Concept Jaarstukken 2021

Kadernota

Begroting

Planning & Control-cyclus

Jaarrekening

rin

e nak ko or

gsa gen

Bedr

Jaarstukken 2021

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

d

ge

oe

lij n

ra

o Ui

tv

ad

Ho

fd

o da c

ijf s p la n D

T

ll e

Najaarsnota

Inhoudsopgave 3 Voorwoord 4

Leeswijzer

6 Bestuurlijke Samenvatting 16 Jaarverslag 17 Programmaverantwoording

19 29 41 53 61 75 93 107 117 125

Ruimte en wonen Economie en glastuinbouw Mobiliteit Groen, water & recreatie Onderwijs Collectieve voorzieningen Individuele voorzieningen Veiligheid en duurzaamheid Bestuur en dienstverlening Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

133 Paragrafen 135 145 153 159 163 169 177 185 187

Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Gemalendienst NAD Sociaal Domein

191 Jaarrekening 193 195 207 209 211 228 230 231 233 236

Overzicht van baten en lasten Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid Balans Waarderingsgrondslagen Toelichting op de balans Overzicht Incidentele baten en lasten Overzicht van baten en lasten per Taakveld Overzicht WNT Overzicht Sisa Controleverklaring

237 Bijlagen 237 237 238

Kerngegevens Rapportage Interbestuurlijk toezicht (IBT) Kaderstellende nota's/plannen

2

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Voorwoord Hierbij presenteert het college van B&W de jaarstukken 2021 en legt daarmee verantwoording af over het gevoerde beleid, zowel inhoudelijk als financieel. We zijn er met elkaar, raad, college en medewerkers in geslaagd om in het afgelopen jaar een aantal mooie zaken te bereiken zoals het vaststellen van de omgevingsvisie, het energietransitieplan, besluitvorming rond het sociaal cultureel centrum, de oplevering in AckersWoude en de start van de bouw in Keizershof van Integrale Kindcentra , de herinrichting van de Vlielandseweg en verbetering van zowel de kwaliteit als de interne beheersing in het sociaal domein. In de verschillende programma’s van de jaarstukken is verder te lezen wat er het afgelopen jaar allemaal is bereikt binnen de diverse beleidsterreinen. Net als het jaar ervoor bepaalde de wereldwijde Coronapandemie het beeld van 2021. De maatregelen om het verspreiden van het virus tegen te gaan vielen soms zwaar voor onze inwoners en ondernemers en dus ook voor de medewerkers van de gemeente. Daarnaast zien we dat door een gespannen arbeidsmarkt het verloop onder het personeel groter is dan voorgaande jaren en het vinden van geschikte kandidaten voor het invullen van de vacatures steeds moeilijker wordt. Het is voor het bestuur van deze gemeente goed om te beseffen dat daarmee de druk op de medewerkers van onze organisatie onverminderd hoog is.

Het financiele resultaat over 2021 wijkt, in positieve zin, behoorlijk af ten opzichte van de verwachtingen. Met name de toenemende onvoorspelbaarheid van de bijdrage uit het gemeentefonds, een aantal incidentele meevallers in de reserves en vertraging en uitstel van activiteiten door de Coronamaatregelen zijn hiervan de voornaamste oorzaken. Tenslotte is het belangrijk om met elkaar te kunnen constateren dat onze accountant over de jaarstukken 2021 een goedkeurende verklaring heeft afgegeven met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid. Een compliment voor allen die daaraan hebben bijgedragen vanuit het college is hier zeker op zijn plaats. Evenals een woord van dank richting onze huisaccountant BakerTilly voor de prettige samenwerking. Pijnacker, mei 2022 Namens het College van Burgemeester en Wethouders van Pijnacker-Nootdorp, Peter Hennevanger, wethouder financien.

3

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Leeswijzer De jaarstukken zijn het instrument om te beoordelen of het college in overeenstemming met de in de programmabegroting gestelde kaders heeft geopereerd. De jaarstukken zijn daarmee het sluitstuk van de planning- en controlcyclus. De jaarstukken bestaan uit twee delen: • het jaarverslag met daarin de programmaverantwoording met de paragrafen en; • de jaarrekening met daarin de programmarekening met toelichting en de balans met toelichting.

Jaarverslag Programmaverantwoording Hier wordt ingegaan op de resultaten per programma, zowel in beleidsmatig als in financieel opzicht. De programmaverantwoording begint met de doelstelling van het programma en bestaat daarna uit de volgende onderdelen: Wat wilden we bereiken? (maatschappelijk effect) • Hier zijn de subdoelstellingen van het programma vermeld. Wat hebben wij daarvoor gedaan? (inspanning/rol van de gemeente) • Wat is de inspanning van de gemeente om het maatschappelijk effect te bereiken. Realisatie maatschappelijk effect • Per subdoelstelling is één of een aantal activiteiten benoemd die bijdragen om het gewenste effect te realiseren. Met een kleur is bij elke activiteit aangegeven wat de stand van zaken is. De verklaring van de kleuren is als volgt: blauw: gerealiseerd/vervallen/afgedaan groen: loopt conform planning geel: vertraagd door externe oorzaken oranje: vraagt aandacht rood: crisis

Na het beleidsmatig onderdeel volgt het onderdeel ‘Wat heeft het gekost?' waaronder diverse financiële overzichten zijn opgenomen en de lasten en baten per taakveld van de: • primaire begroting 2021 • begroting 2021 na wijziging • rekening 2020 • rekening 2021 • afwijking ten opzichte van begroting 2021 na wijziging • afwijking ten opzichte van rekening 2020. Tevens wordt een financiële analyse gegeven van de afwijking tussen de begroting (na wijziging) 2021 en de rekening 2021. Daarna volgt een overzicht van de beschikbare investeringen 2021, de werkelijke uitgaven daarop, en een toelichting. Als apart programma wordt een toelichting gegeven op de Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en de post onvoorzien. Hierin worden de algemene middelen van de gemeente toegelicht; waar komt het geld vandaan dat de gemeente in 2021 heeft besteed? Specifieke uitkeringen en ontvangsten worden bij de programma’s toegelicht voor zover hierover relevante ontwikkelingen zijn te melden.

Paragrafen In de paragrafen komen de onderwerpen aan de orde die van belang zijn om inzicht te krijgen in de financiële positie van de Gemeente Pijnacker-Nootdorp. De paragrafen geven vanuit diverse perspectieven een

4

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

dwarsdoorsnede van de rekening. De focus is daarbij gericht op belangrijke beheerprocessen en het beleid dat daaraan ten grondslag ligt. U vindt daarin de verantwoording over de volgende beheersmatige onderwerpen: • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Grondbeleid • Gemalendienst NAD • Sociaal Domein

Jaarrekening Programmarekening en toelichting In dit hoofdstuk zijn diverse (verplichte) financiële overzichten opgenomen met vergelijkende cijfers. Het is in feite een andere wijze van presenteren van de cijfers die zijn opgenomen in de programma-verantwoording onder het kopje 'Wat heeft het gekost?' en enkele aanvullende financiële overzichten.

Balans en toelichting Het laatste onderdeel gaat in op de financiële positie aan de hand van de balans. Daarbij is aandacht geschonken aan de balanspositie van het eigen vermogen en de mutaties die daar het afgelopen jaar in hebben plaatsgevonden.

5

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Bestuurlijke Samenvatting Resultaat 2021 De jaarrekening 2021 sluit met een voordelig resultaat na bestemming van € 12,592 miljoen. Aanvankelijk was het saldo van de begroting, zoals die in het najaar van 2020 door de raad is vastgesteld (de zogenoemde primaire begroting) € 459.000 positief. In de loop van het jaar is de begroting meermaals door de raad bijgesteld op basis van een aantal ontwikkelingen en de hieruit voortvloeiende raads- en collegevoorstellen. Het laatste moment waarop de begroting in omvang en saldo is bijgesteld, was de najaarsnota. Toen werd in totaal een voordelig resultaat na bestemming van € 423.000 verwacht. Het verschil tussen het begrotingssaldo na de begrotingswijziging van de Najaarsnota 2021 en het uiteindelijke resultaat over 2021 is € 12,168 miljoen. In onderstaand overzicht wordt het verloop vanaf de primaire begroting tot de uiteindelijke realisatie over 2021 in totalen weergegeven. Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Lasten

Baten

Saldo

V/N

Primaire begroting

-176.511

176.971

459

V

Mutaties Kadernota 2021

-51.632

51.420

-211

N

Mutaties Najaarsnota 2021

-3.125

3.300

175

V

Totaal begroot

-230.252

230.676

423

V

Jaarrekening 2021

-220.560

233.152

12.592

V

9.692

2.476

12.168

V

Verschil *) in de tabel kunnen afrondingsverschillen voorkomen

Analyse resultaat 2021 ten opzichte van het begrotingssaldo per december 2021 Het verschil van € 12,168 miljoen tussen het geraamde saldo na de begrotingswijziging bij de Najaarsnota 2021 van € 423.000 en het uiteindelijke jaarrekeningresultaat na bestemming van € 12,592 miljoen wordt hieronder toegelicht. Per saldo op de algemene dienst een voordeel van € 3,506 miljoen, op de grondexploitaties (inclusief heffing VPB) een voordeel van € 0,972 miljoen, op het Sociaal domein een voordeel van per saldo € 1,163 miljoen en bijzondere financiële mutaties van per saldo € 6,527 miljoen. Omschrijving (bedragen * € 1.000)

V/N

Programma

Taakveld wonen en bouwen: Door de geplande bouwprojecten van betaalbare woningen te versnellen zijn de gemiddelde bouwkosten per woningen lager dan waarmee bij de primitieve begroting rekening is gehouden. Per saldo levert dit ongeveer €271.000 minder opbrengsten bouwleges op dan begroot.

-271

N

1

Taakveld economische ontwikkeling: Met vier Greenport projectplannen is in 2021 gestart en de uitvoering loopt door in 2022. Middels resultaatbestemming wordt verzocht deze middelen beschikbaar te stellen in 2022.

70

V

1

Taakveld verkeer en wegen: in 2021 zijn drie MRDH subsidies ontvangen in verband met verkeersveiligheidsmaatregelen (€ 30.000), plaatsing twee R-net abris's (€ 49.000) en aanleg bushalte station Nootdorp (€ 60.000). Deze waren niet begroot.

139

V

3

Taakveld verkeer en wegen: Er is een structureel tekort ontstaan op het budget voor onderhoudsbestekken. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn areaaluitbreiding en hogere marktprijzen.

-153

N

3

Taakveld verkeer en wegen: Als gevolg van aansluitingen in nieuwbouwwijken en verzwaring van het elektriciteitsnet zijn hogere degeneratievergoedingen ontvangen van met name Stedin.

162

V

3

Taakveld verkeer en wegen: Door capaciteitsproblemen bij de aannemer zijn de geplande werkzaamheden voor 2021 niet volledig uitgevoerd.

109

V

3

Taakveld openbaar groen en recreatie: Een deel van de gebieden is relatief korte geleden aangelegd of in beheer genomen. Alleen Ruyven Noord is al langer in beheer. In de eerste 3 – 5 jaar na aanleg zijn de beheerkosten nog relatief laag; het gebied moet zich nog ontwikkelen.

155

V

4

Taakveld openbaar groen en recreatie: In het beheerplan groen 2019-2022 is nieuw budget opgenomen voor bescherming invasieve soorten, uitbreiding ecologisch beheer en gefaseerd onderhoud, vergroening openbare ruimte, kwaliteitsslag onkruidbestrijding in planten en vervanging van diverse zieke bomen.

150

V

4

Taakveld openbaar groen en recreatie: Op het budget voor onderhoudscontracten en bestekken is een structurele overschrijding ontstaan. De oorzaak hiervan is areaaluitbreiding, en andere wijze van onderhoud door klimaatmaatregelen en hogere prijzen.

-253

N

4

Taakveld openbaar groen en recreatie: Het areaal is vanaf 2018 met 20% uitgebreid. Hiermee is onvoldoende rekening gehouden bij de areaaluitbreiding. Daarnaast zijn de marktprijzen fors verhoogd en worden stortkosten doorbelast door het Hoogheemraadschap.

-203

N

4

6

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Bedrag

Omschrijving (bedragen * € 1.000)

V/N

Programma

Taakveld openbaar groen en recreatie: Met de wetenschap dat de kosten voor onderhoud fors hoger zouden zijn dan begroot zijn op andere budgetten binnen het openbaar groen zeer terughoudend uitgaven gedaan. Dit heeft geleid tot een eenmalig overschot.

225

V

4

Taakveld onderwijshuisvesting: Het in het programma 2022 opgevoerde budget van € 130.000 is eind 2021 beschikbaar gesteld. Het gaat om verhuizingen van de Prinsenhof naar Koningshof, de Keizerskroon in het Nest, en de Tweemaster naar Ackerswoude. Middels resultaatbestemming wordt verzocht deze middelen beschikbaar te stellen in 2022.

130

V

5

Taakveld onderwijshuisvesting: Het regulier beschikbaar budget voor verhuis en inrichtingskosten is deels niet besteed. Daarnaast blijken twee incidenteel beschikbaar gestelde budgetten voor Ackerweide en de Mariaschool te hoog geraamd.

230

V

5

Taakveld onderwijs en leerlingzaken: Hogere huuropbrengsten door meer verhuur van 's-Gravenweg 5 in Nootdorp en nog niet begrote inkomsten van de nieuwe locatie IKC Ackerswoude.

38

V

5

Taakveld sportaccommodaties: De ontvangen specifieke uitkering ten behoeve van stimulering sport is niet begroot.

60

V

6

Taakveld sportaccommodaties: De Specifieke uitkering IJsbanen en zwembaden voor Coronaondersteuning in het eerste halfjaar van 2021 is eind november toegekend. Door de late toekenning kon dit niet meer door de raad vastgesteld worden middels een begrotingswijziging.

234

V

6

Taakveld sportaccommodaties: Het zwembad is gecompenseerd voor haar exploitatieverlies over het eerste halfjaar als gevolg van COVID-19. Hiertegenover is het beschikbare budget voor het wegvallen van de schoolzwemuren niet ingezet. En de schade van de zwemverenigingen door COVID-19 is door Sportfondsen aan hen uitgekeerd en rechtstreeks bij het rijk gedeclareerd.

-123

N

6

Taakveld cultuurpresentatie en -participatie: Als gevolg van Coronapandemie is het regulier beschikbare budget voor cultuur niet benut.

86

V

6

Taakveld cultuurpresentatie en -participatie: Als gevolg van de Coronapandemie is de subsidieaanvraag voor particuliere initiatieven lager.

51

V

6

Taakveld samenkracht en burgerparticipatie: Als gevolg van de coronamaatregelen is een deel van het budget voor wijkgericht werken niet aangewend.

37

V

6

Taakveld wijkteams: Voor de hulpverlening aan gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire ontvangt de gemeente een specifieke uitkering voor gemeentelijke ondersteuning. Deze wordt bepaald aan de hand van het aantal mogelijk gedupeerden en werkelijk gemaakte kosten voor ondersteuning en coördinatie.

160

V

6

Taakveld arbeidsparticipatie: Het budget voor Traject Oriëntatie op Participatie is in 2021 niet volledig benut. De inzet van dit budget is afhankelijk van het aantal geschikte kandidaten. Dat aantal verschilt per jaar.

54

V

6

Taakveld maatwerkvoorzieningen (WMO): Het totaal van reizigersvergoedingen voor het gebruik van de Regiotaxi is lager dan begroot. Door de coronapandemie is er minder gebruik gemaakt van de Regiotaxi.

-55

N

6

Taakveld maatwerk dienstverlennig 18+: De verwachte toename van het aantal kwijtscheldingen voor riolering- en afvalstoffenheffing waarmee rekening is gehouden in de begroting 2021 als gevolg van de coronapandemie zien we niet terug in de realisatiecijfers van 2021.

80

V

6

Taakveld afval: in 2021 is een hogere verpakkingsvergoeding ontvangen dan was begroot.

166

V

8

Taakveld bestuur: Via het amendement 75-jarig Bevrijdingsfeest is bij de begroting 2020 een budget van € 75.000 beschikbaar gesteld. Vanwege de coronapandemie heeft de 75-jarige viering van het bevrijdingsfeest zowel in 2020 als 2021 niet plaatsgevonden.

67

V

9

Taakveld bestuur: Jaarlijks wordt op basis van individuele actuariële berekeningen het bedrag berekend dat moet worden toegevoegd of vrijvalt van de voorziening wethouderspensioenen. Dit bedrag fluctueert jaarlijks maar wijkt ook dit jaar fors af ten opzichte van andere jaren.

290

V

9

Taakveld OZB woningen en niet- Woningen: Naar aanleiding van de volledigheidscontrole is over het belastingjaar 2019 en 2020 nog een bedrag opgehaald.

59

V

10

Taakveld algemene uitkering: De inkomsten algemene uitkering over 2021 zijn bij de Najaarsnota bijgesteld op de septembercirculaire. De uiteindelijke afwijking is veroorzaakt door extra inkomsten die in de decembercirculaire zijn gepubliceerd.

717

V

10

Taakveld Algemene uitkering: Afrekeningen van de algemene uitkering over oude jaren die na het bijstelmoment van de Najaarsnota zijn ontvangen, hebben geleid tot een lager totaal aan nabetalingen. Het gaat dan om maatstaven waarvan de afrekening slecht in te schatten is.

-213

N

10

Taakveld overige baten en lasten: Voor de verwachte oninbaarheid van debiteuren is een voorziening dubieuze debiteuren gevormd wat op mindering wordt gebracht op het debiteurensaldo. In 2021 valt een bedrag van € 203.000 vrij.

203

V

10

Taakveld overige baten en lasten: in 2021 is een hogere 'werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten' uitkering vanuit de UWV ontvangen.

142

V

10

Taakveld overige baten en lasten: lagere salarislasten en inhuur via kostenplaats.

873

V

10

Overige verschillen

50

V

1 t/m 10

3.506

V

-64

N

1

1.523

V

1

Saldo algemene dienst

Bedrag

Grondexploitaties* Lagere verwachte winstuitname op grondexploitaties niet-bedrijventerreinen. Een lagere storting in de voorziening 'Nadelige complexen' op niet-bedrijventerreinen.

7

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Omschrijving (bedragen * € 1.000)

V/N

Programma

-1.213

N

1

Hogere verwachte winstuitname op grondexploitaties bedrijventerreinen.

983

V

2

Het hogere resultaat op de grondexploitatie betekent ook een hogere last voor de vennootschapsbelasting.

-352

N

10

Als gevolg van de verkoop van percelen grond Veenweg 53A em bedrijfspand Emmapark 102 een incidentele verkoopopbrengst.

95

V

1

Saldo grondexploitaties

972

V

Wmo

-16

N

6&7

Jeugdzorg

633

V

5, 6 & 7

Een lagere onttrekking aan de algemene reserve a.g.v. lagere storting voorziening 'Nadelige complexen'.

Bedrag

Sociaal domein*

PGB's

1

V

7

546

V

7

1.163

V

Het beheerplan civiele kunstwerken 2016-2019 is verouderd. Totdat dit is geactualiseerd wordt de hierbij behorende voorziening afgesloten. Via de resultaatbestemming wordt voorgesteld hetzelfde bedrag aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve toe te voegen en dit bedrag in te zetten voor het nieuwe beheerplan.

853

V

2

Niet ingezet deel stelpost areaal salarissen

136

V

10

Niet ingezet deel stelpost prijs salarissen

308

V

10

Overhead

1.042

V

10

Niet ingezet deel stelpost Enecogelden

1.582

V

10

Betreft de vrijval van bestemmingsreserve afschrijvingslasten Ruyven Zuid Polder ad € 178.199, zodat de hoogte van deze reserve aansluit met de boekwaarde per 31-12-2021.

178

V

10

Betreft de vrijval van bestemmingsreserve afschrijvingslasten Komkommerweg ad € 2,428 miljoen, zodat de hoogte van deze reserve aansluit met de boekwaarde per 31-12-2021.

2.428

V

10

Saldo bijzondere financiele mutaties

6.527

V

Totaal verschil begroting en jaarrekeningresultaat

12.168

V

Participatie Saldo Sociaal domein Bijzondere financiele mutaties

Onderstaand wordt een nadere toelichting gegeven op de belangrijke voordelen en nadelen. Een volledige analyse wordt gegeven in het financieel deel van de jaarrekening en bij de afzonderlijke programma’s.

Taakveld Bestuur Voorziening wethouderspensioenen Een wethouder heeft bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd recht op een APPA-pensioen vanwege het wethouderschap. Hiervoor wordt door de gemeente een voorziening gevormd ter dekking van de toekomstige pensioenverplichting. Jaarlijks wordt op basis van individuele actuariële berekeningen het bedrag berekend dat moet worden toegevoegd aan de voorziening. Dit bedrag fluctueert jaarlijks maar wijkt ook dit jaar fors af ten opzichte van andere jaren. Er wordt gerekend met een hogere rekenrente ten opzichte van vorig jaar met als gevolg een vrijval vanuit de voorziening wethouderspensioenen.

Taakveld Overige baten en lasten Stelpost Enecogelden In de Kadernota 2021 is een deel van de boekwinst van de verkoop van de aandelen Eneco N.V. Ingezet voor de vorming van diverse bestemmingsreserves ter dekking van afschrijvingslasten van activa. Hierdoor is structureel bijna € 1,6 miljoen ruimte in de meerjarenbegroting ontstaan. In 2021 is het gehele bedrag onbenut en valt vrij in de exploitatie en wordt daarmee toegevoegd aan de algemene reserve.

Taakveld Vennootschapsbelasting Als gevolg van een hogere winst in 2021 bij de grondexploitatie wordt ongeveer 25% vennootschapsbelasting geheven. Dit bedrag is in de balans opgenomen als een nog te betalen post.

Taakveld Overhead De totale overhead van € 14,5 miljoen wordt op basis van daadwerkelijk geschreven productieve uren verdeeld over de investeringen, voorzieningen en de grondexploitaties. Het restant wordt ten laste van het taakveld overhead gebracht en voor 2021 bedraagt dat per saldo € 12,934 miljoen. Ten opzichte van het begrote budget

8

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

van € 13,977 miljoen is de realisatie € 1,042 miljoen lager. Een groot deel wordt veroorzaakt door lagere uitgaven € 567.000, waarvan een deel door de Corona pandemie.

Grondexploitaties, materiële vaste activa en strategisch vastgoed Grondexploitatie Onderstaande analyse is gebaseerd op de totale winstuitname binnen de grondexploitatie en niet gebaseerd op het verschil tussen najaarsnota en jaarrekening. In de notitie grondexploitaties 2016 van de commissie BBV wordt in paragraaf 5.2 gesproken over het tussentijds winst nemen. Aangezien het onduidelijk was wanneer tussentijds winst moet worden genomen, heeft de commissie BBV een aanvullende toelichting geschreven: Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. Voor winstneming geldt de 'percentage of completion' methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar de gemeente zullen toevloeien.

Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: • Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én • De grond(of het deelperceel) moet zijn verkocht; én • De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Door de commissie BBV is in de antwoorden op vragen van gemeenten aangegeven hoe deze methode moet worden toegepast, indien aan de voorwaarden wordt voldaan. Er zijn vier grondexploitaties die een positief geprognosticeerd resultaat hebben. De grondexploitaties Bedrijvenpark Heron, Boezem-Oost, Tuindershof en Pijnacker-Zuid voldoen aan de voorwaarden en om die reden is er een winst genomen voor Boezem-Oost ad € 1.373.000, voor Tuindershof € 136.000, voor Pijnacker-Zuid € 2.051.000 en voor het Bedrijvenpark Heron € 696.000.

Berekeningssystematiek De gerealiseerde kosten worden uitgedrukt in een percentage van de totaal van de te verwachten kosten. Ook voor de opbrengsten wordt een percentage berekend. Door beide percentages met elkaar te vermenigvuldigen en deze uitkomst te vermenigvuldigen met de verwachte winst wordt het bedrag bepaald dat wij bij de jaarrekening moeten nemen. Hierbij moet wel rekening worden gehouden met het deel dat in eerdere jaarrekeningen als winst is verwerkt. Tevens dient rekening gehouden te worden met de toekomstige risico’s, die worden afgedekt door het verwachte positieve resultaat. De som van de gewogen risico’s wordt afgetrokken van de berekende winstuitname, omdat de risico’s niet betrokken worden bij de berekening van het percentage of completion en het verwachte resultaat.

Financiële gevolgen grondexploitatie De boekwaarde van de bouwgrondexploitaties in 2021 is gedaald van € 18,2 miljoen naar € 2,6 miljoen. In 2021 is er voor € 4,3 miljoen aan winst genomen. Het verwachte resultaat is bruto met € 3,0 miljoen afgenomen. Een winstuitname van € 4,3 miljoen voorkomt de verbetering van het resultaat. Zonder de winstuitname en de afboeking zou het resultaat met € 1,3 miljoen verbeterd zijn. De verbetering wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere verwachte opbrengsten uit de verkoop van grond voor woningen in Tuindershof, en hogere opbrengsten uit de verkoop van percelen bedrijfsterrein in Boezem-Oost en Bedrijvenpark Heron. Hier staat tegenover dat voor de grondexploitatie Hart van Nootdorp een negatief resultaat verwacht wordt. Verwachte resultaten grondexploitaties ( bedragen x 1.000) Actieve grondexploitaties

Herziening Herziening 1-1-2022 1-1-2021 9.477

12.491

Verschil - 3.014

Zowel als bij de voortgangsrapportage per 1 juli en die van 1 januari wordt het verwachte verlies per negatieve grondexploitatie ingeschat en voorzien in de 'Voorziening Nadelige complexen'. De stand van deze voorziening

9

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

bedraagt per 31 december 2021 € 7,763 miljoen en is daarmee € 0,744 miljoen hoger dan per 1 januari 2021 verwacht en daarmee een nadeel. Verwachte negatief resultaat per 31-12-2021 Bedragen in €

Najaarsnota

Jaarrekening

7.019.000

7.763.000

Actieve grondexploitaties

Verschil 744.000

De verwachte resultaten van de nadelige grondexploitaties zijn afkomstig uit de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2022. Een toelichting op de ontwikkeling van het resultaat per project treft u in die rapportage aan.

Sociaal Domein (exclusief inzet uren) 2021 Het financiële resultaat sociaal domein over het boekjaar 2021 bedraagt € 1.162.940 positief. Dit betreft zowel de oude taken sociaal domein als nieuwe taken die in 2015 naar de gemeente zijn overgekomen. In dit overzicht zijn de kosten voor de inzet van personeel (uren) niet opgenomen. Bedragen in €

Begroot

Uitputting

Saldo

Wmo

8.725.789

8.741.705

-15.916

Programma 6&7

Jeugd

16.141.821

15.509.321

632.500

5, 6 & 7

PGB Wmo HH

107.459

118.000

-10.541

7

PGB Wmo BG

103.294

96.000

7.294

7

PGB Jeugd BG

613.000

609.000

4.000

7

Participatie

1.286..288

740.686

545.602

7

Totaal

26.977.651 25.814.711

1.162.940

Wmo De kosten voor 2021 zijn conform de prognose die bij de najaarsnota is opgesteld. De kosten voor begeleiding Wmo zijn gedaald. De kosten voor hulp in het huishouden zijn gestegen. In 2022 gaan we een nieuwe beheersmaatregel ontwikkelen om deze stijgende kostenontwikkeling voor hulp in het huishouden af te doen vlakken.

Jeugd De voornaamste verklaring voor de onderschrijding op jeugd komt voort uit de kosten voor regionaal gecontracteerde jeugdhulp (via het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden). Deze zijn € 446.000 lager dan waarmee in de bijgestelde begroting (najaarsnota) rekening is gehouden. Deze bijstelling in de najaarsnota is gebaseerd op de prognose van het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden zoals die op dat moment bekend was. Cijfers van het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden laten in 2021 een gemiddelde kostenstijging zien van 5,3%. Voor onze gemeente is dit 1,9%. Dit is lager dan het indexatiepercentage van 3,24%.

Participatie Het voordeel op participatie wordt voornamelijk verklaard door een overschot op de rijksbijdrage BUIG (bijstandsuitkeringen). Het BUIG is bedoeld voor de betaling van uitkeringen en loonkostensubsidies. Het uitgangspunt is dat het BUIG toereikend is om de uitkeringslasten te betalen. Het BUIG wordt opgesteld volgens een zogenaamd objectief verdeelmodel, waarmee de 'kans op bijstand' wordt berekend. Een tekort of een overschot vormt een goede indicatie voor de kwaliteit van de uitvoering.

Reserve Sociaal domein De reserve Sociaal domein wordt gebruikt om incidentele kosten in het sociaal domein te dekken. Tevens worden verrekeningen over oude jaren verrekend met deze reserve, zowel positief als negatief. De stand van de reserve op 1 januari 2021 was € 2,9 miljoen. Gedurende 2021 is € 1,8 miljoen aan de reserve toegevoegd vanuit de Mei- en Septembercirculaire en het BUIG overschot 2020. Onttrekkingen zijn gedaan voor een bedrag van € 1,1 miljoen ten behoeve van afrekeningen 'oude jaren' Jeugd, Wmo en PGB's. Daarnaast zijn kosten gemaakt voor de invoer van diverse maatregelen inzake de kostenbeheersingsmaatregelen.

10

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Investeringsbudgetten In onderstaand overzicht worden de begrote lasten en baten (subsidies) van de investeringsbudgetten aangegeven ten opzichte van hetgeen is gerealiseerd. Op basis van deze informatie kan het bruto en netto uitvoeringspercentage van de investeringen worden bepaald. Voor een zuiver beeld is de aankoop van de aandelen Stedin niet meegenomen als onderdeel van investeringen. Begroot

Realisatie

%

Saldo

%

Lasten (bruto investering)

(bedragen x € 1.000)

29.287

19.791

68

9.496

32

Baten (subsidies)

2.151

2.218

103

-66

-3

Netto investering

31.438

22.008

70

9.430

30

Uit het overzicht blijkt dat in 2021 68% van de voorgenomen uitgaven ten laste van de investeringsbudgetten is gerealiseerd. Dit percentage is hoger dan vorig jaar. Van de subsidies is een beperkt deel eerder ontvangen dan bij de najaarsnota verwacht. In de afzonderlijke programma’s is bij het onderdeel ‘Investeringen’ een toelichting opgenomen van de belangrijkste afwijkingen. Tevens is daarbij aangegeven welke investeringsbudgetten afgesloten kunnen worden en welke doorgeschoven dienen te worden naar 2022. Van het saldo van de netto investeringen van € 31,4 miljoen wordt voorgesteld om € 0,6 miljoen aan budget af te sluiten en het overige mee te nemen naar 2022 voor een totaalbedrag van € 8,9 miljoen.

Beleidsresultaten per programma Voor de beleidsresultaten wordt verwezen naar het onderdeel ‘ Programmaverantwoording’.

Raadsvoorstel voor aanvullende besluiten en resultaatbestemming Aan de raad voor te stellen: 1. de jaarrekening 2021 vast te stellen met daarin het voordelig resultaat over het boekjaar 2021 van € 12,592 miljoen en dit toe te voegen aan de algemene reserve; 2. een bedrag van € 3.965.202 te onttrekken aan de algemene reserve en dat bedrag als volgt te bestemmen: a.

een bedrag van € 10.000 te bestemmen voor Schetsontwerp Delftsestraatweg Delfgauw;

b.

een bedrag van € 12.000 te bestemmen voor vergoeding uitvoeringskosten Tozo;

c.

een bedrag van € 20.000 te bestemmen voor veteranenconcert 2022;

d.

een bedrag van € 21.250 te bestemmen voor project gebiedsvisie (bedrijventerreinenstrategie);

e.

een bedrag van € 25.000 te bestemmen voor verkeerveiligheidscampagne rotondes;

f.

een bedrag van € 25.000 te bestemmen voor uitvoeringsagenda economische visie;

g.

een bedrag van € 25.000 te bestemmen voor bouwrijp maken terrein Stanislas;

h.

een bedrag van € 26.650 te bestemmen voor motie verduurzaming woningen particulieren;

i.

een bedrag van € 30.000 te bestemmen voor verkeersveiligheidsonderzoek Kerkweg;

j.

een bedrag van € 31.800 te bestemmen voor externe ondersteuning onrechtmatig gebruik (uitvoeringsplan sociaal domein);

k.

een bedrag van € 40.000 te bestemmen voor waterklimaatplan verwijderen duikers;

l.

een bedrag van € 52.600 te bestemmen voor bouwrijp maken terrein Kraaienest;

m. een bedrag van € 70.000 te bestemmen voor projectplannen glastuinbouw en Greenport; n.

een bedrag van € 100.000 te bestemmen voor verkeersveiligheidsmaatregelen rotondes;

o.

een bedrag van € 120.000 te bestemmen voor aanleg groenvoorzieningen aan de Zijdeweg;

p.

een bedrag van € 130.000 te bestemmen voor verbouwings- en verhuiskosten diverse scholen (programma huisvesting onderwijs 2022);

q.

een bedrag van € 169.700 te bestemmen voor de uitvoeringskosten 2022 KOT gedupeerden;

r.

een bedrag van € 215.000 te bestemmen voor de storting van corona compensatie in de bestemmingsreserve financiele gevolgen corona;

s.

een bedrag van € 545.602 te bestemmen voor een dotatie aan de bestemmingsreserve Sociaal Domein;

t.

een bedrag van € 852.783 te bestemmen voor nieuw te vormen bestemmingsreserve Civiele kunstwerken;

u.

een bedrag van € 1.442.817 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Bedrijfsvoering.

11

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Toelichting op de voorstellen tot bestemming resultaat a. Schetsontwerp Delftsestraatweg Delfgauw € 10.000 Een visie op de herinrichting van de Delftsestraatweg in Delfgauw is onderdeel van de in 2018 vastgestelde projectenagenda verkeersveiligheid. Voor de visie is een eenmalig budget van € 30.000 beschikbaar gesteld. De visie heeft geresulteerd in een conceptontwerp en is eind 2020 afgerond met een inspraakronde. Naar aanleding van de inspraak is het ontwerpprincipe in de loop van 2021 nader bekeken en zijn enkele technische dilemma's naar voren gekomen die van invloed kunnen zijn op het ontwerpprincipe. Nader technisch onderzoek moet uitwijzen of het ontwerp nog aangepast kan worden, of dat gezocht moet worden naar een ander ontwerpprincipe. De externe opdracht aan Mobycon kan daardoor pas in 2022 worden afgerond.

b. Vergoeding uitvoeringskosten Tozo € 12.000 Van de Rijksvergoeding per aanvraag Tozo worden kosten voor extra personeell gedekt. De Tozo afhandeling loopt door in 2022 waarvoor het restant van de Rijksvergoeding 2021 benodigd is.

c. Veteranenconcert 2022 € 20.000 Vanwege de coronapandemie heeft het veteranenconcert niet plaats kunnen vinden in 2021 en schuift door naar 2022.

d. Project Gebiedsvisie (bedrijventerreinenstrategie) € 21.250 Het project gebiedsvisie is gestart aan de hand van een startnotitie / collegebesluit. Het budget is de co-financiering t.b.v. De MRDH subsidie en dient beschikbaar te blijven voor 2022.

e. Verkeerveiligheidscampagne rotondes € 25.000 Naast budget voor fysieke verkeersveiligheidsmaatregelen op rotondes heeft de raad in 2020 ook een budget beschikbaar gesteld om in 2021 een campagne te starten voor veilig gedrag op rotondes. Vanwege coronamaatregelen is deze campagne uitgesteld tot 2022.

f. Uitvoeringsagenda economische visie € 25.000 Vanuit de uitvoeringsagenda Economie zijn de peiling ondernemersklimaat en continuering centrummanagement Pijnacker Centrum en economische analyse uitgevoerd en afgerond. De Economische conferentie en pilot gezamenlijk centrummanagement zijn o.a. vanwege corona pandemie niet van de grond gekomen. Deze worden gepland voor 2022.

g. Bouwrijp maken terrein Stanislas € 25.000 De voorbereidingen voor de bouw zijn nog niet begonnen in 2021. Start van de bouw is voorzien in zomer 2023, daar aan voorafgaand wordt het terrein bouwrijp gemaakt.

h. Motie verduurzaming woningen particulieren € 26.650 De motie verduurzaming woningen particulieren omvat een energieadvies bij woningbouwmutaties. Samen met makelaars is een proces opgezet om adviezen af te geven, echter het blijkt dat er weinig belangstelling voor is. Kopers van woningen zijn op dit moment al blij dat ze in staat zijn een woning te kopen. Verduurzaming komt op de tweede plaats. In Q2-2022 komen we met een evaluatie over de gemeentelijke acties omtrent stimulering en faciliteren van verduurzaming van woningen en volgt een nieuw voorstel.

i. Verkeersveiligheidsonderzoek Kerkweg € 30.000 Het verkeersveiligheidsonderzoek is onderdeel van de in 2018 vastgestelde projectenagenda verkeersveiligheid. Voor dit onderzoek was voor 2021 een eenmalig budget beschikbaar gesteld. De verkeersveiligheidsaudit Kerkweg in Nootdorp zou in het 4e kwartaal 2021 worden gestart. Vanwege de samenhang met het Fietsplan waarvoor in 2021 onderzoek is gedaan, is de audit uitgesteld tot na de vaststelling van het Fietsplan begin 2022.

j. Externe ondersteuning onrechtmatig gebruik (uitvoeringsplan Sociaal domein) € 31.800 In het Uitvoeringsplan Sociaal domein 'Doen wat werkt' is in 2020 een bedrag bestemd voor externe ondersteuning bij onrechtmatig gebruik. Dat bedrag wordt verspreid over meerdere jaren ingezet. Dit betreft nu het restant 2021.

12

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

k. Waterklimaatplan verwijderen duikers € 40.000 In het vastgestelde programma Water en Klimaat 2021-2024, welke in samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland is opgesteld, is de maatregel “verwijderen dammen incl. duikers (zonder functie)” opgenomen. Dit om het huidige watersysteem (nog) robuuster te maken. De locatie waar de werkzaamheden moeten plaatsvinden (Oudeweg te Nootdorp) is vooralsnog als verdacht beschouwd op basis van reeds bekende gegevens. Daarom wordt er momenteel een (aanvullend) verkennend milieukundig asbestonderzoek gedaan en zullen de werkzaamheden doorgeschoven worden naar 2022.

l. Bouwrijp maken terrein Kraaienest € 52.600 Betreft de kosten van bouwrijp maken Kraaienest. De bouw is begonnen, maar nog niet alle kosten zijn gedeclareerd.

m. Projectplannen glastuinbouw en Greenport € 70.000 Met vier projectplannen is in 2021 gestart en deze lopen door in 2022.

n. Verkeersveiligheidsmaatregelen rotondes € 100.000 In 2020 heeft de raad eenmalig budget beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van verkeersveiligheidsmaatregelen op rotondes in 2021. Dit naar aanleiding van onderzoek naar de veiligheid op de vijf drukste rotondes in de gemeente. In 2021 zijn de te nemen maatregelen verder uitgewerkt. Uitvoering vindt plaats in 2022.

o. Aanleg groenvoorzieningen aan de Zijdeweg € 120.000 Het project FES Oostelijke Randweg is afgesloten, de resterende civiele werkzaamheden zijn afgerond en de verkregen subsidies verantwoord. Voor de aanleg van groen langs de Zijdeweg is een budget beschikbaar van € 120.000. De realisatie van de groenvoorzieningen aan de Zijdeweg (FES) worden gerealiseerd in 2022.

p. Verbouwings- en verhuiskosten diverse scholen € 130.000 Betreft dekking voor verbouwings- en verhuiskosten van diverse scholen conform programmaplan 2022 onderwijshuisvesting (zaaknummer 1250790).

q. Uitvoeringskosten 2022 KOT gedupeerden € 169.700 Voor het aantal KOT gedupeerden per jaareinde ontvangt de gemeente (norm-)vergoedingen uit een specifieke uitkering. Daaruit moeten ook kosten in 2022 worden gedekt.

r. Storting coronacompensatie in de bestemmingsreserve financiele gevolgen corona € 215.000 Over 2021 is in de decembercirculaire nog coronacompensatie toegekend. Dit moet nog in de bestemmingsreserve Financiële gevolgen corona worden gestort.

s. Dotatie aan de reserve Sociaal domein € 545.602 Over 2021 is een overschot gerealiseerd op de participatie van € 545.602 en identiek aan voorgaand jaar wordt voorgesteld dit bedrag toe te voegen aan de reserve Sociaal domein.

t. Nieuw te vormen bestemmingsreserve Civiele kunstwerken € 852.783 Het huidige beheerplan Civiele Kunstwerken is vastgesteld voor de periode 2016-2019 en is derhalve verlopen. Het nieuwe beheerplan wordt eind 2022 aan de raad aangeboden. Met het verlopen van het beheerplan ontstaat het risico dat de uitgaven ten laste van de voorziening civiele kunstwerken door de accountant als onrechtmatig worden aangemerkt. Om dit te voorkomen is de voorziening per 31 december 2021 afgesloten. Daarmee valt het beschikbare saldo vrij. Voorgesteld wordt dit toe te voegen aan een nieuw in te stellen bestemmingsreserve Civiele Kunstwerken. Hiermee blijven de middelen beschikbaar voor civiele kunstwerken en kan het ingezet worden voor het onderhoud 2022 en betrokken worden bij het nieuw op te stellen beheerplan dat eind 2022 aan de raad wordt aangeboden.

u. Reserve “Bedrijfsvoering” € 1.442.817 Het totaal voordelig resultaat op de salarislasten 2021 bedraagt € 1.442.817. Voorgesteld wordt om het volledige bedrag toe te voegen aan de reserve Bedrijfsvoering aangezien in 2022 éénmalig verlofdagen worden verkocht om een stuwmeer van verlof tegen te gaan.

13

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Per saldo wordt € 8.626.328 toegevoegd aan de algemene reserve. Vermogenspositie De stand van de algemene reserve (na bestemming van het resultaat) was op 31 december 2020 € 105,7 miljoen. In het boekjaar 2021 is de algemene reserve afgenomen met € 55,0 miljoen tot een bedrag per 31 december 2021 van € 50,7 miljoen. De overige reserves zijn toegenomen met € 51,8 miljoen tot een bedrag van € 119,2 miljoen, waardoor het totale eigen vermogen (exclusief het jaarrekeningresultaat) van de gemeente per 31 december 2021 € 169,9 miljoen bedraagt. In 2021 heeft een verschuiving plaatsgevonden van de algemene reserve naar bestemmingsreserves vanwege het vormen van meer dan € 45 miljoen aan bestemmingsreserves ter dekking van afschrijvingslasten op activa. Deze € 45 miljoen is ten laste gebracht van de algemene reserve. In de jaarrekening is een overzicht van de afzonderlijke mutaties op de reserves en voorzieningen opgenomen in de toelichting op de balans. Onderstaande grafiek geeft het verloop van het vermogen in totaal en op onderdelen weer over de periode 2016 tot en met 2021. Een overzicht van mutaties in reserves is opgenomen in het onderdeel ‘Jaarrekening’. In het totaal vermogen is geen rekening gehouden met het bestemmen van het resultaat 2021, anders dan het toevoegen aan de algemene reserve.

Eigen vermogen/jaarresultaat 200

176,7 182,5

105,7 100 68,3 46

78,7 46,3

17,9 4,4

20,4 12

2016

2017

84,9

119,2

85,2 67,3 52,6

43,1 37,4

50,7

29,9

4,4

2,7

3,7

2018

2019

2020

12,6

0

Algemene reserve Totaal vermogen

Bestemmingsreserves

2021

Jaarrekeningresultaat

Weerstandsvermogen, weerstandscapaciteit en weerstandsratio Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. In de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' is een benodigde weerstandscapaciteit berekend van € 7.232.000. Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand Algemene reserve weerstandsvermogen

Bedrag € 50.717.000

Resultaat jaarrekening (onbestemd)

12.591.000

Totale weerstandscapaciteit

63.308.000

De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.

14

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit = € 63.308.000 Benodigde weerstandscapaciteit

€ 7.232.000

8,75

Een ratio weerstandsvermogen van 8,75 wordt beoordeeld als 'uitstekend' en is gebaseerd op de normtabel van de Universiteit Twente.

Schuldomvang en ontwikkeling van de netto schuldquote In 2021 is de totaalschuld van de gemeente afgenomen, maar niet meer in het snelle tempo van voorgaande jaren. In onderstaande tabel wordt weergegeven hoeveel de totale schuldomvang bedraagt per 31 december 2021. Schuldomvang per 31-12-2021 ( x € 1.000) Leningenportefeuille

93.380

Vordering schatkistbankieren en overige rekeningen-courant

128.464

Schuldomvang

-35.084

De schuldomvang is voor het tweede achtereenvolgende jaar negatief, hetgeen wil zeggen dat tegen over de langlopende schulden een hoger bedrag aan liquide middelen aanwezig is. In de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' wordt de verplichte netto schuldquote weergegeven. De netto schuldquote per 31 december 2021 bedraagt -4%. De afgelopen jaren is de netto schuldquote fors afgenomen van 74% in 2017 naar -4% in 2021. Ontwikkeling netto schuldquote in % Netto schuldquote per 31-12

2018 62%

2019 54%

2020 -10%

2021 -4%

Bijzondere onderwerpen in het afgelopen jaar Aankoop cumulatief preferente aandelen Stedin N.V. Halverwege 2021 heeft de gemeente besloten(raadsbesluit gaf ruimte tot maximaal € 8,4 miljoen) voor een totaal van € 7.988.587 cumulatief preferente aandelen aan te kopen. De jaarlijkse vergoeding bedraagt 3% en is opgenomen als dividend in de meerjarenbegroting.

15

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Jaarverslag

16

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Programmaverantwoording

17

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

18

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Ruimte en wonen Pijnacker-Nootdorp is een herkenbare en aantrekkelijke gemeente waar inwoners, van jong tot oud, prettig en veilig wonen, ondernemers hun bedrijf kunnen uitoefenen en bezoekers graag komen.

Algemene omschrijving Het programma Ruimte en wonen bestaat uit drie onderdelen: 1. Ruimtelijke ordening; 2. Wonen en bouwen; 3. Grondexploitaties, met uitzondering van bedrijventerreinen. Met de uitwerking van deze onderdelen willen we van Pijnacker-Nootdorp een herkenbare en aantrekkelijke gemeente maken. Een gemeente waar inwoners prettig wonen en kunnen blijven wonen. Waar ondernemers hun bedrijf kunnen (blijven) hebben. En waar bezoekers graag willen komen.

Wat wilden we bereiken ?

Doelstelling

Wat wilden we bereiken

Wat hebben we daarvoor gedaan

Een herkenbare en aantrekkelijke gemeente met drie kernen met een hoge woonkwaliteit

Inwoners kunnen en willen zich hier vestigen en kunnen een lokale wooncarrière doorlopen

1. Bepalen en faciliteren ruimtelijke kwaliteit voor aantrekkelijke (woon-) omgeving

De geplande groei wordt afgerond

2. Regisseren van het woningenaanbod voor doelgroepen 3. Regisseren uitbreidingen in nieuwe woonmilieus

Met dit programma willen we bereiken dat woningzoekenden hier kunnen en willen wonen en inwoners een lokale wooncarrière kunnen doorlopen. In het Hoofdlijnenakkoord 2018-2022 staat dat daarvoor de doorstroming op de woningmarkt beter moet worden en dat het woningaanbod moet worden uitgebreid, met name voor ouderen en jongeren. Dit is inmiddels nader uitgewerkt in de Woonvisie Pijnacker-Nootdorp 2020-2030. We werken aan voldoende woningen in alle prijsklassen en voor alle doelgroepen. Deze woningen realiseren we in een aantrekkelijke woonomgeving waar onze inwoners, van jong tot oud, prettig en veilig kunnen wonen en verblijven.

Ruimte en wonen in de regio Onze gemeente werkt aan een sterke positie in de regio. Dat doen we vanuit onze eigen visie en aan de hand van een regionale netwerkstrategie. Ten opzichte van de regio beschikken wij over onderscheidende kwaliteiten in de vorm van ons woonmilieu, ons groene buitengebied en de glastuinbouw. Onze inzet in de regio is het behouden en versterken van deze kwaliteiten. Met dit programma leveren wij een bijdrage aan de agglomeratiekracht en het vestigingsklimaat. PijnackerNootdorp is een landelijke, groene gemeente in verbinding met de grote steden om ons heen. Een gemeente met kwaliteiten en (woon)milieus die in de stad niet te vinden zijn. Die zijn van waarde voor alle inwoners van de hele regio. De in 2021 vastgestelde Omgevingsvisie laat, onder andere, zien dat onze gemeente tot 2050 in een rustig tempo nog maximaal 4000 woningen wil bouwen. Daarmee levert Pijnacker-Nootdorp een bijdrage aan de groei

19

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

van de woningvoorraad in Nederland en meer in het bijzonder in de metropoolregio Den Haag – Rotterdam. De plannen van de ons omringende gemeenten voor woningbouw, infrastructuur en bedrijventerreinen, hebben directe en indirecte gevolgen voor de toekomst van onze gemeente. Door onze positie in de regio te versterken, willen we de kansen die hierdoor ontstaan benutten en eventuele bedreigingen tijdig signaleren en beïnvloeden. Onze ambities op het gebied van energietransitie zijn in 2021 vastgelegd in het Energietransitieplan. Daar waar de energietranstie ook ruimtelijke effecten heeft, zoals bijvoorbeeld bij zon op land, is dit ook opgenomen in de Omgevingsvisie. De energietranstitie moeten we samen met andere overheden vormgeven. Hiervoor werken we aan een regionale warmte-infrastructuur voor de glastuinbouw voor het hele gebied en aan Regionale Energie Strategie, waarin we aangeven hoe de metropoolregio Rotterdam - Den Haag (MRDH) in 2050 energieneutraal kan zijn. Meer hierover in programma 8.

Kenmerken en waardering van drie kernen met een hoge woonkwaliteit We willen dat Pijnacker-Nootdorp een herkenbare en aantrekkelijke gemeente blijft, die haar inwoners in drie woonkernen een hoge woonkwaliteit biedt. Onze inwoners waarderen hun woonomgeving. Dit willen we zo houden en waar mogelijk verbeteren. In onze gemeente woon je in een groene omgeving en in kernen die elk een eigen karakter hebben. De ambitie uit het Hoofdlijnenakkoord 2018-2022 om onze gemeente nog meer eigen karakter te geven, heeft een plek gekregen in de Omgevingsvisie die dit jaar is vastgesteld. Dat is terug te zien in de gebiedsprofielen voor bijvoorbeeld de rustige woonwijk, de dorpse woonwijk en de linten, maar ook in de ontwikkelingslijnen. De Omgevingsvisie bouwt voort op de karakteristieke kenmerken van de drie kernen en benoemt hoe deze kwaliteiten behouden en versterkt kunnen worden.

Inwoners kunnen en willen zich hier vestigen en kunnen een lokale wooncarrière doorlopen

Er zijn verschillende factoren die maken dat toekomstige inwoners zich in Pijnacker-Nootdorp kunnen en willen vestigen en dat onze huidige inwoners hier kunnen en willen blijven wonen. De eerste factor is de ruimtelijke kwaliteit. Zowel nieuwe als bestaande inwoners willen graag wonen in een omgeving met een hoge woonkwaliteit. De in 2021 uitgevoerde Leefbaarheidsmonitor laat vrijwel geen verschillen zien ten opzichte van 2019. De inwoners waarderen de fysieke woonomgeving. Het participatietraject rondom de Omgevingsvisie heeft laten zien dat de inwoners het fijn vinden dat het groen en rustig is in onze gemeente. De tweede factor die bepaalt of iemand in Pijnacker-Nootdorp wil komen wonen of wil blijven wonen is de beschikbaarheid van een passende woning. Hieronder vindt u terug wat we in 2021 hebben gedaan en welke resultaten dat heeft gehad voor het beoogde effect.

Ruimtelijke kwaliteit De bestemmingsplannen geven de kaders voor de ontwikkelingsmogelijkheden en daarmee ook het behoud en de ontwikkeling van de ruimtelijke kwaliteit. In 2021 zijn er overeenkomstig de jaarplanning bestemmingsplannen, diverse bestemmingsplannen aan de raad aangeboden in de vorm van voorontwerpen, ontwerpen en vast te stellen bestemmingsplannen. Concrete voorbeelden zijn de bestemmingsplannen voor Hart van Nootdorp en Ruyven-Zuidpolder. Hart van Nootdorp maakt de realisatie van nieuwe woningen, een IKC en een sporthal mogelijk, wat bijdraagt aan de kansen voor nieuwe en bestaande inwoners om een lokale wooncarrière te doorlopen. Het bestemmingsplan Ruyven-Zuidpolder gaat over het groene gebied rondom Oude Leede en is meer gericht op het behouden en versterken van de bijzondere kwaliteiten van dit gebied. Een aantrekkelijke woonomgeving met een hoge ruimtelijke kwaliteit realiseren we als gemeente niet alleen, maar samen met inwoners en ondernemers. We nodigen hen meer en meer actief uit om mee te denken aan het begin van het proces, mede ter voorbereiding op de in werkingtreding van de Omgevingswet. Zo is in 2021 een eerste oncept ontwerp omgevingsplan Tolhek via de actieve informatieplicht aangeboden aan de raad. Hierbij zijn inwoners op een andere manier betrokken. In 2021 is de Omgevingsvisie met bijbehorend planMER vastgesteld.

Hierin heeft de gemeenteraad de visie op de fysieke leefomgeving voor de lange termijn, tot 2050, vastlegd. De ruimtelijke kwaliteit van de gemeente maakt deel uit van deze visie. Het proces is conform de begin 2019 door de raad vastgestelde startnotitie, verlopen.

20

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Overeenkomstig het in 2019 opgestelde Programmaplan Omgevingswet werken we aan de implementatie van deze nieuwe wet. De werkingsduur van het Programmaplan is verlengd naar 2022, omdat de invoeringsdatum van de Omgevingswet is verschoven naar 1 oktober 2022.

Lokale wooncarrière Onze inzet is erop gericht dat we voldoende woningen beschikbaar hebben voor alle doelgroepen en in alle prijsklassen. De aanhoudende krapte op de woningmarkt maakt dat deze ambitie niet gemakkelijk te realiseren is. Zo blijft de wachttijd voor een sociale huurwoning in Pijnacker-Nootdorp significant hoger dan voor een sociale huurwoning in de regio Haaglanden. In 2020 heeft de raad een brede Woonvisie vastgesteld. Op basis hiervan werken we nu aan, onder andere, het vergroten van de beschikbaarheid van passende woningen. Met de vaststelling van de Omgevingsvisie, is er voor het lange termijn perspectief, voor een rustige groei van het aantal woningen gekozen. De behoefte aan woningen hangt samen met de demografische druk (zie grafiek 1.1), die bestaat uit de verhouding tussen de som van het aantal personen van 0-15 jaar en 65 jaar of ouder enerzijds en de personen in de ‘productieve leeftijdsgroep’ van 16-64 jaar anderzijds. Landelijk neemt de demografische druk toe door de combinatie van vergrijzing en een afnemend aantal geboortes. In Pijnacker-Nootdorp doet deze trend zich ook voor, maar minder sterk dan het landelijk gemiddelde. Zichtbaar is dat in Pijnacker-Nootdorp op dit moment de groene druk (0-15 jaar) relatief hoog is ten opzichte van het landelijk gemiddelde en de grijze druk (65 jaar en ouder) relatief laag.

De ontwikkelingen in de groene en grijze druk hebben mede geleid tot het benoemen van doelgroepen waarvoor woningen moeten worden gebouwd.

Demografische druk 75

72,5

70

67,5 2016

2017

2018

2019

Pijnacker-Nootdorp

2020

2021

Nederland

Grafiek 1.1 In 2021 zijn prestatieafspraken gemaakt met verschillende woningcorporaties die in onze gemeente actief zijn. Daanaast heeft Pijnacker-Nootdorp in oktober het zogenaamde Tussenakkoord Nieuwe Woningmarktafspraken Haaglanden ondertekend. Met dit akkoord zijn de gemaakte afspraken uit de regionale biedingen vastgesteld door de verschillende college's. Daaarnaast wordt hierin het proces beschreven om de nog niet behaalde doelen alsnog te bereiken. Het bod van onze gemeente bestaat met name uit de geplande woningbouwprojecten en de uitgangspunten die zijn vastgesteld in de Woonvisie. Voor Pijnacker- Nootdorp betekent een en ander dat we in de periode tussen 2019 en 2030 2.070 woningen gaan bijbouwen en het aantal sociale huurwoningen met 840 woningen vergroten. Dit doen we door nieuwbouw toe te voegen en de woningen van Habion en Vestia te behouden voor de sociale woningvoorraad. De verwachting is dat het Tussenakkoord in 2022 wordt omgezet naar een definitief regionaal eindakkoord.

De geplande groei wordt afgerond

Woningbouw helpt mee aan meer evenwicht op de woningmarkt. Er wordt hard gewerkt om de geplande projecten te realiseren. Daarbij zijn er projecten die al bijna klaar zijn (zoals Keijzershof en Ackerswoude) en projecten die net gestart zijn (zoals Tuindershof) of nog moeten gaan starten (zoals De Scheg en Centrumlijn). Onze woningvoorraad groeit, zoals ook te zien is in grafiek 1.2.

21

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Ontwikkeling woningvoorraad 22.000

21.000

20.000

19 20

18 20

17 20

16 20

20

15

14 20

13 20

20

12

19.000

Grafiek 1.2 De realisatie van Park van Buijsen (Keijzershof) is in volle gang. De 208 woningen in fase één tot en met vier zijn buiten al zichtbaar en ook op de vrije kavels wordt druk gebouwd. De grond voor de laatste fase van dit deelgebied, waarop 23 appartementen worden gerealiseerd, wordt begin 2022 verkocht. In AckersWoude zijn inmiddels alle woningen verkocht, maar nog niet geheel gerealiseerd. In 2021 hebben diverse inwoners hun nieuwe woning in deze wijk kunnen betrekken. Er worden ook woningen gebouwd op locaties in de bestaande woonkernen. Een goed voorbeeld daarvan zijn de circa 120 woningen aan het Gildehof in Nootdorp. In september 2021 hebben de huurders van 21 appartementen de sleutels gekregen. In Tuindershof is in april 2021 gestart met het bouwen van fase 1a en inmiddels is fase 1c ook al uitverkocht. Begin 2022 gaan de volgende fases in de verkoop. In 2022 start naar verwachting ook de verkoop van de woningen in De Scheg.

Wat hebben we daarvoor gedaan ? Om de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken, hebben we ingezet op drie prestatievelden (zie de doelenboom). Per prestatie geven we de activiteiten, het beoogde resultaat en de feitelijke realisatie in 2021 weer. Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Programma: 01 Ruimte en wonen Hoofdactiviteit (rol): 1. Bepalen en faciliteren ruimtelijke kwaliteit voor aantrekkelijke (woon-) omgeving Bestemmingsplannen tijdig actualiseren

Opstellen visieverkenningen volgens de methodiek bestemmingsplan 2.0 (uitnodigingsplanologie)

22

AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/

Bestemmingsplannen conform jaarplanning bestemmingsplannen 2021. Het gaat hierbij ook om het ontwerpbestemmingsplan Boezem West, ontwerpbestemmingsplan Klapwijk en ontwerpbestemmingsplan Koningshof.

Ieder jaar wordt een planning opgesteld waarin is weergegeven aan welke bestemmingsplannen wordt gewerkt en wanneer deze plannen aan de raad worden aangeboden. Deze planning is ook in 2021 regelmatig geactualiseerd en aangepast op grond van actuele ontwikkelingen in projecten (bijvoorbeeld Klimaatbestendig Klapwijk en Boezem West) en regelgeving (zoals uitstel Omgevingswet).

Vastgesteld bestemmingsplan RuyvenZuidpolder

Het bestemmingsplan Ruyven-Zuidpolder is in april 2021 door de raad vastgesteld.

Visieverkenning Duurzame Glastuinbouwgebieden (relatie met Visie Oostland in programma 2)

Het opstellen van de visieverkenning start nadat de uitwerkingen van het Werkboek Oostland (zie programma 2) gereed zijn. In 2022 wordt overwogen of een visieverkenning nog het meest passend is. Dit gezien de verwachtte inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 juli 2022 en de door de raad aangenomen moties bij de omgevingsvisie over gebiedsgerichte omgevingsprogramma's voor zowel glastuinbouwgebied Noukoop

Activiteit

Resultaat

Toelichting status als glastuinbouwgebied Pijnacker-West (waaronder de Noordpolder).

Participatiebeleid in het kader van de Omgevingswet

Opstellen en laten vaststellen va een participatiebeleidskader voor omgevingsvraagstukkenvisie en ambitie en doelstelling van participatiebeleid, hoe deze vorm te geven, en toolbox met instrumenten en goede beproefde voorbeelden.

De eerste concept beleidsnotitie participatiebeleid is medio december 2021 opgeleverd. Voor maart 2022 wordt de nota ter informatie aan de raad gezonden en besproken. Daarnaast gaan we in gesprek met de samenleving en wordt een groepsgesprek georganiseerd met enkele personen die eerder meegedacht hebben in een participatietraject. Reacties van zowel interne als externe stakeholders worden verwerkt in de definitieve versie. Deze zal ter besluitvorming worden aangeboden aan de nieuwe raad.

Toekomstbestendig Boezem-West

Door college vastgesteld Aktieprogramma Boezem-West

Voor bedrijvenpark De Boezem zijn twee projecten gestart. Ten eerste wordt inzichtelijk gemaakt welke maatregelen op korte termijn genomen kunnen worden voor het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. Deze korte termijn acties worden opgenomen in een actieprogramma. Ten tweede is in beeld gebracht hoe het bedrijventerrein zich op de lange termijn kan ontwikkelen. Dit leidt, in aansluiting op de omgevingsvisie, tot een gebiedsgericht omgevingsprogramma. Door beide sporen parallel te laten lopen, kunnen concrete aandachtspunten worden aangepakt en afgewogen tegen de lange termijn.

Uitnodigen en faciliteren verbetering ruimtelijke kwaliteit o.b.v. Ruimtelijke Structuurvisie

Vastgestelde Omgevingsvisie (inclusief planMER)

De gemeenteraad heeft in november het participatieverslag, de omgevingsvisie en het bijbehorend planMER vastgesteld. Dit besluit is in december gepubliceerd, waarbij de indieners van zienswijzen en de eerder in het proces betrokken stakeholders apart zijn geïnformeerd.

Voorbereiden invoering Omgevingswet

Gerealiseerd Plan van Aanpak digitaal stelstel Omgevingswet

Via een Europese aanbesteding is alle noodzakelijke software aangeschaft. Daarnaast zijn de aansluitingen op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) gerealiseerd. Diverse onderdelen van de software zijn al operationeel. Voorbeelden daarvan zijn software voor plannen, toepasbare regels en vergunningen, toezicht en handhaving (deel Wabo). In het eerste kwartaal van 2022 worden daar de APV en Bijzondere wetten aan toegevoegd. Verder vinden in de eerste helft van 2022 de noodzakelijke aanpassingen voor de Omgevingswet plaats.

Halfjaarlijkse monitor uitvoering Programmaplan Omgevingswet

De monitor uitvoering Programmaplan Omgevingswet over de eerste helft van 2021 is in september 2021 vastgesteld en aan de raad aangeboden. In het eerste kwartaal 2022 wordt de monitor over de tweede helft van 2021 aangeboden. De planning is afhankelijk van de belasting die het aangekondigde rekenkameronderzoek over de Omgevingswet brengt voor de organisatie.

Vastgesteld omgevingsplan Tolhek (pilot)

Het concept ontwerp omgevingsplan Tolhek heeft in september-oktober 2021 zes weken ter inzage gelegen. De reden dat het omgevingsplan (nog) nog niet ter vaststelling is aangeboden aan de gemeenteraad heeft relatie met de Omgevingswet. De publicatie van de vaststelling kan, juridisch gezien, pas plaatsvinden als de wet in werking is getreden. De Omgevingswet treedt, volgens de huidige planning, in werking op 1 juli 2022.

Hoofdactiviteit (rol): 2. Regisseren van het woningenaanbod voor doelgroepen