in 2025 plaats, wat zowel de begrote opbrengsten als de kosten beïnvloedt. De huisvestingskosten voor het nieuwe pand aan het Prins Bernhardplein worden in 2025 nog niet gemaakt, maar de exploitatiekosten voor het pand aan de Vurehout moeten wel dat jaar worden gedragen. Voor de gemeente Purmerend resulteert dit in een extra bĳdrage van € 140.950 in 2025. De verkoop van het pand aan de Vurehout wordt nu in 2026 gerealiseerd, wat in dat jaar een incidentele opbrengst oplevert en de deelnemersbĳdrage kan verlagen.

5. Taakmutaties, -integratie, - decentralisatieuitkeringen gemeentefonds In 2024 heeft het college besloten om taakmutaties en decentralisatie- en integratie-uitkeringen uit het gemeentefonds, die een beleidsdoel dienen, niet direct aan de beleidsvelden toe te voegen. Gezien de huidige financiële situatie zĳn deze middelen toegevoegd aan het begrotingssaldo. Uit evaluatie is gebleken dat de huidige middelen onvoldoende zĳn om de taken uit te voeren. In deze voorjaarsnota worden deze nu aangevraagd om de uitvoering van de onderstaande taken te waarborgen. Gemeentefonds

Circulaire

2025

2026

2027

2028

2029

I/S

Aanpak geldzorgen, armoede en schulden (Raadsbrief 159910)

Mei

-174

-171

-177

Sociaal ontwikkelbedrĳven (Werkom) (Raadsbrief 1599104)

Mei

-239

Beschermd wonen (Raadsbrief 1599104)

Mei

-320

Nationaal actieplan dakloosheid (Raadsbrief 1599104)

Mei

-214

S I

Wet betaalbare huur (Raadsbrief 1602661)

September

Totaal

-60

-1.007

-705

-711

Het college stelt voor om voortaan de middelen voor taakmutaties, evenals decentralisatie- en integratie-uitkeringen uit het gemeentefonds die een specifiek beleidsdoel dienen, niet direct op te nemen in het begrotingssaldo, maar deze als reservering te verwerken. Deze aanpak biedt de mogelĳkheid om tĳdens de begrotingscyclus en de voorjaarsnota een integrale afweging te maken, waarbĳ de budgetten kunnen worden toegewezen aan het betreffende taakveld. 6. Actualisatie onderhoud civiele kunstwerken (krediet € 2.412.177) Tĳdens de inspecties is de onderhoudstoestand beoordeeld van de onderdelen die in het beheersysteem zĳn opgenomen. Hieruit is gebleken dat er sprake is van prĳsstĳgingen en verschuivingen. Daarom zĳn de kredieten voor het jaar 2029 opgenomen en is er een aanvullend beheerbudget voor het IOR geraamd om het gewenste onderhoudsniveau te behouden. De kapitaal- en beheerslasten voor deze maatregelen zĳn structureel verwerkt in deze voorjaarsnota. Omschrĳving krediet

Totaal krediet (x € 1.000)

Jaar van investering

Beschoeiing

1.100

2029

Kade- en keermuren

1.339

2029

Steigers

-27

2028

Totaal

2.412

Exploitatielasten Kapitaallasten (kredieten)

2025

2026 -

2027 -

2028 -

2029 -

-1

Beheerlasten

-411

263

1.246

437

1.114

Totaal

-411

263

1.246

437

1.113

7. Sloop opstallen gemeente Wagenweggebied (krediet € 230.000) De gemeente bezit 3 panden in het Wagenweggebied: 2 woningen aan de Wagenweg en het pand aan Wherekant 27-30. Ze verkeren in bouwkundig zeer matige staat en dienen te worden 20

gesloopt om de veiligheid in de omgeving te waarborgen. Momenteel worden de woningen via een leegstandbeheerder verhuurd op basis van een bruikleenovereenkomst met een opzegtermĳn van één maand. Met de voorgenomen sloop vervallen zowel de exploitatie- als de beheerslasten. Voor de uitvoering van de sloop is een krediet van € 230.000 benodigd. De kapitaalslasten die hieruit voortvloeien kunnen worden gedekt door de wegvallende exploitatiekosten, waardoor de geactiveerde sloopkosten enkel rentelasten met zich meebrengen. 8. Woonrĳp maken Helsinkihaven 3a e.v. (Steltenloper 2) Bĳ de verkoop van het perceel Helsinkihaven 3a (Steltenloper 2) is onvoldoende rekening gehouden met het reserveren van een budget voor het woonrĳp maken van de grond rondom het gerealiseerde pand. Het gebouw staat gedeeltelĳk in de achterliggende sloot, wat inhoudt dat er nog aanzienlĳke hoeveelheden grond moeten worden verwĳderd om de watergang vrĳ te maken. Hiervoor is en budget van € 60.000 noodzakelĳk. 9. Gemeenteraadsverkiezingen 2026 In 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats, waarvoor de griffie activiteiten organiseert. Volgens de systematiek worden de kosten voor deze activiteiten niet vooraf in de begroting opgenomen, maar worden ze naderhand via de voorjaarsnota voor het betreffende jaar opgevoerd.

De kosten voor de voorbereidingen en uitvoering van de verkiezingen bedragen in totaal € 122.000. In 2025 zĳn de kosten voor het interesseren van inwoners voor politiek werk € 12.000, en in 2026 zĳn de kosten voor onder andere communicatie, verkiezingsdebatten, stemhulp en devices voor raadsen commissieleden € 110.000. 10. Actualisatie bedrĳfsvoeringsbudgetten Bĳ de actualisatie van enkele onderdelen binnen de overhead zĳn een aantal zaken geconstateerd die aanpassing van de begroting vragen: Budgetten overhead Actualisatie tegemoetkoming zorgverzekering

2025

2026

2027

2028

2029

I/S

-45

Actualisatie budget ARBO dienst/ bedrĳfsarts

-68

Actualisatie verzekeringen en juridische procedures

-145

S S

Actualistatie accountantskosten door groei aantal specifieke uitkeringen (SPUKS)

-70

Totaal

-328

Actualisatie tegemoetkoming zorgverzekering Sinds enkele jaren zĳn gemeenten op grond van de CAO Gemeenten artikel 3.24 verplicht om een jaarlĳkse tegemoetkoming in de zorgverzekering te verstrekken aan al hun ambtenaren. Deze tegemoetkoming bedraagt € 168 per jaar voor medewerkers met een salaris boven de hoogste periodiek van schaal 6, en € 296 per jaar voor medewerkers met een salaris gelĳk aan of lager dan de hoogste periodiek van schaal 6. Tot nu toe is het budget voor deze onvermĳdelĳke kostenpost niet afgestemd op het aantal medewerkers, wat heeft geleid tot een aanzienlĳk verschil tussen het beschikbare budget en 21

de werkelĳke uitgaven. Dit verschil kan niet langer worden opgevangen door andere budgetten. Daarom wordt er een structureel bedrag van € 45.000 aangevraagd om deze kosten te dekken. Actualisatie budget ARBO dienst/ bedrĳfsarts Begin 2024 is een aanbesteding gestart voor een nieuwe arbodienst/bedrĳfsarts. Het toenemende tekort aan beschikbare bedrĳfsartsen en de stĳgende tarieven op de arbeidsmarkt resulteren in een extra structureel benodigd budget van € 68.000 om de verhoogde kosten te dekken. Actualisatie verzekeringen en juridische procedures De afgelopen jaren zĳn de kosten voor de aansprakelĳkheidsverzekering van de gemeente Purmerend aanzienlĳk gestegen. Deze premie is gekoppeld aan het aantal inwoners, wat leidt tot hogere kosten naarmate het inwoneraantal toeneemt. Daarnaast zĳn de indexeringen hoger uitgevallen dan oorspronkelĳk in de begroting was voorzien, wat verdere budgettaire aanpassingen noodzakelĳk maakt. Bovendien is het budget voor juridische procedures niet langer toereikend. Dit komt door een toename in zowel het aantal juridische zaken als de complexiteit van de procedures. Het afgelopen jaar heeft aangetoond dat de huidige budgettering onvoldoende is om alle kosten op dit gebied te dekken. Daarom wordt er een structurele verhoging van € 145.000 per jaar aangevraagd om deze tekorten op te vangen.

Actualistatie accountantskosten door groei aantal specifieke uitkeringen (SPUKS) In 2022 heeft de gemeente Purmerend de aanbesteding voor de accountantskosten gegund aan BDO Accountants. We zien een toename van de kosten die samenhangen met de toename van het aantal te controleren regelingen door de accountant. Dit heeft geleid tot een structurele verhoging van het benodigde budget met € 70.000 per jaar. 11. Inzet tĳdelĳke formatie versneld uitfaseren eDOCS en Decos en overzetten naar het Zaaksysteem (formatie tĳdelĳk 6 fte) De gemeente Purmerend maakt momenteel gebruik van eDOCS en Decos voor documentbeheer. Deze systemen worden vanaf oktober 2025 niet meer ondersteund, waardoor het noodzakelĳk is om het archief versneld over te zetten naar het Zaaksysteem. Deze migratie vereist tĳdelĳke extra inzet van informatie- en functioneel beheerders (6 fte) gedurende 6 maanden. De totale benodigde middelen voor 2025 voor deze extra inzet bedragen incidenteel € 276.000. 12. Benodigde intensiveringen bedrĳfsvoering en dienstverlening (krediet € 966.000) Gemeenten moeten strategisch investeren in ICT-oplossingen die zowel continuïteit waarborgen als innovatie stimuleren. Dit vereist een balans tussen het onderhouden van bestaande systemen, het verbeteren van ICT-oplossingen en het inzetten op radicale vernieuwing.

Door de toenemende complexiteit van ICT-systemen, waarbĳ zowel cloud- als on-premise omgevingen beheerd worden, is specialistische kennis en meer personeel noodzakelĳk. Op 10 april is er een werkbĳeenkomst gehouden waarin de huidige ontwikkelingen werden besproken en de noodzaak van de investering werd toegelicht. We merken dat het aantal wettelĳke eisen op het gebied van ICT, privacy

en informatieveiligheid op verschillende niveaus aanzienlĳk toeneemt waardoor onderstaande budgetten nodig zĳn. Intensiveringen bedrĳfsvoering en dienstverlening

Krediet

2025

2026

2027

2028

2029

I/S

-477

-668

-687

-707

-728

Professionele IV en ICT organisatie Toegang tot de juiste informatie

-225

-464

-348

-226

-232

I/S

Moderne werkplek

966

-586

-1.081

-1.002

-1.022

-620

I/S

Totaal

966

-1.288

-2.213

-2.038

-1.955

-1.581

• Professionele IV-organisatie: Het doel is om interne kaders en richtlĳnen vast te stellen rondom informatievoorziening (IV), kunstmatige intelligentie (AI) en de inzet van bepaalde technieken, zodat de projecten sneller kunnen verlopen. Daarnaast merken we dat het aantal wettelĳke eisen op het gebied van ICT, privacy en informatieveiligheid op verschillende niveaus aanzienlĳk toeneem en is het doel om onze interne kennis vergroten, zodat de gemeente minder afhankelĳk is van inhuur. • Toegang tot de juiste informatie: Het trainen van medewerkers en ketenpartners in het toepassen van informatievoorziening, het digitaliseren van informatie, het zorgen voor actuele en toegankelĳke data voor inwoners en ondernemers en openbaar maken van informatie. • Moderne werkplek: Het voorzien van medewerkers van de juiste devices, autorisaties en inrichting van Microsoft365, zodat ze hun werk efficiënt en rechtmatig kunnen uitvoeren met de juiste toegang tot informatie. 13. Aframen dividend Stadsverwarming (SVP) Op 24 december 2024 heeft SVP de aandeelhouder geïnformeerd over het bĳgestelde verwachte resultaat voor 2025, dat € 100.000 positief is (zie raadsmemo 1607653). Dit resultaat heeft invloed op de gemeentelĳke begroting van 2026, aangezien dividenden doorgaans in het jaar na exploitatie worden uitgekeerd.

In de begroting van 2026 was rekening gehouden met een dividend van SVP van € 700.000. Gezien de huidige winstverwachtingen over 2025 is het onwaarschĳnlĳk dat er dividend beschikbaar is. Daarom zĳn ook de dividendinkomsten voor de jaren 2027 en 2028 in de voorjaarsnota 2025 naar beneden bĳgesteld. 14. Actualisatie risicoprovisie Stadsverwarming (SVP) In de aandeelhoudersovereenkomst is bepaald dat de gemeente een risicoprovisie van 1% van de hoofdsom ontvangt voor de borgstellingen. Op 3 december 2024 is ingestemd met een garantstelling voor een nieuwe lening van € 20 miljoen aan SVP, noodzakelĳk voor het aflossen van bestaande schulden en het financieren van nieuwe investeringen (raadsmemo 1605911). In de meerjarenraming van SVP is de verwachting opgenomen dat SVP zowel in 2025 als in 2026 € 10 miljoen per jaar zal moeten lenen. Deze ontwikkelingen leiden tot een bĳstelling van de risicoprovisie in de voorjaarsnota. 15. Functie inpassingen ambtelĳke organisatie Het aantal aanvragen voor functie-inpassingen is recentelĳk aanzienlĳk gestegen, wat vaak resulteert in het plaatsen van functies in hogere salarisschalen. Deze stĳging is het gevolg van veranderingen in takenpakketten, de uitbreiding van teams en groei van de gemeente. Aangezien de beschikbare vacatureruimte niet langer toereikend is om deze inpassingen te dekken, is vanaf 23

2025 een structureel budget van € 400.000 noodzakelĳk. Dit bedrag is berekend op basis van 0,5% van de loonsom. F. Uitgangspunten en indexering Het gemeentefonds moet ieder jaar groeien, ook als er niets aan het takenpakket verandert. Niet alleen om inflatie op te vangen, maar ook omdat de bevolking groeit en vergrĳst. Hiervoor is een normeringssystematiek. Voorheen was de groei van het gemeentefonds gekoppeld aan de groei van de rĳksuitgaven. Inmiddels is er een nieuwe systematiek ingevoerd: de groei van het gemeentefonds is nu gekoppeld aan de groei van het bbp, waarbĳ de indexatie wordt gesplitst in een volumedeel en een prĳsdeel. De stelpost loon- en prĳsontwikkeling was bĳ de begroting 2025 niet op het gewenste niveau en nagenoeg nihil. Bĳ de septembercirculaire (raadsbrief 1602661) is de stelpost opgehoogd door een hogere inflatieverwachting en volumegroei. In deze voorjaarsnota worden de claims ten laste van deze reservering aan de raad ter besluitvorming voorgelegd en is hiermee vrĳwel nul. F.

Uitgangspunten en indexering

Krediet

Programma

OVA indexering contracten Wmo

02. Samenleving

-360

-384

-399

-415

-431

OVA indexering contracten Jeugdzorg

02. Samenleving

-400

-416

-433

-450

-468

Areaalwĳzigingen nieuwbouw en herinrichting wegen

06. Beheer openbare ruimte

-22

-23

Actualisatie nota Duurzaam Vastgoedbeheer

07. Ruimtelĳke ordening

-7

-9

-47

-65

-67

Actualisatie softwarekosten

Overhead

-180

Actualisatie lokale heffingen

Algemene dek.mid

387

400

406

Inzet stelpost LPO

Algemene dek.mid

678

624

682

733

764

Subtotaal F

-291

813

2025

2026

2027

2028

1/2. Toepassing OVA op contracten jeugdzorg en WMO De gecontracteerde zorg Jeugd en Wmo is gekoppeld aan de Overheidsbĳdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA). Deze index is in 2025 voor 4% opgenomen in de begroting, maar komt op 5,19% uit. Dit verschil van 1,19% komt extra ten laste van 2025 en verder. 3. Areaalwĳzigingen nieuwbouw en herinrichting wegen Vanwege nieuwbouw en herinrichting van wegen zĳn overdrachtsdossiers ingediend voor nieuw areaal en wĳzigingen in het bestaande areaal. Dit betreft de overgedragen gebieden Baanstee Noord fase 2, Brantjesstraat, Julianastraat, Kooimanpark, Kop van West (delen) en Wheerlicht. Voor het beheer van dit areaal is jaarlĳks € 23.000 benodigd. 4. Actualisatie nota Duurzaam Vastgoedbeheer (krediet € 812.858) In 2023 is de nota Duurzaam Vastgoedbeheer vastgesteld. Het blĳkt noodzakelĳk om een (andere) indexatie toe te passen en enkele aanpassingen te doen aan de planning en de kosten van de maatregelen. In hoofdlĳnen ziet dit er als volgt uit: • Indexering bestaand beleid duurzaamheidsnota, van CBS naar BKK prĳspeil (januari 2025) • Wĳzigingen in de planning door aankomende bestuurlĳke afweging (Violenstraat 6) en conflicterende werkzaamheden (Waagplein 1). • Toepassing indexatie op ‘Voortdurend verduurzamen’ exploitatie overige lasten.

• Opvoeren en naar voren halen van investeringen die in 2023 nog buiten de meerjarenbegroting vielen, maar waar het eerste gedeelte van de investering wel al beschikbaar gesteld was. 24

2029

I/S

5. Actualisatie kosten software De versaaSing (software die als een online dienst wordt aangeboden) van applicaties, de gewĳzigde licentiestructuur en de toename van het aantal licenties door de groei van de organisatie leiden tot een structurele stĳging van de softwarekosten. Deze prĳsstĳgingen zĳn vooral merkbaar bĳ softwarepakketten die door de hele organisatie worden gebruikt, zoals Adobe, SmartDocuments en het Zaaksysteem. Om deze kosten te dekken en de continuïteit van de gemeentelĳke ICT-systemen te waarborgen, is een structurele verhoging van het ICT-budget met € 180.000 noodzakelĳk. 6. Actualisatie lokale heffingen De opbrengsten uit belastingen en leges worden verhoogd met 3,3%, gebaseerd op de consumentenprĳsindex (CPI) van het CBS. Dit is hoger dan wat was ingecalculeerd in de begroting, wat resulteert in een bĳraming van € 387.000 in 2026, oplopend naar € 406.000 in 2029. 7. Dekking uit stelpost loon- en prĳsontwikkeling (LPO) Voorgaande onderdelen kunnen worden gedekt uit de beschikbare ruimte op de stelpost LPO, waardoor de begrotingsruimte niet wordt aangesproken. De verwachting is dat in de meicirculaire 2025 op dit onderdeel nog enige aanvullende ruimte biedt, zodat de stelpost weer op niveau kan worden gebracht voor toekomstige ontwikkelingen. G. Groei van de gemeente (formatie) G.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15518265/1