Najaarsnota 2023
Tekst van het document
Kadernota
Begroting
Planning & Control-cyclus
Jaarrekening
rin
e nak ko or
gsa genda
Bedr
d
ge
oe
lij n
ra
o Ui
tv
ad
Ho
fd
l co
ijf s p la n D
le
T
Najaarsnota 2023
Najaarsnota
Inhoudsopgave 3 Leeswijzer 5 Hoofdstuk 1. Samenvatting en gevraagd besluit
5 5 11 11 12
1. Verloop van het begrotingsresultaat 2. Actualisatie begroting 3. Verloop van de reserves en voorzieningen 4. Investeringsbudgetten 5. Gevraagd besluit
13 Hoofdstuk 2. Rapportage over het voorgenomen beleid, de actualisatie van de budgetten 2023 en de paragrafen 14 Programma's 14 19 23 27 29 33 39 45 49 53
1. Ruimte en wonen 2. Economie en glastuinbouw 3. Mobiliteit 4. Groen en recreatie 5. Onderwijs en kinderopvang 6. Collectieve voorzieningen 7. Individuele voorzieningen 8. Veiligheid en duurzaamheid 9. Bestuur en dienstverlening 10. Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb en onvoorzien
55 Paragrafen 55 55 55 55 56 56 56 56 57 57
1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Gemalendienst NAD 9. Sociaal Domein 10. Ruimtelijk Domein
58 Hoofdstuk 3. Algemene uitkering, investeringsplan en vermogenspositie 58 58 62 66
2
1. Algemene uitkering 2. Overzicht van de baten en lasten per product 3. Overzicht van de investeringsbudgetten 4. Overzicht van de reserves en voorzieningen
Leeswijzer De najaarsnota is bedoeld om verantwoording af te leggen over het financieel beheer en beleid in het lopende begrotingsjaar, zoals dat door de raad is bepaald door middel van de vaststelling van de programmabegroting, de uitvoeringsagenda en de overige begrotingswijzingen die gedurende het begrotingsjaar zijn vastgesteld. Deze verantwoording wordt in de najaarsnota afgelegd door per programma te rapporteren over de voortgang en de uitvoering van het voorgenomen beleid en voorgenomen investeringen. Daarnaast wordt de najaarsnota gebruikt om tijdens het lopende jaar te kunnen bijsturen, zowel in beleidsmatig als in financieel opzicht. Hierdoor kan op basis van de per 1 september jl. bekende informatie een indicatie worden gegeven van het te verwachten jaarrekeningresultaat.
De kaderstellende rol van de gemeenteraad De gemeenteraad geeft het college financiële en inhoudelijke kaders mee voor het beleid en de uitvoering daarvan. Het uitgangspunt voor deze kaderstellende rol is het raadsakkoord 2022-2026 'Bouwen aan de toekomst' en de Uitvoeringsagenda 2022-2026. De agenda bepaalt in hoge mate de inhoud van de verschillende documenten die onderdeel uitmaken van de jaarlijkse begrotingscyclus: de kadernota, de programmabegroting, de najaarsnota en de jaarstukken. De kadernota is een uitwerking van deze bestuurlijke agenda en is een koersbepalend document met financiële en inhoudelijke kaders voor het daarop volgende begrotingsjaar. De programmabegroting is een nadere concretisering van de voornemens uit de kadernota. De programmabegroting is een wettelijk voorgeschreven document waarmee de gemeenteraad het college van de gemeente Pijnacker-Nootdorp autoriseert tot het doen van uitgaven voor bepaalde doeleinden. Na vaststelling van deze begroting geven de kadernota en de najaarsnota tussentijds een overzicht van de stand van zaken van de uitvoering van beleid en de financiële stand van zaken. Tenslotte wordt in de jaarstukken verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid en het financiële beheer.
3
Leeswijzer In hoofdstuk 1 wordt een cijfermatige samenvatting gegeven van het te verwachten rekeningresultaat, verloop reserves en voorzieningen, investeringsplanning en kasstroomoverzicht. Hoofdstuk 2 geeft per programma de voortgang van de Uitvoeringsagenda 2022-2026 aan. De voortgang van de uitvoeringsagenda wordt met behulp van een programmamonitor aan de raad gerapporteerd. Sinds een aantal jaren is deze monitor integraal onderdeel van de P&C-cyclus. In 2023 bevatte de uitvoeringsagenda 105 activiteiten (opgaven vanuit de begroting), verdeeld over negen programma’s. In de stand van zaken van de uitvoeringsagenda wordt het zogenaamde ‘verkeerslichten model’ toegepast en krijgt iedere activiteit dus 1 van de 5 onderstaande kleuren mee. De verklaring van de kleuren is als volgt: Blauw: Gerealiseerd/vervallen/afgedaan. Groen: Conform planning na marginale aanpassingen en maximaal eenmaal zonder het ontstaan van politiek/bestuurlijke, maatschappelijke of financiële risico’s. Geel: Vertraagd door externe oorzaken, dus buiten onze directe invloedsfeer om. Er ontstaan geen risico’s. Oranje: Vraagt aandacht. Planning is aangepast en vergroot politiek/bestuurlijke, maatschappelijke of financiële risico’s. Maatregelen t.b.v.risicobeheersing reeds vermeld. Rood: Crisis. Grijs : Geen statusinformatie geleverd.
In deze Najaarsnota 2023 wordt de laatste stand van zaken (tot september) weergegeven. 19% van de activiteiten is gerealiseerd en 70% van de activiteiten loopt conform planning. In totaal wijkt er 11 % af van de status groen en blauw, waarvan 10% is vertraagd door externe oorzaken en 1 % van de activiteiten aandacht vraagt. Tenslotte wordt in hoofdstuk 3 gerapporteerd over de ontwikkeling van de algemene uitkering. Tevens worden in dit hoofdstuk de baten en lasten per product, de begrote investeringsbudgetten en het verloop van de reserves en voorzieningen toegelicht.
4
Hoofdstuk 1. Samenvatting en gevraagd besluit 1. Verloop van het begrotingsresultaat De primaire begroting 2023 is vorig jaar vastgesteld met een begrotingsoverschot van € 2.483.797,-. Gedurende het jaar 2023 zijn door de raad begrotingswijzigingen vastgesteld, waardoor tot aan de Najaarsnota 2023 een positief begrotingssaldo voor het jaar 2023 resteert van € 6.851.851,-. Omschrijving (bedragen x € 1.000) Saldo primaire begroting 2023
2.484
Bijstelling Kadernota 2023 inclusief aanvullende raadsbesluiten
3.424
Begrotingssaldo voor Najaarsnota 2023
5.908
Bijstelling Najaarsnota 2023 Begrotingssaldo inclusief Najaarsnota 2023
945 6.852
2. Actualisatie begroting De bijstelling van de begroting vindt plaats door de budgetten (lasten en baten) te actualiseren op basis van de laatst bekende inzichten. Deze mutaties kunnen zowel incidenteel als structureel van aard zijn. Wanneer duidelijk is dat de mutaties ook effect hebben op volgende jaren worden deze als aandachtspunten meegenomen voor de Kadernota 2024. Hieronder worden per programma de belangrijkste mutaties van de Najaarsnota 2023 benoemd:
5
Mutaties met gevolgen voor het begrotingssaldo Omschrijving mutaties (bedragen x € 1.000) Begrotingssaldo voor Najaarsnota 2023
5.908
1. Legesopbrengsten bouwvergunning nieuwbouw bijstelling
1.700
3. Schadevergoeding gemeentelijke eigendommen
70
3. Facturen afgesloten investeringsbudgetten openbare verlichting
-60
5. Huuropbrengsten actualiseren kinderdagverblijf
-148
6. Hogere lasten CulturA
-50
6. Specifieke uitkering IJsbanen en Zwembaden 1e halfjaar 2021
81
7. Afrekening GGD en VT Haaglanden 2022
76
7. Hogere lasten Participatie
-1.150
7. Hogere lasten Jeugdzorg
-2.699
7. Hogere lasten Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO)
-727
8. Stelpost BOA's
78
8. Hogere lasten riolering
-544
8. Hogere lasten Avalex
-330
8. Veiligheidsregio Haaglanden
80
9. Tweede kamerverkiezingen november 2023
-105
9. Lagere storting voorziening wethouderspensioen
200
10. Budgetten Bedrijfsvoering
172
10. OZB opbrengsten bouwgronden
552
10. WOZ bezwaar en beroep
-162
10. Stelpost Enecogelden
490
10. Stelpost Inflatie 2022
2.024
10. Bedrijfsvoering gerelateerde activiteiten
-250
10. Hogere rentebaten Schatkistbankieren
1.900
10. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed
-50
10. Lagere baten algemene uitkering uit meicirculaire
-915
10. Hogere baten algemene uitkering uit septembercirculaire
495
10. Bijstellen budgetten belastingen en leges
56
Mutaties kleiner dan € 50.000 (diverse programma’s)
160
Saldo mutaties Najaarsnota 2023 Resultaat van de begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2023
944 6.852
Een toelichting op de mutaties:
Programma 1: Hogere baten bouwleges Er vindt een bijstelling plaats op de raming van de bouwlegesopbrengsten nieuwbouw van afgerond € 1,7 miljoen (voordeel). Bij het opstellen van de meerjarenbegroting 2023 is rekening gehouden met een gemiddelde woningbouwprognose. De gemeente prognosticeert de vergunningaanvragen op basis van gemiddelde, maar de gemeente heeft geen invloed op welk moment een ontwikkelaar een aanvraag gaat indienen. De invoering van de Wet Kwaliteitsborging Bouw en implementatie van de Omgevingswet per 1-1-2024 heeft invloed op het aantal aanvragen in 2023 die nog via de huidige wet (Wabo) worden verwerkt.
Programma 3: Schadevergoeding gemeentelijke eigendommen De kosten voor schade aan gemeentelijke eigendommen zijn voor een deel verhaald op de veroorzakers.
Programma 3: Facturen afgesloten investeringsbudgetten openbare verlichting: In de jaarstukken 2022 zijn een aantal investeringsbudgetten voor openbare verlichting afgesloten. In de loop van dit jaar bleek dat door problemen met leveranties de laatste facturen pas in 2023 zijn ontvangen.
Programma 5: Lagere huuropbrengsten kinderdagverblijf De huuropbrengsten van de nieuwbouw voor het kinderdagverblijf zijn op de juiste hoogte gebracht op basis van bouwprognoses, dit levert € 148.000 minder baten op.
Programma 6: Hogere lasten CulturA Er is € 50.000 beschikbaar gesteld voor de vervanging van theaterstoelen en een hoogwerker in CulturA.
6
Programma 6: Specifieke uitkering IJsbanen en Zwembaden 1e halfjaar 2021 De specifieke uitkering (SPUK subsidie) IJsbanen en Zwembaden is afgewikkeld. Daarbij blijkt dat het zwembad over het eerste halfjaar van 2021 € 80.627 minder nodig heeft dan zij hadden aangevraagd.
Programma 7: Afrekening GGD en Veilig Thuis Haaglanden 2022 De afrekening van de bijdrage aan de GGD en Veilig Thuis is € 76.000 voordelig.
Programma 7: Hogere lasten Participatie Voor het onderdeel Participatie zijn de budgetten voor bijstandsuitkeringen aangepast aan de bijgestelde (lagere) Rijksinkomsten BUIG, dit levert een netto nadeel op van € 1.150.000. Het tekort is het gevolg van een combinatie van factoren: enerzijds lagere inkomsten vanwege de bekostigingssystematiek van de BUIG die naar realisatie in het jaar T minus 1 kijkt en anderzijds door een toename van de instroom in de bijstand vanwege een hogere taakstelling voor het huisvesten van vergunninghouders en de groei van onze gemeente.
Programma 7: Hogere lasten Jeugdzorg De budgetten voor Jeugdhulp gecontracteerd via de H10 worden met € 2.698.000 (nadeel) aangepast aan de meest recente prognose van het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. De stabilisatie van de kostenontwikkeling en de daling in 2022 zijn omgeslagen in een kostenstijging. De factoren die hieraan ten grondslag liggen zijn: een lichte stijging van het aantal unieke klanten die gebruik maakt van de voorzieningen Jeugdhulp. Daarnaast een toename van de inzet van duurder voorzieningen in antwoord op zwaarder zorgvragen en als laatste een relatief hoge indexatie en tariefstijgingen als gevolg van groepsverkleining.
Programma 7: Hogere lasten Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) Voor de Wmo stijgen de kosten in 2023 met € 727.000. Dit is in lijn met de trendmatige groei van de vraag naar Wmo voorzieningen. Deze wordt veroorzaakt door de vergrijzing. Bijzonder is de extra koststijging als gevolg van bovengemiddeld hoge indexatie. Dit hangt samen met de hoge inflatie. Daarnaast zien we bij Begeleiding naast een toename van de vraag in volume, ook een toename in intensiteit. Het aandeel specialistische begeleiding stijgt vanwege zwaarder zorgvragen van inwoners die langer thuis wonen.
Programma 8: Stelpost BOA's: In de meicirculaire is vanaf 2022 een jaarlijks extra budget van € 39.000 beschikbaar gesteld voor BOA’s. In 2023 is dit vooralsnog niet nodig.
Programma 8: Hogere lasten riolering Bij de Kadernota 2023 is de investeringsplanning geactualiseerd en de rekenrente bijgesteld van 1,5% naar 1,0%. Dit heeft voor het taakveld riolering lagere lasten tot gevolg. Hierdoor wordt de egalisatievoorziening riolering aangevuld ten laste van het begrotingssaldo.
Programma 8: Hogere lasten Avalex Als gevolg van onvoorziene prijsstijgingen heeft Avalex haar ontwerpbegroting 2023 moeten herzien. De gemeentelijke bijdrage wordt hierdoor met € 330.000 verhoogd.
Programma 8: Veiligheidsregio Haaglanden Op basis van de Jaarstukken 2022 wordt € 80.000 terugontvangen.
Programma 9: Tweede kamerverkiezingen november 2023 Op 22 november 2023 vinden de vervroegde verkiezingen voor de leden van de Tweede Kamer plaats. Het is een wettelijke taak van de gemeente om deze verkiezing te organiseren, kosten worden geschat op € 125.000. Vanuit het Rijk worden hier geen extra middelen voor beschikbaar gesteld via de septembercirulaire. Voorgesteld wordt om het restant van de stelpost onvoorzien van €20.000 in te zetten waardoor een nadeel van € 105.000 (nadeel) resteert ten laste van het begrotingssaldo.
Programma 9: Lagere storting voorziening wethouderspensioen Een wethouder heeft bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd recht op een APPA-pensioen vanwege het wethouderschap. Hiervoor wordt door de gemeente een voorziening gevormd ter dekking van de toekomstige pensioenverplichtingen. Jaarlijks wordt op basis van individuele actuariële berekeningen het
7
bedrag berekend dat moet worden toegevoegd aan de voorziening. Dit bedrag fluctueert jaarlijks en is sterk afhankelijk van de gehanteerde rekenrente vanuit de Circulaire BZK pensioenen en inhoudingen APPA . Door de stijgende rente is de begrote aanvullende storting van €200.000 (voordeel) niet noodzakelijk.
Programma 10: Budgetten Bedrijfsvoering Als gevolg van onderuitputting van de budgetten van Bedrijfsvoering levert dit een voordeel op van 138.000. Daarnaast is het te ontvangen dividend van Stedin op de juiste hoogte gebracht, een voordeel van € 50.000.
Programma 10: OZB opbrengsten bouwgronden Naar aanleiding van de volledigheidscontroles op de belastingjaren 2021 en 2022 is er een extra bedrag van in totaal €510.000 (voordeel) opgelegd. Dit wordt met name veroorzaakt door de grondexploitaties Tuindershof, Ackerswoude, Heron.
Programma 10: WOZ bezwaar en beroep De gemeente wordt geconfronteerd met een enorme stijging van het aantal bezwaren tegen de vastgestelde WOZ-waarden. In 2022 lag het aantal bezwaren op 450 WOZ-beschikkingen waar bezwaar op aangetekend is. Voor 2023 zijn er al ruim 1.300 bezwaren ontvangen, deze stijging ligt in lijn met het landelijk beeld. Voor de afhandeling van de bezwaren wordt een extern bureau ingezet, hiervoor is een aanvullend budget nodig van € 162.000 (nadeel).
Programma 10: Stelpost Enecogelden De stelpost 'Enecogelden' is voor € 0,6 miljoen ingezet voor het integraal veiligheidsplan, verduurzaming van de woningvooraad en inrichting van groengebied de Oude Polder. De resterende € 0,5 miljoen valt vrij ten gunste van het begrotingssaldo.
Programma 10: Stelpost inflatie 2022 De stelpost inflatie 2022 bedroeg € 2,5 miljoen. De stelpost is voor € 0,4 miljoen ingezet op taakvelden binnen de begroting waar tekorten ontstonden. De resterende € 2,1 miljoen valt vrij in het begrotingssaldo.
Programma 10: Bedrijfsvoering gerelateerde activiteiten Ten laste van het begrotingssaldo is een bedrag van € 250.000 toegevoegd aan de reserve Bedrijfsvoering voor bedrijfsvoering gerelateerde activiteiten.
Programma 10: Hogere rentebaten op Schatkistbankieren Vanaf september 2022 wordt op de aangehouden rekening-courant Schatkistbankieren rente vergoed over het banksaldo, voor 2023 verwachten we nog € 1.900.000 aan rentebaten.
Programma 10: Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Met de vaststelling van het beheerplan gebouwen 2023-2026 is door de raad aan het college verzocht een meerjarenplan op te stellen ten aanzien van verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed gericht op het bereiken van label A/B/C. Door het college is hiervoor opdracht verstrekt aan een externe partij. Ter dekking hiervan dient een aanvullende storting gedaan te worden in de voorziening gebouwen.
Programma 10: Algemene uitkering uit mei- en septembercirculaire De mutaties op dit taakveld bestaan uit een afname van de inkomsten uit de meicirculaire met een bedrag van € 860.000 en een toename van de inkomsten uit de septembercirculaire met een bedrag van € 502.000. In hoofdstuk 3.1 wordt een nadere toelichting gegeven op het verloop van de inkomsten algemene uitkering.
Programma 10: Bijstellen budgetten belastingen en leges De beschikbare budgetten voor te betalen belastingen en leges zijn beoordeeld. Op basis hiervan kunnen deze met € 56.000 worden verlaagd.
Diverse programma's Diverse mutatie's kleiner dan € 50.000 leveren een nadeel op van € 160.000.
8
Budgetneutrale mutaties in de Najaarsnota 2023: Omschrijving mutaties (bedragen x € 1.000) Budget-neutrale mutaties exploitatie binnen de programma’s 1. en 2. Hogere winst en hogere dotatie voorziening nadelige complexen
-594
1. en 2. Hogere winst en hogere dotatie voorziening nadelige complexen
594
3. Hogere lasten: Lagere degeneratievergoeding, vrijval naar de algemene reserve
-70
3. Hogere baten: Lagere degeneratievergoeding, vrijval naar de algemene reserve
70
6. Hogere lasten: Bestuursopdracht asielopvang Spreidingswet
-100
6. Hogere baten: Bestuursopdracht asielopvang Spreidingswet
100
6: SPUK Versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis (SPUK Breed)
-703
6: SPUK Versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis (SPUK Breed)
703
8. Hogere lasten SPUK Lokale aanpak isolatie
-184
8. Hogere baten SPUK Lokale aanpak isolatie
184
8. Hogere lasten SPUK Aanpak energiearmoede
-179
8. Hogere baten SPUK Aanpak energiearmoede
179
10. Hogere lasten Vennootschapsbelasting
-149
10. Hogere baten Vennootschapsbelasting
149
Totaal
0
Programma 1 Ruimte en Wonen De exploitaties voor ontwikkeling van woningbouw zijn bijgesteld op basis van de actualisatie van de grondexploitaties per 1 juli 2023. Dit leidt tot mutaties in inkomsten en uitgaven en mutaties van de reserves en voorzieningen als gevolg van de aangepaste winstnemingen. Dit is verwerkt in het vermogen en is budgetneutraal voor de begroting.
Programma 3 Mobiliteit We ontvangen een lagere degeneratievergoeding van KPN ad. € 70.000. De bestemmingreserve Degeneratiekosten wordt hiermee verlaagd met € 70.000 en wordt toegevoegd aan de algemene reserve.
Programma 6 Collectieve voorzieningen Voor de dekking van de projectkosten van de Bestuursopdracht asielopvang Spreidingswet (zaaknummer 1420311) is een bedrag van € 100.000 beschikbaar gesteld vanuit de bestemmingsreserve huisvesting statushouders. Vanuit het ministerie van VWS is budget beschikbaar gesteld via de specifieke uitkering "Versterking voor sport en bewegen" (SPUK BREED), € 703.000 wordt beschikbaar gesteld voor diverse onderdelen.
Programma 8 Veiligheid en duurzaamheid Er zijn tweetal SPUK- subsidies ontvangen. Het betreft 'Lokale Aanpak Isolatie' ad. € 183.960 en 'Aanpak energiearmoede' ad. € 179.322.
Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VpB en onvoorzien Het budget voor af te dragen Vennootschapsbelasting 2023 is aangepast aan de verwachte winstneming 2023 met een bedrag van € 149.000 naar in totaal € 1,073 miljoen. De dekking van de Vennootschapsbelasting vindt plaats vanuit de algemene reserve.
9
In onderstaand overzicht zijn de gevraagde wijzigingen in de begroting op programmaniveau samengevat. Programma (bedragen € 1.000)
Begroting inclusief Kadernota 2023
Mutaties Najaarsnota 2023
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2023
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1 Ruimte en wonen
-20.588
18.738
-1.850
-2.284
5.983
3.699
-22.872
24.721
1.849
2 Economie en glastuinbouw
-8.526
9.714
1.188
-452
479
27
-8.978
10.193
1.215
3 Mobiliteit
-8.506
516
-7.990
819
100
919
-7.687
616
-7.071
4 Groen en recreatie
-6.838
294
-6.544
-54
53
-1
-6.892
347
-6.545
5 Onderwijs
-7.439
2.477
-4.962
26
-148
-122
-7.413
2.329
-5.084
6 Collectieve voorzieningen
-23.171
10.147
-13.024
-1.472
1.222
-250
-24.643
11.369
-13.274
7 Individuele voorzieningen
-37.665
7.748
-29.917
-5.127
581
-4.546
-42.792
8.329
-34.463
8 Veiligheid en duurzaamheid
-22.614
16.977
-5.637
-2.144
363
-1.781
-24.758
17.340
-7.418
9 Bestuur en dienstverlening
-5.207
792
-4.415
-335
-2
-337
-5.542
790
-4.752
-140.554
67.403
-73.151
-11.023
8.631
-2.392 -151.577
76.034
-75.543
Resultaat voor bestemming
Subtotaal programma's 10 Algemene dekkingsmiddelen
-26.663
96.827
70.164
3.493
2.076
5.569
-23.170
98.903
75.733
Totaal saldo van baten en lasten
-167.217
164.230
-2.987
-7.530
10.707
3.177 -174.747
174.937
190
Programma (bedragen € 1.000)
Begroting inclusief Kadernota 2023 Lasten
Baten
Mutaties Najaarsnota 2023
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2023
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Mutaties reserves 1 Ruimte en wonen
-1.949
1.945
-4
-1.719
-177
-1.896
-3.668
1.768
-1.900
2 Economie en glastuinbouw
-2.160
99
-2.061
-43
0
-43
-2.203
99
-2.104
3 Mobiliteit
-3.207
4.923
1.716
-1.090
70
-1.020
-4.297
4.993
696
4 Groen en recreatie
0
532
532
0
0
0
0
532
532
5 Onderwijs
0
1.287
1.287
0
0
0
0
1.287
1.287
6 Collectieve voorzieningen
-207
1.523
1.316
0
200
200
-207
1.723
1.516
7 Individuele voorzieningen
-600
2.437
1.837
0
0
0
-600
2.437
1.837
8 Veiligheid en duurzaamheid
0
514
514
0
276
276
0
790
790
9 Bestuur en dienstverlening
0
8
8
0
0
0
0
8
8
-8.123
13.268
5.145
-2.852
369
-2.483
-10.975
13.637
2.662
Subtotaal programma's 10 Algemene dekkingsmiddelen
-31.186
34.936
3.750
-250
501
251
-31.436
35.437
4.001
Totaal mutaties reserves
-39.309
48.204
8.895
-3.102
870
-2.232
-42.411
49.074
6.663
Programma (bedragen € 1.000)
Begroting inclusief Kadernota 2023
Mutaties Najaarsnota 2023
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2023
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1 Ruimte en wonen
-22.537
20.683
-1.854
-4.003
5.806
1.803
-26.540
26.489
-51
2 Economie en glastuinbouw
-10.686
9.813
-873
-495
479
-16
-11.181
10.292
-889
3 Mobiliteit
-11.713
5.439
-6.274
-271
170
-101
-11.984
5.609
-6.375
4 Groen en recreatie
-6.838
826
-6.012
-54
53
-1
-6.892
879
-6.013
5 Onderwijs
-7.439
3.764
-3.675
26
-148
-122
-7.413
3.616
-3.797
6 Collectieve voorzieningen
-23.378
11.670
-11.708
-1.472
1.422
-50
-24.850
13.092
-11.758
7 Individuele voorzieningen
-38.265
10.185
-28.080
-5.127
581
-4.546
-43.392
10.766
-32.626
8 Veiligheid en duurzaamheid
-22.614
17.491
-5.123
-2.144
639
-1.505
-24.758
18.130
-6.628
9 Bestuur en dienstverlening
-5.207
800
-4.407
-335
-2
-337
-5.542
798
-4.744
-148.677
80.671
-68.006
-13.875
9.000
-4.875 -162.552
89.671
-72.881
5.820
-54.606
134.340
79.733
945 -217.158
224.011
6.852
Resultaat na bestemming
Subtotaal programma's 10 Algemene dekkingsmiddelen
-57.849
131.763
73.914
3.243
2.577
Totaal saldo van baten en lasten
-206.526
212.434
5.908
-10.632
11.577
10
3. Verloop van de reserves en voorzieningen Reserves en voorzieningen (bedragen x € 1.000)
Jaarstukken 2022
Kadernota 2023
Algemene reserve (exclusief begrotingssaldo)
66.530
53.233
Najaarsnota 2023 54.379
Bestemmingsreserves
130.886
135.286
136.372
Totaal eigen vermogen
197.416
188.520
190.751
Voorzieningen
22.542
21.783
22.934
Totaal reserves en voorzieningen
219.958
210.302
213.685
4. Investeringsbudgetten Financiele stand van zaken investeringsbudgetten 2023 Om te voorkomen dat onrechtmatige bestedingen worden gedaan, wordt de investeringsplanning 2023 aangepast aan de huidige inzichten. Door de raad zijn investeringsbudgetten (inclusief restanten uit 2022) geautoriseerd voor een bedrag van € 58,9 miljoen. Bij de Najaarsnota 2023 is de voortgang geïnventariseerd. Omschrijving
Begroot 2023
mutatie 2023
Verwachte uitgaven 2023
Investeringsplanning 2023
58.008.462
-33.291.160
24.717.302
Subtotaal
58.008.462
-33.291.160
24.717.302
Nieuw te openen investeringsbudgetten 2023 Bouwweg Hoogseweg 8
0
30.000
30.000
905.000
495.000
1.400.000
BHP Wegen 22-25 Laakweg
0
225.000
225.000
Brug t.b.v. Hospice Koningshove
0
160.000
160.000
Vervanging Nissan E-Nv200 Electric V-020-XS
0
47.000
47.000
Werkplekken en telefoons
0
215.000
215.000 270.000
Strategische grondvoorraad en af te stoten gronden
Aanschaf audiovisuele middelen hardware kast
0
270.000
Audiovisuele middelen/smartboards
59.059
60.000
119.059
Subtotaal
964.059
1.502.000
2.466.059
58.972.521
-31.789.160
27.183.361
Totaal
Bovenstaand overzicht geeft aan dat de uiteindelijke besteding van de investeringsbudgetten in 2023 € 27,1 miljoen bedraagt. Er wordt voor € 33,2 miljoen aan investeringsbudgetten doorgeschoven naar 2024 of verder. Voor het grootste deel is dit de uitwerking van de actualisaties die zijn gedaan bij de Begroting 2024. Andere redenen voor de mutaties zijn bijvoorbeeld dat de uitgaven over meerdere jaren lopen of dat de werken zich nog in de voorbereidingsfase bevinden.
Toevoegingen aan bestaande investeringsbudgetten en nieuw te openen investeringsbudgetten 2023 Bouwweg perceel Hoogeweg 8 Conform collegevoorstel 'Grondophoging deel perceel achter Hoogeweg 8' met zaaknummer 1440896, wordt een investeringsbudget van €30.000 beschikbaar gesteld voor het bereikbaar maken van het perceel voor grondtransport.
Strategische grondvoorraad Betreft de verwerving van een grondpositie ten behoeven van project Oranjepark ad €495.000, zaaknummer 1443307.
11
BHP Wegen 22-25 Laakweg Vanwege de slechte staat van het wegdek is het groot onderhoud aan de Laakweg eerder uitgevoerd dan gepland.
Brug nieuwbouw Hospice Koningshove Conform raadsvoorstel 'Garantstelling gemeente ten behoeve van nieuwbouw Hospice Koningshove' met zaaknummer 1425346, wordt een investeringsbudget beschikbaar gesteld voor het vervangen van een voetgangersbrug voor autoverkeer.
Vervanging Nissan E-NV200 Electric Het voertuig is door de brand in de parkeergarage onder het Baken onherstelbaar beschadigd. De vervanging die oorspronkelijk gepland stond voor 2026 is hierdoor vervroegd.
Werkplekken en telefoons Investering is benodigd voor Life Cycle Management van surfaces, telefoons en monitoren.
Aanschaf audiovisuele middelen Om het hybride vergaderen beter te faciliteren worden audiovisuele middelen aangeschaft.
5. Gevraagd besluit De Najaarsnota 2023 vast te stellen en daarmee de bedragen per programma, de mutaties in de reserves en voorzieningen en de mutaties in de investeringsbudgetten. De volgende nieuwe investeringsbudgetten beschikbaar te stellen: • Bouwweg Hoogseweg 8 (€ 30.000); • Strategische grondvoorraad (aankoop perceel grond)(€ 495.000); • BHP Wegen 22-25, Laakweg (€ 225.000); • Brug nieuwbouw Hospice Koningshove (€ 160.000); • Vervanging Nissan E-NV200 Electric (€ 47.000); • Werkplekken en telefoons (€ 215.000); • Aanschaf audiovisuele middelen (€ 270.000 en € 60.000). De volgende bestemmingsreserve afsluiten: • •
Bestemmingsreserve Afschrijvingslasten Onderbouw kunstgrasvelden; Bestemmingsreserve Financiële gevolgen Corona af te sluiten bij de jaarrekening 2023.
De volgende bestemmingsreserve te wijzigen: •
12
Van bestemmingsreserve 'huisvesting statushouders' te wijzigen in bestemmingsreserve 'Vluchtelingen en asielopvang'.
Hoofdstuk 2. Rapportage over het voorgenomen beleid, de actualisatie van de budgetten 2023 en de paragrafen
13
Programma's 1. Ruimte en wonen Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Programma: 01 Ruimte en wonen Hoofdactiviteit (rol): 1. Behouden en ontwikkelen van een herkenbare en passende woon en leefomgeving Bestemmingsplannen afronden
Bestemmingsplannen die voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet als ontwerp ter inzage hebben gelegen worden overeenkomstig de Wet ruimtelijke ordening afgerond
Ieder jaar wordt een planning opgesteld waarin is weergegeven aan welke bestemmingsplannen wordt gewerkt en wanneer deze plannen aan de raad worden aangeboden. Deze planning is ook voor 2023 opgesteld op basis van onder andere actuele ontwikkelingen in projecten en regelgeving. De planning laat ook zien welke bestemmingsplannen overeenkomstig de Wro worden afgerond na inwerkingtreding van de Omgevingswet.
Omgevingsplan actualiseren
Het van rechtswege ontstane tijdelijke omgevingsplan wordt stap voor stap geactualiseerd waarbij gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die de Omgevingswet biedt
Voor het actualiseren van het omgevingsplan dat op 1 januari 2024 ontstaat wordt een planning opgesteld. Deze planning houdt ook rekening met het opstellen van de omgevingsprogramma's.
Omgevingsvisie monitoren en evalueren
Tweejaarlijkse monitor en evaluatie van de omgevingsvisie
In 2024 wordt, gelijktijdig met de midterm review de eerste monitor en evaluatie van de omgevingsvisie opgeleverd.
Onderzoek kwetsbare woonmilieus uitvoeren
Inzicht in de plekken waar het woonmilieu Het onderzoek is afgerond. Op basis van data (op termijn) kwetsbaar kan worden inclusief is gekeken of en waarom het woonmilieu voorstel maatregelen op termijn kwetsbaar kan worden De uitkomsten daarvan zijn meegenomen in de woonzorgvisie en in het project wijken die werken.
Programmaplan invoering Omgevingswet uitvoeren
Halfjaarlijkse monitor programmaplan Omgevingswet
De raad heeft gevraagd periodiek geïnformeerd te worden over de voortgang van het Programmaplan Omgevingswet 2019. Er is afgesproken tweemaal per jaar een raadsmonitor op te stellen waarin wordt gerapporteerd over de stand van zaken van het Programmaplan en de implementatie van de omgevingswet conform de aanbevelingen uit het Onderzoeksrapport ‘QuickScan voorbereiding Omgevingswet’ van de rekenkamercommissie. In februari 2023 is de 4e monitor over de tweede helft van 2022 aan de raad aangeboden. Eind 2023 ontvangt de raad de 5e rapportage met de meest actuele stand van zaken voor definitieve inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024.
Projectplan omgevingsprogramma’s uitvoeren en monitoren
Jaarlijkse monitor die inzicht biedt in de ervaringen met en voortgang van het opstellen van omgevingsprogramma’s
De planning van de omgevingsprogramma's is dit jaar aan de raad aangeboden. In 2024 wordt de eerste jaarlijkse monitor aan de gemeenteraad aangeboden.
Hoofdactiviteit (rol): 2. Uitbreiden van de woningvoorraad Bestuursopdracht transformatiegebieden uitvoeren
Kaderstellende notities voor één of meerdere van de mogelijke ontwikkellocaties Dwarskade, Rijskade, Overgauw en Balijade inclusief ontwikkelstrategie
Op 1 juni 2023 is de ontwikkelstrategie voor de transformatiegebieden vastgesteld door de gemeenteraad en is de uitvoering van de strategie gestart. Voor het Dwarskadegebied wordt als eerste een kaderstellende (ambitie) notitie opgesteld. Deze wordt in december 2023 aan de gemeenteraad voorgelegd.
Grexen (niet bedrijventerreinen) actualiseren
Halfjaarlijkse actualisatie van de projecten en grondexploitaties
De tweede halfjaarlijkse actualisatie van grondexploitaties en projecten is in oktober aan de raad aangeboden.
14
Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Kansenkaart (inbreidings-) locaties en leegstaande gebouwen opstellen
Actueel inzicht in locaties die kansen bieden voor het (tijdelijk, flexibel of permanent) uitbreiden van de woningvoorraad of aanbod voorzieningen dan wel gebruiksmogelijkheden van leegstaande panden
De kansenkaart is opgesteld en wordt intern gebruikt bij de beantwoording van ruimtelijke vragen voor (tijdelijke) functies. De kansenkaart is continue in ontwikkeling en wordt gebruikt om de ruimtelijke regie te voeren. De vraag naar locaties is groter dan het aantal beschikbare locaties. De kaart is een instrument bij het maken van de afwegingen.
Startnotitie Oranjepark uitvoeren
Uitgevoerde startnotitie voor de ontwikkeling van Oranjepark
De kaderstellende notitie voor Oranjepark is in november 2023 in de raad besproken. Daarna is gestart met het opstellen van een gebiedsvisie. Deze zal naar verwachting medio 2024 gereed zijn.
Woningvoorraad uitbreiden door afronden bestaande ontwikkellocaties
Overzicht van de start van de bouw van woningen op de bestaande ontwikkellocaties Keijzershof, Centrumlijn, Tuindershof, de Scheg, Vrijenban en Hart van Nootdorp
De woningbouw in Keijzershof is bijna afgerond. Met de bouw van het laatste appartementengebouw (De Juffer) wordt, bij voldoende verkoop, in de eerste helft van 2024 gestart. In Centrumlijn Noord wordt eind 2023 gestart met de bouw. De oplevering staat gepland voor 2027. De start van de bouw in Centrumlijn Zuid volgt in de eerste helft van 2025. Oplevering wordt verwacht in 2029. In Tuindershof is medio 2023 gestart met de bouw van de laatste woningen aan de zuidzijde (fase 4, 5 en 6). Aan de oostzijde zijn de woningen in fase 1a, 1c en 2a grotendeels opgeleverd, De laatste woningen zijn begin 2024 gereed. In oktober 2023 is gestart met fase 2b. Deze wordt eind 2024 opgeleverd. Fase 1b start begin 2024 en wordt medio 2025 opgeleverd. Vanwege gewijzigde marktomstandigheden wordt zowel fase 3a als 3b aan de westzijde herontwikkeld. Meer concreet betekent dit dat er meer kleinere woningen komen en dat er minder woningen per fase worden gerealiseerd. Afhankelijk van marktontwikkelingen start de bouw in 2024. Voor de locatie Vrijenban wordt een integrale gebiedsvisie opgesteld. Pas na vaststelling van deze visie kan een plan worden ontwikkeld. In het laatste kwartaal van 2024 start de bouw van de eerste 63 woningen (sociaal en middenhuur) in Hart van Nootdorp. Dit is een halfjaar later dan gepland.
Het maken van definitieve afspraken met de woningbouwcorporatie nam meer tijd in beslag dan verwacht. In het tweede kwartaal van 2023 is gestart met de bouw van de eerste woningen in De Scheg (Kiem).
Hoofdactiviteit (rol): 3. Benutten van de woningvoorraad voor (lokale) doelgroepen en inwoners Actualiseren woonvisie met lokale woonzorgparagraaf
Woon-zorgparagraaf opstellen en vaststellen Het ontwerp van de woonzorgvisie als onderdeel van de Woonvisie Pijnackerheeft ter inzage gelegen. Er zijn vier Nootdorp 2020-2030 zienswijzen ontvangen. Deze zienswijzen zijn opgenomen in het participatieverslag. De woonzorgvisie is in oktober door de gemeenteraad vastgesteld.
Gereedschapskist maatregelen lokale wooncarrière
Overzicht van maatregelen die worden ingezet om een lokale wooncarrière te faciliteren (doorstroming, opkoopbescherming, doelgroepenverordening, antispeculatiebeding etc)
15
De gereedschapskist met maatregelen om een lokale wooncarrière te vullen wordt stap voor stap gevuld. Ten aanzien van de doorstroming heeft de raad in oktober financiële middelen beschikbaar gesteld voor een doorstroommakelaar. Het volgende instrument is de doelgroepenverordening.
Activiteit
Resultaat
Toelichting status Deze wordt begin 2024 ter besluitvorming aan de raad aangeboden.
Nieuwe regionale woningmarkafspraken sluiten
Definitief akkoord over het aantal en de spreiding van sociale huurwoningen in de regio Haaglanden
De regionale realisatieagenda Haaglanden is begin 2023 door de woningcorporaties, de negen Haaglandengemeenten, de provincie Zuid-Holland en het rijk ondertekenend, De regionale realisatieagenda ligt in het verlengde van het eerder getekende Tussenakkkoord en is in lijn met het in onze gemeente vastgestelde woonbeleid. Op dit moment wordt er vooral gewerkt aan de uitvoering van de regionale realisatieagenda.
Prestatieafspraken met lokale woningbouwcorporaties sluiten
Ondertekende (meerjarige) Met de meeste woningbouwcorporaties prestatieafspraken met de in onze gemeente in onze gemeente hebben we meerjarige actieve woningbouwcorporaties prestatieafspraken. Jaarlijks kijken we samen met die corporaties over welke onderwerpen we aanvullende of extra afspraken moeten maken. Dat doen we voor 15 december 2023. In 2024 maken we nieuwe (meerjarige) prestatieafspraken.
Regionale woonvisie vaststellen
Nieuwe regionale woonvisie opstellen en vaststellen in de regio Haaglanden
In de regio Haaglanden wordt op dit moment vooral gewerkt aan de uitvoering van de regionale realisatieagenda. Het opstellen en vaststellen van een nieuwe regionale woonvisie is daarmee naar achteren geschoven. Een nieuwe planning is nog niet opgesteld,
Woonmonitor opstellen
Jaarlijkse monitor met een overzicht van de ontwikkelingen in de woningvoorraad
De woningbouwmonitor wordt altijd in het laatste kwartaal van het jaar ter informatie aan de raad aangeboden. Ook dit jaar ontvangt de raad een dergelijke monitor.
Wat gaat het kosten De actualisatie van de begroting geeft het volgende beeld: Taakvelden per programma
Begroting inclusief mutaties Kadernota 2023
(bedragen € 1.000)
Lasten
Baten
Saldo
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2023
Mutaties Najaarsnota 2023 Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1 Ruimte en wonen 810 Ruimtelijke Ordening
-3.869
171
-3.698
-185
255
70
-4.054
426
-3.628
820 Grondexploitatie
-15.685
15.953
268
-2.493
4.034
1.541
-18.178
19.987
1.809
830 Wonen en Bouwen
-1.034
2.614
1.580
394
1.694
2.088
-640
4.308
3.668
-275
1.309
1.034
-275
0
-275
-550
1.309
759
-1.541
624
-917
-1.444
-177
-1.621
-2.985
447
-2.538
Mutaties reserves 810 Ruimtelijke Ordening 820 Grondexploitatie 830 Wonen en Bouwen Totaal
-133
12
-121
0
0
0
-133
12
-121
-22.537
20.683
-1.854
-4.003
5.806
1.803
-26.540
26.489
-51
De belangrijkste afwijkingen van de mutaties Najaarsnota 2023 worden toegelicht:
810 Ruimtelijke Ordening De ontvangen RvR-rechten van perceel achter Oude Leedeweg 5-7 ad €275.000 worden gestort in de bestemmingsreserve kwaliteitsverbetering groenzoom. Tevens een bijstelling van de inkomst- en uitgavenraming bestemmignsplannen van €20.000 (budgettair neutraal). Op basis van de gerealiseerde urenverantwoording en de inzet van de flexibele inhuurschil bouw heeft binnen de begroting een herverdeling van de uren plaatsgevonden. Dit heeft voor taakveld Ruimtelijke ordening € 205.000 aan hogere lasten tot gevolg. De herverdeling van de toegerekende interne uren heeft per saldo geen financieel effect op het begrotingssaldo. We hebben een Provinciale subsidie ontvangen in het kader van 'Sterke steden en dorpen' en is er op gericht om uiteenlopende bewonersgroepen met elkaar in contact te laten komen. Deze wordt voor een bedrag van € 97.500 ingezet voor het project Casa Vita in 2023, betreft zowel een hogere inkomst als hogere uitgaaf.
16
820 Grondexploitatie De lasten, baten en mutaties van de reserves en voorzieningen zijn bijgesteld op basis van de actualisatie van de grondexploitaties per 1 juli 2023. Op basis van de percentage of completion methode is de winstverwachting in 2023 naar boven bijgesteld met € 551.000 (voordeel) tot een bedrag van € 2,092 miljoen. Zowel de winst als de mutatie aan de voorziening nadelige grondexploitatie wordt verrekend met de algemene reserve, waardoor de totale mutatie voor de grondexploitatie budgetneutraal verloopt in de begroting. De boekwinst van de verkoop perceel grond aan de Meidoornlaan 7-11 te Pijnacker (€ 877.000 voordeel) wordt conform bestendige gedragslijn gestort in de algemene resere.
830 Wonen en bouwen Er vindt een bijstelling plaats op de raming van de bouwlegesopbrengsten nieuwbouw van afgerond € 1,7 miljoen (voordeel). Bij het opstellen van de meerjarenbegroting 2023 is rekening gehouden met een gemiddelde woningbouwprognose. De gemeente prognosticeert de vergunningaanvragen op basis van gemiddelde, maar de gemeente heeft geen invloed op welk moment een ontwikkelaar een aanvraag gaat indienen. De invoering van de Wet Kwaliteitsborging bouw (WKB) en implementatie van de Omgevingswet per 1-1-2024 heeft invloed op het aantal aanvragen in 2023 die nog via de huidige wet (Wabo) worden verwerkt. Het budget voor flexibele inzet inhuur wordt dit jaar volledig benut voor een bedrag van € 380.000 (voordeel), hierdoor een verschuiving naar taakveld 810 Ruimtelijke ordening in verband met de urenveranwoording. Tevens een budget van €10.000 beschikbaar gesteld vanuit de meicirculaire in verband met de Wet Goed Verhuurderschap.
17
18
2. Economie en glastuinbouw Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Programma: 02 Economie en glastuinbouw Hoofdactiviteit (rol): 1. Kwaliteit verbeteren bestaande economische gebieden In samenwerking met stakeholders en ondernemers werken aan de toekomstbestendigheid van Bedrijvenpark Boezem
Gebiedsgericht omgevingsprogramma Boezem
In samenwerking met de stakeholders en ondernemers is een Ontwerp Omgevingsprogramma voor bedrijvenpark de Boezem opgesteld. Dit ontwerp is op 21 september 2023 vastgesteld en vrijgegeven voor inspraak door de gemeenteraad. Van 29 september tot 10 november hebben betrokkenen de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. Vervolgens worden de zienswijzen beantwoord en (indien nodig) verwerkt in het definitieve Omgevingsprogramma. Het definitieve Omgevingsprogramma wordt in december 2023 ter vaststelling voorgelegd aan het college.
Via Businesspark Haaglanden de juiste bedrijven, kennis en expertise naar onze bedrijventerreinen halen
Jaarplan 2023 en jaarverslag 2022 Businesspark Haaglanden
Het jaarplan 2023 is begin dit jaar met het jaarverslag Economie ter informatie aan de raad aangeboden. Dit jaar focust Businesspark Haaglanden zich op haar toekomstige positionering. Het jaarverslag Businesspark Haaglanden 2022 is door het stichtingsbestuur vastgesteld en wordt bij het jaarverslag Economie 2023 aan de raad ter kennisgeving aangeboden.
Hoofdactiviteit (rol): 2. Verduurzamen en vergroenen bedrijventerreinen Aanjagen, stimuleren en faciliteren van groene bedrijfskavels en gevels
Overzicht van inspanningen en resultaten via Om bedrijfskavels te vergroenen is het jaarverslag Economie een leidraad opgesteld aan de hand waarvan nieuwbouw ontwikkelingen worden gestimuleerd om op eenvoudige wijze te vergroenen en klimaat-adaptief in te richten. Om succesvol groene gevels te realiseren is een supervisor ingeschakeld die kan adviseren over de beplanting en groeiplaats bij de aanleg van een groene gevel. Ondernemers zijn geattendeerd op de subsidie mogelijkheden voor het vergroenen van hun kavel. Zo stelt de provincie een bedrag tot 5000 euro per ondernemer ter beschikking om te vergroenen. De laatste bedrijfskavels van de gemeente worden middels een openbare selectie procedure verkocht. In de waardering van de inschrijvingen is groen en klimaatadaptatie meegenomen.
Faciliteren en participeren in (gezamenlijke) verduurzamingsprojecten. Waaronder het project ‘Smart Grid’ Boezem en de ‘Energie Dashboards’
Overzicht van inspanningen en resultaten via Dit jaar is het dashboard verduurzaming voor het jaarverslag Economie zowel bedrijvenpark Heron als Oostambacht afgerond. Het dashboard geeft inzicht in de verduurzamingsprestaties van de ondernemers die hebben meegedaan, geeft advies welke stappen gezet kunnen worden om verder te verduurzamen en een tool om zelf een businesscase door te rekenen. Het dashboard geeft naast inzicht in de verduurzamingsprestaties van de afzonderlijke ondernemers ook een beeld van de prestaties van het bedrijvenpark als geheel.
Hoofdactiviteit (rol): 3. Herstructurering en innovatie glastuinbouw
19
Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Het ontwikkelen van gebiedsgerichte toekomstprofielen voor de lokale glastuinbouwgebieden
Gebiedsgericht omgevingsprogramma glastuinbouw Pijnacker Oost
Het college heeft eerst een bestuursopdracht vastgesteld waarmee de opdracht aan de ambtelijke organisatie wordt gegeven om één omgevingsprogramma glastuinbouw te realiseren voor Pijnacker-Nootdorp. Het opleveren van de kaderstellende notitie was voorzien voor 2023, maar wordt nu verwacht in 2024. De raad is hierover actief geïnformeerd.
Samen met stakeholder en bedrijfsleven werken aan een samenhangend toekomstbeeld 2050 voor het economisch cluster Greenport
Regionale Economische Strategie
Door de Greenport West-Holland is eind 2022 een ruimtelijke economische strategie opgesteld. Aansluitend op deze visie is gewerkt aan een plan van aanpak, we verwachten dat dit plan in het laatste kwartaal 2023 beschikbaar komt. De strategie en het plan van aanpak worden ter informatie aangeboden aan de raad.
Hoofdactiviteit (rol): 4. Meer menging van functies in de centra Samen met vastgoedeigenaren, ondernemers en stakeholders werken aan bruisende vitale centra, met meer ruimte voor menging van functies
Overzicht van inspanningen en resultaten via Op 19 april jl. vond het rondetafelgesprek het jaarverslag Economie bruisende centra Pijnacker Centrum plaats. Het gesprek bracht partijen dichter bij elkaar en er zijn acties benoemd die door het gezamenlijk centrummanagement kan worden opgepakt of door de gemeente in de actieagenda economie 2024 worden opgenomen. Verder worden er activiteiten vanuit de samenwerking ontplooid om de doelgroep werkende ouders met jonge kinderen meer naar het centrum te trekken. Het rondetafelgesprek Parade Nootdorp vindt later plaats, stakeholders (gemeente, ondernemersvereniging, vastgoedeigenaar) voeren op dit moment gesprekken over samenwerking
Hoofdactiviteit (rol): 5. Versterken economische vernieuwing Citymarketing blijven inzetten om de positie van Pijnacker-Nootdorp in de regio te versterken
Overzicht van inspanningen en resultaten via Er wordt voortgebouwd op het laatste het jaarverslag Economie jaarplan van citymarketing. Het wordt ingezet als middel om de lokale positie te versterken en bijzonderheden onder de aandacht van inwoners te brengen. In juni is daarom opnieuw een citymarketing magazine verschenen. De website van Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp is geactualiseerd met een hernieuwde Uitagenda. Daarnaast zijn er evenementen ondersteund zoals De Verbeelding en De Bieslanddagen.
Faciliteren en stimuleren initiatieven op het gebied van digitalisering en circulaire economie
Overzicht van inspanningen en resultaten via Onze aanpak bij het thema digitalisering het jaarverslag Economie en circulaire economie is het faciliteren en stimuleren van initiatieven. Dit doen we door binnen onze mogelijkheden in te inspelen op de ondersteuningsbehoeften van ondernemers en de verbinding te leggen met het regionale ondersteuningsaanbod. Als gemeente zijn we continu in gesprek met ondernemers en ondernemersbesturen. We hebben van ondernemers nog geen specifieke ondersteuningsvraag gekregen of kunnen constateren. Voor andere onderwerpen, zoals duurzaamheid, waar er wel vraag is naar ondersteuning, verstrekken we informatie, informeren we ondernemers over subsidiemogelijkheden en faciliteren we bijeenkomsten voor ondernemers.
Herijken van de visie op citymarketing Beleidsvisie citymarketing samen met Raad, maatschappelijk werkveld en stakeholders
20
De gemeenteraad wordt in november 2023 middels de actieve informatieplicht
Activiteit
Resultaat
Toelichting status geïnformeerd over de ontwikkelingen rond Citymarketing.
Participeren in de regionale projecten van de MRDH op het gebied van economische vernieuwing
Overzicht van inspanningen en resultaten via Er zijn twee projecten vanuit de het jaarverslag Economie MRDH mede gefinancierd, namelijk het omgevingsprogramma de Boezem en het onderzoek naar energieopslag op de Boezem. De gemeente Pijnacker-Nootdorp participeert actief op de MRDH-thema's werklocaties, MKB-innovatie en aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt. En legt waar mogelijk verbinding met lokale, ondernemers, projecten en opgaven. Zo is YesDelft recentelijk op bezoek geweest om kansen voor verduurzaming te verkennen op de bedrijventerreinen.
Pijnacker-Nootdorp profileren als aantrekkelijke duurzame en innovatieve vestigingsplaats voor ondernemers via citymarketing
Overzicht van inspanningen en resultaten via Wij blijven citymarketing inzetten om te het jaarverslag Economie laten zien dat wij een goed vestigingsklimaat voor ondernemers en inwoners hebben. Lokale evenementen en promotionele acties van winkelcentra worden in de etalage gezet op de website van Natuurlijk PijnackerNootdorp. De lokale activiteiten worden op de social media kanalen Facebook en Instagram ondersteund.
Samen met stakeholders en bedrijfsleven Overzicht van inspanningen en resultaten via Het afgelopen half jaar is er uitvoering geven aan het Werkboek Oostland het jaarverslag Economie weinig voortgang geboekt op de nog resterende projectplannen herstructurering en innovatieve tuinbouw. Door een gebrek aan capaciteit bij de gemeente Lansingerland lukt het op dit moment niet om verder invulling te geven aan deze projectplannen. De verwachting is dat deze projecten ook nog in 2024 zullen doorlopen.
Wat gaat het kosten? De actualisatie van de begroting geeft het volgende beeld: Taakvelden per programma
Begroting inclusief mutaties Kadernota 2023
(bedragen € 1.000)
Lasten
Baten
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2023
Mutaties Najaarsnota 2023
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2 Economie en glastuinbouw 310 Economische ontwikkeling
-844
0
-844
0
0
0
-844
0
-844
320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-7.297
9.456
2.159
-436
479
43
-7.733
9.935
2.202
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-310
47
-263
-41
0
-41
-351
47
-304
340 Economische promotie
136
25
0
25
-50
211
161
-75
211
Mutaties reserves
0
0
310 Economische ontwikkeling
0
99
99
0
0
0
0
99
99
320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-2.160
0
-2.160
-43
0
-43
-2.203
0
-2.203
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
0
0
0
0
0
0
0
0
0
340 Economische promotie Totaal
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-10.686
9.813
-873
-495
479
-16
-11.181
10.292
-889
De belangrijkste afwijkingen van de mutaties Najaarsnota 2023 worden toegelicht:
320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur De lasten, baten en mutaties van de reserves en voorzieningen zijn bijgesteld op basis van de actualisatie van de grondexploitaties per 1 juli 2023. Op basis van de percentage of completion methode is de winstverwachting op bedrijventerreinen in 2023 met € 43.000 naar boven bijgesteld tot € 2.203.000. Zowel de winst als de mutatie
21
aan de voorziening nadelige grondexploitatie wordt verrekend met de algemene reserve, waardoor de totale mutatie voor de grondexploitatie budgetneutraal verloopt in de begroting.
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Op basis van de gerealiseerde urenverantwoording heeft binnen de begroting een herverdeling van de uren plaatsgevonden. Dit heeft voor taakveld Bedrijfsloketten € 41.000 aan hogere lasten tot gevolg. De herverdeling van de toegerekende interne uren heeft per saldo geen financieel effect op het begrotingssaldo.
22
3. Mobiliteit Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Programma: 03 Mobiliteit Hoofdactiviteit (rol): 1. Infrastructuur duurzaam veilig (her)-inrichten en stimuleren verkeersveilig gedrag Uitvoeren projectenagenda verkeersveiligheid
Onder meer: verkeersveiligheidsplan voor de Kerkweg en Veenweg in Nootdorp en besluitvorming Verlengde Komkomerweg
Kerkweg/Veenweg In 2022 is met betrokkenen van gedachten gewisseld over de mogelijkheden om de verkeersveiligheid op de Kerkweg, Veenweg en Oudeweg in Nootdorp te vergroten. Aan de hand van de reacties zijn twee herinrichtingsrichtingen uitgewerkt die in november 2022 zijn gepresenteerd. Eind 2023 wordt een raadsvoorstel voorgelegd om uitvoering te geven aan het herinrichtingsvoorstel. Vooruitlopend wordt in oktober 2023 een aantal korte termijn maatregelen gerealiseerd om ervaring op te doen met verschillende typen snelheidsremmers. Verlengde Komkommerweg In mei 2023 heeft de raad besloten tot realisering van de Verlengde Komkommerweg. Hierna is gestart met de uitwerking van het schetsontwerp van deze weg. De daadwerkelijke realisatie is afhankelijk van het verloop van de verwervingen en de bestemmingsplanprocedure. Medio 2024 is er meer inzicht in de mogelijke planning.
Uitvoeren verkeersveiligheidsacties Fietsplan 'Gelukkig op de Fiets'
Onder meer: verbetering verkeersveiligheid kruispuntenKatwijkerlaan/ Nieuwkoopseweg en Katwijkerlaan/ Reesloot
Verkeersveiligheid kruispunt Katwijkerlaan/Nieuwkoopseweg Het kruispunt wordt overzichtelijker gemaakt om zo de verkeersveiligheid te verbeteren. De werkzaamheden worden gefaseerd uitgevoerd en starten naar verwachting in het voorjaar van 2024. Het nieuwe kruispunt is dan in de zomer van 2025 gereed. Verbetering verkeersveiligheid Katwijkerlaan/Reesloot Er worden verschillende maatregelen getroffen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Zo wordt de verbindingsweg Reesloot tussen de Groenzoom en het Balijgebied als fietsstraat ingericht en wordt de fietsoversteek verbeterd. Ook wordt een nieuwe brug aangelegd. Met fase 1, het deel tussen de Reesloot en Katwijkerlaan, is begin september 2023 gestart. De planning is dat fase 1 in de zomer van 2024 gereed is. Fase 2, het deel bij de S-bocht Katwijkerlaan, incl. de vervanging van de brug, kan pas bij de reconstructie van de gehele Katwijkerlaan worden uitgevoerd. De planning is dat na 2025 hiermee gestart wordt.
Hoofdactiviteit (rol): 2. Stimuleren van duurzamere vormen van mobiliteit Herijken parkeerbeleid
23
Herijkt parkeerbeleid
In maart 2023 heeft de raad de startnotitie 'actualisatie parkeerbeleid' vastgesteld. In september 2023 heeft de informatieavond voor de raad plaatsgevonden. De raad wordt in februari/maart 2024 geïnformeerd over de uitkomsten van de inspraak, de eerste bevindingen en dilemma's. De verwachting is dat een voorstel voor het nieuwe parkeerbeleid in de tweede helft van 2024 aan de raad kan worden aangeboden.
Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Uitvoeren Fietsplan 'Gelukkig op de Fiets'
Onder meer: Uitwerking metropolitane fietsroutes
MFR fietsroute Delft-Rotterdam In 2023 is het verdiepende onderzoek afgerond voor deze lijn. Er is nu zicht op de meerkosten t.o.v. het eerdere raadsbesluit uit maart 2021. De raad neemt naar verwachting in november een besluit over het al dan niet doorgaan met deze route en het ter beschikking stellen van de extra benodigde financiële middelen. Naast onze gemeente moeten ook de 3 andere gemeenten en de MRDH akkoord zijn met de meerkosten van de aanleg. Begin 2024 nemen de partijen hierover een definitief besluit. Bij een positief besluit is oplevering van de route voorzien in 2026. De zogenoemde complexe schakels, waaronder het fietsecoduct over de A13, zijn eind 2029 gereed. MFR fietsroute Pijnacker-Den Haag De planning en realisatie van deze route is nog onzeker. Er zal eerst meer bestuurlijke duidelijkheid moeten zijn over o.a het vervangen van de bestaande Nieuwe Tolbrug over de Vliet bij Leidschendam. Ook in de betreffende delen in onze gemeente wordt nog gekeken naar een optimalisatie van de route. De huidige planning is dat zomer 2024 hierover meer duidelijkheid is, waarna de afspraken tussen de deelnemende gemeenten worden vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Hierna volgt nog een verdiepingsslag om ook een goed beeld te krijgen van de actuele kosten.
De verwachting is dat dan begin 2025 door de raad een besluit kan worden genomen over het al dan niet doorgaan met de realisatie van deze route.
Uitwerken MRDH-Handreiking' Ketenmobiliteit op OV-knooppunten'
Inrichtingsplannen stattionsgebieden Nootdorp en Pijnacker-Zuid bij ontwikkeling bedrijvenpark Heron en woningbouw Centrumlijn
De projectopdracht voor de opwaardering van metrostation Nootdorp en het omliggend gebied is in voorbereiding. In de projectopdracht wordt bepaald wie aan het project gaat werken als ook het budget en tijdsplanning van het ontwikkeltraject. Daarnaast wordt benoemd hoe afstemming met MRDH en RET plaatsvindt, als ook het participatietraject met bewoners, ondernemers en werknemers. De raad wordt in het eerste kwartaal van 2024 in het kader van de actieve informatieplicht hierover geïnformeerd. Bij de ontwikkeling van de ruim 300 woning in Centrumlijn Noord wordt ook in een mobiltyhub voorzien met een ruime inpandige fietsenstalling, ruimte voor een fietsenmaker en een klein horecapunt . Aan de metrozijde wordt langs de hub ruimte geboden voor het parkeren van (deel)fietsen en scooters. In 2023 wordt deze hub verder uitgewerkt. De oplevering is medio 2025 gepland, gelijktijdig met de oplevering van de eerste woningen.
Hoofdactiviteit (rol): 3. Duurzaam en doelmatig beheren van de Openbare Ruimte Uitvoeren van het beheer op basis van de Beheerplannen voor wegen, civiele kunstwerken en openbare verlichting & verkeersregelinstallaties
24
Uitgevoerd Beheer conform de Beheerplannen
De uitvoeringsactiviteiten binnen de huidige beheerplannen 2023 verlopen niet allemaal volgens planning. Dit heeft onder meer te maken met een tekort aan personeel, stijgende marktprijzen en langere levertijden. Diverse activiteiten zullen medio 2024 worden uitgevoerd waarbij ook wordt bekeken om ‘’werk met werk te maken’’Het
Activiteit
Resultaat
Toelichting status college heeft eerder aan de raad toegezegd naar een oplossing te zoeken voor dit knelpunt. Het uiteindelijke doel is om bij de Kadernota 2024 de verbeterde werkwijze te implementeren en jaarlijks te evalueren. .
Hoofdactiviteit (rol): 4. Samen met de MRDH werken aan de instand-houding van een dekkend netwerk aan ov voorzieningen Deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling MRDH
Deelname aan MRDH-project voor uitbreiding van metro-capaciteit E-lijn richting Den Haag
De MRDH en RET zijn bezig met de uitwerking van de capaciteitsuitbreiding naar 12 ritten per uur. Deze frequentieverhoging wordt naar verwachting in 2030 gerealiseerd. Op dit moment wordt met de betrokken gemeenten overleg gevoerd over de samenwerkingsafspraken die in een Bestuurlijke Overeenkomst Metronet (BOK) worden vastgelegd. De BOK wordt op z'n vroegst in het laatste kwartaal van 2023 verwacht.
Hoofdactiviteit (rol): 5. Faciliteren van de kezue voor schoon vervoer Uitvoeren Laadvisie 'Opgeladen naar 2030'
Faciliteren plaatsing van laadpalen
In 2023 zijn er in de gemeente 25 openbare laadpalen geplaatst door EQUANS op grond van de in 2021 gesloten concessieovereenkomst. Totaal zijn er nu 198 laadpalen. Er zijn nog 48 laadpalen in aanvraag. De laadpalen worden geplaatst volgens het in 2020 vastgestelde locatieplan van de gemeente. Het aantal aanvragen is inmiddels zo groot dat het locatieplan van 2020 niet meer voldoet. Daarom gaan we in 2024 een nieuwe prognose maken voor laadpalen in de komende 5 jaar. Dit wordt in een nieuw locatieplan vastgelegd met een verkeersbesluit.
Wat gaat het kosten ? De actualisatie van de begroting geeft het volgende beeld: Taakvelden per programma
Begroting inclusief mutaties Kadernota 2023
(bedragen € 1.000)
Lasten
Baten
-8.471 -35
Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2023
Mutaties Najaarsnota 2023
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
516
-7.955
819
100
0
-35
0
0
Lasten
Baten
Saldo
919
-7.652
616
-7.036
0
-35
0
-35
3 Mobiliteit 210 - Verkeer en wegen 220 - Parkeren Mutaties reserves 210 - Verkeer en wegen
-3.207
4.923
1.716
-1.090
70
-1.020
-4.297
4.993
696
Totaal
-11.713
5.439
-6.274
-271
170
-101
-11.984
5.609
-6.375
De belangrijkste afwijkingen van de mutaties Najaarsnota 2023 worden toegelicht:
210 Verkeer en wegen De lagere lasten van € 819.000 worden als volgt verklaard: Door de verschuiving van de begrote bijdrage aan gemeente Delft voor de realisatie van het fietsviaduct als onderdeel van de Metropolitane Fietsroute van € 1.020.000 die wordt gestort in de bestemmingsreserve metropolitane fietsroutes, ontstaan lagere lasten in de exploitatie en een hogere storting in de mutaties reserves. Daarnaast is voor € 186.000 aanvullend budget opgenomen. De belangrijkste oorzaken hiervoor zijn eindafrekeningen van investeringen in openbare verlichting die in 2022 reeds waren afgesloten € 60.000 (nadeel). Het budget voor elektraverbruik is verhoogd als gevolg van de prijsstijgingen € 60.000 (nadeel). Tot slot worden extra kosten gemaakt voor herstel van schade aan gemeentelijke eigendommen € 70.000 (nadeel). De hogere baten van € 30.000 worden veroorzaakt door extra inkomsten als gevolg van eerder genoemde schade aan gemeentelijke eigendommen die verhaald is op veroorzakers € 100.000 (voordeel) en een lagere
25
degeneratievergoeding van KPN € 70.000 (nadeel). De bestemmingreserve Degeneratiekosten wordt hiermee verlaagd met € 70.000 en wordt toegevoegd aan de algemene reserve.
26
4. Groen en recreatie Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Programma: 04 Groen en recreatie Hoofdactiviteit (rol): 1. Het uitvoeren van regulier beheer en onderhoud van groen, water, oevers en speelvoorzieningen in de openbare ruimte. Uitvoeren van het regulier Onderhoudsplan Groen in de Kernen
Uitgevoerd onderhoud groen, water, oevers en speelvoorzieningen in de openbare ruimte
In de kernen is een groot gebied aan groen, water en speelterreinen. De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer van dat gebied. In het Onderhoudsplan Groen in de Kernen en in het Beheerplan Spelen 2023-2026 leggen we vast hoe we het reguliere onderhoud uitvoeren. Het gaat om verplichtingen vanuit onze beheerverantwoordelijkheid, die geen beleidsmatige afweging vragen. In 2023 is hiervoor het Technisch beheerplan openbaar groen 2023-2026 vastgesteld. In het Omgevingsprogramma Groen in de Kernen maken we verdere beleidsmatige keuzes in het beheer van het openbaar groen.
Hoofdactiviteit (rol): 2. Het opstellen en uitvoeren van beleid en maatregelen ter bevordering van de biodiversiteit en dierenwelzijn Opstellen en uitvoeren Omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen
Omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen in uitvoering
Het Omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen is een nieuw beleidskader voor natuur, recreatie, spelen, de groene openbare ruimte in de kernen en dierenwelzijn. In 2023 is een participatieplan opgesteld en uitgevoerd. Er zijn onder andere bijeenkomsten met maatschappelijke partijen georganiseerd en een bewonersenquete gehouden. De resultaten worden eind 2023 verder verwerkt in tussenproducten. In het eerste kwartaal willen we dit weer voorleggen aan maatschappelijke partijen. Door het uitgebreide participatieproces is de planning bijgesteld. De vaststelling van het omgevingsprogramma is in de eerste helft van 2024 gepland.