Najaarsnota
Tekst van het document
Kadernota
Begroting
Planning & Control-cyclus
Jaarrekening
rin
e nak ko or
gsa genda
Bedr
d
ge
oe
lij n
ra
o Ui
tv
ad
Ho
fd
l co
ijf s p la n D
le
T
Najaarsnota 2024
Najaarsnota
Inhoudsopgave 3 Leeswijzer 5 Hoofdstuk 1. Samenvatting en gevraagd besluit
5 5 11 11 13
1. Verloop van het begrotingsresultaat 2. Actualisatie begroting 3. Verloop van de reserves en voorzieningen 4. Investeringsbudgetten 5. Gevraagd besluit
15 Hoofdstuk 2. Rapportage over het voorgenomen beleid, de actualisatie van de budgetten 2024 en de paragrafen 16 Programma's 16 21 25 29 31 35 41 47 51 53
1. Ruimte en wonen 2. Economie en glastuinbouw 3. Mobiliteit 4. Groen en recreatie 5. Onderwijs en kinderopvang 6. Collectieve voorzieningen 7. Individuele voorzieningen 8. Veiligheid en duurzaamheid 9. Bestuur en dienstverlening 10. Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb en onvoorzien
55 Paragrafen 55 55 55 56 56 56 56 57 57 58 58
1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Gemalendienst NAD 9. Sociaal Domein 10. Ruimtelijk Domein 11 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid
60 Hoofdstuk 3. Algemene uitkering, investeringsplan en vermogenspositie 60 60 64 68
2
1. Algemene uitkering 2. Overzicht van de baten en lasten per product 3. Overzicht van de investeringsbudgetten 4. Overzicht van de reserves en voorzieningen
Leeswijzer De najaarsnota is bedoeld om verantwoording af te leggen over het financieel beheer en beleid in het lopende begrotingsjaar, zoals dat door de raad is bepaald door middel van de vaststelling van de programmabegroting, de uitvoeringsagenda en de overige begrotingswijzingen die gedurende het begrotingsjaar zijn vastgesteld. Deze verantwoording wordt in de najaarsnota afgelegd door per programma te rapporteren over de voortgang en de uitvoering van het voorgenomen beleid en voorgenomen investeringen. Daarnaast wordt de najaarsnota gebruikt om tijdens het lopende jaar te kunnen bijsturen, zowel in beleidsmatig als in financieel opzicht. Hierdoor kan op basis van de per 1 september jl. bekende informatie een indicatie worden gegeven van het te verwachten jaarrekeningresultaat.
De kaderstellende rol van de gemeenteraad De gemeenteraad geeft het college financiële en inhoudelijke kaders mee voor het beleid en de uitvoering daarvan. Het uitgangspunt voor deze kaderstellende rol is het raadsakkoord 2022-2026 'Bouwen aan de toekomst' en de Uitvoeringsagenda 2022-2026. De agenda bepaalt in hoge mate de inhoud van de verschillende documenten die onderdeel uitmaken van de jaarlijkse begrotingscyclus: de kadernota, de programmabegroting, de najaarsnota en de jaarstukken. De kadernota is een uitwerking van deze bestuurlijke agenda en is een koersbepalend document met financiële en inhoudelijke kaders voor het daarop volgende begrotingsjaar. De programmabegroting is een nadere concretisering van de voornemens uit de kadernota. De programmabegroting is een wettelijk voorgeschreven document waarmee de gemeenteraad het college van de gemeente Pijnacker-Nootdorp autoriseert tot het doen van uitgaven voor bepaalde doeleinden. Na vaststelling van deze begroting geven de kadernota en de najaarsnota tussentijds een overzicht van de stand van zaken van de uitvoering van beleid en de financiële stand van zaken. Tenslotte wordt in de jaarstukken verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid en het financiële beheer.
3
Leeswijzer In hoofdstuk 1 wordt een cijfermatige samenvatting gegeven van het te verwachten rekeningresultaat, verloop reserves en voorzieningen, investeringsplanning en kasstroomoverzicht. Hoofdstuk 2 geeft per programma de voortgang van de Uitvoeringsagenda 2022-2026 aan. De voortgang van de uitvoeringsagenda wordt met behulp van een programmamonitor aan de raad gerapporteerd. Sinds een aantal jaren is deze monitor integraal onderdeel van de P&C-cyclus.In 2024 bevat de uitvoeringsagenda 102 activiteiten (opgaven vanuit de begroting), verdeeld over negen programma’s. In de stand van zaken van de uitvoeringsagenda wordt het zogenaamde ‘verkeerslichten model’ toegepast en krijgt iedere activiteit dus 1 van de 5 onderstaande kleuren mee. De verklaring van de kleuren is als volgt: Blauw: Gerealiseerd/vervallen/afgedaan. Groen: Conform planning na marginale aanpassingen en maximaal eenmaal zonder het ontstaan van politiek/bestuurlijke, maatschappelijke of financiële risico’s. Geel: Vertraagd door externe oorzaken, dus buiten onze directe invloedsfeer om. Er ontstaan geen risico’s. Oranje: Vraagt aandacht. Planning is aangepast en vergroot politiek/bestuurlijke, maatschappelijke of financiële risico’s. Maatregelen t.b.v.risicobeheersing reeds vermeld. Rood: Crisis. Grijs : Geen statusinformatie geleverd.
Tenslotte wordt in hoofdstuk 3 gerapporteerd over de ontwikkeling van de algemene uitkering. Tevens worden in dit hoofdstuk de baten en lasten per product, de begrote investeringsbudgetten en het verloop van de reserves en voorzieningen toegelicht.
4
Hoofdstuk 1. Samenvatting en gevraagd besluit 1. Verloop van het begrotingsresultaat De primaire begroting 2024 is vorig jaar vastgesteld met een begrotingsoverschot van € 1.953.740. Gedurende het jaar 2024 zijn door de raad begrotingswijzigingen vastgesteld, waardoor tot aan de Najaarsnota 2024 een positief begrotingssaldo voor het jaar 2024 resteert van € 1.606.140. Omschrijving (bedragen x € 1.000) Saldo primaire begroting 2024
1.954
Bijstelling Voorjaarsnota 2024 inclusief aanvullende raadsbesluiten
-129
Begrotingssaldo voor Najaarsnota 2024
1.825
Bijstelling Najaarsnota 2024
-219
Begrotingssaldo inclusief Najaarsnota 2024
1.606
2. Actualisatie begroting De bijstelling van de begroting vindt plaats door de budgetten (lasten en baten) te actualiseren op basis van de laatst bekende inzichten. Deze mutaties kunnen zowel incidenteel als structureel van aard zijn. Wanneer duidelijk is dat de mutaties ook effect hebben op volgende jaren worden deze als aandachtspunten meegenomen in de Voorjaarsnota 2025. Hieronder worden per programma de belangrijkste mutaties van de Najaarsnota 2024 benoemd: Mutaties met gevolgen voor het begrotingssaldo Omschrijving mutaties (bedragen x € 1.000) Begrotingssaldo voor Najaarsnota 2024
1.825
1. Lagere Legesopbrengsten bouwvergunning nieuwbouw bijstelling
-500
1. Sloopopbrengst opstallen Oudeweg
99
2. Tour de Femmes
110
3. Schadevergoeding gemeentelijke eigendommen 3. Herinrichting van de Hofweg 7. Indexering budgetten Sociaal Domein
60 -445 -1.223
7. Lagere lasten Participatie
345
8. Veiligheidsregio Haaglanden
-140
8. Omgevingsdienst Haaglanden
-88
9. Verkiezingen Europees Parlement
-90
10. Budgetten bedrijfsvoering
-315
10. Hogere rentebaten Schatkistbankieren
1.500
10. Lagere baten algemene uitkering uit meicirculaire
-229
10. Hogere baten algemene uitkering uit septembercirculaire
292
10. Hogere baten algemene uitkering uit voorgaande jaren
378
Mutaties kleiner dan € 100.000 (diverse programma’s)
27
Saldo mutaties Najaarsnota 2024
-219
Resultaat van de begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2024
1.606
5
Een toelichting op de mutaties:
Programma 1: Lagere baten bouwleges Er vindt in 2024 een bijstelling plaats op de raming van de bouwlegesopbrengsten nieuwbouw van afgerond € 0,5 miljoen (nadeel). De gemeente prognosticeert de vergunningaanvragen op basis van gemiddelden, maar de gemeente heeft geen invloed op welk moment een ontwikkelaar een aanvraag gaat indienen. Voor 2024 blijven de werkelijke legesopbrengsten achter bij de begrote legesopbrengsten. De reden hiervoor kan worden gezocht in het feit dat er vorig jaar onder het oude regime – de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht – nog veel aanvragen om een omgevingsvergunning zijn ontvangen. De legesopbrengsten van vorig jaar (€ 4,3 mln.) waren dan ook hoger dan begroot (primitief € 2,4 mln.).
Programma 1: Sloopopbrengst opstal Oudeweg In verband met de sloop van de opstal op de Oudeweg 18 wordt er een extra opbrengst verwacht van € 99.000.
Programma 2: Tour de Femmes De Tour de Femmes etappe ging niet door Pijnacker-Nootdorp, € 110.000 valt vrij.
Programma 3: Schadevergoeding gemeentelijke eigendommen De kosten voor schade aan gemeentelijke eigendommen zijn voor een deel verhaald op de veroorzakers.
Programma 3: Herinrichting van de Hofweg Op basis van besluitvorming bij de Voorjaarsnota 2024/Kadernota 2025 is ten laste van het begrotingssaldo € 445.000 toegevoegd aan de voorziening wegen voor de herinrichting van de Hofweg ad. € 445.000.
Programma 7: Indexering budgetten Sociaal Domein Bij de Voorjaarsnota 2024 zijn de budgetten sociaal domein afgestemd op de realisatie in 2023 (t-1). Om aan te sluiten op het prijspeil 2024 zijn deze budgetten nu geïndexeerd met de percentages voor prijs- en volumestijging zoals deze voor 2024 zijn bepaald bij het opstellen van de Kadernota 2024.
Programma 7: Lagere lasten Participatie De doeluitkering BUIG 2024, bestemd voor de verstrekking van bijstandsuitkeringen, afgezet tegen de verwachte kosten voor bijstandsuitkeringen 2024 geeft een verwacht negatief saldo van € 655.000. Maar omdat het budget voor de BUIG in de begroting 2024 uit eigen middelen is opgehoogd met € 1 miljoen, passen de verwachte uitgaven binnen de begroting en valt een verwacht overschot van € 345.000 nu vrij in het begrotingssaldo.
Programma 8: Veiligheidsregio Haaglanden De bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling 'Veiligheidsregio Haaglanden' is op basis van hun bijgestelde Begroting 2024 met € 140.000 verhoogd.
Programma 8: Omgevingsdienst Haaglanden Op basis van de Voorjaarsnota 2024 van de Omgevingsdienst Haaglanden is de gemeentelijke bijdrage bijgesteld, dit levert een nadeel op van € 88.000.
Programma 9: Verkiezingen Europees Parlement In het eerste kwartaal 2024 vonden de verkiezingen voor het Europees Parlement plaats. Het is een wettelijke taak van de gemeente om deze verkiezing te organiseren, de kosten bedragen € 180.000. Vanwege de stijgende kosten ontstaat in 2024 een nadeel van € 90.000 dat ten laste komt van het begrotingssaldo.
Programma 10: Budgetten Bedrijfsvoering Implementatiekosten die gemaakt worden voor Software as a Service (Saas) mogen volgens BBV niet worden geactiveerd. Het betreft hier namelijk dienstverlening in de vorm van een abonnement waarmee wordt ingelogd bij de dienstverlener. Dit betekent dat het exploitatiebudget automatisering verhoogd moet worden met € 315.000. In de Voorjaarsnota 2025/Kadernota 2026 worden de investeringsbudgetten met ditzelfde bedrag verlaagd.
6
Programma 10: Hogere rentebaten op Schatkistbankieren Vanaf september 2022 wordt op de aangehouden rekening-courant Schatkistbankieren rente vergoed over het banksaldo, voor 2024 verwachten we nog € 1.500.000 aan rentebaten (voordeel).
Programma 10: Algemene uitkering uit mei- en septembercirculaire De mutaties bestaan uit een toename van de inkomsten uit de meicirculaire met een bedrag van € 278.000 en een toename van de inkomsten uit de septembercirculaire met een bedrag van € 347.000. Hiervan is € 562.000 verwerkt op verschillende begrotingsposten zodat het effect van deze twee circulaires samen € 63.000 bedraagt. Daarnaast is € 378.000 ontvangen uit voorgaande jaren. In hoofdstuk 3.1 wordt een nadere toelichting gegeven op het verloop van de inkomsten algemene uitkering.
Diverse programma's Diverse mutatie's kleiner dan € 100.000 leveren een voordeel op van € 27.000.
7
Budgetneutrale mutaties in de Najaarsnota 2024: Omschrijving mutaties (bedragen x € 1.000) Budget-neutrale mutaties exploitatie binnen de programma’s 1. en 2. Hogere winst en hogere dotatie voorziening nadelige complexen
-139
1. en 2. Hogere winst en hogere dotatie voorziening nadelige complexen
139
1. Hogere lasten Implementatie Omgevingswet
-700
1. Hogere baten Implementatie Omgevingswet
700
5. Hogere lasten: SPUK Covid-19 gerelateerde onderwijsvertraging
-414
5. Hogere baten: SPUK Covid-19 gerelateerde onderwijsvertraging
414
5. Hogere lasten: RMC middelen
-127
5. Hogere baten: RMC middelen
127
6. Hogere lasten: SPUK Stimulering sport
-270
6. Hogere baten: SPUK Stimulering sport
270
6 Hogere lasten: SPUK Versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis (SPUK Breed)
-125
6 Hogere baten: SPUK Versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis (SPUK Breed)
125
6. Hogere lasten: Crisisnoodopvang
-2.902
6. Hogere baten: Crisisnoodopvang
2.902
6. Hogere lasten SPUK Wet inburgering 2021
-1.813
6. Hogere baten SPUK Wet inburgering 2021
1.813
6. Hogere lasten SPUK Gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
-959
6. Hogere baten SPUK Gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
959
7. Hogere lasten: bijstelling budgetten SD obv prognoses 2024
-1.000
7. Hogere baten: bijstelling budgetten SD uit reserve SD
1.000
7. Hogere lasten: interventieplan kostenbeheersing SD
-179
7. Hogere baten: interventieplan kostenbeheersing SD
179
7. Hogere lasten: storting overgedragen middelen beschermd wonen (gemeente Delft)
-389
7. Hogere baten: overdracht middelen beschermd wonen (gemeente Delft)
389
8. Hogere lasten SPUK Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen
-375
8. Hogere baten SPUK Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen
375
8. Hogere lasten SPUK Aanpak energiearmoede
-379
8. Hogere baten SPUK Aanpak energiearmoede
379
8. Hogere lasten SPUK Klimaat- en energiebeleid
-646
8. Hogere baten SPUK Klimaat- en energiebeleid
646
8. Hogere lasten Afvalwaterketen Netwerk Delfland
-350
8. Hogere baten Afvalwaterketen Netwerk Delfland
350
9. Hogere lasten: Leges
-170
9. Hogere baten: Leges
170
10. Lagere lasten Vennootschapsbelasting
2.696
10. Hogere dotatie Vennootschapsbelasting
-2.696
Totaal
0
Programma 1 Ruimte en Wonen De exploitaties voor ontwikkeling van woningbouw zijn bijgesteld op basis van de actualisatie van de grondexploitaties per 1 juli 2024. Dit leidt tot mutaties in inkomsten en uitgaven en mutaties van de reserves en voorzieningen als gevolg van de aangepaste winstnemingen. Dit is verwerkt in het vermogen en is budgetneutraal voor de begroting.
8
Voor het programma implementatie Omgevingswet is geld beschikbaar gesteld en waarvoor destijds een reserve gecreëerd is. Voor 2024 worden conform het opgestelde plan de kosten (ad. (€ 700.000) opgenomen in de begroting met tegelijkertijd een onttrekking vanuit de reserve voor hetzelfde bedrag.
Programma 5 Onderwijs en kinderopvang In 2023 is vanuit het Rijk budget beschikbaar gesteld via de specifieke uitkering "Inhalen Covid-19 gerelateerde onderwijsvertragingen" ad. € 414.000. Voor het Regionale Meld- en Coördinatiepunt is Rijksubsidie ontvangen in 2023 ad. € 127.000.
Programma 6 Collectieve voorzieningen Op het taakveld Sportaccommaties is de specifieke uitkering "Stimulering sport 2024" als last en bate begroot voor een bedrag van € 270.000. In 2023 is vanuit het ministerie van VWS budget beschikbaar gesteld via de specifieke uitkering "Versterking voor sport en bewegen" (SPUK BREED), het restant ad. € 125.000 wordt besteed voor diverse onderdelen in 2024. Een budget neutrale bijstelling op het budget van de Crisisnoodopvang. De totale kosten worden volledig vergoed door het COA ad. € 2.902.000. Voor de uitvoering van de Wet inburgering 2021 zijn vanuit een specifieke uitkering middelen beschikbaar voor in totaal € 1.813.000. Voor de personele uitvoering van hulp aan gedupeerden van de kinderopvangtoeslagregeling is vanuit een specifieke uitkering middelen beschikbaar voor in totaal € 959.000.
Programma 7 Individuele voorzieningen Om de budgetten voor Jeugd en Wmo op aan te passen aan de verwachte prognoses zijn deze vanuit de bestemmingsreserve sociaal domein bijgesteld met € 1.000.000.
Programma 8 Veiligheid en duurzaamheid Uit eerdere jaren zijn drietal SPUK-subsidies ontvangen vanuit het Rijk, het betreft: 1. 2. 3.
"Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen" in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma ad. € 375.000. "Tijdelijke regeling klimaat- en energiebeleid"ad. € 646.000. "Middelen aanpak energiearmoede", ad. € 379.000.
De budgetten voor het samenwerkingsverband 'Afvalwaterketen Netwerk Delfland' van € 350.000 zijn zowel aan de lasten- als batenkant verwerkt.
Programma 9 Bestuur en dienstverlening De secreatarieleges worden van tevoren ingeschat op basis van de gemiddelde lasten over een aantal jaar. Omdat de kosten afhankelijk zijn van de aanvragen maken we tussentijds een nieuwe inschatting. Door de stijging van het aantal aanvragen in 2024 worden de baten (rijksleges) en lasten (kosten aanvragen) daarom beide met € 170.000 opgehoogd voor 2024. Dit betreft een per saldo budgetneutrale wijziging.
Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VpB en onvoorzien Het budget voor af te dragen Vennootschapsbelasting 2024 is aangepast aan de verwachte fiscale winst over 2024 met een bedrag van € 399.000 (negatief) naar in totaal € 916.500. Aangepaste aangiftes over 2022 en 2023 leiden naar verwachtig nog in 2024 tot afrekeningen en nabetalingen door de Belastingdienst voor een bedrag van € 3,1 miljoen (positief) Het totaal van de mutaties (€ 2,7 miljoen) wordt volledig verwerkt in de algemene reserve.
9
In onderstaand overzicht zijn de gevraagde wijzigingen in de begroting op programmaniveau samengevat. Programma (bedragen € 1.000)
Begroting inclusief Voorjaarsnota 2024
Mutaties Najaarsnota 2024
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2024
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1 Ruimte en wonen
-26.064
25.101
-963
-681
-344
-1.025
-26.745
24.757
-1.988
2 Economie en glastuinbouw
-2.033
1.374
-659
789
-894
-105
-1.244
480
-764
3 Mobiliteit
-7.692
217
-7.475
-286
60
-226
-7.978
277
-7.701
4 Groen en recreatie
-7.292
738
-6.554
-49
0
-49
-7.341
738
-6.603
5 Onderwijs
-6.259
1.296
-4.963
-595
593
-2
-6.854
1.889
-4.965
6 Collectieve voorzieningen
-20.956
6.335
-14.621
-5.816
6.091
275
-26.772
12.426
-14.346
7 Individuele voorzieningen
-44.931
9.047
-35.884
-3.346
985
-2.361
-48.277
10.032
-38.245
8 Veiligheid en duurzaamheid
-24.534
16.272
-8.262
-2.424
2.011
-413
-26.958
18.283
-8.675
9 Bestuur en dienstverlening
-6.309
790
-5.519
-271
170
-101
-6.580
960
-5.620
-146.070
61.170
-84.900
-12.679
8.672
-4.007 -158.749
69.842
-88.907
Resultaat voor bestemming
Subtotaal programma's 10 Algemene dekkingsmiddelen
-28.671
104.331
75.660
2.788
2.533
5.321
-25.883
106.864
80.981
Totaal saldo van baten en lasten
-174.741
165.501
-9.240
-9.891
11.205
1.314 -184.632
176.706
-7.926
Programma (bedragen € 1.000)
Begroting inclusief Voorjaarsnota 2024 Lasten
Baten
Saldo
Mutaties Najaarsnota 2024
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2024
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Mutaties reserves 1 Ruimte en wonen
-1.778
455
-1.323
-66
523
457
-1.844
978
-866
-424
0
-424
205
0
205
-219
0
-219
0
612
612
0
-180
-180
0
432
432
-185
125
-60
0
0
0
-185
125
-60
0
1.300
1.300
0
0
0
0
1.300
1.300
6 Collectieve voorzieningen
-2.235
4.024
1.789
0
170
170
-2.235
4.194
1.959
7 Individuele voorzieningen
-375
1.618
1.243
-526
1.280
754
-901
2.898
1.997
8 Veiligheid en duurzaamheid
217
1.554
1.771
0
0
0
217
1.554
1.771
9 Bestuur en dienstverlening
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-4.780
9.688
4.908
-387
1.793
1.406
-5.167
11.481
6.314
2 Economie en glastuinbouw 3 Mobiliteit 4 Groen en recreatie 5 Onderwijs
Subtotaal programma's 10 Algemene dekkingsmiddelen
-21.506
27.662
6.156
-3.794
857
-2.937
-25.300
28.519
3.219
Totaal mutaties reserves
-26.286
37.350
11.064
-4.181
2.650
-1.531
-30.467
40.000
9.533
Programma (bedragen € 1.000)
Begroting inclusief Voorjaarsnota 2024
Mutaties Najaarsnota 2024
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2024
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1 Ruimte en wonen
-27.842
25.556
-2.286
2 Economie en glastuinbouw
-2.457
1.374
-1.083
-747
179
-568
-28.589
25.735
-2.854
994
-894
100
-1.463
480
3 Mobiliteit
-7.692
829
-6.863
-983
-286
-120
-406
-7.978
709
-7.269
4 Groen en recreatie
-7.477
863
-6.614
5 Onderwijs
-6.259
2.596
-3.663
-49
0
-49
-7.526
863
-6.663
-595
593
-2
-6.854
3.189
6 Collectieve voorzieningen
-23.191
10.359
-12.832
-3.665
-5.816
6.261
445
-29.007
16.620
-12.387
7 Individuele voorzieningen
-45.306
10.665
8 Veiligheid en duurzaamheid
-24.317
17.826
-34.641
-3.872
2.265
-1.607
-49.178
12.930
-36.248
-6.491
-2.424
2.011
-413
-26.741
19.837
9 Bestuur en dienstverlening
-6.309
-6.904
790
-5.519
-271
170
-101
-6.580
960
-150.850
-5.620
70.858
-79.992
-13.066
10.465
-2.601 -163.916
81.323
-82.593
Resultaat na bestemming
Subtotaal programma's 10 Algemene dekkingsmiddelen
-50.177
131.993
81.816
-1.006
3.390
2.384
-51.183
135.383
84.199
Totaal saldo van baten en lasten
-201.027
202.851
1.824
-14.072
13.855
-217 -215.099
216.706
1.606
10
3. Verloop van de reserves en voorzieningen Reserves en voorzieningen
Jaarstukken 2023
(bedragen x € 1.000)
Voorjaarsnota 2024
Najaarsnota 2024
Algemene reserve (exclusief begrotingssaldo)
70.300
60.006
62.685
Bestemmingsreserves
137.957
140.284
139.133
Totaal eigen vermogen
208.257
200.290
201.819
Voorzieningen
22.757
16.411
17.297
Totaal reserves en voorzieningen
231.014
216.701
219.116
4. Investeringsbudgetten Financiele stand van zaken investeringsbudgetten 2024 Om te voorkomen dat onrechtmatige bestedingen worden gedaan, wordt de investeringsplanning 2024 aangepast aan de huidige inzichten. Door de raad zijn investeringsbudgetten (inclusief restanten uit 2023) geautoriseerd voor een bedrag van € 39,7 miljoen. Bij de Najaarsnota 2024 is de voortgang geïnventariseerd. Omschrijving
Begroot 2024
mutatie 2024
Verwachte uitgaven 2024
Investeringsplanning 2024
39.782.521
-10.775.351
29.007.170
Subtotaal
39.782.521
-10.775.351
29.007.170
GRP22-25 Verbetermaatr.Ackershof/Raadhuispl.
0
200.000
200.000
GRP 22-25 Gemalen Elec.mechanisch Koningshof
0
55.000
55.000
Strategische grondvoorraad en af te stoten gronden
0
17.081.200
17.081.200
0
17.336.200
17.336.200
39.782.521
6.560.849
46.343.370
Nieuw te openen investeringsbudgetten 2024
Subtotaal Totaal
Bovenstaand overzicht geeft aan dat de uiteindelijke besteding van de investeringsbudgetten in 2024 € 46,3 miljoen bedraagt. Er wordt voor € 10,7 miljoen aan investeringsbudgetten doorgeschoven naar 2025 of verder. Voor het grootste deel is dit de uitwerking van de actualisaties die zijn gedaan bij de Begroting 2025. Andere redenen voor de mutaties zijn bijvoorbeeld dat de uitgaven over meerdere jaren lopen of dat de werken zich nog in de voorbereidingsfase bevinden.
Toevoegingen, omzettingen bestaande investeringsbudgetten en nieuw te openen investeringsbudgetten 2024 GRP 22-25 Verbetermaatregel Ackershof/Raadhuisplein Binnen het GRP22-25 is jaarlijks investeringsbudget opgenomen voor vervanging van vrijvervalriolering. Een deel hiervan wordt ingezet voor verbetermaatregelen in Ackershof en het Raadhuisplein.
GRP 22-25 Gemalen Electrisch mechanisch Koningshof Binnen het GRP22-25 is jaarlijks investeringsbudget opgenomen voor vervanging van gemalen. Een deel hiervan wordt ingezet voor de vervanging van het gemaal in Koningshof.
Strategische grondvoorraad Investeringsbudget voor de verwerving van strategische gronden in de transformatiegebieden en Oranjepark, waarvoor reeds (juridisch) mandaat is afgegeven door de gemeenteraad.
Fietspaden/wegen op kades De investering “fietspaden/wegen op kades” komt uit het beheerplan 2018-2021 en is toegekend aan Delftsestraatweg. In het huidige beheerplan 2022-2025 is echter nogmaals €300.000 opgenomen als
11
investering voor het fietspad Delftsestraatweg. Deze investering is dus dubbel opgenomen. Voorgesteld wordt dit investeringsbudget eenmaal te herbestemmen voor het renovatieproject Koningshof fase 7/8 waar een tekort is ontstaan.
12
5. Gevraagd besluit 1.
De Najaarsnota 2024 vast te stellen, bestaande uit a. de mutaties per programma; b. de mutaties in de reserves en voorzieningen; en c. de mutaties in de investeringsbudgetten;
2.
De volgende nieuwe investeringsbudgetten beschikbaar te stellen: a. GRP 22-25 Verbetermaatregel Ackershof/Raadhuisplein (€ 200.000); b. GRP 22-25 Gemalen Electrisch mechanisch Koningshof (€ 55.000); c. Strategische grondvoorraad, waarvoor reeds (juridisch) mandaat is afgegeven (€ 17.081.200);
3.
Het investeringsbudget 'Fietpaden/wegen op kades' te herbestemmen voor renovatie van wegen in Koningshof 7/8;
4.
De financiële gevolgen met betrekking tot de organisatieontwikkeling, herstelplan cruciale functies (zie toelichting paragraaf 5 Bedrijfsvoering, als onderdeel van hoofdstuk 2), als volgt te verwerken in de P&C-cyclus, ter besluitvorming raad: a. De kosten voor een viertal functies te dekken vanuit de stelpost Enecogelden, voor resp. € 265.000 in 2025, € 375.000 in 2026 en € 305.000 in 2027 en bij de Najaarsnota 2024 (meerjarig incidenteel) te verwerken. b. Ter dekking van de inzet van enkele structurele functies, € 445.000 ten laste van het begrotingssaldo 2025 éénmalig beschikbaar te stellen aan de stelpost Areaal 2025, en bij de Najaarsnota 2024 (meerjarig incidenteel) te verwerken. c. Bij de Najaarsnota 2024 als uitgangspunt te nemen dat het overschot op de P-begroting 2024 bij de Jaarrekening 2024 volledig wordt gedoteerd aan de reserve Bedrijfsvoering.
13
14
Hoofdstuk 2. Rapportage over het voorgenomen beleid, de actualisatie van de budgetten 2024 en de paragrafen
15
Programma's 1. Ruimte en wonen Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Programma: 01 Ruimte en wonen Hoofdactiviteit (rol): 1. Behouden en ontwikkelen van een herkenbare en passende woon en leefomgeving Bestemmingsplannen afronden
Bestemmingsplannen die voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet als ontwerp ter inzage hebben gelegen worden overeenkomstig de Wet ruimtelijke ordening afgerond
Veruit de meeste bestemmingsplannen die voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet als ontwerp ter inzage zijn gelegd, zijn inmiddels overeenkomstig de Wet ruimtelijke ordening afgerond. Een aantal van deze ontwerpbestemmingsplannen is nog niet vastgesteld. Deze zullen de komende tijd nog overeenkomstig de Wet ruimtelijke ordening worden vastgesteld.
Inrichten groengebied Oude Polder
Een ingericht groengebied Oude Polder met eventuele verkeersmaatregelen waarbij de samenleving op het niveau van meebeslissen heeft geparticipeerd.
Het voornemen was om het participatiekader in september aan de raad aan te bieden. In de afgelopen periode is gebleken dat een aantal zaken uit de intentieovereenkomst nadere uitwerking behoeft, waardoor behandeling van het participatiekader in de raad van september te vroeg komt. De komende tijd werkt de initiatiefnemer aan de nadere uitwerking van de intentieovereenkomst. Het is nog onduidelijk wanneer het participatiekader wel in de raad behandeld kan worden, maar de verwachting is dat dit begin 2025 zal zijn.
Omgevingsplan actualiseren
Het van rechtswege ontstane tijdelijke omgevingsplan wordt stap voor stap geactualiseerd waarbij gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die de Omgevingswet biedt
Het van rechtswege ontstane tijdelijke omgevingsplan wordt stap voor stap omgezet naar het permanente deel van het omgevingsplan. Zo is de bruidsschat (onderdeel van het tijdelijk deel) technisch in beheer genomen (januari 2024) en is een herziening op de bruidsschat doorgevoerd (april 2024). Daarin zijn alle artikelen die niet van toepassing zijn op onze gemeente geschrapt en is een goede basis gecreëerd waarop verdere wijzigingen van het (permanente) omgevingsplan kunnen worden gebaseerd. De eerste stap in het opbouwen van het permanente deel van het omgevingsplan, is het ontwerpomgevingsplan voor de woonwijk Tolhek (besluitvorming in september 2024).
Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit
Opstellen omgevingsprogramma Ruimtelijke Op 28 maart 2024 is de kaderstellende Kwaliteit volgens kaderstellende notitie notitie voor het omgevingsprogramma ruimtelijke kwaliteit vastgesteld door de gemeenteraad. Daarna is gestart met een analyse van het huidige beleid, het vormgeven van het participatieproces en de selectie van een adviesbureau dat gaat ondersteunen bij het schrijven van het omgevingsprogramma. De verwachting is dat het ontwerp-omgevingsprogramma medio 2025 gereed is.
Omgevingsvisie monitoren en evalueren
Tweejaarlijkse monitor en evaluatie van de omgevingsvisie
In 2024 stond de eerste monitor van de omgevingsvisie gepland. Door de beperkte personele capaciteit, zal deze volgend jaar worden opgeleverd.
Opstellen gebiedsvisie Vrijenban
Gebiedsvisie voor Vrijenban in Delfgauw inclusief de S-bocht in de Delftsestraatweg
In juni 2024 is de bestuursopdracht voor de gebiedsvisie Vrijenban vastgesteld door het college. De raad is hierover via de actieve informatieplicht geïnformeerd. Als
16
Activiteit
Resultaat
Toelichting status eerste stap worden de ambities voor het gebied in beeld gebracht door onder andere een ruimtelijke analyse, inventarisatie van het beleidskader en gesprekken met belanghebbenden. Medio 2025 wordt de gebiedsvisie ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad.
Programmaplan invoering Omgevingswet uitvoeren
Halfjaarlijkse monitor programmaplan Omgevingswet
Conform de afspraken uit de begroting heeft de raad twee maal per jaar een raadsmonitor ontvangen die inzicht geeft in de voortgang van de acties uit het Programmaplan. De tweede monitor van dit jaar en de zesde sinds 2019 was tevens de laatste. Nu de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking is getreden en het Omgevingsloket en de vergunningverlening het afgelopen halfjaar goed hebben gefunctioneerd zal het Programmaplan in de loop van 2024 langzaam worden afgebouwd. Conform de aanbevelingen van de rekenkamercommissie, zal het college één jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet nog een vervolgmeting uit (laten) voeren over de Omgevingswet op de aspecten organisatie, instrumenten, omgeving, financiën en de rol van de raad en daarover rapporteren in het jaarverslag bij de jaarstukken 2024.
Hoofdactiviteit (rol): 2. Uitbreiden van de woningvoorraad Grondexploitaties actualiseren
Halfjaarlijkse actualisatie van de projecten en grondexploitaties
De tweede halfjaarlijkse rapportage over de voortgang van de grondexploitaties en andere projecten is in oktober aan de raad aangeboden.
Kansenkaart (inbreidings-) locaties en leegstaande gebouwen opstellen
Regelmatig actualiseren van kaart die inzicht biedt in kansen voor het (tijdelijk, flexibel of permanent) uitbreiden van de woningvoorraad of het aanbod voorzieningen dan wel de gebruiksmogelijkheden van leegstaande panden.
De kansenkaart is continue in ontwikkeling en wordt intern gebruikt bij de beantwoording van ruimtelijke vragen voor (tijdelijke) functies. Aangezien de vraag naar ruimte groter is dan het aanbod is de kaart een instrument bij het maken van afwegingen.
Ontwikkelingsstrategie transformatiegebieden uitvoeren
Opstellen ambitienotities voor één of meerdere van de mogelijke ontwikkellocaties Dwarskade, Rijskade, Overgauw en Balijade gevolgd door een omgevingsprogramma en omgevingsplan.
Overeenkomstig de ontwikkelstrategie transformatiegebieden die in 2023 door de raad is vastgesteld wordt gewerkt aan de deelgebieden Dwarskade en Overgauw. In februari 2024 heeft de raad de ambitienotitie Dwarskade vastgesteld. In het eerste kwartaal verwachten we de gebiedsvisie Dwarskade aan de raad te kunnen voorleggen. Eind 2024 ontvangt de gemeenteraad de ambitienotitie Overgauw. Nadat de raad deze heeft vastgesteld, start het opstellen van een gebiedsvisie. Deze staat gepland voor het derde kwartaal van 2025.
Startnotitie Oranjepark uitvoeren
Uitgevoerde startnotitie voor de ontwikkeling van Oranjepark
De start- en kaderstellende notitie zijn door de raad vastgesteld. Vervolgens is gestart met het opstellen van een ruimtelijke visie. Inmiddels is een subsidie aangevraagd bij de provincie en een stedenbouwkundig bureau geselecteerd.In het tweede kwartaal van 2025 wordt de ruimtelijke visie voorgelegd aan de raad. Dan zal de raad eveneens gevraagd worden de grondexploitatie te openen.
Uitvoeren startnotitie asielopvang
Opstellen Uitvoeringsplan Opvang Asielzoekers en locatieonderzoek asielopvang overeenkomstig de startnotitie asielopvang.
De raad is begin oktober geïnformeerd over de locatiekeuze van het college voor de realisatie van opvang van asielzoekers én flexwoningen voor bijzondere doelgroepen en starters. Direct aansluitend is fase 2 van het participatieproces gestart. Begin december wordt een uitvoeringsplan, waarin de opbrengsten van het participatieproces
17
Activiteit
Resultaat
Toelichting status worden opgenomen, ter besluitvorming aan de raad voorgelegd.
Woningvoorraad uitbreiden door afronden bestaande ontwikkellocaties
Overzicht van de start van de bouw van woningen op de bestaande ontwikkellocaties Keijzershof, Centrumlijn, Tuindershof, de Scheg en Hart van Nootdorp
In Keijzershof is het laatste appartementengebouw in aanbouw. Dit wordt naar verwachting eind 2025 opgeleverd. In Centrumlijn Noord is eind 2023 volgens planning gestart met de eerste bouwfase (sociale huur, middenhuur en koop),. Eind 2024 wordt gestart met fase 2 (sociale huur en koop). De start van de eerste bouwfase (sociale huur) in Centrumlijn Zuid is voorzien in de zomer van 2025, een half jaar later dan voorzien. Tuindershof heeft in 2022 een dip gekend in de verkoop van woningen, waarna gekozen is voor gedeeltelijke herontwikkeling. Inmiddels zijn alle woningen tussen Tuindersweg en Europalaan verkocht en verhuurd. Aan de oostzijde van de Tuindersweg zijn in 2024 64 sociale huurwoningen opgeleverd en wordt in oktober gestart met de bouw van volgende fase met vrije sectorwoningen. In Hart van Nootdorp start in november 2024 de bouw van het combinatiegebouw (kindcentrum + huurappartementen). Verder is de selectie van een ontwikkelaar voor de koopappartementen aan de Hagelaan begonnen. De start bouw staat gepland voor 2026.
Hoofdactiviteit (rol): 3. Benutten van de woningvoorraad voor (lokale) doelgroepen en inwoners Gereedschapskist maatregelen lokale wooncarrière
Overzicht van maatregelen die worden ingezet om een lokale wooncarrière te faciliteren (doorstroming, opkoopbescherming, doelgroepenverordening, antispeculatiebeding etc)
De gereedschapskist met maatregelen om een lokale wooncarriere mogelijk te maken, wordt ieder jaar verder aangevuld. In december 2023 is versie 1.0 ter informatie aangeboden aan de raad. In december 2024 wordt versie 2.0 op dezelfde manier aan de raad aangeboden.
Nieuwe regionale woningmarkafspraken sluiten
Definitief akkoord over het aantal en de spreiding van sociale huurwoningen in de regio Haaglanden
De Regionale Realisatieagenda Haaglanden is in 2023 ondertekend door de woningcorporaties, de negen Haaglandengemeenten, de provincie ZuidHolland en het Rijk. Daarin staan afspraken over de te realiseren woningen inclusief sociale huurwoningen. Deze agenda wordt uitgevoerd en gemonitord via bijvoorbeeld de lokale bouwtafel, de regionale versnellingstafel en de bestuurlijke tafel wonen.
Prestatieafspraken met lokale woningbouwcorporaties sluiten
Ondertekende (meerjarige) Dit jaar maken we nieuwe meerjarige prestatieafspraken met de in onze gemeente prestatieafspraken met de in onze gemeente actieve woningbouwcorporaties actieve woningcorporaties. Door middel van werksessies worden thema's gezamenlijk uitgewerkt. Dat moet in december 2023 leiden tot ondertekening van de nieuwe meerjarige prestatieafspraken.
Regionale woonvisie vaststellen
In overleg met de regio bepalen of en op welke manier een nieuwe regionale woonvisie voor de regio Haaglanden moet worden opgesteld en vastgesteld.
In de regio Haaglanden wordt vooral gewerkt aan de uitvoering van de regionale realisatieagenda. Het opstellen van een nieuwe regionale woonvisie is naar achteren geschoven. Een nieuwe planning is nog niet opgesteld en wordt ook niet binnenkort verwacht.
Uitvoeren Woonzorgvisie
Uitgevoerde Woonzorgvisie
De woonzorgvisie Pijnacker-Nootdorp is vorig jaar vastgesteld. Op dit moment wordt gewerkt aan de uitvoering van deze visie. Voorbeelden van projecten waar aan wordt gewerkt zijn: het opstellen van woonwagenbeleid, het opstellen van beleid voor premantelzorgwoningen, het opstellen van een leidraad voor levensloopbestendig bouwen en het aanstellen van een doorstroommakelaar.
18
Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Woonmonitor opstellen
Jaarlijkse monitor met een overzicht van de ontwikkelingen in de woningvoorraad
De woningbouwmonitor wordt altijd in het laatste kwartaal van het jaar ter informatie aan de raad aangeboden. In het vierde kwartaal van 2024 ontvangt de gemeenteraad de woningbouwmonitor.
Wat gaat het kosten De actualisatie van de begroting geeft het volgende beeld: Taakvelden per programma
Begroting inclusief mutaties Voorjaarsnota 2024
(bedragen € 1.000)
Lasten
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2024
Mutaties Najaarsnota 2024
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1 Ruimte en wonen 810 Ruimtelijke Ordening
-2.624
172
-2.452
-740
0
-740
-3.364
172
-3.192
820 Grondexploitatie
-22.226
22.579
353
24
156
180
-22.202
22.735
533
830 Wonen en Bouwen
-1.214
2.350
1.136
35
-500
-465
-1.179
1.850
671
Subtotaal
-26.064
25.101
-963
-681
-344
-1.025
-26.745
24.757
-1.988
Mutaties reserves 810 Ruimtelijke Ordening 820 Grondexploitatie 830 Wonen en Bouwen
0
0
0
0
700
700
0
700
700
-1.645
443
-1.202
-66
-177
-243
-1.711
266
-1.445 -121
-133
12
-121
0
0
0
-133
12
Subtotaal
-1.778
455
-1.323
-66
523
457
-1.844
978
-866
Totaal
-27.842
25.556
-2.286
-747
179
-568
-28.589
25.735
-2.854
De belangrijkste afwijkingen van de mutaties Najaarsnota 2024 worden toegelicht:
810 Ruimtelijke Ordening Voor het programma implementatie Omgevingswet is geld beschikbaar gesteld en waarvoor destijds een reserve gecreeerd is. Voor 2024 worden conform het opgestelde plan de kosten (ad. € 700.000) opgenomen in de begroting met tegelijkertijd een onttrekking vanuit de reserve voor hetzelfde bedrag. Per saldo is dit een budgetneutrale wijziging. Bij de behandeling van het ontwerpbestemmingsplan Vrijenban II (raadsvergadering 24 november 2022) is door de raad een motie aangenomen die het college verzoekt om tot een concept gebiedsvisie te komen voor het gebied tussen de Kooltuin, Noordeindseweg en Delftsestraatweg, tot aan de glastuinbouw, op basis waarvan toekomstige ontwikkelingen gepland kunnen worden. Om deze gebiedsvisie te bekostigen wordt voorgesteld € 40.000 toe te voegen aan de begroting. De totale mutatie op dit taakveld kom hiermee uit op € 740.000.
820 Grondexploitatie De lasten, baten en mutaties van de reserves en voorzieningen zijn bijgesteld op basis van de actualisatie van de grondexploitaties per 1 juli 2024. Op basis van de percentage of completion methode is de winstverwachting in 2024 naar boven bijgesteld met € 66.000 (voordeel) tot een bedrag van € 1,7 miljoen. Zowel de winst als de mutatie op de voorziening nadelige grondexploitatie worden verrekend met de algemene reserve waardoor de totale mutatie voor de grondexploitatie budgetneutraal verloopt in de begroting. In verband met de sloop van de opstal op de Oudeweg 18 wordt er een extra opbrengst verwacht van € 99.000.
830 Wonen en bouwen Er vindt in 2024 een bijstelling plaats op de raming van de bouwlegesopbrengsten nieuwbouw van afgerond € 0,5 miljoen (nadeel). De gemeente prognosticeert de vergunningaanvragen op basis van gemiddelden, maar de gemeente heeft geen invloed op welk moment een ontwikkelaar een aanvraag gaat indienen. Voor 2024 blijven de werkelijke legesopbrengsten achter bij de begrote legesopbrengsten. De reden hiervoor kan worden gezocht in het feit dat er vorig jaar onder het oude regime – de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht – nog veel aanvragen om een omgevingsvergunning zijn ontvangen. De legesopbrengsten van vorig jaar (€ 4,3M) waren dan ook hoger dan begroot (primitief € 2,4M).
19
20
2. Economie en glastuinbouw Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Programma: 02 Economie en glastuinbouw Hoofdactiviteit (rol): 1. Kwaliteit verbeteren bestaande economische gebieden Uitvoering geven aan het uitvoeringsplan gebiedsgericht omgevingsprogramma Bedrijventerrein de Boezem
Overzicht van inspanningen en resultaten via In januari 2024 is het Gebiedsgericht het jaarverslag Economie Omgevingsprogramma de Boezem vastgesteld door het college. Daarna is de uitvoering van verschillende maatregelen uit het programma gestart. Voorbeelden zijn een Plan van aanpak voor het omgevingsplan, het plan van aanpak handhaving en een vervolgonderzoek naar de kansen om de Boezem een kwaliteitsimpuls te geven door de Boezemvaart te ontwikkelen. Medio 2026 evalueren we de voortgang van maatregelen uit het omgevingsprogramma.
Via Businesspark Haaglanden de juiste bedrijven, kennis en expertise naar onze bedrijventerreinen halen
Jaarplan 2024 en jaarverslag 2023 Businesspark Haaglanden
Het jaarplan 2024 is inmiddels door de directieraad geaccordeerd en bestuurlijk vastgesteld..De jaarrekening is nog niet vastgesteld. Na vaststelling van de jaarrekening zullen beide stukken ter informatie naar de raad worden toegezonden.
Hoofdactiviteit (rol): 2. Verduurzamen en vergroenen bedrijventerreinen Aanjagen, stimuleren en faciliteren van groene bedrijfskavels en gevels
Overzicht van inspanningen en resultaten via Het stimuleren van groene en duurzame het jaarverslag Economie bedrijfskavels is als criterium opgenomen in de selectieprocedure voor het uitgeven van nieuwe bedrijfskavels. Inschrijvingen scoren op dit onderdeel op het type en aantal bomen dat op de bedrijfskavel wordt gerealiseerd als ook het verwerken van water op de bedrijfskavel. Voor de bedrijfskavel 26 te Heron is dit criterium inmiddels succesvol toegepast.
Faciliteren en participeren in (gezamenlijke) verduurzamingsprojecten. Waaronder het project 'Smart Grid' Boezem en de 'Energie Dashboards'
Overzicht van inspanningen en resultaten via Het onderzoek aangaande het het jaarverslag Economie verduurzamingsproject Batterij en Smart Grid De Boezem is in de eerste helft van dit jaar afgerond. De businesscase van een collectieve batterij op bedrijvenpark De Boezem is inzichtelijk gemaakt. Hoewel de businesscase financieel gezond is, is het te risicovol voor het collectief aan bedrijven. Dat komt met name door de door Stedin afgeroepen congestie op het terugleveren van stroom. Op bedrijvenpark Heron is eveneens een Energie dashboard opgesteld. In vervolg daarop heeft het bestuur een studie gestart naar de verdere (collectieve) verduurzaming van het terrein. Naar verwachting is dat eind 2024 afgerond.
Hoofdactiviteit (rol): 3.Herstructurering en innovatie glastuinbouw Het ontwikkelen van gebiedsgerichte (Kaderstellende notitie) Gebiedsgericht omgevingsprogramma voor de glastuinbouw omgevingsprogramma vitale glastuinbouw in Pijnacker-Nootdorp
De kaderstellende notitie voor het omgevingsprogramma vitale glastuinbouwgebieden is in juni door de gemeenteraad vastgesteld. Inmiddels is opdracht gegeven aan een bureau voor het ontwerpend onderzoek. Overeenkomstig de kaderstellende notitie wordt het ontwerp van het omgevingsprogramma in 2025 aan de raad aangeboden.
Hoofdactiviteit (rol): 4. Meer menging van functies in de centra Samen met vastgoedeigenaren, ondernemers en stakeholders werken aan
21
Overzicht van inspanningen en resultaten via In 2024 hebben de ondernemers, het jaarverslag Economie vastgoedeigenaren en gemeente zich gezamenlijk ingezet voor de bruisende
Activiteit bruisende vitale centra, met meer ruimte voor menging van functies
Resultaat
Toelichting status centra. In Pijnacker-Centrum is uitvoering gegeven aan de vorig jaar verlengde samenwerkingsovereenkomst. In de Parade hebben de gesprekken over samenwerking verder vorm gekregen. Doel is om ook daar op afzienbare termijn nieuwe samenwerkingsafspraken te kunnen vastleggen.
Hoofdactiviteit (rol): 5. Versterken economische vernieuwing Citymarketing blijven inzetten om de positie van Pijnacker-Nootdorp in de regio te versterken
Overzicht van inspanningen en resultaten via Citymarketing loopt op schema. Zo gebruiken het jaarverslag Economie we promotieborden om aandacht te vestigen op lokale initiatieven als de Verbeelding. Er is een belangrijke stap gezet in het versterken van onze community en het ondersteunen van lokale ondernemers. Per 1 oktober verschijnt het nieuwe voordeelmagazine Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp voor nieuwe inwoners. Dit magazine, met meer dan 60 lokale deelnemers, biedt een overzicht van waardevolle diensten en producten in onze gemeenschap. Daarnaast krijgen nieuwe inwoners ook een tas met onze gemeentelijke hotspots.
Faciliteren en stimuleren initiatieven op het gebied van digitalisering en circulaire economie
Overzicht van inspanningen en resultaten via We zetten in op het faciliteren en het jaarverslag Economie stimuleren van ondernemersinitiatieven voor digitalisering en circulariteit. Ook leggen we verbinding met het regionale aanbod. Er zijn tot nu toe nog geen specifieke verzoeken voor ondersteuning ontvangen.
Participeren in de regionale projecten van de MRDH op het gebied van economische vernieuwing
Overzicht van inspanningen en resultaten via We zijn actief in de MRDH. Relevante het jaarverslag Economie thema's in dit verband zijn de strategische agenda, werklocaties, MKB-innovatie en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. We zijn alert op mogelijke financiering van werkzaamheden door de MRDH.
Pijnacker-Nootdorp profileren als aantrekkelijke duurzame en innovatieve vestigingsplaats voor ondernemers via citymarketing
Overzicht van inspanningen en resultaten via Via de website Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp het jaarverslag Economie laten we zien hoe aantrekkelijk, duurzaam en innovatief onze ondernemers zijn. Met citymarketing sluiten we daarnaast aan bij lopende processen en projecten. Dit gaat volgens planning.
Samen met ondernemers en stakholders onze economische visie actualiseren
Startnotitie met inhoudelijke, financiele en procesuitgangspunten.
De economische visie wordt onderdeel van het omgevingsprogramma Economisch Vestigingsklimaat. De kaderstellende notitie voor dit omgevingsprogramma is in oktober 2024 ter vaststelling aan de raad aangeboden.
Samen met stakeholders en bedrijfsleven Overzicht van inspanningen en resultaten via Periodiek vindt overleg plaats tussen de uitvoering geven aan het werkboek Oostland het jaarverslag Economie gemeenten Lansingerland, Waddinxveen, Zuidplas, de provincie Zuid-Holland en Glastuinbouw Nederland. Tijdens deze overleggen wordt informatie gedeeld, de actualiteit besproken en stilgestaan bij de ontwikkelingen die voor de glastuinbouw in het Oostland van belang zijn. Zo heeft de gemeente Lansingerland het projectplan thema innovatieve tuinbouwruimte opnieuw opgepakt. Het doel is om tot een breder omvattende en toekomstbestendigere omschrijving van het begrip glastuinbouw te komen. Ondernemers zijn en worden hierin nog verder betrokken. De samenwerkingspartners in het Oostland ervaren de nieuwe werkwijze als positief en nuttig en willen voor de toekomst hier graag hun inzet voor leveren.
22
Wat gaat het kosten? De actualisatie van de begroting geeft het volgende beeld: Taakvelden per programma
Begroting inclusief mutaties Voorjaarsnota 2024
(bedragen € 1.000)
Lasten
Baten
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2024
Mutaties Najaarsnota 2024
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2 Economie en glastuinbouw 310 Economische ontwikkeling
-829
0
-829
0
0
0
-829
0
-829
320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-689
1.113
424
689
-894
-205
0
219
219
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-447
47
-400
100
0
100
-347
47
-300
340 Economische promotie
-68
214
146
0
0
0
-68
214
146
-2.033
1.374
-659
789
-894
-105
-1.244
480
-764
0
0
0
0
0
0
0
0
0
320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-424
0
-424
205
0
205
-219
0
-219
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Subtotaal Mutaties reserves 310 Economische ontwikkeling
340 Economische promotie Subtotaal Totaal
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-424
0
-424
205
0
205
-219
0
-219
-2.457
1.374
-1.083
994
-894
100
-1.463
480
-983
De belangrijkste afwijkingen van de mutaties Najaarsnota 2024 worden toegelicht:
320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur De lasten, baten en mutaties van de reserves en voorzieningen zijn bijgesteld op basis van de actualisatie van de grondexploitaties per 1 juli 2024. Op basis van de percentage of completion methode is de winstverwachting in 2024 naar beneden bijgesteld met € 205.000 tot een bedrag van € 219.000. Zowel de winst als de mutatie aan de voorziening nadelige grondexploitatie worden verrekend met de algemene reserve waardoor de totale mutatie voor de grondexploitatie budgetneutraal verloopt in de begroting.
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen De Tour de Femmes etappe ging niet door Pijnacker-Nootdorp, € 110.000 valt vrij. Op basis van de gerealiseerde urenverantwoording heeft binnen de begroting een herverdeling van de uren plaatsgevonden. Dit heeft voor taakveld Bedrijfsloketten € 10.000 aan hogere lasten tot gevolg. De herverdeling van de toegerekende interne uren heeft per saldo geen financieel effect op het begrotingssaldo.
23
24
3. Mobiliteit Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Programma: 03 Mobiliteit Hoofdactiviteit (rol): 1. Infrastructuur duurzaam veilig (her)-inrichten en stimuleren verkeersveilig gedrag Uitvoeren projectenagenda verkeersveiligheid. Uitvoeren verkeersveiligheidsacties Fietsplan 'Gelukkig op de Fiets'
Onder meer: • Uitvoering verkeersveiligheidsplan voor de Kerkweg en Veenweg in Nootdorp. • Verbetering verkeersveiligheid kruispunten Katwijkerlaan/Nieuwkoopseweg en Katwijkerlaan/ Reesloot • Planologische procedure Verlengde Komkommerweg, Emmastraat ((tussen de Van Brachtstraat • Start planvorming voor herinrichting en het Oranjeplein) • Gemeentebreed verkeerscirculatieplan
Verkeersveiligheidsplan Kerkweg/Veenweg: Bij de programmabegroting 2025 wordt aan de raad voorgesteld om het benodigde budget ter beschikking te stellen. Bij een positief besluit is de uitvoering naar verwachting in 2025/2026 gereed. Kruispunt Katwijkerlaan/Nieuwkoopseweg De aanpak van dit kruispunt start in het tweede kwartaal van 2025. Kruispunt Katwijkerlaan/Reesloot Eind 2024/begin 2025 is fase 1 gereed. Fase 2 is gekoppeld aan de totale herinrichting van de Katwijkerlaan. De huidige planning is dat daarmee in 2026 kan worden gestart. Verlengde Komkommerweg De realisatie van deze weg is in voorbereiding. Zo worden gesprekken gevoerd over de verwerving van percelen en wordt een Omgevingsplan gemaakt dat naar verwachting eind 2025 kan worden vastgesteld. Start planvorming Emmastraat (tussen de Van Brachtstraat en het Oranjeplein). Na vertraging door gebrek aan capaciteit, wordt in 2025 gestart met de planvorming. Gemeentebreed verkeerscirculatieplan Hoewel het soms druk is, zijn er geen structurele knelpunten op het wegennet. De verwachting is dat de capaciteit van de wegen voorlopig nog voldoende is om de verkeerstoename op te vangen. We willen echter een scherper beeld hebben van verkeersstromen na 2030 op basis van de toekomstige (woningbouw)ontwikkelingen in de vier voorziene woningbouwlocaties Dwarskade, Overgauw, Rijskade en Balijade en regionale ontwikkelingen.
In de Omgevingsvisie is hier al verkennend onderzoek naar gedaan. In de tweede helft van 2024 zijn we gestart met de actualisatie van dit onderzoek. De analyse, knelpunten en mogelijke oplossingen zijn onderdeel van het Omgevingsprogramma Duurzame Mobiliteit waar we in 2025 mee aan de slag gaan.
Hoofdactiviteit (rol): 2.Stimuleren van duurzamere vormen van mobiliteit Faciliteren deelmobiliteit
25
Uitgewerkt deelmobiliteitbeleid in regionaal verband
Inwoners gebruiken deelmobiliteit om naar de omliggende gemeenten te reizen. Gemeenten hebben soms verschillende aanbieders van deelvervoer. Hierdoor ondervinden gebruikers belemmeringen bij het gebruik van deelvervoer over gemeentegrenzen. Samen met de gemeenten Den Haag, Delft, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg en Zoetermeer onderzoeken we de mogelijkheden om deze belemmeringen op te heffen. Bij een positieve uitkomst, maken we in 2025 samenwerkingsafspraken.
Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Herijken parkeerbeleid
Parkeervisie
Het participatietraject is afgerond. Op 18 juni 2024 is de raad geïnformeerd over de uitkomsten van dit traject en zijn de contouren van de parkeervisie toegelicht. in december 2024 wordt de ontwerpvisie aan de raad ter vaststelling en tot vrijgave voor de inspraak aangeboden.
Uitvoeren Fietsplan 'Gelukkig op de Fiets'
Onder meer: • Uitwerking metropolitane fietsroutes
MFR Delft-Rotterdam Alexander In de raad van februari 2024 is besloten om 4 tracédelen in onze gemeente aan te leggen als onderdeel van de MFR route DelftRotterdam. We zijn bezig met de technische voorbereidingen voor de realisatie van deze tracédelen. Hierover gaan we in gesprek met de belanghebbenden. Er zit enige vertraging in MRDH-verband bij het plannen van het moment voor het nemen van een definitieve Go/No Go-besluit. Dit heeft de nodige aandacht van de MRDH en de betrokken gemeenten. MFR Den Haag-Pijnacker De bestaande Nieuwe Tolbrug is een onmisbare schakel in de route. Begin 2025 is duidelijk of er overeenstemming is tussen de gemeenten Den Haag, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg en de provincie over deze brug. Bij overeenstemming, worden de voorbereidingen voor deze route voortgezet. Het exacte tracé van de route binnen onze gemeente ligt nog niet vast. In 2025 wordt dit tracé nader bepaald en wordt aan de gemeenteraad een voorstel voorgelegd voor deze MFR.
Uitwerken MRDH-Handreiking 'Ketenmobiliteit op OV-knooppunten'
Inrichtingsplannen stattionsgebieden Nootdorp en Pijnacker-Zuid bij ontwikkeling bedrijvenpark Heron en woningbouw Centrumlijn
Inrichtingsplan stationsgebied Nootdorp De frequentieverhoging van de E-lijn is verschoven naar 2030. De RET en de MRDH geven er daarom de voorkeur aan om op een later moment te starten met de uitwerking van het inrichtingsplan. In 2025 vervolgen we het overleg met de RET en de MRDH over de gewenste kwaliteitsslag in dit gebied. Inrichtingsplan stationsgebied Pijnacker-Zuid We zijn met de MRDH in gesprek over de concretisering van bijdragen (subsidies) voor de inrichting van het stationsgebied. Een subsidieaanvraag is in juli 2024 ingediend.
Hoofdactiviteit (rol): 3. Duurzaam en doelmatig beheren van de Openbare Ruimte Uitvoeren van het beheer op basis van de Beheerplannen voor wegen, civiele kunstwerken en openbare verlichting en verkeersregelinstallaties.
Uitgevoerd Beheer conform de Beheerplannen
Zoals eerder gemeld verlopen de uitvoeringsactiviteiten binnen de huidige beheerplannen niet allemaal volgens planning. We zien de achterstand voorzichtig kleiner worden met de onderhoudswerkzaamheden aan onze wegen en de vervanging van de openbare verlichting naar LED. Deze lijn zetten we in 2024 en 2025 door. Het college heeft eerder aan de raad toegezegd naar een oplossing te zoeken voor dit knelpunt. Uitgangspunt wordt dat de geplande uitvoering leidend gaat worden voor de investeringsplanning. Het uiteindelijke doel is om bij de Kadernota 2026 deze verbeterde werkwijze te implementeren en jaarlijks te evalueren.
Hoofdactiviteit (rol): 4. Samen met de MRDH werken aan de instand-houding van een dekkend netwerk aan ov voorzieningen Deelnemen aan de gemeentschappelijke regeling MRDH
26
•
Bestuursovereenkomst metronet
De MRDH en de RET zijn gestart met de voorbereidingen voor de frequentieverhoging van de E-lijn in
Activiteit
Resultaat • Deelname aan MRDH-project voor uitbreiding van metro-capaciteit Elijn richting Den Haag • Voorstel voor weekendmetro
Toelichting status 2030. Zo wordt de aanbesteding voor nieuwe metrovoertuigen voorbereid en wordt onderzoek gedaan naar de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen. Zodra meer duidelijk is over inhoud en planning van de Bestuursovereenkomst wordt de raad geïnformeerd. Vanwege de verwachte langlopende tekorten op personeelsgebied vindt op voorstel van de MRDH in 2024 geen onderzoek plaats naar de uitbreiding van de weekendmetro voor 2025. Aan de MRDH wordt voorgesteld om dit onderzoek in 2025 uit te voeren.
Hoofdactiviteit (rol): 5. Faciliteren van de kezue voor schoon vervoer Uitvoeren Laadvisie 'Opgeladen naar 2030'
Faciliteren plaatsing van laadpalen
Volgens prognose van ElaaNL zijn er in 2030 1100 laadpalen nodig in de gemeente. Er staan nu 252 laadpalen en nog 40 in voorbereiding. We actualiseren nu onze laadpalenkaart met (voorlopig) 550 mogelijke nieuwe laadlocaties. In het 4e kwartaal 2024 kunnen bewoners reageren op de laadpalenkaart via digitale participatie. Daarna starten we de procedure om de mogelijke locaties vast te leggen in een verkeersbesluit.
Wat gaat het kosten ? De actualisatie van de begroting geeft het volgende beeld: Taakvelden per programma
Begroting inclusief mutaties Voorjaarsnota 2024
(bedragen € 1.000)
Lasten
Baten
-7.677 -15
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2024
Mutaties Najaarsnota 2024
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
217
-7.460
-286
60
0
-15
0
0
-7.692
217
-7.475
-286
210 - Verkeer en wegen
0
612
612
Subtotaal
0
612
612
-7.692
829
-6.863
Saldo
-226
-7.963
277
0
-15
0
-15
60
-226
-7.978
277
-7.701
0
-180
-180
0
432
432
0
-180
-180
0
432
432
-286
-120
-406
-7.978
709
-7.269
3 Mobiliteit 210 - Verkeer en wegen 220 - Parkeren Subtotaal
-7.686
Mutaties reserves
Totaal
De belangrijkste afwijkingen van de mutaties Najaarsnota 2024 worden toegelicht:
210 Verkeer en wegen Op basis van besluitvorming bij de Voorjaarsnota 2024/Kadernota 2025 is ten laste van het begrotingssaldo € 445.000 toegevoegd aan de voorziening wegen voor de herinrichting van de Hofweg € 445.000. De geplande herstelwerkzaamheden aan de bestrating vanwege degeneratie zijn vertraagd door capaciteitsproblemen. Het beschikbare budget van € 180.000 dat hiervoor beschikbaar is gesteld uit de bestemmingsreserve 'degeneratiekosten'wordt verlaagd.
27
28
4. Groen en recreatie Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Programma: 04 Groen en recreatie Hoofdactiviteit (rol): 1. Het uitvoeren van regulier beheer en onderhoud van groen, water, oevers en speelvoorzieningen in de openbare ruimte. Uitvoeren van het regulier Onderhoudsplan Groen in de Kernen
Uitgevoerd onderhoud groen, water, oevers en speelvoorzieningen in de openbare ruimte
Gemeente Pijnacker - Nootdorp heeft een groot groen areaal, water en bomen. In het technisch beheerplan groen 2023 tot 2026 staat hoe we het reguliere onderhoud uitvoeren. Voor het beheer van openbare speelvoorzieningen geldt het Beheerplan Spelen 2023-2026. Zoals eerder gemeld in de jaarrekening 2023 verlopen de uitvoeringsactiviteiten binnen de huidige beheerplannen niet allemaal volgens planning. Dit heeft onder meer te maken met een tekort aan personeel, stijgende marktprijzen, juridische procedures en langere levertijden. We zien de achterstand voorzichtig kleiner worden. Deze lijn zetten we in 2024 en 2025 door. Het college heeft eerder aan de raad toegezegd naar een oplossing te zoeken voor dit knelpunt. Uitgangspunt wordt dat de geplande uitvoering leidend gaat worden voor de investeringsplanning. Het uiteindelijke doel is om bij de Kadernota 2026 deze verbeterde werkwijze te implementeren en jaarlijks te evalueren.
Hoofdactiviteit (rol): 2. Het opstellen en uitvoeren van beleid en maatregelen ter bevordering van de biodiversiteit en dierenwelzijn Opstellen en uitvoeren Omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen
Omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen in uitvoering
Het Omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen is een nieuw beleidskader voor natuur, recreatie, spelen, de groene openbare ruimte in de kernen en dierenwelzijn. In 2024 is verder gewerkt aan het omgevingsprogramma. Daarbij is een expertmeeting georganiseerd met maatschappelijke partijen. De planning is om in het vierde kwartaal het ontwerpomgevingsprogramma aan het college voor te leggen. Daarvoor organiseren wij een gecombineerde bijeenkomst met maatschappelijke partijen en raadsleden. Het college geeft het concept omgevingsprogramma vrij voor de inspraak, als onderdeel van de formele procedure. Definitieve vaststelling is in het eerste kwartaal 2025 voorzien.
Hoofdactiviteit (rol): 3. Het opstellen en uitvoeren van beleid en maatregelen ter bevordering van ontmoeten, recreëren, bewegen en spelen in de kernen Realiseren project Weidevogelkerngebied Zuidpolder van Delfgauw
Gerealiseerd Weidevogelkerngebied Zuidpolder van Delfgauw van minimaal 110 hectare
Samen met alle betrokken belanghebbenden is het definitieve ontwerp gemaakt voor de verbetermaatregelen voor het weidevogelkerngebied, waarna de aanbestedingsprocedure is gestart. De uitvoering zal vanaf dit najaar ter hand worden genomen en wordt uiterlijk in het eerste kwartaal van 2025 afgerond.
Hoofdactiviteit (rol): 4. Het opstellen en uitvoeren van beleid en maatregelen ter bevordering van natuur en landschap, en recreëren in het buitengebied Realiseren ecologische en recreatieve Gerealiseerde ecologische en recreatieve verbinding Groen-Zoom-De Balij (onderdeel verbinding Groenzoom-De Balij van reconstructie Reesloot-Katwijkerlaan)
29
In 2023 is met fase 1 gestart, Reesloot tot de Katwijkerlaan. Dit is in 2024 voortgezet en is eind 2024, begin 2025 gereed. Fase 2 is gekoppeld aan de totale herinrichting van de Katwijkerlaan. De huidige planning is dat daarmee pas in 2026 gestart kan worden.
Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Hoofdactiviteit (rol): 5. Het opstellen en uitvoeren van maatregelen om de gevolgen van klimaatverandering te ondervangen Realiseren recreatieve verbinding Groenzoom-Molenlaan
Gerealiseerde recreatieve verbinding Groenzoom-Molenlaan