Document · PDF

B-voorjaarsnota-2024

Commissie Algemeen 13 juni 2024, gemeente PurmerendBij agendapunt: Voorjaarsnota 202419.637 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Voorjaarsnota 2024

Inhoudsopgave 1 Aanbiedingsbrief

2 Het financieel perspectief

3 Slot

Bĳlage I Toekomstscenario's

Bĳlage II Risico's en onzekerheden

Bĳlage III Kaders en uitgangspunten

Bĳlage IV Budgetneutraal

1 Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, Voor u ligt de Voorjaarsnota van de gemeente Purmerend voor het jaar 2024. Het college presenteert dit jaar een Voorjaarsnota die door de blĳvende onzekerheid over de gemeentefinanciën vanuit het Rĳk een ander karakter heeft dan andere jaren en in feite uit 2 delen bestaat. Het eerste deel is de reguliere Voorjaarsnota, waarin de begroting wordt geactualiseerd en de keuzes worden voorgesteld die het college ter besluitvorming voorlegt voor de lopende en komende begroting. In dit onderdeel zien we dat we nog steeds stevig groeien als gemeente. Maar de krappe arbeidsmarkt, toenemende taken voor de gemeente en een financieel onzekere toekomst maken dat we voor uitdagingen worden gesteld. Hier lichten we de belangrĳkste ontwikkelingen en keuzes toe die we als college aan de gemeenteraad voorleggen. De blĳvende onzekerheid vanuit het Rĳk over de gemeentefinanciën maakt dat we mogelĳk moeten voorsorteren op maatregelen vanaf 2027. Het tweede deel is bĳlage I, hierin presenteren we de scenario’s voor de toekomst, zoals toegezegd door het college. Deze scenario's vormen de voorbereiding op een ander financieel speelveld. De opgaven in de gemeente zĳn fors Het college constateert dat de gemeentelĳke opgaven fors zĳn. Dat maakt het des te wranger dat er minder bĳdrage vanuit het Rĳk in het vooruitzicht ligt.

We zien dat het takenpakket en de verantwoordelĳkheden van gemeenten al jaren uitbreiden en dat nog altĳd doen. Ook zien we dat de samenleving in een rap tempo verandert en de opgaven daarmee anders worden. Binnen onderwerpen als eenzaamheid, preventie en veiligheid zien we ontwikkelingen waar we als gemeente op mee moeten bewegen. Het nog altĳd grote tekort aan woningen maakt dat we als gemeente, in samenwerking met onder andere de woningcorporaties, een forse en een complexe bouwopgave hebben in een verdichtende stad en een polder met dubbel Uneso Werelderfgoedstatus. Aanvullend doet het Rĳk ook een beroep op gemeenten om vluchtelingen van oorlog, geweld of vervolging in een veilig onderkomen te voorzien. Woningbouwprojecten hebben niet meer de wind in de rug en met de veranderende omstandigheden op de woningmarkt neemt de rol van de gemeente toe. Die komt bovenop de vervangingsopgave in de openbare buitenruimte en het opwaarderen van verschillende gebieden en de parken in de gemeente. We bouwen per slot van rekening niet alleen woningen met stenen, we bouwen aan een samenleving. We willen onze gemeente tegelĳkertĳd ook toekomstbestendig maken en een kwaliteitsimpuls geven: door aandacht te besteden aan mobiliteit, versterken voorzieningen, ruimte voor de natuur en het verstevigen van de lokale economie en arbeidsmarkt.

We ontwikkelen de binnenstad en de bedrĳventerreinen verder door, maar we lopen hierbĳ bĳvoorbeeld tegen capaciteitsproblemen aan van het energienet en een ander investeringsklimaat. Het is maar een greep uit de opgaven die spelen in onze dagelĳkse leefomgeving en waar we mee te maken hebben bĳ het bouwen aan een toekomstbestendige gemeente. 3

Brede veiligheid Er ligt een brede opgave op het gebied van veiligheid. Daarom maken we keuzes in de Voorjaarsnota die hierop aansluiten en waarmee we inzetten op een veilige gemeente. We zien een urgente opdracht rondom de raakvlakken tussen jeugd, zorg en veiligheid. De geweldsincidenten zĳn merkbaar en voelbaar in de gemeente. De incidenten maken dat er een gevoel van onveiligheid is ontstaan. We zien daarin dat minderjarigen vaker betrokken zĳn bĳ dit soort incidenten en dat slachtoffers ook vaak daders zĳn. De opgave rondom de jeugd moet in samenhang worden bekeken met onder andere onderwĳs, jeugd(zorg), armoedebeleid, informele netwerken en sport. Dat maakt dat er een stevige aanpak nodig is in goede samenwerking met alle (maatschappelĳke) partners in de veiligheidsketen. Het college stelt deze Voorjaarsnota daarom onder meer voor om meer formatie vrĳ te maken en daarmee de samenhang en samenwerking in de hele ‘veiligheidsketen’ te verstevigen. Maar veiligheid raakt meer onderdelen van de gemeente: de fysieke veiligheid, ondermĳning, informatieveiligheid (zoals phishing en cybersecurity) en privacy zĳn onderdelen waar extra inzet op nodig is. We zien een toename van het aantal wettelĳke taken en de aandacht voor nieuwe thema’s die voortkomen uit de rappe digitalisering.

Inwoners mogen van de gemeente verwachten dat wĳ veilig en zorgvuldig omgaan met gevoelige gegevens die zĳ ons toevertrouwen. Digitalisering maakt dat dienstverlening ook steeds meer digitaal aangeboden wordt en waarvoor veiligheidseisen en privacywetgeving geldt. Het betekent dat we ons als gemeente ook dienen te verdedigen tegen cyber- en phishingaanvallen, die grote gevolgen kunnen hebben voor de dienstverlening. Meer opgaven in een krappe arbeidsmarkt De opgaven van de gemeente nemen al jaren toe, ook in relatie tot de ambtelĳke capaciteit en de beschikbare financiën. Met een arbeidsmarkt die krap is en uitblĳvende financiële duidelĳkheid vanuit het Rĳk maakt dat dit steeds meer begint te knellen. Het betekent dat de groei die overal merkbaar is in de gemeente, in de maatschappelĳke voorzieningen en in de ambtelĳke capaciteit geen vanzelfsprekendheid meer is. De ruimte in de stelpost loon-prĳsontwikkeling (LPO) is op en daardoor is er een tekort voor alle indexeringen. De ruimte in de overige stelposten (de groei van de gemeente en de investeringsagenda) neemt af. Als gemeente dienen we ons daarom meer dan ooit af te vragen hoe we op maatschappelĳke ontwikkelingen inspelen.

Met minder geld in het vooruitzicht, het moeilĳk kunnen vervullen van vacatures, en de blĳvende financiële onzekerheid vanuit de Rĳksoverheid, betekent het dat nadenken over de rol van de gemeente en de taken die daarbĳ horen steeds meer nodig is. Investeren in het maatschappelĳke veld Ten tĳde van deze Voorjaarsnota zien we dat investeringen nodig zĳn in het maatschappelĳk veld. De beweging naar het voorveld is ingezet, waarbĳ er meer nadruk ligt op de nabĳheid en de kracht van het eigen netwerk. Daarom is, juist in tĳden van vereenzaming en toenemende jeugdzorg, het welzĳnswerk van groot belang. Het zichtbaar zĳn, het ontmoeten in de wĳken en buurten en via sport en cultuur blĳft belangrĳk. We verwachten dat dit de komende jaren alleen maar belangrĳker wordt. We kiezen er daarom voor om, ook dit jaar, te blĳven investeren in maatschappelĳke organisaties. Het is met de beperkte middelen moeilĳk om de stĳgende kosten op te vangen. Desondanks kiest het college ervoor om de indexering van deze organisaties, die zo belangrĳk zĳn voor onze gemeente, mee te laten groeien met actuele landelĳke indices. Het tekort in de begroting en het beroep op de toekomstscenario’s stĳgt hierdoor. 4

Toename van de kosten jeugd In de jeugdzorg zien we al langere tĳd een toename in de kosten. Die ontwikkeling is niet alleen aan Purmerend voorbehouden, maar speelt landelĳk. Het komt niet omdat er meer jeugdigen in de zorg zitten, maar omdat de trajecten steeds langer en duurder worden. Het verschil tussen de Rĳksbĳdrage en de kosten die de gemeente maakt blĳft toenemen. Met de nota Jeugdzorg hebben we de beleidsmatige voorbereidingen getroffen en de richting van een nieuwe koers uitgezet: de jeugdzorg moet anders worden georganiseerd. We zetten de komende jaren in op het meer normaliseren om te voorkomen dat de aanspraak op zware jeugdzorg nog verder toeneemt. Voor nu is het wel nodig om het tekort dat is ontstaan, de komende jaren structureel te financieren. Maar om de ingeslagen koers binnen de jeugdzorg kracht bĳ te zetten, stelt het college voor om een taakstelling op te nemen in de begroting. De taakstelling betekent dat we vanaf nu vaker ‘nee’ moeten zeggen, moeten indiceren met het oog op het budget en meer een beroep doen op het netwerk van jeugdigen. Opgaven in de bestaande en toekomstige gemeente In 2023 zĳn er 222 woningen opgeleverd, en zĳn er ook voorbereidingen getroffen voor lopende en toekomstige gebiedsontwikkelingen die de komende jaren van start gaan of al zĳn gestart.

Met de groei van het aantal inwoners is het van belang dat ook onze voorzieningen meegroeien. Dat doen we door te investeren in de bereikbaarheid en de leefbaarheid, grotendeels via de investeringsagenda. Het zĳn investeringen in scholen, het Leeghwaterbad, de sportzalen, mobiliteit, de parken (het Kooimanpark, Park de Noord en het Leeghwaterpark) en de binnenstad. Ook dit jaar is de investeringsagenda weer een onderdeel van de Voorjaarsnota en de begroting. In de bestaande gemeente zĳn we druk bezig met de vervangingsopgave in het kader van het IBOR. We vervangen de komende jaren vele straten, bruggen en kunstwerken. We hebben veel plannen, zowel in de bestaande als de toekomstige gemeente. Dat knelt steeds vaker in de ambtelĳke organisatie, zoals op het gebied van mobiliteit en verkeer. Dat is niet alleen aan de gemeente voorbehouden; de beschikbare capaciteit in de markt maakt ook dat we niet in staat zĳn om alle investeringen waarvoor geld is gereserveerd in de begroting en de investeringsagenda tĳdig uit te geven. Een blĳvende onzekere financiële toekomst maakt dat we opnieuw kĳken naar de investeringen die we doen. De vrĳgekomen kapitaallasten als gevolg van vertraagde investeringen kan worden gebruikt om ruimte te creëren in de begroting. Richting de begroting werken we dit verder uit en leggen we dit ter besluitvorming aan de gemeenteraad voor.

Blĳvende onzekerheid over de gemeentefinanciën De aangekondigde onzekerheid vanuit het Rĳk over de gemeentefinanciën blĳft bestaan. Er is nog altĳd geen duidelĳkheid over het vervallen van de geïntroduceerde opschalingskorting vanaf 2026 (circa € 3 miljoen voor Purmerend). Er zĳn signalen dat het demissionaire kabinet de opschalingskorting nog een aantal jaar bevriest met de meicirculaire, maar dat is nog allerminst zeker. De formerende partĳen hebben hier nog geen duidelĳkheid over gegeven.Ten tĳde van het schrĳven van deze Voorjaarsnota blĳft deze zekerheid of extra compensatie vanuit het Rĳk vooralsnog uit, en die onzekerheid vormt een belangrĳk kader voor de keuzes die worden voorgesteld. Conform het begrotingsadvies van de VNG lukt het om voor het lopende jaar en de jaren 2025 en 2026 de begroting sluitend te krĳgen. In de jaren daarna loopt het tekort verder op naar een tekort van circa € 11,5 miljoen. Dat is inmiddels meer dan de korting op de algemene uitkering. Dit komt met name door de groei van de uitgaven jeugdzorg. Dat is zorgelĳk. 5

(+/+ = voordeel en -/- is nadeel, bedragen x € 1.000)

2024

Stand begroting 2024 (inc. 1e wĳziging)

2025

2026

2027

2028

354

394

-10.374

-12.712

175

2e wĳziging op de primitieve begroting 2024 (raadsbesluit 1589249): Najaarsnota 2023

195

194

190

3.656

A. Vertrekpunt Voorjaarsnota 2024

548

763

-10.183

-9.056

B. Voorstellen op basis van eerder besluitvorming college en raad

-85

C. Jaarrekening effecten 2023

3.699

1.990

1.290

1.190

490

D. Autonome ontwikkelingen

-4.869

-3.124

-3.962

-4.753

-3.588

E. Indexering

-627

-1.254

-1.145

-462

F. Groei van de gemeente (formatie)

-297

-15

-193

290

465

184

1.690

1.852

13.854

1.731

575

-10.930

-11.927

12e wĳziging primitieve begroting 2023 (raadsbesluit 1588459): aanvullend krediet Zwembad

G. Investeringsagenda H. Dekkingsplan Stand Voorjaarsnota 2024 (beschikbare ruimte)

Belangrĳk daarbĳ is te melden dat de stelpost loon- en prĳsontwikkeling helemaal leeg is. In de meicirculaire moeten er dan ook middelen bĳkomen om prĳsstĳgingen in salarissen, investeringen, gemeenschappelĳke regelingen en subsidiepartners op te vangen. Met de informatie van nu verwachten we de begroting in november sluitend te krĳgen, mits er afdoende loon- en prĳscompensatie in de meicirculaire komt. Scenario’s voor de toekomst De gehoopte duidelĳkheid over de financiën blĳft vooralsnog uit. Boven de markt hangt nog altĳd het mogelĳk vervallen van de opschalingskorting, extra compensatie rond de meicirculaire en verdere bezuinigingen van het Rĳk. Nu deze beslissingen uitblĳven of onzeker zĳn sorteren we daarop voor. Het college stelt daarom voor om voor het jaar 2026 een incidenteel dekkingsplan in te zetten om het begrotingsjaar sluitend te krĳgen. Dat geeft tĳd om de duidelĳkheid uit Den Haag, waarvan wĳ hopen dat die snel komt, af te wachten en voor die tĳd nog geen onomkeerbare besluiten te nemen. Als de duidelĳkheid vanuit het Rĳk uitblĳft of er geen extra compensatie komt zĳn er voor de jaren 2027 en 2028 keuzes nodig. Door het incidentele dekkingsplan is er extra tĳd om het gesprek over de toekomst van onze gemeente zorgvuldig te voeren, zodat u bĳ de Voorjaarsnota 2025 keuzes kunt maken.

Om dit gesprek zorgvuldig te voeren heeft het college van B&W inzichtelĳk gemaakt hoe eventuele tekorten vanaf 2027 kunnen worden gedekt, zoals toegezegd bĳ de behandeling van de Programmabegroting vorig jaar. Die toekomstscenario’s en de onderliggende maatregelen vindt u in bĳlage I. Het geeft een beeld van de mogelĳke opties die het college ziet. Het college is zich ervan bewust dat het tekort vanaf 2027 iets betekent voor de toekomst van onze gemeente. Er zitten ombuigingen in die merkbaar zullen zĳn in de samenleving, de leefomgeving en het dienstverleningsniveau. Deze Voorjaarsnota is daarmee de eerste aanzet voor het gesprek over de scenario’s, dat we de komende periode blĳven voeren. Hoe wĳ dat gesprek voor ons zien, vindt u in het voorstel in deze bĳlage. 6

2 Het financieel perspectief De jaarrekening 2023 sluit met een ruim positief saldo. In hoofdzaak door rĳksinkomsten uit de decembercirculaire 2023 en de gelden uit de specifieke uitkering bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne voor 2022 en 2023, die niet terugbetaald hoeven te worden aan het Rĳk. Daarmee kan de € 10 miljoen onttrekking aan de reserves in 2023 weer worden aangevuld. Voor het financiële beeld is dit representatief. Met incidenteel geld van het Rĳk hoeven we niet in te teren op de reserves. Het meerjarenperspectief van de gemeente is toch zorgelĳk. De begrotingsruimte 2024 tot en met 2025 is positief en 2026 is sluitend gemaakt door een flinke reserve inzet. De jaren erna zĳn ruim negatief en inmiddels ook meer dan de korting van het gemeentefonds. Dit wordt veroorzaakt door de trend van de afgelopen jaren: de uitgaven sociaal domein houden geen gelĳke tred met de rest van de begroting en vragen dus steeds meer geld ten koste van de andere beleidsterreinen. Het Rĳk komt de gemeente ook op dit punt niet tegemoet. Het Rĳk heeft zoals bekend het voornemen om vanaf 2026 een greep uit de kas van het gemeentefonds te doen. In de toekomstscenario’s wordt geanticipeerd op die situatie. De geïnventariseerde maatregelen zĳn toch over het algemeen buitengewoon ongewenst. In deze Voorjaarsnota hebben we de structurele effecten van de jaarrekening verwerkt.

Daarnaast zĳn onvermĳdelĳke ontwikkelingen meegenomen zoals de stĳgende kosten van de jeugdzorg (inclusief een taakstelling), de stĳgende CAO, inflatie- en energieprĳzen, hogere noodzakelĳke uitgaven verbonden partĳen en gesubsidieerde instellingen en onderhoud aan de openbare ruimte. Het was nodig hier een dekkingsplan voor te maken, omdat de stelpost loon- en prĳsontwikkeling volledig was benut. De stelposten Groei van de gemeente en Investeringsagenda zĳn ingezet voor noodzakelĳke investeringen voor een goede groei van de gemeente. U wordt voorgesteld om de onvermĳdelĳke ontwikkelingen, jaarrekeningeffecten, indexatie(s), voorstel voor de invulling van de stelpost groei van de gemeente (formatie) en investeringsagenda, het dekkingsplan en de uitgangspunten van de begroting (zie bĳlage III) te verwerken in de lopende begroting 2024 en de meerjarenbegroting 2025-2028. In deze Voorjaarsnota zĳn er toekomstscenario's voorbereid voor de jaren 2027 en 2028, die vragen om keuzes als het Rĳk de ingezette koers doorzet.

In onderstaande tabellen kunnen afrondingsverschillen zichtbaar zĳn. Wĳ corrigeren deze niet handmatig. Samengevat ziet het beeld van de meerjarenbegroting er als volgt uit: (+/+ = voordeel en -/- is nadeel, bedragen x € 1.000)

2024

Stand begroting 2024 (inc. 1e wĳziging)

2025

2026

2027

2028

354

394

-10.374

-12.712

175

2e wĳziging op de primitieve begroting 2024 (raadsbesluit 1589249): Najaarsnota 2023

195

194

190

3.656

A. Vertrekpunt Voorjaarsnota 2024

548

763

-10.183

-9.056

B. Voorstellen op basis van eerder besluitvorming college en raad

-85

C. Jaarrekening effecten 2023

3.699

1.990

1.290

1.190

490

D. Autonome ontwikkelingen

-4.869

-3.124

-3.962

-4.753

-3.588

E. Indexering

-627

-1.254

-1.145

-462

F. Groei van de gemeente (formatie)

-297

-15

-193

290

465

184

1.690

1.852

13.854

1.731

575

-10.930

-11.927

12e wĳziging primitieve begroting 2023 (raadsbesluit 1588459): aanvullend krediet Zwembad

G. Investeringsagenda H. Dekkingsplan Stand Voorjaarsnota 2024 (beschikbare ruimte)

B. Reeds genomen besluiten college en raad B.

Voorstellen op basis van eerder besluitvorming college en raad (bedragen x € 1.000)

Krediet Programma

2024

2025

2026

Beheerslasten startersleningen (raadsbesluit 1589306)

03. Wonen

-6

Nota Dierenwelzĳn 2024-2028 (raadsbesluit 1587859)

06. Beheer openbare ruimte

-70

Verwerving Plantsoenstraat 36 en sloop opstallen bĳ de Schapenmarkt (raadsbesluit 1592328)

735

07. Ruimtelĳke ordening

-9

Totaal reeds besloten

735

-85

2027

2028

I/S

-6

-70

-9

-85

Na het vertrekpunt van deze Voorjaarsnota zĳn er nog besluiten geweest met financiële consequenties. Deze worden hieronder nader toegelicht. 1. Bĳstorting startersleningenfonds De gemeenteraad heeft € 7 miljoen ter beschikking gesteld voor het Startersleningenfonds voor de komende 2jaar (besluit 1583306). Voor de voeding van het fonds wordt geld geleend. De hogere beheerskosten die Purmerend jaarlĳks aan het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) moet betalen, zĳn hiervoor structureel ingerekend. 2. Nota dierenwelzĳn De raad heeft de Nota Dierenwelzĳn 2024-2028 vastgesteld (besluit 1587859), die zich richt op het gehele dierenwelzĳn in de gemeente en aansluit op andere wetgeving, gemeentelĳk beleid en extra 8

inzet op ecologie en biodiversiteit. Veel acties uit de vorige nota zĳn afgerond, opgepakt of in gang gezet. Zo heeft er een evaluatie plaatsgevonden van het hondenbeleid, zĳn Beemster en Purmerend gefuseerd, vindt er een aanbesteding plaats voor een dierenopvang en zĳn bepaalde richtlĳnen veranderd. Behalve nieuwe richtlĳnen beschrĳft de nota ook punten om dierenwelzĳn te handhaven en waar mogelĳk te verbeteren. Aan het aannemen van de Nota Dierenwelzĳn zĳn extra kosten verbonden van structureel € 70.000. 3. Verwerving Plantsoenstraat 36 en sloop opstallen bĳ de Schapenmarkt (krediet € 735.000) In het kader van de ontwikkeling van de Schapenmarkt heeft de gemeenteraad besloten tot verwerving van het pand aan de Plantsoenstraat 36. De raad heeft een (uitvoerings-)krediet beschikbaar gesteld van € 735.000 voor de aankoop van de Plantsoenstraat 36, de sloop van de panden en de tĳdelĳke inrichting van de locaties (besluit 1592328). De huidige verwervings- en sloopkosten zĳn beoogd om uiteindelĳk te worden ingebracht in de te openen grondexploitatie. Omdat er nog geen grondexploitatie is, leidt dit krediet tot hogere rentelasten in de begroting.

C. Jaarrekeningeffecten Onderstaande ontwikkelingen zĳn naar voren gekomen bĳ het opstellen van de jaarstukken 2023. C.

Jaarrekeningeffecten 2023: onderuitputtingsanalyse (bedragen x € 1.000)

Programma

Energietoeslag uitgegeven in 2023

02. Samenleving

2024

2025

2026

2027

2028

I/S

709

Onderuitputting

Vrĳval kapitaallasten 2023-2024

Diverse programma's

1.990

1.290

1.190

490

Diverse programma's

1.000

4a 4b

Budgetoverheveling 2023-2024

Diverse programma's

-13.765

Dekking budgetoverheveling: uit algemene reserve/rekeningsresultaat (onttrekking)

Diverse programma's

13.765

3.699

1.990

1.290

1.190

490

Totaal jaarrekeningeffecten

1. Energietoeslag 2023 Voor het uitbetalen van de energietoeslag is in 2023 een bedrag ontvangen van € 6.279.114. Bĳ de Najaarsnota 2023 (besluit 1589249) was duidelĳk dat een deel van dit bedrag in 2024 zou worden betaald en is er een inschatting gemaakt van de uitbetaling van de energietoeslag 2023. Hierdoor is er een bedrag van ruim € 1,7 miljoen doorgeschoven voor de uitbetaling in 2024. Naar nu blĳkt is er in 2023 € 0,7 miljoen meer energietoeslag uitbetaald dan voorzien. Het doorgeschoven bedrag naar 2024 is daardoor te hoog ingeschat en kan worden afgeraamd ten gunste van de begrotingsruimte. 2. Onderuitputting jaarrekening 2023 Gelet op de financiële krapte in de begroting is de jaarrekening 2023 doorgelopen op budgetten waar ruimte was ten opzichte van voorgaande jaren. Dat heeft geleid tot een lĳst met de volgende onderwerpen. Het voorstel is deze budgetten te laten vrĳvallen ten gunste van de begrotingsruimte.

2 Onderwerp (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

I/S

a Sociaal rendement

160

b Participatietrajecten

c Bĳdrage Werkom

140

d Budgetbeheer en minimabeleid

e Gronddepot opbrengsten

100

f IOR civiele kunstwerken

600

350

g IOR wegen

500

250

h Vastgoed onderhoud

400

200

100

1.990 1.990 1.290 1.190

490

Totaal onderuitputting

De onderwerpen a-d doen zich voor op het beleidsveld Werk & Inkomen. Daar hebben zich in de afgelopen jaren voordelen in de jaarrekening voorgedaan en die worden nu deels ingerekend. Bĳ het gronddepot hebben zich hogere opbrengsten voorgedaan die als structureel worden beschouwd. Bĳ IOR en onderhoud gebouwen zien we onderuitputting doordat de werkvoorraad (budget) en de capaciteit nog niet volledig op elkaar zĳn afgestemd. In deze Voorjaarsnota worden hiervoor ook formatievoorstellen gedaan. Het vraagt enkele jaren voordat budget en capaciteit volledig op elkaar afgestemd zĳn. Daarom kan een deel van het budget worden aangewend voor de begrotingsruimte. 3. Vrĳval kapitaallasten 2023-2024 Op basis van de jaarrekening kunnen de kapitaallasten 2024 worden bepaald. De grote investeringsopgave voor de komende jaren wordt gefaseerd uitgevoerd waardoor er een voordeel op de kapitaallasten ontstaat in 2024. In het dekkingsplan (onderdeel H) wordt vanaf 2025 rekening gehouden met een ophoging van de stelpost vertraagde investeringen. 4a/b. Budgetoverheveling 2023-2024 Voor een aantal onderwerpen in de jaarrekening is het nodig dat het budget van 2023 naar 2024 gaat voor de afronding van werkzaamheden. Dit wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd bĳ de jaarrekening. Het betreft de volgende onderwerpen (bedragen x € 1.000):

Onderwerp (bedragen x € 1.000)

Programma

Afhandeling extra aanvragen Omgevingswet

01. Publiekdiensten

100

Implementatie Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb)

01. Publiekdiensten

149

Tĳdelĳk noodfonds voor energie en huurstĳgingen

02. Samenleving

418

Terugdringen kinderarmoede

02. Samenleving

165

Verhoging veiligheid Algemene Opvang Purmerend (AOP)

02. Samenleving

210

Maatschappelĳke begeleiding inburgeraars

02. Samenleving

305

Uitbreiding scootmobielstallingen wooncorporaties

02. Samenleving

Steunpakket Covid-19 voor het brede maatschappelĳk veld

02. Samenleving

Toegankelĳkheid openbare ruimte en voorzieningen voor inwoners

02. Samenleving

154

Middelen ontheemden Oekraïne

02. Samenleving

10.000

Financiering ontwikkelbanen (middels inzet subsidie Europees Sociaal Fonds)

02. Samenleving

800

Verkeersveiligheid op de schoolroutes

05. Bereikbaarheid

Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsplan

05. Bereikbaarheid

126

Herinrichting van IIsendĳkstraat

05. Bereikbaarheid

179

Middelen invoering omgevingswet

07. Ruimtelĳke ordening

346

Moties Beemster Stolpenbeleid en Vrĳkomende Agrarische Bebouwing

07. Ruimtelĳke ordening

137

Sfeermiddelen programma Binnenstad

07. Ruimtelĳke ordening

146

Doorontwikkeling wĳk Wheermolen

07. Ruimtelĳke ordening

Onderzoek naar gevel Kaasmarkt 20

07. Ruimtelĳke ordening

Ontwikkeling visie Oostflank

07. Ruimtelĳke ordening

Economische uitvoeringsagenda

10 .Economie

103

Totaal met dekking uit algemene reserve/rekeningresultaat

Bedrag

13.765

D. Autonome ontwikkelingen Hieronder treft u de weergave aan van een aantal ontwikkelingen die voldoen aan het criterium noodzakelĳk en derhalve in de begroting 2024 moeten worden verwerkt. De ontwikkelingen kennen veelal een structureel karakter en betreffen bĳramingen van bestaande begrotingsposten.

Autonome ontwikkelingen (bedragen x € 1.000)

Krediet Programma

2024

2025

2026

2027

2028

I/S

Nadeel jaarrekening Jeugd en formatie lokale jeugdzorg

02. Samenleving

-3.987

-4.188

-4.355

-5.155

-5.354

Taakstelling Jeugd

02. Samenleving

1.500

1.750

2.000

2.250

2.500

Subsidie Reuring festival

02. Samenleving

-50

Wet Energiebesparingsplicht en zwemwater

777

02. Samenleving

-150

Verbeteren verkeersveiligheid kruising Burg. D. Kooimanweg - Flevostraat

120

05. Bereikbaarheid

-6

-5

Verkeersaanpassingen rondom kindcentrum De Vlieger

05. Bereikbaarheid

-4

Onderzoeksbudget voorbereiden investeringen mobiliteit

05. Bereikbaarheid

100

-100

Actualisatie onderhoud bruggen, duikers, bewegwĳzering, steigers etc.

5.309

06. Beheer openbare ruimte

-625

-275

-353

-539

371

Vervanging en energielasten openbare verlichting

1.473

06. Beheer openbare ruimte

-200

-223

-245

-257

Kooimanpark op A-niveau

06. Beheer openbare ruimte

-55

Onderhoud en huur diverse panden ruimte gebrek de Koog

06. Beheer openbare ruimte

-170

-132

-134

-136

Kwaliteitstoets van het over te dragen areaal HHNK

06. Beheer openbare ruimte

-378

Nieuwe deklaag voormalige stortplaats Trimpad (storm Poly)

06. Beheer openbare ruimte

-500

Ecologie

06. Beheer openbare ruimte

-100

Bestrĳden oneigenlĳk gebruik gemeentegrond en verkoop restgroen

07. Ruimtelĳke ordening

-50

Toegangssysteem gemeentelĳke panden

-13

Inhaalslag WOZ waardering buitengebied

07. Ruimtelĳke ordening/Overhead

-100

Openbare orde, Jeugd en Veiligheid

08. Veiligheid

-205

-523

-538

-554

-570

WOO-formatie en anonimiseringstool

Overzicht overhead

-50

-103

-105

-108

-111

Hervormingsagenda jeugdzorg

Overzicht alg. dekkingsmiddelen

1.300

Dividend en risicoprovisie SVP

Overzicht alg. dekkingsmiddelen

150

-200

150

-4.869

-3.124

-3.962

-4.753

-3.588

Totaal autonome ontwikkelingen

117

07. Ruimtelĳke ordening

7.875

1a/b. Uitvoering jeugdwet en formatie lokale jeugdzorg Uit de Najaarsnota en de jaarrekening is een duidelĳke stĳging van de totale kosten jeugdzorg zichtbaar. Bĳraming in de begroting 2024 is noodzakelĳk. Wat betreft het aantal jeugdigen zien we alleen bĳ het onderdeel landelĳke inkoop een stĳging van het gemiddeld aantal jeugdigen. Bĳ de overige onderdelen zien we juist een daling van het aantal jeugdigen dat hulp nodig heeft, maar wel met een stĳging van de kosten. Dat betekent dat een kleiner wordende groep steeds duurdere, intensievere en langdurigere zorg krĳgt. We hebben te maken met een aantal jeugdigen dat in dure settingen (verblĳf en maatwerk) zit en er langer verblĳft dan verwacht. Daarnaast zĳn vanwege de omvorming naar kleinschalige woonvormen de kosten voor verblĳf gestegen. Om de transitie lokale jeugdzorg verder vorm te geven c.q. te bestendigen, is het noodzakelĳk dat het tot nu toe incidentele budget wordt omgezet in een structureel budget. De middelen zĳn nodig om capaciteit uit te breiden ten behoeve van hulpverleners Loket Jeugd, gedragswetenschapper Loket Jeugd en beleid. Het voorstel is om de budgetten te verhogen, terwĳl er ondertussen scenario’s worden uitgewerkt met als uitgangspunt dat de kosten niet verder oplopen. Hiervoor is een taakstelling ingerekend. 12

De gemeente kan deze stĳging niet langer bekostigen en moet maatregelen nemen. De Hervormingsagenda en de oplopende kosten voor Jeugd dwingen ons om anders te kĳken naar hoe we het beleidsveld Jeugd hebben ingericht. Door de zorgketen beter op elkaar af te stemmen voorzien we niet een direct maatschappelĳk effect, maar wel dat we ons geld effectiever uitgeven. Hiervoor is nu een stelpost opgenomen die taakstellend is voor de inhoudelĳke besparingen. 2. Subsidie reuring festival Door de organisatie van het Reuring Festival wordt jaarlĳks een financieel beroep op de gemeente gedaan. Mede hierdoor kan Reuring een voor inwoners gratis toegankelĳk festival blĳven. Jarenlang was deze gemeentelĳke bĳdrage, aangevuld met sponsoring, fondswerving en andere inkomsten, toereikend om in Purmerend een meerdaags cultureel festival te organiseren. Dit festival biedt een mix van landelĳk bekende artiesten en lokaal talent, verspreid over de gemeente. Stichting Reuring Festival is afgelopen jaren geconfronteerd met gestegen lasten en tegenvallende inkomsten. Zo was het in 2023 enkele dagen erg warm, waardoor er minder bezoekers waren dan gebruikelĳk. De indexatie van de subsidie is niet toereikend om het inmiddels structurele tekort op te vangen. Stichting Reuring verwacht een financieel tekort ter hoogte van € 50.000.

Om de organisatie de ruimte te geven om het festival toekomstbestendig te maken, wordt voorgesteld om incidenteel € 50.000 beschikbaar te stellen voor de jaren 2024 en 2025. Deze subsidie wordt voorwaardelĳk verstrekt, want als de inkomsten meevallen dan vloeit de subsidie terug. 3. Wet energiebesparingsplicht en zwemwater (krediet € 777.000) Om te kunnen voldoen aan de nieuwe wettelĳke duurzaamheidseisen (EML-wetgeving) zĳn in verschillende accommodaties verplichte investeringen nodig. Deze investeringen zĳn noodzakelĳk vanwege de Erkende Maatregelenlĳst energiebesparing (EML), die vereist dat grootverbruikers van energie duurzame maatregelen nemen om hun energieverbruik te minimaliseren. Deze maatregelen kenmerken zich doordat de investeringen zich binnen 5 jaar terugverdienen. Daarnaast is op 1 januari de nieuwe Zwemwaterwet in werking getreden. Hierdoor moet het Leeghwaterbad voldoen aan stengere eisen voor de kwaliteit van het zwembadwater- en de lucht. Spurd moet aan de overheid rapporteren over de genomen maatregelen en het functioneren van accommodaties. Bovendien dienen zwembaden die normen zelf te monitoren en bĳ (grote) afwĳkingen het zwembad te sluiten voor de tĳd dat die normen niet behaald worden. Dat betekent dat het Leeghwaterbad moet worden voorzien van sensoren en een systeem van monitoring.

Voor investeringen (€ 777.000) en de bĳbehorende exploitatielasten is het nodig om hiervoor jaarlĳks een bedrag beschikbaar te stellen van € 150.000.

Omschrĳving krediet

Totaal krediet (x € 1.000)

Jaar van investering

LWB vervangen LKB en regeling

295

2024

LWB vervangen verlichting

-233

2024

LWB zoutelektro- en doseersysteem

250

2024

LWB warmteterugwininstallatie

2024

LWB bassin afdekking

250

2024

PV panelen diverse sportaccomodaties

140

2024

Totaal

777

4. Verbeteren verkeersveiligheid kruising Burg. D. Kooimanweg - Flevostraat (krediet € 120.000) Er is onderzoek gedaan naar de verkeersveiligheid van de kruising tussen de Burgemeester D. Kooimanweg en de Flevostraat. Op een aantal onderdelen is gebleken dat het kruispunt verbeterd kan worden, waardoor de snelheid verlaagd wordt en de oversteekbaarheid van het kruispunt wordt verbeterd. Voor het uitvoeren van deze maatregelen is een uitvoeringskrediet nodig van € 120.000. De kapitaallasten zĳn hiervoor structureel ingerekend. 5. Verkeersaanpassingen rondom kindcentrum De Vlieger (krediet € 80.000) In samenspraak met kindcentrum De Vlieger, de buurt en onze mobiliteitsadviseur is een plan opgesteld om de veiligheid rondom het kindcentrum te verbeteren en de parkeerdruk te verlichten. Een deel van de kosten, € 90.000, kan gedekt worden uit het exploitatiebudget van beheer wegen, aangezien een deel van het plan het onderhoud van de weg betreft. Daarnaast wordt een subsidie aangevraagd bĳ Vervoerregio voor het verhogen van de veiligheid, die nog niet is ingerekend. Voor het andere deel wordt een uitvoeringskrediet aangevraagd van € 80.000. De kapitaallasten zĳn hiervoor structureel ingerekend. 6. Onderzoeksbudget voorbereiden investeringen mobiliteit In 2022 is het Mobiliteitsplan Purmerend opgesteld samen met de Vervoerregio Amsterdam (VRA).

In december 2022 is het Mobiliteitsplan Purmerend vastgesteld door de gemeenteraad inclusief bĳbehorend uitvoeringsprogramma. Dit plan heeft tot doel om de bereikbaarheid van de stad te blĳven waarborgen tĳdens de groei van de gemeente. Het programma bevat circa 40 projecten. Voor de voorbereiding van deze projecten is in veel gevallen nader onderzoek en studie noodzakelĳk. Naast een verschuiving van € 200.000 bestaand budget van 2024 naar 2025, wordt er incidenteel voor 2026 en 2027 € 200.000 beschikbaar gesteld om verdere uitwerking te geven aan de projecten uit het Mobiliteitsplan. Hiervan dekt de Vervoerregio Amsterdam (VRA) circa 50% (€ 100.000) van de onderzoeks- en studiekosten. 7. Actualisatie integraal beheer openbare ruimte (krediet € 5.308.739) Tĳdens de inspecties is een beeld verkregen van de onderhoudstoestand en het functioneren van de onderdelen die in het beheersysteem zĳn opgenomen. Hierbĳ is achterstallig onderhoud geconstateerd. Om deze achterstand in te halen en de beeldkwaliteit van niveau c naar niveau b te verhogen zĳn investeringskredieten nodig van € 5.308.739. Ook wordt aanvullend beheerbudget IOR

geraamd zodat het gewenste onderhoudsniveau blĳft gehandhaafd. De kapitaal- en beheerslasten zĳn hiervoor structureel ingerekend. Omschrĳving kredieten

Totaal krediet (x € 1.000)

Wegen bewegwĳzering

250

2024 en 2025

1.000

2028

2.160

2027 en 2028

Kade- en keermuren

-40

2024 tm 2026

Steigers

710

2027 en 2028

Stuwen

verschuiving 2025 naar 2027

Beschoeiing Duikers Houten bruggen

Vaste bruggen

1.157

Totaal

5.309

Jaar van investering

2025 tot en met 2028

Exploitatielasten (bedragen x € 1.000)

2024

Kapitaallasten (kredieten)

2025

2026

2027

2028

-3

-1

Beheerlasten

625

278

349

540

-405

Totaal

625

275

353

539

-371

8. Energiekosten en vervanging openbare verlichting (krediet € 1.472.500) Door gestegen energieprĳzen is het huidige exploitatiebudget voor openbare verlichting niet toereikend. De stĳging komt met name doordat de inkoopkosten bĳ TenneT (de landelĳke netbeheerder) weer zĳn gestegen. Liander betaalt voor het transport van de energie over het landelĳke net van TenneT naar het regionale net van Liander. Deze transportkosten zĳn verwerkt in de tarieven die Liander aan haar klanten in rekening brengt. In deze Voorjaarsnota is hiervoor een structureel bedrag opgenomen van € 200.000. Door de openbare verlichting van het net van Liander te halen en hiervoor een eigen net aan te leggen kunnen we sneller reageren op kabelstoringen. Door de toepassing van LED-verlichting gaat het energieverbruik van de openbare verlichting omlaag, waardoor we besparen op de energiekosten en er minder lampreparaties zĳn door defecte lampen. Voorgesteld wordt om kredieten beschikbaar te stellen voor de vervanging en verduurzaming van de openbare verlichting langs de van Osweg, de Grotenhuĳsweg en de wĳk Overwhere Noord. Het gaat hier om een bedrag van €1.472.500. De hogere structurele kapitaallasten vanaf 2026 zĳn nu meegenomen. Omschrĳving krediet (bedragen x € 1.000)

Krediet bedrag

Vervanging OVL wĳk Overwhere Noord (afschrĳving 25 jaar) Vervanging OVL de van Osweg en de Grotenhuĳsweg (afschrĳving 25 jaar) Totaal

Jaar van investering 1.348

2025 tm 2028

125

2025

1.473

Exploitatielasten (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

Energiekosten

200

Totaal

200

223

245

257

Kapitaallasten (kredieten)

9. Onderhoud Kooimanpark (A-niveau) Bĳ de heraanleg van het Kooimanpark is het te onderhouden areaal uitgebreid. In het ‘Parkenplan Purmerend 2021-2040’ zĳn kaders vastgesteld dat het beheer van de parken na opwaardering op A-niveau plaatsvindt. Door het park goed te onderhouden, wordt het aantrekkelĳker voor inwoners om er tĳd in door te brengen en er zelf ook op een verantwoorde manier mee om te gaan. Bovendien verlengt goed onderhoud de levensduur van materialen en beplanting in het park. Het budget dat nodig is om het onderhoudsniveau van de verschillende elementen van deze areaaluitbreiding te verhogen naar het in het Parkenplan opgenomen niveau A bedraagt € 105.000. In de huidige begroting is een budget opgenomen van € 35.000. Van het benodigde verschil wordt een deel gedekt doordat de kosten van straatreiniging (2/3) in de afval- en rioolheffing zitten (€ 15.000), zodat er structureel € 55.000 per jaar meer benodigd is. 10. Onderhoud en huur diverse panden ruimte gebrek De Koog Om aan de groei van de groenploeg invulling te geven, wordt het bedrĳfsverzamelgebouw aan de Kwadĳkerkoogweg 1C en 1D gehuurd om zodoende ruimte te maken voor werkplekken, stalling voertuigen en een kleed- en schaftruimte. In een eerder stadium zĳn er ook panden gehuurd aan de Van Ĳsendĳkstraat 413 en de Nĳverheidsweg 9 voor de stalling van voertuigen.

Dat de panden gehuurd moeten worden, komt omdat de bouw van de gemeentewerf en milieustraat op de Baanstee-Noord is vertraagd. Om de huurpenningen en het onderhoud te bekostigen, is een bedrag van circa € 130.000 per jaar vereist voor in ieder geval de komende 4 jaar. Daarnaast is in 2024 eenmalig een extra budget nodig om de Kwadĳkerkoogweg geschikt te maken voor gebruik als kantoorlocatie. Hierbĳ gaat het om een bedrag van € 40.000. In het dekkingsplan (onderdeel H) wordt hiervoor voor de jaren 2024 tot en met 2027 incidenteel de algemene reserve ingezet. 11. Kwaliteitstoets van het over te dragen areaal HHNK Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) beheert ruim 1.400 kilometer wegen buiten de bebouwde kom. Het algemeen bestuur van HHNK heeft in 2015 uitgesproken dat het beheer van wegen geen kerntaak is van het waterschap. HHNK streeft sindsdien naar een overdracht van het wegbeheer aan de gemeenten en provincie Noord-Holland. Vanaf 1 januari 2023 beheert HHNK nog circa 380 km wegen in de 5 Waterlandse gemeenten. De gemeenten Edam-Volendam, Waterland, Wormerland, Landsmeer en Purmerend zĳn de laatste gemeenten waar de wegenoverdracht nog moet plaatsvinden. Purmerend heeft in 2019 een intentieovereenkomst getekend met HHNK. Om hier inhoudelĳk sturing aan te geven is de Gezamenlĳke Uitgangspuntennotitie opgesteld.

Hierin staan de basisafspraken van waaruit de businesscase voor de overdracht opgesteld kan worden. Eén van de afspraken betreft de kwaliteit van het over te dragen areaal. De kosten voor dit onderzoek bedragen € 755.000 en wordt in lĳn met de afspraak uit de intentieovereenkomst evenredig gedeeld door Purmerend en HHNK. Als blĳkt dat het onderhoudsniveau ten tĳde van de overdracht niet het afgesproken niveau heeft, zĳn de kosten voor verhoging naar dit niveau voor HHNK.

12. Nieuwe deklaag voormalige stortplaats Trimpad (storm Poly) Als gevolg van storm Poly (5 juli 2023) zĳn er op het Trimpad (voormalige stortplaats) bomen omgewaaid. Bĳ die omgewaaide bomen is de bovenlaag van de voormalige stortplaats aan het oppervlak gekomen. Onderzoek na de storm heeft uitgewezen dat de wettelĳk afdeklaag voor een voormalige stortplaats niet meer voldoet aan de wettelĳke dikte van een halve meter. Het terrein dient volledig gekapt/gesnoeid te worden en de deklaag dient op de juiste dikte te worden aangebracht. Hiervoor is extra budget nodig. In de Najaarsnota 2023 is de stormschade als gevolg van Poly bĳgeraamd. Dit was exclusief de schade aan het Trimpad. Inmiddels is er een plan van aanpak gemaakt, met daarbĳ een zo goed mogelĳke inschatting van de kosten: € 500.000. Er dient nog nader onderzoek gedaan te worden naar loodconcentraties aan de oppervlakte op de stortplaats. Afhankelĳk van de uitkomst hiervan is er mogelĳk aanvullend budget nodig. In het dekkingsplan (onderdeel H) wordt voor 2024 incidenteel de algemene reserve ingezet. 13. Ecologie Het bestaande budget voor dierenwelzĳn en ecologie wordt vooral besteed aan opvang van zwerfdieren, verzorging van gewonde wilde dieren, bestrĳding van ongedierte, het beheren van de ganzenpopulatie (in de stad) en het ruimen van kadavers.

Voor de ecologie werd vooral het gemeentebrede ecologisch onderzoek begroot ten behoeve van ontwikkelprojecten om te voldoen aan de Wet natuurbescherming. Voor verdere uitgaven voor ecologie is geen budget. Binnen de gemeente Purmerend heeft de stadsecoloog nog steeds hoofdzakelĳk een adviserende rol (en vaak project ondersteunend). De afname in biodiversiteit en het verdwĳnen van groen in de gemeente vraagt om een aanpak die verder gaat dan enkel advies. Er zĳn inmiddels twee stadsecologen aanwezig, maar zonder werkbudget. Daarom wordt hiervoor een budget van € 100.000 voorgesteld. 14. Bestrĳden oneigenlĳk gebruik gemeentegrond en verkoop restgroen (formatie 1 fte) De gemeente Purmerend heeft, net als andere overheden in Nederland, te maken met oneigenlĳk gebruik van zĳn gronden en water. Dit gebruik kan leiden tot verjaring en daarmee verliest de gemeente waardevol eigendom. Op basis van artikel 160 lid 3 van de Gemeentewet heeft het college van B&W de taak om alles te doen dat nodig is om verjaring of verlies van bezit te voorkomen. Het is nodig om de geconstateerde situaties te formaliseren. Dit kan gebeuren door de grond -indien mogelĳk- te verkopen aan de inwoners die de grond van de gemeente in gebruik hebben genomen, of door het gebruik te beëindigen en de grond weer in eigen beheer te nemen.

Om inzichtelĳk te maken wat hiervoor nodig is en om de geconstateerde situaties van oneigenlĳk gebruik op te heffen, is het nodig om deze aanpak structureel vervolg te geven. Dit vraagt om ambtelĳke capaciteit. Verwacht wordt dat dit zich door de verkoop van restgroen kan terugverdienen. Voor het opstellen van een plan van aanpak wordt een eenmalig bedrag van € 50.000 gevraagd in 2024. Met dit plan wordt onderzocht wat de mogelĳkheden zĳn voor de aanpak van oneigenlĳk grondgebruik binnen het huidig beleid, zodat de ambtelĳke capaciteit (1 fte) direct ingezet kan worden om met de verkoop van restgroen zich minimaal terug te verdienen. Voor nu wordt er gerekend met een klein voordeel voor de begrotingsruimte van circa € 10.000. 15. Toegangssysteem gemeentelĳke panden (krediet € 116.500) Om de medewerkers, eigendommen en informatie van onze organisatie veilig te houden, is het noodzakelĳk dat er elektronische toegangssystemen (druppelsysteem) worden geïnstalleerd in alle locaties en gemalen. Met een extra investering van € 116.500 voldoen straks 17 locaties per 2026 aan het gestelde beleid voor fysieke toegang. De kapitaallasten zĳn circa € 13.000 vanaf 2027. 17

16. Inhaalslag WOZ waardering buitengebied De WOZ afbakening van circa 3.500 objecten dient opnieuw gecontroleerd te worden op de werkelĳke situatie en gebruik. Hiervoor zĳn extra middelen nodig. Naar verwachting zullen circa 500 objecten na diepgaander onderzoek een hogere WOZ waarde krĳgen. Hier staat tegenover dat het zeer aannemelĳk is dat tientallen objecten illegaal in gebruik zĳn. Dit betekent niet alleen dat diepgaander onderzoek zal leiden tot kostenstĳging voor de inwoner, maar ook tot stĳging van het aantal handhavingsdossiers. Deze effecten zĳn nog niet ingerekend. Voor nu wordt er voor 2 jaar extra capaciteit gevraagd. 17. Openbare orde, Jeugd en veiligheid (formatie 4,55 fte) Bestendigen verbinding jeugd en veiligheid binnen zorg en veiligheid De recente geweldsincidenten zoals vuur- en steekgeweld, bedreigingen, afpersing en het hangen van explosieven aan woningen zĳn voorbeelden van een veranderende samenleving. We zien dat drugs binnen criminaliteit onder jongeren ook van invloed is. Jongeren komen steeds gemakkelĳker in aanraking met drugs. We weten ook dat er risicofactoren zĳn die invloed kunnen hebben op het gedrag van jongeren. Samen met vele zorg- en justitiepartners werken we hard aan een domeinoverstĳgende aanpak (Landelĳke Agenda Zorg en Veiligheid).

De afspraken zĳn erop gericht om in elke regio een persoons- en systeemgerichte aanpak voor de doelgroep te hebben, met bĳbehorende huisvesting, zorg en ondersteuning. We merken dat we met de huidige capaciteit niet kunnen doen wat nodig is. Enerzĳds is dat optreden als de situatie uit de hand dreigt te lopen (of al is gelopen), anderzĳds is dat werken aan een samenhangende aanpak. Dit vraagt expertise (kennis van straf- en zorgdomein) binnen de gemeente en in het maatschappelĳk veld. Het vraagt begrip voor hoe gedrag is ontstaan, aansluiten bĳ de ‘taal’ van deze (overlastgevende) jongeren en weten hoe je hen aan kan spreken. Het vraagt ook een stevige samenwerking met partners. Om deze zorgelĳke ontwikkeling met jeugd het hoofd te bieden, is naast extra formatie (3 fte) ook communicatiecapaciteit noodzakelĳk (0,22 fte). In een later stadium verwachten we dat het beeld van wat structureel nodig is binnen de brede opgave van zorg en veiligheid duidelĳk wordt. Openbare orde en veiligheid We zien dat het aantal taken binnen integrale veiligheid toe neemt door de groei van de stad, het terugtrekken van politie en nieuwe wetgeving. Helaas neemt ook het aantal incidenten in Purmerend toe. Dat leidt ertoe dat de formatie binnen veiligheid onvoldoende op peil is om alle werkzaamheden uit te voeren.

Belangrĳke taken als Bibob en coördinatie binnen het veiligheidsdomein blĳven nu liggen. Verder zĳn er meerdere beleidsterreinen zoals cybercrime/ digitale veiligheid, mensenhandel, prostitutie en fysieke veiligheid, waarop, in een gemeente met deze omvang meer inzet wenselĳk is. Dit betreft zowel de operationele, als ook de beleidsmatige kant. Door dit capaciteitsprobleem is er voor de twee strategische adviseurs te weinig tĳd om de benodigde visie- en beleidsdocumenten op te stellen en is de kwetsbaarheid groot. Op meerdere onderwerpen is geen achtervang beschikbaar. Om deze problemen het hoofd te bieden is naast extra formatie (1 fte) ook communicatiecapaciteit benodigd (0, 33 fte). 18. WOO-formatie en anonimiseringstool (formatie 1 fte) Sinds 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) ingevoerd. De wet is bedoeld om de overheid transparanter te maken en zo het belang van openbaarheid van publieke informatie beter te 18

bedienen. De Woo maakt toegang tot publieke informatie expliciet tot een recht van inwoners. De Woo raakt in de uitvoering alle domeinen binnen onze organisatie, wat op gezette tĳden inzet vraagt vanuit proceseigenaren, juristen, informatiemanagement en -beheer om tot een goed lopend proces te komen. Voor de verdere ontwikkeling en implementatie van de (groeiende) Woo in onze organisatie is een uitbreiding van 1 fte nodig. Het groeiende aantal verzoeken maakt dat er een Woo-ondersteuner nodig is. Deze persoon moet er voor zorgen dat het contact met de verzoeker goed verloopt, de voortgang in de afhandeling van lopende verzoeken bewaken en een regieslag maken op informatie die niet openbaar mag worden (o.a. bedrĳfsgeheimen, bĳzondere persoonsgegevens, beleidsopvattingen). Daarnaast is de aanschaf van een anonimiseringstool nodig om het vele handmatige ‘weglakwerk’ te minimaliseren en daarmee efficiënter te kunnen werken. De eenmalige aanschaf bedraagt € 10.000, die daarmee onder de investeringsgrens van € 50.000 blĳft. Verder is er voor beheer, service en licenties jaarlĳks € 20.000 benodigd. 19. Hervormingsagenda jeugdzorg Met het afsluiten van de Hervormingsagenda zĳn de aanvullende middelen voor de jaren 2024 en 2025 toegevoegd aan het gemeentefonds. Hiermee is de stelpost in de begroting voor 2025 komen te vervallen.

Nu blĳkt dat ook voor de beoogde lagere uitgaven, die bĳ niet realiseren geheel voor rekening komen van het Rĳk, een aparte stelpost mag worden opgenomen. Als het Rĳk geen beleidsmaatregelen treft in de jeugdzorg voor 2025 dan valt het bedrag in zĳn geheel vrĳ ten gunste van het gemeentefonds. Voor 2025 is het aandeel voor Purmerend meegenomen in deze Voorjaarsnota. Vanaf 2026 is er in de begroting een reservering opgenomen van € 3,7 miljoen in afwachting van de aanvullende middelen vanuit het Rĳk. 20. Dividend en risicoprovisie Stadsverwarming Purmerend (SVP) SVP heeft een nieuwe prognose aangeleverd waaruit de financieringsbehoefte en de bĳbehorende investeringsdoelen blĳken voor de periode juli 2023 tot en met juni 2026. De gemeente ontvangt voor de borgstellingen regulier een risicoprovisie van 1% van de hoofdsom. Dit is vastgelegd in de aandeelhoudersovereenkomst en is in 2020 extern getoetst en daarbĳ als marktconform aangemerkt. Hiervoor kan de begroting met € 150.000 structureel worden bĳgesteld. Op 2 februari 2024 heeft het college de gemeenteraad ingelicht over het begrote resultaat 2024 bĳ stadsverwarming (SVP) (raadsbrief: 1593233). Het college heeft besloten om, vanwege het versterken van het eigen vermogen van het bedrĳf, voor 2024 eenmalig af te wĳken van het eerder door de aandeelhouder vastgestelde dividendbeleid.

Afgesproken is dat 50% van het jaarresultaat 2024 tot een maximum van € 700.000 als dividend wordt uitgekeerd. Met deze nieuwe informatie van SVP over het verwachte resultaat, houden wĳ in deze Voorjaarsnota rekening met het ontvangen van € 350.000 aan dividend in 2025. Dit is de helft van de huidige raming en dat wordt in de begroting aangepast.

E. Indexeringen E.

Uitgangspunten en indexering (bedragen x 1.000)

Programma

OVA indexering contracten Jeugdzorg en WMO

02. Samenleving

-1.233

-1.280

-1.323

-1.376

-1.431

Indexering exploitatiebudgetten

02. Samenleving

-1.363

-2.268

-2.425

-2.509

-2.577

Indexering reguliere subsidies

02. Samenleving

-391

-521

-532

-545

Extra kosten exploitatie Spurd

02. Samenleving

-664

-681

-698

-715

-733

Indexering budget GGD Zaanstreek-Waterland

02. Samenleving

-226

-236

-681

-802

-805

Stelpost LPO

Overzicht alg. dekkingsmiddelen

2.859

3.601

4.503

5.472

5.630

-627

-1.254

-1.145

-462

Totaal uitgangspunten en indexering

2024

2025

2026

2027

De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrĳk deel bepaald door de ontwikkeling van de Rĳksuitgaven. Via de Normeringssystematiek van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wĳzigingen in de Rĳksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. Hierop wordt het gemeentefonds aangepast (ook wel het accres genoemd). Sinds de meicirculaire 2022 is het accres gesplitst in een volume- en een nominaal deel. Het Rĳk en de VNG zĳn overeengekomen dat het volume accres voor de jaren 2022 tot en met 2025 wordt bevroren op de stand van de meicirculaire 2022. In de programmabegroting 2024 is invulling gegeven aan het begrotingsadvies van de VNG om bewust tekorten te laten zien vanaf 2026 door een realistische begroting op te stellen. Hiermee is de stelpost loon- en prĳsontwikkeling (LPO) naar het gewenste niveau gebracht voor de jaren 2024-2027. In deze Voorjaarsnota worden de claims ten laste van deze reservering aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. 1. OVA indexeringen contracten jeugdzorg en WMO De gecontracteerde zorg Jeugd en Wmo is gekoppeld aan de OVA index. OVA staat voor de Overheidsbĳdrage in de Arbeidskostenontwikkeling. Deze index is in 2024 voor 4,00% opgenomen in de begroting, maar komt op 6,49 % uit. Dit verschil van 2,49% komt extra ten laste van 2024 en verder. 2.

Indexering exploitatiebudgetten Bĳ de budgetten voor facilitair (onderdelen post, catering, schoonmaak en kantoorinventaris), de kinderboerderĳ en de Purmaryn hebben we te maken met een stĳging van de kosten. Gevraagd wordt om bĳraming van deze budgetten om de inflatie te corrigeren. Daarnaast hebben werkgevers en vakbonden een akkoord gesloten voor een nieuwe CAO vanaf 1 januari 2024. Deze CAO geldt tot en met 31 maart 2025. Het effect van deze CAO is uitgerekend ten opzichte van wat reeds in de begroting was opgenomen. Gevraagd wordt om bĳraming van de personele budgetten. 3. Indexatie van reguliere subsidies Maatschappelĳke partners worden geconfronteerd met stĳgende energielasten, gestegen huurlasten door de hoge indexaties en ook met gestegen loonkosten door nieuwe CAO-afspraken. Het indexatiepercentage in de begroting 2023 voor gesubsidieerde instellingen is op grond van de Programmabegroting 2024 2,5% wat in het licht van de huidige ontwikkelingen te laag is. Voor deze Voorjaarsnota is het generieke indexatie percentage op reguliere subsidies op basis van de eerder gebruikte systematiek herberekend. Dit betekent dat er aanvullend 1,24 % subsidieruimte wordt

2028

I/S

opgenomen. Hierdoor ontstaat meer financiële ruimte in de begroting voor de subsidie partĳen die dat nodig hebben. 4. Extra kosten exploitatie Spurd Voor de uitvoering van haar taken heeft Spurd een subsidieaanvraag gedaan voor 2024. De door Spurd ingediende aanvraag is hoger dan eerder begroot door de gemeente. Na meerdere overleggen tussen Spurd en gemeente, waarin kritisch is gekeken naar de aanvraag, is het nodig om de gestegen exploitatiekosten (resultaat van stĳging energie-, personeels- en huurlasten) te vergoeden zodat Spurd haar taken goed kan blĳven uitvoeren. Voor 2024 betreft dit een bedrag van € 664.129. Voor de jaren daarna wordt een jaarlĳkse verhoging aangehouden van 2,5%. Met name de gestegen energielasten zĳn van invloed op de gestegen exploitatielasten van Spurd. Vanwege deze forse stĳging in de energielasten is met Spurd afgesproken te kĳken hoe de panden op korte termĳn kunnen worden verduurzaamd. 5. GGD Zaanstreek-Waterland Binnen de GGD zien we diverse ontwikkelingen die leiden tot een bĳstelling. Deze ontwikkelingen zĳn als volgt opgebouwd: • Bĳraming deelnemersbĳdrage basispakket (o.a. huisvesting ‘samen sterker’, nadelig herverdeeleffect JGZ, CAO, stoppen impulsgelden na 2025 en overig); • Veilig thuis (CAO); • Inspecties kinderopvang (kostprĳzen, kostendekkendheid en CAO).

Voor de bĳdrage van Purmerend wordt gevraagd akkoord te gaan met de structurele ophoging van het GGD budget voor de deelnemersbĳdrage van het basispakket, Veilig thuis en de inspecties kinderopvang van ruim € 0,2 miljoen vanaf 2024 oplopend naar ruim € 0,8 miljoen in 2028. 6. Dekking uit stelpost loon- en prĳsontwikkeling (LPO) Voorgaande onderdelen kunnen niet volledig worden gedekt uit de beschikbare ruimte op de stelpost LPO, waardoor de begrotingsruimte moet worden aangesproken. Hiermee is de stelpost voor alle jaren volledig ingezet en nihil. Mogelĳk dat de meicirculaire 2024 op dit onderdeel nog enige aanvullende ruimte biedt, zodat de stelpost op niveau kan worden gebracht voor toekomstige ontwikkelingen.

F. Groei van de gemeente (formatie) F.

Groei van de gemeente (formatie) (bedrag x € 1.000)

Programma

2024

2025

2026

2027

2028

I/S

Uitbreiding secretaris Bezwaar en beroep incl. beheerslasten (0,5 fte)

01. Publiekdiensten

-25

-126

-128

-49

Netwerkregisseur verkeer

05. Bereikbaarheid

-115

-118

-122

-125

Programmateam Mobiliteit

05. Bereikbaarheid

-63

-119

-123

-127

Dekking overhead door groei investeringen

Overzicht overhead

500

Digitalisering ICT/IV (5 fte)

Overzicht overhead

-273

-572

-588

-604

-622

Werkgeversmaatregelen aantrekkelĳk werkgeverschap (collegebesluit 1590530)

Overzicht overhead

-300

Dekking groei van de stad (stelpost in de begroting)

Overzicht alg. dekkingsmiddelen

738

-297

-15

Totaal groei van de gemeente

In de programmabegroting 2024 is een stelpost organisatie groei van de gemeente opgenomen (regel F7). Purmerend groeit en daarmee ook de opgave van de organisatie. 1. Bezwaar en beroep (formatie 0,5 fte) De afgelopen jaren is er een toenemende druk van bezwaar- en beroepsschriften. Met de komst van de Omgevingswet zullen meer grote bouwprojecten via vergunningprocedures verlopen waartegen bezwaar en beroep openstaan. Ondanks een zorgvuldige afweging in het participatietraject leert de ervaring dat tegen grote bouwprojecten altĳd weerstand is vanuit de omgeving. De toename in aantallen betekent een groei in het werk, daarmee is meer bezetting nodig. Deze formatie uitbreiding (0,5 fte) kan worden gedekt uit de stelpost groei van de stad. 2. Netwerkregisseur verkeer (formatie 1 fte) De vele bouwwerkzaamheden (o.a. woningbouw) in combinatie met ook noodzakelĳke werkzaamheden aan het wegennet (o.a. onderhoud, maar ook herinrichting) en (grotere) evenementen hebben invloed op de dagelĳkse bereikbaarheid van de stad. Om op strategisch en tactisch niveau te kunnen sturen is het noodzakelĳk om invulling te geven aan deze rol. Deze formatie uitbreiding (1 fte) kan worden gedekt uit de stelpost groei van de stad. 3. Mobiliteitsplan In 2022 is het Mobiliteitsplan Purmerend (inclusief uitvoeringsprogramma) opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad.

Het doel van dit omgevingsplan is om de bereikbaarheid van de stad te kunnen blĳven waarborgen tĳdens de groei van de stad. Het bevat circa 40 projecten die de komende jaren tot uitvoering komen. In de Voorjaarsnota 2023 en de Programmabegroting 2024 is er budget beschikbaar gesteld voor de invulling van een programmateam (o.a. een programmamanager inclusief cluster coördinerende taken en enkele ondersteunende functies; o.a. communicatie, planning, financiën). Het programmateam is nog niet volledig ingevuld, wat heeft geleid tot vertragingen. Om verdere vertragingen van de uitvoering van de benodigde mobiliteitsmaatregelen te voorkomen wordt voorgesteld om het programmateam structureel uit te breiden door inhuur van een programma- en projectmanager. Dekking komt uit de bĳdrage van de vervoersregio Amsterdam, tĳdschrĳven op investeringen en de stelpost groei van de stad. 4/5. Digitalisering ICT/IV en dekking overhead door groei investeringen De verdere groei van de digitalisering blĳft toenemen. De digitale samenleving verandert mee en de ontwikkelingen en wetgevingen volgen elkaar snel op. Dit betekent dat we serieuze stappen moeten zetten in onze ontwikkeling naar een open en transparante overheid, waarbinnen de informatiehuishouding op orde is en de digitalisering aan de voorkant komt van onze beleidsvorming.

Deels kan dit worden gedekt vanuit de toerekening van overhead door tĳdschrĳven op investeringen. Het restant komt uit de stelpost groei van de stad. 6. Werkgeversmaatregelen woon-werkverkeer In november 2023 heeft het college een besluit genomen (1590530) over maatregelen die nodig zĳn om als werkgever aantrekkelĳk, duurzaam en bereikbaar te blĳven. De aanhoudende arbeidsmarktkrapte in combinatie met het hoge aantal vacatures is een belangrĳke aanleiding. De extra kosten van deze maatregelen kunnen voor 2024 worden opgelost binnen de vacatureruimte en vanaf 2025 uit de stelpost groei van de stad.

G. Investeringsagenda In de Investeringsagenda worden uitbreidingsinvesteringen in beeld gebracht nodig voor de groei van de gemeente. In de begroting is een stelpost opgenomen om jaarlĳks een voorstel aan de raad te doen voor groei gerelateerde investeringen. Ook in deze Voorjaarsnota zitten concrete voorstellen voor de Investeringsagenda jaarschĳf 2025. De criteria voor het jaarlĳkse voorstel is dat het uitbreidingsinvesteringen betreft die zĳn benoemd in de investeringsagenda, de middelen nodig zĳn om te starten met de investeringen danwel borging van cofinanciering verkregen voor ruimtelĳke ontwikkelingen in onze gemeente. G.

Invulling investeringsagenda (bedragen x € 1.000)

Krediet Programma

Actualisering IHP (inclusief raadsbesluit 1592629 tĳdelĳke sporthal de Koog)

5.538

02. Samenleving

-193

-586

-363

-318

Uitbreiding sporthal Karekietpark

908

02. Samenleving

-30

Uitbreiding Werf/milieustraat

04. Milieu

-175

7.530

2024

2025

2026

2027

2028

I/S

Fietsnetwerk 2025

500

05. Bereikbaarheid

-26

-25

Doorfietsroutes Purmerend-Zaanstad-Hoorn

900

05. Bereikbaarheid

-47

Grondkosten mobiliteitshub Beatrixplein

1.905

05. Bereikbaarheid

-24

Transformatie Purmersteenweg naar Stadsboulevard

4.107

05. Bereikbaarheid

-122

Herontwikkeling Kalversteeg 1

5.200

Beschikbaar in jaarschĳf Totaal investeringsagenda

07. Ruintelĳke ordening

Overzicht alg. dekkingsmiddelen

925

-193

290

465

184

26.588

Daar waar er vorig jaar een groter beroep op de stelpost investeringsagenda werd gedaan, is deze dit jaar lager dan de beschikbare ruimte zodat deze een bĳdrage kan leveren aan het negatieve begrotingssaldo. 1. Actualisatie Integraal HuisvestingsPlan (IHP, krediet € 5.538.109) Toekomstige ontwikkelingen binnen onze gemeente (o.a. groei aantal woningen en inwoners, demografische ontwikkelingen, vorming Integrale kindcentra (IKC), bewegingsonderwĳs en duurzaamheid) hebben invloed op het leerlingenaantal en daarmee de onderwĳshuisvesting. Het huidige IHP is op dit moment in uitvoering en wordt bĳ deze Voorjaarsnota integraal geactualiseerd. Hieronder worden deze per onderdeel toegelicht: OBS de Delta en de Waterlandschool In het IHP zĳn de projecten OBS Wheermolen, De Vlieger en de Lourdesschool uit de 1e fase inmiddels afgerond. De schoolbesturen willen de projecten nieuwbouw Delta in de Purmer Zuid en de Waterlandschool in De Gors (uit de 2e fase) gaan voorbereiden. Daarom worden deze kredieten geactualiseerd naar de huidige leerlingenprognoses en zodanig gefaseerd dat in 2024 de voorbereidingsbudgetten aan de schoolbesturen ter beschikking kunnen worden gesteld. Ook worden hiervoor sloopkosten geraamd. • De Delta wordt een grotere school. Er wordt gebouwd op de leerlingenprognose van 322 leerlingen. En er komt kinderopvang. De benodigde bĳraming is € 3.255.596.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14029557/1