B integraal-beheerplan-openbare-ruimte-purmerend-2022-2026

RAPPORT Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2022 - 2026 Klant:

Gemeente Purmerend

Referentie: BI2812-MI-RP-220804-1513 Status:

P0.2/Definitief

Datum:

8 augustus 2022

Projectgerelateerd

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Laan 1914 no.35 3818 EX Amersfoort Mobility & Infrastructure Trade register number: 56515154 +31 88 348 20 00 T +31 33 463 36 52 F info@rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W

Titel document: Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Ondertitel: IBOR 2022 - 2026 Referentie: BI2812-MI-RP-220804-1513 Status: P0.2/Definitief Datum: 8 augustus 2022 Projectnaam: IBOR 2022 - 2026 Projectnummer: BI2812 Auteur(s): RHDHV Opgesteld door: RHDHV Gecontroleerd door: Datum: 8 augustus 2022 Goedgekeurd door: Datum: 8 augustus 2022

Classificatie Projectgerelateerd

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever.Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V.. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat. 8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

i

Projectgerelateerd

Inhoud Voorwoord

2

2

Inleiding

3

2.1

Algemeen

3

2.2

Leeswijzer

4

3

Beheervisie en kaders

6

3.1

Beheervisie gemeente Purmerend

6

3.2

Beeldkwaliteit en technische kwaliteit

9

3.3

Wet- en Regelgeving

11

4

Beheerstrategie gemeente

13

4.1

Beheerstrategie op hoofdlijnen

13

4.2

Belangrijke punten strategie specifieke assets

15

5

Huidige situatie

18

5.1

Areaal kwantiteit en waarde assets

18

5.2

Actuele kwaliteit

19

6

Onderhoudsplanning

22

7

Financiën

24

7.1

Kaders vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

24

7.2

Financiering binnen onze gemeente

25

7.3

Budgetten

26

8

Risico’s

29

9

Uitvoeringsagenda

31

Bijlagen Bijlage 1: Wettelijk kader en landelijke normen Bijlage 2: Financiële uitgangspunten Bijlage 3: Samenvatting budgetten op asset-niveau Bijlage 4: Assetsheets

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

ii

Projectgerelateerd

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

1

Projectgerelateerd

Voorwoord Voor u ligt het eerste Integrale Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026 (IBOR) van de nieuwe gemeente Purmerend. Hierin leest u de visie, de uitvoeringsstrategie op de openbare buitenruimte en de hiervoor benodigde financiële middelen. In dit plan zijn de arealen van Purmerend en de voormalige gemeente Beemster integraal opgenomen. Het beschrijft de huidige staat, werkzaamheden en ambities van de disciplines; wegen, verkeer, water, civiele kunstwerken, technische installaties, verkeersregelinstallaties, openbare verlichting, spelen, groen, reiniging en beeldende kunstwerken. Ten tijde van de vorige beheerplannen was bij een aantal beheerdisciplines het areaal en de staat ervan onvoldoende in beeld. Om die reden zijn er bij vaststelling van de vorige beheerplannen geen extra middelen aangevraagd. De afgelopen twee jaar is ingezet op het inspecteren en goed in kaart brengen van de arealen, naast de reguliere uitvoering van het onderhoud. De werkzaamheden die voortvloeien uit de resultaten van de inspecties zijn verwerkt in dit plan. Ook de onderhoudsprojecten van de voormalige gemeente Beemster zijn in het IBOR meegenomen. Afgelopen jaren heeft er areaal uitbreiding plaatsgevonden, deze is meegenomen in het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte. Dit betreft bijvoorbeeld: de wijken De Keyser, De Nieuwe Tuinderij en Kop West.

Daarnaast is de ambitie om het onderhoudsniveau van straten en wegen te verbeteren van C- naar B-niveau meegenomen vanuit het coalitieakkoord. Goed beheer van de openbare ruimte is van groot belang voor de leefbaarheid. De openbare ruimte is van iedereen. Het is een plek waar mensen zich op een goede manier moeten kunnen verplaatsen. Een plek waar je kan spelen, sporten en bewegen en anderen kan ontmoeten. Maar de openbare ruimte moet ook in staat zijn om veranderende klimatologische omstandigheden op te vangen. Deze beheerplannen dragen zorg voorgoed beheer met als doel een leefbare en aantrekkelijke openbare ruimte.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

2

Projectgerelateerd

2

Inleiding

2.1

Algemeen

Voor u ligt het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR). Het is gestoeld op het gedachtegoed van Assetmanagement: beheren vanuit het denken in waarde, prestaties en risico’s en het verbinden van teams, mensen en disciplines om die waarde duurzaam te borgen. Het IBOR vormt het kader voor het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen (assets) in onze gemeente. De beheervisie op de openbare ruimte is de basis. Hierin wordt verduidelijkt welke waarde de gemeente nastreeft. De beheervisie is gebaseerd op landelijke wetgeving, gemeentelijke bestuurlijke doelen, maatschappelijke opgaven, ambities en transities.

Figuur 1: Plaats en relaties IBOR

Het IBOR biedt duidelijkheid over wat er moet gebeuren om de waarde van de openbare ruimte in stand te houden, waarom dat gedaan wordt, hoe het uitgevoerd wordt en wat het kost. Daarmee streven wij naar een doelmatig en eenduidig beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Er is bewust gekozen voor een integraal beheerplan. Integrale samenwerking en afstemming van onderhoud tussen de verschillende assets zorgt voor efficiënt beheer. In de hoofdstukken 2 en 3 van het IBOR zijn kaders, uitgangspunten en doelen opgenomen die voor alle assets van toepassing zijn. Asset specifieke informatie is opgenomen in de assetsheets, die als bijlagen aan het IBOR zijn toegevoegd. Het IBOR heeft een looptijd van vier jaar en is van toepassing op de periode van 2022 t/m 2026. Het IBOR vormt het kader voor alle werkzaamheden in de openbare ruimte, samen met het vastgestelde Gemeentelijk Rioleringsplan Purmerend en Beemster 2018-2023, het Groenplan Purmerend 2019-2022, Beheerplan Groen Beemster 2018-2022, het Bomenplan Purmerend en Beemster 2020-2040 de Visie Leefbare Stad 2040, het Klimaatadaptatieplan Purmerend en Beemster 2021-2024 en het Parkenplan Purmerend 2021-2024).

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

3

Projectgerelateerd

De assets van de gemeente, waar dit IBOR betrekking op heeft zijn:

Figuur 2: Assets in het IBOR

2.2

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 worden de visie op de openbare ruimte, ontwikkelingen, doelen en kaders van de gemeente Purmerend benoemd. Deze vormen de basis voor alles dat Purmerend doet. In hoofdstuk 3 worden de beheerstrategie en werkwijze van onze gemeente toegelicht. In hoofdstuk 4 is de huidige situatie weergegeven qua areaal: kwantiteit en kwaliteit. In hoofdstuk 5 is het meerjarig onderhoudsprogramma beschreven. In hoofdstuk 6 zijn de financiële implicaties terug te vinden. In hoofdstuk 7 richt zich op de risico’s en ontwikkelingen en hoe wij daar mee omgaan. In hoofdstuk 8 geeft een overzicht van de ontwikkelagenda die de komende jaren voor het beheer van de gemeente is uitgestippeld om de beheertaak beter uit te voeren.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

4

Projectgerelateerd

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

5

Projectgerelateerd

3

Beheervisie en kaders

3.1

Beheervisie gemeente Purmerend

De openbare ruimte is een plek voor iedereen. Hierin komen ontmoeten, ontspannen, sporten, groen en natuur, woningbouw, mobiliteit en klimaatmaatregelen samen. De stad verandert snel en komt steeds meer onder druk te staan vanwege de toename aan ruimteclaims. We streven ernaar om in 2040 minimaal 10.000 woningen gerealiseerd te hebben. Deze extra woningen en de daarbij behorende voorzieningen zorgen voor toenemende druk op de openbare ruimte en een uitbreiding van het te beheren areaal. Dit betekent dat er steeds minder openbare ruimte beschikbaar is voor een groeiend aantal inwoners. De belangrijkste taak van de gemeente is zorgdragen voor alle aspecten van deze openbare ruimte. Beheer en onderhoud zorgt voor- en bewaakt de leefbaarheid van de openbare ruimte. Vanwege de toename in hoogbouw en het stedelijk inbreiden wordt de openbare ruimte steeds belangrijker om in te verblijven en recreëren: er zijn minder woningen met buitenruimte. Daarnaast veranderen de wensen van de gebruikers aan de openbare ruimte. Dit is duidelijk terug te zien in de parken, die steeds meer dienen als ontmoetingsplek om bijvoorbeeld te picknicken of barbecueën. Naast de verandering in gebruik zorgt klimaatverandering voor uitdagingen in het beheer. Het beperken van hittestress, droogte en wateroverlast zijn een belangrijk onderdeel geworden van de beheerplannen.

Daarnaast wordt gekeken naar mogelijkheden om de arealen op een hoger niveau te krijgen ten behoeve van het straatbeeld en de kwaliteit. Zo is in het coalitieakkoord de wens uitgesproken om het onderhoudsniveau van straten en wegen te verbeteren van C- naar B-niveau. Met het omhoog brengen van het beheerniveau van de bestrating werken we tegelijk aan een toegankelijkere gemeente. Tenslotte willen we als gemeente projecten in de openbare ruimte zoveel mogelijk integraal aanpakken, zodat er werk met werk kan worden gemaakt. Leefbaarheid en bewonersparticipatie staan hierbij centraal. Deze visie is het ijkpunt voor het integrale beheerplan 2022-2026 en vormt de leidraad van het beheer tot 2030. De Beheervisie Openbare Ruimte richt zich op het anticiperen op ontwikkelingen en uitdagingen in de openbare ruimte. Beheer van de openbare ruimte De uitgangspunten van het beheer zijn een veilige, intacte en schone buitenruimte. Kostenefficiëntie en werk met werk maken zijn daarbij belangrijke factoren. Essentieel is de leefbaarheid van de openbare ruimte voor inwoners. Bij grote integrale projecten zoeken we iedere keer naar de juiste balans. Zo kan het gebeuren dat rioolvervanging later wordt uitgevoerd in combinatie met de herinrichting van een straat, maar alleen wanneer die geen problemen oplevert op de korte termijn.

Duidelijke communicatie en informatie voor bewoners is hierbij van groot belang. Toenemende druk op openbare ruimte vanwege groei De komende jaren wordt er gebouwd aan een mooie en leefbare stad waarin de woningnood wordt teruggedrongen en het aantal voorzieningen in de openbare ruimte toeneemt. De werkzaamheden aan de verschillende projecten mogen echter niet het woongenot in de stad beïnvloeden. Projecten worden zo ingericht dat inwoners zo min mogelijk hinder ervaren. Tijdens de realisatie van projecten worden inwoners actief betrokken zodat zij meer begrip hebben voor de lopende ontwikkelingen in hun wijk. In het beheer van de openbare ruimte staat de balans tussen wonen, de leefbaarheid in de openbare ruimte en de ontwikkelprojecten in stad centraal. De toename aan inwoners en woningbouw heeft invloed op de bovengrondse- en ondergrondse arealen. Omdat alle disciplines met elkaar in verbinding staan is er een grote behoefte om integraal te werken. Bij de herinrichting van de openbare ruimte moeten alle disciplines goed op elkaar worden afgesteld. De 8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

6

Projectgerelateerd

beheerdisciplines faciliteren in meer voorzieningen in minder ruimte: de verschillende arealen lijken soms te moeten concurreren om de laatste vrije ruimte. Bij het planten van bomen of aanleggen van groenperken wordt er bijvoorbeeld geconcurreerd met bebouwing, wegen, water, parkeren, en kabels en leidingen. Zodoende zal er een afweging moeten worden gemaakt tussen de belangen en noodzaak van voorzieningen in de openbare ruimte. Vanwege de fusie met de gemeente Beemster is het areaal van de gemeente Purmerend uitgebreid. In de gemeente Beemster werd de openbare ruimte onderhouden op C-niveau. Vanuit de harmonisatie is reeds besloten het groen in Beemster op B-niveau te onderhouden. Hiervoor is budget toegekend. Naast de binnenstedelijke ontwikkelingen zijn er externe factoren van invloed op het areaal. Zo heeft het Hoogheemraadschap Hollands Noorder Kwartier (HHNK) aangegeven het wegbeheer in de buitengebieden over te willen dragen aan de gemeente Purmerend. Samen met het HHNK onderzoekt de gemeente de wenselijkheid en gevolgen van deze mogelijke overdracht op het beheer en onderhoud. Klimaatadaptatie en duurzaamheid Klimaatverandering is realiteit. Het wordt warmer, droger, natter en er is een toenemende kans op overstromingen vanuit de zee of de rivieren.

Zo zijn de extreme buien in Noord Holland (juni 2021) en de nationale ramp in Zuid-Limburg (juli 2021) recente gebeurtenissen met wateroverlast, overstromingen en veel schade als gevolg. Maar ook afgelopen lentes en zomers bleek dat extreme weersituaties zich niet beperken tot alleen wateroverlast. Ze kenmerkten zich door langdurige periodes van droogte en extreme hitte. Dit heeft invloed op onze fysieke leefomgeving. Met het Uitvoeringsplan klimaatadaptatie Zaanstreek-Waterland en Purmerend en Beemster 2021-2024 werken we toe naar een klimaatbestendige en water robuuste stad in 2050. Om dit te bereiken zijn vier uitgangspunten gedefinieerd: Meer ruimte voor (regen)water, meer ruimte voor groen, maatwerk en gedeelde verantwoordelijkheid. Daarnaast hanteren we Basisveiligheidsniveaus. Voor wateroverlast, droogte, hitte, het beperken van overstromingsrisico’s en natuurinclusiviteit zijn er uitgangspunten en richtlijnen opgesteld voor nieuwbouw en herstructurering. Meer ruimte voor groen en (regen)water zorgt tijdens hete zomerse dagen dat de stad minder opwarmt en draagt bij aan een robuustere waterhuishouding. De inrichting van meer groen en ruimte voor (regen)water, het belang van bomen, het onderhoud en reinigen van adaptatiemaatregelen en het maaibeleid hebben invloed op klimaatadaptatie en duurzaamheid.

Deze benadering vergt een andere manier van werken en werken we de komende jaren verder integraal uit met de andere beheerdisciplines. Bomen zorgen voor verkoeling in de stad. Daarom laten we boomkronen zo groot mogelijk groeien en passen we waar mogelijk een bezettingsgraad van 30% toe. Dit percentage is niet bij alle projecten haalbaar, maar willen we in minder bebouwde delen van de stad gecompenseerd zien. Hierbij moeten boomkronen tot hun maximale effectieve grootte kunnen groeien, wat 20-30 jaar kan duren. Om ziekten en plagen te minimaliseren en daarnaast te voorkomen dat er in kort tijdsbestek grote delen van de bomenpopulatie in de stad verdwijnen, wordt er verder ingezet op het toepassen van verschillende boomsoorten. Tegelijkertijd wordt er bekeken waar verharding kan worden verwijderd om meer plaats te kunnen maken voor groen. Bij het streven naar een duurzame en circulaire leefomgeving is reiniging van groot belang. Vanwege de groei van de stad wordt ook een toename aan afval en zwerfvuil verwacht. Uitvoering van de schoonmaakwerkzaamheden die voortvloeien uit het hondenbeleid, graffiti verwijdering en coördinatie van vrijwilligers die zwerfvuil rapen vallen ook onder reiniging van de stad. De gemeente Purmerend doet veel aan het tegengaan van zwerfafval.

Niet alleen vanuit de gemeente worden activiteiten georganiseerd, ook meer dan 500 vrijwilligers zetten zich in voor een schone buitenruimte. De ondersteuning en coördinatie

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

7

Projectgerelateerd

van deze vrijwilligers valt ook onder reiniging van de stad. Zij dragen bij aan een schone, duurzame en gezonde buitenruimte.

Innovaties en mogelijke ontwikkelingen voor de stad Het klimaatbestendig inrichten en moderniseren van de arealen is nodig voor een toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte. Het vergt een andere inzet en investeringsstrategie. Daarnaast verbetert het klimaatbestendig inrichten van de openbare ruimte de leefbaarheid en vermindert het in de toekomst schade en overlast door klimaatextremen. Om de openbare buitenruimte van de stad toekomstbestendig te maken zijn financiële investeringen nodig. Het verhogen van het beeldkwaliteitsniveau van de bestrating van C naar B zal gepaard gaan met hogere kosten voor het structurele onderhoud. Voor de kwaliteitsbeoordeling gebruiken wij in de gemeente de beeldkwaliteitssystematiek zoals vastgelegd in de Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte van CROW (publicatie 380). De CROW-niveaus staan voor een beeldkwaliteitsniveau waarbij A+ het hoogste niveau is en D een slechte staat aangeeft. Wanneer niveau C richting D gaat kan het voorkomen dat er ongewenste situaties voor inwoners ontstaan. Dit benadrukt het belang van een compleet overzicht van het areaal en goed onderhoud in de openbare ruimte. Het structurele onderhoud wordt zoveel mogelijk geregeld in de reguliere begroting. De incidentele beheerkosten zijn terug te vinden in hoofdstuk 6.

Uitvoering van de schoonmaakwerkzaamheden die voortvloeien uit het hondenbeleid en graffiti verwijdering vallen ook onder team reiniging. Daarnaast ondersteund en coördineert het team reiniging ook de activiteiten van ruim 500 vrijwilligers die bezig zijn met zwerfvuil opruimen in de stad. De vrijwilligers doen dit individueel maar tevens ook collectief in georganiseerde zwerfafval opruim acties. Sport en spel is voor alle leeftijden belangrijk, de coronapandemie heeft het belang benadrukt van een leefbare openbare ruimte waarin iedereen zich thuis voelt. Bij het spelen kijken we naar de demografie van de wijk, hoe alle leeftijdsgroepen van de inwoners kunnen worden betrokken bij spel en bewegen. Denk hierbij aan het faciliteren van cohesie onder ouderen met sporten als schaken of jeu de boules, of sport voor jongeren. Voor de elektrische voorzieningen zoals de (openbare) elektriciteitskasten, de openbare verlichting, laadvoorzieningen en VRI’s houden we de ontwikkelingen in de markt in de gaten. Op basis van deze ontwikkelingen maken we keuzes voor toepassingen in de openbare buiten ruimte die ten goede komen aan de leefbaarheid, veiligheid en duurzaamheid. Leefbaarheid en toegankelijkheid voor alle inwoners is essentieel bij het beheren van de openbare ruimte. In het kader van leefbaarheid, verdient het beheer van de parken de komende jaren extra aandacht.

Het plan is om acht parken in Purmerend tot 2040 op te waarderen. Na opwaardering worden de parken op Aniveau onderhouden. De openbare ruimte is voor iedereen, ook minder mobiele inwoners moeten toegang hebben tot de publieke faciliteiten en veilig deel kunnen nemen aan het verkeer.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

8

Projectgerelateerd

Basis voor de beheerplannen 2022-2026 De komende jaren investeren wij in het op orde brengen en houden van de beheerarealen. Hierbij is het doel om minimaal kwaliteitsniveau B te behalen in de diverse arealen. Klimaatadaptatie en duurzaamheid krijgen een duidelijke rol in het beheer van de stad. Innovaties worden meegenomen in de verschillende beheerdisciplines. Samen zorgen deze ontwikkelingen ervoor dat de leefbaarheid en toegankelijkheid in de openbare buitenruimte van de stad vergroot, ondanks de enorme bouwopgave: de openbare ruimte wordt aangenamer voor onze inwoners. Het integraal beheer van de openbare ruimte zorgt voor een buitenruimte waar mensen van alle leeftijden kunnen recreëren en ontmoeten, maar die ook klimaatbestendig en duurzaam is.

3.2

Beeldkwaliteit en technische kwaliteit

Om de openbare buitenruimte van de stad toekomstbestendig te maken zijn er financiële investeringen nodig. Het verhogen van de totale beeldkwaliteit naar niveau B zal gepaard gaan met hogere kosten voor het structurele onderhoud van het areaal wat nog niet op dit niveau onderhouden wordt. Voordat naar een hoger beeldkwaliteitsniveau toegewerkt kan worden, is het belangrijk dat alle arealen volledig in beeld zijn. De visie op het beheer van de toekomstige buitenruimte in Purmerend is hierbij leidend. Als beheerder van de openbare ruimte heeft de gemeente een wettelijke zorgplicht voor het handhaven en bevorderen van de veiligheid in de openbare ruimte. Hieraan geeft zij invulling door haar assets te inspecteren op technische kwaliteit. Met technische kwaliteit doelen wij op de (wettelijke) normen en eisen die worden gesteld aan het technisch functioneren en de veiligheid van een object. Dit resulteert in goede bouwconstructies en een lange levensduur van materialen. De technische kwaliteit bepalen we op basis van inspecties en schouwen. Deze maken inzichtelijk in hoeverre de assets voldoen aan de functie waarvoor ze bestemd zijn. Aan de hand van de inspectie-resultaten kunnen we bepalen welke beheermaatregelen noodzakelijk zijn om de beoogde levensduur te halen.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

9

Projectgerelateerd

De onderstaande tabel 1 laat zien wat de relatie is tussen deze beeldkwaliteit en de technische kwaliteit. Beeldkwaliteit CROW

A+

A

B

C

D

Handboek Beeldkwaliteit

Technische kwaliteit

Voorbeeld

Hoog

Nagenoeg ongeschonden, goed verzorgd en schoon beeld en in een verkeersveilige situatie

Er is geen schade, het object is (zo goed als) nieuw

Hoog

Aantrekkelijk, goed verzorgd en schoon beeld en in een verkeersveilige situatie

Er is (zeer) lichte schade, maar niet hinderlijk

Basis

Verzorgd en schoon beeld en in een verkeersveilige situatie

Er is schade aanwezig. De waarschuwingsgrens wordt bereikt en soms overschreden

Laag

Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder. Gedeeltelijk juridische aansprakelijkheidstelling

De richtlijn is overschreden (onderhoud binnen 2 jaar noodzakelijk)

Zeer Laag

Kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische aansprakelijkstelling of sociale onveiligheid

De richtlijn is meer dan een klasse overschreden (onderhoudsachterstand)

Tabel 1: Classificatie beeldkwaliteit

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

10

Projectgerelateerd

3.3

Wet- en Regelgeving

De gemeente schrijft beleid over beheer binnen de kaders van Europese- en nationaal geldende wetten en besluiten. Het beheer is namelijk (deels) in nationaal geldende wetten en besluiten geregeld. Zij geven de kaders aan voor het beheer. De belangrijkste wet- en regelgeving: -

Grondwet

-

Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

-

Burgerlijk Wetboek (BW)

-

Artikel 25 auteursrecht

-

Arbeidsomstandighedenwet (Wet Arbo)

-

Politie Keurmerk Veilig Wonen

-

Gemeentewet

-

Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten (WIBON)

-

Wet Milieubeheer

-

SER-Energieakkoord september 2013

-

Wet Natuurbescherming

-

Keur waterschap

-

Wegenverkeerswet (WVW)

-

Legger waterschap

-

Wegenwet

-

Kaderrichtlijn water (KRW)

-

Code Milieu Verantwoord Wegbeheer

-

ADAS-2024

-

Wet Geluidshinder (WGh)

-

RVV 1990

-

Europese Richtlijn Omgevingslawaai

-

Warenwetbesluit Attractie- en Speelvoorzieningen (WAS)

Meer informatie over deze wet- en regelgeving is opgenomen in bijlage 1.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

11

Projectgerelateerd

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

12

Projectgerelateerd

4

Beheerstrategie gemeente

In dit hoofdstuk wordt toegelicht hoe wij onze beheertaken aanpakken en hoe wij omgaan met belanghebbenden. Uitgangspunt is zoveel mogelijk zelf doen en wat we niet zelf kunnen, vanwege capaciteit of kennis, uitbesteden.

4.1

Beheerstrategie op hoofdlijnen

Wij zijn ons aan het ontwikkelen van een technische beheerorganisatie (taak- en middelengericht) naar een organisatie gebaseerd op integraal assetmanagement. Hierbij wordt er meer tijd per discipline vrijgemaakt door een splitsing tussen strategisch- en uitvoerend beheer te realiseren. Dat betekent: -

De inzet van activiteiten en middelen relateren we aan de te behalen doelen. Maatregelen in de openbare ruimte stemmen we zoveel mogelijk programma-overstijgend met elkaar af. De keuzes voor oplossingen zijn gebaseerd op het efficiënt behalen van de doelen uit de beheervisie. We streven naar een optimale balans tussen prestaties, risico’s en kosten. Dit kan bijvoorbeeld inhouden dat risico’s gereduceerd worden naar een acceptabel niveau voor een goede kosten-baten verhouding.

Het toepassen van assetmanagement geeft de gemeente goed inzicht in: -

De kwaliteit en de ontwikkeling van het areaal. De kosten en kostenontwikkeling aankomende jaren. Het proces, doordat we vooruit kunnen kijken en bijsturen om de juiste balans tussen kosten, prestaties en risico’s te vinden.

Figuur 3: Kosten, Prestatie, Risico; bron: CROW, iAMPro, 2015

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

13

Projectgerelateerd

Figuur 4: Afwegingskader programma's

We hebben te maken met een interne werkwijze en externe factoren zoals de groei van de stad en klimaatverandering. Als primaire aansturing is gekozen voor programmatisch werken. Hiermee vertalen we strategische beleidsdoelen en de wensen vanuit de praktijk naar een jaarlijkse programmering. Dit proces is in figuur 4 weergegeven. Wij streven ernaar om het beheer systematisch uit te voeren in plaats van het meldingsgericht werken. Meldingsgericht werken is relatief arbeidsintensief omdat dit middelen wegneemt voor de systematische aanpak. Door de arealen op niveau te brengen, is de verwachting dat bij de meeste disciplines ook het aantal meldingen af zal nemen waardoor werkprocessen beter op de beheercyclus aansluiten. Daarnaast zijn nog niet alle arealen ingericht op de groei van inwoners en de toepassing van klimaat adaptieve maatregelen. Duidelijke communicatie naar bewoners is van belang: zo worden ecologische stukken groen nog weleens aangezien voor slecht onderhouden perken. Hierdoor komen er meldingen binnen terwijl het beheer en onderhoud voldoet aan het door de raad vastgestelde niveau. Het op orde houden van de verschillende assets op de afgesproken kwaliteit vraagt om een integrale beheerstrategie. Een strategie die toepasbaar is op alle assets. Dit kan per asset misschien een ander uitwerking hebben.

Zo inspecteren we bijvoorbeeld de beeldkwaliteit jaarlijks, de wegen om de 2 jaar, bomen eens in de 3 jaar en risicovolle bomen elk jaar. Elke asset heeft zijn eigen inspectiestrategie. De strategie is onder te verdelen in een aantal hoofdpunten, die hieronder worden uitgewerkt. Informatiestrategie: Voor alle assets houden we informatie bij, variërend van aanlegjaar tot oppervlakte en kwaliteit van de assets. De eenvoudigste manier is om dit vast te leggen in een beheersysteem. Inspectiestrategie: Voor alle assets geldt dat zij met regelmaat worden geïnspecteerd. Om zo de kwaliteit te kunnen bepalen en vervolgens de maatregelen te bepalen waarmee we assets die niet voldoen aan de kwaliteitseisen weer op het afgesproken kwaliteitsniveau brengen. Onderhoudsstrategie: Voor alle assets geldt dat zij worden onderhouden, middels klein- en groot onderhoud. Dit om ervoor te zorgen dat de geplande levensduur van de assets wordt bereikt. Het onderhoud wordt zoveel mogelijk integraal uitgevoerd, beheerders bekijken samen waar mogelijkheden zitten om onderhoud integraal uit te voeren. Kleinschalige projecten worden indien mogelijk met het groot onderhoud meegenomen. Vervangingsstrategie: Voor alle assets geldt dat, net zoals bij de onderhoudsstrategie, bij het vervangen aan einde levensduur wordt gekeken naar integraal uitvoeren van de werkzaamheden.

Transities, ambities, innovaties, trends, functieverandering etc. worden, indien van toepassing en benodigd, tijdens de vervanging van de asset meegenomen. Ook sluiten we zoveel mogelijk aan bij de ontwikkelingen in de stad en de wensen van de bewoners.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

14

Projectgerelateerd

Financieringsstrategie: De financiering van het onderhoud en vervanging stemmen we af met de betreffende controllers. Voor onderhoud maken we gebruik van exploitatiebudgetten, voor vervangingen van investeringsbudgetten. Rekening houdend met eisen vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). We streven naar het op orde hebben van de budgetten: voldoende budget om de assets in stand te houden en voldoende budget om de assets aan het einde van de levensduur te vervangen. In beide gevallen ramen we waar mogelijk ambities en transities mee om bijvoorbeeld klimaatadaptatie meer vorm te geven in de stad.

4.2

Belangrijke punten strategie specifieke assets

In de assetsheets zijn de beheerstrategieën per asset dieper uitgewerkt. In dit hoofdstuk zijn daar enkele belangrijke strategieën uitgelicht. Groen De manier van maaien is aangepast: We willen zoveel mogelijk de ecologische waarde van het groen behouden terwijl het er verzorgd uitziet en veilig is. Grenzen van ecologische stukken groen zijn niet altijd duidelijk. Een duidelijk snoei- en maaiplan zorgt ervoor dat de veiligheid gewaarborgd blijft. Beperkt zicht in bochten door hoog gras en meldingen van gevaarlijke dode takken pakken we aan door de zichthoeken vaker te maaien. Er zijn technische oplossingen waarbij bomen en wegen in elkaars nabijheid goed hun functie kunnen vervullen. Deze vragen echter wel om aanvullende financiële middelen. Hierbij valt te denken aan bijvoorbeeld boombunkers, dit zijn betonbakken waarin het groeibodem voor de bomen wordt aangebracht. Deze constructie zorgt ervoor dat de boom een volle kroon krijgt en voorkomt wortelopdruk in de versteende omgeving. In het bomenplan is hier vooralsnog geen rekening mee gehouden. Maar door de toenemende druk op de openbare ruimte en de huidige klimaatopgave is dit wel wenselijk. Parken Het beheer van de parken verdient de komende jaren extra aandacht. Het plan is om acht parken in Purmerend tot 2040 op te waarderen.

Het gaat om de volgende parken: Kooimanpark, Park De Noord, Park De Dwarsgouw, Leeghwaterpark, Park De Uitvlugt, Gorsebos, Park De Driegang en Groengebied Purmerland. Na opwaardering worden de parken op A-niveau onderhouden. Dit staat in het Parkenplan 2021-2040, dat op 30 juni 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld als richtinggevend kader. Tot 2040 zullen steeds meer parken worden opgewaardeerd. Wegen Wortelopdruk door bomen zorgt voor schade aan de verharding en een slechtere toegankelijkheid van de straten en stoepen. Hier ontvangen we regelmatig bewonersmeldingen over. Het huidige budget van wegen voorziet niet in het bijwerken van bestrating door wortelopdruk. Samen met boombeheerder wordt hiervoor een plan opgesteld voor een integrale aanpak die de aankomende jaren wordt uitgerold. Hierbij zal gepleit worden om een duidelijke scheiding te maken tussen de exploitatie- en vervangingskosten van de bomen. Hierdoor ontstaat een goede borging van verharding met het bomenplan. Kunstwerken De civiele kunstwerken (bruggen, beschoeiingen en damwanden) vervullen letterlijk een verbindende functie in de Gemeente Purmerend. De assets hebben zowel een belangrijke economische, recreatieve als ruimte besparende functie. Om de veiligheid en toegankelijkheid in de gemeente Purmerend te waarborgen moeten vele civiele kunstwerken de komende jaren vervangen worden.

De civiele kunstwerken worden op

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

15

Projectgerelateerd

handhavingsniveau onderhouden. Het kunstwerk is veilig, functioneert goed, is intact en voldoende schoon en in sommige gevallen is veroudering zichtbaar. Het onderhoud is gericht op het optimaliseren van de levensduur tegen zo laag mogelijke kosten. Bij toekomstige- of actualisatie van beheerplannen zal er een koppeling gemaakt worden met beeldkwaliteitsniveau’ s. Alle bruggen zijn geïnventariseerd en er ligt een meerjarig onderhoudsprogramma dat in uitvoering gebracht gaat worden. Fiets/voetgangersbruggen worden zodanig vervangen (o.a. duurzame glasvezelharsbruggen die makkelijk te verplaatsen zijn) dat deze na aanbrengen relatief eenvoudig herbruikbaar zijn op andere locaties. Bij beschoeiing wordt minimaal 10% van de “harde” oevers vervangen door “zachte” groene oevers. Spelen Bij groot onderhoud van wijken kijken we samen met de beleidsmedewerker sport naar aanbod en behoefte van sport- en speeltoestellen. Een belangrijk thema bij het opnieuw inrichten van bestaande speelplekken en aanleg van nieuwe plekken is de inbreng van de bewoners en gebruikers (participatie). Wij zetten in op het creëren van een zo groot mogelijk draagvlak rondom de speelplek en de bewoners invloed te geven op hun woonomgeving. Dit vergt meer voorbereidingstijd maar betrokkenheid en tevredenheid onder de bewoners en gebruikers zorgt ook voor meerwaarde.

Technische installaties In het centrum van de stad staan verouderde elektrakasten die onnodig hoge onderhoudskosten met zich meebrengen. Het vervangen en herinrichten van deze kasten waarbij een nieuw softwaresysteem kan worden toegepast, biedt nieuwe kansen en mogelijkheden die op langere termijn juist besparend zijn. De openbare stroompunten kunnen worden weggewerkt in de grond, marktkraamexploitanten nemen stroom af naar gemeten gebruik. Daarnaast is het mogelijk om laadpalen uit te rollen vanuit deze kasten zodat er in de binnenstad op korte termijn meer laadpalen voor elektrische auto’s kunnen worden gerealiseerd. Straatreiniging Onkruidbestrijding in verharding gebeurt nu door te borstelen of met gebruik van heet water. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd door aannemers waarbij Purmerend verdeeld is in 4 percelen. Deze aannemers onderhouden dit op B-niveau waarbij er jaarlijks 3 beoordelingsmomenten zijn waarin beoordeeld wordt of het gewenste niveau gerealiseerd is. Eind 2022 wordt beslist of de afgesloten contracten met de aannemers met een jaar verlengd worden. De methodes van gladheidsbestrijding zijn nog traditioneel: duurzame ontwikkelingen op dit gebied houden we in de gaten en passen we waar mogelijk toe.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

16

Projectgerelateerd

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

17

Projectgerelateerd

5

Huidige situatie

De huidige situatie geeft aan hoe het beheer van assets in de afgelopen jaren is verlopen en wat de uitgangspositie is voor de komende jaren.

5.1

Areaal kwantiteit en waarde assets

In onderstaande tabel is het areaal van de assets kwantitatief weergegeven. In totaal is er voor ruim 300 miljoen euro aan waarde geïnvesteerd in de assets die in dit beheerplan zijn opgenomen (exclusief riolering, die wordt via de rioolheffing gefinancierd). De gemeente beheert nog 250 miljoen euro aan riolering en 200 miljoen aan sportaccommodaties en sportvelden. De sportaccommodaties en sportvelden maken geen onderdeel uit van dit beheerplan omdat Spurd deze assets beheert.

Reiniging

Spelen

Beeldende kunstwerken

Water

Riolering

1.481.223 m2 vegen en onkruid verharding 879 st. prullenbakken (eigen beheer en adoptie) 1908 st. hondenpalen 59 st. hondenpoepbakken 681 st. uitlaatstroken-, losloopgebieden en uitrenvelden 2268 objecten graffiti/wild-plak schouwen/ reinigen 592 st. ondergrondse containers 131 st. containers 73.503 st. rolcontainers Gladheidsbestrijding

1299 st. speeltoestellen 53.851 m2 ondergronden

44 beeldende kunstwerken

De inspecties lopen, het areaal wordt verder in kaart gebracht Het betreft hier: kwaliteit- en kwantiteit van water, waterplanten en wateroverlast.

539 km. vrijvervalriolering 14 km. drukriolering 45 km. persleidingen 3000 st. straatkolken 66 st. hoofdgemalen en gemalen 95 st. pompunits drukriolering 111 km. drainagevoorzieningen

Groen

Bomen

Verkeersobjecten

Wegen

2.524.374 m2 gras, diversen 7.945 m2 hagen 1.342.946 m2 plantsoen met diverse beplanting 953.088 m2 groen: niet in eigen beheer

40.443 st. bomen

48 st. parkeerautomaten 6 st. bus sluizen 8 st. stadsafsluitingen 8008 st. verkeersborden 4834 st. verkeerspalen 146 st. bewegwijzering 5 st. parkeerverwijssysteem (PRIS) 78 st. digitale reizigersinformatie systeem (DRIS)

2.917.000 m2 elementenverhardingen 927.000 m2 asfaltverhardingen 35.000 m2 betonverhardingen 33.000 m2 halfverharding

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

Civiele kunstwerken 364 st. duikers 231 st. beschoeiingen 6 st. beweegbare bruggen 19 st. geluidsschermen 72 st. kademuren 13 st. keermuren 13 st. remmingwerken 82 st. steigers 13 st. stuwen 9 st. trappen 17 st. tunnels 430 st. vaste bruggen

BI2812-MI-RP-220804-1513

18

Projectgerelateerd

Verkeersregelinstallaties (VRI)

Technische installaties 39 st. elektrakasten 12 st. tapwaterpunten 6 st. beweegbare bruggen elektrotechnische installaties 23 st. cameratoezicht 3 st. fonteinen

31 st. VRI’s met alle benodigde onderdelen

Verlichting (OVL) 14.996 st. lichtmasten 16.890 st. armaturen 27 st. spandraden 599 st. grondspots

Tabel.2 Areaalgegevens 2022

5.2

Actuele kwaliteit

De kwaliteit van de openbare ruimte wordt bepaald door de percentages van de geconstateerde beeldkwaliteiten A+, A, B, C en D. De gemeente heeft als ambitie gemiddeld Beeldniveau B. Door CROW zijn hiervoor bandbreedtes aangegeven waarbinnen het areaal de beoogde beeldkwaliteit moet hebben om te voldoen aan beeldkwaliteit Basis. Deze bandbreedtes zijn in onderstaande tabel weergegeven. Beeldkwaliteit

CROW-norm voor beeldkwaliteit B

Goed (A+ - B) Laag (C ) Zeer laag (D)

77%-87% 9%-14% 4%-9%

Tabel.3 Bandbreedte voor beeldniveau B

Op basis van deze bandbreedtes is in tabel 4 de huidige staat aangegeven van de kwaliteit.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

19

Projectgerelateerd

Tabel.4 Kwaliteit areaal 2022

Toelichting: Afgelopen jaren zijn grote stappen gemaakt in het beheer en onderhoud door de omslag van reactief/meldingsgericht werken naar systematisch werken. De belangrijkste assets zijn kwalitatief (technisch) in beeld, de beeldkwaliteit is nog niet voor alle arealen geheel compleet. Aandachtspunten zijnde wegen, kunstwerken en water. Bij de wegen is het doel om van beeldkwaliteitsniveau-C naar B te gaan. Van de kunstwerken wordt het laatste deel van het areaal (1/3e) in beeld gebracht. Bij de asset water is de zorg voor het aantal watergangen en de duikers niet volledig geborgd, voornamelijk door personele tekorten. Hier wordt nu een formatie ingericht. De komende jaren worden de zaken structureel op orde gebracht. Het IBOR heeft als focus de aankomende periode het areaal structureel naar beeldkwaliteitsniveau-B te verhogen. Met dit beheerplan is de verbeterslag om daar naartoe te gaan ingezet.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

20

Projectgerelateerd

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

21

Projectgerelateerd

6

Onderhoudsplanning

Het onderhoud is uitgewerkt naar drie categorieën projecten. Deze zijn passend bij de werkwijze van de beheerorganisatie en sluiten aan bij de wijze van financiering van deze projecten. Bij de categorieën is gekeken hoe invulling te geven aan gemeente brede ambities op het vlak van een gezonde leefomgeving een toegankelijke openbare ruimte waar flora en fauna de ruimte hebben, klimaatadaptatie en het gebruik van duurzame materialen. De drie categorieën, inclusief hun methode van financiering zijn: 

Integrale projecten o Hierin zijn gemeente brede opgaven zoals klimaatadaptatie, mobiliteit of woningbouw gekoppeld aan groot onderhouds- of vervangingsopgaven in een bepaald gebied. o Financiering vindt gezamenlijk plaats vanuit Investeringen omdat het gaat om projecten op een grotere schaal, waarbij vaak een complete herinrichting van de openbare ruimte plaatsvindt.  Werk-met-werk projecten o Hierin zijn de werkzaamheden op het gebied van water en riolering, infrastructuur en/of groen samengebracht in één project, zodat er kosteneffectief wordt gewerkt en overlast voor bewoners wordt beperkt. o Financiering vindt plaats vanuit Exploitatiebudgetten als het (groot) onderhoud betreft. Bij vervangingen wordt het project vanuit Investeringsbudgetten betaald. Bij werk-metwerkprojecten blijft het huidige profiel in principe gelijk. Wel wordt gekeken hoe daarbinnen bijvoorbeeld kleine verkeerskundige aanpassingen, vergroening (bijv. extra groenvakken in de stoepen) of klimaat (parkeerplaatsen voorzien van water passerende verharding) meegenomen kunnen worden. Hierbij wordt in de projectvoorbereidingsfase nader onderzoek gedaan naar koppelkansen, waardoor een project op termijn nog kan uitgroeien tot een integraal project.

 Objectgerichte projecten o Hier beperken de werkzaamheden zich tot het groot onderhoud aan of de vervanging van één object(soort), zoals een brug, een speelplaats of een rij bomen in een straat. o Financiering van het onderhoud vindt plaats vanuit Exploitatie, vervangingen vanuit Investeringen. Bij veel van deze werkzaamheden is het logisch en noodzakelijk om ze vanuit één discipline uit te voeren bijvoorbeeld omdat het vanwege veiligheidsoverwegingen nodig is, of omdat het vanwege de omvang van het werk doelmatiger in de uitvoering is en de koppelkansen gering zijn. In deze categorie gaat het ook om jaarlijks terugkerende projecten als o.a. reiniging, onderhoud groen en baggeren. Goed beheer vraagt om een integrale benadering. Alle beheerdisciplines staan met elkaar in verbinding. Bij het vernieuwen van het riool zal de weg opengebroken moeten worden en als dit toch al gebeurt, dan is het mogelijk kostenefficiënt om meer voorzieningen in de openbare ruimte te vernieuwen. Maar niet alle arealen in de openbare ruimte hebben dezelfde levensduur: integrale planning en afstemming is daarom van belang. We streven hierbij zoveel als mogelijk naar de balans tussen kostenefficiëntie, werk met werk maken en leefbaarheid. Er zijn nog enkele voorzieningen die geen structureel financieel budget hebben.

Zo is er bijvoorbeeld nog geen structureel budget voor toegankelijkheid: de combinatie van beheer verhardingen en WMO ten behoeve van aanvragen zoals voorzieningen voor mindervaliden in de openbare ruimte. Verder hebben andere arealen zoals de fonteinen en elektrakasten in het centrum geen structureel budget. In dit beheerplan 2022-2026 zijn alle arealen verwerkt en de volgende bedragen voor toegankelijkheid opgenomen. Toegankelijkheid

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

2.023

2.024

2.025

2.026

€ 10.000

€ 10.400

€ 10.816

€ 11.249

BI2812-MI-RP-220804-1513

22

Projectgerelateerd

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

23

Projectgerelateerd

7

Financiën

Dit hoofdstuk maakt de benodigde onderhoudsbudgetten voor de begrotingsjaren 2022 t/m 2026 inzichtelijk. De budgetten zijn nodig om aan de kwaliteitseisen en ambities van de gemeente te voldoen. De benodigde middelen zijn bepaald voor de exploitatie (uitvoeren van onderhoud) en voor de investeringen op basis van technische noodzaak (rehabilitatie) voor de objecten. Hierbij zijn de VAT-kosten (Voorbereiding, Administratie en Toezicht) bij investeringen meegenomen. Voor groot onderhoud zijn deze kosten niet meegenomen. Er is bij de exploitatie en vaste kosten geen rekening gehouden met de kosten van de interne ambtelijke uren. De financiële uitgangspunten bij het vaststellen van de budgetten zijn opgenomen in bijlage 2.

7.1

Kaders vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

Investeringen Het BBV stelt dat investeringen vallen onder maatschappelijk nut: de objecten genereren geen middelen en hebben daarom geen economisch nut. Investeringen leiden tot grote waarde voor de gemeente, denk aan leefbaarheid, veiligheid, bereikbaarheid. Investeringen brengen over het algemeen veel kosten met zich mee en zullen geactiveerd en meerjarig afgeschreven worden, afhankelijk van de financiële positie van de gemeente. Investeringen mogen alleen gebruikt worden bij aanleg en vervangingen, niet voor onderhoud. Vervangingsonderhoud betreft het compleet vernieuwen van een weg of vervangen van bomen. Dagelijks onderhoud Voor dagelijks onderhoud geldt dat de kosten in hetzelfde jaar ten laste van de exploitatie gebracht moeten worden. Dit betreft bijvoorbeeld het maaien van gazons of het reinigen van de openbare ruimte. Groot onderhoud Ook de kosten voor groot onderhoud mogen niet als te activeren investering beschouwd worden. Wel mag een exploitatiebudget of een voorziening gehanteerd worden. De kosten voor groot onderhoud worden óf in hetzelfde jaar ten laste van de exploitatie gebracht (gelijk aan kosten dagelijks onderhoud), óf uit een voorziening betaald (eveneens in hetzelfde jaar van realisatie). Het betreft een voorziening volgens BBVartikel 44 lid 1c. De gemeente heeft voor het uitvoeren van groot onderhoud geen voorziening ingesteld.

Dit wordt betaald vanuit de diverse exploitatiebudgetten. Het betreft bijvoorbeeld het groot onderhoud aan civiele kunstwerken of het verbeteren van groen en bosplantsoenen. Kapitaalvernietiging en onveilige situaties Achterstanden in onderhoud kunnen in sommige gevallen tot kapitaalsvernietiging en/of onveilige situaties leiden. Het BBV verplicht tot het inrichten van een voorziening wanneer er sprake is van kapitaalvernietiging of wanneer er sprake is van onveilige situaties. In dat geval betreft het een voorziening voor achterstalligheid volgens BBV-artikel 44 lid 1a. De gemeente dient deze situatie te voorkomen.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

24

Projectgerelateerd

7.2

Financiering binnen onze gemeente

In onze gemeente is de financiering van het onderhoud en de vervangingen als volgt geregeld.

Exploitatie Groot onderhoud: Gepland, ingrijpend onderhoud aan een groot deel van het object na langere periode van gebruik om het object op het gewenste kwaliteitsniveau te brengen. Klein onderhoud: Maatregelen en dagelijkse reparaties om het object in goede werkende en veilige staat te houden op het gewenste kwaliteitsniveau. Achterstallig onderhoud: Onderhoud dat niet op tijd is uitgevoerd, waardoor niet (meer) wordt voldaan aan het vastgestelde kwaliteitsniveau. Achterstallig onderhoud kan leiden tot kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties. Achterstallig onderhoud kan ook een bewuste keuze zijn, omdat op korte termijn grote reconstructies/herinrichtingen plaatst gaan vinden. Investeringen Vervangingen / Reconstructies / Herinrichtingen (Investeringen): Onder vervangingen wordt verstaan het vervangen van het complete object aan het einde van de levensduur. Bij grootschalige vervanging is er een kans tot herinrichting.

In de beheerplannen en financiering is nog geen rekening gehouden met: o Uitbreiding areaal openbare ruimte. o Toekomstige prijsstijgingen. o Resultaten van de lopende en nog uit te voeren inspecties.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

25

Projectgerelateerd

7.3

Budgetten

In tabel 5 is het totaaloverzicht weergegeven om de openbare ruimte in de periode 2022-2026 op beeldniveau B te brengen en/of te houden. In bijlage 3 is het overzicht uitgewerkt per asset. Beheerplan 2022-2026, Bedragen in €

2022 (cf. begr.)

2023

2024

2025

2026

Exploitatie Uitvoeringsbudget- beschikbaar

11.688.323

9.958.101

9.848.776

10.198.664

10.611.774

Uitvoeringsbudget- benodigd

11.688.323

13.365.596

13.592.353

14.030.892

14.331.109

0

3.407.495

3.743.577

3.832.228

3.719.335

-

576.506

593.270

610.535

628.306

-

3.984.001

4.336.847

4.442.763

4.347.641

17.103.258

8.795.890

4.744.265

4.843.986

*0

17.103.258

11.353.479

11.580.275

10.432.801

7.717.521

-

2.557.589

6.836.010

5.588.815

7.717.521

-

-

75.649

339.438

510.043

Dekking Afvalstoffen- en Rioolheffing

-

319.496

324.090

328.819

333.689

Algemene middelen (personeel/kap.lasten)

-

257.010

344.829

621.154

804.660

Algemene middelen (uitvoering beheerplannen)

-

3.407.495

3.743.577

3.832.228

3.719.335

-

3.984.001

4.412.496

4.782.201

4.857.684

Onderhoud wegen verlaging i.v.m. haalbaarheid

972.000

649.000

324.000

0

Vervanging plantvakken (gelijk systematiek bomen)

450.000

300.000

150.000

0

Onderhoud en vervanging bomen (Beemster)

211.854

116.845

20.854

0

1.633.854

1.065.854

494.854

0

5.298.359

5.154.260

4.948.236

4.523.995

0

0

0

0

PM***

PM***

PM***

PM***

PM***

Onttrekking (totaal benodigd)

-

0

0

0

0

Begroot saldo 31-12

-

0

0

0

0

Formatie Aanvullend exploitatie Investeringen Kredieten- beschikbaar Kredieten- benodigd Aanvullend krediet Kapitaalslasten Financieel effect Structurele dekking:

Incidentele dekking uit algemene middelen (ophoging budget naar benodigd normtarief)

Aanvulling budgetten t.b.v. instandhouding

-

Totale toevoeging uit algemene middelen

Egalisatie instandhoudingsbudgetten: Bestemmingsreserve IOR ** Begroot saldo 1-1 Dotatie (niet bestede instandhoudingsbudgetten)

Tabel.5 Totaaloverzicht budgetten 2022-2026 * ** ***

De vervangingsinvesteringen 2022-2025 zijn vastgesteld bij de Programmabegroting 2022. De vervangingsinvesteringen voor 2026 zijn nog niet besloten. Daarom zijn de kredieten 2026 niet als beschikbaar weergegeven, maar als benodigd. Betreft een nieuw in te stellen bestemmingsreserve Instandhouding Openbare Ruimte (IOR). Jaarlijks wordt het saldo van de instandhoudingbudgetten toegevoegd aan reserve instandhouding voor inzet in toekomstige jaren op basis van geactualiseerd beheerplan.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

26

Projectgerelateerd

Voor de instandhouding van de openbare ruimte wordt een nieuwe financiering systematiek ingesteld. Daarvoor willen wij budgetten op basis van normen gaan hanteren en voor egalisatie van de kosten een systeemreserve inrichten voor de instandhouding openbare ruimte. Dit is ook opgenomen in het begrotingsvoorstel. In het benodigde uitvoeringsbudget is namelijk bij wegen, groen en bomen een groei opgenomen van huidig beschikbaar in 2022 naar benodigd op basis van de normen in 2026. Naast de dekking voor de beheerplannen stellen we voor om de voor wegen, groen en bomen gevraagde middelen incidenteel aan te vullen tot het genormeerd bedrag voor instandhouding. Met de extra middelen kunnen we sneller opschalen als dat kan en we daardoor eerder op gewenst niveau komen. Er is risico dat het nog niet (geheel) zal lukken door bijvoorbeeld te grote druk op de organisatie. Ook externe factoren zoals beschikbaarheid van aannemers en/of materialen of risico dat de bereikbaarheid in geding komt kunnen vertraging in het opschalen veroorzaken. Om budgetten flexibel en opgavegericht in te kunnen zetten richten we een systeemreserve in zodat we de niet benutte extra middelen in toekomst kunnen inzetten en op basis van opgave ook inzet van budgetten kunnen egaliseren (binnen de ruimte die de reserve geeft).

De reserve mag natuurlijk niet in een begrotingsjaar of bij een jaarrekening negatief lopen. Hiermee willen we toekomstig beroep op algemene middelen voorkomen.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

27

Projectgerelateerd

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

28

Projectgerelateerd

8

Risico’s

Bij assetmanagement draait alles om de balans tussen risico’s, kosten en prestaties. Als de hoeveelheid middelen oneindig is, kunnen alle risico’s beheerst worden en zijn de prestaties maximaal. In onze gemeente kiezen we ervoor om kostenefficiënt en risico gestuurd te werken en streven we naar een prestatieniveau dat optimaal is gegeven de beschikbare budgetten. Daarbij is het noodzakelijk om zicht te hebben op de belangrijkste risico’s. Deze worden hieronder nader toegelicht. Wet- en regelgeving Nieuwe wet- en regelgeving kan ervoor zorgen dat het beheer op andere wijze ingericht moet worden, het kan bijvoorbeeld nodig zijn om extra maatregelen te treffen. Dit geldt ook voor nieuwe of wijzigende normering en de verplichte toepassing van nieuwe rekenmethodes. Basis op orde Niet alle arealen en huidige kwaliteit van de assets zijn bekend. We geven de aankomende periode aandacht aan het goed op orde krijgen van deze basis. Dit kan gevolgen hebben voor de benodigde middelen. Arealen die nu niet (goed) in beeld zijn met slechte kwaliteit zullen snel onderhoud nodig hebben. Projectuitvoering Vertragingen en kostenoverschrijdingen in projecten kunnen ontstaan als gevolg van besluitvormingsprocessen. Zoals het risico op bezwaar- en beroepsprocedures ten gevolge van een tegenstelling in individuele belangen en het algemeen belang.

Ook juridische trajecten in aanbestedingsprocedures kunnen deze veroorzaken. De afgelopen tijd zijn stevige prijsverhogingen en oplopende levertijden opgetreden. Er zijn signalen uit de markt dat dit de aankomende jaren nog effect zal hebben en de prijzen daardoor blijven stijgen. Ook de huidige situatie in Oekraïne en andere ontwikkelingen in de wereld kunnen een belangrijk effect op de prijzen gaan geven. Hoeveel de prijsstijgingen gaan worden is momenteel onbekend. Bij het uitvoeren van werkzaamheden kunnen beheerders worden geconfronteerd met onvoorziene milieuverontreiniging. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan olie- en teerverontreinigingen bij wegconstructies, asbest in grond- puin of baggerspecie maar ook aan illegale dump. Dergelijke, onvoorziene milieuverontreinigingen kunnen leiden tot een verhoging van de kosten en/of vertraging in doorlooptijden.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

29

Projectgerelateerd

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

30

Projectgerelateerd

9

Uitvoeringsagenda

Formatie Beeldende Kunst De beeldende kunstwerken zijn geïnspecteerd en volledig in beeld. Nu is er geen beheerder, zodoende is er een formatie nodig voor een beheerder met specialistische kennis (0,5 fte). Deze zal zich richten op het opstellen van een gedegen beheerstrategie. Onderdeel hierbij is een hernieuwde inventarisatie, inspectie, onderhoudsplanning en aanpassing van de rapportage “Instandhoudingsinspectie beeldende kunstwerken”. Gronddepot Het gronddepot is de grondbank van de gemeente. Hier kan grond worden opgehaald of weggebracht tijdens de realisatie van projecten. De uitbreiding van de stad en de daarbij behorende projecten zorgt voor druk op het gronddepot en de daarbij behorende personele bezetting (momenteel 1fte biedt onvoldoende continuïteit). Er is extra formatie (0.5fte) nodig voor een beheerder gronddepot. Deze is nodig om personele/formatie kwetsbaarheid bij het gronddepot op te lossen. De kwetsbaarheid is nu een risico bij vele ontwikkelingen in onze gemeente, waarbij het belang van het gronddepot zeer groot is. Water De watertaken van de gemeente zijn; het beheren van de waterkwaliteit, de waterstand, wateroverlast en water beplanting. Om de watertaken goed te borgen is er een beheerder nodig (1,0 fte) om de aankomende jaren de zaken structureel op orde te brengen.

De nieuw aan te stellen beheerder gaat in kaart brengen welke formatie nodig is om het areaal op orde te houden. Technische installaties De huidige capaciteit in vooral het uitvoerende deel lijkt onvoldoende om het beheer van de technische installaties goed te borgen. We gaan in 2022 een onderzoek uitvoeren naar de benodigde capaciteit via een urenraming van uit te voeren activiteiten. Op basis hiervan maken we een voorstel voor de formatie. De verwachting is dat met meer monteurs de kosten omlaag gaan, omdat er veel minder uitbesteed hoeft te worden. Intelligente verkeersregelinstallatie (iVRI) Wij willen een onderzoek uitvoeren naar de mogelijkheden voor het verglazen van iVRI. Dit betekent het vervangen van het kopernetwerk naar glasvezelnetwerk. De gemeente heeft nu een eigen kopernetwerk dat vrij duur is in onderhoud. Het onderzoek zal zich richten op de vraag of de gemeente een eigen glasvezelnetwerk gaat aanleggen of aansluit op of laat doen door een externe partij (zoals KPN). Hierbij zal een kosten/baten analyse plaatsvinden. Reiniging Hondenbeleid Het hondenbeleid Purmerend van voor de fusie wordt vanuit het maatschappelijk domein geëvalueerd en zal daarna ook in Beemster worden geïmplementeerd. Onduidelijk is welke beheerskosten hierbij nodig zullen zijn.

Ondergrondse containers Er is momenteel nog geen vervangingsplan voor de ondergrondse afvalcontainers en de afvalbakken. In de beheerplannen wordt hierin voorzien. Het budget dat hiervoor nodig is wordt gedeeltelijk betaald vanuit de afvalstoffenheffing. Er wordt in 2022 een proef gedraaid met het “renoveren” van de bestaande containers. Hierbij worden de inworpzuilen opnieuw voorzien van een coating, draaiende delen en hijsstangen

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

31

Projectgerelateerd

vervangen en waar nodig invalbeveiligingen vervangen. Hiermee wordt de levensduur van de bestaande containers substantieel verlengd. Klimaatadaptatie Klimaatadaptatie is een nieuw vakgebied en vraagt om een andere manier van handelen. In het HIOR is een klimaatadaptatie hoofdstuk opgenomen, met uitgangspunten en basisveiligheidsniveaus voor de openbare ruimte. Het proces om klimaat adaptief in te richten en het onderhouden hiervan wordt de komende jaren verder geïntegreerd met de andere beheerdisciplines. Spelen Bij het beheer van spelen zijn er ambities op het gebied van: duurzaamheid, natuurlijk spelen, gezondheid, inclusief spelen, klimaat, waterberging en vergroening. Bij duurzaamheid spelen hierbij de volgende onderwerpen: vervangen of herstellen, valondergronden van kunstgras of alternatieven en locaties natuurlijke speelplekken. Bij het inclusief spelen/bewegen kan nog een slag gemaakt worden. Het is daarom goed om hier steeds over na te blijven denken. En daarom is participatie zo belangrijk om te weten te komen welke vraag en behoefte er vanuit de bewoners ligt. Op het beheerbudget spelen werd jaarlijks budget overgehouden. De begroting is in evenwicht gebracht met de werkelijke uitgaven. Civiele kunstwerken Alle bruggen zijn geïnventariseerd op technisch kwaliteit, het meerjarig onderhoudsprogramma wordt in uitvoering gebracht.

De komende 5 jaar wordt groot onderhoud gepleegd aan de beweegbare bruggen: Beemsterbrug, de Wheermolenbrug, de Kooimanbrug en de Jan Blankenbrug. De vaste bruggen en duikers zijn verouderd en worden aangepakt. Daarnaast worden de houten bruggen die aan vervanging toe zijn vervangen door composiet bruggen. Op basis van de inventarisatie van beschoeiing is er een onderhoudsachterstand. De helft van het areaal is technisch aan het einde van zijn levensduur en zal de komende jaren vervangen moeten worden. Het budget en krediet voor de beweegbare bruggen is reeds beschikbaar gesteld bij de kadernota 2023. Voor de vaste bruggen en duikers wordt in het IBOR 0,7 mlj. per jaar structureel onderhoudsbudget aangevraagd. Voor de vervanging van houten bruggen in composiet is aanvullend krediet aangevraagd van 1,9 mlj. in 2023 tot 3,2 mlj. in 2025. Groen Het cyclisch onderhoud van het groen vindt plaats op B-niveau. Groen heeft een technische levensduur, waarna het omgevormd en opnieuw aangeplant moet worden. De afgelopen vier jaar is het omvormen van plantvakken projectmatig opgepakt. Voor de toekomst is er een structurele aanpak van vervanging groenvakken nodig. Plantvakken kennen een einde levensduur, maar zijn voorheen niet meegenomen in de vervangingsbudgetten. Groen is nu op dezelfde wijze berekend als bij het bomenplan, met een vervangingstermijn van ongeveer 35 jaar.

Concreet betekent dit dat wij jaarlijks 3% van het totaal aan groenareaal (gazon, hagen, heestervakken) gaan vervangen/opnieuw aanleggen. De bedragen van de vervanging van de plantvakken lopen op van 0,7 mlj. in 2023 tot 1,1 mlj, in 2026. Het verschil tussen de 1,1 mlj. (normbudget) en het trapsgewijze budget is aangevraagd als aanvullend incidenteel budget. In de 1 mlj. tot 1,4 mlj. zit ook aanpassing ecologisch maaibeheer, extra schoffelrondes en de bestrijding van een nieuwe invasieve soort. Bomen De veiligheid van de bomen is goed in beeld. Alle bomen in de gemeente worden beheerd volgens het door de raad vastgestelde Bomenplan 2020-2040. Voor de uitvoering van het bomenplan Beemster is aanvullend incidenteel budget geraamd. Hiermee vormt het bomenplan Purmerend en het bomenplan Beemster vanaf dit jaar een gelijkluidend kader voor de uitvoering.

8 augustus 2022

IBOR 2022 - 2026

BI2812-MI-RP-220804-1513

32

Projectgerelateerd

Wegen Het areaal van wegen wordt van niveau C naar niveau B gebracht. Op dit moment valt bijna 20% van de verharding onder categorie beeldkwaliteitsniveau C en D. Bijna 20% van de 3.9 mlj. m² verharding heeft de komende jaren enige vorm van onderhoud nodig om op beeldkwaliteitsniveau-B te komen. Het gaat hierbij om klein-, groot- en vervangingsonderhoud. Dit vraagt om een incidentele investering van 1,9 mlj. om het areaal op B niveau te brengen. Daarnaast is er een structureel budget nodig van € 997.696 oplopend tot 1,5 miljoen om het structureel onderhoud op B niveau uit te kunnen voeren. Daarnaast wordt in samenwerking met de boombeheerder in 2022 – 2023 inzichtelijk gemaakt waar en hoe groot de problemen zijn van wortelopdruk die voor de gebruikers van de openbare ruimte een gevaar kunnenvormen. Om wortelopdruk bij wegen te verhelpen is structureel budget voorzien. Bij inspecties van wegen en bomen wordt dit meegenomen waardoor en weinig meerkosten ontstaan. Door deze methode is er een gerichte aanpak mogelijk. Water Momenteel worden er inspecties uitgevoerd om de assets van onze watergangen in kaart te brengen. Er wordt een formatie ingericht voor dit areaal. Wanneer de formatie is ingericht brengen we het volledige areaal in beeld, registreren we in een beheersysteem de eigenaar, beheerder en onderhoudsplichtige, alle benodigde vaste gegevens en kwaliteitsgegevens.