Cultuurnota Verbinden door Cultuur actualisatie mei 2025

Cultuurnota Pijnacker-Nootdorp

Verbinden door cultuur Actualisatie mei 2025

Voorwoord In 2019 is de Cultuurnota Verbinden door cultuur opgesteld en in 2023 hebben we teruggekeken op wat we bereikt hebben. In 2025 is het tijd voor een actualisatie, waarbij we ons richten op de uitvoering van de hoofdlijnen tot 2030. Vijf jaar, waarin we verder gaan met cultuur op de kaart zetten met als grootste mijlpaal in deze periode de opening van het Sociaal Cultureel Centrum in Pijnacker. Als wethouder cultuur van onze prachtige gemeente wil ik graag het belang van cultuur voor onze gemeenschap benadrukken. In Pijnacker-Nootdorp speelt het verenigingsleven een grote rol en is cultuur een verbindende factor die ons samenbrengt en ons leven verrijkt. Cultuur is niet alleen een bron van vermaak en ontspanning, maar ook een middel om onze identiteit en geschiedenis te vieren. Het biedt ons de mogelijkheid om te leren, te groeien en elkaar beter te begrijpen. Ons culturele veld met koren, dans- en muziekscholen, toneelverenigingen, historische verenigingen en individuele kunstenaars speelt hierin een cruciale rol. Ze brengen mensen van alle leeftijden en achtergronden samen en creëren een gevoel van saamhorigheid en trots. Door te investeren in cultuur, investeren we in de toekomst van onze inwoners en van onze gemeente. Laten we samen blijven werken aan een bloeiend cultureel leven, waarin iedereen de kans krijgt om deel te nemen en te genieten.

Samen maken we onze gemeente tot een plek waar cultuur leeft en bloeit.

Hanneke van de Gevel Wethouder cultuur

pagina 2/32

Inhoud Voorwoord ........................................................................................................................................ 2 Inleiding ............................................................................................................................................ 4 1

Maatschappelijke context ......................................................................................................... 5 1.1 Huidige situatie ....................................................................................................................... 5 1.2 Het belang van cultuur voor de maatschappij ........................................................................ 6 1.3 Cultuur en sociaal domein ...................................................................................................... 7 1.4 De (financiële) bijdrage van cultuur aan maatschappelijke opgaven en doelstellingen ......... 7 1.5 Beleid hogere overheden ........................................................................................................ 8 1.6 Cultuur in Pijnacker-Nootdorp ................................................................................................ 8 1.7 Uitvoering Cultuurnota Verbinden door cultuur .................................................................. 10

2 De hoofdlijnen van de cultuurnota .............................................................................................. 11 3 Cultuurbeheer .............................................................................................................................. 12 4 Kunsten ........................................................................................................................................ 14 4.1 Beeldende kunst ................................................................................................................... 14 4.2 Muziek, toneel en dans ......................................................................................................... 15 4.3 Film ........................................................................................................................................ 17 4.4 Letteren ................................................................................................................................. 18 5 Culturele activiteiten .................................................................................................................... 19 6 Promotie van culturele activiteiten en cultureel erfgoed ............................................................

21 7 Cultuureducatie ........................................................................................................................... 23 8 Cultuurcoördinator ...................................................................................................................... 24 9 Sociaal Culturele Centra ............................................................................................................... 25 9.1 CulturA & Zo .......................................................................................................................... 25 9.2 SCC Pijnacker ......................................................................................................................... 25 10 Bibliotheken ............................................................................................................................... 27 11 Media ......................................................................................................................................... 29 12 Het uitzetten van de hoofdlijnen ............................................................................................... 30 Colofon ............................................................................................................................................ 32

pagina 3/32

Inleiding “Cultuur kan ons verbinden, raken, veranderen en verwonderen.”a Met de nota ‘Verbinden door cultuur’ willen we onze ambitie op het gebied van cultuur graag toelichten. De cultuurnota is tot stand gekomen in samenspraak met het culturele veld, het Cultuurplatform en inwoners. In deze nota worden de ambities gepresenteerd, waarbij per culturele discipline stilgestaan wordt bij de huidige stand van zaken, de ontwikkeling en het toekomstperspectief. Het proces rondom de actualisatie 2025 September 2019 is de Cultuurnota Verbinden door cultuur vastgesteld door de gemeenteraad. Bij de Cultuurnota is een uitvoeringsagenda opgenomen met een looptijd tot en met 2023. Op basis van het hoofdlijnenakkoord 2022-2026 ‘Bouwen aan de toekomst’ is het volgende opgenomen: “We continueren (daarom) de realisatie van de Cultuurnota op basis van de uitvoeringsagenda 2020-2023. De Cultuurnota met bijbehorende uitvoeringsagenda is eerdere tussentijds geëvalueerd. We geven het college de opdracht om een eindevaluatie op te stellen op basis van heldere en transparante criteria met daarbij een voorstel voor een nieuw uitvoeringsprogramma. Ook actualiseren we ons cultuurbeleid en geven we antwoord op de vraag welke culturele organisaties, activiteiten en evenementen wel en niet onder het cultuurveld vallen.” In mei 2023 zijn de cultuurnota en de uitvoeringsagenda geëvalueerd.

Dit heeft geleid tot de actualisatie van de Cultuurnota en een nieuwe uitvoeringagenda. Onze ambities Cultuur is een belangrijke verbindende factor voor inwoners en is van grote invloed op de identiteit van de gemeente. In het verleden was onze rol vooral gericht op het ondersteunen van het particulier initiatief. De huidige ambitie is om als gemeente een stimulerende rol aan te nemen. We hebben een actief verenigingsleven en verschillende succesvolle jaarlijks terugkerende culturele evenementen. Het is hierbij de wens om middels subsidies ondersteuning te bieden en impulsen te geven. Hiernaast zal de komende jaren ingezet worden op nauwere samenwerking met het culturele veld om op deze manier tot verbeterde zichtbaarheid en samenhang te komen. De uitvoering Naast de cultuurnota is er een uitvoeringsprogramma opgesteld, waarin onze ambities zijn vertaald naar actiepunten met de daar bijhorende verantwoordelijkheden en een planningsvoorstel. Leeswijzer In deze cultuurnota gaan wij achtereenvolgens in op de maatschappelijke context, de hoofdlijnen van de nota die nader uitgewerkt worden vanuit de verschillende culturele disciplines, waarna stilgestaan wordt bij de inhoudelijke en financiële kaders voor het beleid.

a Raad voor Cultuur, Advies Cultuurbestel 2021-2024, Cultuur dichtbij, dicht bij cultuur, 2017, pagina 5

pagina 4/32

1 Maatschappelijke context 1.1 Huidige situatie In 2019 is de Cultuurnota Verbinden door cultuur vastgesteld, waarin de ambities op het gebied van cultuur vastgelegd zijn in een achttal hoofdlijnen. Met de overname van Cultura door Stichting CulturA & Zo is er een belangrijke stap gezet om cultuur nog meer op de kaart te zetten en hierin te investeren. Hiernaast spelen ook de andere culturele organisaties, stichtingen en verenigingen zoals Stichting Bibliotheek Oostland, De Verbeelding, de verschillende harmonieën (Nootdorp en Pijnacker), muziekscholen, koren, toneelverenigingen, historische verenigingen, individuele kunstenaars en dansscholen een belangrijke rol. De impact van corona, waardoor het land binnen een half jaar nadat de nieuwe cultuurnota in was gegaan op slot ging, heeft lange tijd voortgeduurd. Deze periode zorgde niet alleen voor uitdagingen op het gebied van voortbestaan voor zowel de professionele als de vrijwilligersorganisaties, maar liet ook zien hoe belangrijk cultuur voor ons als mensen is. De lockdowns, de beperkingen op het gebied van activiteiten en evenementen en de regels om afstand te houden zorgden ervoor dat cultuurbeoefenaars en cultuurgenieters geen of zeer beperkte mogelijkheden hadden om zich verbonden te voelen, geïnspireerd te raken en geactiveerd te worden; belangrijke waarden waar cultuur een bijdrage aan levert.

De diverse financiële ondersteuning die vanuit het rijk en de gemeente geboden werden aan culturele organisaties zijn onmisbaar gebleken om het culturele veld in onze gemeente in stand te houden. De culturele infrastructuur van Pijnacker-Nootdorp wordt in belangrijke mate gevormd door de culturele organisaties en verenigingen die onze gemeente rijk is. Niet alleen de collectieve en individuele culturele uitingen die zij met elkaar vormgeven dragen bij aan de culturele infrastructuur van onze gemeente. Ook de vele activiteiten en evenementen die georganiseerd worden, zorgen ervoor dat cultuur op de kaart gezet wordt in onze gemeente. Gebouwen met een culturele functie zoals Buurt & Zo en CulturA & Zo zorgen niet alleen voor zichtbaarheid, maar spelen ook een grote rol als het gaat om het initiëren en faciliteren van uiteenlopende sociale en culturele activiteiten. Het CJMV-gebouw is recent van eigenaar veranderd, waardoor diverse culturele organisaties een nieuwe plek hebben moeten zoeken. Buurt & Zo, het Baken en het Parochiehuis hebben hierin een rol kunnen spelen, waardoor de culturele organisaties een (tijdelijke) plek hebben, in afwachting van de realisatie van het SCC. Tevens zijn er ontwikkelingen op het gebied van de Trucker, waarbij de stichting na ruim 50 jaar ophoudt te bestaan.

Er worden op het moment van schrijven gesprekken gevoerd over hoe de toekomst er uit gaat zien. Ook de Dansacker is op het moment van schrijven bezig met een nieuwe locatie om de dansactiviteiten voort te zetten, gezien de ontwikkeling van Oranjepark. Het ‘ringenmodel’ voor de culturele infrastructuur van gemeenten van de VNG (zie figuur 1) vindt zijn oorsprong in 1996, maar het geactualiseerde model pagina 5/32

Figuur 1 Ringenmodel VNG

is nog steeds een goed instrument om na te denken over het culturele voorzieningenniveau van onze gemeente. De afgelopen jaren heeft onze gemeente zich meer ontwikkeld richting de tweede ring, passend bij onze gemeentegrootte. De overname van Cultura door Stichting CulturA & Zo en de uitvoering van de Cultuurnota Verbinden door cultuur hebben hieraan bijgedragen. Desalniettemin blijven tentoonstellingsruimte en oefenruimte belangrijke aandachtspunten. Het model wordt door diverse factoren bepaald, in volgorde van belangrijkheid: de financiële armslag, de beleidshistorie, de ligging van de gemeente, de dominante geloofsovertuiging en het ambitieniveau van de lokale politiek. Behalve de beschikbare middelen voor cultuur en het uitvoeren van cultuurbeleid speelt de ligging van onze gemeente ten opzichte van gemeenten met een alomvattende culturele infrastructuur zoals Rotterdam en Den Haag, maar ook Delft en Zoetermeer een rol. 1.2 Het belang van cultuur voor de maatschappij In maart 2022 heeft de Raad voor Cultuur in het rapport ‘De culturele basis op orde’ aangegeven dat cultuur van onmisbaar belang voor de maatschappij. De coronacrisis liet zien hoe groot het belang van kunst en cultuur als vrijetijdsbesteding is en als manier om je te uiten: “De samenleving heeft meer dan ooit behoefte aan gemeenschappelijke grond. Juist lokale cultuur […] spelen daar een rol van betekenis.

Al vele onderzoeken hebben laten zien hoezeer cultuur het ‘samenleven’ verrijkt. Cultuur verstevigt sociale banden. Cultuur vergroot de mentale (en soms ook fysieke, denk aan dans of circus) gezondheid van mensen. Cultuur schept gedeeld plezier (denk aan theater, concert, festival, fanfare, koor, bloemencorso en oude ambachten). Cultuur bevordert Figuur 2 Betekenissencirkel Blueyard de creativiteit van makers, deelnemers en publiek. Cultuur kleurt de straat. Cultuur maakt gemeenten en steden aantrekkelijker voor bewoners en ondernemers. Niet voor niets neemt het nieuwe kabinet zich voor om samen met lokale overheden de samenwerking tussen retail, horeca en cultuur te stimuleren; bruisende straten zijn cruciaal voor de leefbaarheid in elke gemeente. Cultuur helpt mensen ook zich te leren uiten en elkaar te verstaan. Een kind dat niet meekomt met rekenen, danst misschien de sterren van de hemel. Een jongere die zijn emoties niet goed kwijt kan, vindt wellicht in tekenen of zingen een uitlaatklep. Culturele ontmoetingen zorgen ervoor dat mensen op een prikkelende manier in aanraking komen met ideeën, werelden en kanten van zichzelf en de ander die ze nog niet kenden, en die stof bieden tot nadenken. Dit zijn essentiële waarden van cultuur, helemaal in een tijd waarin polarisatie op de loer ligt en nuance vaak ver is te zoeken op sociale media.”

pagina 6/32

1.3 Cultuur en sociaal domein Cultuur kan een belangrijke rol spelen als het gaat om het bereiken van sociale doestellingen. De VNG vertaalt in de propositie ‘Samen cultuur borgen’b uit 2024 het geluid van een groot deel van de gemeenten dat het belang van cultuurparticipatie en de toegang tot cultuur van alle inwoners in Nederland onderschrijft het uitgangspunt van de propositie is om cultuur voor alle inwoners toegankelijk, bereikbaar en aantrekkelijk te houden en wordt langs vier pijlers opgebouwd; cultuurwaarde, cultuurstimulering, cultuurspreiding en cultuurfinanciering. “Cultuur is fundament voor de samenleving. Cultuur verbindt, verrijkt en is een bron van educatie en plezier voor iedereen. Ze is in zichzelf van onschatbare waarde en biedt bovendien onnoemelijke maatschappelijke meerwaarde: voor gezondheid, welzijn, kansengelijkheid, economie, ruimtelijke inrichting, toerisme en veel meer. Haar onderscheidende scheppende kracht ligt in de toevoeging van creativiteit, symboliek, traditie of ritueel. “ Het rapport van Marc Verboord et al (2024)c laat op basis van Experience Sampling Methodology, (hierbij worden de gevoelens en activiteiten van mensen in het dagelijks leven gevolgd) zien dat culturele participatie het affectieve welzijn (het ervaren van positieve en negatieve emoties en stemmingen in het dagelijks leven) positief beïnvloed.

Op basis van deze manier van onderzoeken, kan geconcludeerd worden dat deelname aan culturele activiteiten een betekenisvolle positieve invloed heeft op het welzijn van individuen. Het belang van bijvoorbeeld muziek voor de ontwikkeling en de gezondheid van ons brein is door hoogleraar klinische neuropsychologie Erik Scherderd onderzocht. Hij geeft aan dat actief zijn met muziek de hersennetwerken stimuleert en nieuwe verbindingen bevordert. Het zet je hersenen in werking en voor kinderen, met een opgroeiend brein, is dat van grote meerwaarde. Ook voor de vergrijzende maatschappij kan een muziek een rol spelen. Het aantal inwoners met dementie zal de komende jaren toenemen en het actief houden van het brein is van groot belang. Muziek kan hier een bijdrage aan leveren, niet alleen muziek maken, maar ook muziek luisteren heeft effect. Muziek komt binnen in hersengebieden waar ook stress zijn oorsprong vindt. Muziek luisteren kan een dempend effect hebben en remmend werken op stress-systemen doordat de hartfrequentie omlaag gaat, de ademhaling zakt en je uit een opgejaagd gevoel komt.

1.4 De (financiële) bijdrage van cultuur aan maatschappelijke opgaven en doelstellingen In het onderzoek dat Berenschote in juni 2023 heeft gedaan in opdracht van de Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) van de Tweede Kamer constateren zij dat het merendeel van de culturele initiatieven, projecten en activiteiten die gericht zijn op maatschappelijke opgaven en doelstellingen worden bekostigd vanuit zogenaamde ‘culturele potjes’, oftewel geldstromen die al bestemd zijn voor de culturele sector. Zij zien een grote kans voor het vergroten van inkomsten voor culturele organisaties bij het benutten van financiën uit de sectoren, zoals het sociaal domein, die profiteren van de bijdragen die vanuit de culturele sector geleverd worden aan maatschappelijke vraagstukken. Ook in de propositie van de VNG ‘Samen cultuur borgen’ (hoofdstuk 5 Cultuurfinanciering) wordt beschreven dat de meerwaarde van cultuur, voor bijvoorbeeld welzijn, op rekening komen van cultuurbudget.

Rondom de financiering van cultuur wordt in de propositie niet alleen beschreven dat een vanzelfsprekende publieke cultuurfinanciering, niet afhankelijk van politieke volatiliteit en bezuinigingsnoodzaak, een doelstelling is, maar ook dat gemeenten hieraan kunnen bijdragen door een meerjarig financieel kader voor lokale culturele basisvoorzieningen, regelmatige en realistische indexering van subsidies en het inzetten van cultuur waar dit gepast is voor opgaven rondom veiligheid, zorg en ruimtelijke inrichting.

b

https://vng.nl/artikelen/propositie-samen-cultuur-borgen

c

https://pure.eur.nl/ws/portalfiles/portal/173920399/1-s2.0-S0304422X24000871-main.pdf

d

https://www.meermuziekindeklas.nl/nl/landings/meetbare-effecten-van-muziek/75464/

e

https://www.berenschot.nl/nieuws/groeipotentie-culturele-sector-met-bijdrage-maatschappelijke-opgaven

pagina 7/32

1.5 Beleid hogere overheden In de propositie van de VNG ‘Samen cultuur borgen’ wordt stilgestaan bij de behoefte aan een bestel dat inspeelt op het brede cultuurbegrip en recht doet aan de diversiteit van organisatie en uitingsvormen. Concreet stelt de VNG voor om meer gezamenlijke verantwoordelijkheid tussen overheidslagen voor de totale cultuurborging op zich te nemen, zeker als het gaat om de laagdrempelige cultuurbeoefening. De waarde van cultuur moet worden verbonden met een goede lokale basis voor laagdrempelige cultuurbeoefening, met serieuze waardering voor cultuurprofessionals en een meer evenwichtige landelijke spreiding. Hiernaast heeft de Raad voor Cultuur in januari 2024 het rapport ‘Toegang tot cultuur: Op weg naar een nieuw bestel in 2029f’ gepresenteerd, waarin aangegeven wordt dat cultuur op dit moment onvoldoende toegankelijk is voor iedereen in Nederland. In dit advies doet de raad enkele voorstellen gericht op onder andere het verankeren van de zorg van Rijk, provincies en gemeenten voor cultuur en de aandacht voor educatie en talentontwikkeling. Rijksoverheid De rijksoverheid streeft ernaar dat zoveel mogelijk mensen in Nederland toegang hebben tot cultuur van hoge kwaliteit. Zij ondersteunt daarom instellingen van (inter)nationale betekenis, zoals rijksmusea, orkesten en theatergezelschappen.

De culturele instellingen en cultuurfondsen die subsidie van het Rijk krijgen, vormen samen de landelijke basisinfrastructuur. Het cultuurbeleid van het kabinet voor de periode 2021-2024, uitgewerkt in de brief ‘Cultuur voor iedereen’ richt zich op vier uitgangspunten: •

Verbreding en vernieuwing;

•

Een sterkte cultuursector;

•

Cultuur van en voor iedereen;

•

Cultuur is grenzeloos.

In deze periode investeert het kabinet extra in cultuur en vooral in erfgoed, om ervoor te zorgen dat ook toekomstige generaties hiervan blijven genieten en het erfgoed blijven beleven. Provincie De focus van de provincie Zuid-Holland ten aanzien van cultuur ligt op erfgoed. Door het te beschermen en te behouden, zet de provincie in op het beleefbaar maken van erfgoed, nu en in de toekomst. Hiernaast besteedt de provincie vanuit het cultuurbeleid aandacht aan ondersteuning van gemeenten op het gebied van cultuurparticipatie- en educatie via de Basisvoorziening cultuurparticipatie. Daarvan nemen de basisscholen in Pijnacker-Nootdorp het programma Kijk|Kunst af en onder de paraplu van Kunstgebouw wordt deelgenomen aan het landelijke programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK). Ook faciliteert de provincie het Cultuurfonds afdeling Zuid-Holland, om cultuur en natuur tot leven te brengen en wordt Probiblio, de provinciale ondersteuningsinstelling voor de bibliotheeksector, op basis van de Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen (Wsob), gesubsidieerd. 1.6 Cultuur in Pijnacker-Nootdorp In Pijnacker-Nootdorp zien we de volgende ontwikkelingen ten aanzien van cultuur(beleid): • CulturA & Zo In november 2024 heeft de gemeenteraad bij de behandeling van de begroting ingestemd met het structureel toekennen van een aanvullende subsidie voor CulturA & Zo.

Hiermee kan de huidige exploitatie en programmering voortgezet worden. Samen met CulturA & Zo zijn de afspraken over de bandbreedte van de inzet, de verwachtingen rondom inkomsten uit verhuur en de verhouding zakelijke en maatschappelijke verhuur en het meten van de maatschappelijke waarde, vormgegeven en geformaliseerd.

f https://www.raadvoorcultuur.nl/toegang-tot-cultuur/documenten/adviezen/2024/01/26/advies-toegang-tot-cultuur

pagina 8/32

• Sociaal Cultureel Centrum Pijnacker In september 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met de realisatie van het SCC in Pijnacker. Dit besluit is, naast het besluit uit 2019 om over te gaan tot de overname van Cultura door Stichting CulturA & Zo en de structurele toekenning van de aanvullende subsidie voor Stichting CulturA & Zo, het grootste besluit met betrekking tot het versterken en verankeren van cultuur in Pijnacker-Nootdorp. Met de realisatie van het SCC in Pijnacker Centrum, dragen we bij aan het creëren van een plek voor sociale en culturele ontmoeting en breiden we het aanbod van multifunctionele accommodaties uit. Hiermee sluiten we aan bij de groei van onze gemeente en de behoeften van onze inwoners en het maatschappelijke, sociaal-culturele en culturele veld en dragen bij aan de levendigheid en aantrekkelijkheid van het centrum van Pijnacker. De realisatie van het SCC sluit, samen met CulturA & Zo en Bibliotheek Oostland, aan bij het belang dat in de propositie van de VNG beschreven wordt met betrekking tot betaalbare en herkenbare plekken in de gemeente om cultuur en erfgoed te beoefenen, te maken en te presenteren. • Parochiehuis Het parochiebestuur heeft ons laten weten dat zij mogelijkheden en ruimte zien voor het huisvesten van verschillende culturele partijen, die vanwege het verkopen van het CJMV-gebouw geen huisvesting meer hebben.

Op basis van een tijdelijke ontheffing op basis van het bestemmingsplan kan Rootz muziekschool ter overbrugging tot het SCC in Pijnacker gerealiseerd wordt, muziekles blijven geven in Pijnacker. • Cultuureducatie met Kwaliteit Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) wordt in 2025 voortgezet. De komende periode CmK 20252028 wordt er opnieuw jaarlijks een bedrag van €49.000 ingezet, dat gematcht wordt vanuit het Fonds voor Cultuurparticipatie. Tot 2029 wordt in Pijnacker-Nootdorp en Lansingerland deelgenomen aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit ten behoeve van een goede verankering in het onderwijs. Stichting Bibliotheek Oostland voert dit uit onder de noemer ‘Cultuurtrein’ samen met basisscholen en lokale culturele organisaties, en sinds 2017 als onderdeel van het plan voor de provincie Zuid-Holland. • Etalagekunst en KIP (Kunst in Pijnacker-Nootdorp) Sinds 2022 is er wisselende etalagekunst te zien in het voormalige Rabobankgebouw aan het Emmapark. De cultuurcoördinator coördineert het project en werkt nauw samen met lokale kunstenaars die hier exposeren. De samenwerking is aanleiding geweest tot het opnieuw leven inblazen van het kunstenaarscollectief KIP. Lokale kunstenaars bundelen hun krachten om kunst op de kaart te zetten in onze gemeente.

• Volwassenfonds en Jeugdfonds Sport & Cultuur De gemeente Pijnacker-Nootdorp werkt samen met het Volwassenfonds en het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Dankzij deze samenwerking kunnen volwassenen en kinderen en jongeren tot en met 17 jaar die leven rond het bestaansminimum, sporten of deelnemen aan activiteiten, zoals muziek of toneel. Inwoners kunnen met hulp van het fonds de contributie of het lesgeld betalen en in sommige gevallen worden ook de spullen die nodig zijn voor de activiteit betaald. Door deze samenwerking werken wij aan een inclusieve, vitale samenleving, waarin iedereen profiteert van de kracht van sport en cultuur.

pagina 9/32

1.7 Uitvoering Cultuurnota Verbinden door cultuur Om het cultuurbeleid vorm te geven in onze gemeente worden de volgende middelen ingezet. Belangrijk hierbij te vermelden is dat een deel van de middelen vanuit het rijk komen, vanuit specifieke uitkeringen (Informatiepunt Digitale Overheid (IDO)/Brede SPUK), matchingsgelden (Cultuureducatie met Kwaliteit) en bijdragen van partners (combinatiefunctionarissen). Enkele bedragen zijn geoormerkt vanuit het Rijk, waardoor deze één op één toe te rekenen zijn, zoals de SPUK Informatiepunt Digitale Overheid. Tabel 1 Overzicht directe uitgaven cultuur 2025 Wat

Bedrag

Uitvoeringsbudget cultuurnota

€ 120.000

Subsidieregeling voor activiteiten en evenementen van vrijwilligersorganisaties 2025g

€ 88.900 € 29.700

Subsidie Stichting Bibliotheek Oostland 2025

€ 1.002.700

Decentralisatie uitkering Rijk bibliotheekvoorzieningen Stichting Bibliotheek Oostland 2025

€170.900

Subsidie Bibliotheek Oostland Informatiepunt Digitale Overheid

€ 54.700

Subsidie Stichting CulturA & Zo 2025

€ 362.600

Directe matching landelijke regeling Cultuureducatie met Kwaliteit € 44.000 2025-2028h Indirecte matching landelijke regeling Cultuureducatie met Kwaliteit 2025-2028

€ 5.000

Combinatiefunctionarissen cultuur voor scholen en kinderopvang (1,6 fte) (totale bijdragen rijk, gemeente en partners)i

€ 122.500

Jeugdfonds Sport & Cultuur

€ 79.00 (inclusief sport)

Volwassenfonds Sport & Cultuur

€ 67.000 (inclusief sport)

Werkbudget Cultuurplatform

€ 1.600

Bekostiging lokale publieke omroep 2025

€ 37.100

Individuele monumentensubsidies

€ 45.000

Totaal

€ 2.230.700

g

Budget wordt voor zowel sociale-, als sportieve-, als culturele activiteiten en evenementen benut.

h

Bijdragen aan CmK worden bekostigd vanuit de Lokaal Educatieve Agenda, aangevuld met cultuurbudget

i

De bijdragen zijn als volgt verdeeld: €40.000 vanuit het rijk, €62.500 vanuit onze gemeente en €20.000 vanuit de

partners. pagina 10/32

2 De hoofdlijnen van de cultuurnota Tussen het vaststellen van de Cultuurnota in september 2023 en de besluitvorming rondom de actualisatie van de Cultuurnota (mei 2025) zijn de hoofdlijnen van de Cultuurnota uitgevoerd. De hoofdlijnen zijn op basis van de evaluatie geactualiseerd. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Uit- agenda Film Meer aanbod voor jeugd 0 tot 18 jaar Sociaal Culturele centra Expositie Kunst in de openbare ruimte Citymarketing en promotie Cultuurcoördinator Cultuurknip

Inzoomen op deze acht hoofdlijnen laat de verschillende culturele disciplines onvoldoende aan bod komen, waardoor in de volgende hoofdstukken nader ingegaan wordt op deze disciplines. Vervolgens zullen de uitwerkingen van de culturele disciplines en de acht hoofdlijnen aan elkaar gekoppeld worden om verdere richting te bepalen.

pagina 11/32

3 Cultuurbeheer Onder cultuurbeheer verstaan we het beheer en behoud van materieel cultureel erfgoed zoals monumenten, archieven en archeologische monumenten. Onze gemeente kent 114 gemeentelijke monumenten, waarvan er zich 57 in Pijnacker bevinden, 40 in Nootdorp en 17 in Delfgauw. Hiernaast kent de gemeente 19 Rijksmonumenten, waarvan er zich 13 in Pijnacker bevinden, 5 in Nootdorp en 1 in Delfgauw. Hiernaast heeft onze gemeente twee actieve historische verenigingen; Noitdorpsche Historiën en Historisch Genootschap Oud-Pijnacker. Monumenten hebben een belangrijke functie als het gaat om de culturele wereld om ons heen. Monumenten en historische gebouwen zijn de stabiele factor in een tijd waarin alles om ons heen onderhevig is aan verandering. Erfgoed, zoals monumenten, geven een kijkje in ons verleden en hoe we ons ontwikkeld hebben. Het college heeft de taak om zaken aan te wijzen als gemeentelijk monument op basis van de erfgoedverordening uit 2022. Als het gaat om Rijksmonumenten, ligt deze verantwoordelijkheid bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Stand van zaken 2025 Onze gemeente kent 114 gemeentelijke monumenten en 17 Rijksmonumenten. Onder de gemeentelijke monumenten vallen voor het overgrote deel woonhuizen en boerderijen, maar ook bijvoorbeeld enkele restaurants en pastorieën. We hechten veel waarde aan het cultureel erfgoed van onze gemeente.

Om deze reden hebben meerdere cultureel waardevolle gebouwen de afgelopen jaren de status van gemeentelijke monument gekregen, waarvan meest recent een tweetal woningen aan de Oostlaan. De gemeentelijke monumentenlijst is geactualiseerd en sinds de gemeenteraad in 2018 geld beschikbaar gesteld heeft voor restauratie van gemeentelijke monumenten, is dit budget jaarlijks volledig benut. De erfgoedverordening en de subsidieverordening gemeentelijke monumenten zijn in 2022 en 2023 geactualiseerd. Hiernaast wordt er vanaf 2020 deelgenomen aan de Open Monumentendag, waarvoor de promotie door de cultuurcoördinator uitgevoerd wordt. In 2022 is de archeologische waardenkaart geactualiseerd, waarvan de gegevens zijn verwerkt in het paraplubestemmingsplan Archeologie. In 2024 zijn er vijftien informatieborden in de drie kernen geplaatst waarbij inwoners meer kunnen leren over het lokale erfgoed van die plek. Deze informatieborden zijn tot stand gekomen in samenwerking met de beide historische verenigingen. In 2024 zijn er vijf Stolpersteine (Struikelstenen) geplaatst ter nagedachtenis aan de in de Tweede Wereldoorlog omgebrachte Joodse inwoners waar zij woonden. Kunstenaar Gunter Deming plaatste de eerste steen in onze gemeente. Beleid tot 2030 Cultureel erfgoed heeft een belangrijke rol als het gaat om het verleden en geeft zicht op hoe we ons ontwikkeld hebben.

Naast waardevolle gebouwen zijn er in onze gemeente verschillende cultuurhistorische plekken die onze aandacht behoeven als het gaat om de inrichting van de openbare ruimte. Waar mogelijk wordt deze cultuurhistorische informatie in ogenschouw genomen als het gaat om de inrichting van de openbare ruimte. Naast cultuurhistorische plekken zijn er in onze gemeente verschillende bodemkunstschatten te vinden, die van belang zijn om in beeld te brengen en te houden als het gaat om de inrichting van de openbare ruimte. We willen meer aandacht voor dit belangrijke culturele erfgoed waarbij de zichtbaarheid van deze cultuurhistorische gebouwen vergroot wordt voor onze inwoners. Hiermee sluiten we ook aan bij het thema ‘een leefomgeving met karakter’ zoals opgenomen is in het cultuurbeleid van het kabinet. Om dit te bereiken zal de gemeente een rol spelen als het gaat om de Open Monumentendag middels promotie. Hiernaast zullen we de (digitale) kennis en informatie over erfgoed aanvullen en nog beter toegankelijk maken voor onze inwoners. Beide historische organisaties hebben de eigen website naar aanleiding van de informatieborden vernieuwd Gezien het feit dat cultureel erfgoed een kijkje geeft in het verleden en laat zien waar we vandaan komen, willen we tevens kinderen en jongeren meer cultuurhistorisch besef geven. Op pagina 12/32

dit gebied liggen er onder meer kansen in het opzoeken van samenwerking met de historische verenigingen die onze gemeente rijk is en de inzet van de cultuurcoaches en het onderwijs. Rol van de gemeente Zoals ook opgenomen is in de monumentenverordening is advies nodig bij vergunningen voor verbouw of restauratieplannen van gemeentelijke- of rijksmonumenten. De gemeente stimuleert en ondersteunt vanuit de randvoorwaarden particuliere initiatieven voor behoud dan wel gebruik van monumenten. Hiernaast willen wij het betrekken van monumenten bij cultuureducatie en cultuurtoerisme, bijvoorbeeld middels de Open Monumentendag, bevorderen. Tevens hebben we een belangrijke rol als het gaat om aandacht voor cultuurhistorische plekken en bodemkunstschatten en hier, waar mogelijk, rekening mee te houden als het gaat om de inrichting van de openbare ruimte. Bereikt in 2030 o Jaarlijkse subsidie voor restauratie van een gemeentelijk monumenten. o Promotie van de jaarlijkse Open Monumentendag ingepast in de uit-agenda. o Samenwerking tussen de cultuurcoördinator en de historische verenigingen om cultureel erfgoed onder de aandacht te brengen. o Geactualiseerde monumentenlijst die op de gemeentelijke website geraadpleegd kan worden. o Monumentenschildjes voor alle gemeentelijke monumenten. o Foto's van gemeentelijke- en rijksmonumenten zijn opgenomen in de gemeentelijke beeldbank.

o (Informatieve) monumentenborden op enkele beeldbepalende gemeentelijke monumenten plaatsen in samenwerking met de historische verenigingen.

pagina 13/32

4 Kunsten “Kunstwerken en gebouwen uit heden en verleden, voorstellingen, concerten, films, boeken en vele andere culturele uitingsvormen laten ons kennismaken met andere werelden en denkbeelden en plaatsen daarmee onze eigen normen en waarden in een breder perspectief.”j Kunst heeft voor eenieder een andere betekenis, heeft tot doel de zintuigen te prikkelen en is een manier om je te uiten. Dit kan op verschillende manieren waarbij gedacht kan worden aan theater, beeldende kunst of muziek. Onze gemeente heeft een rijk verenigingsleven, met veel verschillende koren voor jong en oud, toneelverenigingen, dansscholen, beeldend kunstenaars in verschillende disciplines en muziekscholen en muziekgezelschappen. In Nederland doet 55 procent van de bevolking van zes jaar en ouder in de vrije tijd iets kunstzinnigs, creatiefs of muzikaals. Gemiddeld zijn de beoefenaars van kunst en cultuur hier acht uur per week mee bezigk. In aanraking komen met amateurkunst is vaak het eerste moment waarop kennis gemaakt wordt met een vorm van kunst. In aanraking komen met iets dat anders of onbekend is, prikkelt je nieuwsgierigheid en draagt bij aan het feit dat je jezelf en je creativiteit kunt ontwikkelen. Het grote aantal verenigingen en de verscheidenheid van deze verenigingen zorgt ervoor dat deze een belangrijke rol spelen in het cultureel functioneren van de gemeente.

4.1 Beeldende kunst Beeldende kunst speelt een grote rol in de expressie van cultuur, waardoor het van belang is voldoende ruimte te bieden aan deze vorm van kunst. In de gemeente is in alle kernen kunst in de openbare ruimte terug te vinden, uiteenlopend van een wandreliëf tot grotere kunstwerken zoals ‘de Toren van Duikersloot’ in Pijnacker, ‘Twee kalfjes’ in Nootdorp en de ‘Kolom van de mensenrechten’ in Delfgauw. Stand van zaken 2025 In de gemeente wonen verschillende beeldend kunstenaars, zowel amateurs als professionele kunstenaars. De afgelopen jaren heeft de gemeente incidenteel kunst aangekocht en opdrachten gegeven aan kunstenaars om op deze manier de kunstproductie te ondersteunen en lokale kunstenaars een podium te geven. Tussen 2019 en 2023 is het project ‘Ieder jaar een nieuw kunstwerk’ van Stichting Kunstweek uitgevoerd in alle drie de kernen. De monumentenroute is uitgebreid van alleen Nootdorp naar alle kernen waardoor inwoners kunnen fietsen of wandelen langs kunst in de openbare ruimte. Exposeren is behalve bij Bibliotheek Oostland (locatie Pijnacker en Nootdorp) mogelijk tijdens de Verbeelding, zowel binnen op verschillende locaties waaronder het gemeentekantoor, maar sinds enkele jaren ook buiten in het Emmapark in Pijnacker. Hiernaast is er sprake van wisselende etalagekunst in het voormalige Rabobank gebouw, waar het SCC gerealiseerd gaat worden.

Beleid tot 2030 Gezien de belangrijke rol die beeldende kunst speelt als het gaat om de uiting van cultuur, zal geïnvesteerd worden in aanvullende kunst in de openbare ruimte. We willen de buitenexpositie tijdens de Verbeelding benutten door, op basis van een verkiezing van de deelnemende sokkelstukken, de winnaar een jaar lang in één van de kernen te exposeren. Op deze manier worden inwoners betrokken en kan wisselende lokale beeldende kunst een bijdrage leveren het vergroten van de aantrekkelijkheid van de gemeente en aan de

j

Raad voor Cultuur, Advies Cultuurbestel 2021-2024, Cultuur dichtbij, dicht bij cultuur, 2017, pagina 5

k https://www.lkca.nl/publicatie/monitor-amateurkunst-2023/

pagina 14/32

belangstelling en waardering voor kunst in PijnackerNootdorp. Vanuit zowel het culturele veld als inwoners is naar voren gekomen dat er onvoldoende expositieruimte is. We zullen geen atelierbeleid formuleren, maar met culturele veld in gesprek blijven over mogelijkheden voor (tijdelijke) ateliers en buitenlocaties waar zowel professionals als amateurs kunnen werken. De realisatie van het SCC draagt bij aan meer mogelijkheden tot expositieruimte en ook hierover zal in samenwerking met het culturele veld bekeken worden welke andere mogelijkheden er zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan expositie bij verenigingen, maatschappelijke organisaties, huisartsen en ondernemers. Bij ontwikkeling van nieuwe gebieden wordt, afhankelijk van de afspraken met de ontwikkelaar, l ook kunst worden gerealiseerd in de openbare ruimte, zoals bijvoorbeeld met de Wijckmus bij de ontwikkeling van Wijck in Pijnacker. Rol van de gemeente We investeren in het zichtbaar maken van kunst in Pijnacker-Nootdorp waarbij we tevens onze lokale kunstenaars een podium geven. De gemeente blijft meedenken over atelier- en expositieruimte. Bereikt in 2030 o Expositiemogelijkheid in het SCC o Wisselende kunst in de openbare ruimte in de drie kernen naar aanleiding van de expositie tijdens het Verbeeldingsweekend. o Mogelijkheden verkennen voor het verbinden van maatschappelijke thema’s aan exposities.

o In samenwerking met kunstenaars mogelijkheden blijven verkennen voor expositie.

4.2 Muziek, toneel en dans Van alle kunstvormen zijn muziek, toneel en dans veelal de meest bekende vormen bij het grote publiek. Vooral muziek en dans kom je in de dagelijkse praktijk tegen, via de radio of televisie, waardoor bijna iedereen in een bepaalde mate kennis heeft gemaakt met deze vormen van kunst. Deze kunstvormen zijn een laagdrempelige manier om mee te kunnen doen met cultuur. In figuur 2l is ook terug te zien hoeveel mensen lid zijn van bijvoorbeeld een koor (40%), hoeveel mensen actief zijn in een groep voor dans, ballet of twirling (31%) of deelnemen aan toneel (12%). Figuur 3 Lidmaatschap van of deelname aan soorten verenigingen en groepen, percentage van beoefenaars die actief zijn in groepsverband.

l

Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA), Monitor Amateurkunst 2023

pagina 15/32

Stand van zaken 2025 In onze gemeente hebben we een heel actief verenigingsleven als het gaat om dans, muziek en toneel. We hebben verschillende muziekverenigingen, dansscholen en toneelverenigingen. In iedere kern kunnen onze inwoners terecht voor tenminste één of zelfs meerdere specialisaties. Ook op het gebied van uitvoeringen is er jaarlijks een uiteenlopend programma van de verschillende verenigingen, waar leden hun inzet en vorderingen kunnen laten zien aan vrienden, familie en andere geïnteresseerden. In 2024 hebben er een vijftal verenigingen/stichtingen een subsidie aangevraagd om activiteiten vorm te geven op het gebied van muziek en dans. Ook hebben de toneelverenigingen uitvoeringen verzorgd in bijvoorbeeld CulturA & Zo. Er is een behoefte aan oefenruimte voor beoefenaars van muziek, waar op dit moment te weinig van beschikbaar is voor de gebruikers. Hierin kan de realisatie van het SCC een belangrijke rol spelen. Onze gemeente heeft cultuurcoaches vanuit Team4Talent die zich inzetten voor cultuuraanbod voor het primair onderwijs, waarbij er een theater en muziek, een cultuurcoach kunst en techniek en een taal- en mediacoach zijn. Ook de Cultuurtrein zet zich vanuit Cultuureducatie met Kwaliteit in voor kunst en cultuur in het (primair) onderwijs.

We hebben in onze gemeente verschillende mogelijkheden als het gaat om locaties waar uitvoeringen plaats kunnen vinden zoals CulturA & Zo, maar ook het Stanislas, kerken of bijvoorbeeld de sporthallen. Niet alle locaties worden even geschikt bevonden. Dit kan te maken hebben met de capaciteit voor bezoekers, maar ook met gebrek aan technische specificaties of het gebrek aan zogenaamde ‘theater beleving’. Beleid tot 2030 Het beleid van de gemeente richt zich op het verbreden van het huidige aanbod van concerten en voorstellingen. Vanuit zowel het culturele veld als de inwoners van onze gemeente is aangegeven dat er behoefte is aan een theater dat beter aansluit bij de wensen van de gebruikers, waarbij gedacht kan worden aan een groter podium en meer zitplaatsen voor bezoekers. CulturA is september 2019 overgenomen door Stichting CulturA & Zo, waar zij verantwoordelijk zijn voor de exploitatie en programmering. Hiermee wordt (deels) voorzien in de behoefte van onze inwoners als het gaat om oefenen en theater. Hiernaast is er behoefte aan meer oefenruimte voor verschillende beoefenaars van kunstvormen, waarbij niet alleen gedacht kan worden aan beeldende kunst, maar ook dans en muziek.

Door meer oefenruimte beschikbaar te stellen, waarbij ook gebruik gemaakt wordt van huidig aanbod, ontstaat er een organisch verloop waarbij vooral jeugd ook op het gebied van allerlei verschillende soorten culturele uitingen door kan groeien. Een kind kan vanuit een eerste kennismaking met bijvoorbeeld muziek op school, op muziekles in de gemeente. Als er daarna mogelijkheid is om in een oefenruimte met een bandje te gaan spelen, wordt de muzikale ontwikkeling in de eigen gemeente voortgezet. Hierin kan het SCC (voor een deel) voorzien in de behoefte. We vinden het ook belangrijk om het culturele veld uit te dagen om (nog) meer aandacht te besteden aan de maatschappelijke rol die zij vervullen en de mogelijkheden die er zijn om maatschappelijke thema's onder de aandacht te brengen middels kunst en cultuur. Maatschappelijke betrokkenheid draagt ook bij aan het sterker in de samenleving staan, waardoor op verschillende vlakken een bijdrage geleverd kan worden zoals bijvoorbeeld aan cultuureducatie. De cultuurcoaches spelen hier een belangrijke rol in en moeten zich duidelijk profileren richting het culturele veld, zodat zij ook richting hen de spin in het web zijn en verbindingen kunnen leggen.

Een gemeenschappelijke ruimte zoals de wens is van het culturele veld, waarbij kruisbestuiving kan ontstaan, betekent niet dat er geen samenwerkingen aangegaan kunnen worden zonder gemeenschappelijke ruimte. Van elkaar, het aanbod en eventuele voorstellingen weten, helpt om elkaar te vinden, maar ook om samenwerking aan te gaan en elkaar niet in de weg te zitten. pagina 16/32

Om deze redenen en om inwoners meer zicht te geven op wanneer wat plaatsvindt in onze gemeente, is een gezamenlijke uit-agenda wenselijk. Hierbij draait het om samenwerking en afstemming tussen het culturele veld en om promotie. Informatie over culturele activiteiten, waarover de culturele instellingen zelf ook communiceren, kunnen vinden op één herkenbare plek is wenselijk. De cultuurcoördinator kan hierin een rol spelen door de partijen met elkaar te verbinden en op de hoogte te zijn van aanbod en behoeften bij inwoners en het culturele veld. Om ons aanbod nog beter aan te laten sluiten bij de jeugd, is het van belang om meer zicht te krijgen op de behoeften van deze doelgroep en hen te ondersteunen bij het realiseren van deze behoeften. Het jongerenwerk in onze gemeente speelt een belangrijke rol als het gaat om het kennen van onze jeugdige inwoners en het zicht hebben op hun behoeften, waarbij zij kunnen samenwerken met de cultuurcoördinator. Op deze manier kan er een cultureel aanbod ontwikkeld worden dat aansluit bij de behoeften van onze jeugd. Hiernaast kan gebruik gemaakt worden van een budget dat beschikbaar wordt gesteld voor initiatieven, zodat de jeugd eventuele behoeften, waar mogelijk in samenwerking met de cultuurcoördinator het jongerenwerk en eventueel het culturele veld, ook om kan zetten in een activiteit.

Rol van de gemeente We investeren in de lokale culturele organisaties middels subsidierelaties zodat het aanbod van voorstellingen en uitvoeringen uitgebreid kan worden. Hiernaast leveren we een bijdrage aan (het verbeteren van) de samenwerking tussen de verschillende culturele organisaties, het tot stand brengen van een uit-agenda en het onderzoeken van mogelijkheden op het gebied van een podiumfunctie en optimaal gebruik van accommodaties. Bereikt in 2030 o Uitbreiding van het aantal voorstellingen en uitvoeringen, onder andere in samenwerking met CulturA & Zo en het SCC. o Meer oefenruimte. o Promotie van activiteiten op de uit- agenda. o Aandacht voor talentontwikkeling van jongeren op het gebied van kunst en cultuur van jongeren. o Pitch Parade in samenwerking met lokale culturele partners en jongeren. o In samenwerking met de cultuurcoördinator, jongerenwerk, de Cultuurtrein, Team4Talent en jongeren behoeften op het gebied van cultuur onderzoeken. o Initiatieven tot stand brengen door samenwerking tussen de cultuurcoördinator, jongerenwerk, jongeren en het culturele veld.

4.3 Film Film is een vorm van cultuur die zeer ingeburgerd is en waarmee (vrijwel) alle inwoners in aanraking komen, zij het via (on demand) televisie of de bioscoop. Film kijken is met de jaren steeds meer een belevenis geworden door de opkomst van 3D en 4D films. Naast (mega)bioscopen zijn er ook filmhuizen waar de minder commerciële kwaliteitsfilms getoond worden. Stand van zaken 2025 Onze gemeente heeft geen bioscoop binnen de gemeentegrenzen. Wel vinden er filmvertoningen plaats. CulturA & Zo programmeert ieder jaar een aantal films met de zogenaamde &Zo ervaring. Een film waar een beleving of ervaring aan gekoppeld wordt. Dit biedt onze inwoners de mogelijkheid om een film (opnieuw) te kijken, maar dan nét even anders. Naast commerciële films is er vanuit deze &Zo ervaring ook ruimte voor specials, arthouse films of films met een maatschappelijk thema. Hiernaast wordt er vanuit Bibliotheek Oostland geregeld een film getoond, gekoppeld aan een relevant thema, maar ook bijvoorbeeld SWOP organiseert filmmiddagen.

pagina 17/32

Beleid tot 2030 Kijkende naar het ringenmodel van de VNG (figuur 1) is te zien dat het huidige aanbod valt onder de categorie ‘incidentele filmvertoningen’. Gezien onze ligging tussen verschillende grote gemeenten, waardoor een bioscoop nooit ver weg is, draagt de programmering van CulturA & Zo bij aan het verbeteren van ons voorzieningenniveau, waardoor dit passend is bij het ringenmodel van de VNG. Van belang bij het aanbieden van film is om waar mogelijk thematisch te programmeren, zodat het aanbod aansluit bij de actualiteit en om samen te werken met bijvoorbeeld het onderwijs. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan film op locatie. Rol van de gemeente We willen het voorzieningenniveau op het gebied van film beter laten aansluiten op het inwonersaantal en aanbod op het gebied van film creëren middels samenwerking met Stichting CulturA & Zo en andere organisaties. Als gemeente zien we een kans om film in te zetten om maatschappelijke thema’s onder de aandacht te brengen zoals bijvoorbeeld eenzaamheid, kansengelijkheid, preventie, inclusie en polarisatie. Bereikt in 2030 o Profileren en incidenteel initiëren van het filmaanbod, waar mogelijk samenhang creëren met de actualiteit en maatschappelijke thema's.

4.4 Letteren Het geschreven woord als kunstvorm, van proza tot poëzie, geeft een schriftelijke weergave van bijvoorbeeld informatie, emotie of ervaring. Letteren kunnen de lezer tijdelijk in een andere wereld laten geloven, emoties bespelen en waarnemingen vertroebelen. “Dit vermogen de lezer aan het denken te zetten, te prikkelen en te schokken wordt al eeuwen onderkend (…)”. m Lezen vergroot de woordenschat en de leesvaardigheid. Op jonge leeftijd beginnen met lezen, draagt bij aan het leuk vinden van lezen waardoor er vaker gelezen wordt. Daarnaast ontwikkel je empathische vermogens door te lezen: het dwingt je als lezer om je te verplaatsen in een andere denkwereld en een ander gevoelsleven. n Stand van zaken 2025 Als bibliotheek speelt Bibliotheek Oostland een belangrijke rol als het gaat om het onder de aandacht brengen van letteren. De landelijke georganiseerde themaweken zoals de Boekenweek, de Kinderboekenweek en de week van de poëzie dragen in grote mate bij aan de zichtbaarheid en de promotie van letteren en lezen. Ook tijdens de Verbeelding is er aandacht voor de letteren, zoals het vertellen van verhalen en gedichten. Beleid tot 2030 Vanuit het ringenmodel van de VNG (figuur 1) valt op te maken dat literaire activiteiten vallen onder het voorzieningenniveau bij een gemeente van onze omvang.

We vinden het dan ook belangrijk om de positie van letteren, in alle uiteenlopende vormen, als cultuuruiting te ondersteunen en waar nodig te versterken. Rol van de gemeente We hebben middels de relatie met Bibliotheek Oostland aandacht voor letteren en ondersteunen lokale initiatieven op dit gebied. Bereikt in 2030 o Ondersteunen van lokale initiatieven. o Profileren van het aanbod op het gebied van letteren middels een gezamenlijke uitagenda. o In samenwerking met Bibliotheek Oostland en andere lokale (culturele) instellingen aandacht voor letteren.

m

Raad voor Cultuur, Daad bij het woord, april 2018, pagina 6

pagina 18/32

5 Culturele activiteiten Culturele evenementen, in de meest uiteenlopende vormen, spelen een belangrijke rol als het gaat om het stimuleren van cultuurparticipatie. Evenementen bieden onze inwoners de mogelijkheid op een vrijblijvende manier in aanraking te komen met cultuur en dragen bij aan het woonplezier in onze gemeente. Hiernaast hebben culturele activiteiten een enthousiasmerende rol als het gaat om het lokale productieklimaat, vooral wanneer lokale kunstenaars deelnemen. Naast muziek-, toneel-, en dansvoorstellingen die worden georganiseerd, reeds genoemd in voorgaande hoofdstukken, is onze gemeente verschillende culturele evenementen rijk. Deze evenementen brengen niet alleen mensen samen op cultureel vlak, maar ook op het gebied van sport en natuur. Deze beeldbepalende lokale evenementen zijn van grote invloed op het culturele leven van onze gemeente en haar culturele uitstraling. Stand van zaken 2025 De evenementen die onze gemeente rijk is, zijn veelal jaarlijks terugkerend waarvan sommigen, zoals de Verbeelding, zelfs al meer dan 30 jaar en dragen bij aan een breed cultureel aanbod. Ze creëren een plek om elkaar te ontmoeten en brengen inwoners en kunstenaars nader tot elkaar. Zo wordt in onze gemeente al sinds jaar en dag Koningsdag gevierd, waarbij de Oranjefeesten door inwoners vaak genoemd worden als door hen bezocht cultureel evenement.

Nootpop in Nootdorp en Zuidpop in Pijnacker leveren een belangrijke bijdrage als het gaat om het aanbieden van een gevarieerd, deels lokaal georiënteerd, aanbod. Deze grote evenementen worden georganiseerd door de Oranjevereniging Nootdorp en de Wijkvereniging Pijnacker-Zuid en volledig vanuit vrijwillige inzet. Sinds 2023 organiseren Eetcafé de Guyter en Event- & Partycentrum het Witte Paard het Winter DorpsFest, twee avonden met verschillende muziekgenres. Om onze gemeente te promoten is er eind 2023 een promofilm opgenomen bij Omroep West waarin onder andere aandacht was voor evenementen als de Wielerronde Pijnacker en de Bieslanddagen. Onze gemeente heeft niet alleen activiteiten en evenementen op het gebied van kunst en cultuur, zoals bijvoorbeeld het Verbeeldingsweekend of het Shantykorenfestival. Ook initiatieven (groot en klein) vanuit ondernemers zoals de themafeesten bij de Drie Heeren, de pubquizen bij Het Dijkje, de haringparty bij Tout le Monde, lezingen en signeersessies bij van Atten, de lichtjesavond in Nootdorp of evenementen en activiteiten zoals de Oostlandmarathon, de Beatrixrun, de Wielerronde, de Taptoe of Halloween vanuit de bewonersverenigingen verrijken onze gemeente. Op het gebied van evenementenbeleid zijn de organisatoren betrokken bij het uitwerken van het uitvoeringsbeleid dat in 2025 vastgesteld wordt door het college.

In de actualisatie van de APV is de mogelijkheid opgenomen om meerjarenvergunningen aan te vragen, waardoor een bijdrage geleverd wordt aan het verminderen van de regeldruk en het vergemakkelijken van de aanvraag. De website is aangepasto waardoor er informatie te vinden is hoe men een (incidenteel) evenement moet melden, indien nodig een vergunning kan aanvragen, welke eisen er zijn voor een veiligheidsplan evenement en voor een evenemententekening voor brandweer Haaglanden. Ook staat de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) genoemd en is er informatie te vinden over de Buurt- en Cultuurknip en de mogelijkheden rondom Subsidie voor activiteiten en evenementen vrijwilligersorganisaties. Los van ons eigen beleid hebben wij voornamelijk te maken met landelijke wet- en regelgeving wat wij zo simpel mogelijk hebben verwoord op de website. Daarnaast is er ook altijd ambtelijk ondersteuning mogelijk bij een aanvraag.

o

https://www.pijnacker-nootdorp.nl/direct-regelen/ondernemen/evenement-organiseren-melding-of-vergunning/

pagina 19/32

We vinden het belangrijk om evenementen zo toegankelijk en inclusief mogelijk te maken. Om hierbij organisatoren van evenementen te faciliteren, schaffen we in 2025 enkele rolstoelmatten aan. Met deze matten kunnen plekken afgebakend worden, waardoor mensen die mindervalide zijn altijd een plek hebben, ook als er sprake is van veel drukte. De beschikbaarheid van deze rolstoelmatten zal ook gecommuniceerd worden aan organisatoren. Beleid tot 2030 De gemeente heeft de afgelopen jaren meegewerkt aan het tot stand brengen van (een deel van dit) dit cultureel aanbod en de evenementen hebben bewezen kansrijk te zijn. Wij willen hier graag een voorwaardenscheppende rol in (blijven) vervullen, dat betekent dat we de randvoorwaarden creëren waardoor culturele activiteiten tot stand komen. Hiernaast willen we tegemoetkomen aan de vraag vanuit het culturele veld om geld beschikbaar te stellen, waarmee ingespeeld kan worden op spontane lokale initiatieven waarmee inwoners in aanraking kunnen komen met cultuur. Rol van de gemeente We vervullen een regierol en treden met organisaties in overleg voor wat betreft de coördinatie, afstemming, mogelijke samenwerking en gezamenlijke promotie. Bereikt in 2030 o Breed aanbod van culturele activiteiten. o Meerjarenvergunning aanvragen op de website mogelijk. o Gezamenlijke promotie van de activiteiten via de uit-agenda.

o Beschikbaar budget voor lokale initiatieven (cultuurknip). o Rolstoelmatten zijn beschikbaar voor (culturele) activiteiten en evenementen

pagina 20/32

6 Promotie van culturele activiteiten en cultureel erfgoed Het organiseren van culturele activiteiten en het behoud en beheer van cultureel erfgoed zijn van groot belang als het gaat om de beleving van onze inwoners over de omgeving waarin zij verblijven. Hiernaast spelen zij ook een belangrijke rol om de economie van onze gemeente te stimuleren. De ligging van onze gemeente, omringd door groen in onder andere het Bieslandse bos, het Balijbos, de Ackerdijkse plassen, Delftse Hout en de Groenzoom, met goede uitvalswegen, openbaar vervoer, dicht bij verschillende grote(re) gemeenten zorgen voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor zowel ondernemers als inwoners. Het feit dat we een groeigemeente zijn, maakt ons daarnaast een aantrekkelijke plek om te wonen en te werken. Een belangrijk onderdeel van de beleving van onze inwoners is de mogelijkheid om in de eigen gemeente in aanraking te komen met kunst en cultuur. Stand van zaken 2025 Als gemeente spelen we een belangrijke rol als het gaat om (financiële) ondersteuning van culturele activiteiten en het behoud en beheer van cultureel erfgoed.

Middels subsidies, zowel vanuit de subsidieregeling voor activiteiten en evenementen van vrijwilligersorganisaties als vanuit de subsidies aan maatschappelijke organisaties zoals Bibliotheek Oostland en Stichting CulturA & Zo dragen we bij aan een diverse culturele omgeving voor onze inwoners. Wat betreft cultureel erfgoed investeren we door het beschikbaar stellen van geld voor restauratie van gemeentelijke monumenten. Hiernaast hebben we, waar mogelijk, oog voor cultuurhistorische plekken en bodemkunstschatten als het gaat om de inrichting van de openbare ruimte. De archeologische waardenkaart is in 2022 geactualiseerd, waardoor onderzoeken rondom (bouw)locaties op basis van de meest recente bodeminformatie uitgevoerd kunnen worden. De uit-agenda biedt de mogelijkheid om niet alleen activiteiten aan te melden als culturele organisatie, maar ook voor inwoners om te bekijken welke activiteiten er plaatsgevonden in de gemeente. In het verzamelmagazine van Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp maken diverse culturele organisaties en verenigingen onderdeel uit van het voucherboekje. Hiermee kunnen nieuwe inwoners kennismaken met het aanbod op onder andere cultureel gebied. Tijdens de Verbeelding wordt sinds 2021 jaarlijks de Cultuurprijs uitgereikt aan een inwoner of culturele organisatie die zich ingezet heeft voor kunst en cultuur in Pijnacker-Nootdorp.

Het Cultuurplatform speelt een belangrijke rol op het gebied van het ophalen van signalen vanuit het culturele veld als adviesorgaan van het college. Er is een wens om te onderzoeken of het oprichten van een Cultuurraad tot de mogelijkheden behoort, om de belangen van het culturele veld (nog) beter te behartigen. Beleid tot 2030 Culturele organisaties en instellingen zijn zelf verantwoordelijk voor de promotie van activiteiten die zij georganiseerd hebben. We vinden het belangrijk om de samenwerking en afstemming te stimuleren en gaan ons wat betreft promotie van culturele activiteiten meer richten op gezamenlijkheid. Hiernaast dragen we, naast promotie door de culturele organisatie of instelling zelf, bij aan verbetering van de vindbaarheid én bekendheid van de activiteit door deze te promoten op een herkenbare plek. Om onze nieuwe inwoners, bezoekers en ondernemers te kunnen bereiken met betrekking tot het culturele aanbod in onze gemeente, wordt (nauwer) samengewerkt met citymarketing waarbij gedacht kan worden aan een link naar de uit-agenda op de website en artikelen in het magazine. Rol van de gemeente We zijn initiatiefnemer als het gaat om gemeentelijke promotie en zijn gesprekspartner voor de culturele organisaties en instellingen als het gaat om gezamenlijke promotie van cultuur en culturele evenementen.

Hiernaast betrekken wij partners zoals de Team4Talent en de pagina 21/32

Cultuurtrein zodat ook zij aan kunnen haken en netwerkrelaties kunnen aangaan dan wel versterken. Bereikt in 2030 o Uit- agenda uitbreiden met meer activiteiten vanuit andere onderwerpen (maatschappelijke activiteiten, sportevenementen e.d.). o Toevoegen van informatie over de uit-agenda aan beschikkingen voor incidentele subsidies (activiteiten en evenementen) en bij vergunningverlening. o Toevoegen van mogelijkheden tot gebruik van rolstoelmatten in beschikkingen voor incidentele subsidies (activiteiten en evenementen) en bij vergunningverlening. o Tweemaandelijkse promotie van onderwerpen rondom kunst en cultuur, zoals verenigingen, activiteiten, evenementen, ontwikkelingen, Volwassenfonds Sport & Cultuur, Jeugdfonds Sport & Cultuur en promotie Cultuurknip (lokale media, social media, website). o Actualiseren bewaarmagazine Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp o Uitbreiding van de culturele beeldbank (fotomateriaal). o Jaarlijkse uitreiking van de Cultuurprijs voortzetten. o Meedenken bij het onderzoeken van mogelijkheden voor het oprichten van een cultuurraad.