Document · PDF

Programmabegroting 2023

Raad Besluitvorming 3 november 2022, gemeente Pijnacker NootdorpBij agendapunt: Begroting 2023-202643.162 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

krĳgt de gemeente er ook nieuwe taken bĳ zoals het beoordelen van risico-inventarisatie, borgingsplannen en dossiers bevoegd gezag. Hier gaan we in 2023 mee verder.

2. Wonen en bouwen Ontwikkeling demografische druk De demografische druk geeft de verhouding aan tussen het aandeel jongeren jonger dan twintig jaar en het aandeel ouderen ouder dan 65 jaar ten opzichte van de ‘productieve leeftĳdsgroep’ van 20-65 jaar. In Pĳnacker-Nootdorp bedraagt dat percentage in 2022 72,3%. De groene druk (het percentage jongeren ten opzichte van de ‘productieve leeftĳdsgroep’) is 45,7%. De grĳze druk (het percentage 65-plussers ten opzichte van de ‘productieve leeftĳdsgroep’) is 26,6%. Ten opzichte van het gemiddelde van Nederland is de demografische druk in Pĳnacker-Nootdorp hoger. Dat komt met name doordat landelĳk de groene druk lager is. De grĳze druk is landelĳk juist hoger. In onderstaande tabel zĳn de cĳfers voor Nederland en Pĳnacker-Nootdorp voor 2021 en 2022 in beeld gebracht. 2021

2022

Pĳnacker-Nootdorp Nederland

Groene druk

46,1 %

36,4 %

45,7 %

36,2 %

Grĳze druk

26,2 %

33,7 %

26,6 %

34,1 %

Demografische druk 72,3 %

70,1 %

72,3 %

70,3 %

Demografische druk 75

72,5

67,5 2018

2019

Pijnacker-Nootdorp

2020

2021

2022

Nederland

Deze cĳfers laten zien dat er in Pĳnacker-Nootdorp relatief veel jongeren wonen en weinig ouderen. Wanneer we kĳken naar de verwachte ontwikkeling van de bevolking in leeftĳdsklassen dan zien we dat de opbouw relatief stabiel blĳft, met één uitzondering en dat zĳn de 75-plussers. Deze groep wordt meer dan twee keer zo groot.

Ontwikkeling bevolking naar leeftĳdsklasse 20.000

10.000

ar ja 5 >7

-7

ja 45

-6

4 -4

2022

ar ja

ja 30

9 -2 15

2050

In onze gemeente stĳgt het aandeel 75-plussers dus sterk richting 2050. Wanneer we dat vergelĳken met de landelĳke trends dan zien we dat we nu nog ruim onder het landelĳk gemiddelde zitten. In de toekomst (Pĳnacker-Nootdorp in cĳfers, 21 juli 2022) zal dit juist andersom zĳn, zoals blĳkt uit onderstaande grafiek.

Verwacht aandeel 75 plussers 20

0 Pijnacker-Nootdorp 2020

Nederland 2050

Onze aandacht voor woningen voor ouderen en jongeren en het opstellen van een woon-zorgvisie als paragraaf bĳ de Woonvisie sluit aan bĳ deze cĳfers.

Afronden bestaande en geplande woningbouwlocaties Pĳnacker-Nootdorp is een groeigemeente. In april 2022 woonden er 56.934 inwoners in onze gemeente (bron: Pĳnacker-Nootdorp in cĳfers, 21 juli 2022). In 2021 zĳn er 395 woningen bĳgekomen. De meeste nieuwe woningen zĳn gerealiseerd in de in bestaande woningbouwlocaties zoals Ackerswoude, Keĳzershof en Tuindershof. Inmiddels zĳn er 22.204 woningen in Pĳnacker-Nootdorp (bron: Pĳnacker-Nootdorp in cĳfers, 21 juli 2022). De komende jaren groeien we door, omdat deze locaties worden afgerond en gestart wordt met nieuwe locaties. Zo bouwen we nu en in de komende jaren in Tuindershof nog enkele honderden woningen. In de Scheg (Kiem) komen ongeveer 300 woningen. De verkoop van de eerste fase is in 2022 gestart. Het noordelĳk deel van de Centrumlĳn is in 2022 gegund aan een ontwikkelende partĳ. In 2023 wordt verder gewerkt aan de bestaande en geplande woningbouwlocaties

Start voorbereiding transformatielocaties De omgevingsvisie schetst de mogelĳkheid om op vier locaties tot 2050 nog nieuwe woningen te bouwen. Het raadsakkoord bevestigt dat Dwarskade, Rĳskade, Overgauw en Balĳade plekken zĳn om nieuwe woningen te bouwen met ruimte voor werken aan huis en uitbreiding van het groen. In 2022 heeft de gemeenteraad een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld om de inhoudelĳke en procesmatige kaders voor de ontwikkeling van deze vier gebieden op te stellen. In 2023 worden de eerste resultaten opgeleverd in de vorm van kaderstellende notities en een voorstel voor de volgorde van ontwikkeling.

Inbreiding en gebruik leegstaande gebouwen Daarnaast laten we de mogelĳkheden voor inbreiding in de bestaande kernen niet onbenut. Met de ontwikkeling van Casa Vita (Stanislas I), Hart van Nootdorp en Vrĳenban II, worden in alle drie de bestaande kernen woningen toegevoegd. Bovendien is in 2022 een startnotitie vastgesteld voor de ontwikkeling van Oranjepark. Deze projecten worden in 2023 allemaal vervolgd. Naast inbreiding kĳken we ook naar kansen voor leegstaande gebouwen. Ook al komt dit in Pĳnacker-Nootdorp weinig voor, we monitoren, in lĳn met het raadsakkoord, of daar kansen ontstaan. Om alle mogelĳkheden te benutten zĳn we in 2022 gestart met het maken van een kansenkaart. Deze kansenkaart moet een actueel inzicht geven in locaties die mogelĳkheden bieden voor het (tĳdelĳk, flexibel of permanent) uitbreiden van de woningvoorraad, het aanbod aan voorzieningen of gebruiksmogelĳkheden van leegstaande panden. De kansenkaart wordt in 2023 afgerond en vervolgens periodiek geactualiseerd.

Uitbreiden en benutten woningvoorraad voor (lokale) doelgroepen en inwoners Bĳ het uitbreiden en benutten van de woningvoorraad is extra aandacht voor het realiseren van woningen voor doelgroepen. We doen dat volgens de Woonvisie Pĳnacker-Nootdorp 2020-2030 en het raadsakkoord. Het gaat om doelgroepen als jongeren, ouderen, starters, doorstromers, gescheiden ouders, zorgbehoevenden en mensen die uit de zorg komen. Zĳ zĳn vaak aangewezen op de sociale woningvoorraad. Uitgangspunt is dat op alle locaties minimaal 30% sociale huurwoningen worden gerealiseerd. Waar mogelĳk, zoals in Tuindershof en de Centrumlĳn, gaan we richting 40%. De druk op de sociale huurvoorraad is ook in 2022 onverminderd hoog gebleven. Dat zien we terug in de cĳfers. De mediane wachtduur van geslaagde woningzoekenden was in 2021 in de regio 73 maanden. Wanneer we dit regionale cĳfer vergelĳken met de mediane wachtduur van een woningzoekende in Pĳnacker-Nootdorp, dan zien we dat deze met 80 maanden redelĳk vergelĳkbaar is met de regio. Wanneer we echter het voordeel van lokaal maatwerk meenemen, dan is de mediane wachtduur met 42 maanden een stuk korter. Verhuringen aan de inwoners van Pĳnacker-Nootdorp via lokaal maatwerk kunnen in de wachtduur worden meegerekend. Dat komt omdat de regel zo is gedefinieerd, dat een brede groep uit de gemeente in aanmerking komt voor deze voorrang.

De effecten van het lokaal maatwerk zĳn ook terug te zien in de zoekduur (waarbĳ het moment van slagen wordt berekend vanaf de eerste reactie). De mediane zoekduur (incl. lokaal maatwerk) in Pĳnacker-Nootdorp is 29 maanden. De mediane zoekduur blĳft hiermee onder de regionale mediane zoekduur van 48 maanden. De gemeente heeft een wettelĳke plicht om statushouders te huisvesten. Onze achterstand hebben we in juli 2022 ingelopen. Het tĳdig huisvesten van statushouders blĳft naar verwachting ook in 2023 een uitdaging. Daarnaast is in 2022 gestart met het realiseren van tĳdelĳke huisvesting voor mensen die voor de oorlog in Oekraïne hebben moeten vluchten. Tĳdelĳke woningen worden gerealiseerd in leegstaande gebouwen in bĳvoorbeeld Delfgauw (school) en Nootdorp (brandweerkazerne) of in chalets op percelen die nog niet in ontwikkeling zĳn genomen zoals bĳvoorbeeld het Oranjepark in Pĳnacker. De mogelĳke taakstelling voor de komende periode is nog onzeker en hangt af van internationale ontwikkelingen.

Regionale samenwerking voor uitbreiding en spreiding sociale huurwoningen Pĳnacker-Nootdorp werkt met acht andere gemeenten samen in de Bestuurlĳke Tafel en woningmarkt Haaglanden. Vanaf 2021 is in dit regionale samenwerkingsverband gewerkt aan nieuwe woningmarktafspraken. Deze afspraken zĳn een uitwerking/verdieping van het convenant Gaten Dichten in Haaglanden. Inmiddels is een Tussenakkoord gesloten. Voor onze gemeente staat daarin beschreven wat wĳ de komende jaren gaan bouwen en hoe we daarmee een bĳdrage leveren aan het bereiken van een meer evenwichtige spreiding van de sociale woningvoorraad. Daarbĳ wordt ook gekeken naar flankerend beleid in de vorm van doorstroming en behoud van bestaande sociale huurwoningen. Onze inbreng in de regio is in overeenstemming met de door de raad vastgestelde Woonvisie 2020-2030. Een definitief akkoord is nog niet gesloten. In regionaal verband wordt nog besproken of en wanneer een eventueel definitief akkoord kan worden getekend.

Woonmonitor en gereedschapskist maatregelen lokale wooncarrière In 2022 is de raad door middel van de woonmonitor geïnformeerd over de ontwikkelingen in de woningvoorraad. Ieder jaar stelen we een dergelĳke monitor op. De gemeente krĳgt steeds meer juridische mogelĳkheden om te sturen op de woningmarkt. In Pĳnacker-Nootdorp zetten we deze instrumenten, waar mogelĳk en passend, in om een lokale wooncarrière te faciliteren. In 2022 is in dit kader de

beleidsnota huisvesting arbeidsmigranten vastgesteld. Daarnaast is de huisvestingsverordening PĳnackerNootdorp herzien, het bestemmingsplan aangepast en een beleidsnota woningvoorraad vastgesteld. In 2023 maken we een overzicht van maatregelen die worden ingezet om een lokale wooncarrière te faciliteren. In deze gereedschapskist nemen we maatregelen als opkoopbescherming, doelgoepenverordening, antispeculatiebeding en flexwonen op in aansluiting op het raadsakkoord. Landelĳk neemt de demografische druk toe door de combinatie van vergrĳzing en steeds minder geboortes. In onze gemeente is het aandeel jongeren jonger dan veertien jaar relatief groot ten opzichte van het landelĳk gemiddelde. Het landelĳk gemiddelde ligt in 2021 op 15,5%. In onze gemeente is dat 19,2%. Bĳ het aandeel ouderen ouder dan 65 jaar zien we het tegenovergestelde. In onze gemeente is het aandeel ouderen 15,2%, terwĳl dit landelĳk 19,8% is. Het aantal 75-plussers in onze gemeente stĳgt van 6,7% in 2021 naar 16,9% in 2050. Dat staat in Pĳnacker-Nootdorp in cĳfers (23 juni 2021). Deze ontwikkelingen bevestigen dat we voor deze doelgroepen woningen moeten bouwen. De Woonvisie Pĳnacker-Nootdorp 2030 en de bĳbehorende Woonagenda 2020-2021, laten zien hoe we dat de komende jaren willen realiseren. In 2022 maken we een nieuwe Woonagenda voor de periode 2022-2023.

3. Grondexploitatie, met uitzondering van bedrĳventerreinen

In Ackerswoude werken we samen met projectontwikkelaars aan de bouw van ongeveer 1.000 woningen. Vrĳwel alle woningen in Ackerswoude zĳn nu verkocht en de bouw van de laatste fase is begonnen. We verwachten dat deze wĳk in 2023 helemaal klaar is. Pĳnacker-Zuid realiseren we op basis van raamovereenkomsten met projectontwikkelaars. In 2022 is het toekomstige appartementengebouw aan de Plas van Buĳsen via een aanbesteding gegund aan een ontwikkelaar en wordt druk gebouwd aan de laatste woningen in dit deelgebied. Daarnaast is in 2022 een vervolg gegeven aan de voorbereiding en planontwikkeling van de Centrumlĳn. In dit deelgebied van Pĳnacker-Zuid worden circa 500 woningen gerealiseerd. De ontwikkelaar voor het noordelĳk deel is inmiddels bekend. Van de 2.071 woningen in Keĳzershof zĳn er ongeveer 2022 opgeleverd en 51 in aanbouw. We verwachten dat deze wĳk in 2026 klaar is. In aanvulling daarop hebben we in 2022 verder gewerkt aan twee nieuwe uitbreidingslocaties: de Scheg en Tuindershof. In 2022 zĳn de eerste bewoners al in hun woning getrokken. Daarnaast is de verkoop van de tweede fase gestart en is de derde fase in voorbereiding.

Wat gaan we daarvoor doen? Rol

Activiteit

1. Behouden en ontwikkelen Bestemmingsplannen afronden van een herkenbare en passende woonen leefomgeving Omgevingsplan actualiseren

2. Uitbreiden van de woningvoorraad

Taakveld

Resultaat

Ruimte en Leefomgeving

Bestemmingsplannen die voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet als ontwerp ter inzage hebben gelegen worden overeenkomstig de Wet ruimtelĳke ordening afgerond.

Ruimte en Leefomgeving

Het van rechtswege ontstane tĳdelĳke omgevingsplan wordt stap voor stap geactualiseerd waarbĳ gebruik wordt gemaakt van de mogelĳkheden die de Omgevingswet biedt

Programmaplan invoering Omgevingswet uitvoeren Ruimte en Leefomgeving

Halfjaarlĳkse monitor programmaplan Omgevingswet

Onderzoek kwetsbare woonmilieus uitvoeren

Ruimte en Leefomgeving

Inzicht in de plekken waar het woonmilieu (op termĳn) kwetsbaar kan worden inclusief voorstel maatregelen

Omgevingsvisie monitoren en evalueren

Ruimte en Leefomgeving

Tweejaarlĳkse monitor en evaluatie van de omgevingsvisie

Projectplan omgevingsprogramma’s uitvoeren en monitoren

Ruimte en Leefomgeving

Jaarlĳkse monitor die inzicht biedt in de ervaringen met en voortgang van het opstellen van omgevingsprogramma’s

Kansenkaart (inbreidings-) locaties en leegstaande gebouwen opstellen

Wonen en Bouwen

Actueel inzicht in locaties die kansen bieden voor het (tĳdelĳk, flexibel of permanent) uitbreiden van de woningvoorraad of aanbod voorzieningen dan wel gebruiksmogelĳkheden van leegstaande panden.

Rol

3. Benutten van de woningvoorraad voor (lokale) doelgroepen en inwoners

Activiteit

Taakveld

Resultaat

Bestuursopdracht transformatiegebieden uitvoeren

Wonen en Bouwen

Kaderstellende notities voor één of meerdere van de mogelĳke ontwikkellocaties Dwarskade, Rĳskade, Overgauw en Balĳade inclusief ontwikkelstrategie.

Startnotitie Oranjepark uitvoeren

Wonen en Bouwen

Uitgevoerde startnotitie voor de ontwikkeling van Oranjepark

Woningvoorraad uitbreiden door afronden bestaande ontwikkellocaties

Wonen en Bouwen

Overzicht van de start van de bouw van woningen op de bestaande ontwikkellocaties Keĳzershof, Centrumlĳn, Tuindershof, de Scheg, Vrĳenban en Hart van Nootdorp

Grondexploitaties actualiseren

Grondexploitatie (nietbedrĳventerreinen)

Halfjaarlĳkse actualisatie van de projecten en grondexploitaties

Prestatieafspraken met lokale woningbouwcorporaties sluiten

Wonen en Bouwen

Ondertekende (meerjarige) prestatieafspraken met de in onze gemeente actieve woningbouwcorporaties

Nieuwe regionale woningmarkafspraken sluiten

Wonen en Bouwen

Definitief akkoord over het aantal en de spreiding van sociale huurwoningen in de regio Haaglanden

Regionale woonvisie vaststellen

Wonen en Bouwen

Nieuwe regionale woonvisie opstellen en vaststellen in de regio Haaglanden

Actualiseren Woonvisie met lokale woonzorgparagraaf vaststellen

Wonen en Bouwen

Woon-zorgparagraaf opstellen en vaststellen als onderdeel van de Woonvisie PĳnackerNootdorp 2020-2030

Woonmonitor opstellen

Wonen en Bouwen

Jaarlĳkse monitor met een overzicht van de ontwikkelingen in de woningvoorraad

Gereedschapskist maatregelen lokale wooncarrière

Wonen en Bouwen

Overzicht van maatregelen die worden ingezet om een lokale wooncarrière te faciliteren (doorstroming, opkoopbescherming, doelgroepenverordening, antispeculatiebeding etc)

Toelichting 1. Behouden en ontwikkelen van een herkenbare en passende woon- en leefomgeving De woon- en leefomgeving wordt door onze inwoners gewaardeerd en ervaren zĳ als vertrouwd, prettig en dorps. Deze herkenbaarheid wordt gevormd door allerlei kenmerken die zĳn beschreven in de omgevingsvisie en we waar nodig vastleggen in het omgevingsplan (nu nog bestemmingsplan). Overeenkomstig de huidige planning treedt op 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking. Dat betekent dat we in 2023 alleen nog bestemmingsplannen afronden die daarvoor als ontwerp ter inzage hebben gelegen. Bovendien wordt dan de pilot omgevingsplan Tolhek ter vaststelling aan de raad aangeboden. Nieuwe ontwikkelingen moeten dan mogelĳk gemaakt worden door een wĳziging van het (tĳdelĳke) omgevingsplan. Dit omgevingsplan gaan we stap voor stap actualiseren overeenkomstig het daarvoor opgestelde projectplan. We maken daarmee gebruik van de overgangsperiode die het Rĳk de gemeenten biedt. Niet alle elementen, die maken dat onze inwoners de woon- en leefomgeving blĳvend herkennen, kunnen we borgen door middel van regels in het omgevingsplan. Dat doen we bĳvoorbeeld ook door ruimtelĳk beleid op te stellen. Ook dit gaat onder de Omgevingswet veranderen. We gaan daarvoor het projectplan omgevingsprogramma’s uitvoeren. Dat betekent dat al het ruimtelĳk beleid wordt omgezet in een beknopt aantal omgevingsprogramma’s.

In 2023 wordt in ieder geval gewerkt aan het gebiedsgerichte omgevingsprogramma voor bedrĳventerrein de Boezem (zie programma 2), het omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen (zie programma 4) en een gebiedsgericht omgevingsprogramma voor glastuinbouwgebied Pĳnacker-Oost (zie programma 2). De omgevingsvisie is vastgesteld, maar nooit af. Door middel van een tweejaarlĳkse monitor brengen we de voortgang in beeld. Deze wordt in 2023 opgesteld en zal in 2024 gereed zĳn. Naast deze drie kerninstrumenten wordt in 2023 ook verder gewerkt aan de uitvoering van het programmaplan invoering Omgevingswet. Ook in 2023 ontvangt de raad twee maal een monitor die inzicht geeft in de voortgang van de acties. Een herkenbare en passende woon- en leefomgeving maken we als gemeente zeker niet alleen. Dat doen we met de samenleving en daarin actieve partĳen. Van inwoners en ondernemers tot projectontwikkelaars, overheidspartĳen, belangenverenigingen en woningbouwcorporaties. Overeenkomstig het nog vast te stellen participatiebeleid nodigen we breed uit om te mee te denken bĳ het opstellen van nieuw beleid. De rol van de gemeente varieert per product en per proces en maken we van te voren duidelĳk. In onze dienstverlening stellen wĳ ons uitnodigend en faciliterend op. Dat betekent niet dat we overal medewerking aan verlenen, maar wel

dat we met een open en positieve blik vanuit de omgevingsvisie kĳken of het idee een positieve bĳdrage levert aan de herkenbare en passende woon- en leefomgeving. Onze processen actualiseren we overeenkomstig het gedachtegoed van de Omgevingswet, zodat de inwoners en ondernemers op één plek terecht kunnen met hun ruimtelĳke vragen, initiatieven of plannen en ze daar ook steeds één aanspreekpunt voor hebben.

2. Uitbreiden van de woningvoorraad De omgevingsvisie biedt, in aansluiting op de Woonvisie 2020-2030, de mogelĳkheid om, na de woonwĳken die nu in voorbereiding of aanbouw zĳn, nog 3000 tot 4000 woningen toe te voegen. Met het uitbreiden van de woningvoorraad dragen we bĳ aan meer evenwicht op de woningmarkt en vergroten we de kansen voor een lokale wooncarrière. Om deze locaties optimaal bĳ te laten dragen aan wat we willen bereiken (meer evenwichtige woningvoorraad), moeten we zorgvuldig omgaan met de ruimte en woningen (laten) bouwen waar we een tekort aan hebben. Doelgroepen als jongeren, ouderen, starters, doorstromers en zorgbehoevenden hebben behoefte aan een ander type woning dan de traditionele eengezinswoning, die zo kenmerkend is voor onze gemeente. Het bouwen van meer bĳ deze doelgroepen passende woningen, betekent niet dat dit ten koste hoeft te gaan van de herkenbare woon- en leefomgeving. Dit vraagt echter wel bĳzondere en constante aandacht, zodat ook in nieuwe wĳken of bĳ (kleinere) ontwikkelingen in de kernen de groene, dorpse identiteit en de ruimtelĳke kwaliteit terugkomt. Door in een rustig tempo van circa 200 woningen per jaar te ontwikkelen, kan zo goed mogelĳk ingespeeld worden op de jaarlĳkse lokale behoefte op de lange termĳn en een bĳdrage geleverd worden aan de regionale behoefte. Het uitbreiden van de woningvoorraad is niet gemakkelĳk.

Om (strategisch) gronden te verwerven hebben we een voorkeursrecht gevestigd. Dit recht geldt echter voor een beperkte periode. Dat betekent dat er in relatief korte tĳd veel te doen is. Daarnaast is het bouwen van woningen op dit moment duur door hoge bouwkosten en een gebrek aan arbeidskrachten. We zĳn ons bewust van deze uitdagingen en nemen de raad mee in de wĳze waarop we daarmee om willen gaan. Ook dit doen we niet alleen. Woningcorporaties, ontwikkelaars, inwoners en ondernemers denken en werken mee aan het uitbreiden van de woningvoorraad voor verschillende doelgroepen en in verschillende prĳsklassen. In 2023 wordt verder gewerkt aan de bestaande ontwikkellocaties zoals Tuindershof (circa 640 woningen), Centrumlĳn (circa 500 woningen) en de Scheg (circa 300 woningen). We gaan in 2023 verder met de uitvoering van de bestuursopdracht voor de vier transformatiegebieden. Verder gaan we in 2023 aan de slag met de uitvoering van de startnotitie voor de inbreilocatie Oranjepark. De raad ontvangt in 2023 twee keer een voortgangsrapportage over de grondexploitaties. De peilmomenten zĳn mei en november.

3. Benutten van de woningvoorraad voor (lokale) doelgroepen en inwoners Voor een meer evenwichtige woningvoorraad en het doorlopen van een lokale wooncarrière is niet alleen het uitbreiden van de woningvoorraad van belang, maar ook het benutten van de bestaande voorraad. De toenemende wettelĳke mogelĳkheden van de gemeente om te sturen op de woningvoorraad blĳven we volgen. We maken een gereedschapskist met maatregelen die een lokale wooncarrière kunnen faciliteren. Deze biedt een overzicht van maatregelen die kunnen worden ingezet om een lokale wooncarrière te faciliteren. Voorbeelden zĳn doorstroommaatregelen, opkoopbescherming, doelgroepenverordening, antispeculatiebeding etc. Met name in de goedkopere en betaalbare segmenten ervaren we krapte. Het is dan ook van belang dat deze huur- en koopwoningen zoveel mogelĳk behouden blĳven. We zetten ons daarom in voor het behoud van de sociale huurwoningen en maken/actualiseren de prestatieafspraken met de woningcorporaties. Voor de betaalbare koopwoningen en appartementen maken we gebruik van het bestemmingsplan/omgevingsplan en instrumenten als bĳvoorbeeld de huisvestingsverordening om te voorkomen dat deze woningen dusdanig vergroot worden of anders gebruikt worden dat ze uit dit segment verdwĳnen. Bovendien vullen we de Woonvisie in 2023 aan met een visie op wonen en zorg.

Dit met als doel om voldoende verpleeghuisplekken (intramurale zorg) en zorgvriendelĳke woningen voor ouderen te realiseren. De Woonvisie (geactualiseerd met een paragraaf over wonen en zorg) is dan de basis voor de prestatieafspraken met de corporaties over 2023 en verder. Uiteraard betrekken we hierbĳ ook het Tussenakkoord en een eventueel nog te sluiten definitief akkoord over een meer evenwichtige en over de regio gespreide sociale voorraad. Onze

Woonvisie is de bouwsteen die we inbrengen bĳ de nieuwe regionale woonvisie waar we in 2023 mee starten. We actualiseren in 2023 de lokale prestatieafspraken met de corporaties die in onze gemeente actief zĳn. In de lokale prestatieafspraken maken we afspraken over onder andere huisvesting van vergunninghouders, nieuwbouw van woningen, leefbaarheid en het huur- en verkoopbeleid.

Wat mag het kosten? Bouwen en wonen (bedragen x €1.000)

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Baten

28.115

20.421

35.885

9.756

5.941

13.143

Lasten

-29.234

-21.207

-37.647

-11.516

-7.699

-14.887

Totaal Bouwen en wonen

-1.118

-786

-1.762

-1.760

-1.758

-1.744

Specificatie van de lasten en baten per product Bouwen en wonen (bedragen x €1.000)

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten per Taakveld 810 - Ruimte en leefomgeving

-2.654

-3.448

-3.010

-2.834

820 - Grondexploitatie

-23.286

-15.081

-29.247

-5.071

-3.627

-8.849

830 - Wonen en Bouwen

-462

-662

-1.109

-1.107

-1.106

-1.091

Totaal Lasten per Taakveld

-26.402

-19.191

-33.366

-9.012

-7.566

-12.775

Baten per Taakveld 810 - Ruimte en leefomgeving 820 - Grondexploitatie

143

167

171

24.197

16.050

32.452

6.511

2.452

10.023

830 - Wonen en Bouwen

1.913

2.844

2.614

Totaal Baten per Taakveld

26.254

19.062

35.237

9.296

5.237

12.808

-148

-129

1.871

284

-2.330

Totaal saldo van baten en lasten Toevoegingen aan reserves 810 - Ruimte en leefomgeving 820 - Grondexploitatie 830 - Wonen en Bouwen Totaal Toevoegingen aan reserves

-300

-2.399

-1.883

-4.148

-2.371

-1.979

-133

-2.832

-2.016

-4.281

-2.504

-133

-2.112

298

900

176

1.564

444

374

362

606

236

Onttrekkingen aan reserves 810 - Ruimte en leefomgeving 820 - Grondexploitatie 830 - Wonen en Bouwen Totaal Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen en onttrekkingen reserves Resultaat

1.862

1.359

649

460

704

335

-970

-656

-3.632

-2.044

571

-1.777

-1.118

-786

-1.762

-1.760

-1.758

-1.744

Afwĳkingen analyse - begroting 2023 t.o.v. 2022 01 Ruimte en wonen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

-724

724

Nieuw beleid: Voor de implementatie en uitvoering van Participatiebeleid wordt vanaf 2023 een structureel uitvoeringsbudget beschikbaar gesteld conform raadsinformatie nota 'concept uitwerking participatiebeleid' (zaaknummer 1313089).

-250

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren een lagere urentoerekening aan het taakveld Ruimte en Leefomgeving. De herverdeling van de toegerekende uren hebben per saldo geen effect op het begrotingsresultaat.

Overig

-6

810 Ruimte en leefomgeving Mutaties reserves: Overeenkomstig het opgestelde Programmaplan Omgevingswet werken we aan de implementatie van deze nieuwe wet (transitiefase). De start staat gepland voor 1 januari 2023 en de transitiefase loopt door tot 2029. De uitgaven worden gedekt uit de bestemmingsreserve implementatie Omgevingswet, dit heeft per saldo geen effect op het rekeningresultaat.

820 Grondexploitatie

01 Ruimte en wonen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Bouwgrond in exploitatie: Actualisatie van de hoogte van de inkomsten- en uitgavenramingen van grondexploitaties op basis van de actualisatie per 01-07-2022. Voor de begroting is dit budgetneutraal omdat eenzelfde bedrag wordt gemuteerd in de algemene reserve. Een uitgebreide toelichting is opgenomen in de paragraaf Grondbeleid.

16.473

-16.467

Kapitaallasten: De lagere kapitaallasten worden veroorzaakt door de geactualiseerde staat van activa en investeringsplanning. De afschrĳvingslasten worden gedekt uit een bestemmingsreserve. Voor een overzicht van de investeringsplanning wordt verwezen naar bĳlage 1 bĳ deze begroting.

-69

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren een hogere urentoerekening aan grondzaken. De herverdeling van de toegerekende uren hebben per saldo geen effect op het begrotingsresultaat.

-26

Verkoop perceel grond en huuropbrengsten: Betreft incidentele verkoop perceel grond naast Katwĳkerlaan 88 te Pĳnacker en huuropbrengsten Emmapark 96 / 100 en Oosteinde 37 / 37a in 2022.

-67

Overig

-6

-7

-230

Inzet flexibele inhuurschil: De beschikbare flexibele inhuurschil voor externe constructeurs en plantoetsers is in 2022 volledig ingezet. In 2023 is deze wederom beschikbaar en is begroot op taakveld Wonen en Bouwen.

-380

Kapitaallasten: De hogere kapitaallasten worden veroorzaakt door de geactualiseerde staat van activa en investeringsplanning. De afschrĳvingslasten worden gedekt uit een bestemmingsreserve. Voor een overzicht van de investeringsplanning wordt verwezen naar bĳlage 1 bĳ deze begroting.

-99

Mutaties reserves: Betreft de verbouwing van Baken 4 als doorstroomlocatie voor vergunninghouders, zie zaaknummer 1293771. De kosten worden gedekt vanuit de bestemmingsreserve huisvesting statushouders.

-15

830 Wonen en Bouwen Bĳstelling legesopbrengsten nieuwbouw: Als gevolg van een lagere gemiddelde woningbouwprognose, conform kadernota 2022 van 400 naar 362, vindt een bĳstelling plaats op de ramingen van de bouwlegesopbrengsten nieuwbouw voor 2023 en volgende jaren.

Overig Totaal 01 Ruimte en wonen

Investeringen Dit programma heeft geen investeringen.

-0

15.464

-16.355

2. Economie en glastuinbouw Het stimuleren en faciliteren van een aantrekkelĳk economisch vestigingsklimaat met ruimte voor lokaal & nieuw ondernemerschap

Algemene omschrĳving Het programma Economie en glastuinbouw bestaat uit vier onderdelen: 1. Economische ontwikkeling; 2. Economische promotie (waaronder citymarketing); 3. Fysieke bedrĳfsinfrastructuur inclusief grondexploitaties van bedrĳventerreinen; 4. Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen.

Wat willen we bereiken?

Doelstelling

Een aantrekkelĳk economisch vestigingsklimaat met ruimte voor lokaal & nieuw ondernemerschap

De juiste economische functie op de juiste plek

Wat gaan we daarvoor doen? 1. Kwaliteit verbeteren van de bestaande economische gebieden

Nieuwe en aanvullende bedrĳven aantrekken Een gezonde arbeidsmarkt Ruimtelĳke optimalisatie van de glastuinbouwgebieden voor verduurzaming, transformatie, economische groei van de glastuinbouwsector

2. Verduurzamen en vergroenen bedrĳventerreinen 3. Herstructurering en innovatie glastuinbouw 4. Meer menging van functies in de centra) 5. Versterken economische vernieuwing

Vitale en bruisende centra

We willen het Economisch Vestigingsklimaat aantrekkelĳk maken en houden door: • • • •

Dienstverlening te bieden die aansluit op de behoefte van ondernemers; Te investeren in kwaliteit van de economische gebieden en werklocaties; Omgevingsprogramma’s en plannen flexibel in te richten Te sturen op de juiste economische functie op de juiste plek.

Bedrĳvigheid en werkgelegenheid zĳn voorwaarden voor een goed functionerende samenleving en een zelfredzame gemeenschap. Daarnaast hebben ondernemers een belangrĳke rol als het gaat om innovaties en een circulaire economie. We streven daarom naar een aantrekkelĳk economisch vestigingsklimaat met ruimte voor lokaal en nieuw ondernemerschap. Belangrĳke sectoren voor Pĳnacker-Nootdorp zĳn en blĳven detailhandel, zakelĳke dienstverlening en de glastuinbouw, als onderdeel van de Greenport West-Holland. In deze sectoren hebben we een meerwaarde voor de regio en zĳn we niet in concurrentie. We maken onderdeel uit van het economisch vestigingsklimaat van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en de Provincie Zuid Holland. Hier is een grote vraag naar nieuwe en fysieke ruimte voor bedrĳvigheid, wonen, duurzaamheid en glastuinbouw. De ruimte die beschikbaar wordt gemaakt via herstructurering glastuinbouw, de Wvg-gebieden of anderszins moet zo efficiënt mogelĳk gebruikt worden. Zowel vanuit regionaal als lokaal oogpunt, uitgaande van onze lokale kwaliteiten, stellen we ons ten doel: ‘de juiste (economische) functie op de juiste plek’.

Samen met ondernemers spannen wĳ ons in om uitkeringsgerechtigden en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op weg te helpen naar werk. We werken daarbĳ nauw samen met het Werkgeverservicepunt Zuid-Holland Centraal. Vanuit die samenwerking wordt ingezet op het versterken van de banden met (lokale) werkgevers(zie programma 7). In dat kader zetten we de samenwerking tussen het onderwĳs en het bedrĳfsleven in de regio Oostland voort. Een gezonde arbeidsmarkt maken wĳ verder mogelĳk door de (fysieke) kwaliteit van onze werklocaties te verbeteren. Zo zetten we in op het verduurzamen en vergroenen van bedrĳventerreinen, meer menging van functies (horeca, commercieel, wonen, maatschappelĳk) in de winkelcentra en het optimaliseren van de glastuinbouwgebieden. Deze optimalisatie realiseren we door herstructuring en innovaties waarmee ruimte gecreëerd kan worden voor verduurzaming, transformatie en economische activiteiten. In de omgevingsvisie zĳn een ontwikkellĳn en ambities omschreven voor onze economische gebieden. Zo wordt het aantal en de omvang van bedrĳventerreinen en (glas)tuinbouwgebieden niet uitgebreid. Groei zien we vooral door kwalitatieve versterking van deze gebieden. In 2021 leek het erop dat de landelĳke economie snel zou herstellen van de coronacrisis. Echter de oorlog in Oekraïne zorgt voor nieuwe negatieve economische gevolgen en onzekerheden.

Met name de gevolgen voor de energiemarkt zĳn groot voor inwoners en bedrĳven. De economische groei werd in juni 2022 door De Nederlandsche Bank geraamd op 2.7% maar kan nog dalen als gevolg van de aanhoudende oorlog. De inflatie komt naar verwachting uit op 8,7%. De gevolgen van de coronacrisis in Pĳnacker-Nootdorp zĳn, nu in 2022, nog steeds te overzien. We zagen weer meer investeringen op de te ontwikkelen bedrĳventerreinen en veel detailhandelondernemers hebben hun contracten met vastgoed verlengd. Het vullen van leegstaande panden gaat moeizaam, maar de totale leegstand is zo goed als gelĳk gebleven ten opzichte van 2021. De vraag naar arbeidskrachten, woonruimte voor arbeidsmigranten, kostenstĳging grondstoffen en productie en langere levertĳden van materialen en producten, zĳn inmiddels uitdagingen waar ondernemers in heel Nederland mee te maken hebben. Vanuit onze economische visie blĳven we inzetten op nieuw en duurzaam ondernemerschap, bruisende centra en het faciliteren van initiatieven vanuit ondernemers. Vanuit onze positie in onder andere het regionale glastuinbouwcluster Greenport, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Businesspark Haaglanden, investeren we in regionale samenwerking en benutten we kansen die bĳdragen aan zowel het regionale als het lokale ondernemers- en vestigingsklimaat.

De regionale bekendheid van onze gemeente als aantrekkelĳke woon- en werkgemeente, wordt vergroot door toepassing van het citymarketingconcept Natuurlĳk PĳnackerNootdorp.

Stand van zaken en vooruitblik 1. Economische ontwikkeling Functiemenging 75

0 2016

2017

2018

Pijnacker-Nootdorp

2019

2020 Nederland

2021

De tabel hierboven laat de verhouding zien tussen het aantal banen en aantal woningen. De Index varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen banen). De gemeente Pĳnacker-Nootdorp kent dagelĳks een grote forenzen stroom. Ongeveer 22.000 inwoners hebben hun werk buiten de gemeente. De verhouding in Pĳnacker-Nootdorp is daardoor lager dan het landelĳke gemiddelde. Het aandeel werken in 2021 is iets lager geworden, voornamelĳk doordat er nieuwe woningen zĳn bĳgekomen (bron: LISA).

Banen 1.000

500

0 2017

2018

2019

Pijnacker-Nootdorp

2020

2021

Nederland

De tabel hierboven laat zien dat in 2021 het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftĳd van 15-65 in de gemeente iets is gedaald. Dit komt onder andere doordat het totaal aantal banen nagenoeg gelĳk is gebleven, terwĳl het aantal inwoners is gestegen. Ook het tekort aan arbeidskrachten maakt dat vacatures niet worden ingevuld. Binnen de glastuinbouw wordt een trend geconstateerd waarbĳ er een afname is van het aantal banen, maar een groei van toegevoegde waarde (richting 2050) door verdergaande digitalisering en innovaties.

Vestiging (van bedrĳven) 200

100

0 2017

2018

Pijnacker-Nootdorp

2019

2020

2021

Nederland

In de tabel hierboven kan worden afgelezen dat het aantal bedrĳfsvestigingen per 10.000 inwoners in 2021 licht is gestegen. Het absolute aantal bedrĳfsvestigingen is in 2021 gestegen van 4.571 naar 4.790 (bron: werkgelegenheidsregister Haaglanden).

Effecten coronacrisis Voor de ontwikkeling van de economische groei blĳft het verloop van de coronapandemie relevant, maar het belang neemt wel af. In het afgelopen jaar is het ondernemersvertrouwen gestegen en is het aantal gestopte vestigingen in 2021 lager dan het jaar ervoor. Vanuit ondernemers vernemen we vooral dat met name detailhandel (niet essentiële winkels) en horeca nog achterstand moeten inhalen. Het aantal bezoekers in de centra is nog niet terug op het niveau van voor de coronacrisis, maar de bestedingen per bezoeker zĳn gestegen. Er is sprake van veranderd consumentengedrag.

Ontwikkeling gestopte vestigingen 40

10 2019-1

2019-2

2019-3

Gemeente Pijnacker-…

2019-4

2020-1

2020-2

2020-3

2020-4

2021-1

Regio Agglomeratie' s-…

Impact oorlog Oekraine De glastuinbouw maakt zich zorgen over de hoge gasprĳzen als gevolg van de oorlog. Glastuinbouw Nederland meldt dat hierdoor mogelĳk 40% van de glastuinders definitief of tĳdelĳk stoppen. De sector is eveneens afhankelĳk van Oost-Europese arbeidskrachten, waaronder Oekraïners. Als gevolg van de oorlog lopen de arbeidstekorten verder op.

De economie in Zuid-Holland In het eerste kwartaal van 2022 was de economische groei in Nederland nihil (bron CBS). Het aantal banen is gegroeid en ook het aantal vacatures is in Nederland gestegen. Het UWV verwacht dat de arbeidsmarkt in 2022 zĳn piek bereikt als het gaat om het aantal banen en vacatures. In 2022 zal het aantal vacatures en banen nog toenemen, maar in 2023 zullen de economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne, de inflatie en de dalende koopkracht zorgen voor onzekerheid. Eind 2022 tot in ieder geval het eerste kwartaal van 2023 wordt een milde recessie verwacht, waarbĳ de werkloosheid mondjesmaat oploopt (RaboResearch). Het tekort aan arbeidskrachten is in de agglomeratie Den Haag gestegen naar bĳna 24% (gewogen percentage, ondernemers die het tekort aan arbeidskrachten als belemmerd ervaren. Bron: waarstaatjegemeente)

Regionale ontwikkelingen In het eerste kwartaal van 2022 was de economische groei in Nederland nihil (bron CBS). Het aantal banen is gegroeid en ook het aantal vacatures is in Nederland gestegen. Het UWV verwacht dat de arbeidsmarkt in 2022 zĳn piek bereikt als het gaat om het aantal banen en vacatures. In 2022 zal het aantal vacatures en banen nog toenemen, maar in 2023 zullen de economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne, de inflatie en de dalende koopkracht zorgen voor onzekerheid. In 2022 is vanuit de regionale samenwerking gewerkt aan de thema´s uit de strategische agenda van de MRDH: • • • •

Vernieuwen Economie Versterken stad en omgeving Verbeteren bereikbaarheid Veranderen Energie

In 2022 is onder andere gestart met de actualisatie van de strategie werklocaties en het proces om te komen tot een nieuwe strategische agenda Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Verder is uitvoering gegeven aan regionale innovatieprogramma’s en het verbinden van maatschappelĳke vraagstukken aan technologische innovaties. Het MRDH programma Next Economy heeft in 2021 de gemeente een tweetal

financiële bĳdragen opgeleverd voor bedrĳventerrein de Boezem. Voor een project gericht op een ‘smart grid’ en het gebiedsgerichte omgevingsprogramma. Ook in 2022 blĳft de vraag naar bedrĳfskavels en bedrĳfspanden groeien. De schaal waarop de bedrĳventerreinenmarkt zich beweegt, is bovengemeentelĳk. Bedrĳven kĳken veelal op regionale schaal naar vestigingsplaatsen en uitbreidingsmogelĳkheden. Daarom wordt vanuit Businesspark Haaglanden regionaal samengewerkt ten behoeve van het behouden en vestigen van bedrĳven en daarmee de werkgelegenheid in de Haagse regio. De focus ligt op de juiste ondernemer op de juiste plek. Het afgelopen jaar lag de focus op kennisdeling (ruimtelĳke optimalisatie & verduurzaming) en het gezamenlĳke optrekken richting de MRDH voor wat betreft de strategie werklocaties.

Glasvisie Oostland In 2022 is verder uitvoering gegeven aan het uitvoeringsplan Werkboek Oostland. Hier staan vier projecten centraal: • • • •

Herstructurering (draagvlakonderzoek Kleihoogt en Noordpolder (Lansingerland)). Verbinding tuinbouwondernemers, versterking innovatiekracht. Toekomst tuinbouw Oostland. Innovatieve tuinbouwruimte.

Het project toekomst tuinbouw is afgerond. Samen met een groep tuinbouwjongeren hebben er 11 workshops plaatsgevonden over trends en ontwikkelingen en mogelĳke scenario’s voor de glastuinbouw. Het project verbinding tuinbouwondernemers is een continue activiteit geworden. De projecten herstructurering en innovatie tuinbouwruimte lopen nog door tot in 2023.

Ruimtelĳke economische strategie Greenport In 2022 is vanuit de Greenport en in samenwerking met o.a. de MRDH gestart met een proces om te komen tot een ruimtelĳke economische strategie. Deze strategie geeft antwoord op de vraag, hoe dit regionale cluster er in 2050 uit moet komen te zien. Het cluster moet daarin bezien worden als één samenhangend systeem. De strategie is naar verwachting eind 2022 gereed en wordt in 2023 aan de raad voorgelegd om hier een uitspraak over te doen.

Arbeidsmigranten In 2022 is de beleidsnota arbeidsmigranten opgesteld en ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Het beleid is in uitvoering en wordt in 2023 gecontinueerd. Op basis van de beleidsuitgangspunten kunnen initiatieven vanuit de sector gefaciliteerd worden.

Actualisatie Economische Visie in 2024 Eind 2019 is de economische visie door de raad vastgesteld. In 2024 wordt gestart met het actualiseren van de economische visie. Tĳdens die actualisatie zal aandacht besteed worden aan de trends en ontwikkelingen (digitalisering) die om economische vernieuwing vragen. In 2023 wordt uitvoering gegeven aan de actieagenda econome 2022 & 2023.

2. Economische promotie

In 2022 is vanuit citymarketing ingezet op het uitvoeren van het jaarplan 2022. Dit is voornamelĳk gericht op het ondersteunen en promoten van de lokale ondernemingen. Zo is het 'Natuurlĳk Pĳnacker-Nootdorp' magazine uitgebracht en is veel aandacht geschonken aan de natuur- en recreatiegebieden. Deze gebieden zĳn voor onze inwoners van steeds grotere waarde geworden. Citymarketing is opgezet met als doel de positie van de gemeente in de regio sterker en meer zichtbaar te maken, waarbĳ Pĳnacker-Nootdorp zich profileert als een aantrekkelĳke en veilige woon- en vestigingsgemeente voor haar bestaande en nieuwe inwoners en ondernemers. In het rekenkameronderzoek naar de uitvoering van citymarketing is geconstateerd dat de doelen van Citymarketing de afgelopen jaren gaandeweg zĳn verschoven van ‘het aantrekken van nieuwe inwoners en bedrĳven’ naar ‘het behouden van inwoners en bedrĳven’. Dit is een logisch gevolg van allerlei ontwikkelingen. Het college is daarom in 2022 begonnen met de herĳking van de visie op citymarketing. Focus hierin wordt een heldere positionering van de gemeente vertaald naar

een propositie en jaarplan. Het college wil in 2023 een nieuwe beleidsvisie ontwikkelen, samen met de raad, maatschappelĳk werkveld en stakeholders.

3. Fysieke bedrĳfsinfrastructuur inclusief grondexploitaties van bedrĳventerreinen Herstructurering en verduurzaming glastuinbouwgebieden Waar in 2020 en 2021 ondanks corona het netto glasareaal toch is toegenomen, zien we met de ontwikkeling van stĳgende energieprĳzen (mede als gevolg van de oorlog in Oekraïne) een stagnering van herstructureringsinitiatieven en uitbreidingsplannen in de glastuinbouw. Ondernemers wachten de ontwikkelingen veelal af en stellen de uitvoering van hun plannen tot nader order uit. Wat de effecten van deze ontwikkelingen op korte of lange termĳn zĳn, is op dit moment niet aan te geven. Wel is duidelĳk dat de hoge energieprĳzen de noodzaak voor de glastuinbouw om te verduurzamen versnelt. Binnen Oostland wordt met de uitvoering van het projectplan Herstructurering én door de Warmtesamenwerking hierop ingespeeld. In 2022 is gestart met het opstellen van een kaderstellende nota voor een gebiedsgerichte omgevingsprogramma glastuinbouw voor Pĳnacker Oost. Hierin worden deze ontwikkelingen ook betrokken.

Detailhandel en winkelcentra In 2022 hebben vooral horeca en detailhandel (niet essentiële winkels) in het eerste halfjaar gelukkig weer ‘normaal’ kunnen ondernemen. Er hebben zich dit jaar geen significante zichtbare gevolgen voorgedaan als gevolg van de coronacrisis. Als gemeente blĳven we alert en in contact met ondernemers om zicht te houden op mogelĳke gevolgen en daar waar we kunnen ondernemers te ondersteunen. Het leegstandspercentage is nagenoeg gelĳk aan 2021 en nog steeds op het niveau van frictieleegstand. Vastgoedeigenaren zien geen veranderingen in de vraag naar winkelruimte. Deze blĳft beperkt en weinig divers. Dit maakt het moeilĳk om de huidige branchering aan te vullen met nieuwe winkels. Leegstand Pĳnacker-Nootdorp winkelvloeroppervlak MRDH winkelvloeroppervlak

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

8,6%

6,12%

4,37%

3,42%

5,75%

4,45%

4,41%

11,12%

11,17%

10,32%

9,70%

11,34%

10,79%

10,18%

Pĳnacker-Nootdorp verkooppunten

15,38%

12,82%

10,99%

10,11%

9,60%

6,86%

6,32%

MRDH verkooppunten

15,31%

14,93%

14,35%

13,15%

15,98%

15,79%

14,27%

In het raadsakkoord "Bouwen aan de toekomst" is aangegeven dat er meer ruimte moet komen voor menging van commerciële, maatschappelĳke en culturele functies en wonen. Met de komst van het sociaal cultureel centrum in Pĳnacker wordt daarmee al een stap gezet. In 2023 blĳven wĳ in gesprek met ondernemers en vastgoedeigenaren om kansen die zich op dit vlak voordoen aan te pakken. In 2022 is het gezamenlĳke centrummanagement in Pĳnacker centrum voortgezet, waarbĳ de focus lag op het faciliteren van het lokale passanten- en marktonderzoek, versterken en activeren van het ondernemerscollectief en een uitvoeringsplan voor 2023. Eind 2022 evalueren ondernemers, vastgoedeigenaren en de gemeente de samenwerking en wordt besloten of en zo ja op welke wĳze de samenwerking in 2023 wordt voortgezet. De gemeente ziet graag dat voor Pĳnacker Centrum de samenwerking én het gezamenlĳke centrummanagement wordt voortgezet. In winkelcentrum Parade hebben ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente in 2022 een haalbaarheidsonderzoek uit laten voeren naar de mogelĳkheden voor de herinrichting van de openbare ruimte. Vergroening en ontmoeting waren hierbĳ belangrĳke uitgangspunten om bĳ te dragen aan de toekomstbestendigheid van het centrum. Het college zal in het najaar 2023 een standpunt innemen over het haalbaarheidsonderzoek en indien wenselĳk een voorstel aan de raad doen.

Bedrĳventerreinen In de huidige economische visie, het raadsakkoord en de omgevingsvisie ligt de focus op kwalitatieve, duurzame en groene werklocaties. Door te sturen op kwaliteit, herstructurering en revitalisering wordt onder ander bĳgedragen aan een gezonde arbeidsmarkt. Zo is in 2022 voor Boezem gewerkt aan een gebiedsgericht omgevingsprogramma. Deze wordt in 2023 opgeleverd en aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Daarnaast zal de komende jaren vanuit de energietransitie (programma 8) gewerkt worden aan de verduurzaming van bedrĳventerreinen. Voor wĳken worden wĳkuitvoeringsplannen gemaakt. Zo ook voor bedrĳventerreinen maar met meer focus op

procesafspraken en ligt er een actieve rol bĳ de individuele ondernemers zelf. Vanuit de gemeente worden collectieve initiatieven waar mogelĳk gefaciliteerd. Verder is door actief accountmanagement samen met de parkmanager en de ondernemersbesturen ingezet op het versterken van de sociale binding. Zo zĳn er themabĳeenkomsten georganiseerd over ondermĳning en veiligheid, is er een schoonmaakdag geweest en worden er tĳdens de week van de ondernemer verbindende activiteiten georganiseerd. De vraag naar bedrĳfskavels is tĳdens de coronacrisis niet minder geworden, maar de coronacrisis heeft wel gezorgd voor minder verkoop en investeringsbeslissingen. De economie trekt aan en ondernemers krĳgen weer meer perspectief. In 2022 zien we dat ondernemers doorpakken met de bouw van hun nieuwe bedrĳfskavels. Zĳ hebben echter wel te maken met uitdagingen op het gebied van personeel, materialen en vertraagde levertĳden. Heron 1/1/2019

Boezem 1/1/2019

Heron 1/1/2020

Boezem 1/1/2020

Heron 1/1/2021

Boezem 1/1/2021

Heron 1/1/2022

Boezem 1/1/2022

Uitgeefbaar (m2)

133.500

134.400

133.500

134.400

133.500

134.400

133.500

134.400

Verkocht (m2)

91.100

29.900

100.632

41.779

102.700

68.600

119.450

87.400

Gereserveerd (m2)

19.400

21.442

36.699

15.100

15.200

28.900

Resterend (m2)

2300

85.100

12.50

54.400

15.700

50.600

14.050

18.100

Heron In 2022 is er verder uitvoering gegeven aan de planvorming van de herinrichting van de stationsomgeving. Onderdeel hiervan is een mobiliteitshub en betere aanrĳroutes voor langzaam verkeer. Daarnaast heeft de ondernemersvereniging de wens om deelfietsen te faciliteren. De herontwikkeling van het stationsgebied zorgt ervoor dat de knelpunten voor het langzame verkeer zullen worden verholpen. Eind 2022 wordt het herinrichtingsplan van het stationsgebied opgeleverd en in 2023 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Verder worden bĳ het aangaan van koopovereenkomsten afspraken gemaakt over het vergroenen van de kavel en de gevels.

De Boezem In 2022 is het gezamenlĳk Parkmanagement de Boezem gecontinueerd. Verder is in 2022 een aantal ruimtelĳke tekortkoming aangepakt. In 2022 heeft de MRDH twee bĳdragen toegekend voor bedrĳvenpark de Boezem. Zo wordt het gebiedsgerichte omgevingsprogramma financieel ondersteund, alsmede het initiatief van het E-Team voor een pilot, waarbĳ een batterĳ als ‘smart-grid’ wordt gebruikt om pieken in de vraag naar energie op te vangen en balans te brengen in vraag en aanbod van energie. In 2022 wordt de businesscase opgeleverd en begin 2023 wordt er een besluit genomen of er geïnvesteerd wordt in dit initiatief.

4. (Bedrĳven)loket en bedrĳfsregelingen

De afgelopen jaren waren er beperkende RIVM-regels van kracht. Hierdoor zĳn veel activiteiten zoals werkbezoeken, zzp-bĳeenkomsten, economische conferenties en de ondernemersprĳs komen te vervallen. Voor het jaar 2023 wordt ingezet om meer ‘verbindende activiteiten’ te organiseren, werkbezoeken af te leggen en wordt de ondernemersprĳs weer uitgereikt.

Het economisch platform Eind 2021 is besloten om het economisch platform op te heffen en gebruik te maken van reeds bestaande (gebiedsgerichte) ondernemersoverleggen. Daarnaast is het Economisch Overleg Oostland van start gegaan samen met de gemeente Lansingerland en VNO-NCW. Dit wordt in 2023 voortgezet om de samenwerking tussen Pĳnacker-Nootdorp, Lansingerland, VNO-NCW en ondernemers te stimuleren.

Evaluatie ondernemersfonds Eind 2021 heeft de raad besloten om het ondernemersfonds te continueren voor een periode van vĳf jaar. De komende jaren faciliteert de gemeente het fonds door de opslag op de OZB te innen en uit te keren als subsidie aan het fonds. Het bestuur van het Ondernemersfonds heeft een aantal toezeggingen gedaan aan de raad Deze toezeggingen betreffen acties die bĳdragen aan het professionaliseren en de organisatie van het

Ondernemersfonds. Als gemeente houden we vinger aan de pols of de afspraken worden nagekomen. Dit doen we door periodiek overleg te organiseren met het bestuur.

Samenwerking onderwĳs en bedrĳfsleven Het SOB Oostland (Samenwerking onderwĳs bedrĳfsleven) kent sinds vorige jaar een nieuw impuls. Een nieuw bestuur met een hernieuwde samenwerking tussen bedrĳven, onderwĳs en gemeenten draagt met (loopbaan) activiteiten voor leerlingen van het voortgezet onderwĳs bĳ aan een gezonde arbeidsmarkt. De samenwerking loopt tot 20204 en wordt naar verwachting gecontinueerd.

Op weg naar werk helpen Op dit moment wordt de arbeidskrapte in bĳna alle sectoren en beroepgroepen ervaren. Wĳ spannen ons samen in met ondernemers om uitkeringsgerechtigden en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op weg te helpen via het plan van aanpak Werken, werken aan en meedoen. Daarbĳ wordt nauw samengewerkt met het Werkgeverservicepunt Zuid-Holland Centraal (zie ook programma 7).

Wat gaan we daarvoor doen? Rol

Activiteit

1. Kwaliteit verbeteren van de bestaande economische gebieden

In samenwerking met stakeholders en ondernemers Fysieke bedrĳfsinfra-structuur werken aan de toekomstbestendigheid van Bedrĳvenpark Boezem

Taakveld

Resultaat Gebiedsgericht omgevingsprogramma Boezem

Via Businesspark Haaglanden de juiste bedrĳven, kennis en expertise naar onze bedrĳventerreinen halen

Fysieke bedrĳfsinfra-structuur

Jaarplan 2023 en jaarverslag 2022 Businesspark Haaglanden

2. Verduurzamen en vergroenen bedrĳventerreinen

Aanjagen, stimuleren en faciliteren van groene bedrĳfskavels en gevels

Fysieke bedrĳfsinfra-structuur

Overzicht van inspanningen en resultaten via het jaarverslag Economie

Faciliteren en participeren in (gezamenlĳke) verduurzamingsprojecten. Waaronder het project ‘Smart Grid’ Boezem en de ‘Energie Dashboards’

Fysieke bedrĳfsinfra-structuur

Overzicht van inspanningen en resultaten via het jaarverslag Economie

3.Herstructurering en innovatie glastuinbouw

Het ontwikkelen van gebiedsgerichte toekomstprofielen voor de lokale glastuinbouwgebieden

Economische Ontwikkeling

Gebiedsgericht omgevingsprogramma glastuinbouw Pĳnacker Oost.

Samen met stakeholder en bedrĳfsleven werken aan Economische Ontwikkeling een samenhangend toekomstbeeld 2050 voor het economisch cluster Greenport.

Regionale Economische Strategie

4. Meer menging van functies in de centra

Samen met vastgoedeigenaren, ondernemers en stakeholders werken aan bruisende vitale centra, met meer ruimte voor menging van functies

Economische Ontwikkelin

Overzicht van inspanningen en resultaten via het jaarverslag Economie

5. Versterken economische vernieuwing

Samen met stakeholders en bedrĳfsleven uitvoering Economische Ontwikkeling geven aan het Werkboek Oostland

Overzicht van inspanningen en resultaten via het jaarverslag Economie

Faciliteren en stimuleren initiatieven op het gebied van digitalisering en circulaire economie

Economische Ontwikkeling

Overzicht van inspanningen en resultaten via het jaarverslag Economie

Participeren in de regionale projecten van de MRDH Economische Ontwikkeling op het gebied van economische vernieuwing

Overzicht van inspanningen en resultaten via het jaarverslag Economie

Pĳnacker-Nootdorp profileren als aantrekkelĳke duurzame en innovatieve vestigingsplaats voor ondernemers via citymarketing.

Economische promotie

Overzicht van inspanningen en resultaten via het jaarverslag Economie

Citymarketing blĳven inzetten om de positie van Pĳnacker-Nootdorp in de regio te versterken

Economische promotie

Overzicht van inspanningen en resultaten via het jaarverslag Economie

Herĳken van de visie op citymarketing samen met Raad, maatschappelĳk werkveld en stakeholders.

Economiche promotie

Beleidsvisie citymarketing.

Toelichting 1. Kwaliteit verbeteren van de bestaande economische gebieden We zetten als gemeente in op schoon, heel en veilige economische gebieden. We hebben hierbĳ oog voor de ruimtelĳke kwaliteit. Met ondernemersverenigingen, parkmanagers en centrummanagers versterken we de sociale binding, faciliteren we kennis en expertise op thema’s die op dat moment voor ondernemers(verenigingen) relevant zĳn. Vanuit de omgevingsvisie werken we aan omgevings- en gebiedsgerichte plannen. Onze ambitie hierin is om een

zo hoog mogelĳke participatie te realiseren met de relevante belanghebbenden. De programma’s richten zich op een samenhangend en integraal toekomstbeeld. In 2023 wordt de samenwerking tussen het bedrĳfsleven en het onderwĳs (SOB) in de regio PĳnackerNootdorp/ Lansingerland voortgezet. Wĳ onderstrepen het belang van de samenwerking tussen onderwĳs en bedrĳven voor een gezonden arbeidsmarkt en hebben hier ook aandacht voor bĳ de actualisatie van onze economische visie in 2024. Eind 2023 wordt de samenwerking binnen het SOB geevalueerd. Vanuit programma 7 wordt ingezet op het helpen van uitkeringsgerechtigden en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk. We werken hierbĳ samen met ondernemers en het Werkgeverservicepunt Zuid Holland Centraal. Zĳ bemiddelen en plaatsen kandidaten met een korte(re) afstand tot de arbeidsmarkt, bĳ re-integratie en van werk naar werk. Hierbĳ ligt de focus op kansrĳke sectoren waaronder, detailhandel, greenport en logistiek.

2. Verduurzamen en vergroenen bedrĳventerreinen Bĳ de verkoop van nieuwe bedrĳfskavels worden afspraken gemaakt over vergroening, klimaatadaptatie en groene gevels. Daarnaast geven we als gemeente ook op deze te ontwikkelen bedrĳventerreinen het goede voorbeeld door te investeren in een groene en klimaat adaptieve openbare ruimte. We faciliteren initiatieven op het gebied van vergroening en duurzaamheid door mee te denken met ondernemers, hen te wĳzen op regionale, provinciale en landelĳke subsidieregelingen. Binnen de regionale samenwerkingsverbanden (BPH, MRDH, PZH) participeren we actief en springen we in op kansen die zich voordoen. En halen we kennis, expertise en best practices naar onze gemeente.

3. Herstructurering en innovatie glastuinbouw In de omgevingsvisie is het perspectief geschetst voor de glastuinbouw. In de uitwerking naar een omgevingsprogramma glastuinbouw wordt duidelĳk hoe de gebieden zich ontwikkelen en verhouden tot de ruimtelĳke economische strategie Greenport. In participatie met de ondernemers en andere stakeholders wordt voor Pĳnacker Oost een omgevingsprogramma opgesteld. Hieraan voorafgaand wordt een kaderstellende notitie voorgelegd aan de raad. Vervolgens zal in samenwerking met de voornoemde partĳen integraal worden gekeken hoe invulling kan worden gegeven aan de diverse uitgangspunten van de omgevingsvisie (denk aan herstructurering, innovatie, water, energie, biodiversiteit) voor dit gebied. Op initiatief van de Greenport West-Holland wordt voor haar gebied een ruimtelĳke economische strategie ontwikkeld. In participatie met de ondernemers en de andere triple helixpartners wordt het ruimtelĳk economisch beeld geschetst voor 2050 en zal dit in 2023 aan de deelnemende partĳen van het samenwerkingsverband worden voorgelegd.

4. Meer menging van functies in de centra Samen met vastgoedeigenaren, ondernemersverenigingen en beheersorganisaties werken we samen aan bruisende en vitale centra, die schoon heel en veilig zĳn. Dit doen we door de dialoog te voeren over trends en ontwikkelingen, wensen en ideeën te delen over bĳvoorbeeld de openbare ruimte, branchering, evenementen en promotie. Zo worden er al meer maatschappelĳke en commerciële ‘gezondheidsondernemingen’ door vastgoed benaderd om zich te vestigen in leegstaande panden.

5. Versterken economische vernieuwing We geven uitvoering aan de actieagenda Economie 2022 & 2023. We hebben daarin een proactieve houding en proberen zoveel mogelĳk gebundeld en efficiënt gebruik te maken van de tĳd, kennis en innovatiekracht van ondernemers. We proberen vooral initiatieven te vinden, te verbinden en te faciliteren. De ervaring heeft geleerd dat effort steken in het laten ontstaan van initiatieven vaak onevenredig veel tĳd en energie kost. Vanuit de reguliere contactmomenten en gebiedsgerichte overleggen gaan we het gesprek aan over de vraag en de behoefte die bĳ ondernemers leven op de thema’s innovatie, circulaire economie en digitalisering. Tegelĳkertĳd hebben we goed in beeld welke regionaal ondersteuningsaanbod er is. We verbinden de vraag met het aanbod. En bĳ gebrek aan ondersteuningsaanbod onderzoeken we of dat gerealiseerd kan worden, al dan niet in samenwerking met de regio. Met de WUR organiseren we bĳeenkomsten om innovatie te bevorderen in de glastuinbouw.

We zetten citymarketing in om bestaande ondernemers te behouden en nieuwe innovatieve en duurzame ondernemers naar Pĳnacker-Nootdorp te trekken. We herĳken de visie op citymarketing, wat richting zal geven aan het uit te voeren jaarplan 2023. .

Wat mag het kosten? Economie en glastuinbouw (bedragen x €1.000)

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Baten

10.064

9.067

8.947

1.615

1.969

509

Lasten

-10.034

-9.874

-9.805

-2.436

-2.784

-1.322

-807

-858

-821

-815

-812

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026 -708

Totaal Economie en glastuinbouw

Specificatie van de lasten en baten per product Economie en glastuinbouw (bedragen x €1.000)

Rekening 2021

Begroting 2022

Lasten per Taakveld 310 - Economische ontwikkeling

-843

-814

-745

-708

320 - Fysieke bedrĳfsinfrastructuur

-7.628

-6.941

-6.742

-1.025

-1.350

-3

-405

-301

-294

-297

-294

330 - Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen 340 - Economische promotie

-71

-75

Totaal Lasten per Taakveld

-8.948

-8.131

-7.857

-2.106

-2.427

-1.080 244

Baten per Taakveld 320 - Fysieke bedrĳfsinfrastructuur

9.697

8.684

8.690

1.355

1.707

330 - Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen

340 - Economische promotie

194

208

211

213

216

219

Totaal Baten per Taakveld

9.927

8.951

8.947

1.615

1.969

509

980

819

1.091

-491

-458

-571

Totaal saldo van baten en lasten Toevoegingen aan reserves 320 - Fysieke bedrĳfsinfrastructuur

-1.086

-1.743

-1.948

-330

-357

-241

Totaal Toevoegingen aan reserves

-1.086

-1.743

-1.948

-330

-357

-241

310 - Economische ontwikkeling

116

330 - Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen

107

Totaal Onttrekkingen aan reserves

137

116

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

-950

-1.627

-1.948

-330

-357

-241

-807

-858

-821

-815

-812

Onttrekkingen aan reserves

Resultaat

Afwĳkingen analyse - begroting 2023 t.o.v. 2022 02 Economie en glastuinbouw (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

-37

Resultaatbestemming: In 2022 is uit het jaarrekeningresultaat 2021 eenmalig budget beschikbaar gesteld voor de projectplannen glastuinbouw en Greenport.

-70

Resultaatbestemming: In 2022 is uit het jaarrekeningresultaat 2021 eenmalig budget beschikbaar gesteld voor de uitvoeringsagenda economische visie.

-25

Resultaatbestemming: In 2022 is uit het jaarrekeningresultaat 2021 eenmalig budget beschikbaar gesteld voor het project gebiedsvisie Bedrĳventerreinenstrategie.

-21

Overig

-0

-10

Overig

-6

310 Economische ontwikkeling Economie actie agenda: Voor het actualiseren van de economie actie agenda is eenmalig budget beschikbaar gesteld.

320 Fysieke bedrĳfsinfrastructuur 330 Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen

02 Economie en glastuinbouw (bedragen × € 1.000) Subsidies: Betreft subsidie voor project Duurzaamheidsplan Bedrĳvenpark Heron, in verband met het opzetten van een duurzaamheidsdashboard in 2022. Overig

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11880158/1