Document · PDF

B-najaarsnota-purmerend-2023

Gemeenteraad 30 november 2023, gemeente PurmerendBij agendapunt: Najaarsnota 202317.626 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Periode 1 januari - 30 september Periode 1 januari - 30 september

Najaarsnota 2023 Purmerend

Inhoudsopgave 1 Inleiding en algemeen beeld

2 Samenvatting en financieel resultaat

3 Ontwikkelingen Oekraïne

4 De Programma's

5 Financiële overzichten

5.1 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien en

VPB 5.2 Resultaatbestemming en reservemutaties

Bĳlage (structurele) effecten 2024-2027 Najaarsnota

1 Inleiding en algemeen beeld

Inleiding Dit is de Najaarsnota 2023. Met deze nota legt het college van B&W tussentĳds verantwoording af aan de raad over de vorderingen die zĳn gemaakt in het realiseren van de doelen zoals opgenomen in de programmabegroting 2023, en de inzet van middelen hiervoor. In deze Najaarsnota gaan we in op de stand van zaken per programma en welke afwĳkingen we verwachten voor 2023. Verder geven we inzicht in de stand van zaken van de uitvoering van belangrĳke zaken zoals de bouw van woningen, investeringsprojecten, de grondexploitaties, opvang vluchtelingen uit Oekraïne en de bedrĳfsvoering van de gemeente Purmerend.

Algemeen beeld Iedere dag werken we aan de verdere ontwikkeling van de leefomgeving van onze gemeente en het ondersteunen van bewoners daar waar dat nodig is. We ontwikkelen nieuw beleid en passen het bestaande aan als daar aanleiding toe is - waaronder bĳvoorbeeld de herĳking van het armoedebeleid en de concept-nota Jeugdzorg. We hebben het afgelopen jaar Oekraïense ontheemden opgevangen nu de oorlog in Oekraïne voortduurt en het nog enige tĳd kan duren voordat het land hersteld is. We werken ook verder aan de transities en opgaven in onze omgeving – waaronder onze woningbouwopgave, de beweging naar minder energieverbruik, en de ontwikkeling van onze bedrĳventerreinen en de binnenstad. We zien ontwikkelingen die vragen om onze inzet of gevolgen hebben voor onze gemeente. De toenemende bestaansonzekerheid vraagt om een versimpelde aanpak. De oplopende bouw- en rentekosten voor woningbouwontwikkelingen betekenen dat bouwprojecten minder makkelĳk tot uitvoering komen en we als gemeente in toenemende mate een rol hebben om deze projecten ten uitvoering te brengen. De veiligheidsincidenten hebben de omgang met onze jongeren en hun omstandigheden nieuwe aandacht gegeven. In onderstaande paragrafen zĳn een aantal van deze ontwikkelingen opgenomen. Bestaanszekerheid We zien dat bestaanszekerheid door onder andere de hoge inflatie van de afgelopen periode steeds meer onder druk staat.

Ook de ingewikkeldheid van alle regelingen draagt daar niet aan bĳ. De ongelĳkheid neemt in heel Nederland toe, en we zien dat die verschillen niet altĳd beperkt blĳven tot geld. Die gaan ook steeds vaker over arbeidscontracten, toegang tot het onderwĳs en zorg, en gezondheidsverschillen. Het is een landelĳk fenomeen dat ook speelt als onze gemeente. Als gemeentebestuur hebben we daarin een belangrĳke rol. Van alle overheidslagen staan we het dichtst bĳ onze inwoners en hebben meer zicht op wat er speelt – om van daaruit na te denken wat er nodig is voor ondersteuning. Daarom richten we ons de komende periode op het versterken van de positie van onze bewoners en er te zĳn voor iedereen die een steuntje kan gebruiken. We zoeken daarin bewust naar hoe iemand het beste geholpen is en niet waar iemand recht op heeft. Ondersteuning kan verschillende vormen aannemen en niet iedereen is met hetzelfde geholpen – maatwerk blĳft nodig. Met de herĳking van het armoedebeleid hebben we als organisatie een nieuwe stap gezet om onze aanpak aan te passen op wat er anno 2023 nodig is op het gebied van armoede en bestaanszekerheid. We blĳven binnen 4

het maatschappelĳk domein keihard werken om iedereen gelĳke kansen te bieden en een zetje te geven waar dat kan. Jeugdzorg In Purmerend zien we dat het met het overgrote deel van de kinderen in onze gemeente goed gaat – maar ook hier zien we moeilĳke gezinssituaties, langere wachtlĳsten en een grotere vraag naar de specialistische jeugdzorg. Ook de periode van corona waarin kinderen gedwongen thuis zĳn gebleven en een toename van het digitale pesten bieden moeilĳke situaties. Speciale aandacht gaat dit jaar uit naar een deel van de jeugdigen binnen onze gemeente, en specifiek voor die groep kinderen dat slachtoffer of dader is van de recente veiligheidsincidenten. De vaak jonge leeftĳd van de daders en slachtoffers valt daarbĳ op. Dat is onderdeel van een landelĳk fenomeen waarbĳ we zien dat er meer sprake is van geweld en meer noodzaak is tot het bieden van specialistische jeugdzorg. Met de concept-jeugdnota hebben we een eerste blik gegeven op wat we landelĳk en in onze gemeente zien gebeuren en wat we als gemeentebestuur daarin willen doen. We zetten daarbĳ de komende jaren in op preventie, normaliseren, eigen kracht en samenwerking. De daling van het gemiddeld aantal jeugdigen in de zorg zet zich door in 2023. Tot en met september 2023 zitten er 6% minder jeugdigen in de zorg ten opzichte van 2022. Dat komt mede door de inspanningen op het gebied van preventie.

Het gaat hierbĳ om het gebruiken van de kracht van het netwerk en de omgeving van een kind, zodat iedereen gezond en veilig kan opgroeien. Maar ook het klein houden van hobbels wanneer dat kan en er vroegtĳdig bĳ zĳn voordat er meer intensieve jeugdzorg nodig is. Ondanks deze inspanningen stĳgen de kosten van gespecialiseerde jeugdhulp met 12%. De stĳging in kosten komt doordat de duur, de complexiteit en de intensiteit van de zorg toeneemt. Kinderen blĳven langer in de zorg, de problematieken worden ingewikkelder en de behandelingen intensiever. Dat is zorgelĳk en heeft onze aandacht. Per saldo leidt de stĳging van de kosten tot een ruim hoger budget. Hierbĳ valt het volgende op te merken: • Bĳ duurzame zorg/niet duurzame zorg zien we een stĳging van de gemiddelde kosten in de prognose ten opzichte van 2022 van 20%, waarbĳ ook sprake is van een grote verschuiving van niet duurzame zorg naar duurzame zorg. Duurzame zorg is veel duurder. • Bĳ verblĳf zien we een stĳging van de totale gemiddelde kosten in de prognose ten opzichte van 2022 van 15%. • Bĳ landelĳke inkoop zien we een stĳging van de totale gemiddelde kosten in de prognose ten opzichte van 2022 van 87%. Het gaat hier in verhouding om een zeer klein aantal jeugdigen die zeer dure zorg afnemen.

• Het onderdeel maatwerkovereenkomsten zit op hetzelfde niveau als vorig jaar, maar daar is geen rekening mee gehouden in de begroting van 2023 omdat vorig jaar 2 jeugdigen hele dure zorg nodig hadden. Het beeld was dat dit incidenteel zou zĳn, maar dat is niet het geval. Het blĳkt meerjarig nodig te zĳn. Per saldo wordt er in deze Najaarsnota € 3,65 miljoen bĳgeraamd. Het college heeft in de begroting 2024 circa € 1 miljoen structureel bĳgeraamd. Voor het overige tekort is geen dekking in de begroting aanwezig. De Hervormingsagenda Jeugd en onze eigen Jeugdnota zĳn daarbĳ belangrĳke kaders.

Opvang ontheemden Zowel de asielcrisis als de oorlog in Oekraïne zĳn onverminderd actueel en urgent. Landelĳk is er voor asielzoekers en Oekraïense ontheemden een groot tekort aan beschikbare opvangplekken. Het Rĳk doet een groot beroep op gemeenten en Veiligheidsregio’s om deze groepen, maar ook minderjarige vluchtelingen en statushouders, van opvang en van huisvesting te voorzien. Wekelĳks ontvangt het college brieven vanuit het ministerie met de dringende roep om meer opvangplekken te realiseren. De verwachting is daarbĳ dat deze opgave de komende jaren blĳft vragen om samenwerking en inzet van onze organisatie en gemeenschap. In de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is gekozen om samen te werken op deze opgave. Onze omgeving Onze omgeving staat nooit stil en zeker de komende jaren niet. We hebben te maken met steeds schaarser wordende ruimte waarin allerlei ontwikkelingen een plek krĳgen: van wonen en parkeren tot duurzaamheid en groen. De Omgevingswet is in aantocht – een wet waarin de samenhang tussen mens en omgeving centraal staat. Ondanks dat we de nodige voorbereidingen hebben getroffen en goed voorbereid zĳn op de wet zal de Omgevingswet de komende jaren van invloed zĳn op de ontwikkelingen in onze omgeving.

Als gemeentebestuur staan we aan de lat om de gemeente voor te bereiden op de toekomst, de beweging naar minder energieverbruik en andere vormen van energie te begeleiden en de verschillende claims op de schaarse ruimte te wegen en de ruimtelĳke puzzel te blĳven leggen. Woningbouwambitie We zien dat de bouwkosten en de gestegen rente ertoe leiden dat bouwprojecten minder makkelĳk dan voorheen van de grond komen. Dat is een landelĳke ontwikkeling die ook in onze gemeente gevoeld en zichtbaar wordt. We hebben de koers ingeslagen een groot aantal woningen te bouwen in alle segmenten zodat het voor iedereen die dat wilt mogelĳk is om in Purmerend te wonen, te werken en te recreëren. Zodat jongeren hier een kans krĳgen op de woningmarkt en in Purmerend kunnen blĳven wonen, en dat ouderen een passend woonaanbod hebben waar zĳ ook gebruik kunnen maken van voorzieningen die nodig zĳn. Ondanks de grotere landelĳke trends die van invloed zĳn op onze lokale projecten hebben we de afgelopen maanden hard gewerkt aan onze woningbouwopgave. Op veel projecten zĳn we – samen met de corporaties en marktpartĳen – actief bezig om deze alsnog van de grond te krĳgen. Dat doen we door samen te kĳken waar we de projecten kunnen versnellen, subsidies aan te vragen voor de kosten en door middelen te gebruiken van de reserve woningbouwprogrammering (voor de sociale huur).

We zien dat deze aanpak inspanning vraagt maar wel haar vruchten afwerpt – en dat we daardoor in een onzekere en snel ontwikkelende markt kunnen blĳven werken aan de voortgang van onze woningbouwopgave. Stormschade Poly Op 5 juli 2023 waaide één van de zwaarste zomerstormen in 50 jaar over ons land, de storm ‘Poly’. Het gevolg van dergelĳke stormen is dit jaar in Purmerend duidelĳk zichtbaar geworden. Toen de storm gaandeweg de middag afnam is gestart met het ruimen en inventariseren van de schade. Met name alle doorgaande wegen vrĳmaken en zorgdragen dat alle calamiteitendiensten weer ongehinderd overal bĳ konden had eerste prioriteit.Binnen 24 uur was alles in Purmerend weer goed bereikbaar. Er is de afgelopen maanden hard gewerkt om de schade op te ruimen, maar er 6

is nog veel te doen. Niet omgewaaide maar scheefstaande bomen worden op veiligheid getoetst en mogelĳk alsnog verwĳderd. Dat is in aanvulling op het frezen van stobben, het verwĳderen van stronken en de lantaarnpalen, verkeersborden en het straatwerk herstellen daar waar dat nodig is. Als dat allemaal gedaan is kunnen we aan de slag met de herplanting van bomen. Het plan van herplanting moet nog nader worden uitgewerkt en alle herplanting zal in 2023 niet meer gerealiseerd worden. De gevolgen van de storm zullen dus nog een uitloop hebben naar 2024 en 2025. Gemeente en de arbeidsmarkt We hebben te maken met een krappe en ingewikkelde arbeidsmarkt. Er is meer durf om van baan te wisselen. In een krappe arbeidsmarkt is talent schaars en heeft een medewerker een sterke onderhandelingspositie. We zĳn om het talent en de kwaliteit aan onze gemeente te verbinden anders (op meerdere manieren) gaan werven, en onze wervingsuitingen hebben een professionelere look en prikkelende teksten gekregen. Dit heeft zich uitbetaald in een mooie instroom van nieuwe medewerkers ondanks de ingewikkelde arbeidsmarkt. We zien elk jaar een stĳging van het aantal vacatures. De gemeente groeit en daarmee ook onze organisatie. In 2022 zĳn er 119 vacatures gepubliceerd en daaruit hebben we 150 nieuwe medewerkers geworven. In oktober 2023 staat de teller al op 109 gepubliceerde vacatures.

Vooruitkĳkend naar eind van jaar is de verwachting dat het aantal vacatures nog flink zal stĳgen. Investeringsopgave Bĳ het opmaken van de Najaarsnota is circa € 26 miljoen aan investeringsuitgaven gedaan. Vorig jaar was dit nog € 15 miljoen. Het is een goede sprong voorwaarts. Desondanks blĳven de investeringen wel achter op de beoogde investeringsopgave van € 99 miljoen. Dit komt met name door onderbestedingen van begrote investeringen voor het integraal huisvestingsplan onderwĳs, binnen- en sportaccommodaties, verbouwing P3 en wegen / bruggen / riolering. We zien dit ook terug in de schuldontwikkeling. De geraamde financieringsbehoefte dit jaar betrof afgerond € 50 miljoen, maar tot op heden is er nog geen nieuwe langlopende lening afgesloten. De verwachting is dat er in november 2023 wel een langlopende lening zal worden aangetrokken. Het investeringsniveau ligt dus flink hoger dan vorig jaar, maar de projecten hebben te maken met schaarse interne capaciteit, ruimtelĳke procedures, de capaciteit van aannemers en schaarste van materiaal. Dit beïnvloedt het investeringstempo en daarmee de hoogte van de investeringsuitgaven. Gebiedsontwikkelingen De voortgang in de gebiedsontwikkelingen in 2023 kenmerkt zich door een toenemende mate van onzekerheid.

In de gebieden waar de gemeente actief grondbeleid voert, dus bouwkavels verkoopt, is te zien dat grondtransacties achterblĳven op de prognose. Ook verlopen onderhandelingen met marktpartĳen over de hoogte van grondprĳzen moeizaam. Dit is vooral te merken bĳ gronden die bestemd zĳn voor woningbouw. Bĳ de gronduitgifte in de Baanstee Noord is het voornaamste probleem de beperking op het elektriciteitsnetwerk. Nieuwe bedrĳven kunnen nog steeds geen aansluiting krĳgen. Liander verwacht het probleem tegen het einde van 2026 opgelost te hebben. Vorig jaar was al de inschatting dat er weinig kavels verkocht zouden worden. Deze verwachting lĳkt uit te komen. De grondexploitatie Baanstee-Noord is de belangrĳkste voedingsbron voor de bestemmingsreserve gronden. Door de achterblĳvende kavelverkoop geeft de grondexploitatie daardoor ook minder voeding aan de bestemmingsreserve gronden. De 7

bestemmingsreserve gronden is onder andere een belangrĳke dekkingsbron voor de plankosten van nieuwe gebiedsinitiatieven.

Resultaat op hoofdlĳnen In de Najaarsrapportage 2022 prognosticeerden wĳ nog een resultaat van € 12,1 miljoen. In de jaarrekening 2022 werd dit zelfs € 20,1 miljoen. Een aanzienlĳk bedrag dat met name is gekomen door incidentele meevallers, zoals extra geld vanuit het Rĳk. Andere factoren die daarop van invloed zĳn geweest zĳn dat door de groei van de gemeente en het ambitieniveau niet alle planningen zĳn gehaald. In deze Najaarsnota 2023 is daar geen sprake meer van: we komen niet uit. Hoewel we nog wat extra ruimte krĳgen uit de algemene uitkering (€ 2,7 miljoen) is het beeld over 2023 als geheel negatief: € 2 miljoen. Dit komt grotendeels door een viertal grote ontwikkelingen: de bouwleges, de jeugdzorg, de bĳstandsuitkeringen en de stormschade van deze zomer. Het meerjarenbeeld is nagenoeg gelĳk aan het beeld dat u gepresenteerd is in de brief over de septembercirculaire 2023. In de huidige stand van de Najaarsnota daalt de algemene reserve met bĳna € 8,1 miljoen (door overheveling budgetten van voorgaande jaren inclusief energietoeslag en door toevoeging van de volledige winst grondexploitaties 2022 naar de reserve gronden) en de bestemmingsreserves met € 6 miljoen (met name door de verliesneming Waterlandkwartier en de omzetting van de reserve onderhoud vastgoed naar een voorziening).

Begrotingswĳzigingen bĳ de Najaarsnota Bĳ de Najaarsnota wordt de 13e begrotingswĳziging 2023 aan de raad voorgelegd. De bĳstellingen die een effect hebben op 2024 en verder worden meegenomen als 2e wĳziging op de programmabegroting 2024. Op deze manier wordt 2024 gestart met de meest actuele stand van de budgetten.

Leeswĳzer • In hoofdstuk 2 wordt een samenvatting gegeven van de veranderingen van alle programma’s die leiden tot een toe- of afname van de begrotingsruimte. • In hoofdstuk 3 worden de financiën van de opvang van Oekraïense vluchtelingen in beeld gebracht. • In hoofdstuk 4 is een totaaloverzicht opgenomen van de veranderingen op de programma’s en de beleidsvelden. De stand tot en met de Voorjaarsnota 2023 is weergegeven. De afwĳkingen worden toegelicht als deze meer dan € 100.000 bedragen per programma en beleidsveld, of een toezegging in een eerdere berichtgeving, betreffen dan worden deze toegelicht. Risico’s worden apart benoemd als er nieuwe ontwikkelingen zĳn. Dit geldt ook voor reserves, voorzieningen en kredieten. • In hoofdstuk 5 zĳn de financiële overzichten weergegeven. Deze bestaan uit de ontwikkeling van de algemene dekkingsmiddelen, de overhead, onvoorzien en de vennootschapsbelasting (VBP). Ook wordt het resultaat en het verloop van de reserves verder toegelicht. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen veranderingen in de bestemmingsreserves en de algemene reserve. • In de bĳlage is een totaaloverzicht opgenomen van de structurele effecten die voortvloeien uit deze Najaarsnota 2023. De toe- of afname van de begrotingsruimte maakt onderdeel uit van de 2e wĳziging op de primitieve begroting 2024. 8

In de tabellen kunnen afrondingsverschillen zichtbaar zĳn tussen de som van de afzonderlĳke producten en het gehele programma.

Samenvatting en financieel resultaat

Samenvatting In onderstaande tabel staan alle bĳstellingen ten opzichte van de Programmabegroting 2023. In de hoofdstukken die hierop volgen wordt verder ingegaan op wat dit betekent voor de programma’s en de financiële overzichten. Primitieve begroting

Mutaties Voorjaarsnota 2023 (wĳziging 1 t/m 9)

Voorjaarsnota 2023 (wĳziging 1 t/m 9)

Mutaties Najaarsnota 2023

Bĳgestelde begroting 2023 (wĳziging 1 t/m 13)

-4.050

-339

-4.389

-1.043

-5.432

-123.914

-14.310

-138.224

-320

-138.544

De programma's: PGR01 Publieksdiensten PGR02 Samenleving PGR03 Wonen

-376

-164

-539

-64

-603

PGR04 Milieu

-502

-3.553

-4.056

5.948

1.892

PGR05 Bereikbaarheid

-531

-1.113

-1.643

-185

-1.829

-19.178

-5.676

-24.854

-78

-24.932

PGR07 Ruimtelĳke ordening

-2.422

-2.560

-4.983

-6.492

-11.474

PGR08 Veiligheid

-10.409

-124

-10.533

-111

-10.644

PGR09 Economie

-1.042

-1.281

-2.323

245

-2.078

PGR10 Bestuur & concern

-4.863

-217

-5.080

-217

-5.297

Subtotaal programma's

-167.287

-29.336

-196.624

-2.317

-198.940

205.834

-923

204.912

6.813

211.725

PGR06 Beheer openbare ruimte

Financiële overzichten: Algemene dekkingsmiddelen Overhead, Vpb en onvoorzien

-26.784

-1.602

-28.386

-684

-29.070

Subtotaal financiële overzichten

179.051

-2.525

176.526

6.129

182.655

Bestemmingsreserves

2.849

8.378

11.227

-5.200

6.027

Algemene reserve

-1.443

10.677

9.234

-1.107

8.127

Subtotaal reserves

1.406

19.056

20.461

-6.307

14.154

Resultaatbestemming en reservemutaties:

Totaal financieel resultaat Najaarsnota 2023

13.169 Voordelig

-12.805 Nadelig

364 Voordelig

-2.495 Nadelig

Zoals in de aanbiedingsbrief is gemeld, is het beeld over 2023 als geheel negatief. De belangrĳkste oorzaken hiervoor zĳn: • Bouwleges (€ 0,8 miljoen). Door de daling in de vergunningaanvragen worden er minder WABOleges ontvangen. • Actualisatie Jeugdbudget (€ 3,6 miljoen). Ondanks de daling van het aantal kinderen in zorg is er sprake van een explosieve stĳging van de kosten. • Actualisatie uitkeringen en BUIG budget (€ 1,3 miljoen). Als gevolg van de stĳging van het minimumloon en door de toename van het aantal uitkeringen stĳgen de lasten van bĳstandsuitkeringen. De financiering vanuit het BUIG-budget schiet daarvoor dit jaar tekort. • Stormschade Poly (€ 1,4 miljoen). De stormschade door Poly d.d. 5 juli 2023 is geraamd op € 1.356.500. Dit is exclusief de schade aan het Trimpad. • Gebleken is dat doorstroom en doelgroepen beschermd wonen veranderen. Hierdoor blĳft op de subsidie Leviaan een bedrag van € 1,3 miljoen over voor de jaren 2022 en 2023.

-2.131 Nadelig

• De mei- en septembercirculaire pakt incidenteel € 2,7 miljoen voordeliger uit voor de gemeente in 2023. Dit voordeel wordt met name veroorzaakt door een stĳging van het nominale accres (lonenen prĳzen). • Positieven gevolgen uitspraak over de koepelvrĳstelling Belastingdienst voor Werkom (€ 0,7 miljoen voordeel) • Actualisering parkeerexploitatie (€ 0,8 miljoen nadeel)

Financieel resultaat Onderstaande tabel geeft aan uit welke onderdelen het financieel resultaat over 2023 is samengesteld. Het gaat om bedragen x € 1.000, waarbĳ een '+' staat voor voordelig en een '-' voor nadelig. Een nadere toelichting op deze (en alle overige) bĳstellingen is te vinden in hoofdstuk 4 bĳ de financiële afwĳkingen per programma en beleidsvelden. Voorgestelde bĳstellingen Najaarsnota 2023 via begrotingssaldo

Programma

Actualisatie reisdocumenten en naturalisaties

01. Publiekdiensten

248

Verkiezingen Tweede Kamer november 2023

01. Publiekdiensten

-125

Actualisatie WABO-leges

01. Publiekdiensten

-800

Hogere inhuurkosten bezwaar- en beroepschriften

01. Publiekdiensten

-440

Achterblĳven kaartverkoop, energielasten, terugbetaling corona Theater de Purmaryn

02. Samenleving/K&C

-376

Financiering achterstallig pensioen stichting NKT theaterschool

02. Samenleving/K&C

-121

Terugdraaien extra subsidie Spurd inzake energiekosten (SPUK MEOZ)

02. Samenleving/S&R

447

Actualisatie jeugdbudget (incl.meerkostenregeling Oekraïne)

02. Samenleving/Jeugd

-3.560

Aframen budget GGZ in de wĳk, GIDS gelden, BRC (via Spuk Gala)

02. Samenleving//MO

174

Beschermd wonen teruggave subsidie Leviaan 2022 en 2023

02. Samenleving/MO

1.341

Begroting 2024 Participatiebedrĳf Werkom (besluit 1584701)

02. Samenleving/W&I

219

Actualisatie BUIG-budget

02. Samenleving/W&I

-1.305

Toepassing koepelvrĳstelling belastingdienst voor Werkom

02. Samenleving/W&I

743

Egalisatie straat- en garageparkeren (met reserve parkeren)

05. Bereikbaarheid

-754

Uitvoeringsbudget beheer openbare ruimte

06. Beheer openbare ruimte

-470

Stormschade Poly

06. Beheer openbare ruimte

-1.357

Afkoop jaarlĳkse erfpacht

07. Ruimtelĳke ordening

Hogere inhuurkosten bezwaar- en beroepschriften

10. Bestuur en concern

-150

Inschalingsverschillen (vrĳval)

Algemene dekkingsmiddelen

350

Vrĳval restant stelpost loon- en prĳsontwikkelingen

Algemene dekkingsmiddelen

508

Ontwikkelingen gemeentefonds mei- en septembercirculaire 2023

Algemene dekkingsmiddelen

2.705

Actualisatie eigen financieringsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen

150

Hogere inhuurkosten bedrĳfsvoering

Overhead

-150

Heffing vennootschapsbelasting (VPB)

Vennootschapsbelasting

Diverse afwĳkingen kleiner dan € 100.000

Diverse programma's

Totaal voorgestelde bĳstellingen Najaarsnota 2023

Voordeel

Nadeel

358

145 -

-276

7.388

-9.883

Voordelige bĳstellingen Najaarsnota 2023

Voordelig

7.388

Nadelige bĳstellingen Najaarsnota 2023

Nadelig

-9.883

Totaal voorgestelde bĳstellingen Najaarsnota 2023 (tem 13e wĳziging)

Nadelig

-2.495

Na de voorgestelde bĳstellingen uit deze Najaarsnota 2023 (afgerond € 2,5 miljoen nadelig) is de prognose van het rekeningsaldo voor 2023 afgerond € 2,1 miljoen nadelig. Prognose rekeningsaldo 2023

Bedrag x € 1.000

Stand primitieve begroting 2023 (besluit 1574029)

13.169 Voordelig

Bĳstellingen Voorjaarsnota 2023 (besluit 1566760)

-12.805

Stand Voorjaarsnota 2023

V/N

Nadelig

364 Voordelig

Bĳstellingen Najaarsnota 2023 (raadsvoorstel 1589249)

-2.495

Nadelig

Saldo Najaarsnota 2023

-2.131

Nadelig

Overige begrotingsaspecten Najaarsnota Vacatureruimte en kosten inhuur derden De kosten van inhuur bedragen tot en met september 2023 € 10,8 miljoen. Daarnaast zĳn er tot en met september (voor heel 2023) voor een bedrag van ruim € 4,1 miljoen verplichtingen aangegaan. Totaal € 14,9 miljoen. Dit bedrag kan nog hoger uitvallen als er in het laatste kwartaal nog nieuwe verplichtingen worden aangegaan. Dit staat gelĳk aan de inhuurkosten die in 2022 zĳn verantwoord. In deze Najaarsnota worden inhuurkosten bĳgeraamd in verband met Oekraïne, die gedekt worden door een rĳksbĳdrage. Daarnaast is er meer ingehuurd in verband met extra bezwaren en beroepen en de vervanging van zwangerschapsverloven welke niet volledig gecompenseerd konden worden. Deze kosten (in totaal € 740.000) zĳn niet gedekt en ook deze zĳn daarom als bĳstelling meegenomen in deze Najaarsnota. Investeringschema 2023 In de financiële verordening (artikel 5, lid 3) staat dat afwĳkingen vanaf 5%, met een minimum van € 10.000, op investeringskredieten tot € 2 miljoen moeten worden toegelicht. Bĳ overschrĳdingen op investeringskredieten vanaf € 2 miljoen geldt dat afwĳkingen groter dan € 100.000 worden toegelicht. Daarnaast moet een aanvullende kredietaanvraag aan de raad ter goedkeuring worden voorgelegd.

Hieronder vindt u de kredieten terug die worden overschreden en/of onvermĳdelĳk zĳn in de bedrĳfsvoering en waar instemming op wordt gevraagd: • Prĳsverhoging: € 35.894 voor de beschoeiing voor de parkeergarage van het Stadshuis. • Prĳsverhoging: € 35.000 voor de aanschaf van het DocuDistri systeem. • Prĳsverhoging: € 153.000 voor het schoolplein van de openbare basisschool De Bloeiende Perelaar. • Prĳsverhoging: € 93.458 voor de ophoging van de kademuren in Purmerend-Zuid. • Knelpunt bedrĳfsvoering: € 55.000 voor aanschaf nieuw dienstvoertuig handhaving. Overhevelingen programmabudget en resterende bestedingen reserves We hebben vanwege de vele opgaven en de beperkte capaciteit keuzes moeten maken. Voor de uitvoeringsplannen betekent dit dat een aantal activiteiten niet (geheel) is uitgevoerd in 2023. Voorgesteld wordt deze naar 2024 door te schuiven.

Naast de overheveling van reguliere exploitatiebudgetten geldt dit ook voor uitgaven die ten laste van de reserves zĳn geraamd. Hiervoor wordt in het raadsbesluit instemming gevraagd. Voorstellen voor budgetoverheveling zĳn getoetst aan de volgende criteria: • Beleidsinhoudelĳke noodzaak. • Inbedding in de werkplanning/jaarplan van het nieuwe ja(a)ren. • Effect op de voortgang/uitvoering van de reguliere werkzaamheden/activiteiten. • De overheveling heeft betrekking op incidentele budgetten. In hoofdstuk 4 bĳ de programma's en in hoofdstuk 5.2 bĳ het onderdeel resultaatbestemming en reservemutaties worden de overhevelingen van budgetten nader toegelicht. Structurele effecten 2024-2027 Najaarsnota 2023 In de inleiding is aangegeven dat het structurele financiële beeld, zoals dit in de Programmabegroting 2024 is opgenomen, niet wezenlĳk is veranderd. Wel zĳn er in de begrotingswĳziging 2024 bĳ deze Najaarsnota bĳstellingen meegenomen die een effect hebben op 2024 en verder. Deze zĳn voor u toegelicht in de bĳlage. De belangrĳkste zĳn: • Reserveren middelen loon- en prĳsontwikkelingen septembercirculaire gemeentefonds op stelpost voor Voorjaarsnota 2024 (2024: € 1,9 miljoen). • Doorschuiven incidentele budgetten van 2023 naar 2024 (€ 5 miljoen). • Opnemen gelden Integraal Zorgakkoord (IZA, 2024 € 2,9 miljoen).

• Doorschuiven uitvoering proeftuin aardgasvrĳ (blok 2, 2024 € 4,1 miljoen). • Diverse kleinere ontwikkelingen. Per saldo is de begrotingsruimte 2024 na verwerking van bovenstaande bĳstellingen afgerond: € 0,5 miljoen voordelig. Het meerjarenbeeld is nagenoeg gelĳk aan het beeld na de 1e wĳziging van de primitieve begroting 2024 met uitzondering van 2027. Het nadelige saldo is verbeterd met € 3,5 miljoen door een hogere inkomsten vanuit het gemeentefonds als gevolg van de nieuwe financieringsystematiek (raadsbrief 1589105). In het besluit wordt gevraagd om in te stemmen met de (structurele) effecten voor het meerjarenbeeld 2024-2027 en deze als 2e wĳziging op de primitieve begroting 2024 te verwerken. Tabel financieel beeld begroting 2024-2027 na 2e wĳziging primitieve begroting 2024 Bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Stand primitieve Begroting 2024 (raadsvoorstel 1588250)

4.074

3.986

1.416

1e wĳziging op de primitieve begroting 2024 (raadsvoorstel 1588250)

-3.720

-3.592

-11.790

-12.763

12e wĳziging aanvullend krediet realisatie uitbreiding Leegwaterbad (raadsvoorstel 1588459)

175

2e wĳziging op de primitieve begroting 2024: Najaarsnota 2023 (raadsvoorstel 1589249)

195

194

190

3.656

Stand na besluit 12e wĳziging 2023 op de primitieve begroting 2024

548

763

-10.183

-9.055

Voordelig

Nadelig

3 Ontwikkelingen Oekraïne

Inleiding De oorlog in Oekraïne is onverminderd actueel. Samen met maatschappelĳke organisaties, onderwĳs, vrĳwilligers, bedrĳven en de regio zet het projectteam Oekraïne zich dagelĳks in voor de opvang. De eerste ontheemden vanuit Oekraïne zĳn vanaf begin maart 2022 opgevangen, momenteel zĳn dit er 535 op de locaties Burggolf hotel, het voormalig gemeentehuis Middenbeemster, de Intermaris woningen in Wheermolen, de van Ĳsendĳkstraat en de Mercuriusweg (tĳdelĳk). Naast de opvang in diverse gemeentelĳke opvanglocaties bieden ook vele gastgezinnen onderdak. Het Rĳk vergoedt de gemeentelĳke kosten voor de opvang van vluchtelingen voor zowel de gemeentelĳke als particuliere opvang op basis van een specifieke uitkering (SPUK).

Situatie Purmerend In onderstaande tabel is een overzicht van het aantal opgenomen. Opvanglocatie

Aantal opvangplekken

Voormalig gemeentehuis Middenbeemster

BurgGolf hotel

225

Intermaris woningen

Mercuriusweg

Van Ijssendĳkstraat

Totaal

535

Regionale samenwerking Er is een nadrukkelĳke relatie tussen de asielcrisis en de situatie in Oekraïne. Voor beide groepen is er een tekort aan opvangplekken op landelĳk niveau. De taakstelling voor opvang wordt via een verdeelsleutel van het rĳk en de provincie verdeeld over de veiligheidsregio's en gemeenten. Binnen de Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland is gekozen om de opgaven te verdelen. De gemeente Zaanstad heeft aangegeven de komende 5 jaar (+ 2 jaar mogelĳke verlenging) het regionaal aantal asielzoekers (minimaal 1.297) op te vangen. Gelet op deze inspanning heeft Purmerend als tweede grootste gemeente in de regio toegezegd het regionaal tekort aan Oekraïense opvangplekken op te vangen, een opgave die tussen de 500 en 1.500 bedden behelst. De 5 andere gemeenten in de regio spannen zich in om alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV’ers) op te vangen. De taakstelling voor deze groep is ongeveer 100 mensen.

Financieel beeld In onderstaande tabel zĳn de kosten en compensatie voor de opvang in 2023 weergegeven. De inkomsten bestaan uit een bĳdrage vanuit het rĳk via een speciale uitkering (SPUK) bestaande uit een normbedrag van € 83 per dag per gerealiseerde opvangplek en de kosten voor de transitie van een opvanglocatie. 16

Bedragen x € 1.000

Baten

Lasten

a. Bĳdrage Rĳk via verstrekking specifieke uitkering

12.000

b1. Transitiekosten

1.303

b2. Kosten vanuit het normbedrag (verstrekkingen)

10.697

Totalen

12.000

Toelichting op de tabel a. De inkomsten bestaan uit een bĳdrage vanuit het rĳk via een SPUK. Deze bĳdrage geldt zowel voor de transitie van de locaties en voor de vergoeding (waaronder de uitvoeringskosten) voor verstrekking aan de ontheemden uit de Oekraïne. Purmerend ontvangt ter bekostiging van de kosten voor de verstrekking aan de ontheemden uit de Oekraïne een normbedrag van € 83 per dag per gerealiseerde opvangplek. Uit dit normbedrag moeten zowel de verstrekkingen als de uitvoeringskosten worden betaald. b1. De transitiekosten voor het realiseren en geschikt maken van een opvanglocatie worden op aanvraag beoordeeld. Hiervoor is toestemming vooraf nodig. Deze kosten voor transitie, verbouwing en realisatie van gebouwen worden op basis van werkelĳke kosten vergoed. b2. De kosten die vallen onder het normbedrag zĳn: • Uitvoeren opvang w.o. huurkosten; • Catering op locatie; • Materiële uitgaven: energie, schoonmaak, beveiliging, administratiekosten, inventaris in de opvang en overige (gebruikers-)exploitatiekosten; • Overige uitgaven: tolken inclusief communicatiemiddelen, eenmalige verstrekkingen, bankkosten, uitvoeringskosten ambtelĳk apparaat; • Verstrekkingen zoals beschreven in artikel 10 van de Regeling opvang ontheemden uit Oekraïne: leefgeld, voedsel, educatieve en recreatieve activiteiten, WA-verzekering en buitengewone kosten.

Oekraïne-opvang vraagt veel inzet De opvang van vluchtelingen uit Oekraïne vraagt nog steeds inzet van de ambtelĳke organisatie. Niet alleen voor het realiseren en beheren van de opvanglocaties, maar ook voor het uitvoeren van de (financiële en juridische) regelingen rondom deze vluchtelingen. Om de druk op de organisatie zo klein mogelĳk te houden is een klein, vast kernteam opgericht en worden de medewerkers die op de opvanglocaties werken ingehuurd. De kosten die de organisatie heeft moeten maken vallen onder het normbedrag. In totaliteit schatten we in dat hiervoor een budget van € 1.887.085 afdoende zou moeten zĳn. Daarnaast zĳn er nog andere tĳdelĳke regelingen, die hieronder worden toegelicht. Leerlingenvervoer Voor een deel van de Oekraïense kinderen die in onze gemeente gehuisvest worden is ook vervoer nodig. Het rĳk heeft een tegemoetkomen overgemaakt van € 120.190 voor de 2023 (uit

de meicirculaire 2023). Op basis van de huidige populatie, de tot op heden aangevraagde vergoeding leerlingenvervoer, zien wĳ nog geen stĳging voor 2023. Compensatie voor zorg aan vluchtelingen Oekraïense vluchtelingen hebben recht op sociale en medische voorzieningen zoals maatschappelĳke ondersteuning en jeugdzorg. Ook hebben ze recht op het basistakenpakket jeugdgezondheidszorg en ondersteuning bĳ zwangerschap. Maar een klein deel van de vluchtelingen doet ook daadwerkelĳk een beroep op de gemeente voor deze voorzieningen. Het kabinet heeft besloten om gemeenten voor deze voorzieningen te compenseren voor het jaar 2023. Onderwĳshuisvesting De gemeente is verantwoordelĳk voor voldoende en adequate onderwĳshuisvesting. Deze vergoeding vindt plaats via een specifieke uitkering, waarbĳ de gemeenten achteraf gecompenseerd worden voor gerealiseerde kosten. Gemeenten wordt gevraagd de kosten voor te schieten en achteraf op basis van de werkelĳke kosten compensatie te krĳgen. Daaronder vallen kosten voor inrichting van de lokalen, huur van gymzalen en sportvelden en het plaatsen van noodlokalen.

Blĳvende onzekerheid Niemand weet wat de verdere gevolgen zĳn van de oorlog in Oekraïne. Wel is het zo dat de spelregels vanuit het rĳk voortdurend worden aangepast aan de omstandigheden. De stelregel daarbĳ is dat gemeenten er niet op achteruit mogen gaan. De vergoedingen van het rĳk zĳn tot op heden afdoende voor de gemeentelĳke kosten.

4 De Programma's

Inleiding In dit hoofdstuk wordt een totaaloverzicht gegeven van de mutaties op de programma's en beleidsvelden. Hierbĳ wordt 2023 toegelicht vanuit de stand tot en met de Voorjaarsnota 2023. Het kan voorkomen dat er op bepaalde programma's- en beleidsvelden niets wordt toegelicht omdat mutaties kleiner zĳn dan € 100.000, of omdat het om reeds genomen raadsbesluiten gaat. In de onderstaande tabel treft u de bĳgestelde begroting aan met onder de tabel de toelichting per programma/beleidsveld met daarbĳ vermeld of dit effect structureel (S) en/of incidenteel (I) van aard is ('+' voor voordelig en een '-' voor nadelig).

Programma's en beleidsvelden

Lasten na Baten na Totaal Lasten Baten Totaal Bĳgestelde Bĳgestelde Totaal Voorjaarsnota Voorjaarsnota Voorjaarsnota Najaarsnota Najaarsnota Najaarsnota Lasten na Baten na bĳgesteld (wĳziging 1 (wĳziging 1 (wĳziging 1 Najaarsnota Najaarsnota Najaarsnota t/m 9) t/m 9) t/m 9) (wĳziging 1 (wĳziging 1 (wĳziging 1 tem 13) t/m 13) t/m 13)

PGR01 Publieksdiensten

-9.203.330

4.814.273

-4.389.057

-610.105

-433.104

-1.043.209

-9.813.435

4.381.169

-5.432.266

BV021 Kunst en cultuur

-8.623.472

1.327.138

-7.296.334

-196.971

-295.605

-492.576

-8.820.443

1.031.533

-7.788.910

BV022 Sport en recreatie

-9.435.099

2.021.840

-7.413.259

-257.212

801.436

544.224

-9.692.311

2.823.276

-6.869.035

BV023 Wĳkmanagement

-1.275.558

47.036

-1.228.522

BV024 Jeugd

-38.464.472

20.289

-38.444.183

-3.604.617

-42.069.089

20.289

-42.048.800

BV025 Onderwĳs

-14.611.523

3.289.518

-11.322.005

1.653.688

514.311

2.167.999

-12.957.835

3.803.829

-9.154.006

BV026 Maatschappelĳke ondersteuning

-63.203.075

17.891.455

-45.311.620

-4.443.560

4.980.565

537.005

-67.646.635

22.872.020

-44.774.615

BV027 Werk en inkomen

-50.400.965

23.240.252

-27.160.713

-3.343.170

3.823.957

480.787

-53.744.135

27.064.209

-26.679.926

-669.863

130.470

-539.393

-63.645

-733.508

130.470

-603.038

-13.948.336

16.010.049

2.061.713

460.624

-305.589

155.035

-13.487.712

15.704.460

2.216.748

PGR02 Samenleving:

PGR03 Wonen PGR04 Milieu: BV041 Milieu BV042 Duurzaamheid

-7.655.036

1.537.781

-6.117.255

5.792.796

-1.862.240

1.537.781

-324.459

PGR05 Bereikbaarheid

-6.026.833

4.383.445

-1.643.388

720.731

-906.196

-185.465

-5.306.102

3.477.249

-1.828.853

PGR06 Beheer openbare ruimte

-35.722.433

10.868.717

-24.853.716

-2.163.810

2.085.760

-78.050

-37.886.243

12.954.477

-24.931.766

PGR07 Ruimtelĳke ordening

-34.724.466

29.741.902

-4.982.564

-22.479.973

15.988.399

-6.491.574

-57.204.439

45.730.301

-11.474.138

PGR08 Veiligheid

-10.534.148

1.000

-10.533.148

-110.864

-10.645.012

1.000

-10.644.012

PGR09 Economie

-3.028.738

705.665

-2.323.073

42.196

202.915

245.111

-2.986.542

908.580

-2.077.962

PGR10 Bestuur & concern

-5.122.170

42.151

-5.080.019

-216.779

-5.338.949

42.151

-5.296.798

-312.649.517 116.025.945 -196.623.572

-28.773.635

26.456.849

Totaal programma's

-2.316.786 -341.423.152 142.482.794 -198.940.358

Programma 1 Publieksdienstverlening BV011 Publieksdienstverlening

Lasten

Bezwaar- en beroepschriften (I) De gemeente wordt geconfronteerd met steeds meer bezwaar en beroepschriften. Het aantal af te handelen bezwaren is meer dan verdubbeld ten opzichte van afgelopen jaar. Om de werkzaamheden hiervoor op te vangen is er inhuur van extern personeel nodig. Dit heeft hogere lasten tot gevolg. De hogere lasten zitten verspreid over meerdere teams en vallen in programma 1 en programma 10. Budgetoverheveling omgevingsvisie en nota grondbeleid (I)

-440

Baten

BV011 Publieksdienstverlening

Lasten

In 2022 reserveerde de gemeenteraad voor de jaren 2022 tot en met 2024 budget voor een periode van 3 jaar voor het opstellen van een omgevingsvisie. Het resterende budget voor 2022 is bĳ de Najaarsrapportage 2022 doorgeschoven naar 2023. Het lukt niet de werkzaamheden in 2023 volledig af te ronden. Om het voorbereidingsproces, zoals beschreven in het startdocument, mogelĳk te maken wordt voorgesteld het resterende budget over te hevelen naar 2024. Vooruitlopend op het besluit hierover is gestart met de voorbereiding van de aanbesteding ten behoeve van uitvoering begin 2024.

Baten

181

Naturalisaties (S) In 2023 is het aantal naturalisaties hoger uitgevallen dan verwacht. Dit zorgt voor hogere baten, alsmede hogere lasten in de vorm van afdracht Rĳksleges. De afdracht van Rĳksleges wordt voor een bedrag van € 70.000 bĳgeraamd.

110

Reisdocumenten (S) De hoeveelheid reisdocument aanvragen valt hoger uit dan verwacht in 2023. De hogere vraag naar reisdocumenten resulteert in hogere baten, alsmede hogere lasten in de vorm van afdracht Rĳksleges.

-100

238

Verkiezingen (I) Door de val van het kabinet vindt op 22 november 2023 de vervroegde Tweede Kamerverkiezing plaats, welke eigenlĳk voor 2025 op de agenda stond. Hierdoor is het nodig in 2023 budget bĳ te ramen. Compensatie vindt plaats via de algemene uitkering.

-125

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht 2023 (WABO) (I) De verkoop van nieuwbouwwoningen is in Nederland gedaald door de hoge bouwkosten en de gestegen rente. Ook hebben we in onze gemeente met een aantal projecten te maken met hoger beroep met ook capaciteitsgebrek bĳ de rechterlĳke macht. In deze Najaarsnota moeten we daarom de opbrengst WABO leges aframen op basis van de inkomsten tot op heden.

-800

Diverse Afwĳkingen lager dan € 100.000.

-126

Totaal

-610

-433

Investeringen DocuDistri systeem Voor de vervanging van het huidige uitgiftesysteem waardedocumenten, is er in 2023 een DocuDistri systeem aangeschaft. Hiervoor was € 100.000 beschikbaar gesteld. Er is vertraging geweest in de aanschaf, waardoor de kosten € 35.000 hoger uitgevallen zĳn dan vooraf begroot. Deze hogere kosten zĳn veroorzaakt door een indexering en de keuze voor een grotere variant, met het oog op het einde van de paspoortdip en de groei van de stad.

Programma 2 Samenleving BV021 Kunst en cultuur

Lasten

Baten

Kaartverkoop Purmaryn (I) Ook voor theater De Purmaryn is de landelĳke tendens zichtbaar dat de kaartverkoop achter loopt ten opzichte van de situatie van voor de coronajaren. De bezoekers zĳn terughoudend, plannen minder vooruit en er is zeker ook een effect door de hoge inflatie. Het theaterseizoen start in september en de losse ticketverkoop gebeurt steeds later,

-237

BV021 Kunst en cultuur

Lasten

Baten

korter op de voorstelling. Het precieze effect is lastig te bepalen. In deze Najaarsnota ramen we 25% van de opbrengst af resulterend in een nadeel van € 237.000. In de Voorjaarsnota 2024 komen wĳ bĳ u terug op het structurele effect. Projectsubsidie NKT (I) Conform het besluit van het college 1573051 Projectsubsidie NKT financiering pensioenregeling ontving het NKT een aanvullende projectsubsidie van € 121.000. Deze subsidie betreft het tweede gedeelte van de achterstallige pensioenpremie. Het NKT ontving al eerder een projectsubsidie van € 115.000.

-121

Diverse Afwĳkingen lager dan € 100.000

-76

-59

Totaal

-197

-296

Lasten

Baten

BV022 Sport en recreatie SPUK MEOZ (I) Voor de extra energiekosten ontvangt de gemeente een bĳdrage uit de specifieke Uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (SPUK MEOZ) ten behoeve van het Leeghwaterbad. € 631.158.

631

Subsidie Spurd (I) Zoals bĳ de baten vermeld hebben we vanuit de (SPUK MEOZ) € 631.000 ontvangen. In de Voorjaarsnota hadden we reeds een bĳraming voor een hogere subsidie aan Spurd vanwege hogere energiekosten van € 447.000 gedaan. Het meerdere wordt thans vanuit de SPUK ook aan SPURD beschikt en daarom moet nog € 184.000 worden bĳgeraamd.

-184

Diversen Afwĳkingen lager dan € 100.000.

-73

170

Totaal

-257

801

Lasten

Baten

BV023 Wĳkmanagement Diverse Afwĳkingen lager dan € 100.000

Totaal

BV024 Jeugd

Lasten

Extra indexatie subsidies (I) Maatschappelĳke partners worden geconfronteerd met stĳgende energie- en huurlasten en met gestegen loonkosten door nieuwe CAO-afspraken. In de Voorjaarsnota 2023 is er aanvullend 4% subsidieruimte in de begroting opgenomen. Hierdoor is er meer financiële ruimte in de begroting 2023 ontstaan voor subsidiepartĳen die dat nodig hebben. Niet al onze subsidierelaties binnen het beleidsveld Jeugd hebben hiervan al gebruikt gemaakt in 2023 en daarom is er € 148.000 over.

148

GGD (S) Bĳ de GGD waren de salarisontwikkelingen slechts ten dele opgenomen in de begroting 2023. In de begroting was rekening gehouden met een gemiddelde stĳging van de

-100

Baten

BV024 Jeugd

Lasten

Baten

loonkosten van 2,35%. Deze indexering is onvoldoende om de, in de CAO afgesproken, salarisontwikkelingen op te kunnen vangen. Uitvoering Jeugdwet (I) De dalende trend van het gemiddeld aantal jeugdigen in zorg zet door in 2023. Tot en met september 2023 zitten er 6% minder jeugdigen in zorg ten opzichte van 2022. Ondanks deze dalende trend en de inspanningen in het voorveld, stĳgen de kosten van de gespecialiseerde jeugdhulp met 12%. In de aanbiedingsbrief is dit toegelicht. Op het beleidsveld Jeugd zĳn er ook een paar onderdelen waar geld over blĳft, te weten Veilig Thuis (€ 116.000) en op subsidies in het voorveld vanwege de transitie (€ 761.000). Per saldo moet er op de uitvoering van de jeugdwet € 3.654.000 worden bĳgeraamd.

-3.654

Het college heeft in de begroting 2024 ca. € 1 miljoen structureel bĳgeraamd. Voor het overige tekort is geen dekking in de begroting aanwezig. Het college heeft een werkgroep ingesteld die maatregelen moet bedenken om de financiële trend te keren. Hier wordt bĳ de Voorjaarsnota 2024 op teruggekomen. Diversen Afwĳkingen lager dan € 100.000.

Totaal

-3.605

BV025 Onderwĳs

Lasten

Baten

Combinatiefuncties (S) Om de gezondheid van inwoners met een gezondheidsachterstand te verbeteren kwam het kabinet in 2014 met de decentralisatie-uitkering Gezond in de Stad (GIDS). In 2023 zĳn deze middelen geïntegreerd in de Specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK GALA) onder de noemer Terugdringen Gezondheidsachterstanden. Om die reden wordt het budget van de combinatiefuncties afgeraamd.

410

Da Vinci en SG Antoni Gaudí (I) In de begroting 2023 stond de sloop voor de nieuwbouw van het Da Vinci en SG Antoni Gaudí in de planning. Inmiddels is duidelĳk dat de sloop van de locatie Bergmolen 2 in 2024 gaat plaatsvinden en de sloop van de locatie Flevostraat 247 in 2026. Dit leidt tot een vrĳval in 2023 van € 1,71 miljoen aan afwaardering boekwaarde en sloopkosten. Voorgesteld wordt dit over te hevelen. In 2024 wordt € 1,24 miljoen aan afwaardering en sloopkosten geraamd en in 2026 wordt € 0,7 miljoen hiervoor geraamd. Er zit een verschil van € 0,2 miljoen tussen de vrĳval in 2023 en de bĳraming in 2024 en 2026 omdat de afwaardering van de boekwaarde in 2023 niet juist bepaald was.

1.705

Nationaal Plan Onderwĳs (NPO) (I) Er is een actualisering gemaakt van de uitgaven voor het Nationaal Plan Onderwĳs in het schooljaar 2023-2024. Deze actualisatie leidt tot een lastenverhoging van € 392.000 in 2023. De lasten worden gedekt uit een specifieke uitkering en dus stĳgen de baten met hetzelfde bedrag. De middelen vanuit het rĳk kunnen ingezet worden tot 31 juli 2025 voor de betreffende interventies.

-392

Subsidie Uitkering Ventilatie Installatie Scholen (Suvis) (I) Voor basisschool De Blauwe Morgenster is een rĳksbĳdrage aangevraagd en ontvangen van € 115.000 voor het verbeteren van de ventilaties in de scholen. Deze bĳdrage wordt uitgekeerd aan de school voor de vergoeding van de gemaakte kosten.

-115

392

BV025 Onderwĳs

Lasten

Voor basisschool De Blauwe Morgenster is een rĳksbĳdrage aangevraagd en ontvangen van € 115.000 voor het verbeteren van de ventilaties in de scholen. Deze bĳdrage zal uitgekeerd worden aan de school voor de vergoeding van de gemaakte kosten.

Baten 115

Diverse Afwĳkingen lager dan € 100.000 Totaal

1.654

514

Investeringen Schoolplein de Bloeiende Perelaar Oorspronkelĳk was voor de dependance van De Bloeiende Perelaar een krediet van € 405.000 voor het schoolplein geraamd. In de tweede tussenrapportage 2021 van Beemster is vanwege een duurder uitgevallen gebouw een groot deel afgeraamd waardoor het krediet van het schoolplein nog € 110.000 bedroeg. In de afgelopen periode is hiervoor het Noordplein en een deel van het Zuidplein gerealiseerd. Om het Zuidplein af te ronden, is het huidige (afgeraamde) budget onvoldoende. Na bĳdragen van de scholen en het buurthuis (in totaal € 107.000) is nog een bedrag van € 153.000 nodig. Dit is deels nodig vanwege indexering, maar deels omdat er destĳds teveel is afgeraamd. Er wordt gevraagd om dit bĳ te ramen zodat het plein kan worden afgerond. BV026 Maatschappelĳke ondersteuning

Lasten

Baten

Beschermd wonen (I) In de meicirculaire 2023 is de omvang van de integratie-uitkering beschermd wonen verhoogd als gevolg van de loon- en prĳsstelling. Dit wordt bĳgeraamd op het budget.

-377

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) (I) In het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ontving de gemeente Purmerend middelen om uitvoering te geven aan 15 bestaande en nieuwe programma's die gericht zĳn op een lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Dit betreft een specifieke uitkering (SPUK) waarbĳ integraal en domeinoverstĳgend met een langetermĳnaanpak wordt gewerkt, om resultaat te behalen bĳ het verkleinen van gezondheidsachterstanden.

-1.656

1.656

Gezond in de Stad (GIDS) (I) Om de gezondheid van inwoners met een gezondheidsachterstand te verbeteren, kwam het kabinet in 2014 met de decentralisatie-uitkering Gezond in de Stad GIDS (GIDS). In 2023 zĳn deze middelen geïntegreerd in de Specifiek uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK GALA) onder de noemer Terugdringen Gezondheidsachterstanden. Dit budget wordt daarom afgeraamd.

174

Huren Tĳdelĳke woningen (S) De tĳdelĳke woningen op de Waterlandlaan zĳn inmiddels gerealiseerd, maar kunnen doordat er geen stroomaansluiting is nog niet worden opgeleverd. Hierdoor zĳn er in 2023 geen huurinkomsten. Dit betekent een aframing van € 338.000 die verrekend wordt met de reserve woonvisie.

-338

Integraal Zorgakkoord (IZA) (I) Het Integraal Zorgakkoord (IZA) heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelĳk en betaalbaar te houden. In het Integraal Zorgakkoord (IZA) staan afspraken tussen de overheid en een groot aantal partĳen in de zorg. De gemeente Purmerend is gemandateerd namens de regio Zaanstreek-Waterland en vervult samen met Zilveren

-2.851

2.851

BV026 Maatschappelĳke ondersteuning

Lasten

Baten

-804

804

Kruis de trekkersrol voor IZA in onze regio. De middelen die wĳ van het Rĳk hebben ontvangen in het kader van deze specifieke uitkering (SPUK) van € 2,85 miljoen zĳn bestemd voor de hele regio Zaanstreek-Waterland (7 gemeenten). De Regeling specifieke uitkering IZA-doelen 2023–2026 is gepubliceerd op 17 juli 2023, het jaarbedrag van € 2,85 miljoen moet in 2023 worden besteed en mag niet worden doorgeschoven naar een volgend jaar. Het deel van de SPUK IZA dat in 2023 niet wordt besteed uitgegeven vloeit terug naar de Rĳksoverheid. Noodopvang Baanstede-Noord (I) Voor de noodopvang van de Baanstede Noord hadden we rekening gehouden met € 2 miljoen aan uitgaven in 2023. Uiteindelĳk waren de uitgaven in 2023 € 2,8 miljoen. Deze uitgaven zĳn volledig gedekt door de COA/Veiligheidsregio. Subsidie Beschermd wonen (I) In 2022 kreeg de Stichting Leviaan subsidie voor beschermd wonen plekken voor (jong) volwassen met psycho sociale en/of psychiatrische problematiek vaak in combinatie met verstandelĳke beperking en/of verslaving. Door een sterke toename van de instroom van Wlz ggz en een afname van Wmo beschermd wonen is er een lagere subsidie over 2022 vastgesteld van € 741.000. Voor 2023 is de vaststelling van de subsidie naar schatting € 600.000 lager. Per saldo een voordeel € 1.341.0000.

1.341

Woonplekken (I) In de meicirculaire 2023 is er incidenteel € 210.000 beschikbaar gesteld voor het realiseren van woonplekken met passende ondersteuning voor (dreigende) dakloze jongeren en volwassen. Dit wordt bĳgeraamd op het programma.

-210

Diversen Afwĳkingen lager dan € 100.000.

-61

Totaal

-4.444

4.981

BV027 Werk en inkomen

Lasten

Baten

Armoedebeleid (I) In de meicirculaire 2023 is er € 165.000 aan budget gekomen voor de aanpak van geldzorgen, armoede en schulden en het tegengaan van kinderarmoede.

-165

Doorschuif BTW (I) In 2023 is er een uitspraak van de belastingdienst gekomen over het toepassen van de koepelvrĳstelling BTW. De belastingdienst is tot het oordeel gekomen dat de koepelvrĳstelling mag worden toegepast. Werkom mag de BTW doorschuiven naar de gemeente waardoor de gemeente deze kan verrekenen in de aangifte BCF. Voor de jaren 2018 tot en met 2022 gaat dit om een baat van € 743.000.

743

Energiearmoede (I) In de meicirculaire 2023 is er € 207.000 extra budget gekomen voor de energiearmoede, die nodig is voor de vroegsignalering en het verwachte extra beroep op de bĳzondere bĳstand.

-207

Energietoeslagen (I) Voor het uitbetalen van de energietoeslag hebben we € 6.279.114 aan baten ontvangen. De behandeling van de energietoeslag in de Tweede Kamer vond op 21 september plaats. Daarna moet de behandeling in de Eerste kamer nog plaatsvinden en de beleidsregels worden vastgesteld. Onze verwachting is dat wĳ in december ambtshalve

1.787

BV027 Werk en inkomen

Lasten

Baten

-500

500

betalingen kunnen doen en in 2024 betalingen op aanvraag gaan verrichten. Daarom schuift een bedrag van € 1.787.000 door naar 2024. Inburgeringsgelden (I) Voor de uitvoering van de inburgeringswet hebben we door middel van een specifieke uitkering gelden ontvangen voor het beschikbaar stellen van voorzieningen aan de inburgeringsplichtigen die bĳdragen aan het voldoen aan de inburgeringsplicht. Deze middelen zĳn voor meerdere jaren. Voor 2023 hebben we zowel de baten als de lasten op € 500.000 ingeschat. Loonprĳsontwikkeling Participatie (S) In de meicirculaire is er € 402.000 extra budget ontvangen en behoeve van de loonen prĳsbĳstelling voor de Participatie mede als gevolg van de verhoging van het wettelĳk minimumloon.

-402

Participatie (I) We hebben € 109.000 afgeraamd voor participatie (Werkom). Dit conform de zienswĳze op de gewĳzigde begroting 2023, primaire begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 van participatiebedrĳf Werkom.

109

Sociale werkvoorzieningen (I) Op de sociale werkvoorziening zien we een voordeel op de lasten van per saldo € 109.000. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder WSW-ers aan het werk zĳn bĳ of via Werkom. Er sprake is van een hogere uitstroom dan waar in de begroting 2023 rekening mee was gehouden. Dit is conform de zienswĳze op de gewĳzigde begroting 2023, primaire begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 Werkom.

109

Toeslagenaffaire (I) Voor de begeleiding van gedupeerden van de Toeslagenaffaire ontving de gemeente 3 Specifieke Uitkeringen (SPUKS). Er is een SPUK voor de inzet van dienstverlening en er zĳn 2 SPUKS ontvangen voor kwĳtschelden van gemeentelĳke schulden. De SPUKS compenseren gemeenten voor gemaakte kosten. Daarnaast kunnen we lopende ondersteuning binnen de leefgebieden financiën, wonen, zorg, gezin en werk meenemen in de verantwoording over de Toeslagenaffaire. In deze Najaarsnota worden de baten en de lasten geraamd. Dit betreffen de volgende onderdelen: - De prognose van de kosten in 2023 voor de Participatiewet, de WMO en de Jeugwet ten behoeve van gedupeerden van € 730.000. - Individuele tegemoetkomingen aan gedupeerden van € 375.000. - De prognose van de loonkosten van de medewerkers die direct en indirect betrokken zĳn bĳ de hulpverlening aan gedupeerden van de Toeslagenaffaire in 2023 van € 185.000.

-1.290

1.290

-3.339

2.034

Uitkeringen (S) De P-wet uitkeringen worden € 3.339.000 hoger geprognosticeerd dan begroot. Dit in verband met de verhogingen van de uitkeringen als gevolg van de stĳging van het minimumloon en door de toename van het aantal uitkeringen als gevolg van meer statushouders. Hier tegenover staat een hogere rĳksbĳdrage (BUIG budgetten) van ruim € 2 miljoen. Deze baten zĳn gebaseerd op de definitieve rĳksbĳdrage van oktober 2023. De baten zĳn dit jaar niet afdoende voor de gestegen uitkeringslast. Diversen Afwĳkingen lager dan € 100.000.

-188

Totaal

-3.343

3.824

Programma 3 Wonen BV031 Wonen

Lasten

Baten

Diverse Afwĳkingen lager dan € 100.000.

-64

Totaal

-64

Programma 4 Milieu BV041 Milieu

Lasten

Baten

Hogere lasten afvalinzameling (I) De hogere lasten afvalinzameling betreffen de actualisatie van loonkosten van € 187.000.

-187

Lagere baten uit afvalstromen (I) De lagere baten uit afvalstromen van € 348.000 betreffen voor € 302.000 papier en voor € 46.000 overige afvalstromen. Deze nadelen ontstaan met name door een ongunstige ontwikkeling van de marktprĳzen.

-348

Lagere doorbelasting complex nieuwe milieustraat (I) De lagere doorbelasting van het complex nieuwe milieustraat van € 103.000 betreft de vrĳval van kapitaalslaten door vertraging van het project.

103

Lagere onttrekking voorziening afvalstoffenheffing (I) Op basis van de bĳgestelde begroting afvalbeheer wordt € 36.000 minder onttrokken aan de voorziening afvalstoffenheffing en bedraagt het saldo van de voorziening € 1.972.000.

-36

Lagere verwerkingskosten afvalstromen (I) De lagere verwerkingskosten afvalstromen van € 476.000 (actualisatie van prĳs x hoeveelheid) betreffen met name B&C hout (€ 241.000), GFT-afval (€ 144.000) en HuisGrĳsvuil (€ 162.000). De afwĳkingen op de overige afvalstromen betreffen in totaal € 71.000 nadelig.

476

Omgevingsdienst Ĳmond (ODĲ) (S) Bĳ de 1e begrotingswĳziging 2023 van de ODĲ is de bĳdrage voor de Gemeenschappelĳke Regeling (GR) van gemeente Purmerend bĳgesteld van € 510.594 (oorspronkelĳke begroting 2023) naar € 305.959 (gewĳzigde begroting 2023). De wĳziging (besluit 1584235) is vrĳwel volledig toe te schrĳven aan het uitstel van de Omgevingswet. Hierdoor zal ODĲ voor de warme overdracht van de bodemtaken de benodigde formatie voor het hele jaar 2023 niet bĳ gemeenten, maar bĳ de Provincie Noord-Holland opvragen. Na verrekening van enkele overige adviesdiensten is er dit jaar € 160.000 minder nodig. Dit bedrag is verrekend met de centrale stelpost loonen prĳzen.

160

Diverse Afwĳkingen lager dan € 100.000.

-55

Totaal

461

-306

BV042 Duurzaamheid

Lasten

Baten

Duurzaamheidsagenda (I) In de duurzaamheidsagenda zĳn verschillende onderdelen opgenomen. Door de ontvangst van Rĳksmiddelen heeft de gemeente haar eigen middelen minder hoeven aanspreken dan vooraf begroot. Voorgesteld wordt om het dit jaar niet gebruikte deel vrĳ te laten vallen ten gunste van de reserve duurzaamheid en het budget in de begroting 2024 met een gelĳk bedrag te verhogen.

300

Gelden CDOKE (I) Begin dit jaar heeft de gemeente een Specifieke Uitkering (SPUK) aangevraagd en toegewezen gekregen. De middelen zĳn bestemd voor Klimaat- en energiebeleid. De ontvangen middelen worden toegevoegd aan de reserve Duurzaamheid en worden later middels voorstellen toegewezen aan verschillende onderwerpen binnen Duurzaamheid.

1.538

Proeftuin aardgasvrĳ (I) Op dit moment wordt de aanpak van blok 2 uit de proeftuin uitgewerkt. De uitvoering vindt naar verwachting plaats in 2024. Voorgesteld wordt het aanwezig budget voor de proeftuin vrĳ te laten vallen ten gunste van de reserve duurzaamheid en het budget hiermee in de begroting 2024 te verhogen.

3.861

Diverse Afwĳkingen lager dan € 100.000

Totaal

5.793

Reserves en voorzieningen Voorziening afvalstoffenheffing Op basis van de bĳgestelde begroting afvalbeheer en conform de geldende egalisatieregels voor de tarieven afvalstoffenheffing wordt € 36.000 minder onttrokken aan de voorziening afvalstoffenheffing. Per saldo is de begrote onttrekking € 102.000 in 2023. Het saldo van de voorziening bedraagt € 1.972.000. Reserve duurzaamheid Voorgesteld wordt om € 1.838.000 meer toe te voegen aan de reserve duurzaamheid dan oorspronkelĳk begroot. De hogere toevoeging komt met name door de ontvangst van de Specifieke Uitkering (SPUK) voor Klimaat- en energiebeleid. Daarnaast wordt er € 3.861.000 minder onttrokken dan begroot. De lagere onttrekking wordt veroorzaakt doordat de uitvoering van blok 2 van de proeftuin aardgasvrĳ niet zal plaatsvinden in 2023. Het saldo van de reserve bedraagt € 5.326.820.

Programma 5 Bereikbaarheid BV051 Bereikbaarheid

Lasten

Actualisatie parkeergarages 2023 (S) De nieuwe parkeergarage Stadhuisplein wordt eind 2023 opgeleverd en vanaf 2024 volledig in gebruik worden genomen. Geraamd was dat de garage eerder open ging. De huidige budgetten voor exploitatie en de geraamde opbrengsten voor 2023 worden daarom afgeraamd. Ook de budgetten van parkeergarage Claxonate wordt geactualiseerd o.b.v. de reeds gerealiseerde kosten. Het financiële effect hiervan muteert met de reserve parkeren.

216

Baten

BV051 Bereikbaarheid

Lasten

De nieuwe parkeergarage Stadhuisplein wordt eind 2023 opgeleverd en zal vanaf 2024 volledig in gebruik worden genomen. Geraamd was dat de garage eerder open ging. De huidige budgetten voor exploitatie en de geraamde opbrengsten voor 2023 worden daarom afgeraamd. Ook de budgetten van parkeergarage Claxonate wordt geactualiseerd op basis van de reeds gerealiseerde kosten. Het financiële effect hiervan muteert met de reserve parkeren.

Baten

-246

Actualisatie straatparkeren 2023 (S) De baten en lasten van straatparkeren zĳn geactualiseerd o.b.v. de realisatie 2023. Dit kan dit jaar voor het eerst goed omdat er geen corona effect doorheen loopt. Duidelĳk is dat de opbrengsten van straatparkeren lager zĳn dan begroot. Het effect is niet structureel nadelig door de komende tariefstĳging vanaf 2024 in verband met de opening van de parkeergarage Stadhuisplein. De stelpost voor doelgroepenbeleid Binnenstad in de business case van de parkeergarages kan vanaf 2024 ook worden afgeraamd omdat er een abonnement komt voor medewerkers van de binnenstad: deze stelpost wordt omgezet in een baat gebaseerd op 150 medewerkersvergunningen maal € 420 (conform nieuw tarief in raadsbesluit 1583312). Het financiële effect muteert met de reserve parkeren.

-77

De baten en lasten van straatparkeren zĳn geactualiseerd op basis van de realisatie 2023. Dit kan dit jaar voor het eerst goed omdat er geen corona effect doorheen loopt. Duidelĳk is dat de opbrengsten van straatparkeren lager zĳn dan begroot. Het effect is niet structureel nadelig door de komende tariefstĳging vanaf 2024 in verband met de opening van de parkeergarage Stadhuisplein. De stelpost voor doelgroepenbeleid Binnenstad in de business case van de parkeergarages kan vanaf 2024 ook worden afgeraamd omdat er een abonnement komt voor medewerkers van de binnenstad: deze stelpost wordt omgezet in een baat gebaseerd op 150 medewerkersvergunningen maal € 420 (conform nieuw tarief in raadsbesluit 1583312). Het financiële effect muteert met de reserve parkeren.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13437956/1