Document · PDF

B-programmabegroting-Purmerend-2023-2026

Gemeenteraad 3 november 2022, gemeente PurmerendBij agendapunt: Vanaf 14.00 uur: Integrale behandeling Programmabegroting met moties/amendementen (reguliere spreektijd; 20 minuten)31.616 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting Purmerend 2023-2026

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief

Keuzes 2023

Leeswĳzer

De programma's

1 Publieksdiensten

2 Samenleving

3 Wonen

4 Milieu

5 Bereikbaarheid

6 Beheer openbare ruimte

7 Ruimtelĳke ordening

8 Veiligheid

9 Economie

10 Bestuur en concern

Financiële overzichten

Algemene dekkingsmiddelen

Overzicht overhead

101

Heffing vennootschapsbelasting en onvoorzien

104

Het financieel resultaat

106

Ontwikkeling en toelichting verloop vrĳe ruimte 2023-2026

112

Overzicht baten en lasten per programma en beleidsveld

119

Investeringsoverzicht

121

Overzicht reserves en voorzieningen

135

De paragrafen

142

Lokale heffingen

143

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

149

Onderhoud kapitaalgoederen

160

Grondbeleid

167

Financiering

172

Bedrĳfsvoering

180

Verbonden partĳen

185

Overige overzichten

203

Subsidies

204

Financiële kaders en uitgangspunten begroting 2023-2026

205

Beleidsindicatoren

208

Taakvelden per programma

211

Samenstelling van het bestuur

214

Aanbiedingsbrief

Geachte leden van de gemeenteraad, Purmerend staat de komende jaren voor veel uitdagingen: de gemeente groeit. Door die groei is er behoefte aan veranderingen, toevoegingen van de stad, zodat bewoners met elkaar fĳn samen kunnen leven in onze mooie stad en in de dorpen. De invoering van de Omgevingswet, de woonvraag, de klimaatopgave, veiligheid en maatschappelĳke thema’s als onderwĳs, (jeugd)zorg, mobiliteitsveranderingen, kunst & cultuur, sport en agrarische vraagstukken zĳn maar een greep uit de vraagstukken waardoor we als gemeente constant in ontwikkeling zĳn. In het coalitie akkoord hebben we op deze thematiek onze ambities verwoord. In deze begroting doen wĳ u daarvoor concrete voorstellen zoals beloofd bĳ de Kadernota. Het is een groot pakket aan maatregelen gericht op de groei van stad en dorpen, maatregelen gericht op de kwaliteit van de openbare ruimte, de economie en de ruimtelĳke ontwikkeling maar ook maatregelen gericht op het functioneren van de wĳken en het verbeteren van de jeugdzorg. Het is een ambitieus pakket en daarom staat er ook een uitbreiding van de organisatie opgenomen, nodig om handen en voeten te geven aan die opgaven. Mens en maatschappĳ De maatschappĳ ontwikkelt zich razendsnel. We hebben en krĳgen te maken met een veranderende opdracht als gemeente. Meer taken en verantwoordelĳkheden zĳn vanuit het Rĳk overgeheveld naar de gemeenten.

Dit leidt ertoe dat we meer zien en dichterbĳ onze inwoners kunnen staan. We zien ook steeds meer multi problematiek ontstaan. Van drukte bĳ de jeugdzorg, jongeren die lang thuis moeten wonen, spanningen in gezinnen, echtscheidingen, ouderen die langer zelfstandig thuis wonen, steeds meer mensen met financiële problemen, mensen die niet aan het werk komen etc. De huidige maatschappĳ vraagt veel van mensen; wendbaarheid, flexibiliteit en allerlei vaardigheden om mee te kunnen doen. Dit is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Daar ligt een opgave voor de gemeente: wĳ zetten ons extra in voor mensen die het zelf niet redden en een steuntje in de rug nodig hebben, we zetten ons in voor een veilige omgeving. Ook worden we als gemeente ingeschakeld voor wereldproblematiek zoals het bestrĳden van de gevolgen van corona en het opvangen van statushouders en vluchtelingen uit Oekraïne. Maatschappelĳke ontwikkelingen leiden ertoe dat er meer op de gemeente af komt vanuit de samenleving. Om hier goed invulling aan te kunnen geven, is een stevige ambitie neergelegd om te groeien als gemeente: in woningen, in werkgelegenheid en in voorzieningen. De behoefte naar meer en een gevarieerd woonaanbod zorgt ervoor dat we woningen moeten toevoegen in onze gemeente. Dat is ook nodig om het voorzieningenniveau op peil te houden zodat de stad en de dorpen vitaal blĳven.

Een groot deel van de ontwikkelingen vindt binnenstedelĳk of in de centra van de dorpen plaats. Mede omdat de woonvraag dichtbĳ voorzieningen en openbaar vervoer groot is. Binnenstedelĳk ontwikkelen heeft een direct effect op de leefbaarheid, op de voorzieningen en de mobiliteit. We doen dit samen met onze partners in de wĳken en onze inwoners. De groei van multi problematiek vraagt om een gedreven aanpak waarin wordt gekeken wat echt nodig is en die zoveel mogelĳk binnen de wĳken plaats vindt. Het kost tĳd en aandacht om mensen echt goed te kunnen helpen. Voor Purmerend is juist dit onderdeel essentieel. Om recht te blĳven doen aan de inwoners en bedrĳven in de stad of de dorpen, de goede hulp te bieden en flexibel te blĳven. Die investering moet echt van de gemeente komen. 5

De leefomgeving Tegelĳkertĳd moeten we ook rekening houden met de klimaatopgave, duurzame energie en natuurinclusiviteit. De beperkte ruimte die er is en de veelheid aan opgaven vraagt om een andere en integrale manier van inrichten en van bouwen; efficiënter en intensiever. We moeten meer ruimte geven aan het groen, de fietsers en de voetgangers en het stimuleren 'nieuwe' manieren van mobiliteit. Het levert ook veel op: van groen worden veel mensen vrolĳk, onze inwoners gaan meer bewegen en ontmoeten elkaar tĳdens de wandeling. Veel (gebieds)ontwikkelingen met deze insteek zĳn in gang gezet of zelfs al in uitvoering. En we investeren ook in plekken waar mensen kunnen sporten. Het op peil brengen, houden en waar nodig aanpassen van de fysieke buitenruimte, het groen, de (duurzame) mobiliteit en de (maatschappelĳke) voorzieningen is de volgende stap. Belangrĳk voorstel van het college in deze begroting is om het niveau van de buitenruimte te veranderen van niveau C naar niveau B, dit betekent een kwaliteitsimpuls. Die kwaliteitsimpuls is belangrĳk zodat met de groei de leefbaarheid en aantrekkelĳkheid van onze gemeente gelĳk op gaat. De afgelopen periode hebben we vanuit het programma Purmerend2040 de opgaven nader geduid in o.a. het parkenplan, de visie op de leefbare stad en het mobiliteitsplan. De volgende stap is om deze klaar te maken voor uitvoering.

Dit vraagt om investeringen. Investeringen financieel, maar ook in capaciteit, in kennisniveau en in elkaar. Dit vraagt ook om betrokkenheid van onze inwoners. Het is onze zorg dat zĳ mee worden genomen in de veranderende opgaves. Verbinding In al deze ontwikkelingen is ‘verbinding’ een thema waarvan de noodzaak steeds meer gevoeld wordt. We doen dingen steeds meer samen. De groei van de stad brengt logischerwĳs meer werk en anders werken met zich mee. Het is belangrĳk steeds kritisch te blĳven op de vraag waar de inwoner nu echt mee geholpen is. En dit loopt door de gehele organisatie heen. Binnenstedelĳke ontwikkeling vraagt om iets extra’s en integrale advisering. Er moet met meer belangen rekening worden gehouden dan wanneer er sprake is van de realisatie van een nieuwbouwwĳk in een weiland. Het vraagt om nauwkeurige afstemming met de mensen, (maatschappelĳke) partners en bedrĳven. Weten wat er speelt en welke belangen er zĳn, is daarbĳ cruciaal. We merken dat actieve participatie ons hierbĳ helpt. Dit willen we o.a. bereiken door de zichtbaarheid van wĳk- en dorpsmanagers in de wĳken en dorpen.

Bouwen aan een volwassen gemeente Hoe gaan we daar als stad en dorpen mee om wanneer er nieuwe plannen zĳn? Als gemeente betrekken we onze bewoners bĳ grootschalige ruimtelĳke ontwikkelingen, bĳ de omgevingsvisie en het omgevingsplan, maar ook bĳ de effecten daarvan voor de samenleving. Aan initiatiefnemers vragen we aandacht te hebben voor en te participeren met de omgeving van een initiatief, waarbĳ we ze ondersteunen en faciliteren. De vraag en opgaves die komen vanuit de stad hebben een ingewikkelder en hoger niveau gekregen en vragen om meer ambtelĳke ondersteuning om de bewoners, ondernemers en partners betrokken te laten zĳn op de toekomst van de stad. Dit past volledig bĳ de koers die we enkele jaren geleden zĳn ingeslagen en waar we goede ervaringen mee hebben. Onze ervaring is dat de menselĳke maat en nabĳheid cruciaal zĳn om mensen perspectief te bieden en te helpen als inwoners door omstandigheden niet goed kunnen meedoen in onze maatschappĳ. Soms heb je iemand aan de andere kant van de tafel nodig die met 6

je in gesprek gaat over jouw problemen. Die de tĳd voor je neemt en je helpt zoeken naar nieuwe oplossingen. Hulp is dan soms heel simpel. Mensen kracht geven door te luisteren, ze serieus te nemen, begrip te hebben en ze te zien in de omstandigheden waarin ze hun leven leiden. Deze manier van werken vraagt ons als gemeente om aan te blĳven sluiten op de vraag van buiten en blĳft daarmee constant in ontwikkeling. Niet alleen in onze loketten, maar ook in communicatie, wĳkparticipatie, personeelsontwikkeling, vastgoedvraagstukken etc. Aan de voorkant vraagt dit alles om een investering, maar aan de achterkant levert het ontzettend veel op. Werken voor Purmerend(ers) Deze manier van werken maakt het bĳzonder om voor de gemeente Purmerend te werken. Tenminste, dat horen we van collega’s, (maatschappelĳke) partners en bestuurders. Purmerend wordt een vooruitstrevende gemeente genoemd. Het is een rechtstreeks gevolg van onze gezamenlĳke inspanningen om echt vanuit de behoefte van de stad, het landschap en de dorpen te vertrekken.

Mede met de aanpassingen behorende bĳ de geest van de Omgevingswet kunnen we ook vanuit het fysieke domein, in nauwe samenwerking met het maatschappelĳk domein, en ondersteund door bedrĳfsvoering, het van buiten naar binnen werken – kĳken wat nodig is- nog beter borgen en adviseren we initiatiefnemers integraal aan de hand van vooraf bepaalde beleidskaders. De Investeringsagenda Purmerend heeft in 2017 in het programma 2040 de ambitie gesteld om de komende tĳd 10.000 woningen te bouwen. Volgens de bevolkingsprognose groeit Purmerend de komende 18 jaar (tot en met 2040) met ongeveer 12.000-13.000 inwoners, afhankelĳk van de levensverwachting en toekomstige huishoudenssamenstelling. Deze inwoners hebben ook voorzieningen nodig. Ze willen bĳvoorbeeld sporten, recreëren en de kinderen gaan naar school. Sommige van deze voorzieningen zoals het bouwen van een school of het verbeteren van het openbaar vervoer kennen een lange aanlooptĳd voordat ze gerealiseerd zĳn. Daarnaast groeien we niet overal in de stad even hard. In de Weidevenne zullen er bĳvoorbeeld nauwelĳks inwoners bĳkomen terwĳl we juist in Wheermolen, De Gors en Overwhere groeien. De roep om meer wĳkgerichte en grootstedelĳke voorzieningen neemt daarom toe. Zeker nu Purmerend naar verwachting in 2028 de 100.000 inwonersgrens zal passeren.

De afgelopen jaren zĳn vanuit Purmerend 2040 veel ambities en opgaven bepaald en vastgesteld. Als vervolg daarop is een eerste lĳst met investeringen opgesteld gericht op de groeiopgave. Deze lĳst helpt ons inzicht te geven in de concrete opgaven die we de komende jaren verwachten, wanneer we deze moeten uitvoeren en welke kosten ermee gemoeid zĳn. De investeringsagenda is ook een middel om vanuit een breder kader afwegingen en keuzes te kunnen maken. De investeringsagenda is nog niet af, we hopen deze einde van het jaar af te ronden, maar in de programmabegroting 2023-2026 stelt het college een aantal concrete investeringen voor en de opname van een structurele post voor toekomstige investeringen. Dat is belangrĳk: het bevestigt dat goed groeien niet alleen bouwen van woningen is. Onzekerheid rĳksinkomsten is gebleven, college heeft gekozen En dan de vraag of we de hiervoor beschreven ambitie kunnen waarmaken, hebben we daarvoor de middelen? In de Kadernota hebben wĳ u meegenomen in de grote onzekerheid die er is ten 7

aanzien van de middelen die de gemeenten krĳgen in 2026. De centrale vraag van alle gemeenten in het kader van de begroting 2023 is: “Hoe om te gaan met de enorme terugval in middelen in 2026 in relatie tot structureel en reëel begrotingsevenwicht?” Sinds de Kadernota is de duidelĳkheid er niet gekomen. Er is ook geen advies van VNG of toezichthouders beschikbaar. Daarom moet er voor een scenario worden gekozen. Dat heeft het college gedaan vanuit de verantwoordelĳkheid voor de grote opgave en vanuit het gevoel waar de gemeente recht op heeft. U ontvangt daarom een voorstel waarvan de structurele dekking is gebaseerd op het doortrekken van de stand van de algemene uitkering 2025 naar 2026. Dat is een gerechtvaardigde keuze, maar heeft een risico omdat dit bedrag in het jaar 2026 lager kan worden door besluitvorming van de regering. Extra onduidelĳkheid is er omdat voor dat jaar ook een wĳziging van de financieringssystematiek (lees: vergroten belastinggebied) is gepland, die een gelĳktĳdige verlaging van de rĳksuitkering betekent. Vanuit de gevoelde noodzaak om aan de slag te gaan met de vraagstukken van onze gemeente, kiest het college er voor de dekking van 2026 gelĳk aan die van 2025 te stellen. Mocht dit later anders worden, dan ontvangt u van ons voorstellen tot bĳstelling.

Financieel meerjarenbeeld In de onderstaande tabel treft u het totaal financieel beeld van deze begroting aan:’ 2023

2024

2025

2026

A. Stand Kadernota 2023

+3.231

-955

+397

+79

B. Reeds genomen besluiten raad en college

-1.544

-285

-416

-307

C. Autonome ontwikkelingen

13.228

19.284

22.771

8.685

D. Uitgangspunten en indexering

-1.746

-4.415

-6.694

-8.418

Stand primitieve begroting

+13.169

+13.629

+16.058

+40

E. Aanname gemeentefonds 2026 = 2025

+13.540

F. Keuzes coalitie akkoord: noodzakelĳk

-7.533

-8.379

-8.745

-9.254

G. Keuzes coalitie akkoord: essentieel

-2.393

-1.404

-1.317

-1.289

H. Keuzes investeringsagenda

-63

-430

-1.822

-2.784

I. Beschikbare vrĳe ruimte

+3.180

+3.416

+4.174

+253

Sinds de Kadernota zĳn er enkele mutaties in het u bekende financieel beeld doorgevoerd. Dit betreft met name aanpassingen vanwege begrotingen van gemeenschappelĳke regelingen waarover u zienswĳzen hebt ingediend (B) en autonome ontwikkelingen zoals de raming van de meicirculaire, de aanpassing van het BUIG budget, de stĳging van de rente en enkele onvermĳdelĳke knelpunten zoals tĳdelĳke huisvesting van scholen en drukte aan de balies bĳ Burgerzaken (C). Ook is er rekening gehouden met verwachte prĳsstĳgingen (D). In de toelichting op de vrĳe ruimte in de begroting worden deze voor u toegelicht. Vanwege de onvermĳdelĳkheid zĳn deze in de cĳfers van de begroting op de programma’s verwerkt. Deze primitieve begroting sluit vervolgens met een zeer groot plussaldo in de jaren 2023-2025 en saldo van € 40.000 in 2026. Het welbekende ‘ravĳn 2026’ is daarmee duidelĳk zichtbaar. Vanwege de aanname dat de middelen 2025 in 2026 doorlopen (E) legt het college u een aantal keuzes vanuit de ambities van het coalitie akkoord (F en G) voor en voorstellen vanuit de 8

Investeringsagenda (H). Deze voorstellen worden toegelicht in hoofdstuk 1 van deze begroting. De investeringsagenda geeft inzicht in welke investeringen er de komende jaren in de gemeente nodig zĳn om de groei in goede banen te leiden. De investeringsagenda is zoals gezegd ‘under construction’ en zal na afronding aan u worden aangeboden. De concrete investeringen voor 2023 leggen wĳ aan u voor ter besluitvorming. Besluitvorming begroting: een drietrapsraket Het raadsbesluit behorende bĳ de voorliggende programmabegroting 2023-2026 is als drietrapsraket ingesteld. Hierbĳ wordt eerst (1e trap) de primitieve begroting vastgesteld (A tm D): dit is de begroting op bestaand beleid en in lĳn met de Kadernota 2023. Vervolgens (2e trap) wordt u gevraagd een besluit te nemen over het ramen van een opbrengst van € 13,54 miljoen algemene uitkering in 2026 (E). Pas nadat u hierover besloten heeft ontstaat er ruimte om te besluiten (3e trap) over de keuzevorostellen (voortvloeiend uit het coalitieakkoord en de investeringsagenda; E tm H). Pas nadat uw besluitvorming heeft plaatsgevonden kunnen de keuzes in de begroting verwerkt worden door middel van de 1e begrotingswĳziging 2023. Tot slot De dynamiek van onze omgeving is groot en de onzekerheid voor grote groepen eveneens.

De gemeente staat voor de opgave om koers te houden op de belangrĳke opgaven: een eigen plek voor inwoners, banden herstellen die vanwege corona zĳn beschadigd, steun voor de jeugd en vooral dichtbĳ de mensen staan. Voortvarend daarmee aan de slag is de insteek van deze begroting en de voorstellen die we daarin doen. Hoogachtend, De secretaris

De burgemeester

H.J.C. Welage

Mr. D. Bĳl

Keuzes 2023

Inleiding Het college is tot een set maatregelen voor 2023 en verder gekomen die zĳ graag ter besluitvorming aan de gemeenteraad wil voorleggen. In dit hoofdstuk worden die keuzes toegelicht. De voorstellen zĳn in 3 delen opgeknipt: 1. Voorstellen die naar de mening van het college noodzakelĳk zĳn voor de groei, voor het welzĳn van onze inwoners en de slagkracht van de organisatie; 2. Voorstellen die zo belangrĳk zĳn dat het college die met volle overtuiging als een keuze aan u voorlegt. Dit noemen we essentiële keuzes.; 3. Voorstellen vanuit de investeringsagenda voor 2023 om direct op te pakken. Bĳ de voorstellen ziet u bĳ de keuzes en de investeringsagenda ook ‘stelposten’ staan: dit zĳn reserveringen voor de investeringsagenda en voor de groei van de organisatie vanaf 2024. Tezamen met de begrotingsruimte die er nog is, maakt dat er ook na de keuzes 2023 voor u de komende jaren nog vele afwegingsmomenten zĳn. 1. Keuzes coalitie akkoord: noodzakelĳk (F) Voor de noodzakelĳke keuzes coalitie akkoord legt het college graag de volgende voorstellen aan u voor: (bedragen x € 1.000)

Inv.

2023

2024

2025

2026

1. Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2023-2026 - a. Formatie (structureel)

-257

-269

-282

-295

- b. Uitvoering (structureel)

-3.407

-3.743

-3.832

-3.719

- c. Instandhouding (incidenteel)

-1.634

-1.066

-495

22.700

-76

-339

-510

2. Visie Oostflank en Noord- en Westbeemster

3. Investering in jeugd(zorg)

-384

-391

-253

-256

- a. Bedrĳfsvoering en diensten

-592

-610

-549

-565

- b. Maatschappelĳk domein

-775

-793

-811

-830

- c. Ruimtelĳk domein en MRA

-483

-497

-512

-527

- d. Groei vanaf 2024 (stelpost)

-934

-1.672

-2.552

-7.533

-8.379

-8.745

-9.254

- d. Kapitaallasten kredieten (structureel)

4. Organisatie groei van de stad

F. Keuzes coalitie akkkoord: noodzakelĳk

F1. Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2023-2026 Purmerend heeft een veilige, intacte en schone openbare ruimte. Hierbĳ worden kapitaalgoederen van bruggen tot fietsnietjes beheerd door onze organisatie. Dat wordt ondersteund door een beheerplan voor de kapitaalgoederen van Groen, Bomen, Wegen, Kunstwerken, Spelen, Straatreiniging en Straatmeubilair. Voor de gefuseerde gemeente is hiervoor een nieuw plan gemaakt: het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR). In het IBOR is tevens de beheervisie verwerkt. Hierin wordt ingegaan op de wensen voor het beheer tot 2026. Het IBOR is -net als onze werkwĳze- integraal benaderd. Hierbĳ zĳn het verhogen van de beeldkwaliteit, en duurzaamheid, toegankelĳkheid, vernieuwen van de parken, uitbreiding van de stad en leefbaarheid 11

terugkomende onderwerpen. In lĳn met de ambitie van onze stad wordt er toegewerkt naar een CROW-beeldkwaliteitsniveau B, zoals dit ook in het coalitieakkoord is opgenomen. De gevraagde middelen zĳn voor ophoging exploitatiebudgetten, voor kapitaallasten van investeringen en voor uitvoeringscapaciteit. Voor investeringen is aanvullend krediet nodig van respectievelĳk € 2,6 mlj. (2023), € 6,8 mlj. (2024), € 5,6 mlj. (2025) en € 7,7 mlj. (2026). Het aanvullende krediet betreft met name wegen en kunstwerken (waaronder bĳvoorbeeld beweegbare bruggen en fietsbruggen). Ter egalisatie en financiering van de benodigde middelen stellen we voor een bestemmingsreserve instandhouding openbare ruimte in te stellen. De niet bestede instandhoudingsbudgetten kunnen dan worden gedoteerd aan de reserve en blĳven beschikbaar voor het moment van uitvoering. F2. Visieontwikkeling Oostflank en Noord- en Westbeemster De begroting van de gemeente Purmerend is een groeibegroting: er wordt uitgegaan van een forse groei van de woningbouw de komende jaren. Een belangrĳke motor daarvoor is de ontwikkeling van de Oostflank. Voor de werkzaamheden om te komen tot een gezamenlĳke, gedragen en vastgestelde gebiedsvisie op de toekomstige oostkant van Purmerend is ook in 2023 nog budget van € 150.000 nodig.

Voor de uitwerking van de dorpsontwikkelingsvisies Zuidoostbeemster en Middenbeemster is door de gemeenteraad van Beemster in 2021 budget ter beschikking gesteld. Voor de uitwerking van de visie Noord- en Westbeemster is dit budget er niet. U wordt gevraagd dit bedrag van € 175.000 ter beschikking te stellen. Dekking gaat zoals gebruikelĳk uit de reserve gronden en is daarom niet zichtbaar in de tabel. F3. Investering in jeugd(zorg) De praktĳkondersteuners Jeugd (POH’er) bĳ de huisartsen kunnen psychosociale problemen van kinderen en jeugdigen vroegtĳdig waarnemen en kortdurend behandelen. Daarmee wordt ingezet op het voorkomen van zwaardere vormen van jeugdzorg. Uit de evaluatie in 2021 blĳkt dat deze inzet heel goed werkt: veel minder kinderen en jongeren worden doorverwezen naar zwaardere jeugdzorg en worden door de POH’er goed ondersteund. Om wachtlĳsten te voorkomen en de instroom in de specialistische jeugd-ggz te verminderen, is uitbreiding van de praktĳkondersteuners met 1 fte noodzakelĳk. Hiervoor is € 127.000 opgenomen in de begroting. We willen de samenwerking tussen Veilig Thuis en Preventieve Jeugdbescherming verbeteren door het hulpproces te versnellen wanneer de veiligheid van een jeugdige en/of het gezin in het geding is. Het gaat om zaken met minderjarigen waarbĳ sprake is van structurele onveiligheid en er nog geen hulpverlening (regiehouder) betrokken is.

Met een pilot die we hiervoor willen starten kan de hulp eerder starten en krĳgen gezinnen met minder schakels in dit proces te maken. Zo voorkomen we dat de nodige hulp ingezet moet worden vanuit een gedwongen kader. De medewerkers van Veilig Thuis en Team Preventieve Jeugdbescherming gaan na een melding bĳ Veilig Thuis in gesprek met het gezin over de gemelde zorgen en wat er nodig is om tot stabiele veiligheid te komen. Er worden met alle betrokkenen vervolgafspraken gemaakt en daarna gaat de hulpverlening van start. Voor de uitvoering van deze pilot is in 2023 (€ 137.000) en 2024 (€ 141.000) nodig. Regio Zaanstreek-Waterland moet sinds 1 januari 2022 alle vraagstukken over specialistische jeugdhulp zelf oppakken. De regio kan niet langer terugvallen op de beleid- en projectcapaciteit van de gemeente Amsterdam en het deel dat door het Regionaal Ondersteuning Team hiervoor werd ingehuurd. De bĳdrage aan de regionale capaciteit voor de gemeente Purmerend is structureel € 92.000. Tenslotte wordt er structureel € 28.000 aangevraagd voor een nieuwe groep peuteropvang in de Beemster. Dit heeft vooral te maken met de groei van Zuidoostbeemster. In de Kadernota werd 12

verondersteld dat de extra groep uit OAB-gelden bekostig kon worden, maar dat is niet juist. Dat is alleen van toepassing op de opvanguren op een VVE-locatie. F4. Organisatie groei van de stad Purmerend groeit en daarmee ook de opgave van de organisatie. In beeld is gebracht wat er nodig is om de opgave handen en voeten te geven op de manier die past bĳ wat er nodig is voor de inwoner, groep, vereniging, bedrĳf of instelling. Daarom ontvangt u een voorstel voor onderdelen met echte groeiknelpunten in de primaire bedrĳfsvoering zoals de backoffice Wmo (gestegen aantallen), een uitbreiding van Vastgoed (grote projectenportefeuille), management Ruimtelĳk domein (ruimtelĳke opgaven), Burgerzaken (adresonderzoeken, burgerlĳke stand en vreemdelingzaken) en Communicatie (projectcommunicatie). 2. Keuzes coalitie akkoord: essentieel (G) Voor de essentiële keuzes coalitie akkoord legt het college graag de volgende voorstellen aan u voor: (Bedragen x € 1.000)

Inv.

2023

2024

2025

2026

1. Babygroentetas

-35

2. Mantelzorgondersteuning

-20

3. Pilot 'Waakvlam-medewerker'

-104

-107

4. Wĳkontwikkeling

-326

-317

-290

5. Verbetering toegankelĳkheid

-197

-83

-43

6. Economische visie

-745

7. Verbeteren verkeersveiligheid en openbaar vervoer

-140

-93

-155

-154

8. Pilot Fonds urgente maatregelen

-100

9. Groei van de stad: Landschap, Stedenbouw, Verkeer

-325

-337

-349

-352

10. Groei van de stad: Communicatie, JVZ en HRM

-402

-414

-426

-439

G. Keuzes coalitie akkoord: essentieel

-2.393

-1.404

-1.317

-1.289

G1. BabyGroenteTas Deze groentetas is speciaal bedoeld voor 4-maanden oude baby’s om ze kennis te laten maken met groente en voor ouders om in het ritme te komen gezond te koken voor hun kleintje. De groentetas is geïntroduceerd in 2021 en hetzelfde jaar geëvalueerd. In 2022 heeft het een prĳs gewonnen: een Gezonde Innovatie Award. De bekendheid groeit en bereikt hierdoor steeds meer pasgeworden ouders. Daarnaast neemt ook de landelĳke aandacht voor de groentetas toe. Die wordt nu bekostigd uit incidentele externe middelen. Het voorstel is de BabyGroenteTas en het succes hiervan uit te bouwen en dit structureel op te nemen in de begroting. G2. Mantelzorgondersteuning De rol van mantelzorgers wordt met de verdere vergrĳzing steeds belangrĳker nu de inwoners zo lang mogelĳk zelfstandig thuis blĳven wonen. De groep geregistreerde mantelzorgers wordt steeds groter. Inzet op preventie door vroegtĳdige signalering is wat de mantelzorger nodig heeft om het vol te kunnen houden. We willen het aanbod mantelzorgondersteuning uitbreiden voor 13

specifieke doelgroepen (jonge, werkende, mannelĳke mantelzorgers en mantelzorgers met een andere culturele achtergrond). We zorgen ervoor dat de mantelzorger de weg naar ondersteuning kan vinden en geven mogelĳkheden op maat. De vergrĳzing, tekorten in de zorg en complexer wordende zorg, de toenemende mantelzorgtaken en grotere en meer diverse groep mantelzorgers maakt dat er structureel meer budget nodig is om tĳdig en de juiste ondersteuning te kunnen bieden. Vanwege het succes van de pilot respĳthulp, willen wĳ deze structureel uitbreiden. G3. Pilot ‘Waakvlam-medewerker’ Door de decentralisaties in de zorg wonen de meeste mensen die door psychische problemen minder zelfredzaam zĳn gewoon in de stad. Dat is een bewuste keuze. De meeste mensen met psychische kwetsbaarheid die in de wĳken wonen zĳn bĳ de gemeente bekend. Zĳ hebben een indicatie voor begeleiding thuis en/of dagbesteding of begeleid werk. Met hulp van deze begeleiding kunnen veel mensen zich zelf redden. Toch gaat het niet altĳd goed. Dat kan komen doordat zĳ geen hulp of zorg aanvaarden (“zorgmĳders”) of doordat zĳ bĳ afschaling van hulp in de problemen komen. Daarnaast zĳn er zorgen over mensen die na opname in een kliniek of verblĳf in een beschermde woonvorm zelfstandig gaan wonen. Deze mensen dreigen vaak tussen wal en schip te vallen en kunnen bovendien veel vragen van de draagkracht van buurtbewoners.

Belangrĳk doel van de waakvlam is het voorkomen van escalaties (zoals ernstige overlast, of uithuiszetting) en het bewaren van rust. Door het bereiken van zorgmĳders, een vinger aan de pols te houden bĳ kwetsbare bewoners (vooral na opname of uitstroom Beschermd Wonen), indien nodig de regie (tĳdelĳk) over te nemen en hulp op of af te schalen kan erger worden voorkomen. De Waakvlam heeft overzicht over het aantal en waar de mensen met psychische kwetsbaarheid in de wĳk zĳn. Hĳ betrekt de juiste instanties en bewaakt hun bĳdrage. Het gaat om een pilot van 2 jaar. G4. Wĳkontwikkeling Het college wil werk maken van het werk in de wĳken. In Wheermolen Oost gebeurt veel. De komende 10 a 15 jaar gaat de wĳk ‘op z’n kop’. Grootschalige woningrenovaties, sloop- en nieuwbouw, rioolvervanging en herinrichting maken, dat de leefbaarheid in de wĳk onder druk komt te staan. Dat vraagt om extra aandacht de komende jaren en extra investeringen. In de dynamiek van (sociale) kracht en kwetsbaarheid is het nodig om een stevige structuur neer te zetten van voorzieningen om bewoners te ondersteunen om er samen een goede buurt van te maken. Hiervoor moeten al bestaande initiatieven bestaanszekerheid krĳgen en nieuwe initiatieven worden gestimuleerd. Dit betreft een bedrag van € 170.000.

Het college wil ook een structurele subsidie mogelĳk maken voor de bestaande wĳkinlooplocaties Plantsoenstraat 17 en Gildeplein 70. Deze zĳn nu incidenteel gedekt in het budget van Clup Welzĳn. Daarnaast vraagt het college middelen voor de BOL locatie Riekstraat. Daar komt een maatschappelĳke ruimte voor het huidige kind- en tienercentrum terug. In de vastgestelde ontwikkeling BOL locatie Koggenland is een maatschappelĳke ruimte gepland voor wĳkinloop, wĳkagent, sociaal wĳkteam c.s. Ook daarvoor worden aan u structurele middelen gevraagd. De aanvraag voor de wĳkinlopen bedraagt € 120.000 structureel met € 10.000 extra in 2023 voor de inrichting van de 2 nieuwe maatschappelĳke ruimtes op de BOL locaties. Naast de wĳkinlopen is het voorstel te starten met de 2-jarige pilot ‘Thuisgekookt’. In Purmerend is een aantal zorginstellingen dat voor de omliggende woningen de maaltĳd kunnen verzorgen. Hier gaat het om het ’s middags brengen van de warme of koude maaltĳd die ’s avonds opgewarmd kan worden door medewerkers of vrĳwilligers van het verzorgingshuis. Niet alle wĳken/ straten in Purmerend hebben de mogelĳkheid om gebruik te maken van het aanbod van de 14

verzorgingshuizen; deze zĳn aangewezen op commerciële aanbieders. In de pilot wordt dagelĳks (of zo vaak als gewenst) een warme maaltĳd gebracht door een buurtbewoner. Deze maaltĳd is vers gemaakt door iemand die dit graag doet voor een ander. Hierdoor ontstaat een contact tussen wĳkbewoners die zeer waardevol kan zĳn. Ondersteuning vanuit Thuisgekookt kan ondersteunend zĳn voor mensen zonder netwerk, ontlasten van mantelzorgers en vanuit de zorg waarbĳ de buurtbewoner veelal kan ondersteunen bĳ het opwarmen (of warm aanleveren) van de maaltĳd. We investeren hiermee in het versterken van voorzieningen in het voorliggende veld. Gevraagd budget voor de pilot is € 26.000 in 2023 en € 27.000 in 2024. G5. Verbetering toegankelĳkheid Om het belang en de aandacht voor een goede algehele toegankelĳkheid te vergroten, is het voorstel om een bewustwordingscampagne in te zetten op het thema toegankelĳkheid in meest brede zin. Hiermee dient toegankelĳkheid bĳ zowel de gemeentelĳke organisatie als de maatschappelĳke netwerkorganisaties en de samenleving buiten de aandacht te krĳgen die het verdient. De aanvraag is gebaseerd op activiteiten voor een driejarige campagne. Daarnaast is het voorstel om tegelĳkertĳd diverse incidentele investeringen te doen om een goede algehele toegankelĳkheid te vergroten.

Deze investeringen zĳn beschreven in de Toegankelĳkheidsagenda en behandeld in de Commissie Maatschappelĳk van 20 juni 2022. Het betreft investeringen in digitale toegankelĳkheid, onderzoek inritten en gidslĳnen, vastgoed, haltetoegankelĳkheid en verkiezingen. Tenslotte wordt een budget aangevraagd om ervoor te zorgen dat mensen met een visuele beperking voortaan tĳdens verkiezingen de faciliteiten hebben om zelfstandig te kunnen stemmen. G6. Economische visie Als Nederland, en dus ook Purmerend, staan we voor een aantal transitieopgaven waar we de aankomende tĳd flink op moeten investeren. Alle sectoren en verdienmodellen hebben te maken met digitalisering, de circulaire economie en de energietransitie. We hebben als Purmerend met onze maakindustrie, onze agrarische sector en ons IT-cluster de uitgangspositie om de transitie bĳ te blĳven en misschien om daarin ( op onderdelen) voorop te lopen. Innovatie vraagt om nieuw en jong talent. Talent moeten we binnen onze gemeente/regio behouden. Ondernemen in een economie en samenleving die snel verandert, vraagt bovenal om (regionale) samenwerking, creativiteit, nieuwsgierigheid, en de gelegenheid om (bĳ) te leren. Dit is een basisvoorwaarde voor innovatie, duurzame economische ontwikkeling en een toekomstbestendig ondernemersklimaat.

De onzekerheid over welke invloed Corona gaat hebben de aankomende tĳd in ons leven en op onze economie, de arbeidsmarkttekorten die structureel van aard gaan worden en vragen om keuzes, de impact van de oorlog (eventuele energiestop) die doorsĳpelt in hogere (grondstof) prĳzen en de geopolitieke verhoudingen die een grote bedreiging vormen van onze economie. Ook in Purmerend zien we dat deze mondiale ontwikkelingen effect hebben op onze lokale economie. We kunnen niet alles als lokale overheid oplossen maar wel ervoor zorgen dat we samen met ondernemers en het maatschappelĳke middenveld kunnen signaleren, stimuleren en ondersteunen waar mogelĳk. Als we bĳvoorbeeld kĳken naar de krapte op de arbeidsmarkt waarbĳ het steeds moeilĳker is om geschikt en goed geschoold personeel te vinden. We zien dit in alle branches maar met name in de horeca-, ICT en techniek en de zorgsector waar we vacatures niet altĳd ingevuld krĳgen. Het is cruciaal dat er ingezet wordt op een goede aansluiting tussen de arbeidsmarkt (bedrĳven) en het onderwĳs zodat jong talent hier kan worden opgeleid en kennis lokaal wordt behouden en ingezet. Dit is nodig voor een gezonde lokale toekomstbestendige arbeidsmarkt waarmee we 15

zorgen voor een betere binding van onze inwoners met Purmerend zodat zĳ hier kunnen wonen, werken en recreëren. In 2020 is het integraal economisch perspectief en ambitie vertaald in de ‘Economische Visie Beemster + Purmerend #datwerkt!’. Deze visie voor de nieuwe gemeente is door de raad in maart 2021 vastgesteld. De visie wordt tweejaarlĳks vertaald naar een uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma 2023-2024 bestaat deels uit een voortzetting en doorontwikkeling van het bestaande uitvoeringsprogramma (2021-2022) en deels uit de ambities uit het coalitieakkoord “Samen op koers” 2022-2026. Het programma 2023-2024 is opgebouwd langs 4 thema’s, de zogenoemde pĳlers: 1. Agrarisch & Werelderfgoed Beemster 2. Stimulering arbeidsmarkt, (tech) onderwĳs & campusontwikkeling 3. Centrumontwikkeling en programma Binnenstad en voorzieningen in de stad 4. Circulaire economie & bedrĳventerreinen Binnen programma 9: economie is geen structureel budget geraamd voor het uitvoeringsprogramma Economische Visie Beemster+ Purmerend. Om in te kunnen spelen op economische ontwikkelingen wordt tweejaarlĳks een uitvoeringsprogramma opgesteld met thema’s, onderwerpen en acties. Jaarlĳks wordt incidenteel budget geraamd in de begroting om stappen te maken in de verwezenlĳking van de ambities zoals gesteld in de economische visie. G7.

Verbeteren verkeersveiligheid en openbaar vervoer Ter uitvoering van een motie die is aangenomen bĳ de behandeling van de programmabegroting 2021 is ten behoeve van de verbetering van de verkeersveiligheid in de Purmer Noord onderzocht of in het kader van groot onderhoud de verkeersveiligheid op de Grotenhuysweg en de Van Osweg vergroot kan worden. Om uitvoering te geven aan deze motie is een verkeersveiligheidsonderzoek in de Purmer Noord uitgevoerd in samenhang met een uitgebreide enquête onder de bewoners. Vanuit dit onderzoek, en de ca. 1.800 bewoners die de enquete hebben ingevuld, komen er diverse verkeerskundige knelpunten naar voren op de Grotenhuysweg en de Van Osweg die bĳ het groot onderhoud van het wegtracé aangepakt zouden moeten worden. De gemeenteraad is reeds geïnformeerd in een raadspresentatie in maart 2022. De maatregelen betreffen het aanpassen van het kruispunt Grotenhuysweg-Purmerenderweg en het kruispunt Van OswegEdisonweg en Overlanderstraat en de diverse oversteekplaatsen voor het langzaam verkeer om de verkeersveiligheid te verbeteren. De komende periode worden deze maatregelen nader uitgewerkt in samenhang met het groot onderhoud aan de rĳweg. In 2021 is er een onderzoek gepubliceerd naar de toekomstbestendigheid van de Hoogwaardig Openbaar Vervoerverbinding tussen Amsterdam - Purmerend en Amsterdam - Zaanstad.

Voor Purmerend is de uitkomst daarvan dat er in de nabĳe toekomst geen noodzaak is over te gaan op een systeemsprong in het openbaar vervoer tussen Amsterdam en Purmerend. Het is niet nodig een lightrail- of metroverbinding aan te leggen. Dit komt voornamelĳk door aanpassingen bĳ het kruispunt het Schouw en de aangelegde vrĳliggende busbaan langs het Noordhollandsch Kanaal. Conclusie is wel dat binnen Purmerend knelpunten ontstaan, rekening houdend met de woningbouwambitie (plancapaciteit 12.000 woningen) en een maximale variant (bouw 20.000 woningen). De Vervoerregio Amsterdam en de gemeente Purmerend hebben afgesproken een vervolgonderzoek op te starten naar de toekomstbestendigheid van het HOV-busvervoer binnen Purmerend. Voor woongebied Purmer Noord is dit onderzoek zoals gemeld reeds uitgevoerd. Om een dergelĳke verkeersveiligheidsonderzoek ook voor de overige woongebieden in de gemeente

Purmerend uit te voeren is er structureel onderzoeksbudget en capaciteit nodig. Het streven is om per jaar een woonwĳk te onderzoeken op het gebied van de verkeersveiligheid. G8. Pilot Fonds urgente maatregelen Purmerend groeit. Binnenstedelĳk, maar ook in de verschillende wĳken worden de komende jaren veel woningen toegevoegd. Nieuwe én bestaande inwoners moeten op een veilige en comfortabele manier gebruik kunnen maken van de diverse infrastructuur en naar hun bestemmingen kunnen reizen. Doordat we van buiten naar binnen werken, komen er veel initiatieven uit de samenleving met betrekking tot deze opgave en mobiliteit. Vaak zĳn dit vragen over veiligheid, of parkeersituaties. Vaak zĳn de vragen begrĳpelĳk en soms maakt een signaal uit de samenleving ingrĳpen nodig. Dat is niet altĳd te voorzien en om hier wel snel op te kunnen anticiperen, is het voorstel om een begrotingspost “urgente maatregelen” in te voeren, waardoor we snel een situatie kunnen verbeteren op het gebied van verkeer(veiligheid) en parkeren als het om een minder complexe oplossing gaat, bĳvoorbeeld het maken van een drempel of creëren van een oversteekplaats. Het is een pilot voor 1 jaar. G9. + G10. Groei van de stad: Landschap, Stedenbouw, Verkeer + Groei van de stad: Communicatie, JVZ en HRM Purmerend groeit en daarmee ook de opgave van de organisatie.

In beeld is gebracht wat er nodig is om de opgave handen en voeten te geven op de manier die past bĳ wat er nodig is voor de inwoner, groep, vereniging, bedrĳf of instelling. Daarom ontvangt u voor 2023 een voorstel voor onderdelen naast de groeiknelpunten die leiden tot problemen in de primaire bedrĳfsvoering (zie F4) ook een voorstel voor uitbreiding bĳ een aantal disciplines waar de werkdruk zeer hoog is. (1) Dit betreft ten eerste Communicatie (extra technische capaciteit digitale communicatie, projectwebsites en participatietools), JZV (verdubbeling bezwaren door ruimtelĳk en maatschappelĳke ontwikkelingen en daardoor besluiten waar inwoners op kunnen reageren) en P&O (wervingsvraagstukken: de laatste vĳf jaar is het aantal vacatures toegenomen van 60 naar meer dan 120 per jaar). (2) Dit betreft ten tweede de capaciteit Landschap, Stedenbouw en verkeer .De groei van de stad betekent een intensiever gebruik van alle voorzieningen en de openbare ruimte. De bereikbaarheid van de stad en parkeren vormt hier een belangrĳk onderwerp in. Uitbreiding van de formatie is nodig voor het beoordelen en toetsen van kleinere initiatieven en inbreidingen op verkeerskundige aspecten zoals verkeersveiligheid, bereikbaarheid, parkeren. Bovendien is gezien de toenemende druk op de openbare ruimte uitbreiding van het betaald parkeren nodig. Voor Verkeer is extra capaciteit (2 fte) essentieel.

Het belang voor het integrale ontwerpen voor de openbare ruimte zal vanwege de beheer,- en ontwikkelprojecten structureel toenemen. Voor landschappelĳke opgaven is extra capaciteit (1 fte) essentieel. 3. Investeringsagenda (H) Voor de uitvoering van de investeringsagenda legt het college graag de volgende voorstellen aan u voor:

(Bedragen x € 1.000)

Inv.

1. Buitenbad Leeghwaterbad (exploitatieresultaat)

6.000

-175

2. Parkenplan Park De Noord

3.879

-11

-50

-239

-238

3. Parkenplan Kooimanpark

1.792

-7

-24

-115

4. Fietsnetwerk 2023 en 2024

638

-45

-80

-32

5. Reservering actualisering IHP

-275

-335

-375

6. Investeringsagenda vanaf 2024 (stelpost)

-925

-1.850

12.309

-63

-430

-1.822

-2.784

H. Investeringsagenda. *excl. investeringen IBOR (F1.d)

2023

2024

2025

2026

H1. Buitenbad Leeghwaterbad Vorige zomer is een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar de mogelĳke uitbreiding van het Leeghwaterbad. Directe aanleidingen voor deze studie waren het capaciteitsgebrek van het huidige bad en de te verwachten groei van de gemeente Purmerend. De resultaten van deze studie zĳn gedeeld met de raad. De conclusie van de studie is duidelĳk. De gemeente is het meest gebaat bĳ een uitbreiding van het Leeghwaterbad uitgebreid met een hybride bassin (geschikt voor binnen en buiten zwemmen) van 6 banen breed en 25 meter lengte. Nadere uitwerking van dit scenario, de uitbreiding van de horeca en het versterken van de relatie tussen het zwembad en het park zĳn nodig en in voorbereiding. De resultaten hiervan worden u nog aangeboden, maar de uitbreiding legt het college als belangrĳke investering aan u voor om op te nemen in de begroting. Het krediet is vanwege de marktontwikkelingen verhoogd naar € 6 miljoen en het budgettair kader voor het exploitatieresultaat is gesteld op € 175.000. H2. + H3. Parkenplan Park De Noord + Parkenplan Kooimanpark Op 30 juni 2021 heeft de gemeenteraad het ‘Parkenplan Purmerend 2021-2040’ als richtinggevend kader vastgesteld. Dit Parkenplan biedt kaders en uitgangspunten hoe we met ieder park om willen gaan om tot een opwaardering van elk park te komen.

Na opwaardering het park op A-niveau onderhouden is een belangrĳk kader om een kwalitatief goede park te behouden. Als financieel richtinggevend kader voor het Parkenplan is er een business case opgesteld. In deze business case zĳn de investeringskosten, beheerkosten en mogelĳke dekkingsbronnen opgenomen. De ‘Business case Parkenplan 2021-2040’ is in april 2022 door de gemeenteraad vastgesteld als financieel richtinggevend kader voor opwaardering van de parken. Ter besluitvorming voor uitvoering liggen twee parken: Park De Noord en Kooimanmarkt. Het Kooimanpark is het eerste park dat wordt aangepakt. De raad heeft het definitief ontwerp reeds vastgesteld en in 2022 een voorbereidingskrediet versterkt. Het definitief ontwerp van Park De Noord zal in februari aan de gemeenteraad ter vaststelling worden aangeboden. De kredieten van beide parken zĳn ten opzichte van de business case verhoogd met 15% vanwege prĳsstĳgingen. De lasten van de parken zĳn de kapitaallasten en de verhoging van de beheerlasten naar A niveau. In de business case houden we rekening met bĳdragen kostenverhaal. Op dit moment zit er nog geen saldo in die voorzieningen. Om die reden vragen we nu de bruto kapitaallasten aan, die zĳn daardoor hoger dan in de business case.

Het beeld is dat als de bedragen later binnenkomen (er is al wel gecontracteerd) dat we deze gaan inzetten danwel voor de andere parken gebruiken.

H4. Fietsnetwerk 2023 en 2024 Om een leefbare en aantrekkelĳke stad te creëren zĳn er doorlopend verbeteringen nodig om de kwaliteit en verkeersveiligheid van het fietsnetwerk en de bĳbehorende stallingsmogelĳkheden te verbeteren. Door de woningbouwopgave en daarbĳ de noodzakelĳk verdichting van het stedelĳk gebied is de fietskwaliteit (en voetganger) van groot belang in de mobiliteitsvraag die deze opgave met zich meebrengt. Hierbĳ rekening houdend met de aangepaste parkeeropgave voor het autoparkeren waarbĳ duurzame alternatieven (waaronder de fiets) van hoge kwaliteit en voldoende verkeersveilig moeten zĳn. Hieronder vallen de doorgaand fietstracé's, zoals de Herengracht in het verlengde van de Julianastraat en de parallelstructuur van de Achterdĳk, waar noodzakelĳk onderhoud en verbetering van de kwaliteit en verkeersveiligheid nodig zĳn. Aanvullend zien we diverse vraagstukken rond verkeersveiligheid en bereikbaarheid bĳ de schoolvoorzieningen in Purmerend op ons afkomen. Voor die verbeteringen wordt voor 2 jaar krediet aangevraagd. H5. Reservering actualisering IHP Bĳ de behandeling van de Kadernota is door het college toegezegd dat het IHP cĳfermatig wordt geactualiseerd op zaken als ambtelĳke kosten, tĳdelĳke huisvesting, locatie aspecten en leerlingprognoses. Het was te vroeg voor de opstelling van de begroting om deze actualisatie mee te nemen.

Om die reden is een stelpost meegenomen voor de uitkomsten van deze actualisatie. H6. Investeringsagenda vanaf 2024 (stelpost) Zoals gezegd is de investeringsagenda nog in bewerking. De hiervoor genoemde investeringen in het zwembad, de parken en het fietsnetwerk zĳn concreet genoeg om nu reeds aan de raad te kunnen voorleggen. Op basis van de concept investeringsagenda en de inschatting van de uitvoeringscapaciteit is een stelpost berekend voor het toekomstig programma.

Leeswĳzer

De programma's De programma’s zĳn als volgt opgebouwd: Visie Op hoofdlĳnen aangegeven waarom we doen wat we doen, en waarom we dat nu doen. Doelen en activiteiten Op hoofdlĳnen aangegeven hoe we uitvoering geven aan onze visie. Wat gaan we doen en wat willen we hiermee bereiken? In deze paragraaf wordt het gewenste maatschappelĳke effect aangegeven dat de gemeente wil bereiken. De gemeente heeft daar niet als enige invloed op. De gewenste maatschappelĳke effecten geven sturing aan het gemeentelĳk handelen. Daarnaast wordt aangegeven wat de belangrĳkste of opvallendste zaken zĳn die de gemeente gaat doen om het doel te bereiken. Wat mag het kosten Per programma wordt kort toegelicht welke financiële ontwikkeling er is ten opzichte van de bĳgestelde begroting 2022 (stand Kadernota 2023). In de tabellen kunnen afrondingsverschillen zichtbaar zĳn tussen de som van de afzonderlĳke producten en het gehele programma. Ontwikkelingen groter dan € 100.000 worden toegelicht, met dien verstande dat het van belang kan zĳn ook kleinere ontwikkelingen toe te lichten. Naast de ontwikkeling van de exploitatie wordt het gebruik van bĳ het programma horende reserves toegelicht en een overzicht gegeven van de incidentele baten en lasten. In de financiële overzichten vindt u een totaaloverzicht van de baten en lasten, reserves en voorzieningen en de investeringen.

Indien er sprake is van nieuw beleid uit het coalitieakkoord dan is dit expliciet in de tabel vermeld.

Financiële overzichten De financiële overzichten bestaan uit: Algemene dekkingsmiddelen In de algemene dekkingsmiddelen staan de algemene baten en lasten van de gemeentebegroting. Dat zĳn de belastingen, opbrengst uit het gemeentefonds, rentebaten en -lasten, deelnemingen, stelposten die nog niet zĳn verwerkt in de programma's en ruimte voor nieuw beleid. Overzicht overhead In dit onderdeel zĳn alle kosten van het management en de ondersteunende functies samengebracht. Hierbĳ is de notitie Overhead van de Commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) leidend geweest. Alleen de direct toerekenbare kosten zĳn nog onderdeel van de programma's. Heffing vennootschapsbelasting en onvoorzien In dit onderdeel is de heffing voor de vennootschapsbelasting en de post onvoorzien opgenomen.

Het financieel resultaat In het financieel resultaat staat een totaaloverzicht van de baten en lasten van de programma's en de algemene dekkingsmiddelen, de overhead, de post onvoorzien en de heffing vennootschapsbelasting: het zogenaamde resultaat voor en na bestemming. Ontwikkeling en toelichting verloop vrĳe ruimte 2023-2026 In dit overzicht zĳn de financiële ontwikkelingen sinds de begrotingsbĳstelling 2022 opgesomd en kort toegelicht. Deze is verdeeld naar onvermĳdelĳke ontwikkelingen en nieuw beleid/keuzes. De essentiële keuzes zĳn na besluitvorming van de Kadernota al verwerkt in de cĳfers van de programma’s. Overzicht baten en lasten per programma en beleidsveld Dit overzicht geeft per programma een opsomming van de beleidsvelden en de raming van de baten en de lasten voor de jaarschĳf 2023-2026. Het zorgt voor een compleet beeld en is bedoeld als achterliggende toelichting. Investeringsoverzichten In het investeringsoverzicht staan alle lopende, vervangings-, en toekomstige investeringen. Voor de voorgenomen investeringen wordt te zĳner tĳd een krediet aan de raad gevraagd. Overzicht reserves en voorzieningen Dit overzicht bevat het totaal van de reserves en voorzieningen en het gebruik hiervan in 2023 en volgende jaren. Het overzicht wordt gevolgd door een korte toelichting per reserve en voorziening.

Paragrafen De paragrafen presenteren een aantal verplichte overzichten op onderwerpen waarmee een beter inzicht wordt verkregen op zaken die aan de begroting ten grondslag liggen.

Overige overzichten De overige overzichten zĳn opgenomen ter onderbouwing en uitvoering van de begroting. Dit betreft: Subsidies Jaarlĳks bĳ de begroting is een overzicht gevoegd waarin de verleende subsidies en andere vormen van financiële ondersteuning aan externe partĳen staan vermeld. Dit is verdeeld in subcategorieën en met vermelding van eventueel daaraan gekoppelde plafonds. Financiële kaders en uitgangspunten begroting 2023-2026 In dit overzicht wordt beschreven welke uitgangspunten zĳn gehanteerd voor loon- en prĳsstĳgingen en volgens welke weging is bepaald of een ontwikkeling onvermĳdelĳk is. In de begroting moet worden opgenomen of er sprake is van een keuzemogelĳkheid voor de gemeenteraad.

Beleidsindicatoren Dit overzicht bevat een lĳst van indicatoren met daarin opgenomen de naam van de indicator, de eenheid en de bron. Het geheel is gerangschikt naar programmaniveau. Deze informatie voor de indicatoren is voor alle gemeenten beschikbaar en toegankelĳk via de website www.waarstaatjegemeente.nl. De beleidsindicatoren ontvangt de gemeenten van externe partĳen waaronder het CBS. Als gevolg hiervan kan de gemeente de cĳfers niet actualiseren. Taakvelden per programma Dit onderdeel bevat de baten en lasten per taakveld en het verdelingsprincipe van de taakvelden over de programma's. Samenstelling van het Bestuur Hier vindt u de beschrĳving van de portefeuilleverdeling van de collegeleden.

De programma's

Programma 1

Publieksdiensten Portefeuillehouders: C. Lageveen, T. Kroese en D. Bĳl

Visie Bĳ onze dienstverlening staat het belang van onze inwoners en ondernemers op de eerste plaats en gemak centraal. Binnen de geldende wet- en regelgeving leveren wĳ maatwerk. Dit gebeurt steeds meer digitaal en op afspraak. Wĳ werken aan een hoge klanttevredenheid. Als de Omgevingswet in werking treedt dan voldoen we aan de (minimale acties) van de VNG. Inmiddels is ook de Eerste Kamer akkoord met inwerkingtreding van de wet op 1 januari 2023, (met het aannemen van de motie Rietkerk) al is het met een slag om de arm voor het geval de automatisering (Digitaal Stelsel Omgevingswet) nog niet op orde is. Naast voldoen aan de minimale acties zoeken we naar een Purmerendse invulling van de besluiten en instrumenten, om het nog beter te doen voor onze stad en dorpen.

Doelen en activiteiten Een gemeente die werkt voor haar inwoners en ondernemers, betekent een goede (digitale) dienstverlening en een snelle, professionele en zorgvuldige afhandeling van vragen, aanvragen en (terugkoppeling van) meldingen. De informatie op de website moet voor iedereen goed vindbaar en toegankelĳk zĳn. Inwoners die minder digitaal zĳn, worden geholpen bĳ hun vragen. Daarom blĳven loketten en telefoon voor persoonlĳk contact uiteraard volledig open. Ook staat de bescherming van privacy hoog in het vaandel. Burgers, medewerkers en overige betrokkenen kunnen erop vertrouwen dat we zorgvuldig met hun persoonsgegevens omgaan.

Wat gaan we doen en wat willen we hiermee bereiken? Vergunningverlening We houden toezicht op verleende vergunningen voor een prettige leefbare en veilige leefomgeving en proberen te beperken van overlast. • Het onttrekken, samenvoegen of omzetten van woonruimte toetsen we aan de Huisvestingsverordening. • De processen m.b.t. vergunningverlening op de nieuwe wetgeving aanpassen. Vergunningaanvragen worden kwalitatief getoetst en tĳdig afgehandeld conform de eisen en de geest van de Omgevingswet. • Het in 2021 aangeschafte workflowsysteem (RX Mission) verder gereedmaken voor de productiefase in 2023*. Omgevingsplan Voldoen aan de eisen uit de Omgevingswet en stapsgewĳs toewerken naar het definitieve omgevingsplan voor Purmerend. • Vaststellen eerste omgevingsplanwĳziging voor deelgebied Wheermolen-Oost* Omgevingsplanwĳzigingen voorbereiden richting het gemeentedekkende omgevingsplan in 2030. • Tĳdens de transitieperiode richting het gemeentedekkende omgevingsplan regisseren we daar waar nodig omgevingsplanwĳzigingen*. • De in 2021 aangeschafte plansoftware RxBase voor het wĳzigen en publiceren van het omgevingsplan verder gereedmaken voor de productiefase in 2023. Omgevingswet Algemeen Samen met initiatiefnemers en bewoners vormgeven aan de Purmerendse invulling van de Omgevingswet.

• Gebruiken van de uitgangspunten voor het participatiebeleid bĳ (gemeentelĳke) initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving. • Evaluatie van de werkwĳze in het kader van de Omgevingswet (adviesrecht, delegatiebesluit en nota van uitgangspunten Purmerendse Participatie) * • Constante monitoring van de nieuwe werkwĳze en het werken met de Omgevingswet en bĳsturen indien nodig. * = deze activiteiten zĳn afhankelĳk van het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet. Alle voorbereidingen lopen door.

Burgerzaken, Document-/informatiebeheer en Klantcontactcentrum Toename gebruiksgemak, professionalisering van het team en verbetering van de dienstverlening voor burgers. • We streven er bĳ team Burgerzaken naar dat er meer digitaal wordt afgenomen, waar dit makkelĳk/mogelĳk is voor de burger. Burgerzaken heeft reeds een aantal E-diensten en we gaan die komende jaren verder uitbreiden. • Verder ontwikkelen team Burgerzaken. Onderzoeken wat verdere digitalisering voor effect heeft op het werk van het team. Gaat het veranderen, wordt het werk meer of minder etc. Wat betekent dit voor het team? Inzetten op opleiding en verandering van taken waar nodig. • Inzetten van ‘de klantreis’ om voor bepaalde (digitale) producten te onderzoeken of deze op de juiste manier worden ingezet/uitgevoerd, dan wel waar eventuele verbeterpunten liggen. • Informatie uit eigen beweging openbaar en digitaal toegankelĳk maken, in ieder geval voor beleid en op termĳn (binnen 8 jaar) voor 11 categorieën informatie. Dit is een actiepunt behorend bĳ de uitvoering van de Wet open overheid. • Voortgang digitaliseren onder andere door het inrichten van een organisatiebrede scanstraat. Informatie wordt makkelĳker toegankelĳk. • Ontwikkeling van het team KCC in professionele dienstverlening.

De toenemende complexiteit van vragen en verzoeken van inwoners professioneel en optimaal dienstverlenend het hoofd bieden. • Informatie-uitwisseling tussen KCC en alle andere teams intensiveren. Inwoner zoveel mogelĳk adequaat antwoorden zonder doorverbinden/terugbelverzoek. • In 2022 toetsen we de nieuwe website purmerend.nl op toegankelĳkheid, om te bepalen of de gemeente voldoet aan de wettelĳke verplichtingen. Dat doen we via een quick scan gevolgd door een complete audit. Vervolgens gebruiken we de resultaten om de digitale omgeving toegankelĳker te maken. • De basis van purmerend.nl was op de fusiedatum gereed. In 2022/2023 worden diverse losse projectwebsites overgebracht onder de hoofdwebsite purmerend.nl. Verhoging efficiency en vindbaarheid. • Investeren in schrĳftrainingen Duidelĳke Taal. Teksten begrĳpelĳker en toegankelĳker maken. Belangrĳk om te weten Omgevingswet Purmerend heeft ervoor gekozen om te voldoen aan de minimale acties voor implementatie zoals geformuleerd door de VNG, zodat we op tĳd klaar zĳn voor de inwerkingtreding van de wet. Alle acties daarvoor zĳn gestart of in voorbereiding. Tegelĳkertĳd gebruiken we de ruimte die de Omgevingswet biedt voor een Purmerendse invulling.

Uitdaging is om deze grote stelselherziening op een goed voorbereide manier te managen, actuele ontwikkelingen niet onnodig te (laten) stagneren en de dienstverlening te continueren. Het implementeren van de Omgevingswet is een proces dat niet stopt na inwerkingtreding en zal de komende jaren doorlopen. We zorgen dat we klaar zĳn wanneer de wet van kracht wordt. Jaarlĳks zal bĳ de Kadernota de benodigde dekking aangevraagd worden voor het daaropvolgende jaar. Het omgevingsplan is opgenomen in paragraaf ‘Weerstandvermogen en risicobeheersing’ van deze begroting. Omgevingsvergunningen De Omgevingswet vraagt voor vergunningaanvragen een nieuwe manier van werken. Als de wet van kracht wordt is de standaardtermĳn voor vergunningen (ook de complexe) acht weken. In 27

2023 werken we verder aan het uitvoeren en aanpassen van de nieuwe werkprocessen m.b.t. vergunningverlening. We werken met de Omgevings- en programmeertafel waar we integraal tĳdens het vooroverleg initiatieven bespreken met relevante vakdisciplines. Verder ondersteunen we initiatiefnemers met participatie bĳ vergunningaanvragen met een handreiking en advies. Met inwerkingtreding wordt ook het besluit over het adviesrecht van de raad van kracht. Vanaf dat moment gaan sommige (complexe) aanvragen die afwĳken van het Omgevingsplan (BOPA) voor een advies richting de raad. Dit jaar wordt een werkproces opgesteld die we in 2023 verder uitvoeren. Omgevingsplan Met inwerkingtreding van de Omgevingswet ontstaat van rechtswege het tĳdelĳk omgevingsplan. In 2023 wordt het eerste omgevingsplan voor de gemeente Purmerend voorgelegd aan de gemeenteraad voor het deelgebied Wheermolen-Oost. Tot 2030 loopt de transitieperiode om het tĳdelĳke omgevingsplan stapsgewĳs naar eigen inzicht om te vormen richting het definitieve omgevingsplan. Dat doen we door het eerste ‘deel’ van het omgevingsplan voor Wheermolen-Oost constant te wĳzigen en aan te vullen met nieuwe gebieden. We stellen daarvoor dit jaar een plan van aanpak (de zogenaamde transitiestrategie) op.

In 2023 oefenen we met de door de gemeenteraad genomen besluiten over het adviesrecht en uitgangspunten voor participatie bĳ vergunningaanvragen om in 2024 te kunnen evalueren. Wet Open Overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden ter vervanging van de Wet openbaarheid van bestuur. De Woo markeert een nieuwe fase voor de transparantie van de overheid: digitale informatie die op orde, openbaar en vindbaar is. Openbaar, omdat de samenleving het recht heeft op onze informatie. Op orde, omdat onze documenten goed opgeslagen en gearchiveerd moeten zĳn, zodat we dit op de juiste manier naar buiten kunnen brengen. En vindbaar, zodat de informatie díe we openbaar maken, toegankelĳk en goed te vinden is door inwoners en geïnteresseerden. Digitale dienstverlening: Informatievoorziening en digitaal documentbeheer op orde. Inwoners en ondernemers willen in toenemende mate op digitale wĳze zaken doen met de gemeente of informatie digitaal ontvangen. Dit stelt eisen aan de wĳze waarop we data en informatie opslaan; immers informatie die van blĳvende waarde is moet duurzaam digitaal worden bewaard en voor de inwoners in een verre toekomst ontsloten kunnen worden. Het komt erop aan hoe we aan de voorkant werkprocessen kunnen inrichten en automatiseren (archiving by design) en of de applicaties voldoen aan de eisen van duurzame toegankelĳkheid.

In 2023 gaan we door met digitaliseren van o.a. bouwdossiers en werken we alleen nog maar vanuit een digitaal origineel. Dat levert een belangrĳke bĳdrage aan wat de wet open overheid, de wet digitale toegankelĳkheid en de Omgevingswet voor burgers beoogt: pro-actief beleid op openbare digitale toegankelĳkheid van informatie voor onze burgers. Digitale toegankelĳkheid purmerend.nl Een grote groep mensen heeft een beperking. Denk daarbĳ aan mensen die blind of slechtziend zĳn of kleurenblind; doof of slechthorend; motorisch beperkt of zwakbegaafd; autistisch; laaggeletterd. Bĳ de gemeente Purmerend willen we dat iedereen dezelfde (digitale) informatie tot zich kan nemen. Een beperking zou hierbĳ geen belemmering moeten zĳn. Daarom committeert de 28

gemeente Purmerend zich aan de digitale toegankelĳkheidsnorm WCAG 2.1 AA. Dit vraagt een andere manier van denken én werken. Eind 2021 is de nieuwe website purmerend.nl live gegaan in de nieuw ontwikkelde huisstĳl. De nieuwe huisstĳl voldoet aan de toegankelĳkheidseisen: juiste lettertype, regelafstand en (kleur)contrast en de website is gebouwd volgens de WCAG 2.1 AA. We voer(d)en gesprekken met ervaringsdeskundigen over het ontwerp en de werking van de website. Duurzaamheid Met ingang van 1 januari 2021 gelden voor nieuwbouw strengere energieprestatie-eisen. Wet elektronische publicaties De verplichting voor bestuursorganen om voorgenomen besluiten digitaal ter inzage te leggen, uit de Wet elektronische publicaties, is voorlopig uitgesteld. Dat geeft bestuursorganen gelegenheid om meer ervaring hiermee op te doen. Naar verwachting geldt de verplichting per 1 januari 2023. Landelĳke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) Het wetsvoorstel voor de Landelĳke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) is aangenomen. Het doel van de aanpak is om de juistheid van de adresgegevens in de Basisregistratie Personen (BRP) te verbeteren. We gaan onderzoeken hoe wĳ deze aanpak op de afdeling kunnen integreren. Daarbĳ zĳn de samenwerkingsverbanden en gegevensuitwisselingen binnen en buiten de gemeente zeer belangrĳk, en ook de vastlegging hiervan.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11822945/1