Bijlage Rapport evaluatie aardgasvrij Klapwijk
Tekst van het document
9 Vervolg De resultaten van de evaluatie en de geformuleerde geleerde lessen geven aanleiding om de komende periode in overleg te gaan met NPLW over wat er nodig is om Klapwijk wel aardgasvrij te kunnen maken. Daarnaast zal met NPLW worden besproken wat de voorwaarden zijn voor de toekomstige inzet van de PAW gelden en/of het teruggeven van de resterende PAW gelden. Op basis hiervan zal er een gewijzigd plan van aanpak worden opgesteld.
30 van 37
10 Bijlagen en verwijzingen In dit evaluatierapport worden naar documenten en/of besluiten verwezen welke bijdragen aan een compleet beeld van het project. Hieronder zijn de verwijzingen opgenomen waar de openbare versie is te lezen: 1.
Openbare besluitvorming rondom warmtebedrijf Besluitvorming in de raad m.b.t. een publiek warmtebedrijf is terug te vinden bij de stukken van 23 september 2021 via notubiz Indien de verwijzingen niet werken kijk dan op https://pijnackernootdorp.raadsinformatie.nl/ bij de besluitvormende vergadering van 23 september 2021. Besluitvorming in de raad m.b.t. de keuze van het warmtebedrijf is terug te vinden bij de stukken van 2 juni 2022 via notubiz. Indien de verwijzingen niet werken kijk dan op https://pijnackernootdorp.raadsinformatie.nl/ bij de besluitvormende vergadering van 2 juni 2022.
2.
Aanvraag PAW-gelden De aanvraag PAW gelden is gepubliceerd op het platform met energie aan de slag en via een informatienota op 30 juni 2020 aan de raad verstuurd. Als de verwijzingen werken kijk dan op https://pijnacker-nootdorp.raadsinformatie.nl/ bij de ingekomen stukken van juli 2020.
3.
Openbare besluitvorming inzet PAW-gelden Besluitvorming in de raad op 20 april 2023 de stukken zijn in te zien via notubiz. Als de verwijzingen niet werken kijk dan op https://pijnackernootdorp.raadsinformatie.nl/ bij de besluitvormende vergadering van 20 april 2023.
4. Samenvatting rollen en verantwoordelijkheden vanuit intentieovereenkomst HVC en Gemeente (zie bijlage 1 van dit document) 5. Samenvatting rollen en verantwoordelijkheden vanuit samenwerkingsovereenkomst HVC en gemeente (zie bijlage 2 van dit document) 6. Menukaart Deze is terug te vinden bij de stukken van de besluitvorming van de raad op 20 april 2023 stukken in te zien via notubiz of specifiek alleen de menukaart via deze link. Als de verwijzingen niet werken kijk dan op https://pijnackernootdorp.raadsinformatie.nl/ bij de besluitvormende vergadering van 20 april 2023.
31 van 37
Bijlage 1 Rollen en verantwoordelijkheden uit de intentieverklaring gemeente-HVC Gemeente Pijnacker-Nootdorp Rol: •
Staat voor de belangen van haar inwoners en heeft er belang bij dat de warmtetransitie maatschappelijk wordt gedragen en om de belangen van inwoners en bedrijven mee te nemen, zodanig dat onder meer de warmtetransitie voor iedereen te realiseren is
•
Heeft de regie bij het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving, zoals vastgesteld in het landelijke Klimaatakkoord. De start van een duurzaam collectief systeem in Klapwijk is in lijn met het Energietransitieplan, en duurzame warmte is een logisch en wenselijk alternatief voor aardgas in deze wijk.
•
De gemeente wil in samenspraak met haar bewoners een keuze maken op welke wijze het aardgasvrij maken het beste gerealiseerd kan worden.
Verantwoordelijkheden: •
De Gemeente is ervoor verantwoordelijk om de betrokkenheid van haar inwoners via communicatie en participatie te organiseren.
•
De Gemeente is verantwoordelijk voor een efficiënte, rechtmatige en maatschappelijke aanvaardbare verdeling van de toegekende PAW gelden.
•
De Gemeente is verantwoordelijk voor het realiseren van Woningscans om inzicht te krijgen in de noodzakelijke interne aanpassingen om externe warmte te kunnen gebruiken, in mogelijke aanvullende isolatie en energiebesparende maatregelen en aardgasvrij koken; het aardgasvrij-klaar maken van woningen.
•
De Gemeente ziet toe dat de ontwikkelingen plaatsvinden binnen het Energietransitieplan, de Regionale Energiestrategie en andere relevant beleidskaders.
•
De Gemeente is verantwoordelijk voor haar bestuurlijke proces en informeert haar raad en bereidt waar nodig besluitvorming voor.
32 van 37
HVC Rol: •
Heeft het belang als publiek bedrijf de gemeente Pijnacker-Nootdorp in de brede opgave van de warmtetransitie te ondersteunen. Deze kerntaak van HVC is sinds 2017 door haar aandeelhouders vastgelegd in de Algemene Vergadering Aandeelhouders.
•
HVC wil vanuit haar maatschappelijke doelstellingen een bijdrage leveren aan het verduurzamen van de gebouwde omgeving via het daar waar wenselijk en (technisch en financieel) haalbaar voor alle betrokken Partijen collectieve warmtesystemen te ontwikkelen, realiseren en te exploiteren.
Verantwoordelijkheden: •
HVC zal een technisch onderzoek uitvoeren van het Warmtesysteem en gebouwaansluitingen en de impact binnen de Klapwijk inventariseren en daarnaast de Gemeente (technisch) ondersteunen bij de Woningscans.
•
HVC zal verschillende financiële scenario’s ontwikkelen, bijvoorbeeld op basis van fasering, om de afhankelijkheden aan alle partijen inzichtelijk te maken.
•
HVC zal inzichtelijk maken vanuit perspectief eindgebruiker wat een aansluiting op een Warmtesysteem technisch en financieel betekent.
•
HVC zal een toekomstbestendige en robuuste duurzame bronnenstrategie ontwikkelen die aansluit bij de huidige Klapwijk ontwikkeling en mogelijke toekomstige doorontwikkelingen en deze technisch en financieel inzichtelijk maken.
•
HVC stelt een Warmteaanbod op voor de bewoners in Klapwijk.
•
HVC zal de Gemeente ondersteunen bij communicatie en participatie van belanghebbende met (inhoudelijke) expertise.
33 van 37
Bijlage 2 Rollen en verantwoordelijkheden samenwerkingsovereenkomst (SOK) Gezamenlijke verantwoordelijkheden •
Partijen dragen gezamenlijk de verantwoordelijkheid om de in artikel 1 omschreven doelen tijdig te realiseren.
•
Partijen anticiperen gezamenlijk op de veranderende omstandigheden en/of weten regelgeving en subsidiemogelijkheden en informeren elkaar tijdig indien nieuwe informatie beschikbaar komt.
•
Partijen maken beide aanspraak op de voor hen relevante bestaande en nieuwe subsidiemogelijkheden die het Procesdoel dienen.
Verantwoordelijkheden Gemeente •
De Gemeente heeft de regie bij het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving, zoals vastgesteld in het landelijke Klimaatakkoord. De Gemeente staat voor de belangen van haar inwoners en heeft er belang bij dat de warmtetransitie maatschappelijk wordt gedragen en om de belangen van inwoners en bedrijven mee te nemen, zodanig dat de warmtetransitie voor iedereen te realiseren is. Binnen deze rol neemt de gemeente verantwoordelijkheid voor in ieder geval de volgende activiteiten:
•
De Gemeente spant zich in om de betrokkenheid van haar inwoners door middel van communicatie en participatie te organiseren. Hiervoor leunt zij waar nodig op de inhoudelijke expertise van HVC.
•
De Gemeente is verantwoordelijk voor een efficiënte, rechtmatige en maatschappelijke aanvaardbare inzet van de toegekende PAW-gelden.
•
De Gemeente ziet erop toe dat de ontwikkelingen plaatsvinden binnen de kaders van het Energietransitieplan, de Regionale Energiestrategie en andere relevante beleidskaders.
•
De Gemeente coördineert de verschillende activiteiten in de openbare ruimte vanuit haar bredere portefeuille aan verantwoordelijkheden.
•
De Gemeente is vergunningverlener op de relevante gebieden, en spant zich met inachtneming van haar publiekrechtelijke verantwoordelijkheid in dat vergunningen tijdig, zorgvuldig en binnen de geldende wettelijke kaders verstrekt kunnen worden om zo vertraging en daarmee maatschappelijke kosten te voorkomen.
•
De Gemeente informeert bewoners ter ondersteuning van het Warmteaanbod over financieringsmogelijkheden en ondersteunt voor zover mogelijk bij zaken als subsidieaanvragen (ISDE) en financiering.
•
De Gemeente is verantwoordelijk voor haar bestuurlijke proces en informeert haar raad en bereidt waar nodig besluitvorming voor.
34 van 37
Publiekrechtelijke toestemmingen •
De Gemeente spant zich in alle benodigde publiekrechtelijke toestemmingen te verlenen, waaronder eventuele bestemmingsplanwijzigingen en verlening van omgevingsvergunningen, onverminderd rechten van derden, binnen de geldende wettelijke kaders.
•
De Gemeente behoudt te allen tijde volledig haar publiekrechtelijke verantwoordelijkheid, hetgeen inhoudt dat van de zijde van de Gemeente geen sprake is van een tekortkoming, indien het handelen van de Gemeente niet in het voordeel is van HVC en/of van het Proces.
Verantwoordelijkheden HVC •
HVC is een publiek bedrijf dat als kerntaak heeft haar aandeelhouders, waaronder de Gemeente, te ondersteunen in de warmtetransitie. HVC wil vanuit haar maatschappelijke doelstellingen een bijdrage leveren aan het verduurzamen van de gebouwde omgeving door, waar wenselijk en (technisch en financieel) haalbaar, voor alle betrokken partijen collectieve warmtesystemen te ontwikkelen, te realiseren en te exploiteren. Binnen deze rol neemt HVC-verantwoordelijkheid voor in ieder geval de volgende activiteiten:
•
HVC is verantwoordelijk voor de technische en financiële ontwikkeling van het collectieve warmtesysteem en ontwerpt, realiseert en exploiteert het warmtesysteem en is daarmee de warmteleverancier met alle bijbehorende regels en voorschriften.
•
Technisch/buitenruimte: HVC is verantwoordelijk voor het ontwerp en de aanleg van alle delen van het warmtenet in de buitenruimte/publieke ruimte.
•
Technisch/binnen (achter de voordeur): HVC zorgt in samenwerking met gemeente en bewonersbelangenvereniging voor een derde partij die een aanbieding opstelt voor alle inpandige werkzaamheden die nodig zijn om aan te sluiten op het warmtenet. De kwaliteit van de derde partij wordt door Partijen en BWK gemonitord en geëvalueerd.
•
HVC is de contractpartij voor zowel de aansluit- als de leveringsovereenkomst van het warmtenet.
•
HVC draagt de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor de verduurzaming van het te ontwikkelen warmtesysteem. HVC zal hiervoor een toekomstbestendige en robuuste duurzame bronnenstrategie ontwikkelen die aansluit bij het Proces en mogelijke toekomstige doorontwikkelingen, en deze technisch en financieel inzichtelijk maken. Bij de verduurzaming houdt HVC-rekening met de wensen en beperkingen in de omgeving en van de betrokken partijen, met name de Gemeente.
•
HVC zal inzichtelijk maken vanuit het perspectief van de eindgebruiker wat een aansluiting op een warmtesysteem technisch en financieel betekent.
•
HVC levert de partij of partijen die de inpandige werkzaamheden uitvoeren en de benodigde technische gegevens om dit mogelijk te maken.
•
HVC zal de Gemeente met inhoudelijke expertise ondersteunen bij de communicatie en participatie met de bewoners.
•
HVC is transparant over de financiële, technische en duurzaamheidsontwikkeling in het Proces en informeert de Gemeente actief. 35 van 37
Bijlage 3 Anekdotes Angst voor BKR-registratie Een bewoner wilde graag meedoen, maar had weinig geld en viel onder de inkomensgrens van 60.000 euro verzamelinkomen van het Warmtefonds, en kon dus een 0% lening aanvragen. De lening wordt echter BKR geregistreerd. Daar zit veel angst voor bij mensen, die daar al eerder mee te maken hebben gehad, dat daarmee de “prijs” van de lening te hoog was. Mixed messages Iemand wilde de afleverset op een andere plek hebben. Hierbij ging heel veel verkeerd. Het Campagneteam en de Toekomstgroep waren langs geweest in de woning. De Toekomstgroep had aangegeven dat de set ergens anders kon. Het Campagneteam liep in HVC-kleding, maar zaten op dat moment nog niet goed genoeg in de inhoud, om te kunnen corrigeren dat de set niet op een andere plek kon hangen. De bewoner had meerdere vragen, die veelal technisch en nieuw waren, waardoor er eerst intern bij HVC een discussie over gevoerd moest worden. Dat duurde soms best lang, en de bewoner werd niet hiervan niet op de hoogte gehouden en had het idee dat hij vergeten werd, wat de communicatie nog stroever maakte. Verwachtingen De gemeente heeft, voordat HVC betrokken was, aan de bewoners gecommuniceerd dat de afleverset op de plek van de cv-ketel zou komen. Maar dat bleek technisch en qua verantwoordelijkheden niet haalbaar.
Dus dan sta je als warmtebedrijf op achterstand, omdat je een van de eerste beloftes die gedaan was, niet kan waarmaken. Dan moet je vanaf de start veel uitleggen, en zit je eigenlijk in de verdediging op het moment dat je nog een open gesprek zou willen voeren. Duurder door verduurzaming Het campagneteam kwam bij een bewoner thuis en er werd opgemerkt dat er vloerverwarming lag. Vanuit de aansluitvoorwaarden van HVC, was er echter een andere vloerverwarmingsverdeler nodig. Dat betekende dat de bewoner meer moest betalen, ondanks dat men juist al stappen had gezet om de woning te verduurzamen. Dat voelde natuurlijk heel krom. Druk om mee te doen In Klapwijk is al een probleem met verzakkingen. Het project was opgedeeld in meerdere fases, op basis van de volgorde waarin de wijk opgehoogd zou worden in het kader van Klimaatbestendig Klapwijk. Bij de bewonersavond gaf een mevrouw, die woonde in een huis in fase a, aan dat ze druk ervoer om ja te zeggen, omdat de keuze van haar en haar buren, bepalend was voor alle volgende fasen in het traject en of de andere wijkbewoners überhaupt nog de keuze zouden hebben om aardgasvrij te worden.
36 van 37
Doe-het-zelf versus retourtemperatuur Als HVC kregen wij wel twintig mails van verschillende bewoners met de vraag of zij sommige werkzaamheden zelf mochten uitvoeren in hun woning. Het ging immers om het systeem achter de afleverset, dus dat valt niet onder de verantwoordelijkheid van het warmtebedrijf. Het antwoord was dat dat ook mocht, maar dat bij het aansluiten van de afleverset, HVC wel bepaalde eisen stelt aan de binnen installatie. Als die namelijk niet goed functioneert, dan komt het cv-water met een te hoge temperatuur weer bij de set, en dat geeft problemen met de retourtemperatuur in het warmtenet. Dus bewoners mochten zelf werkzaamheden uitvoeren, maar vonden het risico dat ze dan misschien niet aangesloten zouden worden, niet fijn en veilig voelen. Duurder dan gas Een bewoner komt terug met de situatie: het vastrecht van warmte is veel hoger dan van gas, maar ik verbruik maar 300 kuub gas per jaar, dus ik ga erop achteruit. In die situatie kun je niet claimen dat een bewoner goedkoper gaat zijn met een warmtenet.
37 van 37