a.-memo-en-conceptvisie-recreatie-en-toerisme-purmerend
Tekst van het document
vandaan komen. We beschermen én benutten onze his-
uitvalsbasis in het recreatieve netwerk;
torische identiteitsdragers om nog aantrekkelijker te
Droogmakerij De Beemster als de toeristische be-
worden als ontmoetingsplek voor bewoners en bezoe-
stemming van wereldklasse.
kers. De polders, de historische binnenstad én de (han-
•
Niet zomaar een stadje: zelfbewuste regionale speler Purmerend is als stad na een flinke groeispurt volwassen aan het worden. Het is er prettig wonen (‘huisje-boompje-
Deze strategische tweede-
beestje’) dankzij de groene en dorpse leefkwaliteit, maar
ling is dus nodig om zoveel
ook dankzij de stedelijke voorzieningen en de uitstekende
mogelijk ambities waar te
regionale verbindingen. We zijn trots op wie we zijn, en op
maken. Deze prioritering
wat we te bieden hebben.
betekent overigens niet dat er in de Beemster niet meer
Dankzij deze fysieke en mentale ontwikkeling van de ge-
geïnvesteerd wordt in de
meente (de ‘coming of age’) zijn we in staat om nu regie
recreatieve faciliteiten of
te nemen op ruimtelijke ontwikkelingen vanuit onze kern-
dat we geen toeristische
waarden: dit willen we wel (namelijk daar), en dat willen
bezoekers meer verwach-
we niet (hier). Dat kunnen we natuurlijk niet alleen. We
ten in Purmerend. Het bete-
werken samen, en bewegen mee met de regio, om de eco-
kent wel dat de gemeente
nomische potentie waar te maken, zonder dat het ten
samen met haar partners
koste gaat van wat we hebben. We zien kansen in
éérst aan de slag gaat om
aansluiting bij landelijke netwerken/initiatieven, zoals De Groene Stelling. 2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024 26 van 67
lijke ontwikkeling. In de volgende paragraaf wordt daar
tractor
nader op ingegaan, en belichten we enkele sleutelloca-
De agrarische sector vormt ook een identiteitsverster-
ties. Allereerst nemen wij u mee in enkele overkoepelen-
kend ‘thema’, dat we zeker recreatief willen ondersteu-
de thema’s die mede bepalen wie we zijn, en die daarom
nen de komende jaren. Zowel beleidsmatig (op papier)
de komende jaren (ook) een sleutelrol vervullen.
als in de praktijk (op het erf) is helderheid en hulp ge-
dels)routes daartussen zijn daarom leidend in de ruimte-
...bij de boer: agrotoerisme als kans voor het buitengebied
wenst. Waar ontspanning en ontmoeting op het boe-
campground
Een plek onder de zon: blijven werken aan over
renbedrijf als ondergeschikte nevenactiviteiten vaak
nachtingsplekken, met oog voor diversiteit
probleemloos plaatsvinden, kunnen er problemen ont-
Om als regionale uitvalsbasis en toeristische bestem-
staan als deze uitgroeien tot de hoofdactiviteit. Zowel
ming te kunnen functioneren, is een groei van het aantal
vanuit economische als milieutechnische handhaving
overnachtingsplekken gewenst. Veel hotelplannen zitten
zijn kaders gewenst (wat mag er niet?), hoewel deze
in de pijplijn, dus met het totaal aantal bedden komt het
idealiter vanuit een positieve benadering uitgewerkt
wel goed. Tegelijkertijd is het van belang dat er, gezien
worden (waarvan vinden we dat het wel kan?). Doel is
de wisselende vraag, ook meer variatie komt in het type
om stad en land nader (of vaker) tot elkaar te brengen.
Diversiteit aan overnachtingsplekken: bijzonder wakker worden
overnachtingslocaties. Qua kampeerplekken is er momenteel weinig keus; ook ontbreekt het momenteel nog
Waterrecreatie: samen ontspannen op of aan het water
aan (een spreiding van) fatsoenlijke camperparkeerplek-
Het ruimtelijk ontwikkelkader voor recreatie
ken. Het ruimtelijk ontwikkelkader (zie paragraaf 3.2)
water
biedt hierbij houvast: hier wil je wel wakker worden! Dit
samen met de belangrijke waterwegen in de gemeente;
betekent ook dat op andere plekken het aanbieden van
dit zijn bij uitstek de identiteitsdragers van Purmerend
een slaapplek (zoals via AirBnB) wordt ontmoedigd.
en de Beemster. Tegelijkertijd zijn deze plekken heel
Voorbeelden uit andere gemeenten leren ons dat het ver-
belangrijk voor de vrijetijdsbesteding van inwoners en
standiger kan zijn om (zeker op termijn, wanneer er meer
bezoekers. Of het nu gaat om een rondje varen, ont-
‘reguliere’ hotelbedden voorhanden zijn) striktere regel-
spannen suppen (stand up paddling) of om te ‘chillen
geving en handhaving in te stellen.
aan het water’ (waar met name binnen het jongerenpa-
en toerisme in Purmerend valt grotendeels
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
Agrotoerisme kans in buitengebied: hier komt het eten vandaan
27 van 67
nel behoefte aan was) het water heeft een onmisken-
de culturele sector (als we hen goed stimuleren en facili-
aan de beleving (van de authenticiteit van Purmerend
bare aantrekkingskracht.
teren) echt een verschil maken. Kleinschalige of sportie-
en de Beemster) van bezoekers. Ook voor partijen in de
ve evenementen, zoals het Komcert , Muziek aan de
culturele sector vormt het ruimtelijk ontwikkelkader
Vanuit zowel de economische als maatschappelijke
Middenweg en (voorheen) De Beemster Erfgoed Mara
een houvast: langs deze routes en op deze sleutelloca-
ambities zijn investeringen aan de waterkant door
thon , of culturele cadeautjes, zoals het Phoenixpad in
ties is een creatieve uitspatting (tot op zekere hoogte)
zowel overheden als marktpartijen in principe gewenst.
het Purmerbos of publieksactiviteiten van het museum,
gewenst. Daarbij is met name op het gebied van evene-
Een belangrijke speler hierbij is het hoogheemraad-
filmhuis of bijvoorbeeld NKT dragen in sterke mate bij
menten een strategische afstemming gewenst, om
a
schap. Zij staan open voor meer recreatieve routes of activiteiten, zolang het beheer en onderhoud van de
b
c
d
a
waterwerken niet gehinderd wordt: “Voor het plaatsen
b c
van objecten op onze waterkeringen is een omgevings-
d
vergunning nodig. HHNK staat positief tegenover het sti-
Live muziek op het water, in de jachthaven van Purmerend (komcert.nl). Laatste editie in 2023 (beemstererfgoedmarathon.nl). Een beeldende poëzieroute van 1.642 stappen (staatsbosbeheer.nl/routes/purmerbos) o.a. jaarlijks thematisch eindvoorstelling en kerstshow (nkt.nl/nkt-voorstellingen/)
kans op ontmoeting (en kruisbestuiving) te vergroten: “Ik wil wat organiseren, wie doet er mee?”.
muleren van recreatie en toerisme op onze dijken en op onze wegen, zolang dit beheer en onderhoud, en de verkeersveiligheid niet negatief beïnvloedt”.
Kunst en cultuur: meer dan een slaapstad! Purmerend is een jonge stad, die barst van de energie.
Hier en in de Beemster wonen harde werkers die uitdagingen niet uit de weg gaan, en vaak samen tot creatieve oplossingen komen. Ook beschikt
de gemeente over een breed scala aan culturele voorzieningen en verenigingen, die bovendien regelmatig en vaak bijna geheel vrijwillig allerlei activiteiten organiseren. Voor de aantrekkelijkheid van de gemeente Purmerend als toeristisch-recreatieve bestemming kan 28 van 67
Uitnodiging aan de culturele sector: met welke ‘events’ of ‘experiences’ zetten we onszelf samen op de kaart? 2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
3.2 Ruimtelijk ontwikkelkader We hebben de dubbele ambitie voor meer recreatieve mogelijkheden én een duidelijker toeristisch profiel vertaald naar een ruimtelijk ontwikkelkader. Dit kan het woon- en leefklimaat en werkgelegenheid versterken. We bekijken op welke plekken investeringen in de vrijetijdsbeleving en -besteding gewenst zijn.
1.
Binnenstad Purmerend: dit is hét voorzieningenhart
4.
Herkenbare knooppunten en bestemmingen: op de
van de gemeente; in deze huiskamer is iedereen
kruispunten van de marktroutes en de groene
welkom. Hoe meer recreatief en toeristisch bezoek
parken (regionaal netwerk) tellen investeringen
aan het stadje, hoe beter voor het ondernemerskli-
dubbel; híer kunnen we echt het verschil maken.
maat, voorzieningenniveau en uiteraard de gezellig5.
heid in Purmerend.
Bestemmingen in en om de Beemster: tot slot horen ook werelderfgoed- en andere toeristenloca-
Historische radialen: ter versterking van de positie van
ties in en nabij de Beemster tot het ruimtelijke
Keuzes op de kaart
de binnenstad worden ook ontwikkelingen langs de
ontwikkelkader: juist door aankomstlocaties (zoals
De positionering van de Beemster als toeristische be-
stadsroutes aangemoedigd: de Beemster-, Necker-,
musea, bezoekerscentrum en hotel(s)) goede plek-
stemming en Purmerend als recreatief knooppunt is
Amsterdamse, Purmer- en Hoornsepoort zijn be-
ken te bieden op strategische locaties, kunnen ook
samen met stakeholders verder uitgewerkt tot een
langrijke schakelpunten. Deze routes funge-
overzichtelijke ruimtelijk-economische hoofdstructuur.
ren als recreatieve ‘inprikkers’ voor re-
De weergave hiernaast vat de visie, en het verhaal van
giobezoekers, terwijl ze voor bewoners
Purmerend, goed samen. Dit zijn de plekken waar we
ook
(nog beter) willen inspelen op de diverse wensen van
campus en de overige voorzieningen
alle voor ons belangrijke doelgroepen.
(onderling) verbinden.
2.
Dit ontwikkelkader, en enkele sleutellocaties daarbin-
3.
de
Purme rend se
parken,
Purmerenders en Beemsterlingen optimaal profiteren van alle ontwikkelingen.
de
5.
Het regionale recreatieve netwerk: dit
nen, bouwt voort op wat er is en was (onze ‘roots’),
is de groene tegenhanger van de groei-
maar slaat ook een brug naar dat wat er nog gaat
stad Purmerend en de voedselkamer
komen. Het verbindt ons bovendien met onze regionale
Beemster; hier kan je als inwoner
partners, en het brengt stad en land nader tot elkaar.
bezoeker echt even ontsnappen aan
Het ontwikkelkader bestaat uit de volgende plekken en
de drukte; we gaan erop uit!
of
routes, als belangrijkste identiteitsdragers van de gemeente:
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
1. 2.
5. 4.
3.
Schematische weergave ruimtelijk ontwikkelkader voor recreatie en toerisme in gemeente Purmerend
29 van 67
Aan de slag: acht sleutellocaties Het ruimtelijke ontwikkelkader biedt houvast voor overheid, ondernemers en regionale part-
Ruimtelijk ontwikkelkader: hier zijn investeringen in recreatie en/of toerisme gewenst in de gemeente Purmerend
ners: op deze locaties willen we de komende jaren samen aan de slag. Hierna, en in de daaropvolgende uitvoeringsparagraaf (PM), wordt nader ingegaan op enkele van de ‘sleutellocaties’. Immers: het regionale recreatieve netwerk bevat nog enkele ontbrekende schakels, het Programma Binnenstad is nog in ontwikkeling, de Beemster mist nog wat beleving(en), historische marktroutes zijn soms onherkenbaar of ontoegankelijk, om er een aantal te noemen. Buiten de acht sleutellocaties (A t/m H), waarmee wij actief aan de gang gaan, geldt in principe dat toeristisch-recreatieve initiatieven binnen het ontwikkelkader of vanuit een bepaald sleutelthema (zie paragraaf 3.1: aan de waterkant, bij de boer, en dergelijke) wel degelijk ook gewenst zijn. Hierbij gaan we alleen wat minder actief, en wat meer passief te werk: áls een partij een geschikt idee heeft, kunnen we daar wellicht alsnog gezamenlijk de schouders onder zetten. Alle (regionale) partners zijn dan ook bij dezen van harte uitgenodigd om nieuwe ideëen te blijven delen! 30 van 67
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
3.3 Sleutellocaties Binnen het ruimtelijk ontwikkelkader is er een aantal cruciale locaties waar de gemeente Purmerend samen met haar partners actief wil inzetten op het verrijken van het recreatieve netwerk voor al haar doelgroepen. Dit kan door het toevoegen van ontbrekende schakels in het wandel-, fiets- of vaarroutenetwerk, of door het stimuleren van toeristisch-recreatief programma.
A.
Purmerbos: het groene hart van de Purmer!
Doel:
faciliteiten en aantrekkelijkheid vergroten
Actoren: staatsbosbeheer, gemeente, marktpartij(en)
ca. 52% wil wel horeca in het bos (ca. 48% is minder enthousiast)
Termijn: zo snel mogelijk Hoewel het Purmerbos (nog) een ruime voldoende scoort onder bezoekers a ontbreekt hier een aantal voorzieningen om het bos op meerdere manieren aantrekkelijk beleefbaar te maken. Belangrijk gemis
Van visie naar uitvoering: urban accupuncture
zijn sanitaire voorzieningen en een horecagelegen-
Met het activeren van enkele sleutellocaties sluiten we aan bij de
heid, wat de verblijfsduur in het bos flink zou kunnen
filosofie van ‘urban acupuncture’: door op enkele concrete plek-
verlengen. Een locatie nabij de Purmerenderweg en/
ken een gerichte investering te doen, wordt een groter effect
of verlengde IJsselmeerlaan (samen met een eventu-
beoogd. De optelsom van deze ‘speldenprikken’ is een robuust
ele bushalte) ligt voor de hand.
ruimtelijk kader voor een toekomstbestendige ontwikkeling van de recreatie- en toerismesector in de gemeente Purmerend.
Om aan te sluiten bij de lokale leefstijlen is het bovendien gewenst dat hier niet ‘zomaar’ een boscafé ge-
De sleutellocaties (en typen ontwikkeling) zijn:
opend wordt. Uit het participatietraject bleek onder
A.
Purmerbos
andere dat er in het toe te voegen horecaconcept
B.
De Koog
C.
Vurige staart
(recreatieve routes)
•
educatie/natuurbeleving;
D.
Over de Beemsterringvaart
(recreatieve routes)
•
gezonde levensstijl;
E.
Fort Spijkerboor
(recreatief + toeristisch programma)
•
speels karakter (aansluiting met kabouterpad en
F.
Kom A7
G.
Middenbeemster
H.
Binnenstad Purmerend
(recreatief programma) (recreatief programma en routes)
aandacht zou moeten zijn voor:
(recreatieve routes + toeristisch programma) (toeristisch programma)
natuurspeelplaats); •
faciliteiten voor hondenbezitters.
a
Enquête inwonerpanel (juni 2020) i.h.k.v. Parkenplan
(programma + routes)
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
31 van 67
B.
De Koog: voor ieder wat wils!
C.
Vurige staart: rondje Purmerend?
Doel:
urban leisure behouden en inwoners verbinden
Doel:
recreatieve routenetwerken verrijken
Actoren: gemeente, ontwikkelaar(s), ondernemers, H20
Actoren: (buur)gemeente(s), recreatie- en waterschap
Termijn: zie K2O4OG (gebiedsvisie De Koog 2040)
Termijn: zo snel mogelijk (afhankelijk van regionale agenda’s)
De groeikern Purmerend blijft ook de komende jaren volop in ontwikkeling.
Tussen het groengebied Purmerland en het Purmerbos ontbreekt het momenteel aan
Bedrijventerrein De Koog staat voor een flinke transformatie de komende jaren. In
een aantrekkelijke wandel- en fietsroute. Zowel vanuit lokaal als regionaal perspectief
het gebied zijn nu nog enkele leisure-ondernemingen gevestigd. Wanneer ontwikke-
is het waardevol om hier het groene ‘rondje Purmerend’ op een aantrekkelijke manier
lingen in het gebied een vlucht nemen, en grond-/huurprijzen stijgen, zullen functies
af te maken. In de plannen voor de Oostflank Purmerend wordt al gesproken over het
als een bowlingbaan, lasergame of springpark wellicht in de verdrukking komen. Dit
toevoegen van een fiets- en wandelbrug over de Purmerringvaart. Dit brengt ons bij de
zou jammer zijn, aangezien de wat meer stedelijke (‘urban’) vormen van de recreatie-
volgende barrière: die van het Noordhollands Kanaal en de naastgelegen N235.
sector in dit gebied ook in de toekomst best goed tot hun recht zouden komen. Via het Mandelapad, gelegen naast de Laan der Continenten, kan de recreant welisLos van het veiligstellen van het aanbod aan urban leisure (hier, of elders in de stad)
waar oversteken, maar deze route is qua beleving (langs de drukke weg) en obstakels
is het waarmaken van de recreatieve ambities uit de gebiedsvisie van groot belang
(bergop-bergaf, draaien en keren) weinig aantrekkelijk. Een vrijstaande fiets-/wandel-
voor de robuustheid van het gehele recreatieve netwerk in Purmerend. Onder andere
brug over het kanaal zou hier als toegangs-
het sportcircuit rondom De Koog (het ‘open sportpark’), en de groene as dwars door
poort tot Purmerend, of als markering van
het gebied (met een spooronderdoorgang in het verlengde van de Kwadijkerkoogweg)
het
zijn belangrijke ambities om de komende jaren (versneld) waar te maken. Deze laat-
Waterland en Landsmeer) een echte blik-
ste corridor is bovendien ook gemarkeerd als een van de groene routes van het
vanger kunnen zijn!
sie voor Wheermolen-Oost, om zo deze naoorlogse woonwijk leefbaar te houden.
n-Oost
NSTELLING
e er
P ur m er en d Wa t e rland
: “Sinds dat nieuwe fietspad open is, ga ik ar zelden met de auto naar de korfbal”
LE NT
EEFTIJD 2
(Purmerend,
L andsm
‘Parelweb’ uit het Parkenplan, én als opgave in de openbare ruimte in de ontwikkelvi-
driegemeentenpunt
GESLACHT
32 van 67 V
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
D.
Over de ringvaart: welkom in de Beemster
E.
Fort Spijkerboor: onneembare vesting als knooppunt
Doel:
betere ontsluiting de Beemster, vergroten recreatieve potentie
Doel:
belangrijk knooppunt versterken met passend toeristisch/recreatief programma
Actoren: (buur)gemeente(s), hoogheemraad- en recreatieschap, RCE, Provincie
Actoren: ondernemer(s), natuurmonumenten, gemeente
Termijn: zo snel mogelijk (afhankelijk van regionale agenda’s)
Termijn: voor start seizoen (voorjaar) 2025
In het overdrachtsdossier van de gemeente Beemster was onder andere de wens opge-
De potentie van deze plek is duidelijk: “Het is één van de grootste
nomen om de recreatieve bereikbaarheid van de droogmakerij (voor wandelaars en fiet-
en modernste forten van de Stelling van Amsterdam. Compleet met
sers) te verbeteren door een (of enkele) voetgangers- of fietsbruggen. Vanuit het ruim-
twee verdiepingen, een draaibare pantserkoepel met twee originele
telijk ontwikkelkader leggen we de komende jaren de prioriteit bij een goede ontsluiting
Krupp kanonnen. Het fort is regelmatig open voor bezoekers. Een
van de zuid- en westkant van de Beemster (“let op: u betreedt werelderfgoed”).
leuk uitje in het prachtige werelderfgoed de Beemsterpolder!” b.
Concreet zijn er twee à drie a sleutellocaties aan te wijzen, waar een
Ondanks de toeristische en recreatieve potentie zijn de faciliteiten ter plekke momenteel
mogelijke investering in het routenetwerk (door een brug of wellicht
(nog) bescheiden te noemen. In de (relatief kleine) jachthaven is zelden een plek vrij voor
pontje) cruciaal is, met respect voor de kernkwaliteiten van de
passanten, de agrarische bedrijven in de omgeving zijn niet of nauwelijks te bezoeken, de
Beemster (ringvaart en -dijk):
theetuin bij het fort is alleen in het hoogseizoen tijdens weekenden geopend en er kunnen
•
Een aansluiting van de Hobrederweg op het Kerkepad (dwars
slechts drie gezinnen tegelijkertijd in een vakantiehuis verblijven. Er zijn echter plannen in
door de Eilandspolder) versterkt de route van Westbeemster
de maak. De vraag die daarbij opkomt is hoeveel ontwik-
naar Noordeinde;
kelingen deze plek aankan? Overleg tussen overheid,
Een oversteek van de Jisperweg en/of Middenweg naar het
maatschappelijke en marktpartijen is hier gewenst: wie
Jisperpad (langs het Jisperveld) versterkt de route van
van de lokale partijen heeft welke behoefte aan uitbrei-
Middenbeemster naar (Wijde)Wormer, en verder richting
ding van de activiteiten op de eigen kavel (of op het erf)?
de Zaanse Schans.
Vervolgens is het aan de gemeente, vanuit de gestelde
Op sleutellocatie F. (Kom A7/Neckermolen) is een betere
ambities en met oog op het algemeen belang, om een
ontsluiting van de Beemster ook bijzonder relevant. Hier
besluit te nemen (en eventueel zelfs mee te investeren
zal later nader op worden ingegaan.
(zoals upgrade infrastructuur).
Een fietsbrug ter hoogte van de Provincialeweg (N244) is in de motie (nov. 2021) specifiek benoemd, maar dient wellicht vooral een utilitair, en minder een recreatief, doel.
b
•
•
a
Natuurmonumenten.nl
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
33 van 67
F.
Kom A7: waar stad en land dichter bij elkaar komen
Doel:
meer overnachtingsplekken én betere verbindingen voor recreant en toerist
PM: detailniveau ingrepen afhankelijk van nadere interne en externe afstemming (haalbaarheid extra ontsluitingen?)
Actoren: Van der Valk, provincie, gemeente, buurgemeente, recreatieschap, Rijkswaterstaat Termijn: start bouw 2026 (of later) Waar vroeger (onder andere) de Neckerpoort het stadje verbond met de buitenwereld is nu de snelweg A7 een belangrijke levensader van Purmerend. Het is dan ook niet vreemd dat de bekende hotelketen Van der Valk van plan is om in de kenmerkende kombocht van de snelweg een nieuw hotel te bouwen. Zowel voor hotelgasten als passanten is hier straks helder dat je in Purmerend bent! De komst van een dergelijke grote speler (als werkgever én ter versterking van de
Ter illustratie/inspiratie: stadswandeling Beemster-Purmerend
positie van Purmerend als uitvalsbasis voor het regiobezoek) is vanuit economisch perspectief zeer welkom. Tegelijkertijd kunnen hier, gezien de brede (maatschappelijke) ambitie, nog veel meer kansen benut worden. Zo zou een extra fiets- en wandelbrug over de Beemsterringvaart tussen Nekkerweg (Beemster) en Neckerstraat (Purmerend) een drastische vergroting van het aantal route-opties betekenen voor Purmerenders, Beemsterlingen én hotelgasten. Ook het toegankelijk maken van het groengebied (voor wandelaars) vergroot de recreatieve opties aan de westzijde van Purmerend, zeker als het lukt om ook vanaf de Melkweg(brug) de kom te ontsluiten PM. Na realisatie van het Programma Binnenstad zou op die manier zelfs een wandelrondje (ca. 4,5 km. via Kanaalkade, Koemarkt en Melkweg) denkbaar zijn!
34 van 67
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
G.
Middenbeemster: hier zijn wij trots op!
In het onderzoek naar wat het betekent om UNESCO werelderfgoed te zijn, krijgt het
Doel:
beleving van het werelderfgoed versterken en (herhaal)bezoek aanmoedigen
Beemster bezoekerscentrum een tweeledig doel mee: 1) overdracht van de kennis over
Actoren: gemeente, hoogheemraadschap (siteholders), SPBW, HGB, musea, inwoners, provincie
het uitzonderlijke werelderfgoed aan de volgende generatie, en 2) bijdragen aan de
Termijn: per direct vervolg planvorming en dorpsdialoog, realisatie vanaf ongeveer 2025
lokale economie. Binnen dat tweede doel zou, vanuit het streven naar duurzaam toerisme, een nadere specificatie aangebracht kunnen worden:
Het is makkelijker gezegd dan gedaan, maar toch zijn ‘we’ het aan de stand verplicht: Middenbeemster zou in de toekomst een bezoekersbeleving van wereldformaat moeten
•
Het bezoekerscentrum fungeert als knoop-/verdeelpunt voor een (vervolg-/her-
bieden! Dus: een eenvoudige en overzichtelijke route naar de bestem-
haal)bezoek aan andere locaties in de Beemster. Een link met onder andere de
ming, een aantrekkelijke openbare ruimte, een volwaardige ontvangst- en
forten (dubbel werelderfgoed), de agrarische bedrijvigheid (voedselkamer van
informatievoorziening, een vlekkeloze service door lokale ondernemers
Amsterdam) én de binnenstad van Purmerend (marktstad van oudsher, nu recrea-
en goede routebeschrijvingen naar andere highlights in de gemeente.
tieve ontmoetingsplek) is gewenst;
Het realiseren en uitdragen van een toeristische landingsplaats of ge-
•
Het bezoekerscentrum blijft nauw samenwerken met lokale ondernemers en bewo-
professionaliseerd bezoekerscentrum in Middenbeemster is van groot
ners én culturele partners uit Purmerend (o.a. Purmerends Museum), zoals reeds
belang als dé spil waar het bezoek aan het werelderfgoed om draait. Hoe meer hier,
gebruikelijk binnen de huidige (vrijwillige) organisatiestructuur (denk aan o.a. de
vanuit duurzaam toerisme, geïnvesteerd wordt in een warm welkom, hoe meer ook (re-
succesvolle
creatie)ondernemers elders in de gemeente hier de vruchten van kunnen plukken.
(BeemSTERREN);
(seizoens)evenementen
en
bestaande
loyaliteitsprogramma’s
Bovendien ligt hier een belangrijke maatschappelijke meerwaarde, aangezien een investering in (het vertellen van) het verhaal van de Beemster ook een investering is in de
•
Bij ontwikkeling van het bezoekerscentrum wordt, waar mogelijk, een extra stap
verbondenheid onder de eigen inwoners. Pas als alle generaties Purmerenders en
gezet, zodat de ontwikkeling ook bijdraagt aan overige maatschappelijke doelen
Beemsterlingen het verhaal goed kunnen (na)vertellen, gaat de Beemster als bestem-
(bijvoorbeeld uit de Dorpsvisie Middenbeemster, en vanuit educatief oogpunt).
ming echt leven; inwoners zijn immers de beste ambassadeurs van hoe bijzonder de gemeente Purmerend is!
“de hele familie was enthousiast! Met de Keyserklim e leuke waterspeelplaats was er voor ieder wat wils.”
Om te komen tot realisatie van een dergelijk hoogwaardigere bezoekersbeleving hanteert de gemeente in eerste instantie een faciliterende rol. [PM: detailniveau en toonzetting afhankelijk van lopend proces!]
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
35 van 67
H.
Binnenstad Purmerend: meer dan alleen de Koemarkt!
Doel:
stadshuiskamer als verbindende schakel in het recreatieve netwerk
PM: na integrale ambtelijke afstemming voorbeelden/accenten nog actualiseren
Actoren: ondernemers, eigenaren, gemeente en inwoners Termijn: in uitvoering Het stadje tussen de polders; daar gebeurt het (al)! Veel acties en ontwikkelingen die vanuit zowel toeristisch als recreatief oogpunt van grote meerwaarde zijn, zijn al in gang gezet via het Programma Binnenstad uit 2022. Of het nu gaat om [PM] het upgraden van de Schapenmarkt, het aanhelen van het Singelpark, het aanmoedigen van vernieuwend ondernemerschap of het terugveroveren van de Gedempte Where en Gedempte Singelgracht op de (doorgaande) automobilist: iedere investering in de binnenstad is van groot belang. Om met deze recreatie- en toerismevisie een maximale meerwaarde te bereiken, zullen we hier niet al deze uitvoeringsprojecten opnieuw noteren. Wel vragen we aandacht voor een bredere samenwerking tussen ondernemers van binnen en buiten de stad. Met name op de thema’s ‘streekproducten’ en ‘erfgoed’ is er een nadrukkelijkere kruisbestuiving tussen het stadje en ‘haar’ polders nodig. Hoe leuk is het als je na een middag op het boerenerf, die avond op de Koemarkt (of elders in de Purmerendse binnenstad) dezelfde producten terugziet op je bord? Of hoe mooi zou het zijn wanneer op een fietstocht langs de forten van de waterlinie, het historische verhaal wordt afgerond in de binnenstad van Purmerend? Foto: Gallery Robien
36 van 67
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
Uitvoering PM
Bijlagen
A.
Verslagen participatie
Verslag werkatelier I - Stakeholders
van de Beemster? Op welke locaties is er behoefte aan meer of een ander recreatief programma? Om u een
De gemeente Purmerend werkt aan een visie Recreatie
indruk te geven van de eerste avond hebben wij een
en Toerisme. Dat doen wij niet alleen. Wij hebben ex-
kort verslag gemaakt:
perts op het gebied van recreatie en toerisme gevraagd om met ons mee te denken. Ook gaan we inwoners, on-
Na een welkomstwoord van wethouder Mario Hegger
dernemers, jongeren en andere belanghebbenden
werd de avond ingeleid door adviesbureau DTNP.
vragen wat zij wensen op het gebied van recreatie en
Projectleider Peter Rosmulder had een heldere bood-
toerisme in onze gemeente. Het doel is om met elkaar
schap voor de aanwezigen: “We gaan de komende tijd
het gesprek aan te gaan en te zien waar de mogelijkhe-
samen keuzes maken. Recreatie en toerisme is een
den en kansen liggen zodat we die ook gaan benutten.
zeer veelzijdig onderwerp, maar helaas zijn de middelen van gemeente én marktpartijen niet oneindig. Je
Op dinsdag 23 januari zijn we tijdens het eerste werka-
kan, en wil, niet zomaar iedereen bedienen. Een buiten-
telier met experts op het gebied van recreatie en toeris-
landse toerist die voor een dagje vanuit Amsterdam de
me bij elkaar gekomen om te werken aan de visie. Met
regio (Laag Holland) bezoekt, verwacht iets anders dan
de kaart op tafel, vond er een levendige discussie
een lokale recreant die gewoon even een ommetje
plaats.
maakt. Wat doen we voor wie? Waar en wanneer?”
Zo’n 30 experts vanuit de gemeente Purmerend, de
Tegelijkertijd liet de eerste analyse van het adviesbu-
regio en diverse gemeentelijke beleidsterreinen hebben
reau zien dat er wel degelijk kansen liggen om ‘werk
met elkaar nagedacht waar het goed gaat, waar het
met werk’ te maken. Een nieuwe snelfietsroute voor de
beter kan en welke kansen er liggen. Ook zijn zij het ge-
forens kan ook worden ingezet om het recreatieve rou-
sprek aangegaan over de doelgroepen op wie we ons
tenetwerk te versterken. Nadat DTNP met hun observa-
willen richten. Vragen die aan de orde kwamen waren
ties een prikkelende aftrap had gegeven, kwam het ge-
bijvoorbeeld welke fiets-, vaar- of wandelroutes ontbre-
sprek onder de deelnemers op gang. Zowel bij de
ken nog? Welke kansen biedt de werelderfgoedstatus
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
Werkatelier I
Beeld uit inleidende presentatie: bezoek Beemster ‘boring’....
39 van 67
inleidende presentatie, als bij het interactieve tweede
Veelgehoorde ‘geluiden’ bij werkatelier I
gedeelte van de avond, stonden drie vragen centraal:
•
1. 2. 3.
Purmerend en de Beemster zouden zich primair moeten richten op de lokale en regionale inwoner/bezoeker. Deze
Welke ambitie op het gebied van dag- en verblijfs-
recreatieve basis kan vervolgens ook interessant zijn voor de (inter)nationale bezoeker. Het is in alle gevallen van
toerisme willen we benoemen?
belang dat accommodaties zich op de kwaliteitstoerist richten, en niet op de grotere groepen.
Op welke doelgroepen kunnen we ons het beste
•
Er zijn al heel veel routes maar niet alle routes sluiten op elkaar aan of lopen door vanuit Purmerend en de Beemster
richten?
naar de omliggende gebieden. Het verbinden van fiets-, vaar- en wandelroutenetwerken op strategische plekken in
Op welke locaties zijn er kansen om (gezamenlijk)
Purmerend en de Beemster is kansrijk.
te investeren in het recreatieve (route)netwerk?
•
Het beleefbaar en bezoekbaar maken van ‘Beemster Werelderfgoed’ zou een hoge prioriteit moeten krijgen. Maar waar en hoe maak je werelderfgoed beleefbaar? De Beemster is namelijk fijnmaziger qua structuur en minder ge-
Goede voedingsbodem
schikt voor grootschalige verblijfsaccommodaties en bezienswaardigheden. Deze kleinschaligheid biedt kansen
Aan tafel bleek het formuleren van een samenhangend
voor een groter aantal overnachtingsplekken van beperkte omvang, bijvoorbeeld bij agrariërs.
antwoord op deze drie vragen nog niet zo eenvoudig.
•
Purmerend zou een hub (uitvalsbasis) kunnen worden voor (inter)nationale toerist, maar daarvoor is uitbreiding van
Dat is ook niet erg, deze eerste sessie was vooral be-
hotelcapaciteit nodig. Als we kiezen voor een/enkele grotere hotels, zullen deze vooral in het stedelijk gebied een
doeld om van iedereen te horen waar volgens hen
plek moeten krijgen.
kansen liggen. Eén voorbeeld: waar de fietsersbond
•
Anderzijds is het van belang dat we de redenen om de stad Purmerend te bezoeken (en niet alleen als uitvalsbasis te
graag zou zien dat (fiets)bruggen niet te lang of te vaak
hanteren) beter belichten. Dat sluit aan bij wat er al is, bijvoorbeeld vanuit het Programma Binnenstad en draag dat
open staan, was dit vanuit de watersport begrijpelijker-
uit. Purmerend is bijvoorbeeld ook een vestingstad, laat dat zien.
wijs juist wél de wens.
Overige kansen en ideeën: Op 27 februari tijdens werkatelier II gingen we verder in
•
Waterrecreatie door de eigen inwoners kan nog verder gestimuleerd worden. Waterrecreatie loopt goed in
op de doelgroepenvraag: waar ligt de focus voor de ko-
Purmerend, maar aan de tafels bleek dat lang niet iedereen bekend was met de bestaande mogelijkheden. Het is
mende jaren? Wie vertellen we welke verhalen, en op
vooral zaak om de belemmeringen weg te nemen.
welke locaties? Vanaf daar vormen we samen de visie.
•
Staar je niet blind op de Amsterdamse toerist, kijk ook naar de groep toeristen die aan de Hollandse kust verblijft.
Zoals de wethouder in het voorwoord al aanstipte: in de
•
Lopende ambitie waarmaken om de voedselketen (streekproducten uit de Beemster) breder te vermarkten.
gemeente Purmerend komen we er samen wel uit.
40 van 67
Purmerend is marktstad, en de Beemster de voedselkamer!
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
•
Horeca bij theater veel beter benutten. Niet alleen voor bezoekers theater.
•
Toeristenlijn van EBS is kans: maar waar stap je uit in Purmerend en/of de Beemster? Zijn er gemeente-overstijgende arrangementen te vormen?
•
Bezoekerscentrum ‘Werelderfgoed de Beemster’ samenvoegen met bezoekerscentrum ‘Hollandse Waterlinies’.
•
Een horecagelegenheid in het Purmerbos zou van een enorme toegevoegde waarde kunnen zijn. Daardoor kan je een wandeling combineren met het drinken van een kopje koffie zonder dat je direct naar de binnenstad moet. ‘House of Birds’ in het Diemerbos werd als goed voorbeeld genoemd.
Het resultaat van het eerste werkatelier: veel opgehaald!
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
41 van 67
Verslag werkatelier II - Stakeholders Enerzijds betrof het hier dus een concrete invulling van Dinsdag 27 februari organiseerde de gemeente
een projectlocatie, bijvoorbeeld de omgeving van het
Purmerend samen met adviesbureau DTNP de tweede
Purmerbos of de Vurige Staart. Anderzijds ging het
werksessie voor de visie recreatie en toerisme. Dit keer
over strategische doelgroep- en investeringsvraagstuk-
waren we bijeen in Middenbeemster met experts uit
ken, met name op het gebied van toerisme. Zo konden
het vakgebied, zoals ondernemers uit de vrijetijdssec-
deelnemers kiezen uit een aantal (fictieve) arrange-
tor en (regionale) belangenbehartigers.
menten, bedoeld om de binnenstad van Purmerend nadrukkelijker te koppelen aan het toeristisch-recreatieve
Het doel van de tweede werksessie: keuzes maken!
aanbod in de rest van de gemeente. Gaan we bijvoor-
Alle aanwezigen konden via hun mobiele telefoon rea-
beeld voor een combinatie van ‘slapen en proeven’ of
geren op de een aantal dilemma’s. De uitslag van deze
juist voor de slogan ‘slapen en gamen’?
Arrangement ‘Slapen & Proeven’
peiling, maar vooral de daaropvolgende discussie, heeft veel waardevolle informatie opgeleverd om de
Selecteren en prioriteren
visie verder vorm te geven.
Per vraagstuk konden de aanwezigen telkens 100 punten verdelen tussen de verschillende opties. In de
Ruimtelijk kader samen invulling geven
werkelijkheid is de inzet van middelen (tijd, geld en
Ter voorbereiding op dit tweede werkatelier was er door
energie) immers ook beperkt; niet alles kan! Na de be-
de adviseurs van DTNP, mede op basis van de input uit
handeling van acht vraagstukken, werd de deelnemers
het eerste werkatelier, al een voorlopige denkrichting
gevraagd om ook binnen deze acht aandachtspunten
voor de visie uitgewerkt. Binnen dit ruimtelijke kader
een prioritering te bepalen: welk aspect verdient écht
konden vervolgens gezamenlijk aanvullende keuzes ge-
aandacht (in deze visie)? Naast het eerdergenoemde
maakt worden. Denk hierbij aan vragen zoals: wat kan
‘arrangementenvraagstuk’ kregen ook de vraagstukken
in de openbare ruimte een aanvulling zijn op ons recre-
omtrent het investeren in (Beemster) werelderfgoed, en
atieve netwerk? En waar zouden we dat graag gereali-
het verbeteren van de (fysieke) verbinding tussen stad
seerd zien?
en land veel punten.
42 van 67
Deelnemers zijn actief bezig met de onderwerpen
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
Werksessies Junior Analysts Purmerend Op 6 maart en 25 maart is met enthousiaste jongeren van de Junio Analysts van Purmerend gesproken over mogelijkheden tot recreëren en toeristisch bezoek in de gemeente. Hier hebben we opgehaald wat voor hen van belang is en in waar ze het liefst meer of ander aanbod zien voor alle typen recreanten. Ze pitchten o.a. ideeën voor meer recreatie op en aan water en promotie van de (binnen)stad: ‘skip dit stadje niet’.
Werksessie Junio Analysts Purmerend
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - 30 mei 2024
43 van 67
Resultaten Swipocratie Inwoners uit de hele gemeente zijn op diverse manieren uitgenodigd om deel te nemen aan de ‘Swipocratie’ over hun relevante thema’s. Meer dan 1.000 deelnemers uit alle leeftijdscategoriën hebben hieraan deelgenomen. Ze kregen diverse stellingen op hun telefoon voorgelegd, waarbij ze konden aangeven of ze het er mee eens waren. Dit hielp ons bij het bepalen van de sleutelthema’s en -locaties waarop ingezet wordt.
44 van 67
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - 30 mei 2024
Brede inloopbijeenkomst Op vrijdag 17 mei is in De Purmaryn een inloopbijeenkomst georganiseerd voor eenieder. De rode loper lag uit om vanaf de Kaasmarkt bezoekers uit te nodigen. De bijeenkomst werd goed bezocht (meer dan 100 personen). Het overgrote deel van de ‘inlopers’ betrof inwoners uit de hele gemeente en de regio die op dat moment de binnenstad bezochten. Ook enkele ondernemers kwamen langs. De voorlopige ideeën voor de visie werden voorgelegd en deelnemers konden onder andere aangeven welke thema’s ze belangrijk vinden.
De inloopbijeenkomst werd goed bezocht
Heel veel acties en projecten voor de uitvoering zijn benoemd
Bezoekers gaven aan waar ze graag komen en ..
.. welke thema’s wat hen betreft belangrijk zijn
Uit de reacties bleek dat de keuzes in de visie breed werden gedragen. De gesprekken en reacties leidden tot aanscherping van deze keuzes. Vooral werden heel veel concrete ideeën voor de uitvoering opgehaald welke we in hoofdstuk 4, die gaat over de uitvoering, goed kunnen gebruiken.
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - 30 mei 2024
45 van 67
DE LOKALE RECREANT NAAM
LEEFTIJD 26
GESLACHT M
WOONPLAATS Purmerend binnenstad
B.
Paspoorten
HUISHOUDENSSAMENSTELLING Samenwonend met vriendin
46 van 67
KARAKTER | STIJLZOEKER Je bent een zakelijke en ondernemende man. Je hebt net je academische diploma gehaald en werkt nu als jurist. Je hebt een sterk karakter en bent zelfverzekerd. INTERESSES Jij houdt van exclusieve activiteiten en geld speelt hierbij geen rol. Jezelf laten verwennen vind jij dan ook erg belangrijk. Maar ook sporten en nieuwe dingen leren staan in jouw vrije tijd in je agenda. Je doet graag mee aan sportieve evenementen zoals een vierdaagse of een marathon. Een uitdaging ga jij nooit uit de weg!
'In mijn vrije tijd ben ik overal voor te porren, zolang de faciliteiten maar goed zijn' 2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
DE LOKALE RECREANT NAAM
LEEFTIJD
20
GESLACHT V
WOONPLAATS Purmerend Weidevenne HUISHOUDENSSAMENSTELLING
Alleenstaand KARAKTER | PLEZIERZOEKER
Jij bent vrolijk. avontuurlijk en spontaan. Je vindt het belangrijk om uniek te zijn en uitdagingen en succes te hebben. Bij jou staat plezier met stip op nummer 1 . Dit heb je door er met mensen op uit te trekken. INTERESSES
In je vrije tijd wil je nieuwe avonturen beleven, je laten gaan, maar ook je hoofd leegmaken. Feesten, een escaperoom of de kroeg; het is allemaal aan jou besteed. Je vindt het leuk als dingen ongepland gebeuren. Een rondje fietsen en spontaan gaan zwemmen? Ja, dit is voor jou ultiem genieten.
'Een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd!’ 2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
47 van 67
DE LOKALE RECREANT NAAM
LEEFTIJD 32
GESLACHT V
WOONPLAATS Purmerend Wheermolen-Oost HUISHOUDENSSAMENSTELLING Alleenstaande moeder van een kind van 3. KARAKTER | RUSTZOEKER Je bent kalm, behulpzaam en zachtaardig. Je houdt van rust en regelmaat en blijft daarom graag in je eigen omgeving. Alleen zijn is voor jou geen probleem.
INTERESSES In je vrije tijd staat tot rust komen op nummer 1. Dit doe je door thuis dingen te doen of even naar het park te gaan. Je blijft in je vrije tijd graag dicht bij huis en vermijd plekken waar veel gebeurt, die zijn jou allemaal veel te druk. Bovendien worden je activiteiten mede bepaald door je krappe budget.
'Ik geniet in mijn vrije tijd van de kleine dingen’ 48 van 67
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
LUXE DE LOKALE &
SPORTIEF
RECREANT NAAM
LEEFTIJD 38
GESLACHT V
WOONPLAATS Zuidoostbeemster HUISHOUDENSSAMENSTELLING Getrouwd, twee kinderen van 8 en 6. KARAKTER | STIJLZOEKER Je hebt een sterk karakter en bent zelfverzekerd en doelgericht. Je stelt je zakelijk op en bent erg ondernemend. INTERESSES In je vrije tijd word je graag geprikkeld. Je houdt van sporten, maar ook jezelf verwennen en exclusieve activiteiten spreken jou aan. Als je zonder de kinderen op pad gaat, dan loop je het liefst een langeafstandswandeling of neem je een GPS mee. Als het kan, boek je graag alles tegelijk en geld is hierbij geen probleem.
'Een luxe of exclusieve uitstraling en een authentieke sfeer vind ik belangrijk' 2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
49 van 67
DE REGIONALE RECREANT NAAM
LEEFTIJD
GESLACHT
41
M
WOONPLAATS Amsterdam-Noord
HUISHOUDENSSAMENSTELLING Samenwonend met vriend en hondje Sam
KARAKTER | INZICHTZOEKER Je bent een serieuze en zakelijke man. Je vindt het fijn om lekker je eigen ding te doen. Je waardeert ruimte en rust om je heen dan ook enorm.
INTERESSES Jij houdt van natuur en cultuur, omdat je hier dingen kan leren, maar er ook tot rust kan komen. Je gaat graag naar kunstmusea of bezoekt kastelen en forten. Een middag fietsen vind jij ook maar al te leuk. Dit doe je het liefst in de vrije natuur, samen met vriend en hond. Jij bent nooit te vinden op muziekfestivals, want daar kan je niet tot rust komen.
'In het weekend ga ik met Sam op pad naar rustige plekken’ 50 van 67
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
DE REGIONALE RECREANT NAAM
LEEFTIJD
34
GESLACHT
M
WOONPLAATS
Volendam
HUISHOUDENSSAMENSTELLING
Vriendin en één parttime bonuskind van 5. KARAKTER | PLEZIERZOEKER
Jij bent impulsief, eigenwijs en erg avontuurlijk. Je hebt het liefst zoveel mogelijk mensen om je heen. Jouw vrienden omschrijven jou als spontaan en gezellig, met jou is er altijd wat te beleven! INTERESSES
In je vrije tijd wil je tot rust komen, maar plezier maken is voor jou nog belangrijker. Nieuwe dingen proberen staat in jouw leven centraal en je gaat dan ook geen uitdaging uit de weg. Je wordt graag geëntertaind. Je bent daarom vaak te vinden in het casino en op feesten.
'In mijn vrije tijd wil ik nieuwe dingen beleven!’ 2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
51 van 67
SAMEN ZIJN...
&
DE REGIONALE RECREANT NAAM
LEEFTIJD 75
GESLACHT V
WOONPLAATS Heerhugowaard HUISHOUDENSSAMENSTELLING Getrouwd, twee inwonende kleinkinderen van 9 en 14. KARAKTER | HARMONIEZOEKER
Je bent een gezellig, vrolijk en zachtaardig persoon. Je hebt veel interesse in anderen. Je vindt het dan ook belangrijk om veel tijd door te brengen met je familie en vrienden. Geborgenheid, gastvrijheid en vriendschap zijn voor jou erg belangrijk.
INTERESSES
In jouw vrije tijd is samenzijn het allerbelangrijkst. Je favoriete bezigheid is winkelen met je kleinkinderen. Daarnaast vind je actief zijn leuk, je bent dan ook maar al te vaak te zien in het zwembad en de dierentuin. Maar ontspannen hoort er natuurlijk ook bij, dit doe je het liefst in de sauna.
'In mijn vrije tijd geldt: Hoe meer zielen hoe meer vreugd ’ 52 van 67
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
DE REGIONALE RECREANT NAAM
LEEFTIJD
GESLACHT
73
M
WOONPLAATS West-Graftdijk
HUISHOUDENSSAMENSTELLING Weduwnaar
KARAKTER | INZICHTZOEKER Je bent bedachtzaam en serieus. Je vindt het fijn om je eigen gang te gaan en waardeert rust en ruimte om je heen. Je ziet jezelf als evenwichtig, rationeel en zakelijk.
INTERESSES
RUST EN RUIMTE
Je vrije tijd is geen tijd om stil te zitten. Je doet graag nuttige en leerzame dingen. Dit doe je onder andere in musea en op erfgoedlocaties. Maar er is bij jou ook genoeg ruimte voor rust en stilte. Dit vind je door te wandelen in de natuur.
'In mijn vrije tijd wil ik mijn eigen plan trekken’ 2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
53 van 67
DE DUITSE TOERIST NAAM
LEEFTIJD 70
GESLACHT M
WOONPLAATS Aan de rand van Dortmund HUISHOUDENSSAMENSTELLING Getrouwd, twee volwassen kinderen en twee kleinkinderen. KARAKTER | VERBINDINGZOEKER Jij bent gastvrij, hartelijk en erg behulpzaam. Voor jou is sociale verbondenheid dan ook erg belangrijk. Je staat altijd klaar voor een ander en bent grote voorstander van harmonie en gezelligheid. INTERESSES Op vakantie zie jij het liefst zoveel mogelijk natuur en cultuur. Je houdt van wandelen en fietsen door rustige en heuvelachtige gebieden. Daarnaast bezoek je graag onontdekte plekken. Erfgoedlocaties vind jij te gek, zolang ze in goede staat zijn. Het liefst bezoek je een streekmuseum waar het laagdrempelig is en waar ook je kleinkinderen naartoe kunnen. Overnachten doe je in je camper samen met je vrouw.
'Op vakantie wil ik tot rust komen, het echte lokale leven ontdekken en een knusse sfeer voelen’ 54 van 67
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
DE VLAAMSE TOERIST NAAM
LEEFTIJD 58
GESLACHT V
WOONPLAATS Mechelen HUISHOUDENSSAMENSTELLING Getrouwd, drie volwassen kinderen. KARAKTER | VERBINDINGZOEKER Je hebt grote interesse in anderen. Je stelt je altijd behulpzaam en hartelijk op. Harmonie, gezelligheid en ‘gewoon’ doen staan bij jou hoog in het vaandel. INTERESSES Jij houdt ervan om de natuur in te gaan. Wandelen en fietsen zijn dan ook vaste prik op vakantie. Daarnaast vind je een bezoek aan een museum of theater erg plezant. Het liefst ga je naar onontdekte plekken en vermijd je drukke plekken. Op vakantie overnacht je graag in een bekende hotelketen.
'Vakantie is om te ontspannen, genieten en om tijd te spenderen met mijn vrienden en familie’ 2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
55 van 67
C.
Toerisme en recreatie: landelijke trends
De toerismebranche groeit, reismotieven veranderen. Gezondheid, duurzaamheid en vrijheid worden steeds belangrijker. Door de opkomst van de beeldcultuur worden belevenissen belangrijker. Dit zien we ook terug in de recreatiesector waar tevens technologie een grotere rol speelt en buitenactiviteiten erg populair blijven.
meer na over onderwerpen als duurzaamheid en ge-
Toerisme groeit weer terug naar oorspronkelijk niveau
zondheid. Zijn mijn keuzes goed voor mijn eigen gezondheid en voor het milieu?
Toerisme: verandering in reismotief Het reismotief van toeristen verandert. Mensen gaan met andere redenen op vakantie. Zo is er op vakantie meer ruimte voor zelfontwikkeling en hoeven niet alle hotspots afgevinkt te worden. De grootste verschillen in reismotief zijn de volgende:
Toerisme groeit De sector komt de coronacrisis te boven. Waar we een grote dip zagen in het aantal inkomende toeristen in de
Werken aan gezondheid
coronajaren zien we nu juist een stijgende lijn . Het
Er worden vaker reizen gemaakt waarbij wordt gewerkt
aantal binnenlandse toeristen is inmiddels al ruim
aan fysieke en mentale gezondheid. Zo gaan toeristen
boven het aantal van voor corona. Het aantal buiten-
naar yogaretreats of boeken ze een detox-vakantie. De
landse toeristen zit bijna op het niveau van voor corona
aanwezigheid van deze faciliteiten kan daarom werken
maar deze groep heeft ook met de grootste dip te
als een toeristische trekpleister en kan ook voor de
maken gehad. Om de stijging van toerisme en dus de
lokale recreanten dienen als ontspanningsbron.
a
druk op grote steden op te vangen, worden verhaallijnen bedacht (zoals ‘de Stelling van Amsterdam’). Een
Aandacht voor duurzaamheid
ander gevolg van de coronacrisis is dat het mensen
Bij het boeken van een reis wordt meer gekeken naar
aan het denken gezet heeft. Toeristen voelen een drang
duurzaamheid. Een vakantie dichter bij huis waarbij
naar belevingen en streven dit dan ook graag na nu de
men met de trein kan gaan is een duurzamere optie
coronacrisis is afgelopen. Maar ook denken toeristen
dan een vliegreis. 79% van de toeristen verkiest een duurzame mobiliteitskeuze zoals de fiets en wandelen
a
CBS, 2024
56 van 67
Andere redenen om op reis te gaan, bijvoorbeeld ontspannen!
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
boven gehuurde auto’s en taxi’s a. Maar ook het boeken
Op zoek naar beleving
het restaurant maakt het verschil en kan zorgen voor
van een accommodatie is hierin veranderd. Mensen
Naast de verandering in reismotief zien we dat toeristen
een beleving. Duurzaamheid wordt binnen dit verhaal
kiezen steeds vaker voor een duurzame accommodatie
op zoek zijn naar authentieke ervaringen. Mensen gaan
steeds belangrijker gevonden. Mensen hechten meer
buiten de stad. Er is bijvoorbeeld groeiende aandacht
liever naar een onontdekte plek en ervaren de lokale cul-
waarde aan de herkomst van producten en streven naar
voor het tegengaan van voedselverspilling, het niet on-
tuur. Waar mogelijk boeken toeristen dan ook een zelf
minimale voedselverspilling. Het gebruik van lokale en
nodig wassen van handdoeken en of de accommodatie
samengestelde reis in plaats van een pakketreis. Dit
seizoensgebonden producten is daarom erg belangrijk.
b
in een groene omgeving ligt . Ondernemers kunnen hier
principe is onder andere ontstaan door de opkomst van
In de gemeente Purmerend zijn hier veel kansen voor
gemakkelijk op inspelen door duurzaamheidsinitiatie-
een sterke beeldcultuur (Facebook, Instagram, Tiktok).
door de aanwezigheid van het agrarische gebied.
ven te ondersteunen. Dit kan door bijvoorbeeld tochten
De opkomst hiervan heeft ervoor gezorgd dat men
te organiseren die goed zijn voor flora en fauna, het ont-
bereid is moeite te doen voor een onderscheidende be-
bijt vers plukken bij de boer en door e-bikes te verhuren
leving. De belangrijkste trends op het gebied van erva-
in plaats van scooters.
ringen zijn:
Aantal camperbezitters neemt toe
Unieke concepten in horeca
Vliegreizen zijn, dankzij de coronacrisis en de aandacht
Social gaming is een concept dat we steeds vaker terug
voor het klimaat, minder aantrekkelijk geworden en ook
zien. Dit houdt in dat een café drankjes combineert met
voor all-inclusive vakanties is minder animo dan voor-
een activiteit. Voorbeelden hiervan zijn de jeu de boules
heen. Het alternatief: kamperen. In de afgelopen jaren
-bar en het bierpong-café. Maar ook een stadsbrouwerij
is kamperen steeds populairder geworden en dan
of een wijnbar is een uniek concept dat de authentieke
vooral in een camper. Met een camper kan je overigens
ervaring kan waarmaken.
gaan en staan waar je wilt en kan je van de gebaande wegen af. Ondertussen bezitten 180.000 Nederlanders
Storytelling in restaurants
een camper waarvan een steeds groter deel jongeren
In restaurants wordt nagedacht over het waarom.
zijn.
Waarom kies je voor bepaalde producten en waarom
a b
Booking, 2021 van der Ham (NHL Stenden), 2023
staan juist deze producten op de kaart? Het verhaal van
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
Het bieden van een ervaring is belangrijk
57 van 67
Overnachten op de locatie
Recreatie: buitenactiviteiten populair
toenemen. Hierbij kan men niet alleen de route uitstip-
Ook overnachtingen bieden voor huidige en toekomsti-
Onder de recreanten zijn buitenactiviteiten erg populair.
pelen maar ook de hartslag en snelheid bijhouden en
ge generaties idealiter een unieke ervaring. Toeristen
Wandelen, fietsen en buiten sporten staan in de top tien
het delen via social media.
slapen liever niet in een anonieme omgeving maar
van populairste uithuizige vrijetijdsactiviteiten van
geven de voorkeur aan een overnachting die onderdeel
Nederlanders. Buiten sporten verandert echter wel,
is van de locatie. Hierbij gaat het om een totaalervaring
nieuwe vormen zoals trailrunnen en gravelbiken zijn po-
waarbij aandacht wordt gegeven aan de lokale activitei-
pulair. Bij het fietsen is te zien dat 88% van de fietsers
ten, keuken en kunst. Daarnaast staan veel toeristen
pauzeert en dat 75% hiervan iets gaat eten of drinken
open voor een plattelandsvakantie waarbij rust, ruimte
bij een restaurant b. Een goede impuls voor de lokale
en natuur centraal staan. Van alle Nederlanders heeft
ecomonie dus! Andere populaire activiteiten zijn winke-
bijna de helft al eens een vakantie op het platteland
len, uit eten gaan of op het terras zitten en buiten pick-
doorgebracht. Ook valt op dat Duitsers en Vlamingen
nicken of barbecueën. Maar ook het bezoeken van eve-
graag in Noord- en Zuid-Holland verblijven tijdens een
nementen, culturele faciliteiten, watersport en (kook)
plattelandsvakantie. Toeristen slapen het liefst in een
workshops zijn populair. Noord-Hollanders onderne-
vakantiehuisje en verwachten dat er veel wandel- en
men een stuk meer vrijetijdsactiviteiten dan de gemid-
fietsmogelijkheden zijn, maar ook een dorp of stad be-
delde Nederlander c . Een passend aanbod creëren is
zocht kan worden. Duitsers geven daarnaast aan dat ze
daarom essentieel.
het leuk vinden om streekproducten te proeven en kopen a. Slapen in een boerderij in de Beemster waarbij
streekproducten
worden
geserveerd
en
Buitenactiviteiten: Technologie in opkomst
overdag gewandeld kan worden door het boerenland
Binnen de buitenrecreatie is een opkomst te zien in
is een mooi voorbeeld van overnachten op de locatie
technologie. Zo zien we steeds meer e-bikes, elektri-
en een plattelandsvakantie.
sche steps en boten d. Ook zien we het gebruik van apps
a
b c d
NBTC, 2023
58 van 67
Westtoer, 2018 CBS, 2018 DestinatieX, 2021
Overnachten op locatie en buitenactiviteiten zijn populair
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
D.
Analyse toeristische faciliteiten
De gemeente Purmerend ligt in de achtertuin van Amsterdam, tussen toeristisch interessante typisch Hollandse plaatjes zoals de Zaanse Schans en de Volendamse Dijk, en is zelf werelderfgoed in het kwadraat. Er liggen kansen voor het trekken van meer toeristen.
Droogmakerij de Beemster De
Beemster
is
een
schoolvoorbeeld
van
hoe
Nederlanders grote delen van hun land hebben drooggelegd. Deze 17e eeuwse droogmakerij is opgezet om het bedreigende binnenwater De Beemster om te zetten in vruchtbare en winstgevende landbouwgrond. Door middel van 43 molens werd het meer leegge-
Ligging ten opzichte van toeristische trekpleisters
pompt. Kenmerkend zijn het vierkante gridpatroon en
De gemeente Purmerend ligt tussen allerlei verschillen-
de ringvaart en dijk eromheen. Er staan nog enkele ne-
de
Amsterdam,
gentiende-eeuwse gemalen en molengangen en meer-
Volendam, de Zaanse Schans, Hoorn en Alkmaar. Door
dere (stolp)boerderijen. Het dorp Middenbeemster ligt
de centrale ligging van Purmerend binnen deze trek-
op het assenstelsel van de wegen in het midden van
pleisters is de gemeente in potentie een ideale uitval-
het gebied. Hier vindt men het bezoekerscentrum waar
basis voor een weekend of midweek weg (met name
informatie wordt gegeven over de historie van het
voor Nederlandse, Belgische en Duitse toeristen).
gebied.
toeristische
trekpleisters
zoals
Werelderfgoed²: Droogmakerij de Beemster...
Internationale toeristen in Amsterdam zijn mogelijk te verleiden voor een bezoek (uitstap naar het typisch
Hollandse Waterlinies
Hollandse landschap).
De Stelling van Amsterdam is onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Dit is een ring van verdedigings-
Werelderfgoed²
werken rondom Amsterdam en gaat door tot het
In de gemeente Purmerend zijn twee locaties UNESCO
IJsselmeer en de Biesbosch. Het principe van de water-
werelderfgoed, namelijk Droogmakerij de Beemster en
linie is dat water werd ingezet als verdedigingsmiddel.
de Hollandse Waterlinie. Dit biedt kansen voor het ver-
Het zijn aaneengesloten polders die onder water gezet
hogen van toerisme binnen de gemeente.
konden worden. Deze waterwerken werden beschermd door forten. ...en ook de Hollandse Waterlinies
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
59 van 67
In gemeente Purmerend zijn vijf forten aanwezig van de
ten. Ten oosten van de Beemster ligt Fort Benoorden
markten gehouden. Enkele bekende plekken in de bin-
Stelling van Amsterdam. Fort aan de Nekkerweg, ofte-
Purmerend. De munitie die in dit fort werd opgeslagen
nenstad, zoals de Koe- en Kaasmarkt, herinneren hier-
wel Fort Resort is de bekendste, deze is herbestemd tot
is ingeruild voor wijn. Sinds 1982 is dit fort een wijn-
aan. Tegenwoordig is er geen exclusieve kaasmarkt
een luxe eco spa en wellnesscenter, hotel en restau-
groothandel. Fort Jisperweg en fort aan de Middenweg
meer op dit plein maar er wordt elke week een waren-
rant. Fort Resort ligt tussen Middenbeemster en
liggen in het zuiden van de Beemster en zijn niet toe-
markt op dinsdag gehouden. De Koemarkt werd vroe-
Purmerend in en heeft daardoor een centrale locatie
gankelijk voor publiek.
ger gebruikt om vee te verhandelen maar is omgeto-
binnen de gemeente. Een ander bekend fort is Fort
verd
tot
horecaplein
met
veel
eet-
en
Spijkerboor. In dit fort kan men munitiekamers, kanon-
Streekproducten
uitgaansgelegenheden die regionaal goed bekend-
nen en een gepantserd draaikoepelgeschut zien. Naast
In de Beemster zijn veel streekproducten verkrijgbaar.
staat.
het fort is een theetuin en kunnen vakantiehuisjes
Het bekendste streekproduct is natuurlijk de Beemster-
worden geboekt. Dit fort ligt in het zuidwesten van de
kaas. Deze kaas wordt gemaakt bij kaasmakerij CONO,
Beemster, vlakbij de jachthaven en vele fietsknooppun-
ten westen van Middenbeemster. Deze onderneming is een coöperatie met meer dan 400 aangesloten boeren. Maar er komen nog veel meer streekproducten uit Beemster. Aardappelen, vlees, sap, knoflook, honing en fruit worden hier allemaal gemaakt. In seizoensperioden staan er dan ook veel kraampjes langs de weg met deze diverse ingrediënten.
Het stadje: binnenstad die leuker is dan je denkt Purmerend heeft een aantrekkelijke binnenstad. Het stadje is levendig, sfeervol en gezellig en je kan er winkelen, cultuur en evenementen bezoeken, overnachten en genieten van een van de vele horecagelegenheden. In de binnenstad van Purmerend werden vroeger grote Bij Fort Spijkerboor historie, proeven & slapen
60 van 67
De kaasmarkt heeft een historisch karakter
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
Toeristische voorzieningen in de gemeente Purmerend en regio Overnachten in de gemeente Er zijn tal van mogelijkheden voor overnachtingen in de gemeente Purmerend. Er zijn verschillende hotels, hostels, B&B’s en Airbnb’s. In totaal waren er in 2017 bijna 230 kamers in de gemeente a. Daarnaast is er een camping ten westen van het stadje en er is een camperplaats in de binnenstad van Purmerend. Deze staat echter vaak vol met bouwmaterialen waardoor die niet of nauwelijks gebruikt wordt. In 2019, net voordat de coronacrisis begon, waren er ruim 68.000 overnachtingen in de gemeente. Er is een grote behoefte aan meer hotelbedden rondom Amsterdam. Zowel voor de binnenstad van Purmerend ((boetiek)hotels) als bij de nieuwe afrit A7 zijn concrete ideeën om dit potentieel aan extra hotelbedden deels te verzilveren.
Boottoerisme aantrekken Dankzij de centrale ligging van Purmerend tussen verschillende wateren is de stad uitermate geschikt voor boottoerisme. De gemeente heeft vernieuwde en verbeterde faciliteiten toegevoegd. De haven is vlak bij het stadje en biedt 75 passantenplaatsen.
a
LAGroup, 2017
2442.0523 Visie Recreatie & Toerisme Purmerend CONCEPT (80%-versie) - digitoegankelijk - 29 mei 2024
61 van 67
E.
Analyse recreatieve faciliteiten: extensief
De gemeente Purmerend heeft veel rustige en natuurrijke plekken tot haar beschikking. Maar hier wordt in het recreatieve netwerk weinig gebruik van gemaakt. Extensieve recreatie is recreatie op rustige plekken met weinig mensen. Hierbij zijn de faciliteiten niet de reden voor het bezoek maar draait het bezoek om de rust en natuur.
wegen zijn smal en auto’s rijden er hard. Het valt ook op dat men soms erg moet omfietsen om bij een knoop-punt te komen. Zo moet vanuit Neck eerst een
stuk
richting de binnenstad van Purmerend
gefietst worden om naar de Beemster te gaan en om vanuit het zuiden naar Fort Jisperweg te gaan moet men ook naar de binnenstad of naar de pont bij Fort Spijkerboor fietsen. Dit met elkaar verbinden is wenselijk.