Document · PDF

b-programmabegroting-purmerend-2025-2028

Gemeenteraad 7 november 2024, gemeente PurmerendBij agendapunt: Integrale behandeling Programmabegroting met moties/amendementen (reguliere spreektijd; 20 minuten)32.108 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting Purmerend 2025-2028

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief

Leeswĳzer

De programma's

1 Publieksdiensten

2 Samenleving

3 Wonen

4 Milieu

5 Bereikbaarheid

6 Beheer openbare ruimte

7 Ruimtelĳke ordening

8 Veiligheid

9 Economie

10 Bestuur en concern

Financiële overzichten

Overzicht algemene dekkingsmiddelen

Overzicht overhead

Heffing vennootschapsbelasting en onvoorzien

Het financieel resultaat

Ontwikkeling en toelichting verloop vrĳe ruimte 2025-2028

104

(financieel beeld) Overzicht baten en lasten per programma en beleidsveld

114

Overzicht incidentele baten en lasten

116

Meerjareninvesteringsplanning (MIP)

120

Overzicht reserves en voorzieningen

137

De paragrafen

144

Lokale heffingen

145

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

151

Onderhoud kapitaalgoederen

164

Grondbeleid

171

Financiering

176

Bedrĳfsvoering

184

Verbonden partĳen

192

Wet open overheid (Woo)

210

Overige overzichten

212

Subsidies

213

Financiële kaders en uitgangspunten begroting 2025-2028

214

Beleidsindicatoren

217

Taakvelden per programma

218

Samenstelling van het bestuur

221

Aanbiedingsbrief

Geachte leden van de gemeenteraad, We actualiseren de begroting voor de komende 4 jaar. In de Voorjaarsnota hebben we geconstateerd dat de gemeentelĳke opgaven fors zĳn. Het takenpakket breidt uit en nieuwe wetgeving betekent nieuwe verantwoordelĳkheden. We hebben een grote bouw- en vervangingsopgave en we zien dat de samenleving en de bĳbehorende vraagstukken in hoog tempo veranderen. Veiligheid vraagt om extra inzet. Dat alles vindt plaats onder een andere financiële horizon en een arbeidsmarkt die steeds vaker knelt in de uitvoering. We moeten keuzes maken die hierop aansluiten. Groei van de gemeente We hebben de ambitie om onze leefomgeving verder te ontwikkelen en ervoor te zorgen dat de kwaliteit van de ruimte in de gemeente meegroeit met het aantal inwoners. De gemeente staat op veel plekken in de steigers en er wordt hard gewerkt. Met de Oostflank, het Waterlandkwartier, De Koog en de Binnenstad werken we aan de ontwikkeling van meerdere gebieden. Gelĳktĳdig investeren we in het opwaarderen van de wegen, pleinen en parken – de ruimte waarin we elkaar ontmoeten en ontspannen. Dat doen we met het oog op de toekomst door bĳ ontwikkelingen en werkzaamheden keuzes te maken die bĳdragen aan de duurzaamheid en leefbaarheid van onze gemeente. Dit vraagt ook binnen het programma Samenleving (o.a. Jeugd, Maatschappelĳke ondersteuning en Werk Inkomen) om keuzes te maken.

De samenleving verandert snel. Eenzaamheid bĳ ouderen, meer nadruk op preventie door stĳgende zorgkosten en de (sociale) veiligheid van jeugdigen zĳn ontwikkelingen die aandacht vragen. We werken aan meer verbinding tussen zorg en veiligheid om te voorkomen dat jeugdigen in de criminaliteit komen. Met de Voorjaarsnota hebben we capaciteit toegevoegd aan het veiligheidsdomein, omdat we zien dat veiligheidsvraagstukken in omvang en ingewikkeldheid groeien. Ook dat is een gevolg van de groei en verandering van de samenleving. Nieuwe wetten en vakgebieden, waaronder de Wet open overheid en Europese privacywetgeving betekenen nieuwe taken en vereisten om aan te voldoen. Knelpunten in de uitvoering Kritische factoren in de groei van de gemeente worden zichtbaar. De beschikbare middelen en de knellende arbeidsmarkt hebben invloed op wat we kunnen uitvoeren en de manier waarop we dat doen. Door de afnemende Rĳksbĳdrage vanaf 2026, de rentestĳging en de snel oplopende loon- en materiaalkosten neemt de beschikbare ruimte in de begroting af. Ondanks de nodige geplande investeringen betekent deze afnemende ruimte dat we kritischer moeten zĳn op wat we als gemeente doen en wat we niet meer, of minder doen. De keuzes die daarvoor nodig zĳn maken we samen met u in het kader van de toekomstscenario’s. Richting de Voorjaarsnota 2025 vindt het gesprek over deze keuzes verder plaats.

We zien dat het niet enkel knelt op het gebied van de middelen. In de uitvoering merken we steeds vaker de gevolgen van de veranderende arbeidsmarkt. Het juiste personeel vinden in de zorg wordt moeilĳker, terwĳl de verwachting is dat door de vergrĳzing veel meer zorgmedewerkers nodig zĳn. Het betekent dat bepaalde zorg niet altĳd meer volgens de standaarden die we nu gewend zĳn geleverd kan worden, en dat er een groter beroep nodig is op zorg vanuit eigen wĳk en netwerk. Maar ook voor de ontwikkeling van onze leefomgeving merken we al dat personeel 5

in bepaalde vakgebieden lastig te vinden is en de beschikbare capaciteit bĳ aannemers voor opdrachten afneemt. Doorgaan met wat we belangrĳk vinden We zien deze situatie ook als een kans. Schaarste maakt creatief. Dat vraagt ons om nog meer dan voorheen de krachten in de samenleving te zien en te versterken, creatief om te gaan met de vragen die op ons afkomen en in te zetten op samenwerking vanuit de wĳken. Dat betekent maatregelen nemen die passen bĳ wat de inwoner nodig heeft, maar als het nodig is en mogelĳk, soms juist even niets doen. Dat zal niet zonder slag of stoot gaan, maar vraagt ons om creatief en in verbinding met de samenleving keuzes te maken. Hierbĳ richten we ons op het vergroten van de gezamenlĳke kracht van onze inwoners en het ondersteunen van initiatieven vanuit de samenleving. Binnen het veiligheidsdomein versterken we. We gaan door met het bestrĳden van ondermĳnende criminaliteit, onder andere door inwoners en ondernemers weerbaarder te maken en signalen eerder te kunnen herkennen. Maar ook door nog meer in te zetten op regionale samenwerking. Waar nodig handhaven we in samenwerking met de politie. We gaan door met de aanpak en het samenbrengen van zorg en jongeren, met meer aandacht voor preventie en proactief handelen. Dit gaat samen met repressie waar nodig.

Door de toenemende invloed van technologie ligt er een opgave om de digitale veiligheid van inwoners, bedrĳven, instellingen en onszelf te verbeteren. Die digitalisering biedt ook kansen voor onze (publieks)dienstverlening, waarbĳ we constant zoeken naar verbetering in de ervaring van onze inwoners. En we blĳven investeren in onze leefomgeving. We gaan door met de ontwikkeling van onze gemeente, het opwaarderen van de openbare ruimte en de kwaliteit en het aanbod van maatschappelĳke voorzieningen te verhogen. We blĳven ons inzetten om woningen te bouwen voor iedereen die in Purmerend wil wonen. We richten de steeds schaarser wordende ruimte zo in te dat Purmerend ook in de toekomst een leefbare en complete gemeente blĳft waar het fĳn is om te wonen, te werken en te ontmoeten. Om dat te kunnen doen vraagt het knelpunt van netcongestie urgente aandacht. Het Hoofdlĳnenakkoord biedt geen handvatten Met het presenteren van het Hoofdlĳnenakkoord en de installatie van de nieuwe bewindslieden is het eerste kabinet Schoof in juli gestart. Ondanks dat in veel verkiezingsprogramma’s de gemeentefinanciën en de aangekondigde bezuinigingen vanuit het Rĳk zĳn genoemd, biedt het Hoofdlĳnenakkoord geen verbeterd financieel perspectief voor gemeenten. In het vooruitzicht ligt een maximering van de OZB en het integreren van specifieke uitkeringen in het gemeentefonds met een korting van 10%.

Het financieel vooruitzicht voor gemeenten blĳft daarmee onveranderd en mogelĳkheden tot extra inkomsten verslechteren enigszins. Via de VNG blĳven we aandacht vragen voor de financiële positie van gemeenten.

Financieel meerjarenbeeld Onderdeel

2025

Stand Voorjaarsnota 2024 (raadsbesluit 1596700)

2026

2027

2028

-10.930

-11.927

-14

-88

-177

-186

Onvermĳdelĳke ontwikkelingen

2.741

7.560

5.019

3.438

Uitgangspunten en indexering

340

371

122

650

Gemeenschappelĳke regelingen

-855

-1.103

-925

-898

Stand primitieve berekening

2.223

6.784

-6.891

-8.923

Dekkingsplan 2026

-6.500

Keuzes-knelpunten

-514

-220

-225

-1.136

Beschikbare vrĳe ruimte

1.709

-7.117

-10.060

Reeds genomen besluiten door de raad Investeringen

Het begrotingsbeeld is verbeterd ten opzichte van de Voorjaarsnota. De verbetering komt vooral door 2 zaken: de meicirculaire van het gemeentefonds en de aanpassing van het investeringsprogramma. In de meicirculaire is de opschalingskorting geschrapt. Daarnaast bevatte de circulaire compensatie voor diverse taakmutaties waarvan het college heeft besloten deze toe te voegen aan de begrotingsruimte. Dit zorgt voor structurele verbetering van € 4,5 miljoen. De aanpassing van het investeringsprogramma heeft ervoor gezorgd dat er in 2025 en 2026 ruimte ontstaat doordat investeringen naar achteren zĳn gefaseerd. Geprobeerd is het programma realistischer te faseren, maar het zal altĳd fluctueren door gevolgen van ruimtelĳke voorschriften, juridische procedures, de beschikbare capaciteit en ‘wat de stad aankan’. Door de oplopende rente wordt het investeringsprogramma na 2026 structureel duurder. Structureel zien we dat het nadeel niet onder de € 10 miljoen blĳft. Dit komt voornamelĳk door de indexering van de gemeenschappelĳke regelingen (€ 898.000 in 2028) en het opvoeren van een nieuwe schĳf van de investeringsagenda in 2028 (€ 925.000). Doordat de opschalingskorting is geschrapt kan de extra € 3 miljoen onttrekking die in de Voorjaarsnota was geraamd voor 2026 weer vervallen.

Met het dekkingsplan uit de Voorjaarsnota 2024 is het begrotingsjaar 2026 door inzet van een buffer van € 12 miljoen sluitend gemaakt. Met de meest recente ontwikkelingen sinds de Voorjaarsnota 2024 is het beeld van de begroting 2025 en 2026 duidelĳk verbeterd (zie regel stand primitieve berekening). Dat is gunstig want dat betekent dat er minder incidenteel geld nodig is om 2026 sluitend te maken en kan dit incidentele geld achter de hand worden gehouden als buffer voor de ravĳnjaren. Hierdoor is een bedrag van € 6,5 miljoen in 2026 teruggestort naar de algemene reserve. Vanwege het negatieve meerjarenbeeld is het college terughoudend geweest met het voorleggen van aanvullende keuzes.Wel heeft het college in deze begroting nog drietal knelpunten als keuzes meegenomen: een bedrag voor capaciteit van alle ICT ontwikkelingen, een bedrag voor de coördinatie van alle vraagstukken als gevolg van de energietransitie (netcongestie) en wordt ook de schĳf 2028 van de investeringsagenda geraamd zodat er ook een besluit over nieuwe investeringen

voor de groei van onze gemeente kan worden genomen. Deze knelpunten worden als keuzes aan u voorlegd. De Programmabegroting 2025 als vervolg op de Voorjaarsnota 2024 is opgesteld in lĳn met het begrotingsadvies van de VNG (tweede deel): • Benoem de financiële en inhoudelĳke consequenties van noodzakelĳke bezuinigingen en/of lastenverzwaring, ook van ombuigingen die eerder zĳn ingezet. • Maak boekjaar 2025 sluitend, rekening houdend met de wĳze waarop de financiële toezichthouders omgaan met de incidentele korting van 2025. • Voer geen bezuinigingen door op andere beleidsterreinen vanwege de groei van de kosten voor jeugdzorg. • Overweeg rekening te houden met toekomstige ontwikkelingen rondom het BtwCompensatiefonds (BCF) en de Wet maatschappelĳke ondersteuning (Wmo). Voor u ligt een realistische begroting met een groot investeringsprogramma voor stad en dorpen. Deze begroting biedt ruimte voor de groei van onze gemeente en enige ademruimte om de gevolgen van de toekomstige keuzes op te vangen. Daarbĳ stĳgen de tarieven gematigd, zo’n 4%. Dat dit iets boven inflatie uitkomt, heeft te maken met het grote vervangingsprogramma voor de riolering in Wheermolen Oost en Overwhere. Tot slot Iedere dag werken we aan het Purmerend van de toekomst en dat komt mede door de grote betrokkenheid van inwoners, ondernemers, maatschappelĳke organisaties en het verenigingsleven.

Net als andere gemeenten staan we voor een belangrĳk moment: het huidige financiële beleid van het Rĳk en de krapte op de arbeidsmarkt maken dat er keuzes gemaakt moeten worden. Keuzes die gevolgen zullen hebben op het voorzieningen-, kwaliteits- en ambitieniveau van onze gemeente. Dat is wrang, maar ondanks dat blĳven we op veel vlakken en met veel werk in de gemeente gewoon doorgaan met wat we moeten doen voor onze inwoners. We blĳven aansluiten op precies die kracht in onze samenleving en werken zo iedere dag samen verder aan het Purmerend van vandaag en morgen. De waarnemend secretaris

De burgemeester

M. van der Weit

E. van Selm

Leeswĳzer

De programma's De programma’s zĳn als volgt opgebouwd: Visie Op hoofdlĳnen wordt aangegeven waarom we doen wat we doen, en waarom we dat nu doen. Doelen en activiteiten Op hoofdlĳnen wordt aangegeven hoe we uitvoering geven aan onze visie. Wat gaan we doen en wat willen we hiermee bereiken? In deze paragraaf wordt het gewenste maatschappelĳke effect aangegeven dat de gemeente wil bereiken. De gemeente heeft daar niet als enige invloed op. De gewenste maatschappelĳke effecten geven sturing aan het gemeentelĳk handelen. Daarnaast wordt aangegeven wat de belangrĳkste of opvallendste zaken zĳn die de gemeente gaat doen om het doel te bereiken. Wat mag het kosten Per programma wordt kort toegelicht welke financiële ontwikkeling er is ten opzichte van de bĳgestelde begroting 2024 (stand Voorjaarsnota 2024). In de tabellen kunnen afrondingsverschillen zichtbaar zĳn tussen de som van de afzonderlĳke producten en het gehele programma. Ontwikkelingen groter dan € 100.000 worden toegelicht, met dien verstande dat het van belang kan zĳn ook kleinere ontwikkelingen toe te lichten. Naast de ontwikkeling van de exploitatie wordt het gebruik van de bĳ het programma horende reserves toegelicht, en wordt een overzicht gegeven van de incidentele baten en lasten. In de financiële overzichten vindt u een totaaloverzicht van de baten en lasten, reserves en voorzieningen en de investeringen.

Indien er sprake is van nieuw beleid uit het coalitieakkoord dan is dit expliciet in de tabel vermeld.

Financiële overzichten De financiële overzichten bestaan uit: Algemene dekkingsmiddelen In de algemene dekkingsmiddelen staan de algemene baten en lasten van de gemeentebegroting. Dat zĳn de belastingen, de opbrengst uit het gemeentefonds, rentebaten en -lasten, deelnemingen, stelposten die nog niet zĳn verwerkt in de programma's, en ruimte voor nieuw beleid. Overzicht overhead In dit onderdeel zĳn alle kosten van het management en de ondersteunende functies samengebracht. Hierbĳ is de notitie Overhead van de Commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) leidend. Alleen de direct toerekenbare kosten zĳn nog onderdeel van de programma's. Heffing vennootschapsbelasting en onvoorzien In dit onderdeel is de heffing voor de vennootschapsbelasting en de post onvoorzien opgenomen.

Het financieel resultaat In het financieel resultaat staat een totaaloverzicht van de baten en lasten van de programma's en de algemene dekkingsmiddelen, de overhead, de post onvoorzien en de heffing vennootschapsbelasting: het zogenaamde resultaat voor en na bestemming. Ontwikkeling en toelichting verloop vrĳe ruimte 2025-2028 In dit overzicht zĳn de financiële ontwikkelingen sinds de Voorjaarsnota 2024 opgesomd en kort toegelicht. Overzicht baten en lasten per programma en beleidsveld Dit overzicht geeft per programma een opsomming van de beleidsvelden en de raming van de baten en de lasten voor de jaarschĳf 2025-2028. Het zorgt voor een compleet beeld en is bedoeld als achterliggende toelichting. Overzicht incidentele baten en lasten In dit overzicht worden de Incidentele baten en lasten weergegeven die het begrotingssaldo incidenteel beïnvloeden. Het gaat om eenmalige zaken en om (meerjarige) projecten of subsidies als deze eveneens het karakter van tĳdelĳkheid c.q. eindig tot doel hebben. Meerjareninvesteringsplaning In de meerjareninvesteringsplanning worden de lopende- en vervangingsinvesteringen in één overzicht gepresenteerd. Daarnaast is er een overzicht met voorgenomen investeringen. Voor de voorgenomen investeringen wordt te zĳner tĳd een krediet aan de raad gevraagd.

Overzicht reserves en voorzieningen Dit overzicht bevat het totaal van de reserves en voorzieningen en het gebruik hiervan en volgende jaren. Het overzicht wordt gevolgd door een korte toelichting per reserve en voorziening.

Paragrafen De paragrafen presenteren een aantal verplichte overzichten op onderwerpen waarmee een beter inzicht wordt verkregen op zaken die aan de begroting ten grondslag liggen.

Overige overzichten De overige overzichten zĳn opgenomen ter onderbouwing en uitvoering van de begroting. Dit betreft: Subsidies Jaarlĳks bĳ de begroting is een overzicht gevoegd waarin de verleende subsidies en andere vormen van financiële ondersteuning aan externe partĳen staan vermeld. Dit is verdeeld in subcategorieën en met vermelding van eventueel daaraan gekoppelde plafonds. Financiële kaders en uitgangspunten begroting 2025-2028 In dit overzicht wordt beschreven welke uitgangspunten zĳn gehanteerd voor loon- en prĳsstĳgingen en volgens welke weging is bepaald of een ontwikkeling onvermĳdelĳk is. 11

In de begroting moet worden opgenomen of er sprake is van een keuzemogelĳkheid voor de gemeenteraad. Beleidsindicatoren Dit overzicht bevat een lĳst van indicatoren met daarin opgenomen de naam van de indicator, de eenheid en de bron. Het geheel is gerangschikt naar programmaniveau. De informatie voor de indicatoren is voor alle gemeenten beschikbaar en toegankelĳk via de website www.waarstaatjegemeente.nl. De gemeenten ontvangen de beleidsindicatoren van externe partĳen waaronder het CBS. Als gevolg hiervan kan de gemeente de cĳfers niet actualiseren. Taakvelden per programma Dit onderdeel bevat de baten en lasten per taakveld en het verdelingsprincipe van de taakvelden over de programma's. Samenstelling van het Bestuur Hier vindt u de beschrĳving van de portefeuilleverdeling van de collegeleden. Het is verplicht vanuit de BBV de baten en lasten te presenteren. In deze begroting dient u de lasten als plusteken en de baten als minteken te lezen. In de aanbiedingsbrief, de bĳlage ontwikkelingen en toelichting vrĳe ruimte 2025-2028 en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt het financieel resultaat gepresenteerd als een plusteken (voordelig) en een minteken (nadelig). Daarnaast kunnen er in de tabellen kunnen afrondingsverschillen zichtbaar zĳn.

De programma's

Programma 1

Publieksdiensten

Visie Bĳ onze dienstverlening staat het belang van onze inwoners en ondernemers op de eerste plaats, en gemak centraal. We leveren zoveel mogelĳk maatwerk, binnen de geldende wet- en regelgeving. Dit gebeurt steeds meer digitaal en op afspraak. Wĳ willen dat inwoners en ondernemers op onze dienstverlening kunnen rekenen en werken daarom aan een hoge klanttevredenheid. Bĳ ieder initiatief, zoals bĳ een aanvraag voor een vergunning, denken we mee met de initiatiefnemer om het verzoek binnen de regelgeving mogelĳk te maken.

Doelen en activiteiten Een gemeente die werkt voor haar inwoners en ondernemers, betekent een goede (digitale) dienstverlening en een snelle, professionele en zorgvuldige afhandeling van vragen, aanvragen en (terugkoppeling van) meldingen. De informatie op de website moet voor iedereen goed vindbaar en toegankelĳk zĳn. Inwoners die minder digitaal vaardig zĳn, worden geholpen bĳ hun vragen. Daarom blĳven loketten en telefoon voor persoonlĳk contact uiteraard volledig open. Ook staat

de bescherming van privacy hoog in het vaandel. Inwoners, medewerkers en overige betrokkenen kunnen erop vertrouwen dat we zorgvuldig met hun persoonsgegevens omgaan.

Wat gaan we doen en wat willen we hiermee bereiken? Vergunningverlening We toetsen vergunningaanvragen, ontheffingen en meldingen aan de wet- en regelgeving die van toepassing is. Na vergunningverlening wordt toegezien op de naleving hiervan. Zo dragen we bĳ aan een veilige, gezonde en duurzame omgeving waar mensen in rust kunnen werken, wonen en recreëren. Onze omgeving is voortdurend in beweging. Via uitvoering en handhaving dragen we bĳ aan de ruimtelĳke en maatschappelĳke ontwikkeling van onze gemeente. Omdat we merken dat grond schaars is en we niet altĳd overal aan kunnen bĳdragen richten we ons op ontwikkelingen die een meerwaarde hebben voor onze gemeente. Participatie is een van de pĳlers van de Omgevingswet. We vragen van initiatiefnemers om verantwoordelĳk te zĳn voor een goed participatieproces en vragen hen om te participeren met de omgeving, nog vóórdat zĳ een vergunningsaanvraag indienen. Zo kunnen omwonenden in een vroegtĳdige fase hun suggesties, opmerkingen of bezwaren kenbaar maken en kunnen plannen daarmee worden verrĳkt. Bĳ vergunningverlening kan gedacht worden aan de volgende activiteiten: • In de Huisvestingsverordening zĳn regels opgenomen over het onttrekken, samenvoegen en omzetten van woonruimte. Bĳ vergunningaanvragen toetsen we aan deze regels. Waar nodig wordt handhavend opgetreden.

• De strategieën, risicoanalyse en prioritering van de Beleidsnota Uitvoering en Handhaving Purmerend 2024-2028 implementeren we in het workflowsysteem. • Het controleren en, waar nodig, actualiseren van de verleende vergunningen op grond van de APV en bĳzondere wetten, te beginnen bĳ bedrĳven in de binnenstad van Purmerend. • We maken gebruik van de evenementenchecker, waardoor het werkproces van de APV en bĳzondere wetten verder digitaliseert. Aanvragers kunnen dan gebruik maken van één digitale vergunningchecker. We starten hierbĳ met de vergunningaanvragen voor evenementen. • We behandelen de aanvragen om parkeervergunningen. Deze aanvragen worden getoetst aan de Parkeerverordening en het Uitvoeringsbesluit Parkeerverordening. • Eind 2024 besluit de minister van BZK of ook de verbouwactiviteiten onder de Wkb komen te vallen. Op de gemeentelĳke website wordt hieraan de nodige aandacht besteed. • Vergunningaanvragen worden getoetst aan de energieprestatie-eisen voor bĳna energie neutrale gebouwen (BENG), waarmee we sturen op duurzame woningbouw. Burgerzaken, Document-/informatiebeheer en Klantcontactcentrum Voor inwoners hebben we in onze dienstverlening aandacht voor het gebruiksgemak. We investeren in onze medewerkers om daarmee ook de dienstverlening te verbeteren. Voor inwoners moet het bezoek aan het stadhuis toegankelĳk, laagdrempelig en gebruiksvriendelĳk zĳn.

Burgerzaken De focus van team Burgerzaken is gericht op het verbeteren van onze dienstverlening, het waarborgen van de toegankelĳkheid voor al onze klanten en het adequaat omgaan met de reisdocumentenpiek. Wĳ streven naar efficiënt werken en het vlot kunnen inspelen op de behoeften 15

van onze inwoners en andere klanten. Dat willen wĳ doen door zowel fysiek als digitaal eenvoudig toegankelĳk te zĳn. • We bieden al diverse e-diensten aan en gaan die de komende jaren verder uitbreiden. Een voorbeeld hiervan is de mogelĳkheid tot het digitaal aanvragen van een rĳbewĳs bĳ de Rĳksdienst voor het wegverkeer. • Het inwonersaantal van gemeente Purmerend neemt toe en daarmee ook de vraag voor team Burgerzaken. Daarnaast zien wĳ de complexiteit van het werk toenemen. Wĳ trainen medewerkers op vakinhoud, nieuwe wet- en regelgeving en richten ons op het onderhouden van competenties. • Medewerkers van team Burgerzaken worden getraind in het herkennen en ondersteunen van inwoners met speciale behoeften, zodat iedere klant zoveel als mogelĳk de nodige hulp en ondersteuning wordt geboden. KCC Het klantcontactcentrum (KCC) is een belangrĳk aanspreekpunt van inwoners. Er komen veel vragen en verzoeken binnen via balie, telefoon, mail of sociale media. We streven ernaar dat inwoners zo goed mogelĳk geholpen worden tĳdens het eerste contact. Het aantal en de inhoud van de vragen wordt complexer. We streven ernaar de dienstverlening verder te ontwikkelen.

• Doorlopende ontwikkeling van team KCC in professionele dienstverlening om de toenemende complexiteit van vragen en verzoeken van inwoners aan de balie, via de telefoon, mail of social media op een optimale en professionele manier te kunnen beantwoorden. • Constante informatie-uitwisseling tussen KCC en alle andere teams om inwoners zoveel mogelĳk direct en adequaat te antwoorden zonder doorverbinden/terugbelverzoek. Document-/informatiebeheer • Doorlopende ontwikkeling binnen team Informatievoorziening om de veranderende vraag naar digitale dienstverlening en wettelĳke ontwikkelingen in de toekomst goed te organiseren. • Vanuit een programma werken aan een goede basis en het maken van gerichte keuzes op het gebied van informatiebeheer. • Vanuit de Wet open overheid (WOO) verder implementeren van werkwĳzen om informatie uit eigen beweging openbaar en digitaal toegankelĳk te maken. Belangrĳk om te weten Digitale dienstverlening: Informatievoorziening en digitaal documentbeheer op orde. De samenleving digitaliseert in hoog tempo en steeds meer diensten en producten van de gemeente worden digitaal aangeboden. Inwoners en ondernemers willen in toenemende mate op digitale wĳze zaken doen met de gemeente of informatie digitaal ontvangen. Daarnaast bestaat er nog een ‘papieren’ situatie.

Dit stelt eisen aan de wĳze waarop we data en informatie opslaan, want informatie die van blĳvende waarde is moet duurzaam digitaal worden bewaard en voor inwoners in de toekomst toegankelĳk blĳven. Het komt erop aan hoe we aan de voorkant werkprocessen kunnen inrichten en automatiseren en of de applicaties voldoen aan de eisen van duurzame toegankelĳkheid. In 2025 gaan we door met digitaliseren van onder andere bouwdossiers en werken we alleen nog maar vanuit een digitaal origineel.

Digitale toegankelĳkheid purmerend.nl Bĳ de gemeente Purmerend willen we dat iedereen toegang heeft tot dezelfde (digitale) informatie. Een beperking mag hierbĳ geen belemmering zĳn. Daarom committeert de gemeente Purmerend zich aan de digitale toegankelĳkheidsnorm WCAG 2.1 AA. De vorig jaar aangekondigde heraudit van purmerend.nl om te beoordelen of de website van een B-status naar een A-status kan gaan, vindt in 2025 plaats.

Wat mag het kosten (Bedragen x € 1.000)

Rekening 2023

Primitieve begroting 2024

Begroting 2024 (Bĳgesteld)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

BV011 Publieksdienstverlening

Lasten

9.930

9.363

9.815

9.914

10.327

10.646

10.759

BV011 Publieksdienstverlening

Baten

-4.752

-5.357

-5.382

-6.152

-6.513

-6.794

-6.810

5.177

4.006

4.434

3.761

3.815

3.853

3.949

In dit programma hebben we voor de begroting 2025 € 99.000 hogere lasten en € 770.000 hogere baten ten opzichte van de bĳgestelde begroting 2024. Hieronder wordt dit verder toegelicht.

Ontwikkeling exploitatie 2024-2025 BV011 Publieksdienstverlening

Lasten

Baten

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) In 2024 is er een budget voor de noodzakelĳke voorbereidingen die de gemeenten moeten treffen voor de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Hiervoor ontving de gemeente Purmerend een bĳdrage. In 2025 is er geen extra budget beschikbaar voor voorbereidingen.

-149

Omgevingsvisie In 2022 heeft de gemeenteraad voor de jaren 2022 tot en met 2024 budget voor een periode van 3 jaar gereserveerd voor het opstellen van een omgevingsvisie en nota grondbeleid. Bĳ de Najaarsnota 2023 zĳn de beschikbare budgetten doorgeschoven naar 2024. In 2025 is er geen extra budget beschikbaar voor het opstellen van de omgevingsvisie.

-281

Leges Omgevingswet Om in 2025 kostendekkend te zĳn is de legesraming verhoogd. Er zĳn hogere baten leges omgevingsvergunningen geraamd om de gestegen kosten voor onder andere salarissen te dekken. De kostendekkendheid 2025 is berekend in samenwerking met adviesbureau Senze.

255

-388

Loonkosten De loonkosten zĳn geïndexeerd en de verdeling van de loonkosten op de programma's zĳn integraal bĳgesteld zodat deze per beleidsveld een betere weergave zĳn van de werkelĳke personele inzet. Dit leidt tot hogere lasten.

262

Reisdocumenten De vraag naar reisdocumenten is hoger geworden in 2025. De hogere vraag naar reisdocumenten resulteert in hogere baten, alsmede hogere lasten in de vorm van afdracht Rĳksleges.

123

-238

Naturalisaties Er is de afgelopen jaren een stĳging te zien in het aantal naturalisaties bĳ de gemeente Purmerend. Hierdoor zĳn de leges opbrengsten geactualiseerd, dit resulteert in hogere baten.

-117

Verkiezingen Door de val van het kabinet heeft er een vervroegde Tweede Kamerverkiezing plaats gevonden in 2024, welke eigenlĳk voor 2025 op de agenda stond. Hierdoor is het budget dat geraamd stond voor de organisatie van de verkiezingen in 2025 afgeraamd. Daardoor zĳn de lasten in 2024 hoger dan in 2025.

-200

Diverse Afwĳkingen lager dan € 100.000

-27

Totaal

-770

Reserves Dit programma heeft geen reserves.

Voorzieningen Dit programma heeft geen voorzieningen.

Investeringen Dit programma heeft geen investeringen.

Programma 2

Samenleving

Visie We vinden het belangrĳk dat je in gemeente Purmerend jezelf kunt zĳn en dat je er fĳn kunt wonen. De omgeving waarin Purmerenders leven nodigt uit tot bewegen, gezond leven, ontspannen, werken, ontmoeten en elkaar helpen. Inwoners, jong en oud, wonen in een veilige en stimulerende omgeving waarbĳ zĳ hun talenten kunnen ontwikkelen en ontplooien. Soms is dat (even) ingewikkeld. Dan zĳn wĳ er om samen met het netwerk en onze partners in de gemeente, te kĳken wat nodig is. We streven ernaar dat Purmerenders zo lang mogelĳk in de thuisomgeving kunnen blĳven functioneren en beogen duurzame veiligheid voor iedereen thuis en in de omgeving waar zĳ wonen. We bieden ondersteuning om dit mogelĳk te maken. De komende jaren komen de beschikbare middelen en de arbeidscapaciteit onder druk te staan. Dit vraagt ook binnen het programma Samenleving om keuzes te maken. Deze autonome ontwikkeling heeft effect op de haalbaarheid en uitvoering van ons werk. Wĳ zien deze ontwikkeling ook als kans om de koers, gedragen door het coalitieakkoord, verder door te zetten. Dit vraagt ons om nog meer de krachten in de samenleving te zien en te versterken, creatief om te gaan met vragen die op ons afkomen en in te zetten op samenwerking vanuit de wĳken. Zo werken we gezamenlĳk met partners en inwoners aan een toekomstbestendige en inclusieve samenleving.

Doelen en activiteiten We doen dit door midden in de samenleving te staan. We staan dichtbĳ inwoners en kunnen daarom zoveel mogelĳk op tĳd signaleren en passende maatregelen treffen. Dit vraagt om een nauwe, gelĳkwaardige samenwerking tussen gemeente en partners in buurten en wĳken. Medewerkers van de gemeentelĳke loketten en maatschappelĳke organisaties zoeken elkaar op om slimme en snelle oplossingen te bedenken. We kĳken daarbĳ steeds naar de context van de inwoner. Dit is geheel in lĳn met de koers waar we voorstaan en die we de komende jaren verder gaan ontwikkelen, samen met onze partners. Deze manier van werken vraagt soms om lef en daadkracht. Maatregelen en acties die passen bĳ wat de inwoner nodig heeft maar ook wanneer nodig even niets doen. Dit zal niet zonder slag of stoot gaan, maar het vraagt ons creatief en vanuit verbinding met de samenleving keuzes te maken in wat we wel en niet doen. We stellen de uitvoering in staat om te handelen vanuit deze manier van werken. We zien ook dat door de steeds schaarser wordende ruimte, het van groot belang is om de samenwerking met het fysiek domein te verstevigen. Vraagstukken in het kader van leefbaarheid, ontmoeten en sociale cohesie kennen regelmatig oplossingen in de fysieke buitenruimte.

De komende jaren staat de koers, zoals opgeschreven in het nieuwe maatschappelĳke beleidskader, centraal en zĳn onze acties erop gericht om hier verder handen en voeten aan te geven. Een stevige lokale aanpak is belangrĳk, maar binnen veel thema’s trekken we ook regionaal op. Vanuit het Rĳk zien we de trend richting meer regionale samenwerking rond verschillende thema’s, zoals het Integraal Zorgakkoord (IZA) om ervoor te zorgen dat we van elkaar leren, de handen ineenslaan bĳ grote maatschappelĳke opgaven, en vooral dat inwoners, partners en ondernemers geen last hebben van de verschillen per gemeente. Hierbĳ blĳft het de kunst om de lokale identiteit en krachten in de stad en dorpen te blĳven zien en ruimte te geven.

Wat gaan we doen en wat willen we hiermee bereiken? Welzĳnswerk Met ons welzĳnswerk bevorderen we het welzĳn van onze inwoners om complexe situaties, zoals problemen op financieel, opvoedkundig of sociaal gebied, te voorkomen. De Purmerendse samenleving groeit; uitdagingen komen en gaan. Er wordt steeds meer van de mensen in de samenleving verwacht: denk aan mantelzorg, vrĳwilligerswerk en een actieve deelname aan de maatschappĳ. De welzĳnswerkers helpen hierbĳ: zĳ staan dichtbĳ onze inwoners (van jong tot oud), ondersteunen bĳ de zelfredzaamheid, vergroten het netwerk en brengen mensen bĳ elkaar. • Door te blĳven investeren in de samenwerking vanuit de sociale wĳkteams en het ‘werken in wĳken’, wordt zoveel mogelĳk voorkomen dat situaties complex(er) worden. • Het sociale wĳkteam is voor veel inwoners het eerste contactpunt in de wĳk en heeft een laagdrempelig karakter. • Het wĳkteam is een gemixte groep medewerkers en vrĳwilligers dat telkens werkt vanuit de vraagstukken en/of krachten van inwoners. • Het project Waakvlam wordt voortgezet. Het richt zich op inwoners met psychische kwetsbaarheid die verspreid over de wĳken wonen om te voorkomen dat zĳ tussen wal en schip

raken en heeft ook oog voor de omgeving en omwonenden. Het voorkomt escalaties, zoals ernstige overlast of uithuiszetting, en zorgt voor het bewaren van rust in de buurt. • We streven naar nog kortere lĳnen met onder andere huisartsen, school- en maatschappelĳk werk, het Centrum voor Jeugd en Gezin, het onderwĳs en informele hulpverleners zoals mantelzorgers en vrĳwilligersorganisaties (bĳvoorbeeld Bim Bam, Elkaar Helpen Purmerend en de weggeefwinkel). • Voor de jeugd zorgen we voor voldoende laagdrempelige jeugd- en jongerenplekken in de wĳk waar ze welkom zĳn en van daaruit geholpen worden met de specifieke vragen die je al op jonge leeftĳd kunt hebben. Het liefst samen met de ouder(s). Inclusieve samenleving De gemeente Purmerend streeft naar een inclusieve, toegankelĳke samenleving waar iedereen op hun eigen manier en volgens hun eigen wensen kan meedoen. We zorgen er samen met inwoners, ondernemers en organisaties voor dat het vanzelfsprekend is dat dit kan. • De gemeente zet zich de komende jaren in om een breed Inclusiebeleid te ontwikkelen. • We gaan de Toegankelĳkheidsagenda actualiseren. Dit wordt onderdeel van de brede Inclusieagenda. • We zetten ons in voor het optimaliseren van de toegankelĳkheid van digitale middelen die de gemeente inzet voor de dienstverlening zoals purmerend.nl en andere kanalen.

• De gemeente is sinds 2012 een Regenbooggemeente, hier wordt actief beleid op gevoerd waarbĳ wĳ partners subsidiëren die zich inzetten om kennis en bewustzĳn te vergroten. Vrĳwilligerswerk Vrĳwilligerswerk is onmisbaar in de samenleving. Het brengt inwoners samen, zorgt voor verbinding en is belangrĳk voor veel maatschappelĳke partners en evenementen. Het vinden en binden van vrĳwilligers is een grote uitdaging waarin we zoveel mogelĳk gezamenlĳk optrekken. We zien een trend van steeds ouder wordende vrĳwilligers en het tekort aan nieuwe aanwas van (jongere) vrĳwilligers. Met name bĳ sport- en culturele verenigingen zien we de behoefte aan vrĳwilligers. • We investeren in een interactieve website en het doorontwikkelen naar een optimaal effectief platform van vraag en aanbod. • Samen met diverse (vrĳwilligers)organisaties stellen we een actieplan met uitvoeringsprogramma op voor het vinden en binden van vrĳwilligers. • We zetten daarbĳ in op innovatieve manieren die bĳdragen aan het vinden en binden van vrĳwilligers zoals digitale tools om vrĳwilligers te werven en in te delen, promotionele acties tĳdens markten en evenementen, de inzet van social media en narrowcasting en het stimuleren van nieuwe inwoners. • We gaan de Dag van de Vrĳwilliger organiseren om vrĳwilligers de aandacht te geven die ze verdienen.

Ouderen en mantelzorg We streven ernaar om ouderen en mantelzorgers de ondersteuning te geven die zĳ nodig hebben en hen te informeren over waar zĳ met hun vragen terecht kunnen. Onze voortdurende aandacht gaat uit naar wonen, preventie en mogelĳkheden voor ontmoeting. • We hebben aandacht voor het realiseren van geschikte woningen voor ouderen. • We blĳven structureel in overleg met zorgaanbieders over hun activiteiten in de wĳk en het behouden van het voorzieningenniveau. 22

• Door het bieden van een wisselend aanbod van ontmoetingsmogelĳkheden op groepsniveau of individueel niveau gaan we eenzaamheid tegen. • De huisbezoeken aan ouderen verder intensiveren en beoordelen of de huidige werkwĳze nog passend is. Het signaleren van vragen en knelpunten staat hierbĳ centraal, evenals het informeren over alle leefgebieden. • We blĳven het aanbod mantelzorgondersteuning optimaliseren voor de verschillende doelgroepen mantelzorgers, zodat zĳ de weg naar ondersteuning gemakkelĳk kunnen vinden en we maatwerk kunnen bieden. Ook blĳven we aandacht besteden aan het vergroten van de bekendheid over mantelzorg onder werkgevers. • Actieve deelname aan het programma G'oud in Zaanstreek Waterland. In G’oud werken zorgaanbieders, zorgkantoor, gemeenten, huisartsen, ziekenhuizen en welzĳnsorganisaties aan het realiseren van zorg en ondersteuning op de juiste plek. • Met maatschappelĳke partners in het voorliggend veld onderzoeken we hoe we de kwaliteit van de dienstverlening voor een steeds groter wordende groep zorgvragers kunnen waarborgen. We moeten hierbĳ keuzes maken om te kunnen doen wat nodig is voor de groep die de ondersteuning ook echt nodig heeft. Wmo Inwoners met fysieke, psychische en/of psychosociale beperkingen wonen steeds langer zelfstandig thuis.

Deze groep groeit door de sterke vergrĳzing in onze gemeente, terwĳl er een tekort aan personeel in de zorg is. Dit zorgt voor flinke uitdagingen. Vanuit de Wmo ondersteunen we inwoners die onvoldoende zelfredzaam zĳn in het zelfstandig wonen, niet op eigen kracht kunnen deelnemen aan de maatschappĳ en die geen beroep kunnen doen op een eigen netwerk. • We zetten breder in op het versterken van de eigen kracht en het sociale netwerk rond ouderen door de inzet van bĳvoorbeeld Eigen Plan en samenwerking met ketenpartners in de wĳk. • We zorgen ervoor dat inwoners die het echt nodig hebben, een beroep kunnen blĳven doen op de Wmo. Hiervoor onderzoeken we de mogelĳkheden van beleidswĳzigingen die leiden tot minder uitgaven in de Wmo. • De kwaliteit en het onderhoud van de (maatwerk) producten en diensten worden gemonitord en geborgd door middel van contractmanagement en met behulp van toezichthouders van GGD Amsterdam. • We kopen kwalitatief goede ondersteuning in die aansluit bĳ de behoefte van onze inwoners. We werken hierin regionaal samen zodat we een aantrekkelĳke markt blĳven voor zorgpartĳen. • De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelĳke eigen bĳdrage voor maatwerkvoorzieningen per 2026 wordt voorbereid in 2025. Maatschappelĳke ondersteuning/opvang De aanpak in wĳken en buurten -dichtbĳ inwoners- stimuleert een inclusieve samenleving.

Inwoners worden zoveel mogelĳk thuis of in de wĳk ondersteund zodat we eerder signaleren en passende hulp bieden. • We verstevigen de samenwerking in de aanpak rond mensen met onbegrepen gedrag en versterken de GGZ kennis in de wĳk. • We zetten in op het organiseren van een fĳnmazig netwerk in wĳken en buurten waar de verschillende professionals elkaar kunnen ontmoeten en de voorzieningen bĳdragen aan een inclusieve samenleving. In de letterlĳke zin: samen leven. Waarin vragers van ondersteuning of zorg ook dragers voor anderen kunnen zĳn. 23

• Met het oog op de transformatie en decentralisatie beschermd wonen, wordt er gezocht naar alternatieve woonvormen. We nemen dit mee in het nieuwe inkoopbeleid Beschermd Verblĳf en Beschermd Thuis, om een succesvolle uitstroom naar een passende woonplek te bevorderen. • Er is in opdracht van de raad gezocht naar een locatie om mensen met complexe multiproblematiek passende zorg en begeleiding te bieden. • We wegen het maatschappelĳke belang binnen (her)ontwikkeling van wĳken en buurten mee. Hiermee wordt ook de fysieke (buiten)ruimte gebruikt om bovenstaande punten te bereiken. Armoede en schulden Bestaanszekerheid is het fundament voor een inclusieve samenleving. Iedereen kan meedoen en zo zelfredzaam mogelĳk blĳven participeren, zonder problematische schulden. Minder volwassenen en kinderen ervaren financiële belemmeringen om mee te kunnen doen. Inwoners ontvangen zo snel mogelĳk de juiste hulp. • We monitoren het herĳkte armoedebeleid dat in 2023 is vastgesteld en passen indien nodig het beleid aan. • We intensiveren de preventieve aanpak en vroegsignalering om te voorkomen dat inwoners in de problematische schulden belanden. • We verkleinen het stigma op schulden waardoor inwoners zich in een eerder stadium melden bĳ de gemeente.

• We vereenvoudigen de aanvraagprocessen rond minimaregelingen, zodat aanvragen laagdrempeliger en toegankelĳker worden voor mensen die het nodig hebben. • In opdracht van het Rĳk voeren we het thema 'energiearmoede' verder uit. Dit betekent dat we mensen die het financieel zwaar hebben, helpen bĳ het verlagen van hun energiekosten door middel van bewustwording, nazorg en verduurzaming van huizen. • Binnen het Loket Schulddienstverlening bieden we een integraal aanbod en versnellen we het hulpverleningsproces door gebruik te maken van speciaal ontwikkelde landelĳke instrumenten. Werk en inkomen Zoveel mogelĳk mensen doen mee. Als gemeente kĳken we hoe we verschillende mensen beter en effectiever kunnen ondersteunen. We geven uitvoering aan ons participatiebeleid met als doel zoveel mogelĳk mensen te laten meedoen. • We gaan door met het ontwikkelen van een gerichte aanpak voor verschillende doelgroepen en werken samen met Werkom om hen de juiste ondersteuning te geven. • Werkom is aan de slag gegaan met de vernieuwde koers en de aanbevelingen die bureau Berenschot heeft gedaan in 2022. Hieruit is in 2023 de strategische agenda voortgekomen met een aantal speerpunten voor de komende jaren. Werkom werkt in samenwerking met ons verder aan de uitvoering van deze speerpunten.

• Het ministerie van SZW heeft een herziening van de Participatiewet aangekondigd middels de Participatiewet in balans. Hier bereiden we ons op voor. • Het kabinet investeert in de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur zodat mensen en bedrĳven weten waar ze hulp kunnen krĳgen bĳ de zoektocht naar een baan of personeel. Hier bereiden we ons op voor. Inburgering Inburgeraars worden zo goed mogelĳk ondersteund bĳ hun integratie, zodat ze naar vermogen kunnen deelnemen aan de samenleving. We gaan uit van de leefwereld van de inburgeraar. Daarbĳ 24

wordt voor iedereen een plan op maat gemaakt waarbĳ wordt gekeken naar taal, financiële zelfredzaamheid en maatschappelĳke ondersteuning. • We blĳven streven naar kwalitatief goede begeleiding en aanbod. We werken samen met maatschappelĳke partners en taalscholen om dit te bereiken. • Kinderopvang blĳft een belangrĳk onderwerp binnen de inburgering. We gaan verder met het vinden van de juiste aansluiting tussen kinderopvang en het inburgeringsproces. • We zetten op verschillende manieren in om inburgeraars mee te laten doen in de samenleving door bĳvoorbeeld fietslessen aan te bieden. • We zetten in op actieve begeleiding naar werk in samenwerking met Werkom. Jeugd We werken aan een toekomstbestendig zorgstelsel waarbĳ we enerzĳds ervoor waken dat de jeugd en hun ouders op een passende manier hulp ontvangen en anderzĳds dat dit betaalbaar en haalbaar blĳft. Dat betekent dat we kritisch kĳken naar wat we wel en niet doen. Vroegtĳdig signalen opvangen, maar niet groter maken dan het is. Kleine problemen klein houden. Niet alles willen oplossen, maar ook begrĳpen dat het leven nou eenmaal gepaard gaat met hobbels. Dit vraagt een andere houding van ons allemaal en is een proces van lange adem. We zetten daarom in op dialoog over deze beweging (normaliseren) en goede samenwerking in het hele speelveld van preventie tot aan veiligheid.

• We zetten breder in op het versterken van de eigen krachten van een gezin/jeugdigen en het sociale netwerk. We richten ons op het opstellen van familiegroepsplannen en de betrokkenheid van de omgeving van gezinnen en jeugdigen. • Om gezinnen in een zo vroeg mogelĳk stadium passende ondersteuning te bieden, zetten we in op het werken in de wĳk met ketenpartners zoals scholen, POH GGZ Jeugd, schoolmaatschappelĳk werk en wĳkinitiatieven. • We stemmen de zorgketen beter op elkaar af. • We hebben meer aandacht voor de kwaliteit en passende zorg. • We investeren aan de voorkant van het stelsel door te focussen op vroeg signalering, preventie en integrale samenwerking. • We versterken de keten tussen jeugd en veiligheid met als doel crimineel gedrag te verminderen. Dat vraagt meer regie op het hele speelveld. • We zeggen vaker ‘nee’ bĳ aanvragen voor specialistische jeugdhulp, omdat dit niet altĳd de meest passende vorm van ondersteuning is. Kwetsbare kinderen die jeugdhulp nodig hebben ontvangen altĳd passende ondersteuning. Dit betekent niet altĳd specialistische jeugdhulp, maar ook andere vormen van ondersteuning. • We werken scenario’s uit voor de inrichting van het jeugd domein, met als doel om te voorkomen dat kinderen onnodig specialistische hulp ontvangen in plaats van hulp dichtbĳ in het eigen netwerk of vanuit de wĳk.

• We hebben jaarlĳks aandacht voor de werving van pleeggezinnen door onder andere deel te nemen aan de landelĳke campagne Open je wereld. Daarnaast is Buurtgezinnen een preventief initiatief dat aansluit bĳ het proces van normaliseren en versterken van de eigen kracht van jeugdigen/ouders en het sociaal netwerk. • We pakken de opgaven op uit de landelĳke Hervormingsagenda Jeugd. • We werken aan de afbouw van de gesloten jeugdzorg volgens de bovenregionale aanpak Thuis voor Noordje. Gesloten jeugdhulp wordt omgevormd tot kleinschalige woonvormen.

• We zetten in op een nieuwe regionale aanbesteding voor specialistische jeugdhulp. De Hervormingsagenda legt daarbĳ randvoorwaarden en maatregelen op met een verplicht karakter. • We zetten proactief in op toezicht houden op de kwaliteit en rechtmatigheid van specialistische jeugdhulp. • Samen met de regiogemeenten verminderen we het aantal schakels in de jeugdbeschermingsketen en signaleren we tĳdig zorgen en onveiligheid rondom inwoners als gevolg van (vermoedens van) huiselĳk geweld. Onderwĳs Ongeacht de achtergrond en thuissituatie moeten kinderen gelĳke kansen kunnen krĳgen op een kansrĳke toekomst. De school is de plek waar kinderen een groot deel van hun leven doorbrengen en hoort een veilige plek te zĳn van waaruit kinderen zich kunnen ontwikkelen. Samenwerking met de school is met name vanuit het perspectief van preventie zo belangrĳk. Daarom werken scholen, ketenpartners en gemeente samen om signalen vroegtĳdig op te pakken en te kĳken waar structureel iets anders nodig is. • Samen met alle onderwĳspartĳen kĳken we het komende jaar op welke wĳze de onderwĳs agenda doorontwikkeld. • We zetten forse stappen in de vernieuwing van ons schoolgebouwenbestand met investeringen in nieuwbouw van 7 schoolgebouwen voor een bedrag van € 32,5 miljoen in 2025 en € 32,6 miljoen in 2026.

• We richten ons op in- en naschoolse activiteiten om kansengelĳkheid te vergroten door onderwĳs-, cultuur- en sportactiviteiten aan te bieden op scholen. Dit maakt het mogelĳk dat kinderen zich in de volle breedte kunnen ontwikkelen en ontdekken waar hun talenten liggen. • Op het voortgezet onderwĳs vinden er voorlichtingen plaats in de vorm van theaterlessen met maatschappelĳke thema’s zoals sociale mediawĳsheid, alcohol en drugs. In het primair onderwĳs spelen we in op actuele maatschappelĳke thema’s. • Wĳ bieden opnieuw alle basisscholen de mogelĳkheid om de eindmusical van groep 8 op een professioneel podium in een theater uit te voeren. • Samen met de Brede School Beemster (BSB) wordt een uitvoeringsagenda gemaakt met onderwerpen die actueel zĳn binnen het onderwĳs, de kinderopvang en de gemeente. We willen met alle scholen meer in wĳkverband werken. Op het moment dat we de scholen gezamenlĳk bĳ elkaar hebben willen we per wĳk een uitvoeringsagenda hebben zodat we in elke wĳk gezamenlĳk met het onderwĳs kunnen inspringen op de actualiteiten die daar leven. • Leerplicht en medewerkers van het Doorstroompunt (voorheen RMC) zĳn meer aanwezig op de scholen én in de wĳk; om zo vroegtĳdig schoolverlaters te signaleren en eerder ondersteuning op maat te bieden. • Vanuit de regio wordt gewerkt aan een betere en eenduidige aansluiting van het onderwĳs op de arbeidsmarkt.

• Bĳ het Leerlingenvervoer wordt ingezet op maatwerk waarbĳ we oog hebben voor het stimuleren van zelfredzaamheid/zelfstandigheid van een gezin. • Met verschillende schoolbesturen (po) willen we onderwĳs en jeugdhulp slimmer met elkaar verbinden. We bevorderen het wĳkgericht werken. Sport Sporten en bewegen verbindt, is leuk en gezond! Sportverenigingen en -aanbieders hebben een belangrĳke sociale en maatschappelĳke functie. We helpen hen die op zoek zĳn naar de verbinding, 26

zodat we meer mensen stimuleren om te bewegen en te sporten. Hierbĳ is ook ruimte voor ongeorganiseerd sporten. Samen zetten we in op een gezonde leefomgeving in de wĳken waarin sport en bewegen een belangrĳke rol hebben. • We voeren de Sportvisie en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) uit via het uitvoeringsprogramma. • We helpen verenigingen zich te ontwikkelen door advies te geven en in te zetten op multisportoplossingen en open sportparken. • We zetten e-sports en gaming in om de maatschappelĳke verbinding met jeugd en jongvolwassenen te versterken en de digitale en niet-digitale sportwerelden bĳ elkaar te verbinden. • De doorverwĳzing naar verenigingen en sportaanbieders wordt versterkt door een actieve inzet en goede samenwerking tussen maatschappelĳke partners. Daarbĳ zorgen we voor verbinding met (kwetsbare) doelgroepen en worden zĳ gestimuleerd tot sport en bewegen. • Vitale sportaanbieders, zowel commercieel als niet-commercieel, worden gestimuleerd en ondersteund in het aangaan van de verbinding en maatschappelĳk projecten. • De verhoogde capaciteitsvraag naar binnensportaccommodaties wordt ingevuld door het realiseren van een nieuwe sporthal de Karekiet, een tĳdelĳke sportzaal bĳ VPV Purmersteĳn en een sportzaal bĳ OBS De Delta in Purmer-Zuid.

De binnensportaccommodaties voor het onderwĳs worden meegenomen binnen het nieuwe integraal huisvestingsplan (IHP); • Het Leeghwaterbad wordt uitgebreid met een hybride zwembad waarmee een oplossing wordt geboden voor het tekort aan zwemwater voor onder andere zwemlessen. Cultuur Kunst en cultuur dragen in belangrĳke mate bĳ aan een goed leefklimaat. Cultuur prikkelt, inspireert, creëert ruimte voor verbeelding, vormt identiteit en geeft kleur aan het leven. Ook zorgt het voor verbinding en vergroot het de gemeenschapszin. Dit draagt bĳ aan de leefbaarheid en de identiteit van onze gemeente. • We werken aan het versterken en het vergroten van de zichtbaarheid van het culturele aanbod door de activiteiten uit het uitvoeringsprogramma van de cultuurvisie 2024-2032. • We vergroten de bekendheid van het cultureel aanbod, onder andere door de verbinding te versterken met de binnenstadvisie, en de beleidsterreinen economie, toerisme en werelderfgoed. • We stimuleren cultureel aanbod verspreid over de gemeente, onder andere in het Amfitheater, in de wĳken en gekoppeld aan maatschappelĳke ontmoetingsplekken in samenwerking met Clup Welzĳn en SPURD. • We blĳven met de culturele partners in gesprek om constant te werken aan een divers en kwalitatief hoogwaardig cultureel aanbod dat aansluit bĳ de behoefte van onze inwoners.

• We zetten in op de participatie van kwetsbare mensen en de toegankelĳkheid van cultuur. • De verordening amateurkunst wordt herzien, waarbĳ een kwalitatief en divers aanbod en de maatschappelĳke en culturele waarde van de verenigingen centraal staan. • De subsidiëring van evenementen wordt geactualiseerd op basis van onder andere de evenementen-, de cultuur- en de sportvisie. Gezondheid We streven naar inwoners die zoveel mogelĳk bewust en gezond leven. Voor jong en oud. Zo proberen we ouders te stimuleren om gezond te koken voor hun kinderen, zodat het letterlĳk met de 'paplepel' wordt ingegoten. 27

• Een geactualiseerde gezondheidsnotitie met aandachtspunten voor de komende jaren. • Vanuit Kansrĳke Start organiseren we netwerkmomenten, zodat de mensen in de geboortezorgketen elkaar kennen en opzoeken als dat nodig is. • We organiseren kosteloze en laagdrempelige zwangerschapscursussen in de wĳken, zodat zwangeren elkaar kunnen ontmoeten en goed voorbereid zĳn op de bevalling en het ouderschap. • We zorgen voor een continu fruitaanbod op scholen, zodat alle kinderen op de schooldagen fruit krĳgen. • We volgen de pilot leefstĳlcoach' en voeren het plan van aanpak van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorg Akkoord (IZA) uit. • We continueren de BabyGroenteTas en bekĳken samen met de coalitie Kansrĳke Start hoe we nog meer ouders kunnen bereiken. • We blĳven inzetten op een rookvrĳe gemeente door de rookvrĳe tegels bĳ openbare speelterreinen te onderhouden en kosteloos de voorstelling van De sTOPPERS te organiseren in de Purmaryn. • Samen met huisartsen is een samenwerking gestart met het sociaal wĳkteam, een soort ‘Welzĳn op recept’, waardoor inwoners snel en veilig worden doorverwezen als hun hulpvraag (ook) anders is dan medisch. Deze inzet breiden we in 2024 uit in alle wĳken. Wĳkmanagement Als spin in het web vormen de dorps- en Wĳkmanagers de ogen en oren van de wĳken en dorpen.

Zĳ zorgen voor de korte lĳnen met inwoners, instellingen en bedrĳven en monitoren de leefbaarheid in Purmerend. Ook zĳn zĳ hiermee het eerste aanspreekpunt namens de gemeentelĳke organisatie. Voor het behandelen en beantwoorden van complexe Ruimtelĳke-, Sociaal Maatschappelĳke- en Veiligheidsvraagstukken vanuit de wĳken en dorpen organiseert het Wĳkmanagement, indien nodig, integrale overleggen en bewonersbĳeenkomsten. Doordat de Wĳkmanagers, accountmanagers en de medewerker Waakvlam dagelĳks in de wĳk in contact staan, raken bewoners en ondernemers steeds meer op de hoogte van de werkzaamheden van de dorps- en Wĳkmanagers. De bewoners weten het Wĳkmanagement makkelĳk te vinden om hen te raadplegen en te informeren over dorps- en wĳkaangelegenheden. Op deze manier worden bewoners meer in hun kracht gezet om zelf initiatieven te nemen in de wĳk, weten bewoners elkaar te vinden en ontwikkelt de buurt zich in positieve zin. • Wĳkmanagement verbindt bĳ maatschappelĳk en fysieke ontwikkelingen (jeugd, veiligheid, leefbaarheid, openbare ruimte) door partĳen bĳ elkaar te brengen, en zorgt voor een regiehouder. ‘Werken in wĳken’ is hier een voorbeeld van. • Om de zichtbaarheid en bekendheid van dorps- en wĳkmanagers te vergroten gaan we regelmatig communiceren over de betekenis van dorps- en wĳkmanagement. Dit doen we zowel buiten als binnen de organisatie.

Wat mag het kosten Rekening 2023

(Bedragen x € 1.000)

Primitieve begroting 2024

Begroting 2024 (Bĳgesteld)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

BV021 Kunst en cultuur

Lasten

8.986

8.725

8.899

9.212

9.261

9.508

9.715

BV021 Kunst en cultuur

Baten

-1.382

-1.327

-1.347

-1.367

-1.387

-1.408

7.604

7.398

7.572

7.865

7.894

8.121

8.307

BV022 Sport en recreatie

Lasten

10.129

9.589

10.465

11.049

12.139

12.964

13.372

BV022 Sport en recreatie

Baten

-3.060

-2.085

-2.115

-2.133

-2.153

-2.383

-2.407

7.068

7.504

8.350

8.915

9.986

10.580

10.965

BV023 Wĳkmanagement

Lasten

1.207

1.551

1.750

1.740

1.783

1.830

1.878

BV023 Wĳkmanagement

Baten

1.207

1.551

1.750

1.740

1.783

1.830

1.878

BV024 Jeugd

Lasten

43.736

42.015

45.214

46.806

48.544

50.157

51.664

BV024 Jeugd

Baten

-102

-21

-22

-23

43.634

41.994

45.193

46.785

48.522

50.135

51.640

BV025 Onderwĳs

Lasten

13.354

12.627

14.145

13.271

13.968

15.891

16.258

BV025 Onderwĳs

Baten

-3.821

-3.336

-3.439

-3.557

-3.457

-3.354

-3.458

9.532

9.290

10.706

9.714

10.511

12.536

12.800

50.371

54.783

55.912

55.995

53.665

55.421

BV026 Maatschappelĳke ondersteuning

Lasten

63.870

BV026 Maatschappelĳke ondersteuning

Baten

-31.014

-4.653

-7.450

-7.765

-7.592

-3.615

-3.639

32.856

45.719

47.333

48.147

48.403

50.050

51.782

BV027 Werk en inkomen

Lasten

52.768

45.150

50.161

47.739

47.528

47.496

47.705

BV027 Werk en inkomen

Baten

-28.767

-25.094

-27.962

-28.284

-27.962

24.001

20.056

22.199

19.455

19.565

19.534

19.743

PGR02 Samenleving

Lasten

194.049

170.028

185.417

185.729

189.217

191.510

196.013

PGR02 Samenleving

Baten

-68.146

-36.516

-42.314

-43.108

-42.554

-38.724

-38.897

125.903

133.512

143.104

142.622

146.664

152.786

157.115

Saldo programma

In dit programma hebben we voor de begroting 2025 € 312.000 hogere lasten en € 794.000 hogere baten ten opzichte van de bĳgestelde begroting 2024. Hieronder wordt dit verder toegelicht.

Ontwikkeling exploitatie 2024-2025 Vanwege de omvang van het programma wordt dit programma op beleidsveld niveau toegelicht conform de afspraak met de gemeenteraad. De belangrĳkste elementen in de ontwikkeling op beleidsveldniveau ten opzichte van de bĳgestelde begroting 2023 zĳn: BV021 Kunst en Cultuur

Lasten

Baten

Diverse Afwĳkingen individueel lager dan € 100.000

313

-19

Totaal

313

-19

BV022 Sport en recreatie

Lasten

Baten

Indexatie van reguliere subsidies Maatschappelĳke partners worden geconfronteerd met stĳgende energielasten, gestegen huurlasten door de hoge indexaties en ook met gestegen loonkosten door nieuwe CAO-afspraken. Volgens onze begrotingsuitgangspunten houden wĳ voor subsidies rekening met een jaarlĳkse indexatieverhoging van 2,5%. Dit is in het licht van de huidige ontwikkelingen te laag. Voor de Voorjaarsnota 2024 is een herberekening van het generieke indexatie percentage op reguliere subsidies gemaakt op basis van de eerder gebruikte systematiek. Dit betekent dat er aanvullend 1,24% subsidieruimte in de begroting 2025 is opgenomen. Hierdoor ontstaat meer financiële ruimte in de begroting voor de subsidie partĳen die dat nodig hebben.

109

Kapitaallasten In 2025 worden ten opzichte van 2024 hogere afschrĳvings- en rentelasten geraamd op binnen- en buitensportaccommodaties.

468

Diverse Afwĳkingen individueel lager dan € 100.000. Totaal

BV023 Wĳkmanagement

-18

584

-18

Lasten

Baten

Diverse Afwĳkingen individueel lager dan € 100.000

-10

Totaal

-10

BV024 Jeugd

Lasten

Baten

192

OVA indexeringen contracten jeugdhulp Binnen de Jeugdwet hebben wĳ afspraken met onze gecontracteerde partners dat indexatie plaats vindt op basis van het Overheidsbĳdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA) percentage. Volgens onze begrotingsuitgangspunten houden wĳ rekening met een jaarlĳkse indexatieverhoging van 4,0% vooruitlopend op het definitieve percentage.

1.306

GGD Zoals reeds besloten in de Voorjaarsnota 2023 is het budget van de GGD vanaf 2025 structureel verhoogd met € 150.000 voor de toekomstige huisvesting aan het Prins Bernhardplein in Zaandam.

150

Taakstelling In de Voorjaarsnota 2024 is een taakstelling opgenomen voor de uitvoering van de Jeugdwet. De gemeente kan de kostenstĳgingen niet langer dragen en moet maatregelen nemen. De Hervormingsagenda en de oplopende kosten voor Jeugd dwingen ons om anders te kĳken naar hoe we het beleidsveld Jeugd hebben ingericht. Door de zorgketen beter op elkaar af te stemmen voorzien we niet een direct maatschappelĳk effect, maar wel dat we ons geld effectiever uitgeven. Hiervoor is nu een stelpost opgenomen die taakstellend is voor de inhoudelĳke besparingen. Deze taakstelling start in 2024 voor een bedrag van € 1,5 miljoen en loopt jaarlĳks op met € 250.000 tot € 2,5 miljoen in 2028.

-250

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14508615/1