b.-verbrede-duurzaamheidsagenda-werk-aan-de-toekomst
Tekst van het document
5.3.
Slimme technologie en innovatie Slimme mobiliteitsoplossingen, zoals intelligente verkeerslichten (iVRI’s) en Mobility as a Service (MaaS), komen steeds dichterbij. Deze technologieën kunnen de mobiliteit in gemeenten zoals Purmerend efficiënter en duurzamer maken. MaaS-platforms, waarbinnen inwoners via één app toegang hebben tot verschillende vervoersopties, bieden flexibele oplossingen voor dagelijks vervoer.
Welk landelijke wetgeving of beleid is er?
Klimaatakkoord De ambitie voor mobiliteit is: zorgeloze mobiliteit voor alles en iedereen in 2050. Voor de sector zijn de volgende doelstellingen vastgelegd: In 2030 een maximale CO2-uitstoot van 25 Mton, 49% minder dan in 1990. In 2050 minimaal 95% minder CO2-uitstoot dan in 1990.
Verkeersdruk en luchtkwaliteit Hoewel de afhankelijkheid van de auto afneemt, blijft de verkeersdruk in stedelijke gebieden, vooral tijdens spitsuren, een uitdaging. Dit veroorzaakt luchtvervuiling en geluidsoverlast. In Purmerend wordt gewerkt aan het terugdringen van doorgaand autoverkeer, vooral in het centrum, om zo de luchtkwaliteit te verbeteren en de stad leefbaarder te maken.
Regionaal Mobiliteitsprogramma In het Regionaal Mobiliteitsprogramma Flevoland en Noord-Holland werken de provincies Flevoland en Noord-Holland, de Vervoerregio Amsterdam en de gemeente Amsterdam samen aan het behalen van de doelen uit het Klimaatakkoord.
Klimaatverandering en wetgeving Klimaatverandering versterkt de urgentie om duurzame mobiliteit versneld in te voeren. De transportsector blijft één van de grootste veroorzakers van CO2-uitstoot. Tegelijkertijd verandert de regelgeving snel, met strengere Europese emissienormen en de invoering van de Omgevingswet, die steden zoals Purmerend meer ruimte geeft om duurzaam beleid vorm te geven.
5.4.
Welk beleid hebben we lokaal en regionaal?
• Beleidskader Vervoerregio Amsterdam (2023) • Regionaal Mobiliteitsprogramma (2022) • Visie op mobiliteit (2018) • Verkeer- en Vervoerbeleidsplan (2016) • Verkeersplan (2018) • Mobiliteitsplan 2040 (2022)
26
26
5.5.
Wat doen we nu en wat gaan we de komende jaren doen?
• Bereikbaarheid stopt niet bij de gemeentegrens. Daarom werken we nauw samen met omliggende gemeenten via de Vervoerregio Amsterdam. Dit partnerschap stelt ons in staat om gezamenlijke mobiliteitsdoelen te realiseren, zoals het verbeteren van regionale OV-verbindingen en fietsroutes.
• We starten onderzoeken naar de herinrichting van de Gedempte Where, de Purmersteenweg en de Waterlandlaan en houden daarbij rekening met de ambities uit het mobiliteitsplan: meer ruimte voor voetgangers en fietsers. Dat geeft mogelijkheden voor vergroening en een klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte.
• We bereiden de herinrichting van meerdere kruispunten voor, zoals op de Gorslaan en Vurige Staart, om de doorstroming van het hoogwaardige openbaar vervoer te verbeteren. Dit verhoogt de betrouwbaarheid van verbindingen naar omliggende steden zoals Amsterdam. • Binnen het programma Waterlandkwartier werken we aan de ontwikkeling van een mobiliteitshub op het Beatrixplein. Deze hub biedt inwoners een plek om over te stappen op schonere vervoersvormen en auto’s op te slaan in parkeergebouwen, wat ruimte creëert voor een groene, leefbare omgeving.
• We stellen een multimodaal netwerkkader op om de doelen van het mobiliteitsplan concreet te maken. Deze studie biedt richtlijnen voor het verbeteren van de doorstroom op hoofdroutes en helpt prioriteiten te stellen voor verkeersafwikkeling volgens het STOMP-principe (stappen, trappen, OV, privéauto). Dat betekent dat de basisvoorzieningen binnen 10 minuten fietsen of lopen beschikbaar zijn.
• Samen met de gemeenten Zaanstad, Hoorn, Wormerland, Oostzaan, Edam-Volendam, Koggenland en de Vervoerregio Amsterdam werken we aan een doorfietsroute. Deze route maakt het aantrekkelijker om de fiets te pakken voor intergemeentelijk verkeer, wat bijdraagt aan schoner, sneller en gezond.
• Samen met de Vervoerregio Amsterdam hebben we een 100% emissiearme doelstelling opgenomen in de concessie voor het busvervoer in de regio Zaanstreek-Waterland. Dit verbetert de luchtkwaliteit en vermindert de CO2-uitstoot en geluidsoverlast. Vanaf 2025 zullen alle bussen in deze concessie uitstootvrij zijn. • Door aanvragen van bewoners hebben we een uitgebreid netwerk van laadpalen gerealiseerd, in samenwerking met de MRA. We werken vraaggestuurd en plaatsen alleen laadpalen als er nog geen in de directe omgeving aanwezig is. Bij publieke voorzieningen zoals de Stadhuisgarage zijn al laadpalen geplaatst. De komende tijd richten we ons op een laadvisie die inspeelt op de toenemende vraag naar laadfaciliteiten. • Bij nieuwbouwprojecten streven we ernaar om parkeerfaciliteiten te clusteren in parkeergarages. Hierdoor wordt straatparkeren beperkt, wat ruimte vrijmaakt voor groen en klimaatadaptieve maatregelen in de openbare ruimte.
27
6. Financiën 1. We gaan anders om met energie
De dekking voor uitgaven die raken aan het onderwerp duurzaamheid worden gevonden in de reserve duurzaamheid. Per 1 januari 2025 zijn daar drie bedragen in opgenomen: (1) het restant van de gelden voor de proeftuin aardgasvrije wijken, (2) de resterende middelen uit de vorige duurzaamheidsagenda en (3) de middelen die beschikbaar zijn gekomen doordat het Rijk geld voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid heeft gesteld. Voor de jaren tot en met 2030 is er per jaar circa €1,5 miljoen aan CDOKE-gelden voor de duurzaamheidsopgave beschikbaar gesteld. De gemeente Purmerend gebruikt deze SPUK om algemene middelen vrij te laten vallen voor de uitvoering van het duurzaamheidsbeleid. In aanvulling op datgene wat destijds bekend was, zijn deze middelen in lijn met het VNG advies in ieder geval structureel gemaakt tot 2030.
Om de doelen van het klimaatakkoord te halen ligt er een omvangrijke opgave in de gebouwde omgeving: van het aardgas af, werken aan een energiezuinige gemeente en het opwekken van schone energie. Waar mogelijk ontzorgen we bewoners, o.a. met de collectieve isolatieaanpak en de proeftuin. Om bewoners te stimuleren energiezuiniger te worden stellen we tot en met 2028 jaarlijks € 530.000 beschikbaar als subsidie. Van het overige geld voeren we de transitievisie warmte uit, stellen het warmteprogramma op en ondernemen projecten om Purmerend van het aardgas af te halen. Dat geldt voor bijvoorbeeld projecten zoals het verwijderen van de kookgasaansluitingen in de Wester- en Oostervenne.
Bestedingsplan
Deelopgave 1: We gaan anders om met energie (bedragen x €1.000) 1.1 Subsidies particuliere woningen inclusief VVE 1.2 Energieinrichting Beemster
Het college is voornemens om jaarlijks een bedrag van €2,2 miljoen te reserveren voor het werken aan de vijf deelopgaven van onze gemeente. De verdeling daarvan is €1,5 miljoen per jaar voor de deelopgave ‘we gaan anders om met energie’, 4x €100.000 voor de overige deelopgaven en €250.000 per jaar voor versterking van de uitvoeringskracht. Dat het grootste deel van het bedrag naar de deelopgave rondom energie gaat is omdat we daar het grootste raakvlak zien met het klimaatakkoord, de opgave groot is tot 2050 en het geld dat we daar besteden in veel gevallen ook rechtstreeks bij bewoners terechtkomt. Verder zien we voor de deelopgaven ‘we vinden een balans tussen mens, natuur en bebouwing’ en ‘we gaan anders om met water en houden het hoofd koel’ kans voor een budget ‘grijs naar groen’, waarmee nadrukkelijker kan worden gezocht naar groenere, CO2-besparende alternatieven in de openbare ruimte.
2025
2026
2027
2028
530
530
530
530
60
-
-
-
1.3 Duurzaamheidsevenementen
25
25
25
25
1.4 Warmteprogramma
945
945
945
945
Totaal
28
1.560 1.500 1.500 1.500
2. We vinden een balans tussen mens, natuur en bebouwing In een verdichtende en drukker wordende gemeente is het belangrijk dat er voldoende ruimte blijft voor groen, water en dieren. Met het oog op de toekomst gaat het erom dat we steen en groen in een verdichtende stad in balans brengen. We kunnen in die opgave niet om het belang van groen heen. In deze deelopgave vinden we een balans tussen mens, natuur en bebouwing. Met het budget willen we inzetten op het verbeteren van verbindingszones (kruidenmengsels, extra struiken, faunatunnels), het vergroenen van gemeentelijk vastgoed en bedrijventerreinen en extra budget voor vergroening bij herinrichting met als doel verbetering van ecologie en natuurinclusiviteit (bijv. groene abri’s, groene daken en gevels e.d.). Deelopgave 2: We vinden een balans tussen mens, natuur en bebouwing (bedragen x €1.000) 2.1 Verbeteren van verbindingszones om ecologische netwerken te versterken 2.2 Vergroenen van gemeentelijk vastgoed en bedrijventerreinen 2.3 Grijs naar groen projecten, waaronder het Tilburyplein Totaal
2025
2026
2027
2028
35
35
35
35
40
40
40
40
25
25
25
25
100
100
100
100
3. We gaan anders om met water en houden het hoofd koel Het weer verandert en dat heeft gevolgen voor onze samenleving en leefomgeving. Om de gevolgen daarvan te beperken (meer hitte, meer en extremere regenval, langere droogte en grotere kans op overstroming) nemen we voorbereidingen. Binnen deze deelopgave streven we naar meer ruimte voor water en groen, een andere omgang met regenwater en het stimuleren van klimaatbestendige nieuwbouw. Ook hier speelt groen een belangrijke rol. Met het budget zetten we in op bewustwordingscampagnes (o.a. tegelwippen, nationale boomfeestdag), het stimuleren van geveltuinen bij bewoners, het verbeteren van boomgroeiplaatsen om gezondere en toekomstbestendige bomen ruimte te geven, een hitte-adaptatieplan en een budget bij herinrichting met als oormerk hitte- en waterbestendigheid. We gaan anders om met water en houden het hoofd koel (bedragen x €1.000) 3.1 Campagnes rondom bewustwording van vergroening (o.a. NK tegelwippen en de Nationale Boomfeestdag) 3.2 Grijs naar groen projecten, waaronder het aanleggen van geveltuinen 3.3 Verbeteren van boomgroeiplaatsen Totaal
29
2025
2026
2027
2028
23
23
23
23
27
27
27
27
50
50
50
50
100
100
100
100
4. We vergroenen onze economie en hergebruiken grondstoffen
5. We gaan ons anders en schoner vervoeren Binnen deze deelopgave stimuleren we het gebruik van schonere vormen van vervoer zoals wandelen, de fiets, deelmobiliteit en het OV. Dat doen we door bewustwordingscampagnes en het verbeteren van de infrastructuur. Met een budget voor extra vergroening gaan we parkeerplaatsen vergroenen, o.a. door halfverharding en hebben een extra budget voor verbeteringen van de laadpaalinfrastructuur.
Dagelijks produceren we grote hoeveelheden afval. In de toekomst hergebruiken we die steeds meer. Ondernemers stimuleren en faciliteren we in de overstap naar een circulaire bedrijfsvoering en te vergroenen. We werken hier aan het beperken van onze eigen uitstoot en het geld dat we besteden, besteden we op een verantwoorde manier. Binnen deze deelopgave maken we de gemeentelijke CO2-uitstoot inzichtelijk en dringen we deze de komende jaren terug, stimuleren en verbinden we kennis over circulariteit bij ondernemers, breiden we het duurzaam ondernemen uit en zetten we in op ketenontwikkeling rondom houtbouw en agrarische kringlooplandbouw. We vergroenen onze economie en hergebruiken grondstoffen (bedragen x €1.000) 4.1 Kennisdeling en onderlinge verbinding bij bedrijven stimuleren (organiseren kennissessies, duurzame bedrijven dagen) 4.2 Collectief van ondernemers faciliteren bij het ontwikkelen van materiaalstromen paspoort 4.3 Aanpak adviseur duurzaam ondernemen uitbreiden 4.4 Agrarisch kringlooplandbouw stimuleren
2025
2026
2027
2028
10
10
10
10
60
25
35
35
10
25
25
25
10
10
25
25
4.5 Houtbouw ketenontwikkeling (technisch onderwijs, regionale bouwondernemers en landbouw) Totaal
10
30
5
5
100
100
100
100
We gaan ons schoner en anders verplaatsen (bedragen x €1.000) 5.1 Stimuleren van het gebruik van de fiets 5.2 Deelmobiliteit (o.a. campagnes)
2025
2026
2027
2028
30 15
30 15
30 15
30 15
5.3 Budget ‘Grijs naar groen’ om parkeerplaatsen en wegen aan te passen 5.4 Verbetering van het gebruik van het OV
15
15
15
15
40
40
40
40
100
100
100
100
Totaal
30
6. Uitvoeringsbudget ‘Werk aan de Toekomst’
7. Reserve in 2028
We versterken de formatie om de uitvoering kracht bij te zetten. Naast projecten en subsidies hebben we als gemeente ook een faciliterende en stimulerende rol, bijvoorbeeld op het gebied van maatschappelijk verantwoord inkopen, circulariteit, klimaatbestendige en duurzame nieuwbouwontwikkelingen en waar het gaat om het versterken van de ecologische verbindingen. We merken in de uitvoering dat het kan knellen qua beschikbare capaciteit. Het uitvoeringsbudget helpt om het vastgestelde beleid en de bijbehorende ambities ten uitvoer te brengen. We reserveren € 250.000 waarvan de formatie op een aantal deelonderwerpen kan worden uitgebreid, waaronder ecologie, klimaatadaptatie en energie. Deze formatie ondersteunt ook bij het aanvragen en binnenhalen van m.n. Europese kansen op subsidiëring.
Het bovenstaande bestedingsplan voor de jaren 2025 tot en met 2028 betekent dat er in 2028 nog € 570.150 in de reserve beschikbaar is. In plaats van dat we het bedrag nu al besteden of verdelen over de deelopgaven houden we dit bedrag achter de hand voor kansen die zich voordoen in de aankomende vier jaar. Dat geeft ruimte om incidenteel een bedrag aan een project of initiatief toe te kennen, dat een bijdrage levert of raakt aan één van de deelopgaven.
Uitvoeringsbudget ‘Werk aan de Toekomst’ (bedragen x €1.000)
2025
2026
2027
2028
6.1 Versterken formatie gelinkt aan ‘ Werk aan de Toekomst’ Totaal
250
250
250
250
250
250
250
250
Relatie met de toekomstscenario’s Het college is zich er van bewust dat in de bij de Voorjaarsnota 2025 gepresenteerde mogelijke ombuigingen op basis van de reserve duurzaamheid een bedrag van € 1,5 miljoen per jaar is opgenomen vanaf 2027 als mogelijke optie om het begrotingstekort vanaf dat jaar te dichten. Deze keuzeruimte blijft ondanks de beoogde verdeling bestaan en zal bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2025 door de raad integraal moeten worden afgewogen tegenover andere ombuigingsvoorstellen.
31
Bezoekadres
Purmersteenweg 42 1441 DM Purmerend Postadres
Postbus 15 1440 AA Purmerend Telefoon & e-mail
(0299) 452 452 info@purmerend.nl purmerend.nl