B-programmabegroting-purmerend-2024-2027

100

Incidentele budgetten verkeersveiligheid In de programmabegroting 2023-2026 zijn voor de verkeersveiligheid incidentele budgetten voor jaarschijf 2023 en 2024 begroot. Er is incidenteel € 285.000 budget in jaarschijf 2023. Dit bestaat uit € 45.000 voor onderzoek naar het verbeteren van het fietsnetwerk (Investeringsagenda), € 140.000 voor het verbeteren van het openbaar vervoer en de verkeersveiligheid (Keuzes coalitieakkoord: essentieel) en € 100.000 voor de pilot Fonds urgente maatregelen (Keuzes coalitieakkoord: essentieel). Voor jaarschijf 2024 is er incidenteel € 97.500 budget. Dit bestaat uit € 67.500 voor onderzoek naar het verbeteren van het fietsnetwerk (Investeringsagenda) en € 30.000 voor het verbeteren van het openbaar vervoer en de verkeersveiligheid (Keuzes coalitieakkoord: essentieel).

188

Kapitaallasten In 2023 is de parkeergarage Stadhuisplein in gebruik genomen. Dit betekent dat de kapitaallasten starten in 2024 en voor een financiële afwijking zorgen.

-744

Mobiliteitsplan 2023-2024 In december 2022 heeft de gemeenteraad het Mobiliteitsplan Purmerend vastgesteld als gemeentelijk beleidskader voor de toekomstige mobiliteit (raadsbesluit 1573753). Om in 2023 te kunnen starten was er incidenteel geld voor het programmateam en de eerste onderzoeken beschikbaar gesteld in 2023. Bij de voorjaarsnota 2023 is er alleen voor de helft van het programmateam een structurele dekking beschikbaar gesteld (F. Groei van de stad, Capaciteit Mobiliteitsplan). Het verschil tussen de incidentele budgetten in 2023 en de structurele doorwerking van het programmateam vanaf 2024 is het verschil in de exploitatie. Een gedeelte van de lasten worden gedekt door de Vervoerregio Amsterdam. Om een vervolg te geven aan het mobiliteitsplan ná 2023, volgt er een keuze voorstel ter besluitvorming (zie paragraaf Keuzes 2024).

726

-310

Strategisch adviseur mobiliteit Voor de functie strategisch adviseur mobiliteit was er incidenteel budget beschikbaar in jaarschijf 2023.

100

Diverse Afwijkingen lager dan € 100.000

-72

-59

Totaal

298

-369

Reserves Reserve parkeren. Bij de Voorjaarsnota 2023 heeft de raad besloten om de jaarlijkse resultaten van het totaal van straatparkeren en garageparkeren te egaliseren met de reserve parkeren. Dit is besloten met 58

het oog op de te bouwen parkeergarages in het Waterlandkwartier en de Binnenstad. Door de parkeeropbrengsten vrij te maken en in te zetten voor parkeeroplossingen is parkeren een gesloten systeem geworden waarbij het aanwijzen van gebieden betaald parkeren, de kosten, de tarieven van straatparkeren en van garageparkeren, het aantal plekken en de bezetting gemonitord en gestuurd kunnen worden met de reserve parkeren als (egalisatie)buffer. Voor jaarschijf 2024 staat er een bijdrage aan de reserve begroot van € 1.164.178.

Voorzieningen Dit programma heeft geen voorzieningen.

Investeringen Voor 2024 zijn de volgende investeringen begroot (voor specificatie zie investeringsoverzicht) Lopende investeringen

2.480

Vervangingsinvesteringen

41

Voorgenomen investeringen

2.440

Totaal

4.961

59

Programma 6

Beheer openbare ruimte

Visie De openbare ruimte moet een plaats zijn waar je op een aantrekkelijke en comfortabele manier kan verblijven en mensen kan ontmoeten. Er moet ruimte zijn voor water en groen, natuur, sport en spel, klimaatadaptieve maatregelen, energietransitie, mobiliteit, een nieuwe circulaire economie en een gezonde en meer natuurinclusieve stad (en dorpen). Dit alles heeft invloed op het gebruik, de inrichting en het beheer van onze leefomgeving. De openbare ruimte is van ons allemaal. Het is de plek waar mensen verblijven, met vrienden afspreken, sporten, spelen en naar een evenement gaan. Purmerend groeit. Meer inwoners en woningen betekent dat er meer druk op de openbare ruimte ontstaat: zowel onder- als bovengronds wordt het steeds voller. Dit vraagt om een efficiënte inrichting van de openbare ruimte, waarbij het onderhoudsniveau stapsgewijs verbeterd wordt.

Doelen en activiteiten De openbare ruimte wordt gebruikt door alle inwoners en bezoekers van Purmerend. Die ruimte is schoon, heel, veilig, groen en richten we zo in dat we voorbereid zijn op klimaatverandering. We werken integraal door opgaven aan elkaar te koppelen en werken toe naar minimaal 60

kwaliteitsniveau B voor alle disciplines. We streven daarmee naar een toekomstbestendige en fijne leefomgeving van en voor iedereen en werken daarbij samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Het beheren van de openbare ruimte betekent het in stand houden van de bestaande situatie, maar vanwege de veranderende behoeftes ook steeds meer het (her)inrichten, optimaliseren en toekomstbestendig maken van de openbare ruimte. Door de onderhoudsplanning van de verschillende vakdisciplines op elkaar af te stemmen, zorgen we ervoor dat we zowel onder- als bovengronds zoveel mogelijk efficiënt werken.

Wat gaan we doen en wat willen we hiermee bereiken? Integraal beheer en onderhoud Een functionele, veilige, toekomstbestendige en aantrekkelijke leefomgeving. • We geven uitvoering aan het integraal beheerplan waarin we beschrijven hoe we door middel van planmatig cyclisch onderhoud naar minimaal kwaliteitsniveau B gaan in de komende jaren. • Voor onze begraafplaatsen, de binnenstad en de beschermde dorpsgezichten geldt dat we werken naar een minimaal kwaliteitsniveau A in de komende jaren. • In lijn met het Parkenplan worden de parken één-voor-één opgeknapt. In 2023 is gestart met de realisatie van het Kooimanpark welke begin 2024 wordt opgeleverd en is gestart met het ontwerpproces voor het Leeghwaterpark. In 2024 starten we met de realisatie van Park De Noord. Na oplevering van een park wordt het, net als de begraafplaatsen, de binnenstad en de beschermde dorpsgezichten, minimaal onderhouden op kwaliteitsniveau A. • We richten de openbare ruimte evenwichtig, klimaat adaptief en duurzaam in en beheren deze ook zo. In alle vakdisciplines kijken we naar mogelijkheden om te verduurzamen en innoveren, qua materiaal en werkwijze. • In 2024 wordt verder gewerkt aan diverse rioolvervangingsprojecten, wordt de stad steeds verder verlicht door ledverlichting en wordt er gekeken welke onnodige/niet-functionele verharding getransformeerd kan worden naar groen.

We monitoren de vooruitgang van kwaliteit door middel van periodieke inspecties en waarborgen de veiligheid door middel van technische inspecties, dit alles volgens het vastgestelde Integraal Beheerplan Openbare Ruimte. • We zetten het ingezette cyclisch onderhoud in het groen voort en verbeteren de biodiversiteit, natuurinclusiviteit en groei- en leefomstandigheden voor de bomen. • We kijken kritisch naar welke stukken we wel of niet intensief maaien. Hiermee houden we vast aan het stimuleren van de biodiversiteit maar kijken we tegelijk ook waar we de beeldkwaliteit in de openbare ruimte kunnen verbeteren. Zo gaan we de zichthoeken bij kruisingen, rotondes en oversteekplaatsen met ruw gras vaker maaien. • Als gemeente zijn we duidelijk over hoe we de openbare ruimte inrichten om deze goed te kunnen beheren.. Daarom actualiseren we de HIOR waarin de laatste wet- en regelgeving en beleid is verwerkt ten behoeve van externe partijen die zich bezig houden met ontwikkeling of (her)inrichting van de openbare ruimte. Wegenoverdracht Hoogheemraadschap Hollands Noorder Kwartier (HHNK) Het HHNK is volop bezig alle wegen en het wegbeheer over te dragen aan gemeentes en zich te richten op de eigen watertaak. Nagenoeg alle wegen van het Hoogheemraadschap zijn inmiddels overgedragen in Noord-Holland. Er zijn nog vijf Waterlandse gemeenten waarbij dit nog dient 61

te gebeuren. Er is samen met deze regiogemeentes (Waterland, Wormerland, Edam- Volendam, Landsmeer), inclusief HHNK, gewerkt aan het opstellen van uitgangspunten voor het maken van de business case voor overdracht van de wegen. Deze zgn. Uitgangspuntennotitie is op 28 februari 2023 vastgesteld in het college en daarna begin maart 2023 ter info met raadsbrief naar de raad gestuurd. De Uitgangspuntennotitie is de basis om in 2024 te komen tot een businesscase. De businesscase moet inzicht geven in de financiële gevolgen van een wegenoverdracht ter ondersteuning bij de uiteindelijke besluitvorming. Klimaat Het klimaat verandert en weersextremen nemen toe. Met het Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie Zaanstreek-Waterland en Purmerend 2021-2024 werkt de gemeente, in lijn met het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA), toe naar een klimaatbestendige en waterrobuuste stad in 2050. Hierin neemt de gemeente een actieve, stimulerende en adviserende rol. Daarnaast wordt in 2024 een Hittestrategie en een nieuw Klimaatadaptatieplan ontwikkeld. klimaatadaptatie Bij klein- en grootschalige herstructurering wordt klimaatadaptatie meegenomen. Binnen ruimtelijke ontwikkelingen hanteert de gemeente de Basisveiligheidsniveaus Klimaatbestendige Nieuwbouw. In 2024 worden onderstaande projecten klimaatbestendig uitgevoerd.

• Overwhere-Zuid deelplan A6-1 en A6-2: Groene waterbuffers, waterdoorlaatbare verharding, extra oppervlaktewater (natuurvriendelijke oevers). • Wheermolen-Oost deelplan 2: Waterbergende weg, meer groen. • BOL Tarwestraat, Riek- Graffelstraat en Torenmolen: Waterbergende parkeerplaatsen. • Park De Noord: Meer oppervlaktewater, natuurlijke beschoeiing, groen. • IJsendijkstraat: Waterbergende parkeerplaatsen. Hittestrategie Purmerend Het thema hitte vraagt om een nadere ruimtelijke en maatschappelijke uitwerking van het Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie Zaanstreek-Waterland en Purmerend 2021-2024. Een communicatieprotocol voor het Maatschappelijk domein, een lokale doorvertaling van het Nationale hitteplan. Deze stellen we in 2024 op. Uitvoeringsplan klimaatadaptatie Om de vier jaar herijken we het Uitvoeringsplan klimaatadaptatie om tot maatwerk te komen. De nieuwe KNMI klimaatscenario’s 2023, aanvullend onderzoek (stresstesten) en technologische ontwikkelingen worden hierin meegenomen. Belangrijk om te weten Water Het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR), is in november 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Watertaken, als onderdeel van het IBOR, worden steeds belangrijker. Om deze taken goed te borgen start er in Q4-2023 een beheerder watertaken.

Deze beheerder watertaken zal vanuit de geldende wet- en regelgeving als Keur Waterschap, Legger Waterschap en Kaderrichtlijn Water (KRW) het beheer van o.a. de watergangen in beeld brengen. Dit vormt een goede basis voor een juiste onderhouds- en investeringsplanning. De financiële consequenties worden het komend jaar bekend. 62

Technische installaties Artikel 3 van de Arbowet geeft aan dat binnen het kader van de bedrijfsvoering elektrische installaties er een aantal wettelijke verplichtingen zijn waaraan de organisatie moet voldoen. Een externe partij heeft in 2023 de opdracht gehad om een plan van aanpak op te stellen. Op basis van dit plan van aanpak zal er op een verantwoorde en gestructureerde wijze invulling worden gegeven aan de wettelijke verplichtingen als, het aanwijzen van verantwoordelijken voor deelrisico’s, het bevoegd verklaren (aanwijzen) van uitvoerenden, het verzorgen van opleidingen en veiligheidsinstructies, het opstellen van procedures etc. De financiële consequenties worden de komend jaar bekend. Binnen het plan van Aanpak wordt de organisatie meegenomen in de resultaten, koers bepaald, portefeuillehouder geïnformeerd en al dan niet college(besluit) voorbereid. Dit heeft invloed op het beheer en onderhoud van technische installaties en installaties van gemeentelijkvastgoed. Risico bedrijfsvoering De komende jaren zal het risico in de bedrijfsvoering voornamelijk liggen in de stijgende materiaalkosten, beperkte beschikbare capaciteit, maar ook de energie-, brandstof- en loonkosten. In de voorjaarsnota 2023 zijn voorgestelde indexeringen van de begrote bedragen niet geïndexeerd conform onze kosten stijging.

Achterstanden worden minder snel ingelopen als bestuurlijk vastgesteld, waardoor het langer duurt om naar beheerniveau B te komen. Tevens is het niet krijgen van areaaluitbreiding een uitholling van de bestaande budgetten wat ook weer zijn weerslag heeft op het beheer niveau. Van GRP naar WRP In het Water en Riolerings programma (de opvolger van het GRP - Gemeentelijk rioleringsplan) heeft de gemeente alle activiteiten benoemd om te voldoen aan de gestelde doelen met de directe en indirecte riolerings- en waterkosten inzichtelijk. We willen bij de invulling van de zorgplichten bij (grootschalige) nieuwbouw en herontwikkeling rekening houden met de toekomstige ontwikkelingen, bijvoorbeeld met extreme buien of langdurige droogte. Hierdoor zal de inrichting van de openbare ruimte veranderen, er komt meer ruimte voor de (tijdelijke) opvang van water. We streven ernaar om zoveel mogelijk werken met elkaar te combineren en zoeken continue naar de optimale balans tussen kosten, risico’s en prestaties. Jaarlijks wordt via de rioolheffing het benodigde geld bijeengebracht door de burgers en bedrijven van onze gemeente. Eventuele tariefbijstellingen worden op basis van actuele lasten, te verwachten kosten en opbrengsten doorgevoerd. Het Gemeentelijk rioleringsplan laat de trend van de rioolheffing over de langere termijn zien. De planperiode van het huidige gemeentelijke rioleringsplan verloopt in 2024.

Daarom stellen de gemeenten in de regio Zaanstreek-Waterland in 2023 gezamenlijk een water- en rioleringsprogramma op, een WRP. Dit is de nieuwe vorm van het GRP als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Dit programma zal naast een regionaal deel ook een gemeente specifieke deel bevatten.

63

Wat mag het kosten (Bedragen x € 1.000)

Rekening 2022

Primitieve begroting 2023

Begroting 2023 (Bijgesteld)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

BV061 Beheer openbare ruimte

Lasten

-29.688

-30.197

-35.722

-37.375

-39.072

-41.464

-43.330

BV061 Beheer openbare ruimte

Baten

10.521

11.019

10.869

11.879

12.620

13.582

14.667

-19.167

-19.178

-24.854

-25.496

-26.452

-27.882

-28.663

Het saldo daalt met € 642.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting 2023. Dit wordt veroorzaakt door € 1.653.000 hogere lasten en € 1.010.000 hogere baten.

Ontwikkeling exploitatie 2023-2024 BV061 Beheer openbare ruimte

Lasten

Baten

Hogere baten rioolheffing De baten rioolheffing stijgen met € 728.000 door de verhoging van het tarief met 7,6% conform CPI. Dit is nodig voor de dekking van met name hogere kapitaallasten van de grote investeringen zoals Wheermolen Oost en Overwhere, alsmede de indexering hierop. Vanwege kostenontwikkeling is een hoger percentage nodig, maar door de ruimte in de voorziening te benutten, kan de tariefstijging worden gematigd.

728

Hogere dotatie aan voorziening afkoopsommen oh begraafplaatsen Actualisatie van de meerjarige afkoopsommen onderhoud begraafplaatsen resulteert in een hogere dotatie van € 253.000 aan de voorziening in 2024 ten opzichte van 2023.

-253

Hogere lasten rioolbeheer In 2024 zijn de lasten voor rioolbeheer hoger dan in 2023 door hogere loonkosten van € 274.000 wegens formatie uitbreiding (voorjaarsnota 2023) en indexering van de loonkosten. Ook zijn er hogere kapitaalslasten van € 617.000 vanwege met name de grote investeringen zoals Wheermolen Oost en Overwhere, inclusief indexering en de verhoging van de omslagrente op investeringen van 0,25%.

-891

Hogere lasten schoon, heel en veilig In 2024 zijn de lasten voor schoon, heel en veilig hoger dan in 2023 door hogere loonkosten van € 674.000 door formatie-uitbreiding (voorjaarsnota 2023) en indexering van de loonkosten. Ook zijn er hogere kapitaalslasten van € 1.183.000 volgend uit de investeringsopgave conform het integrale beheerplan openbare ruimte (IBOR), inclusief indexering en de verhoging van de omslagrente op investeringen van 0,25%. De grootste afwijkingen betreffen wegen (€ 726.000) en civiele kunstwerken (€ 289.000). De overige afwijkingen bedragen per saldo € 168.000.

-1.857

Hogere onttrekking aan voorziening rioolheffing Er wordt € 352.000 meer uit de voorziening rioolheffing onttrokken voor 100% kostendekkendheid bij een tariefstijging van 7,6% (conform CPI).

352

Hogere onttrekking uit voorziening afkoopsommen oh begraafplaatsen Actualisatie van de meerjarige afkoopsommen onderhoud begraafplaatsen resulteert in een hogere onttrekking van € 220.000 uit de voorziening in 2024 ten opzichte van 2023. Lagere doorbelasting nieuwe milieustraat/werf Baanstee

64

220

BV061 Beheer openbare ruimte

Lasten

De doorbelasting van kosten van de nieuwe milieustraat Baanstee Noord is € 259.000 lager door een vertraagde start van de bouwwerkzaamheden.

Baten

259

Lagere lasten flora en fauna Om aan wet- en regelgeving te kunnen voldoen op het gebied van flora en fauna doet de gemeente elke 3 jaar een gemeentelijk breed ecologisch onderzoek. De resultaten hiervan dienen als onderbouwing van elk bouwplan in de gemeente. Deze kosten zijn begroot in 2023 (en 2026). In 2024 resulteert dit in € 180.000 lagere lasten.

180

Lagere lasten uitvoeringsbudget IBOR De lagere lasten van het uitvoeringsbudget IBOR van € 525.000 in 2024 ten opzichte van 2023 worden met name veroorzaakt door de overheveling van projectbudget van 2022 naar 2023 (najaarsnota 2022) wegens nog af te ronden werkzaamheden.

525

Diverse Afwijkingen lager dan € 100.000 Totaal

33

62

-1.652

1.010

Reserves Reserve instandhouding openbare ruimte Voor de reserve instandhouding openbare ruimte zijn geen mutaties begroot in 2024, het totaal van de reserve staat in 2024 op € 1.967.000.

Voorzieningen Voorziening gemeentelijke watertaken De voorziening heeft tot doel om te komen tot een meerjarige egalisatie van het tarief van de rioolheffing en bedraagt € 2.013.000 per 1-1-2024. In 2024 is er een onttrekking aan de voorziening gemeentelijke watertaken begroot van € 899.000. Hiermee komt de tariefstijging voor 2024 op de voorgestelde 7,6% (meerjarig). Voorziening onderhoud begraafplaatsen De voorziening heeft tot doel om de inkomsten uit meerjarig afgekochte grafrechten te egaliseren door jaarlijks een bedrag te laten vrijvallen. In 2024 is per saldo een onttrekking aan de voorziening begroot van € 48.000.

Investeringen Voor 2024 zijn de volgende investeringen begroot (voor specificatie zie investeringsoverzicht) Lopende investeringen

19.129

Vervangingsinvesteringen

15.184

Voorgenomen investeringen

765

Totaal

35.078

65

Programma 7

Ruimtelijke ordening

Visie In de stad Purmerend en werelderfgoed Beemster is een kwalitatief hoogwaardige leefomgeving uitgangspunt voor iedereen, met een goede balans tussen wonen, werken, recreëren en verblijven. Daarbij jaagt de gemeente zelfstandig en samen met initiatiefnemers ontwikkelingen aan en worden Beemster kernwaarden bewaakt en beschermd. Gemeentelijke inspanning en mate van (rechts)zekerheid, die we de inwoners en bedrijven (kunnen) bieden, wordt per situatie bepaald en eigen kracht van de gemeenschap proberen we nadrukkelijk aan te boren. Het toekomstgerichte programma Purmerend 2040 is ook in de komende jaren essentieel onderdeel van de inzet. We bouwen voort aan onze positie in en bijdrage aan de regio. Samen met onze partners werken we, onder andere vanuit de verstedelijkingsstrategie, verder aan de ruimtelijke ontwikkeling van de MRA en de rest van de regio.

Doelen en activiteiten We bouwen verder aan een complete en compacte stad en vitale dorpen vanuit doelstellingen en ambities die toekomstgericht zijn en/of worden bepaald vanuit de paraplu van Purmerend 2040. We doen dat in de geest van de (nieuwe) Omgevingswet. We benaderen onze inwoners en ondernemers met een welwillende en constructieve houding. We hebben te maken met veel 66

uitdagingen onder andere op het gebied van wonen, werken, klimaat, mobiliteit en energie. We brengen deze met elkaar in verbinding, zoeken daarin de juiste balans en vertalen deze in gebiedsen locatieontwikkelingen. Daarin maken we onderscheid tussen drie grote clusters: het sleutelgebied – bestaande stad (w.o. de binnenstad), de Oostflank en de Westflank. In deze clusters vinden verschillende (gebieds) ontwikkelingen plaats waar nieuwe woningen, werkplekken, wegen en voorzieningen worden gerealiseerd die bijdragen aan de ambities en doelen die zijn gesteld in o.a. de woonvisie, het mobiliteitsplan en de kantorenvisie. De drie clusters zijn complementair aan elkaar, kennen elk hun eigen invulling, dynamiek en fasering. Zo ligt de focus in de Westflank op de uitvoering van de dorpsontwikkelingsvisies en wordt in het sleutelgebied uitvoering gegeven aan stedelijke ontwikkelingen. Tezamen dragen ze bij aan een complete gemeente. Als gemeente staan we voor het algemene belang. De ontwikkelingen en werkzaamheden hebben invloed op onze wijken, buurten en dorpen. Participatie vinden we daarom belangrijk. De daartoe te maken afwegingen worden tijdig aan de gemeenschap voorgelegd en zijn transparant, uitlegbaar en navolgbaar voor elke burger. Tegelijkertijd is daarbij geen sprake van: ‘u vraagt, wij draaien’.

Wat gaan we doen en wat willen we hiermee bereiken? Omgevingsplan We moeten voldoen aan de eisen uit de Omgevingswet en werken stapsgewijs toe naar het definitieve omgevingsplan voor Purmerend. • We stellen de eerste omgevingsplanwijziging vast voor deelgebied Wheermolen-Oost. • We bereiden de omgevingsplanwijzigingen voor, richting het gemeentedekkende omgevingsplan in 2032, met gebruik van omgevingsplansoftware. • Tijdens de transitieperiode richting het gemeentedekkende omgevingsplan regisseren we daar waar nodig omgevingsplanwijzigingen voor initiatiefnemers, om de woningbouwopgave te blijven faciliteren. Omgevingswet Algemeen We geven samen met initiatiefnemers en bewoners vorm aan de Purmerendse invulling van de Omgevingswet en gebruiken de uitgangspunten van het participatiebeleid bij (gemeentelijke) initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving. Purmerend 2040 Versterking van de positie van Purmerend als aantrekkelijke gemeente om te wonen, werken en verblijven, centrumgemeente en volwaardig onderdeel van en partner in de polycentrische Metropoolregio Amsterdam. We geven duidelijkheid over het verhaal van Purmerend en Beemster en de voorgestane ontwikkelingen. Een integraal beeld en visie op fysieke leefomgeving van de gemeente, die richting geeft aan de verdere uitwerking in programma’s, regelgeving en vergunningen.

• We continueren programma Purmerend 2040 als paraplu voor de ontwikkeling van onze gemeente. In 2017 zijn we gestart met het programma 2040 vanuit de gedachte van een agenda. We vullen/passen onze agenda 2040 aan waar nodig. We maken onze ambities en agenda

67

voor de gemeente richting 2040 bespreekbaar, zichtbaar en vertalen deze naar concrete doelen en maatregelen. • Dat doen we in samenspraak met onze inwoners, ondernemers, buurgemeenten en andere partners. • We vertalen o.a. maatschappelijke en economische ambities en doelen naar concrete beleidskaders en toetsen gebieds- en locatieontwikkelingen hieraan. Deze bouwstenen benutten we ook als het gaat om het opstellen van de Omgevingsvisie. • We treffen voorbereidingen om in samenhang met programma Purmerend 2040 een Omgevingsvisie op te stellen voor het gehele grondgebied van de nieuwe gemeente Purmerend. We geven uitvoering aan het startdocument, dat in 2023 is opgesteld. Cluster sleutelgebied -bestaande stad De focus op binnenstedelijk bouwen zorgt ervoor dat we nieuwe woon- en werkmilieus en programma’s kunnen toevoegen, duurzame mobiliteit kunnen beïnvloeden, ruimte efficiënter kunnen indelen, voorzieningen in stand kunnen blijven, levendigheid bevorderen, gebieden een kwaliteitsimpuls geven en het buitengebied zoveel mogelijk kunnen ontzien. • Vanuit de gedachte van een compacte en complete stad zetten we bij reeds in gang gezette locatie- en gebiedsontwikkelingen primair in op intensivering van het bestaand stedelijk gebied. Waar mogelijk doen we dat door intensief en efficiënt ruimtegebruik en functiemenging.

We zijn terughoudend met nieuwe initiatieven die leiden tot verdere verdichting van de stad en zetten ook in op woningbouwlocaties aan de randen, zoals de Oostflank. We werken verder aan de producten en richten processen in om de ontwikkelingen uit te kunnen voeren. • We gaan voor één groot centrumgebied. We transformeren het Waterlandkwartier en het Wagenweggebied naar hoogstedelijke gemengde stadswijken en voegen woningen en werkplekken toe. We versterken de levendigheid, vitaliteit en aantrekkelijkheid van de historische binnenstad als onze huiskamer. We zorgen dat de gebieden complementair aan elkaar zijn en goed met elkaar verbonden zowel in programma en fysiek. Daarvoor maken we het centrum autoluw, maar wel goed bereikbaar, geven we meer ruimte aan de fiets, voetganger en OV en geven we een kwaliteitsimpuls aan de openbare ruimte en de parken. • We vinden het belangrijk, dat de binnenstad van Purmerend voor iedereen een fijne plek is waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en in de toekomst dat ook blijft. Om dat te bereiken geven we uitvoering aan het programma Binnenstad. Over de ontwikkeling daarvan en de voortgang ten aanzien van projecten wordt de gemeenteraad jaarlijks op de hoogte gehouden. • Samen met de corporatie vernieuwen en versterken we de woonwijk Wheermolen-oost door renoveren en sloop-nieuwbouw van woningen.

We voegen een passend woon- en voorzieningen programma toe en verbeteren de openbare ruimte en het park. • We geven uitvoering aan gebiedsvisie De Koog 2040, zodat een aantrekkelijk, vitaal en veilig gemengd gebied ontstaat waar werken, onderwijs en wonen samengaan en waarbij (ontwikkeling van) een e-sportcampus wordt nagestreefd en bestaande bedrijven hun activiteit moeten kunnen blijven uitoefenen. • Er zijn diverse kleinere gebieds- en locatieontwikkelingen in voorbereiding en uitvoering, waaronder het Karekietpark/Leeuwerikplein, Kwadijkerpark, Kop West en de binnenwijkse ontwikkellocaties (BOL). Omtrent de stand van zaken wordt jaarlijks gerapporteerd in het Meerjarenprogramma Grondexploitatie (MPG).

68

Cluster Westflank - werelderfgoed Beemster In stand houden en versterken van de karakteristiek van het werelderfgoed met ruimte om agrarisch te (kunnen) ondernemen. Doelmatige ontwikkelingen toestaan zorgt voor nieuwe en meer gevarieerde woningen, woonmilieus en programma aanvullend op het binnenstedelijke programma en de oostflank. Het behouden en toevoegen van voorzieningen en werkgelegenheid waardoor de dorpen vitaal en gezond blijven en toerisme en economische activiteiten worden versterkt. • We respecteren en waar mogelijk versterken het werelderfgoed Beemster. Dat doen we door doelmatig ontwikkelen (juiste gebruik op de juiste plek), beheren en gebruiken. Dit alles vanuit de kernwaarden van werelderfgoed Beemster. • We voegen woningen en voorzieningen in de dorpen toe en geven een kwaliteitsimpuls aan de openbare ruimte. Dat doen we aan de hand van de dorpsontwikkelingsvisies die we nader uitwerken, waarbij met betrekking tot ontwikkeling van De Keyser en van De Nieuwe Tuinderij het samenwerkingsverband v.o.f. De Beemster Compagnie actief is. • Initiatieven in het landelijk gebied, die respect hebben voor c.q. bijdragen aan (behoud van) het werelderfgoed benaderen we met open vizier. De accountmanager agrarische zaken denkt vroegtijdig mee en ondersteunt waar mogelijk.

• Voor de Kom A7 onderzoeken we met inachtneming van de uitspraak van de Raad van State de mogelijkheden van een hotel in combinatie met een recreatiebos. • We participeren actief in de gebiedsvisie Neck-Oost die de gemeente Wormerland gaat opstellen. Cluster Oostflank -droogmakerij De Purmer We vergroten en versterken het Purmerbos, het landschap en de natuur en zetten nadrukkelijk in op meer gevarieerde woningen, woonmilieus en daarmee een programma dat aanvullend is op het binnenstedelijk programma en de westflank. Behoud en toevoegen van voorzieningen en werkgelegenheid borgt de leefbaarheid. En zorgt ervoor dat toerisme en economische activiteiten worden versterkt. Experimenteren met nieuwe duurzame woon concepten en houtbouw zorgt voor onderscheidend karakter, aanvullend op de vraag en draagt bij aan versterking van landschap en milieu. • We werken aan de ontwikkeling en versterking van de droogmakerij. Dat doen we door doelmatig ontwikkelen (juiste gebruik op de juiste plek), beheren en gebruiken. We voegen divers, bijzonder en onderscheidend programma toe, mits leefbaar en bereikbaar en met versterking van landschap en natuur. We werken verder aan de producten en richten processen in om de ontwikkelingen uit te kunnen voeren.

• We ronden de integrale visievorming voor de gebiedsontwikkeling van het golfcomplex, Purmerbos en de Purmer-Zuid zuid af en geven een vervolg aan verwezenlijking daarvan. Het Purmerends deel van de Purmer (Oostflank). Uitgangspunt is, dat deze ontwikkeling bijdraagt aan een samengaan van diverse beleidsdoelen (w.o. wonen, klimaat, duurzame mobiliteit, recreatie en natuurontwikkeling). • De integrale visie op droogmakerij De Purmer samen met gemeenten Edam- Volendam en Waterland wordt vastgesteld en gezamenlijk met onze buurtgemeenten geven we vervolg aan verwezenlijking daarvan. • We participeren actief in de plannen van Edam-Volendam en zorgen voor integrale verbinding. • De ontwikkeling met nieuwbouw op bedrijvenpark Baanstee-Noord zetten we door en voor het bestaande bedrijventerrein werken we mee aan initiatieven, die inzetten op het meest doelmatige gebruik van de grond.

69

• Bij het gebied Vurige Staart werken we aan twee soorten ontwikkeling: het deel rondom de fastfoodketens voor divers gebruik; het deel tussen de N235 en de Purmerringvaart aan woonprogramma in groen/blauwe setting. Grondbeleid Het grondeigendom is van belang voor de wijze, waarop gronden doelmatig beheerd, gebruikt en ontwikkeld (kunnen) worden. We zijn er continu alert op of, binnen bestaande (eigendoms) verhoudingen de schaarse ruimte, ook daadwerkelijk optimaal benut wordt. We werken met een helder afwegingskader (transparant, uitlegbaar en navolgbaar) en bepalen strategische inzet en prioritering van projecten en initiatieven, inzicht in voortgang en financiële stand van zaken en procesafspraken. Kostenverhaal voor evenwichtige bijdrage(n) aan gemeentelijke financiën. • We werken aan een nieuwe, geactualiseerde nota grondbeleid. • We doen in het Meerjarenprogramma Grondexploitaties (MPG), samenhangend met de jaarrekening, verslag van de grondexploitaties en van de samenwerkingsverbanden, strategische grondposities en faciliterend grondbeleid. • Voor gebieds- en locatieontwikkeling brengen we gebiedsoverstijgende kosten in beeld en we verhalen die op initiatiefnemer(s). We onderzoeken daarvoor de (financiële) haalbaarheid van planontwikkeling(en) continu. Hierbij hanteren we de nota Gebiedsoverstijgende Kosten Purmerend (GKP).

Vastgoed In het vastgoedbestand van de gemeente huisvesten veel van de voorzieningen. Als gemeente dragen we zorg voor een toekomstbestendig en kwalitatief bestand van het gemeentelijk vastgoed. Dit zetten we in om te voorzien in urgente maatschappelijke behoeften en waar mogelijk zetten we dit vastgoed strategisch in, bijvoorbeeld om projecten en/of initiatieven te versnellen. Veel van het gemeentelijke vastgoed is al verduurzaamd, wat de panden toekomstbestendig maakt, bijdraagt aan de klimaatdoelstellingen maar ook belangrijke kostenbesparingen oplevert. Dit beleid zetten we door conform de nota Duurzaam Vastgoedbeheer. Belangrijk om te weten Omgevingswet De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. Vooruitlopend daarop is de organisatie van het Ruimtelijk domein op onderdelen (Omgevingsteam, Projectmanagement - en Ingenieursbureau) alvast aangepast. Vervanging gevel Multi Functioneel Centrum (MFC) De gevel van MFC wordt vervangen en de werkzaamheden worden 2024 afgerond, dit loopt gelijk op met de herinrichting van de omgeving. Gemeentelijk vastgoed Het beleid over het gemeentelijk vastgoed is vastgelegd in de 'Nota Gemeentelijke Gebouwen Purmerend 2017'. Aan de hand van een aantal vastgestelde criteria (financieel, strategisch en functioneel) is het vastgoed beoordeeld op de bijdrage die het levert aan de uitvoering van het gemeentelijk beleid.

Dit heeft geleid tot het categoriseren van het gemeentelijk vastgoed in twee groepen. Kernvastgoed wat voorlopig in eigendom blijft of herontwikkelingsvastgoed wat tijdelijk in eigendom is of uiteindelijk verkocht/ afgestoten wordt. Het vastgoed waarmee geen strategische70

of beleidsdoelen is gediend, worden (op termijn) zoveel mogelijk afgestoten. Deze objecten worden afgestoten of verkocht wanneer de juiste gelegenheid zich voordoet of door deze actief op de markt te brengen. Komend jaar wordt gestart met de herziening van de Nota Gemeentelijke Gebouwen Purmerend. Restgroen Het college heeft in januari 2021 vastgesteld dat conform Restgroenbeleid geen restgroen meer te verkopen om eerst een gedegen inventarisatie van al het eigendom te doen. Een externe partij heeft in 2022 de opdracht gekregen om al het eigendom van de gemeente Purmerend te controleren op oneigenlijk grond- en watergebruik. Uit de inventarisatie blijkt dat er in totaal 2.170 situaties geconstateerd zijn van oneigenlijk grond- en watergebruik. De totale omvang betreft 47.166 m2 aan eigendommen dat in gebruik is door derden zonder dat hier afspraken over zijn gemaakt. Als vervolg op de inventarisatie, wordt een plan van aanpak met kostenraming opgesteld en ter besluitvorming voorgelegd aan het college, waarin beschreven wordt hoe om te gaan met het al dan niet formaliseren van grondgebruik. Meerjarenonderhoudsplan Alle objecten die de afgelopen jaren in beheer waren, zijn beoordeeld op hun onderhoudstoestand. De kosten van zowel het dagelijks als planmatig onderhoud worden opgenomen in een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP).

Eens per vier jaar wordt er een her inspectie uitgevoerd, tussentijdse mutaties in de MJOP worden bijgehouden en verwerkt. Eigendom schoolgebouwen In tegenstelling tot het overige gemeentelijk vastgoed zijn bijna alle schoolgebouwen niet juridisch in eigendom van de gemeente, maar van de schoolbesturen. Het beheer en onderhoud van deze gebouwen is primair de verantwoordelijkheid van de schoolbesturen. De schoolbesturen ontvangen hiervoor rechtstreeks middelen van het rijk. De gemeente blijft verantwoordelijk voor nieuwbouw van onderwijshuisvesting. Er zijn enkele schoolgebouwen die de gemeente niet heeft overgedragen, dit zijn gebouwen die bijvoorbeeld een multifunctionele invulling hebben. Stichting Spurd Kapitaalgoederen die onder het programma sport vallen, zijn het zwembad, de sporthallen, gymzalen en buitensportaccommodaties. De exploitatie, inclusief dagelijks onderhoud, van de sportaccommodaties zijn ondergebracht bij Stichting Spurd. Afspraken zijn vastgelegd in een exploitatieovereenkomst uit 2008. Deze zal binnenkort worden vernieuwd met nieuwe afspraken en de toevoeging van de buitensportaccommodaties in de Beemster. Het uitvoeren van het onderhoud van de accommodaties valt onder de verantwoordelijkheid van Stichting Spurd en dit wordt periodiek geëvalueerd. In overleg met Stichting Spurd worden jaarlijks de onderhoudsplannen bekeken en vernieuwd.

71

Wat mag het kosten (Bedragen x € 1.000)

Rekening 2022

Primitieve begroting 2023

Begroting 2023 (Bijgesteld)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

BV071 Ruimtelijke ordening

Lasten

-37.320

-32.084

-34.724

-27.116

-40.252

-73.235

-22.228

BV071 Ruimtelijke ordening

Baten

40.555

29.661

29.742

22.606

36.364

69.336

18.246

3.236

-2.422

-4.983

-4.510

-3.888

-3.900

-3.983

Het saldo stijgt met € 473.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting 2023. Dit wordt veroorzaakt door € 7.608.000 lagere lasten en € 7.136.000 lagere baten.

Ontwikkeling exploitatie 2023-2024 BV071 Ruimtelijke ordening

Lasten

Baten

Bestemming moties gemeente Beemster Onder de nog te bestemmen middelen in de programmabegroting 2023-2027 stond een stelpost van € 150.000 voor moties gemeente Beemster. Begin 2023 is deze stelpost omgezet in budget voor a) onderzoek naar versterking toeristisch netwerk Beemster; b) veilige verkeerssituatie op- en afrit N244 Purmerenderweg en c) Beemster Erf in samenhang met moties Vrijkomende agrarische bebouwing en UNESCO Werelderfgoed.

150

Bijdrage verbouwing P3 In 2023 is er een incidentele bijdrage vanuit groot onderhoud geraamd voor de verbouwing van P3. Gelet op de vertraging van de verbouwing zal voorgesteld worden deze bijdrage naar 2024 over te hevelen.

177

Dagelijks onderhoud De meerjaren onderhoudsplannen zijn geactualiseerd.

218

Dorpsvisie Noord- en West Beemster Ten behoeve van de uitwerking van de dorpsvisie Noord- en West Beemster is door de gemeenteraad een budget beschikbaar gesteld. Dit budget is in 2023 volledig benut. Na vaststelling van de visie zullen toekomstige lasten worden meegenomen in de Grex van dit gebied.

175

Grondexploitaties De baten en lasten van grondexploitaties zijn aangepast aan het vastgestelde meerjarenprogramma grondexploitaties (MPG) 2023, welke is vastgesteld door de Raad op 29 juni 2023 (raadsbesluit: 1584604). In 2024 leidt dit tot een verlaging ten opzichte van 2023.

6.973

Kapitaallasten Naar aanleiding van de jaarrekening 2022 en de Voorjaarsnota 2024 zijn de kapitaallasten geactualiseerd. Vanwege vertraging van investeringen in 2022 zijn de kapitaallasten 2023 incidenteel afgeraamd waardoor dit verschil ontstaat.

-409

Loonkosten De actualisatie en de verdeling van de loonkosten op de programma's zijn integraal bijgesteld zodat deze per beleidsveld een betere weergave zijn van de werkelijke personele inzet. Oostflank

72

-290

-6.973

BV071 Ruimtelijke ordening

Lasten

In 2023 wordt naar verwachting de concept visie afgerond. Hiervoor is in 2023 voorbereidingsbudget geraamd. Voor de vervolgfase in 2024 is nog geen budget geraamd.

Baten

150

Parkenplan In juni 2021 heeft de gemeenteraad het ‘Parkenplan Purmerend 2021-2040’ als richtinggevend kader vastgesteld (raadsbesluit 1546940). De ‘Business case Parkenplan 2021-2040’ is in april 2022 door de gemeenteraad vastgesteld als financieel richtinggevend kader voor opwaardering van de parken (raadsbesluit 1563431). Het Leeghwaterpark is het derde park dat opgewaardeerd wordt. Voor ontwerp en onderzoeken Parkenplan is in 2024 € 150.000 meer nodig dan in 2023.

-150

Purmerend 2040 Tot 2023 was jaarlijks € 400.000 budget beschikbaar voor voortzetting van het Purmerend 2040-programma. Vanaf 2024 is dit € 150.000.

250

Waterlandkwartier Tot en met 2023 was er een voorbereidingsbudget om te komen tot de Grex Waterlandskwartier. In juni van dit jaar is de Grex vastgesteld (raadsbesluit: 1585054) en is het voorbereidingsbudget niet langer benodigd.

100

Woning Zuiderweg 20, hoogspanningskabel In 2023 was er een incidentiele rijksbijdrage beschikbaar voor de sloop- en saneringskosten van de woning Zuiderweg 20 onder een hoogspanningskabel.

108

-108

157

-55

7.609

-7.136

Diverse Afwijkingen lager dan € 100.000 Totaal

Reserves Reserve gronden In 2024 is een onttrekking aan de reserve gronden begroot van € 815.000. Dit is met name ter dekking voor het uitwerken van de visie de Koog (€ 600.000) en ter uitvoering van het programma 2040 (€ 150.000).

Voorzieningen Voorziening groot onderhoud gebouwen In 2024 is per saldo een onttrekking aan de voorziening begroot van €1.269.000. Voorziening bijdragen nota Prof In 2024 is geen toevoeging of onttrekking aan de voorziening begroot. Voorziening infrastructuur Wagenweggebied In 2024 is geen toevoeging of onttrekking aan de voorziening begroot. Voorziening parkeren Centrum In 2024 is geen toevoeging of onttrekking aan de voorziening begroot. 73

Voorziening Groen en mobiliteit In 2024 is geen toevoeging of onttrekking aan de voorziening begroot.

Investeringen Voor 2024 zijn de volgende investeringen begroot (voor specificatie zie investeringsoverzicht) Lopende investeringen

1.487

Vervangingsinvesteringen

2.860

Voorgenomen investeringen

-

Totaal

4.347

74

Programma 8

Veiligheid

Visie We zien graag dat inwoners van de gemeente Purmerend zich veilig en prettig voelen. Veiligheid is een verantwoordelijkheid van ons allemaal. De gemeente heeft de regiefunctie en stimuleert de goede uitvoering van taken door politie, brandweer en andere hulpverleningsdiensten. Bij de inrichting van de openbare ruimte houden we rekening met veiligheidsaspecten. Dat gaat verder dan algemene maatregelen om onveilige situaties te voorkomen. Het gaat ook om op elkaar passen, snelle reactie bij meldingen en een vertrouwd gezicht in de wijk of buurt, of in het dorp. De rol van gemeentelijke handhavers is meer dan alleen handhaving. Zij zorgen voor verbinding en zichtbaarheid van de gemeente in de wijk en moeten voldoende capaciteit hebben om te kunnen doen wat nodig is. Dit noemen wij wijk- en dorpsgericht werken. We laten hierbij ruimte aan inwoners om verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen buurt. Dat gebeurt nu al door het project Ogen en Oren, of in buurtwhatsappgroepen en Facebookgroepen. We bieden ruimte aan andere initiatieven en mogelijkheden uit de samenleving.

75

Doelen en activiteiten Eens in de vier jaar stelt de gemeenteraad de doelen vast die de gemeente op het terrein van veiligheid nastreeft. Wij hebben deze doelen voor de komende jaren samen met u geformuleerd in het Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026. Daarin zijn er vijf thema’s geprioriteerd: • Jeugd en Veiligheid; • Cybercriminaliteit; • Zorg en veiligheid; • Ondermijning; • Leefbaarheid.

Wat gaan we doen en wat willen we hiermee bereiken? Jeugd en veiligheid Met onze brede aanpak van preventie en optreden en gezag willen we de veiligheid (structureel) herstellen en snellere en passende zorg verlenen aan kwetsbare inwoners. Signalen moeten eerder worden onderkend, afgestemd en opgevolgd met een combinatie van interventies vanuit preventie en zorg aan de ene kant en repressieve maatregelen aan de andere kant. Personen krijgen hierdoor weer grip op hun leven en het risico van terugval of onveiligheid wordt verkleind, zodat personen niet (verder) afglijden naar overlast/criminaliteit. • Neerzetten van een stevige brede aanpak van de weerbare jeugd, die bestaat uit het monitoren van de jonge aanwas criminele jeugd, inzetten op passende maatregelen en hulp om hen vroegtijdig bij te sturen en preventieve bewustwordingscampagnes en weerbaarheidstrainingen. • Aanpakken van criminele jeugdgroepen in samenwerking met de partners. • Inzet testkopers bij alcoholverstrekkers. Alcoholverbruik door jongeren verminderen. • I.s.m. interne- en externe partners bewustwording van de gezondheidsrisico’s van alcoholgebruik vergroten. Het achterliggende beleid/programma is de Notitie gezondheidsbevordering en het Preventie- en Handhavingsplan alcohol. In het Programma en Uitvoering geven we jaarlijks aan welke concrete acties we uitvoeren op het gebied van VTH.

Cybercriminaliteit • Organiseren van bewustwordingscampagnes, voorlichtingen en acties om mensen bewust te maken van de gevaren van cybercriminaliteit en de maatregelen die ze daar tegen kunnen nemen, zodat bewoners minder vaak slachtoffer worden van digitale criminaliteit. • Het versterken van de regionale samenwerking op het gebied van digitale veiligheid en het samen oppakken van preventieve projecten. • Verzorgen van voorlichting om mensen bewust te maken van de gevaren van cybercriminaliteit en de maatregelen die ze daar tegen kunnen nemen, zodat bewoners minder vaak slachtoffer worden van digitale criminaliteit. Zorg en Veiligheid Er is een groeiende groep inwoners met een opeenstapeling van persoonlijke problemen op het vlak van zorg en veiligheid. Oorzaken en gevolgen lopen dwars door elkaar heen en zijn even divers als hardnekkig: psychische klachten, verslavingen, falende maatschappelijke integratie, hoog risico op escalatie, soms in combinatie met een verstandelijke beperking. De problematiek is complex en er zijn veel partijen bij betrokken. Hierdoor ontvangen mensen niet altijd passende zorg en/of 76

ondersteuning. Met als gevolg gevaarlijk gedrag voor zichzelf en voor hun omgeving, zoals misbruik, mishandeling, bedreigingen of crimineel gedrag. Ondermijning • We maken medewerkers, ondernemers en bewoners bewust van signalen van ondermijning. Het stimuleren van het melden van ondermijnende criminaliteit, al dan niet anoniem, draagt bij aan de informatiepositie van de gemeente. Daarnaast willen we door het grote aantal meldingen woon- en leefomgeving meer informatie gestuurd werken. Op deze manier willen we meer aandacht geven aan gebieden waar veel overlast is. • Bestuurlijk optreden ter beëindiging of voorkoming van criminele activiteiten. Panden van waaruit criminele activiteiten plaatsvinden worden gesloten en/of overtreders verbeuren een dwangsom. Door middel van integraal toezicht illegale bewoning op bedrijventerreinen oppakken. Integrale controles op bedrijventerreinen worden altijd gevolgd door een persbericht met de resultaten. • Het blijven promoten van het Meldpunt Meld Misdaad Anoniem, waar inwoners en ondernemers vermoedens anoniem kunnen melden. • In 2023 is in de gemeentelijke organisatie een weerbaarheidsscan uitgevoerd. Acties en/of maatregelen naar aanleiding van de uitkomsten van deze scan zullen doorlopen in 2024 en kunnen mogelijk kosten met zich meebrengen.

• Aanpak mensenhandel: dit gaat onder andere over de verbetering van de opvang van slachtoffers mensenhandel en trainingingen om signalen van mensenhandel eerder te herkennen. Dit zijn terugkerende activiteiten. • Controle op het digitale opkopersregister heeft stil gelegen sinds de coronapandemie. Deze wordt weer opgepakt en handelaren worden hierin meegenomen. Overlast in de woonomgeving (leefbaarheid) • Continueren van het wijkgericht werken met betrokkenheid van inwoners en ondernemers. Daarbij worden de grootste ergernissen zoals hondenoverlast, verkeersonveiligheid en afval projectmatig aangepakt. • Voortzetting van de samenwerking tussen de handhavers, jeugdboa's, politie en andere partners (Spurd, Clup, wijkmanagers, team Veiligheid et cetera). • N.a.v. toegenomen meldingen woon-en leefomgeving meer informatie gestuurd werken en het in kaart brengen van overlast hotspots. • Toezicht houden op afgegeven vergunningen bouwen, APV en bijzondere wetten en controle op bestaande gebouwen en bedrijven. • Uitvoering geven aan het parkeerbeleid (toezichtstaak). Parkeerhinder verminderen en betaalgedrag bezoekers verbeteren. Dit door onze ‘eigen’ mensen die in verbinding staat met andere samenwerkingspartners binnen onze gemeente.

Belangrijk om te weten Cameratoezicht • Onderzocht wordt welke constructie nodig is om te komen tot een nieuwe locatie voor cameratoezicht vanuit de deelnemende gemeenten. • Onder regie van de politie uitvoering geven aan cameratoezicht. Het cameratoezicht wordt ingezet als ondersteuning voor team handhaving en voor de politie tijdens de horecadiensten en evenementen. Voor het bevorderen van een veilig en gezellig uitgaansklimaat. 77

Veiligheidsregio Zaanstreek – Waterland In de begroting 2024 van de veiligheidsregio is aangegeven dat er geïnvesteerd moet worden in de toekomst van de brandweer. Dit mede door de veranderende positie van vrijwilligers gezien de Europese regelgeving. De veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland en de GGD Zaanstreek-Waterland hebben een businesscase laten uitvoeren om te komen tot samenwonen in hetzelfde pand aan de Prins Bernhardplein te Zaandam. De investering, die voortvloeit uit de businesscase Samen Sterker GGD-ZW en VrZW is verwerkt in de 1e begrotingswijziging 2024 van de veiligheidsregio. Deze zal, na vaststelling in het Algemeen Bestuur, voor zienswijze worden voorgelegd aan de gemeenteraden van de gemeenten binnen de veiligheidsregio.

Wat mag het kosten (Bedragen x € 1.000)

Rekening 2022

Primitieve begroting 2023

Begroting 2023 (Bijgesteld)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

BV081 Veiligheid

Lasten

-10.141

-10.410

-10.534

-11.977

-12.171

-12.344

-12.532

BV081 Veiligheid

Baten

41

1

1

1

20

19

19

-10.100

-10.409

-10.533

-11.976

-12.151

-12.325

-12.513

Het saldo daalt met € 1.443.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting 2023. Dit wordt veroorzaakt door € 1.443.000 hogere lasten.

Ontwikkeling exploitatie 2023-2024 BV081 Veiligheid

Lasten

Bijdrage Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland In 2024 is een hogere bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling VRZW begroot dan in 2023. De verhoging is in de zienswijzeprocedure aan de raad voorgelegd in mei 2023 (raadsbesluit: 1583757). Daarnaast was reeds eerder een hogere bijdrage opgenomen voor de brede toekomstige beschouwing brandweerzorg. Hierover is besloten bij de Voorjaarsnota 2023.

-1.398

Diverse Afwijkingen lager dan € 100.000

-45

Totaal

-1.443

Reserves Dit programma heeft geen reserves.

Voorzieningen Dit programma heeft geen voorzieningen.

78

Baten

Investeringen Voor 2024 zijn de volgende investeringen begroot (voor specificatie zie investeringsoverzicht) Lopende investeringen

0

Vervangingsinvesteringen

350

Voorgenomen investeringen

0

Totaal

350

79

Programma 9

Economie

Visie Purmerend staat voor grote transitieopgaven waar we de aankomende periode flink in moeten investeren. Alle sectoren hebben te maken met digitalisering, circulaire economie, energietransitie en klimaatadaptie. We hebben als gemeente met onze ondernemers in de maakindustrie, agrarische sector, IT-cluster, retail en horeca de uitgangspositie vastgelegd en gezamenlijk bepaald dat we deze transities actief willen uitvoeren en - op onderdelen - daarin voorop willen lopen. Ondernemen in een economie en samenleving die snel verandert, vraagt om regionale samenwerking, creativiteit, samenwerking tussen publieke en private partijen en bovenal een 'ondernemende' overheid die signaleert, faciliteert en stimuleert. De oorlog in Oekraine heeft een wezenlijke impact op de landelijke - en daarmee op de regionale en stedelijke - economie. De schaarste aan grondstoffen en de hoge(re) grondstof- en brandstofprijzen werken door. De inflatie neemt weliswaar enigszins af maar blijft aan de hoge kant. Ook de rente op de geld- en kapitaalmarkten blijft oplopen. We kunnen als lokale overheid niet alles oplossen maar er wel voor zorgen dat we samen met onze ondernemers (blijven) optrekken en hen steunen in het aangaan van de problemen die we hiervoor nader hebben omschreven alsmede bij de uitvoering van de Europese en nationale wet- en regelgeving (onder meer met betrekking tot stikstof, natuur en klimaat).

80

Het investeren in de economie is juist nu van groot belang omdat we daarmee werkgelegenheid voor onze eigen inwoners behouden en waar mogelijk vergroten en draagvlak creëren voor de commerciele en niet-commerciele voorzieningen in Purmerend. Bovendien kunnen publieke investeringen als een multiplier werken voor investeringen vanuit het bedrijfsleven, en daarmee een stimulans geven aan gewenste (economische) ontwikkelingen. Nagenoeg iedere sector heeft met te maken met krapte op de arbeidsmarkt. Een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt blijft speerpunt van ons beleid. We streven ernaar om jong talent hier op te leiden en kennis lokaal te behouden en in te zetten. Dit is en blijft nodig voor een gezonde en toekomstbestendige lokale arbeidsmarkt.

Doelen en activiteiten De Economische Visie is de stip op de horizon. Het is onze bedoeling om alle in deze visie opgenomen doelstellingen in 2040 te hebben behaald. Dit doen we in stappen. In de uitvoeringsagenda 2023-2024 is nader aangegeven hoe we dit willen gaan doen. Deze agenda is langs vier pijlers samengesteld: 1. Innovatieve voedselkamer & Werelderfgoed Beemster; 2. Stimulering arbeidsmarkt, (tech) onderwijs en campusontwikkeling; 3. Centrumontwikkeling en voorzieningen in de stad (waaronder Programma Binnenstad); 4. Circulaire economie en bedrijventerreinen.

Wat gaan we doen en wat willen we hiermee bereiken? Innovatieve voedselkamer & Werelderfgoed Beemster Onze aanpak in de komende jaren richt zich op een drietal doelstellingen: • het verbeteren van het toekomstperspectief voor agrarische ondernemers in Beemster; • het versterken van het Beemster merk en het werelderfgoed Beemster; • het bevorderen van de toeristische aantrekkelijkheid van onze gemeente (in samenwerking met de regio). In dit kader zullen we onder meer in 2024 de volgende acties oppakken of voortzetten: • deelname aan het landelijke project kringlooplandbouw; • inzetten duurzaamheidscoach voor agrarische ondernemers; • opstellen van een toekomstvisie voor agrarische ondernemers; • (door)ontwikkeling van het project 'De Beemsterling' zdat producten uit de Beemster in Purmerend en elders worden aangeboden c.q. verkocht; • stimuleren van boer-burger verbinding door promotie van streekproducten (korte keten); • verbetering van de digitale ontsluiting van Beemster Werelderfgoed; • opstellen en uitvoeren van een werkplan voor het Beemster Werelderfgoed (op basis van de uitkomsten van de enquete werelderfgoed en DNA Purmerend); • versterken van de toeristische organisatiestructuur in Purmerend en regio (Bureau Toerisme Laag Holland en VVV's); • opstellen van een identiteitsboek voor de gehele regio waarmee gerichter marketing en promotie kan worden gevoerd;

81

• verkrijgen van voldoende data over en inzicht in de bezoekers (door deelname aan specifiekespecifiekespecifieke scans of onderzoeken); Stimulering arbeidsmarkt, (tech) onderwijs & campusontwikkeling Binnen deze pijler staat het verminderen van de kloof tussen onderwijs en arbeidsmarkt alsmede het behoud c.q. stimulering van (jong) talent in stad en regio voorop. Digitalisering is de leidraad voor de activiteiten die we in dit verband uitvoeren. Gelet op onze ambities met betrekking tot de campusontwikkeling op De Koog, is het van belang om in tezetten op de esports, gaming en (creative) tech. We ontwikkelen Purmerend tot een stad waarin we gezamenlijk met alle betrokken partijen werken aan de totstandkoming van de digitale transitie. Tevens blijven we inzetten op het ondersteunen van overige sectoren bij het verkrijgen van voldoende en goed opgeleid personeel. In dit kader zullen we in 2024 de volgende acties oppakken of voortzetten: • het uitvoeren en uitwerken van het onderzoek naar Purmer Valley als Private Partnership- constructie. • ondersteunen en begeleiden van ondernemers bij het starten van een bedrijf door middel van het startersloket; • deelname aan de Amsterdam Economic Board en de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) InWest); • ontwikkeling (e)sports Tech Campus.

In dit kader zullen we in 2024 de volgende acties oppakken of voortzetten: • uitvoeren en uitwerken van het onderzoek naar PurmerValley als PPS-constructie (doorontwikkeling van cross-overs tussen IT en overige sectoren, doorlopende leerlijnen, integreren van IT in overige opleidingen en faciliteren van bedrijven bij digitalisering); • uitvoeren van acties uit sectortafels (tafels waarin onderwijs, bedrijfsleven en overheid per sector zijn vertegenwoordigd); • organisatie van het evenement 'Waterland Werkt' waar scholieren/studenten/leerlingen en hun ouders kennis kunnen maken met opleidingen en/of beroepen; • stimulering van innovatie in het bedrijfsleven met hulp van de Amsterdam Economic Board en de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM). De (e)sports Tech Campus helpt ons met innovatieve oplossingen voor maatschappelijke en economische vraagstukken maar ook bij het aantrekken van (nieuwe) talenten, ondernemingen, en studenten. Het wordt een broedplaats met een duurzaam ecosysteem waar innovatie, kennis, bedrijvigheid, creativiteit en talentontwikkeling hand in hand gaat en continuworden gestimuleerd. De campus kan de aantrekkelijkheid van wonen, werken en leven in Purmerend versterken.

We werken de komende periode aan het versterken van een innovatie-ecosysteem door: • in samenwerking met de stakeholders het actieplan governance en organisatiestructuur voor de campus uit te werken; • placemaking en daarmee het zichtbaar maken van de campus in het gebied; • het opstellen van een ontwikkelstrategie om de ruimtelijke vertaling van de gebiedsvisie concreter te maken; • een innovatieagenda op te stellen en field en living labs te bevorderen; • het bevorderen van de samenwerking en het aanjagen van programma's op het gebied van sport, onderwijs en bedrijvigheid.

82

Centrumontwikkeling, voorzieningen in de stad Pijler 3 van de economische visie kent een viertal doelstellingen: • behoud en versterking van bestaande voorzieningen en realisering van nieuwe voorzieningen die aansluiten bij de behoeften van de inwoners en bezoekers van Purmerend; • versterking van de samenwerking met en tussen ondernemers , pandeigenaren in de binnenstad en de overige winkelgebieden, o.a. door het ontwikkelen en faciliteren van nieuwe bedrijveninvesteringszones; • verbetering van de communicatie met en tussen ondernemers en tussen ondernemers en overige betrokkenen waaronder de gemeente; • toekomstbestendig maken van de binnenstad Purmerend. In dit kader voeren we thans een onderzoek uit naar de voorzieningen in onze stad. Verder willen we nieuwe Bedrijveninvesteringszones (BIZ) ontwikkelen en faciliteren alsmede het digitale communicatieplatform (Chainels) blijven toepassen. Voor 2024-2027 zullen de beschikbaar gestelde middelen onder meer worden aangewend voor: • het programma, het programmateam en de communicatie; • 'Het verhaal van de Binnenstad'; • onderzoek naar de opwaardering van de stadsboulevards en naar het plan van het Singelpark; • uitvoeringsmiddelen voor de stimulering van sport en spelen, inrichting sfeergebieden en herintroductie van de stadspoorten.

Circulaire economie en bedrijventerreinen In de komende jaren zullen we ons in het kader van deze pijler richten op: • het verduurzamen van bedrijven op bedrijventerreinen, in winkelgebieden en in het agrarisch gebied (zie ook pijlers 1 en 3); • het verbeteren van de stroomvoorziening om de hiervoor genoemde doelstelling haalbaar en realiseerbaar te maken; • het stimuleren van de circulaire economie (zowel lokaal als regionaal); • de samenwerking van bedrijven op bedrijventerreinen te bevorderen (onder meer door stimulering van parkmanagement en de oprichting van BIZ). • het faciliteren van de houtbouwalliantie en het realiseren va de leerlijn op het gebied van houtbouw in overleg met de bouwers en opleidingen in onze regio.

Daartoe zullen we in 2024 de volgende acties oppakken of voortzetten: • inschakelen duurzaamheidscoach; • organiseren van kennis- en werksessies over duurzaamheid of circulaire economie; • uitvoeren van een onderzoek naar de transportbeperkingen voor stroom; • uitvoeren van een onderzoek naar alternatieve vormen van stroomleverantie (onder meer biovergisting in Beemster, zie ook pijler 1); • circulaire inkoop en aanbestedingen (voorbeeldfunctie gemeente); • toepassen grondstoffenscan bedrijventerreinen; • uitvoeren projecten op het gebied van circulaire economie die door de MRA zijn ontwikkeld; • faciliteren van de houtbouwalliantie; • fealisering doorlopende leerlijn op het gebied van houtbouw; • toepassen parkmanagement Baanstee-Noord; • onderzoek naar het ontwikkelen van een BIZ op bestaande bedrijventerreinen. 83

Belangrijk om te weten Het uitvoeren van alle acties in het kader van de uitvoeringsagenda van de economische visie is niet alleen een verantwoordelijkheid van de gemeentelijke overheid. Ook het bedrijfsleven, het onderwijs en de regio zullen bereid moeten zijn om hieraan mee te werken of bij te dragen. Het betrekken van deze partijen maar ook van bijvoorbeeld de provincie, het Rijk en de Europese Unie, vragen inzet op alle niveaus. Deze inzet kent vele gradaties: van het voeren van overleg tot het aanvragen van subsidies of het deelnemen aan specifiekespecifieke consortia. We onderzoeken hoe we het accountmanagement vanuit Economie (verder) kunnen versterken.

Wat mag het kosten (Bedragen x € 1.000)

Rekening 2022

Primitieve begroting 2023

Begroting 2023 (Bijgesteld)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

BV091 Economie

Lasten

-1.898

-1.663

-3.029

-2.407

-2.469

-2.129

-2.166

BV091 Economie

Baten

773

621

706

864

869

874

880

-1.125

-1.042

-2.323

-1.543

-1.600

-1.255

-1.287

Het saldo stijgt met € 780.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting 2023. Dit wordt veroorzaakt door € 622.000 lagere lasten en € 158.000 hogere baten.

84

Ontwikkeling exploitatie 2023-2024 BV091 Economie

Lasten

Baten

Bedrijveninvesteringszones (BIZ) In september 2022 heeft de gemeenteraad de nieuwe bedrijven investering zone (BIZ) Binnenstad vastgesteld (raadsbesluit 1570962). Deze BIZ is gestart op 1 januari 2023 en hiermee kwam de inrichting voor Binnenstad Ondernemings Fonds (BOF) ten einde. Het financiële effect voor jaarschijf 2023 is meegenomen in de najaarsnota 2023. De Gemeente Purmerend faciliteert de BIZ, door de voor de BIZ-stichting verschuldigde BIZ-bijdragen te innen van de bijdrageplichtigen. De Gemeente Purmerend stort de ontvangen BIZ-bijdragen door aan de BIZ-stichting onder aftrek van 3,5% van de opbrengst voor de gemaakte perceptiekosten.