Document · PDF

B Kadernota 2023-2026

Gemeenteraad 9 juni 2022, gemeente PurmerendBij agendapunt: Algemene bespreking Kadernota 2023, inclusief ingediende moties14.113 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Kadernota 2023 - 2026

Inhoudsopgave 1 Aanbiedingsbrief

2 Het financieel perspectief

3 Op weg naar de begroting 2023

4 Risico's, onzekerheden en kansen

5 Slot

Bĳlage I Kaders en uitgangspunten Kadernota 27 Bĳlage II Budgetneutraal

1 Aanbiedingsbrief Voor u ligt de Kadernota 2023 van de gemeente Purmerend. Deze Kadernota bevat geen beleidskeuzes, maar alleen onvermĳdelĳke ontwikkelingen. Dat komt door het momentum: • Tĳdens de voorbereidingen van de kadernota was er een demissionair college. Het doorvertalen van het coalitieakkoord moet nog plaatsvinden. • Daarnaast speelt dat we over een aantal maanden een beter zicht hebben op de (meerjarige) financiële ontwikkelingen vanuit het Rĳk voor alle gemeenten. Dat geeft ons een beter beeld over onze eigen portemonnee. De begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2026 worden aangepast waar dit nodig is voor lopende ontwikkelingen en jaarrekeningeffecten. Dat zĳn vooral onderdelen waar we te maken hebben met grote kostenstĳgingen en onderdelen waar de organisatie versterkt moet worden voor de groei van de stad en wettelĳke taken.

Oorlog in Oekraïne Sinds eind februari woedt er een oorlog in Europa. De inval in Oekraïne heeft onze wereld op zĳn kop gezet. In de eerste plaats vanwege het menselĳk leed waarvan we inmiddels weten mede door de opvang van vluchtelingen in onze gemeente. We doen hier wat we kunnen, maar het leed is groot. In deze Kadernota wordt u om een budget gevraagd om de uitgaven die nodig zĳn te kunnen bekostigen. Het college vindt het belangrĳk dat de raad het college hiervoor ook de financiële ruimte geeft vanuit de wetenschap dat het Rĳk deze kosten zal vergoeden. Naast het harde werken en inzet vanuit de ambtelĳke organisatie voor de gevolgen van deze oorlog, leidt de zorg voor de opvang ook tot veel onzekerheid, schaarste en stĳging van prĳzen. Daar hebben onze inwoners volop mee te maken. Hoe zich dat zal ontwikkelen, en in hoe dat uitpakt op de (financiële) lasten voor onze inwoners zal zich richting de begroting duidelĳker aftekenen.

Coalitieakkoord Ook in deze context en wellicht juist in deze context, is het nodig om te investeren in Purmerend. De samenleving is door COVID-19 hard geraakt. In het coalitieakkoord is de hoop uitgesproken dat het einde van de pandemie in zicht is en dat dit ruimte geeft om elkaar weer op te zoeken en onze banden te herstellen. Om zo weer samen te staan voor onze jeugd, onze voorzieningen en de leefbaarheid in de gemeente. En dat kunnen we. Het coalitieakkoord zegt hierover dat de gemeente Purmerend bruist en we een daadkrachtige, complete gemeente zĳn. Ondernemerszin en handelsgeest zorgen voor goede kansen in de toekomst. Het coalitieakkoord kent drie belangrĳke thema’s: ‘Stad en dorpen’, ‘Samen leven’ en ‘Onze organisatie’. Hierin wordt beschreven hoe de komende vier jaar vervolg gegeven wordt aan de ingezette koers uit de vorige periode. Realisatie hiervan vormt volgens ons een goede basis voor de toekomst van onze nieuwe gemeente Purmerend. Ieder hoofdstuk is voorzien van actiepunten. Het college ziet als opdracht deze 3

actiepunten te vertalen in concrete voorstellen. Voor de Kadernota is dit nog te prematuur. In de Programmabegroting 2023 zullen wĳ de voorstellen die bĳ het akkoord passen, uitwerken zodat u daarover kunt besluiten. De eerder aangekondigde investeringsagenda zal hier deel van uitmaken. In het hoofdstuk ‘Op weg naar de begroting 2023’ wordt dit nader uitgewerkt.

Grote onzekerheid middelen Rĳk Zoals we in de inleiding schreven, is er meer dan vorig jaar onzekerheid over de Rĳksinkomsten. Dat bemoeilĳkt het opstellen van een structureel sluitend perspectief. In het regeerakkoord Rutte IV staat voor de periode 2022-2025 extra accres (groei Gemeentefonds) bovenop het accres uit de Miljoenennota 2022. Wel wordt een deel van dat extra accres geoormerkt voor twee specifieke uitkeringen voor het stimuleren van de woningbouw. Ook is de verdere oploop van de opschalingskorting naar € 975 miljoen in 2025, die een negatieve afslag op het accres vormt, bevroren. Dit is met name het geval omdat er gerekend wordt met een hogere raming van de indexering voor de loon- en prĳsontwikkeling voor de jaren 2022 en later. Voor 2026 is in de Startnota het cumulatief accres dat is opgebouwd in de periode 2022-2025 door een eenzĳdig politiek besluit van het kabinet Rutte IV met € 1.179 miljoen verlaagd naar nominaal € 840 miljoen. Het accres 2026 zelf wordt daardoor negatief. Daar bovenop wordt in 2026 het resterende deel van de opschalingskorting van € 675 miljoen volledig geherintroduceerd. Met andere woorden: de gemeenten krĳgen vergoeding voor de geraamde stĳging van prĳzen in de jaren tot en met 2025 en in 2026 draait het Rĳk die volledige vergoeding in één keer terug. Dit probleem wordt inmiddels het ‘ravĳn van 2026’ genoemd.

Het is buiten alle reguliere afspraken en bovendien ook nog eens na de huidige regeerperiode. Gevolg: gemeenten kunnen bĳvoorbeeld het accres 2022-2025 niet inzetten voor het aannemen van personeel of investeringen omdat die een langdurige dekking van de afschrĳvingslasten en bĳbehorende beheers- en onderhoudslasten vragen. Op deze manier is geen begroting te maken. Over deze problematiek vindt nu overleg plaats tussen het ministerie en de VNG. De verwachting is dat er bĳ de komende meicirculaire meer duidelĳkheid over is. De gemeente Purmerend is een groeigemeente. Er zĳn weinig gemeenten in ons land die zo hard groeien als de onze. In de komende negen jaar stĳgt het aantal woningen in Purmerend met 18%. Gezien de druk op de woningmarkt is dat een goede ontwikkeling, maar indirect zal dit ook een effect hebben op de (benodigde) voorzieningen en mogelĳkheden in de stad. Daarvoor maken we een investeringsagenda waarvan wĳ de effecten opnemen in het begrotingsvoorstel. Gezien de financiële onzekerheid op langere termĳn, de wereld die volop in verandering is en de nieuwe bestuursperiode hebben wĳ deze insteek van de kadernota gekozen. Wĳ realiseren ons ook, dat een en ander betekent dat de beleidsinhoudelĳke overwegingen en debatten van uw raad rondom de begrotingsbehandeling gevoerd zullen worden.

2 Het financieel perspectief De jaarrekening 2021 zal sluiten met een ruim positief saldo. In hoofdzaak door rĳksinkomsten uit de decembercirculaire en onderuitputting op diverse budgetten door covid en schaarste aan menskracht en materialen. Voor de nagestreefde solvabiliteitsverbetering van onze gemeente een goede stap. Het is echter niet representatief voor het financiële beeld. De begrotingsruimte 2022 en 2023 is positief. De jaren erna zĳn net sluitend of negatief. Het is een trend van de afgelopen jaren. Het Rĳk geeft de gemeente veel onzekerheid ten aanzien van toekomstige jaren (jeugd, Wmo, invoeringskosten Omgevingswet, klimaat). En geeft de gemeenten incidenteel veel geld als de besluitvorming van de gemeenteraad over het lopende dienstjaar al ruim in het verleden ligt. Zo heeft het Rĳk de opschalingskorting bĳvoorbeeld al twee keer incidenteel kwĳtgescholden. Maar naar de toekomst maakt het Rĳk ten aanzien van de compensatie van de jeugdzorg een terugtrekkende beweging en staat de opschalingskorting meerjarig fier overeind. Dit zĳn vele miljoenen voor Purmerend. Verder is er sprake van een andere trend: het Rĳk bemoeit zich steeds intensiever met waar de gemeenten het geld aan besteden.

Er is een enorme stĳging van specifieke uitkeringen met verantwoordingvoorschriften (toeslagenaffaire, inburgering, preventieakkoord, sportakkoord etc.) en als 'kers op de taart' is het Rĳk zelfs voornemens een miljard uit het gemeentefonds te halen (afromen accres) voor de`woningbouwimpuls en volkshuisvestingsfonds en dit op eigen wĳze te verdelen. Gemeenten dreigen meer en meer aan de leiband van het Rĳk te lopen. Dit met de huidige gang van zaken rond de Hervormingsagenda Jeugd zet de bestuurlĳke verhoudingen op scherp. In deze Kadernota hebben we de structurele effecten van de jaarrekening verwerkt. Daarnaast zĳn onvermĳdelĳke ontwikkelingen meegenomen zoals de hulp aan vluchtingen uit de Oekraïne, de stĳgende inflatie- en energieprĳzen en hogere noodzakelĳke uitgaven verbonden partĳen en openbare ruimte. Hiervoor is een dekkingsplan gemaakt bestaande uit voordelen door voornamelĳk inzet van eerdere reserveringen in de begroting (o.a. herĳking gemeentefonds en collectieve stelpost loon- en prĳsontwikkeling). U wordt voorgesteld om de onvermĳdelĳke ontwikkelingen, jaarrekeningeffecten, indexatie(s), het dekkingsplan en de uitgangspunten van de begroting (zie bĳlage I) te verwerken in de lopende begroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023-2026.

Het doorvertalen van het coalitieakkoord in samenhang met de afweging van de (essentiële) keuzes en de uitwerking van de Startnota van het Rĳk vindt plaats bĳ de besluitvorming over de Programmabegroting 2023. In bĳlage II worden voorstellen voor de zogenaamde budgettair neutrale wĳzigingen gepresenteerd. Het gaat dan bĳvoorbeeld om subsidies die worden ontvangen waar even hoge uitgaven tegenover staan, budgetten die worden overgeheveld naar een ander programma, budgetten waar dekking uit een heffing/reserve tegenover staat. Ofschoon deze aanpassingen geen effect hebben op het financieel perspectief valt de vaststelling onder het budgetrecht van de gemeenteraad. 5

In onderstaande tabellen kunnen afrondingsverschillen zichtbaar zĳn. Wĳ corrigeren deze niet handmatig. Samengevat ziet het beeld van de meerjarenbegroting er als volgt uit: (+/+ = voordeel en -/- is nadeel, bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

Stand primitieve begroting 2022

5.186

3.139

287

1.028

887

-561

-147

6.073

3.147

-275

881

A. Reeds genomen besluiten door college en raad

755

181

B. Jaarrekeningeffecten

-685

-384

-16

C. Onvermĳdelĳke ontwikkelingen

-1.548

-1.591

-1.619

-1.315

-1.582

D. Indexatie

-1.283

-1.420

-1.554

-1.764

-1.793

E. Dekkingsplan

2.211

3.297

2.326

2.354

2.347

Stand Kadernota 2023

5.523

3.231

-955

397

1e wĳziging op de primitieve begroting 2022 (besluit 1559156) Vertrekpunt Kadernota 2023

Voordeel Voordeel

Nadeel Voordeel Voordeel

A. Reeds genomen besluiten college en raad A. Reeds genomen besluiten door college en raad Programma/beleidsveld (bedragen x € 1.000)

2022 2023 2024 2025 2026 I/S

1 Uitgifte kavel vervoerregio (collegebesluit)

07. Ruimtelĳke ordening

181

2 Verkoop Spinnekop 2-3

07. Ruimtelĳke ordening

803

3 Covid precario (collegebesluit)

Alg. dekkingsmiddelen

-48

755

181

Totaal reeds besloten

1. Uitgifte kavel vervoerregio In december 2021 is besloten tot uitgifte van een kavel van de vervoerregio in erfpacht, gelegen aan de Polderweg op Baanstee Noord, ten behoeve van de realisatie c.q. exploitatie door de vigerende concessiehouder van een busremise. Dit gebeurt tegen betaling van een jaarlĳkse canon. Dit leidt tot € 181.000 voordeel vanaf 2023. 2. Verkoop Spinnekop 2-3 Op 15 maart jl. heeft het college ingestemd met de verkoop van de school en de sporthal aan de Spinnekop 2-3 aan het samenwerkingsverband H20. Na verkoop ontstaat er een boekwinst van € 802.960.Deze boekwinst komt ten gunste van de algemene reserve. 3. Niet heffen precario (corona) In december 2021 is besloten om de opbrengst precariobelasting voor het eerste kwartaal 2022 te verlagen met € 48.000 vanwege coronamaatregelen.

B. Jaarrekeningeffecten Onderstaande ontwikkelingen zĳn naar voren gekomen bĳ het opstellen van de jaarstukken 2021. B. Jaarrekeningeffecten (bedragen x € 1.000)

Programma/beleidsveld

2022 2023 2024 2025 2026 I/S

1 Ontwikkelingen jeugdzorg

02. Samenleving/jeugd

-1.500 -1.148

2 Ontwikkelingen beschermd wonen

02. Samenleving/mo

825

3 Leerlingenvervoer

02. Samenleving/onderwĳs

4a Aanvullend krediet tĳdelĳke woningen

-780

-796

-812 S

825

825 S

-90

- I

02. Samenleving/mo

-78

-77

-76 S

4b Reserve woonvisie tĳdelĳke woningen

Reservemutatie

76 S

5 Budget duurzaamheid

04. Milieu

80 S

6 Aanvullend krediet Bloeiende Perelaar

02. Samenleving/onderwĳs

-51

-50

-50 S

-685

-384

-16

Totaal jaarrekeningeffecten

1. Ontwikkelingen jeugdzorg Uit de jaarrekening blĳkt een tekort van € 1,5 miljoen op het totale budget van jeugdzorg. Hierin zitten ook enkele incidentele effecten, maar het beeld is dat het structurele jaarrekeningeffect ook € 1,5 miljoen is. Het voorstel is dit bedrag bĳ te ramen in 2022, maar niet volledig structureel. In 2023 wordt 75% van dit bedrag bĳgeraamd en van 2024-2026 50% van dit bedrag (inclusief 2% indexatie per jaar). Dit is een aanname en gebeurt om een aantal redenen: (1) Het is aannemelĳk dat corona invloed heeft gehad op het aantal jeugdigen in zorg en de ontwikkeling van de zorgvraag op dit moment. De verwachting is dat dit corona effect in de komende jaren zal afnemen. (2) Het sturend effect van de inzet van de door de raad beschikbaar gestelde middelen “Transitie Lokale Jeugdzorg” zal meerjarig zĳn beslag gaan krĳgen. (3) Er is een verwachting dat de gemiddelde kosten per jeugdige zullen afnemen door meer inzet aan de “voorkant” en minder inzet van specialistische jeugdhulp. 2. Ontwikkelingen beschermd wonen De kosten voor beschermd wonen zĳn veel lager dan begroot. In 2021 is een deel van deze zorg overgegaan naar de Wet Langdurige Zorg (WLZ).

Het budget is daarop aangepast, maar de realisatie pakt lager uit vanwege hogere aantallen WLZ-aanvragen, doorlopende vertragingen bĳ CIZ in de beoordeling hiervan en landelĳke afspraken wat betreft de verevening van diegene die in de Wmo ter overbrugging bleven. Op basis van de jaarrekening is op het beleidsterrein beschermd wonen vrĳe ruimte beschikbaar. In de jaarrekening was € 1,5 miljoen over. Hiervan is in 2022 reeds € 400.000 beklemd voor enkele nieuwe projecten en is een deel benodigd voor Wmo-vraagstukken zoals maatwerkvoorzieningen en drukte aan het Wmo-loket. De vrĳe ruimte komt daarmee op € 0,8 miljoen en wordt ingezet als jaarrekeningeffect. Een deel van deze ruimte is ontstaan omdat nog geen invulling is gegeven aan de beweging ‘van beschermd wonen naar beschermd thuis’. Er wordt echter, gelet op de financiële situatie, voor gekozen om dit bĳ de Begroting 2023 te betrekken. 3. Leerlingenvervoer Er is vanaf 2020 sprake van een structureel begrotingstekort op leerlingenvervoer. In de jaarrekening 2020 was dit door Covid nog niet goed zichtbaar. Door groei van het aantal kinderen binnen het 7

leerlingenvervoer en uitbereiding van de soloritten van jeugdigen zĳn de werkelĳke lasten hoger dan begroot. Dit leidt tot een verwachte verhoging tot en met 2024 van € 90.000. Om dit budgettaire vraagstuk af te wenden, is echter aanpassing van het huidige beleid nodig gericht op minder solovervoer en extra inzet op zelfredzaamheid en het stimuleren van zelfstandigheid. De bedoeling is om vanaf schooljaar 2024/2025 een nieuw contract aan te gaan waarin de beleidswĳzigingen zĳn opgenomen. 4a en b. Tĳdelĳke woningen (kredietaanvraag € 1.300.000) Het totaal beschikbaar gesteld krediet van € 14,8 miljoen voor de realisatie van 200 tĳdelĳke woningen blĳkt onvoldoende. In september 2021 is er een aanvullend krediet beschikbaar gesteld van € 1,2 miljoen voor extra kosten zoals aanpassingen keukens, plaatsing gordĳnen, indexering, nutsvoorzieningen, bouw- en woonrĳp maken incl. sloop, projectkosten en bouwleges. Op basis van de gesloten contracten en de verwachte kosten tot het einde van het project is de verwachting dat het totaal aanvullende benodigde krediet € 1,3 miljoen hoger zal uitkomen. De verklaring daarvoor is gelĳk aan wat we u in het voorstel voor de kredietuitbreiding hebben gemeld, alleen hadden deze bedragen hoger moeten zĳn. In de voorbereiding op de kredietaanvraag in september 2021 is gerekend met verkeerde cĳfers.

We hebben gekeken of we deze extra investering ook (al dan niet gedeeltelĳk) kunnen dekken binnen de business case. We zien daarvoor mogelĳkheden. We zullen dit uitwerken en de resultaten van deze uitwerking verwerken in de begroting 2023. 5. Budget duurzaamheid In de afgelopen jaarrekeningen is sprake geweest van omvangrĳke onderuitputting op het onderdeel duurzaamheid. In dat verband zĳn in de afgelopen 2e tussenrapportage van Purmerend middelen vrĳgevallen in 2021 die in 2022 weer beschikbaar zĳn. In de jaarrekening blĳft opnieuw € 80.000 over. Het voorstel is dat budget te laten vrĳvallen ten gunste van de begrotingsruimte. 6. Aanvullend krediet Bloeiende Perelaar (kredietaanvraag € 850.000) In februari 2022 bent u geïnformeerd over de overschrĳding van het krediet voor de tĳdelĳke uitbreiding school en kinderopvang Zuidoostbeemster (reg.nr. 1562957). Aanvullend is een krediet van € 850.000 benodigd. Dit leidt tot extra kapitaallasten van € 51.000 vanaf 2023 en wordt in 20 jaar afgeschreven.

C. Onvermĳdelĳke ontwikkelingen Hieronder treft u de weergave van een aantal ontwikkelingen dat voldoet aan het criterium onvermĳdelĳk en derhalve in de begroting 2023 dient te worden verwerkt. De ontwikkelingen kennen veelal een structureel karakter, betreffen bĳramingen van begrotingsposten en voldoen aan het criterium onvermĳdelĳk. C. Onvermĳdelĳke ontwikkelingen (bedragen x € 1.000)

Programma/beleidsveld

2022 2023 2024 2025 2026 I/S

1a Budget hulp aan vluchtelingen Oekraïne

Diverse programma's

-8.000

1b Af: Rĳksbĳdrage

Diverse programma's

8.000

2 GEO basisregistratie en informatievoorziening

01. Publiekdiensten

-100

-228

-235

-241

-248

Vergunningverlening APV en bĳzondere wetten

01. Publiekdiensten

-71

-74

-76

-78

-81

4 Sociaal Medische Indicatie (SMI)

02. Samenleving/jeugd

-30

5 Ontwikkelingen GGD 3.0 (stelpost)

02. Samenleving/jeugd

-150

6 GGD Jeugdgezondheidszorg

02. Samenleving/jeugd

-57

-72

-73

-75

7 GGD Veilig Thuis

02. Samenleving/jeugd

-133

-135

-138

-141

8a Energietoeslag

02. Samenleving/W&I

-3.200

8b Af: Rĳksbĳdrage

02. Samenleving/W&I

3.200

9 Peuteropvang, J&J werk, sport en RTV Purmerend

02. Samenleving/divers

-114

-129

10 Uitvoering Sociaal Woonakkoord

03. Wonen

-72

-149

-154

-158

-163

11 Zwerfafval

06. Beheer openbare ruimte

-37

12 Extra capaciteit dossiers openbare ruimte

06. Beheer openbare ruimte

-56

-116

-120

-62

13 Herinrichting omgeving MFC De Boomgaard

06. Beheer openbare ruimte

-39

14 Duurzame inzetbaarheid zware beroepen

06. Beheer openbare ruimte

-160

15 Herschikking groenbeheer

06. Beheer openbare ruimte

-41

-42

-43

-45

-46

16 Asbestsanering Overwhere Zuid

06. Beheer openbare ruimte

-50

17 Beheerplan beweegbare bruggen 2022

06. Beheer openbare ruimte

-31

216

-88

18 Ontwerpkosten parkenplan

07. Ruimtelĳke ordening

-125

19 Handhaving openbare ruimte

08. Veiligheid

-232

-240

-247

-191

20 Voorziening wachtgeld bestuurders

10. Bestuur en concern

-259

Totaal onvermĳdelĳke ontwikkelingen

-197 S/I -

-1.548 -1.591 -1.619 -1.315 -1.582

1a en b. Hulp aan vluchtelingen uit Oekraïne Voor de opvang van en hulp aan vluchtelingen voor Oekraïne is een raming gemaakt voor 2022. Deze raming is nog niet volledig, maar wĳ hechten aan een budgettair mandaat van de gemeenteraad. De raming telt op tot € 8,0 miljoen met de volgende indeling: • kosten opvang gemeentehuis Beemster, Burggolf Purmerend en de tĳdelĳke woningen Verzetslaan € 3.056.000; 9

• maaltĳden, vervoer en diverse kosten € 2.190.000; • onderwĳs: € 100.000; • leefgeld: € 1.188.000; • projectleiding en begeleiding € 919.000; • onvoorzien € 547.000. De verwachting is dat het Rĳk deze uitgaven in haar geheel compenseert. In de VNG ledenbrief van 18 maart jl. is gemeld dat het uitgangspunt is dat het kabinet van rĳkswege de kosten die gemaakt zullen worden door gemeenten zal vergoeden en dat gemeenten er financieel niet op achteruit mogen gaan. In afwachting van de financieringssystematiek van het kabinet volgen we de algemene lĳn als bĳ corona: dekken uit de algemene reserve en bĳ compensatie weer terug laten vloeien. 2. GEO basisregistratie en informatievoorziening (uitbreiding formatie) Door de forse toename in woningvoorraad en het adequaat inspelen op de (toekomstige) Samenhangende Objectenregistratie (SOR) is structurele uitbreiding van GEO-formatie noodzakelĳk. De SOR wordt een landelĳke uniforme registratie met daarin basisgegevens over objecten in de fysieke werkelĳkheid. De huidige BAG, BGT en WOZ worden geïntegreerd in 1 basisregistratie. Momenteel is het nodig extra inhuur in te zetten om onze wettelĳke taken uit te voeren. De voorgestelde uitbreiding betreft 2,5 FTE. 3. Vergunningverlening APV en bĳzondere wetten (uitbreiding formatie) Purmerend groeit en leeft.

Er is sprake van een forse toename van vergunningplichtige bouwwerken op straat, toename in de te nemen verkeersmaatregelen en meer vraag naar ontspanning en vermaak van onze inwoners. In onderstaande tabel is waarneembaar dat het aantal vergunningen, ontheffingen en meldingen is toegenomen. Noodzakelĳke uitbreiding van het Omgevingsteam van 1 FTE wordt aan u voorgesteld. Aantallen

2019

2020

2021

Vergunningen voorwerpen op weg

253

260

378

Verkeersmaatregelen

Ov. vergunningen, ontheffingen, meldingen evenementen

435

465

480

4. Sociaal Medische Indicatie (SMI) Er is een structureel tekort op het budget SMI. De prognose voor 2022 en de jaren erna is € 373.000. Daarvan gaat 80% ten laste van Jeugd en 20% ten laste van het Onderwĳsachterstandenbudget (Spuk OAB). Het tekort waarvoor budget gevraagd wordt is € 30.000 vanaf 2022. Recent is SMI geëvalueerd en er lĳkt een stabilisatie in de aantallen indicaties te ontstaan. Dat komt doordat er meer aandacht is voor het feit dat gezinnen tĳdelĳk in deze regeling zitten en daarnaast wordt er meer ingezet op andere oplossingen binnen het netwerk van het gezin. Bĳraming van het budget is noodzakelĳk. 5. GGD 3.0 Op dit moment wordt er gewerkt aan GGD 3.0. Dit project moet resulteren in het opstellen van een nadere analyse naar het toekomstbestendig maken en houden van de GGD en de organisatie en de samenwerking daarnaar in te richten. In het kader van GGD 3.0 is een tweetal knelpunten 10

gepresenteerd die thans worden uitgewerkt. Dit betreft knelpunten in de bedrĳfsvoering en het knelpunt Meldpunt en Advies Bĳzondere Zorg (MABZ). Het aantal meldingen voor het MABZ is structureel hoger dan de 605 meldingen waarop de begroting van de GGD enige jaren geleden is gebaseerd. In 2021 zĳn er meer dan 1.000 meldingen behandeld. Deze toename is toe te schrĳven aan de wachtlĳsten voor behandeling in de GGZ. Aan de GGD is gevraagd om de budgetaanvragen voor deze knelpunten nader te onderbouwen. De verwachting is echter dat deze knelpunten in ieder geval deels onvermĳdelĳk zĳn. Om die reden wordt voorgesteld rekening te houden met een stelpost van 50% van de oorspronkelĳke aanvraag. Het betreft een reservering van € 150.000. 6. GGD Jeugdgezondheidszorg Vanaf 2019 is het aantal vaccinaties in het Rĳksvaccinatieprogramma uitgebreid, moeten gemeenten prenataal huisbezoek aanbieden (vanaf 1 juli 2022) en blĳkt dat er een toename is in het aantal geboorten. De gemeente krĳgt voor deze ontwikkelingen middelen in het Gemeentefonds die worden doorgezet naar de GGD. Dit is budgettair neutraal. Er is echter ook sprake van een toename van het aantal geboorten waardoor er in 2021 235 meer kinderen gebruik maakten van de Jeugdgezondheidszorg dan waarmee in de vastgestelde begroting 2022 rekening is gehouden. Hiervoor is extra bekostiging van de GGD nodig.

In 2022 betreft dit een bedrag van € 57.000 en vanaf 2023 circa € 72.000. 7. GGD Veilig Thuis Het aantal meldingen en adviezen bĳ Veilig Thuis neemt sinds 2019 structureel toe, waardoor de in 2019 vastgestelde formatie niet meer afdoende is. Extern onderzoek wĳst dit ook uit. Uitbreiding kan voor de helft bekostigd worden uit de extra regionale Rĳksmiddelen (doeluitkering VrouwenOpvang; DUVO-gelden). Voor de andere helft is een verhoging van de reguliere gemeentelĳke bĳdrage nodig. Dit geldt voor alle gemeenten binnen Zaansteek-Waterland. Daarnaast heeft het Algemeen Bestuur van de GGD de overheadtarieven van Veilig thuis gelĳk getrokken met het overheadpercentage voor de overige contracttaken van de GGD naar 21,5 % (was 12%). Hier wordt nog onderzoek naar gedaan. Vanaf 2023 gaat het om een verhoging van € 133.000. 8a en b. Energietoeslag Zoals bekend neemt het Rĳk aanvullende maatregelen met het oog op de stĳgende energieprĳzen en aanhoudende inflatie. Zo gaat de eenmalige energietoeslag voor mensen met een laag inkomen omhoog van € 200 naar € 800. In Purmerend was al eerder besloten tot het uitkeren van deze € 800 euro aan huishoudens met een laag inkomen die bekend zĳn bĳ de gemeente. Het bedrag is eind maart 2022 automatisch op de rekening gestort. Daarnaast kunnen inwoners die tot de doelgroep behoren en geen automatische toeslag hebben ontvangen deze aanvragen.

De minister heeft de gemeenten gevraagd de uitkering voor te schieten. De vergoeding wordt in mei ontvangen. In het huidige beeld gaat het om circa 3.800 huishouden. De begroting wordt voor deze uitkering inclusief uitvoeringskosten budgettair neutraal aangepast met € 3.200.000. In afwachting van de financieringssystematiek van het kabinet volgen we de algemene lĳn die we ook bĳ corona hebben gedaan: dekken uit de algemene reserve en bĳ compensatie weer terug laten vloeien. 9. Peuteropvang, jeugd- en jongerenwerk, sport en RTV Purmerend Bĳ het inregelen van enkele onderdelen van Beemster in de begroting van Purmerend is een aantal zaken geconstateerd die aanpassing van de begroting vragen. (1) Door groei van Zuidoostbeemster zĳn nieuwe groepen nodig voor de peuteropvang Beemster. De verordening van de peuteropvang 11

stelt dat de gemeente een kostendekkende kostprĳs financiert, waarbĳ de subsidiemethodiek geldvolgt-kind wordt toegepast. Dit houdt in dat als er extra groepen komen, ook deze afgenomen uren in aanmerking komen voor de financiering. (2) Subsidie jeugd- en jongerenwerk: voor continuering van de 20 uur jongerenwerk in Beemster in 2022 heeft Clup een aanvullende beschikking 2022 van € 38.000. In de begroting was maar € 9.500 geraamd. Bĳraming van € 28.500 is nodig. (3) Voor de Uitvoeringsbesluiten Subsidieverordening sport- en recreatieactiviteiten Purmerend 2022 was het nodig het subsidieplafond te verhogen van € 100.000 naar € 160.000. (4) Door de bestuurlĳke fusie is het zendgebied van RTV Purmerend uitgebreid met het grondgebied van Beemster. RTV Purmerend was alleen actief in Purmerend en niet in Beemster. Om ook Beemster toegang te geven tot een Lokaal Toereikend Media Aanbod brengt dit extra kosten met zich mee voor RTV Purmerend. Daarom is structureel een hogere subsidie nodig. 10. Uitvoering Sociaal Woonakkoord (uitbreiding formatie) In het Sociaal Woonakkoord Purmerend is aangekondigd dat er een programmaregisseur vanuit de gemeente wordt aangesteld om de diverse woonzaken met de coöperaties handen en voeten te geven.

Daarnaast is het aantal vraagstukken op het beleidsveld Wonen zodanig omvangrĳk dat er behoefte is aan een extra capaciteit op het beleidsveld wonen (denk hierbĳ aan tĳdelĳke woningen, urgenties etc.). Deze aanvraag betreft 1,5 FTE. 11. Zwerfafval Vanaf 2013 wordt er door Nedvang een vergoeding verstrekt vanuit de raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022. Met deze Zwerfafvalvergoeding kun je als gemeente je zwerfafvalaanpak verbeteren en versterken. De vergoeding biedt ruimte voor andere werkwĳzen en extra maatregelen voor een schonere openbare ruimte. Per 1-1-2023 eindigt deze subsidie maar de activiteiten die daaruit bekostigd worden binnen gemeente Purmerend eindigen niet. Het gaat hierbĳ vooral om het faciliteren van ruim 500 vrĳwilligers die zich bezighouden met zwerfafval rapen in de openbare buitenruimte. Hiervoor worden zwerfafvalgrĳpers, ringen en vuilniszakken beschikbaar gesteld. Daarnaast worden ook adoptieprullenbakken beschikbaar gesteld. Ook de activiteiten, zoals structureel zwerfafvalonderzoek, van de landelĳk bekende Zwerfinator (Dirk Groot) binnen gemeente Purmerend worden bekostigd uit deze subsidie. Als gevolg van al deze activiteiten, naast het reguliere onderhoud van de eigen organisatie, is Purmerend schoner dan ooit. Om alle hierboven benoemde activiteiten te kunnen continueren is er structureel € 110.000 benodigd.

Hiervan kan 1/3 worden bekostigd uit de afvalstoffenheffing en 1/3 uit de rioolheffing. De aanvraag betreft het 1/3 deel ten laste van de algemene middelen. 12. Extra capaciteit dossiers openbare ruimte (uitbreiding formatie) De komende periode staat een aantal beleidsmatige dossiers op het terrein van de openbare ruimte op de rol waarvoor geen capaciteit in de organisatie beschikbaar is. Maar die wel een grote impact hebben. Er is nu enkel een beleidsmedewerker openbare ruimte die vol zit met o.a. de actualisatie van de beheerplannen. Voor grote dossiers als overdracht wegenbeheer HHNK, toekomst begraafplaats en integratie groenkoers/bomenplan/parkenplan is geen capaciteit aanwezig. Gelet op de impact acht het college versterking voor de komende 3 jaar noodzakelĳk. 13. Herinrichting omgeving MFC De Boomgaard (kredietaanvraag € 785.000) Het toenmalige college van Beemster heeft op 27 oktober 2020, vanwege de hoogoplopende discussies over de verkeersveiligheid rond het MFC De Boomgaard, besloten tot uitwerking van 12

de herinrichting van de omgeving. De raad van Beemster is hierover geïnformeerd waarbĳ een kredietaanvraag in de Kadernota is aangegeven. De herinrichting moet bĳdragen aan meer ruimte voor fietsers en voetgangers, een overzichtelĳker parkeersituatie en een schoolomgeving waar de auto te gast is en de snelheid laag is. Om dit te realiseren is een krediet nodig van € 785.000 voor herinrichting van de omgeving van het multifunctioneel centrum De Boomgaard. Dit leidt tot extra kapitaallasten van € 39.250 (vanaf 2024) en wordt in 25 jaar afgeschreven. 14. Duurzame inzetbaarheid zware beroepen Door het verdwĳnen van seniorenregelingen en het verhogen van de AOW-leeftĳd moeten medewerkers van Beheer openbare ruimte (BOR) langer door blĳven werken. Dit heeft effect op het verzuim, de gezondheid en vitaliteit van de medewerkers. De inzetbaarheid en productiviteit van met name oudere medewerkers, die veelal fysiek zwaar werk moeten verrichten, neemt af. Hiervoor wordt ingehuurd om het werk af te krĳgen. Dit leidt structureel tot overschrĳding van het budget. Voor deze problematiek van zware beroepen is structureel aanvullend budget nodig van € 160.000. 15. Herschikking groenbeheer (formatie uitbreiding) Werkom onderhield eerst twee wĳken in Purmerend , maar sinds 2021 nog maar 1. De wĳk die zĳ niet meer onderhouden is Overwhere.

Het beheer en onderhoud van Overwhere vindt nu plaats in eigen beheer. De kosten die gemoeid waren met het onderhoud vanuit Werkom bedroegen € 326.000. Deze middelen worden omgezet naar loonsom. Voor de uitvoering van het bomenplan en diverse projecten in de stad is gebleken dat er de noodzaak is voor een opzichter bomen. Deze taak is niet binnen de bestaande organisatie op te vangen. Voor deze vraagstukken is een structurele bĳraming nodig van € 41.000 vanaf 2022. 16. Asbestsanering Overwhere Zuid Tĳdens werkzaamheden voor het Project Overwhere Zuid is asbest in de bodem nabĳ de hoek van de Flevostraat en Rivierenlaan aangetroffen. Uit het onderzoek is gebleken dat er geen sprake van een onaanvaardbaar risico waardoor de sanering formeel niet als spoedeisend wordt gezien. Het advies is om de verontreinigde grond wel te saneren gezien de publieke functie en de ligging van de vervuilling naast de kinderspeelplaats en voetbalveldje. Gezien de zorgplicht van de gemeente willen we het advies opvolgen. Met de sanering is een incidenteel bedrag gemoeid van € 50.000. 17.Beheerplan beweegbare bruggen 2022 (kredietaanvraag € 1.476.578) Voor de beweegbare bruggen is een beheerplan opgesteld. Per brug zĳn de kosten inzichtelĳk.

Het beheerplan is gericht op het minimaliseren van het aantal storingen en het vergroten van de bedrĳfszekerheid tegen zo laag mogelĳke kosten gedurende de levensduur van de brug. Er is gekozen om groot civiel technisch onderhoud en vervangingen installaties gelĳktĳdig uit te voeren. De middelen van het beheerplan zullen worden betrokken bĳ de begroting 2023. De voorbereiding van de renovaties van de Beemsterbrug en de Wheermolenbrug kunnen hier echter niet op wachten. Voorstel is om hiervoor krediet en budget beschikbaar te stellen. De financiële gevolgen zĳn hieronder weergegeven.

Ontwikkeling beheerplan (bedragen in €)

2022

2023

2024

2025

2026

Benodigd exploitatie dagelĳks en groot onderhoud

946.335

682.615

493.600

284.967

610.120

Beschikbaar exploitatie dagelĳks en groot onderhoud

915.294

532.454

537.422

542.943

Financiele gevolgen exploitatie dagelĳks en groot onderhoud

-31.041

-150.161

43.822

257.976

-67.177

Krediet Installaties Beemsterbrug

500.000

1.139.442

Krediet Installaties Wheermolenbrug

A. Exploitatie:

B. Kredieten benodigd:

500.000

1.174.853

Krediet Installaties Kooimanbrug

267.924

Krediet Installaties Jan Blankenbrug

800.426

1.000.000

2.314.295

267.924

800.426

-165.715

-177.785

-176.352

Totaal kredietaanvraag Installaties beweegbare bruggen Financiële gevolgen exploitatie kapitaalslasten

C. Vrĳval beschikbare kredieten: Krediet installaties

-1.129.324

-80.000

Krediet groot onderhoud

-660.059

-90.000

-246.684

-700.000

Totaal vrĳval aan kredieten

-1.789.383

-170.000

-246.684

-700.000

119.241

129.728

136.017

155.855

-31.041 (N)

-30.920 (N)

7.835 (V)

216.208 (V)

-87.674 (N)

Totale financiële gevolgen exploitatie kapitaalslasten Totale financiele gevolgen exploitatie (A+B-C)

18. Ontwerpkosten parkenplan (incl. correctie VAT) Vooruitlopend op de vaststelling van de business case zĳn er in 2021 al voorbereidingsbudgetten (€ 160.000 in totaal) beschikbaar gesteld voor het Kooimanpark, Park De Noord en Leeghwaterpark. Deze budgetten blĳken niet toereikend te zĳn. Oorspronkelĳk zĳn enkel de kosten voor de ontwerpopgave voor een extern landschapsbureau geraamd. Het blĳkt nu echter dat er nog aanvullende onderzoeks- en procedurele kosten gemaakt moeten worden om tot een robuust ontwerp te komen. Om het ontwerpproces voor het Kooimanpark en Park De Noord af te ronden en het ontwerpproces voor het Leeghwaterpark uit te voeren is er in 2022 eenmalig extra voorbereidingsbudget nodig (circa € 125.000). 19. Handhaving openbare buitenruimte (formatie uitbreiding) In de begroting is er sprake van een doorrekening van handhavingskosten (14 FTE) aan handhaving parkeren. Inmiddels zĳn alle kosten en baten van parkeren doorgerekend en gebleken is dat de doorrekening van handhavingskosten aan de parkeerexploitatie te hoog is. Een realistischer beeld is 11 FTE. Als de parkeerexploitatie als een resultaat van relevante kosten en opbrengsten wordt gezien, dan moet de handhavingsformatie gecorrigeerd worden. Het verschil wordt op dit moment gebruikt voor de afhandeling van MOR-meldingen en voor het mogelĳk maken van 7 dagen beschikbaarheid (3 groepen rooster).

Deze zĳn over de laatste jaren enorm toegenomen (exclusief coronameldingen). De afhandeling van meldingen openbare buitenruimte is belangrĳk. Op deze manier kan handhaving gericht worden ingezet daar waar de ergernissen in de stad en dorpen spelen en kan een essentiële bĳdrage worden geleverd aan een schone en veilige omgeving. Om de handhavingsformatie (3 FTE) op een juiste wĳze onze begroting te borgen is dekking nodig vanuit de algemene middelen in plaats van de parkeergelden. Een structurele bĳraming van € 197.000 (2026) is noodzakelĳk.

20. Voorziening wachtgeld bestuurders De wachtgelden van bestuurders is geactualiseerd na de vorming van een nieuw college in 2022. De actualisering houdt in dat de voorziening opgehoogd moet worden met € 259.021. Dit wordt ten laste gebracht van het begrotingssaldo.

D. Indexatie In de begroting is een stelpost opgenomen betreffende de ontwikkeling van lonen en prĳzen van materiële budgetten. Dit laatste betreft de kosten van derden (goederen en diensten die aan de gemeente worden geleverd). Het gaat hier bĳvoorbeeld om de kosten van energie, kantoorartikelen, accountantsdiensten, onderhoud aan gebouwen en infrastructuur, schoonmaak en softwarelicenties). In de exploitatiebudgetten is deze groei niet functioneel op de programma's verwerkt. Reguliere stĳgingen dienen binnen het betreffende programma/product te worden opgevangen. Op deze regel is een uitzondering: als er sprake is van excessieve stĳgingen kan met onderbouwing aanspraak worden gemaakt op deze collectieve stelpost. Zo wordt het budget ingezet waar dit het meest nodig is. Gezien de huidige prĳs- en loonstĳgingen op onderstaande onderdelen, is er nu voor gekozen om een deel van de collectieve stelpost LPO in te zetten. D. Indexatie (bedragen x € 1.000)

Programma/beleidsveld

1 Indexatie Integraal Huisvestingsplan (IHP)

02. Samenleving/onderwĳs

-56

2a Indexatie zorgsalarissen WMO

02. Samenleving/mo

-392

-400

-408

-416

-421

2b Indexatie zorgsalarissen Jeugd

02. Samenleving/jeugd

-501

-511

-521

-532

-542

3 Indexatatie subsidies naar 2,5%

02. Samenleving

-14

-172

-334

-500

Overzicht Overhead

-320

-346

-355

-361

-367

Indexatie bedrĳfsvoeringsbudgetten incl. correctie doorbelastingen Totaal indexatie

2022 2023 2024 2025 2026 I/S

-1.283 -1.420 -1.554 -1.764 -1.793

1. Indexatie Integraal Huisvestingsplan (IHP) De bedragen opgenomen in het IHP zĳn begroot op basis van prĳspeil 2020. Gezien de stĳging van de bouwkosten stelt het college voor de indexering hierop aan te passen. Om de indexatie vast te stellen is door een onafhankelĳk bureau de indexatie van 2020-2022 en van januari 2022-januari 2023 doorgerekend. Het betreft nieuwbouw en kinderopvang. De bouwkosten zĳn enorm gestegen. Door te indexeren zĳn de kredieten weer in lĳn met de markt. Daarnaast worden de huurinkomsten van de kinderopvang in lĳn gebracht met de indexatie. Gebleken is dat in het huidige IHP bĳ de aanvraag van de scholen ook de investeringsbedragen van de kinderopvang zĳn meegenomen en niet gesplitst waren. Dit had wel gemoeten, omdat er voor kinderopvang een huur ontvangen wordt waardoor het geheel budgettair neutraal is. Door dit nu recht te trekken ontstaat er een financieel voordeel (zie regel 2B in de tabel). In dit vraagstuk zĳn ook meegenomen 1) aanvragen 2022-2026 kinderopvang bĳ scholen (budgetneutraal), 2) indexatie beschikbaar gestelde sloopkosten en 3) indexatie beschikbaar gestelde tĳdelĳke huisvestingskosten. Bĳ de uitvoering van het IHP lopen we ook tegen een aantal actualiseringsvraagstukken aan zoals: • een stĳgende trend van leerlingenaantallen met een toename van het aantal m2; • een verhoging op het lopende onderwĳsbudget; 15

• niet voorziene sloopkosten en een businesscase voor tĳdelĳke huisvesting; • impact nieuwbouw op de infrastructuur en verkeerstromen in het belang veiligheid van leerlingen (inrichting openbare ruimte). Deze vraagstukken willen wĳ nader uitwerken richting de begroting 2023. De uitbreiding van de basisschool de Vlieger wordt in een separaat voorstel aan de raad voorgelegd. 2a en b. Zorgsalarissen Wmo en Jeugd Op 23 september 2021 heeft het kabinet ervoor gekozen om het OVA-percentage (Overheidsbĳdrage in arbeidskostenontwikkeling) voor 2022 met 1,13% extra te verhogen naar 3,87% met als doel om de salarissen in de sector zorg en welzĳn te verbeteren. In de aanbesteding van de specialistische jeugdhulp en de Wmo is ook uitgegaan van indexatie met de OVA-percentage. Dit is nodig om zo budgetproblemen te voorkomen door de stĳgingen van de salarissen in de zorg. In de begroting 2022 was rekening gehouden met een indexatie van 2% op deze budgetten. De overige jaren hebben we op 2% laten staan. Deze extra indexatie van 1,87% kost voor Wmo en jeugd structureel ruim € 0,9 miljoen. De dekking komt uit de stelpost loon- en prĳsontwikkeling. De huidige compensatie in het gemeentefonds is overigens niet voldoende voor dekking van deze loonontwikkeling. Herĳking bĳ de meicirculaire wordt verwacht (zie daarvoor ook bĳlage II). 3.

Subsidies In de begroting 2022 is besloten de indexering op de subsidies te verhogen naar 2,5%. Abusievelĳk is de verhoging alleen doorgevoerd voor de jaarschĳf 2022. Dit wordt nu meerjarig hersteld door de subsidies te verhogen met 2,5%. 4. Budgetten bedrĳfsvoering Bĳ het inregelen van enkele onderdelen binnen bedrĳfsvoering is een aantal zaken geconstateerd die indexering en aanpassing van de begroting vragen: 1) werkbudget directie, diverse kosten facilitair, digitale verslag raads- en commissievergaderingen griffie en advertentiekosten communicatie, 2) verhoging contract catering en beveiligingsdiensten, 3) nieuw schoonmaakcontract en 4) ICT licenties.

E. Dekkingsplan Gemeenten zĳn wettelĳk verplicht een structureel en reëel sluitende begroting in te leveren. Met uw raad is dit nooit als een technische afspraak gezien, in Purmerend hebben we graag de financiën op orde. Er is daarom voor deze Kadernota een dekkingsplan gemaakt om de jaarrekeningeffecten, onvermĳdelĳke ontwikkelingen en indexaties van afdoende middelen te voorzien. Voor keuzes en nieuwe investeringen is ervoor gekozen om de uitwerking van het coalitieakkoord inclusief investeringsagenda en de meicirculaire 2022 (uitwerking Voorjaarsnota Rĳk) af te wachten om te komen tot een sluitende begroting voor periode 2023-2026. In de onderstaande tabel zĳn de middelen van het dekkingsplan opgesomd:

E. Dekkingsplan (bedragen x € 1.000)

Overzichten

2022 2023 2024 2025 2026 I/S

1 Inzet reservering ontwikkelingen Werkom

Alg.dek.middelen

750 1.000

2 Inzet stelpost loon-/prĳsontwikkelingen

Alg.dek.middelen

1.200 1.200 1.200 1.200 1.200

3 Vrĳval reservering herĳking gemeentefonds

Alg.dek.middelen

- 1.000 1.000 1.000 1.000

4 Vrĳval restant stelpost middelen gemeentefonds Wet Open Overheid

Alg.dek.middelen

5 Aanpassing garantstellingsprovisie HVC

Alg.dek.middelen

6 Uitwerking decembercirculaire 2021 (incl. jeugdzorg)

Alg.dek.middelen

Totaal dekkingsplan

102

129

122

191

2.211 3.297 2.326 2.354 2.347

De belangrĳkste ontwikkelingen op het dekkingsplan worden hieronder toegelicht. 1. Koers herĳking Werkom Om in de toekomst zoveel mogelĳk inwoners op een goede manier naar werk te kunnen blĳven begeleiden hebben gemeenten Zaanstad, Purmerend en Werkom een toekomstsscenario uitgewerkt. Dit scenario betreft een doorontwikkeling van Werkom als sociaal ontwikkelbedrĳf. Dit voorstel is aangenomen in de raad van februari 2021 (besluit 1561465). Met deze doorontwikkeling gaat Werkom de komende tĳd aan de slag. In de eerste begrotingswĳziging 2022 is een stelpost gevormd voor de problematiek van de Participatiewet/Werkom van € 750.000 in 2022 en vanaf 2023 € 1.000.000 structureel. Deze kan voor 2022 en 2023 vrĳvallen omdat de algemene reserve van Werkom nog ruimte bevat. 2. Inzet stelpost loon-/prĳsontwikkelingen (LPO) In deze onzekere tĳden is het lastig om de (economische) toekomst te voorspellen. Zag het er in het begin van dit jaar nog naar uit dat de hogere inflatie tĳdelĳk zou zĳn, na de inval van Rusland in Oekraïne zou de hoge inflatie wel eens wat langer blĳvend kunnen zĳn. De prĳzen van energie (olie, gas), voedingsmiddelen (tarwe, graan), grondstoffen en bouwmaterialen (staal, hout) stĳgen in een rap tempo. Ook zien we dat producenten hun productie tĳdelĳk stop zetten, wat weer leidt tot leveringsproblemen.

Het Centraal PlanBureau (CPB) schat dat in 2022 de inflatie uitkomt op gemiddeld 5,2% en de koopkracht negatief zal zĳn. Deze landelĳke trend zien we ook lokaal terug met grote kostenstĳgingen op kapitaalwerken, open einde regelingen, vastgoed en openbare werken. In deze Kadernota hebben we alvast een voorschot moeten nemen op deze prĳstĳgingen voor het Integraal Huisvestingsplan (IHP), zorgsalarissen jeugd en Wmo en bedrĳfsvoeringsbudgetten (zie onderdeel D indexatie). Voor nu is er gekozen om voor deze hogere loon- en prĳstĳgingen de stelpost LPO als dekking in te zetten voor structureel € 1.200.000. Deze stelpost LPO is overigens niet afdoende om de loon- en prĳsstĳgingen voor de komende jaren af te dekken. Deze zal in het kader van de meicirculaire 2022 opnieuw moeten worden bezien. De bĳraming voor prĳsstĳgingen van de kredieten bĳ vastgoed en openbare ruimte komt terug in de begroting 2023. 3. Herverdelingseffect herĳking gemeentefonds In de begroting 2022 is het voorlopige nadelige herverdeeleffect voor Purmerend al voorzien. Dit nadeel was gebaseerd op de stand augustus 2021 (peiljaar 2019). In december 2021 is gebleken dat het Rĳk abusievelĳk de werkwĳze voor de middelen integratie-uitkeringen Voogdĳ 18+ en 17

participatie niet op de juiste methode heeft verwerkt. Uit deze nieuwe publicatie met peiljaar 2019 blĳkt het herverdeeleffect voor Purmerend minder nadelig uit te vallen (daling van -€ 143 per inwoner naar -€ 102 per inwoner). Overigens blĳft Purmerend een nadeelgemeente. Hierdoor kan de reservering voor het nadelig herverdeeleffect met € 1 miljoen worden verlaagd vanaf 2023. De verwachting is dat de herverdeling van het gemeentefonds, ondanks de resolutie van de VNG, toch per 2023 wordt ingevoerd. De reservering voor Purmerend komt hiermee uit op € 0,3 miljoen in 2023 en voor de jaren 2024 e.v. € 1,3 miljoen, waarbĳ we in ogenschouw moeten nemen dat het hier gaat om een voorlopige uitkomst die nog verwerkt moet worden naar een recent peiljaar. 4. Vrĳval restant stelpost middelen gemeentefonds Wet Open Overheid Het onderdeel Wet Open Overheid wordt toegelicht in de bĳlage budgetneutraal. Na aanwending voor wettelĳke verplichtingen blĳven middelen over omdat er in de Kadernota 2022 reeds middelen voor de invulling van deze wettelĳke taak beschikbaar gesteld werden. 5. Aanpassing garantstellingsprovisie HVC In Beemster werd de opbrengst garantstellingsprovisie HVC betrokken in het tarief afvalstoffenheffing. In Purmerend gebeurt dit niet. In het kader van de harmonisatie wordt deze bate overgeheveld naar de deelnemingen. 6.

Ontwikkeling decembercirculaire 2021 De decembercirculaire 2021 is gebaseerd op de Najaarsnota van het Rĳk. Deze circulaire heeft doorgaans een beperkte strekking en richt zich op de jaarafsluiting door het Rĳk en de gemeenten. De uitkeringsfactor voor 2022 stĳgt ten opzichte van de septembercirculaire 2021 met 2 punten. Dit levert incidenteel een voordeel op van € 191.000. Jeugdzorg Met het Rĳk, IPO en VNG is afgesproken dat gemeenten in hun meerjarenraming voor de jaarschĳven 2023 tot en met 2025 rekening mogen houden met 75% van de bedragen uit de Hervormingsagenda Jeugd. Deze richtlĳn voor de extra structurele middelen jeugdzorg is in de begroting 2022 als volgt verwerkt: Bedragen x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Afwĳking 25-26

Arbritragecomissie van Wĳzen

1.454

1.365

1.258

867

-391

Spelregel vanaf 2023 75%

1.091

1.024

944

650

-294

Opgenomen stelpost Purmerend o.b.v. spelregel(75%) begroting 2022

6.260.616 5.877.401 5.416.682 3.733.118 -1.683.563

Het opnemen van een nieuw jaarschĳf 2026 laat zien dat de reeks over de Hervormingsagenda Jeugd 2026 ten opzichte van 2025 met € 391 miljoen daalt. Hierdoor daalt de algemene uitkering voor Purmerend met bĳna € 1,7 miljoen in 2026 en dit zou het beeld van de begroting fors verslechteren. Deze daling is al verwerkt in de decembercirculaire 2021, maar nog niet in deze Kadernota. De reden hiervoor is dat het Rĳk geen structureel perspectief laat zien voor de gemeenten na 2025. De verwachting is dat het Rĳk voor de periode ná 2025 vlak voor de zomer komt met een contourennota waarin meer duidelĳkheid wordt gegeven aan gemeenten over de 18

vergroting van de autonomie, een stabielere bekostigingssystematiek en de mogelĳkheid van een groter eigen belastinggebied. De verwerking hiervan komt dan terug in de Begroting 2023. Daarnaast blĳkt uit de startnota van het Rĳk dat er voornemens zĳn extra te bezuinigen op jeugdzorg bovenop de reeks van de Commissie van Wĳzen is doorgevoerd (vanaf 2025 € 500 miljoen structureel). De verwachting is dat deze korting budgetneutraal verloopt voor de gemeenten door de invoering van een inkomensafhankelĳke ouderbĳdrage. Vanwege deze bezuinigingen hebben de gemeenten hun medewerking aan de Hervormingsagenda Jeugdzorg stopgezet. Vanwege de ophef en onduidelĳkheid is dit nadeel op de jeugdzorgcompensatie in deze Kadernota niet meegenomen. Het voordeel van de groei van de algemene uitkering/OZB door extra woningen en inwoners in 2026 hebben we daarom ook niet meegenomen. In deze Kadernota is het uitgangspunt derhalve 2026 = 2025.

3 Op weg naar de begroting 2023 In de aanbiedingsbrief is gemeld dat er met het oog op de uitwerking van het coalitieakkoord en de onzekerheid van de rĳksinkomsten besloten is om dit jaar de keuzes voor 2023 in de Programmabegroting 2023 aan u voor te leggen. Daarbĳ geldt dat de hoge kostenstĳgingen hier en daar ook aanpassingen in de begroting behoeven en wellicht om redenen van betaalbaarheid ook prioritering. Er is sprake van een hoge stĳging van energie en voedsel (van invloed op CPI), bouwkosten en kosten van grond-, weg- en waterbouw. De begroting zal naar verwachting niet in staat zĳn al deze stĳgingen binnen de bestaande budgetten te kunnen opvangen. In dit hoofdstuk wordt daarbĳ kort aangeduid wat de belangrĳkste nader uit te werken onderdelen zĳn. U kunt dit zien als de ‘agenda richting de begroting’. Achtereenvolgens wordt behandeld: • loon- en prĳsontwikkeling; • actualisatie Investeringsprogramma; • lokale heffingen; • coalitieakkoord; • meicirculaire 2022; • reserves. Loon- en prĳs ontwikkeling Op diverse onderdelen in de begroting 2023 krĳgen we te maken met meer dan reguliere kostenstĳgingen.

Waar dit om de exploitatiebudgetten gaat, zĳn dit de bestaande uitgangspunten (zie bĳlage): • loonontwikkeling: 3,0% (2022: 3,6%); • prĳsontwikkeling: 1,5%; • prĳsontwikkeling Jeugd/Wmo 2,0% (2022: 3,87%); • prĳsontwikkeling Subsidies: 2,5%; Op dit moment is er sprake van hopelĳk incidenteel hoge prĳsstĳgingen. In de voorbereiding van de begroting zal bekeken moeten worden waar deze uitgangspunten incidenteel of voor een langere periode niet meer kloppen. Te denken valt aan bĳvoorbeeld budgetten voor energie. Die worden dan in de begroting aan u voorgelegd. Actualisatie investeringsprogramma Het investeringsprogramma voor de komende jaren is groot. De stad groeit. Daarnaast is er op sommige onderdelen sprake van prĳsstĳgingen door grondstof- en personeelstekorten. Als we kĳken naar de prĳsstĳgingen geldt dit bĳvoorbeeld voor PVC bĳ rioleringswerkzaamheden en asfalt bĳ wegwerkzaamheden en hout en staal in de bouw. Het gevolg is dat verleende kredieten voor projecten als bĳvoorbeeld bruggen, P3 en scholen niet meer afdoende zĳn. Op dit moment worden onder andere de beheerplannen voor de openbare ruimte geactualiseerd en ook wordt het GRP en het IHP geactualiseerd. Dit moet voor de zomer klaar zĳn. Als daarbĳ de actuele prĳzen in beeld zĳn, kan ook gekeken worden naar wat de organisatie (die ook te maken heeft met een 20

krappe arbeidsmarkt) en de stad daadwerkelĳk kan laten uitvoeren. Op basis hiervan kunnen aan u voorstellen worden voorgelegd voor indexering van kredieten, fasering en prioritering. Lokale heffingen De niet-kostendekkende heffingen worden in de begroting regulier gecorrigeerd voor inflatie op basis van het CPI cĳfer van januari. Deze index is van januari 2021 tot januari 2022 met 6,4% gestegen. De niet-rĳksleges en de lokale belastingen (OZB, roerende zaakbelasting, precariobelasting, reclamebelasting, toeristenbelasting, hondenbelasting) zullen om die reden met dit percentage worden aangepast. Dit geldt niet voor de parkeerbelastingen. Daar vindt een ophoging met 13% plaats vanwege niet doorgevoerde indexering in de jaren 2019-2022. U ontvangt daarvoor een raadsvoorstel. De ramingen zullen hierop worden aangepast. In de voorziening afvalstoffenheffing zit een ruime buffer na 2021, zodat deze kan worden aangewend om de tariefstĳging te matigen. Het tarief rioolheffing zal worden bepaald op basis van het nieuwe GRP. Het is de verwachting dat per 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking treedt. Er is inmiddels een nieuwe legestabel gemaakt die op belangrĳke onderdelen tariefswĳzigingen laat zien. U wordt hierover geïnformeerd.

Coalitieakkoord/Investeringsagenda In de inleiding is vermeld dat het college de actiepunten van het coalitieakkoord gaat vertalen in concrete voorstellen t.b.v. de programmabegroting. Hiervoor is een werkgroep aan de slag. De eerder aangekondigde Investeringsagenda zal hier deel van uitmaken. Het college wil daarmee de wens invullen om ook voor de groeiopgaven ruimte in de komende begrotingen te maken. Niet alles zal namelĳk in de komende begroting invulling kunnen krĳgen. In het kader van de Investeringsagenda wordt op basis van de feitelĳke en demografische ontwikkeling van wĳken en van de stad investeringen in beeld gebracht. In dat verband wordt ook de bredere ontwikkeling van de gemeentelĳke organisatie meegenomen: waar is versterking nodig. Ook deze uitbreiding kan worden gekoppeld aan de groei van de stad. Bĳ de begroting hopen wĳ daar de eerste resultaten van te kunnen presenteren om zo de raming van de groeiopgaven te kunnen onderbouwen. Meicirculaire 2022 Als we alle vraagstukken in beeld hebben gebracht, is natuurlĳk de spannende vraag: ‘Wat krĳgen we van het Rĳk vergoed?’. In de inleiding bent u geïnformeerd over de huidige problemen ten aanzien van het jaar 2026. Wĳ vertalen de uitkomsten van de circulaire om het budgettaire kader voor de programmabegroting te bepalen.

Reserves Purmerend heeft nog een beperkt aantal bestemmingsreserves: • Woonvisie • Woningbouwprogrammering • Duurzaamheid • Parkeren • Gronden • Regionale Samenwerking ZaWa De bestemmingsreserve Begraafrechten is in de jaarrekening 2021 vanwege andere interpretatie van de BBV regels omgezet in een voorziening. In het kader van de Begroting 2023 zal naar doel, saldo en aanwending worden gekeken.

4 Risico's, onzekerheden en kansen Deze Kadernota is bescheiden van opzet in een onrustige tĳd waarin we zien dat we corona net achter de rug hebben, maar de oorlog in Oekraïne volop woedt. In de Jaarstukken 2021 treft u in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing- een integrale risicoparagraaf aan. In het verband van deze Kadernota brengen wĳ daarnaast graag nog enkele zaken onder uw aandacht die van belang zĳn voor de Begroting 2023. • Er zĳn nog openstaande toezeggingen en moties van Beemster. Deze zĳn opgenomen in de termĳnkalender van de gemeenteraad. Vooralsnog is niet gerekend met een budgettair beslag hiervan. Afweging vindt plaats bĳ de Begroting 2023. • In de Begroting 2022 is € 615.000 beschikbaar gesteld voor extra investering lokale jeugdzorg tot en met 2024. Onder vermelding van de volgende tekst: “Tegelĳkertĳd moeten we ook de landelĳke regel- en wetgeving volgen. In die lĳn is er rekening gehouden in het onderdeel onvermĳdelĳke ontwikkelingen in de jeugdzorg: voor een andere organisatie van de lokale jeugdhulp. Vooral op het onderdeel preventie is structurele inspanning en inzet noodzakelĳk om de resultaten van deze verandering te behalen, namelĳk: minder zware specialistische jeugdhulp, meer inzet van preventie en het voorveld, meer inzicht op de (verblĳf)kosten, strakke en heldere afspraken met de aanbieders, meer regie bĳ lokale teams.

We hebben daarbĳ de overtuiging dat er hierdoor minder kinderen in te zware jeugdhulp terecht komen en dat in 2025 hiervoor geen extra middelen meer benodigd zĳn. Dit zal de komende jaren worden gemonitord. Ook willen we door meer en structureel in te zetten op preventie (2 FTE), voorkomen we dat inwoners in problematische schulden komen. We gebruiken hiervoor preventieconsulenten. Met dekking uit deze middelen zĳn inmiddels personeelsleden in dienst gekomen. Op dit moment is er geen sprake van een daling van de kosten van de jeugdzorg. Dat kan ook nog niet, maar het is belangrĳk dit risico te blĳven monitoren". • Strategische aankopen. De gemeente heeft de afgelopen jaren voor € 5,34 miljoen aan strategische aankopen gedaan. Voor deze investeringen zal in het weerstandsvermogen een reservering van 25% van de waarde worden gedaan tot het moment dat er een andere bestemming aan wordt gegeven. Het college is voornemens voor strategische aankopen specifiek beleid te ontwikkelen dat ter besluitvorming naar de gemeenteraad gaat. • Er wordt samen met de regiogemeentes (Waterland, Wormerland, Edam-Volendam, Landsmeer) gewerkt aan het opstellen van uitgangspunten voor het maken van de business case overdracht wegen. De uitgangspunten zĳn bestuurlĳk besproken en HHNK is het niet op alle punten eens. De actiepunten die daarbĳ horen moeten de komende tĳd verder uitgewerkt worden.

Nadat er duidelĳkheid is over de actiepunten, zouden we kunnen starten met het opstellen van de business case om per discipline duidelĳk te krĳgen wat het zou betekenen als we besluiten over te nemen. Problemen zĳn o.a.: ◦ de dĳkwegen vanwege gedeeld eigenaarschap ◦ eigendom wandelpaden en recreatieve bruggetjes

◦ HHNK en de gemeenten verschillen in de wĳze waarop zĳ de inspectiegegevens vertalen naar hun onderhoud- en beheersysteem. Bĳ overdracht gaat regulier de wegenheffing van het waterschap naar beneden en de OZB omhoog. Voor deze casus is nu in het weerstandsvermogen een incidenteel bedrag meegenomen. Het voorstel is hiervoor de OZB-ruimte te labelen: bĳ overdracht gaat regulier de wegenheffing van het waterschap naar beneden en de OZB omhoog. Om die reden is het huidig beleid: enkel indexering van de OZB. • Door economische omstandigheden is in het verleden grond uit de grondexploitatie Baanstee Noord gehaald en overgeheveld naar de materiële vaste activa. Op dit moment zĳn er geïnteresseerden voor de kavels 16A en 17. Als deze kavels, na ondertekening van een reserverings- of koopovereenkomst, weer worden ingebracht in Baanstee Noord kan dit voor de gemeente resulteren in een boekwinst. In het MPG 2022 is dit voor kavel 16A het geval. • De pandemie heeft de onzekerheid over inkomsten en uitgaven binnen het maatschappelĳk leven verder vergroot. De impact op de gemeentelĳke financiën blĳkt echter tot nu toe mee te vallen. Het Rĳk heeft vooralsnog toereikend gecompenseerd voor tĳdelĳke extra taken en opgaven. Toch is deze pandemie nog niet geheel ten einde en blĳft het een bron van onzekerheid voor de langere termĳn (o.a.

gevolgen van de vertraging in de jeugdzorg, faillissementen bĳ bedrĳven en winkels, winkelleegstand, verplicht thuiswerken). • Voor het nieuwe verdeelstelsel Gemeentefonds is de verwachting dat er met een coalitie akkoord van het kabinet voor de zomer duidelĳkheid komt over het jaar van invoering (2023 of 2024). De eerste beelden voor beide gemeenten opgeteld lieten een nadelig herverdeeleffect zien (gebaseerd op het peiljaar 2019). Het is nog steeds onduidelĳk wat de herverdeling betekent voor de samengevoegde gemeenten en doorgerekend met recente cĳfers (nu nog gebaseerd op het peiljaar 2019). Overigens ligt er vanuit de VNG nog een aangenomen resolutie (januari 2022) waarin gemeenten vinden dat het nieuwe verdeelmodel pas kan worden ingevoerd als dit in lĳn is met de aanbevelingen van het ROB-advies en wanneer ‘de koek’ is vergroot. • Het (voorlopige) nieuwe verdeelmodel en de overgangsregeling voor de integratie-uitkering beschermd wonen is gepubliceerd. Dit betekent dat de uitvoering van de taak beschermd wonen en de bĳbehorende middelen overgaan van centrumgemeenten naar alle gemeenten, en de verdeling gaat van historisch naar objectief (vanaf 2024).

De overheveling van de uitvoering van de taak beschermd wonen van centrumgemeenten naar alle gemeenten beperkt zich conform de bestuurlĳke besluitvorming tot nieuwe cliënten en wordt in een tĳdsbestek van 10 jaar geleidelĳk gerealiseerd. Het nieuwe verdeelmodel heeft alleen betrekking op de nieuwe cliënten. De centrumgemeenten (w.o. Purmerend) blĳven verantwoordelĳk voor de bestaande cliënten. De verwachting is dat het ingroeipad (en bĳbehorend budget) geleidelĳk aan daalt tot en met 2028, en daarna stĳgt naar eind 2032. Naast het risico dat het ingroeipad anders loopt dan voorzien speelt ook het woonplaatsbeginsel een rol (wie is de herkomst gemeente van de client). • De datum voor inwerkingtreding van de Omgevingswet is nu vastgesteld op 1 januari 2023, om verder te werken aan de stabiliteit van de landelĳke voorziening van het Digitaal Stelsel Omgevingswet, het DSO. De invoering van de Omgevingswet met zoveel partĳen en afhankelĳkheden, blĳft een complexe opgave. Het is goed dat de € 150 miljoen, die in het regeerakkoord wordt genoemd, inmiddels ook daadwerkelĳk is gereserveerd om gemeenten te compenseren voor de kosten van de invoering van de Omgevingswet. Dit bedrag, uit te keren via de meicirculaire 2022, geeft gemeenten meer financiële ruimte om de implementatie en de transitie na inwerkingtreding voortvarend ter hand te nemen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11378426/1