Bijlage - Programmabegroting 2022

Deze voorliggende voorzieningen spelen een cruciale rol bij preventie, het vroeg signaleren van problemen en een beroep doen op de eigen mogelijkheden van inwoners.

Stand van zaken en vooruitblik 1. Inkomensregelingen

Tot 2018 zagen we nog een groei van het aantal bijstandsuitkeringen, vanaf 2018 is dit gestaag gedaald. In 2020 is (ondanks de corona crisis) een daling van het aantal bijstandsuitkeringen gerealiseerd. Van 471 op 1 januari tot 432 op 31 december. In 2021 lijkt het aantal bijstandsuitkeringen te stabiliseren.

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal personen per 1.000 inwoners van 18 jaar en ouder

Op 1 januari 2021 werden 432 bijstandsuitkeringen verstrekt. Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering is in onze gemeente aanzienlijk lager dan het landelijk gemiddelde, namelijk 17,2 per 1.000 inwoners. In Nederland is dit 46 per 1.000 inwoners.

50

25

0 2015

2016

Pijnacker-Nootdorp

2017

2018

2019

2020

Nederland

De verwachtte hogere instroom als gevolg van de corona crisis is in 2020 en halverwege 2021 uitgebleven. Tegelijkertijd zijn we er in geslaagd om de uitstroom uit de bijstand op peil te houden. Dit is mede dankzij de extra middelen die op basis van het plan van aanpak 'Werken, werken aan en meedoen' zijn ingezet. Dit plan is erop gericht ook inwoners met een grote(re) afstand tot de arbeidsmarkt naar werk te begeleiden. En waar dit nog niet lukt, naar een zinvolle dagbesteding. In 2022 wordt het plan van aanpak voortgezet. Ook gaan we door met het verder verbeteren van het digitale klantvolgsysteem. We houden in 2022 rekening met een hogere instroom van bijstandsgerechtigden. Door het einde van de landelijke steunmaatregelen zoals de Tozo en de TONK en een hogere taakstelling vergunninghouders. Hoe groot de instroom zal zijn, laat zich moeilijk voorspellen. Dit is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de economie na de corona crisis. Met het Werkgeverservicepunt Zuid-Holland Centraal wordt intensief samengewerkt. Zij bemiddelen en plaatsen kandidaten met een korte(re) afstand tot de arbeidsmarkt. Met hen en de andere gemeenten in ZuidHolland Centraal is een sector gerichte aanpak ontwikkeld. Hierbij ligt de focus op kansrijke sectoren: Zorg & Welzijn, Transport &Logistiek, Groen en Detailhandel.

84

In 2022 kunnen kinderen uit huishoudens met een inkomen tot 130% gebruik maken van het kindpakket van Stichting Leergeld. Ook kunnen zij lid worden van een sport- of cultuurvereniging via het Jeugdfonds sport en cultuur. De overeenkomsten met de Stichting Leergeld en Jeugdfonds sport en cultuur zijn in 2020 met drie jaren verlengd. Ook is de Rotterdampas in 2022 weer te koop. Voor minimahuishoudens is deze met korting beschikbaar.

Kinderen in uitkeringsgezinnen

Kinderen in %

10

5

0 2015

2016

2017

Pijnacker-Nootdorp

2018

2019

Nederland

Volgens de armoedemonitor uit 2019 telt onze gemeente 804 minimahuishoudens met een inkomen tot 110% van het wettelijk sociaal minimum. Dit is 3,7 % van alle huishoudens. In onze gemeente wonen 13.857 kinderen. Hiervan groeien 680 kinderen op in een minimahuishouden. Dit bedraagt ongeveer 5% van alle opgroeiende kinderen in Pijnacker-Nootdorp. In 2021 hebben wij een armoededashboard ontwikkeld welke onderdeel wordt van de monitor sociaal domein. Hiermee kunnen wij in 2022 actuele cijfers genereren.

De grafiek geeft vanwege BBV-voorschriften een andere indicator dan het aantal kinderen in minimahuishoudens. Namelijk het aantal kinderen in uitkeringsgezinnen. In 2019 was dit 3% in PijnackerNootdorp en 6% landelijk.

2. Begeleide participatie

Op 1 januari 2021 werkten 35 SE (is ongeveer gelijk aan een fte) op grond van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Hiervan zijn 25,6 SE werkzaam bij Werkse! in Den Hoorn en 9,4 SE werken bij DSW in Zoetermeer. In 2019 is een onderzoek naar de mogelijkheden voor de toekomst van de Wsw gedaan. De Wsw zelf uitvoeren is (iets) goedkoper, maar er zijn ook (financiele) risico's voor een kwetsbare doelgroep. Op basis van het onderzoek is besloten vanaf 2020 met de sociale werkbedrijven Werkse! in Den Hoorn en de Binnenbaan in Zoeteremeer (voormalig DSW) te blijven samenwerken. In 2020 zijn de overeenkomsten met Werkse! en de Binnenbaan verlengd voor een periode van drie jaar met de mogelijkheid om twee maal met een jaar te verlengen. Gemeenten zijn verplicht beschutte werkplekken aan te bieden aan inwoners met een beschut werk indicatie. In 2021 bedraagt de taakstelling beschut werk dertien. Om te voorzien in de grotere vraag naar beschutte werkplekken dan de taakstelling, is dit aantal in de re-integratieverordening opgehoogd met vijf. Op 1 juli 2021 hebben zestien inwoners een indicatie beschut werk. Zij werken bij de sociale werkbedrijven Werkse! in Den Hoorn, de Binnenbaan in Zoeteremeer en de Hoogwerkers in Pijnacker-Nootdorp (onderdeel van zorgkwekerij Bloei).

149 inwoners worden begeleid door gespecialiseerde team (NAB) voor inwoners met een arbeidsbeperking en/of een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt. Hiervan zijn 80 inwoners jonger dan 27 jaar. Van deze 80 jongeren staan 64 jongeren geregistreerd in het doelgroepregister. Het doelgroepregister is een landelijk register, dat wordt beheerd door het UWV, waarin alle mensen vallen onder de banenafspraak. De banenafspraak is een afspraak tussen het kabinet en werkgevers om extra banen te creëren voor mensen met een ziekte, handicap of afstand tot de arbeidsmarkt. Werkgevers die een inwoner aannemen uit het doelgroepregister, kunnen aanspraak maken op voorzieningen zoals loonkostensubsidie, jobcoaching en aanpassing van de werkplek. Van de 80 door het NAB-team begeleide jongeren ontvangen er 24 een uitkering. Bijvoorbeeld vanwege een diagnoseperiode of omdat zij nog niet in staat zijn om te werken. De overige 56 jongeren volgen een opleiding of zijn aan het werk (met loonkostensubsidie en jobcoaching).

85

3. Arbeidsparticipatie Netto arbeidsparticipatie

% werkzame beroepsbevolking tov beroepsbevolking

100

50

0 2015

2016

2017

Pijnacker-Nootdorp

2018

2019

2020

Nederland

De netto arbeidsparticipatie van onze inwoners was in 2020 73,9%. In Nederland was dit 68,4%. Netto arbeidsparticipatie betekent het percentage van de werkzame inwoners, ten opzichte van de mensen die potentieel kunnen werken.

Banen

Aantal banen x 1.000 (1564) jarigen

1.000

500

0 2015

2016

Pijnacker-Nootdorp

2017

2018

2019

2020

Nederland

In 2020 waren er in onze gemeente 472,7 banen per 1.000 inwoners van 15 - 64 jaar. Landelijk is dit 795,9 per 1.000 inwoners. Een groot deel van onze inwoners werkt dus niet binnen de gemeente. Ook voor inwoners met een bijstandsuitkering betekent dit dat zij voor werk voor een belangrijk deel afhankelijk zijn van werkgelegenheid in de regio (zie ook programma 2). Daarom werken wij in de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal samen met de gemeenten Zoetermeer, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Wassenaar en Voorschoten, het UWV en VNO-NCW. De gevolgen van de Coronamaatregelen voor de arbeidsparticipatie en het aantal banen lijkt vooralsnog mee te vallen. Uiteraard blijven we dit goed monitoren.

86

Aantal personen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

Lopende re-integratievoorzieningen 400

200

0 2016

2017

Pijnacker-Nootdorp

2018

2019

2020

Nederland

Met het plan van aanpak 'Werken, werken aan en meedoen' richten we ons op het vergroten van de (arbeids)participatie van onze inwoners. Met het voeren van frequente, intensieve en persoonlijke gesprekken krijgen we de inwoners goed in beeld. Om inwoners aan het werk te helpen worden re-integratievoorzieningen ingezet. Bijvoorbeeld het re-integratietraject Work8 en bemiddeling via het werkgeversservicepunt (WSP). Om werkzoekenden met een uitkering nog beter te begeleiden richting arbeidsmarkt werken we met een Top 30 van direct bemiddelbare kandidaten. De twee werkmakelaars die de Top 30 regisseren en uitvoeren helpen kandidaten door ze in beeld te brengen bij werkgevers. Dit gebeurt via speedmeets, banenmarkten en vacatures die door het WSP worden aangeleverd. Ook gaan de werkmakelaars met werkzoekenden aan de slag, zowel individueel als groepsgewijs, om ze perspectief te bieden, kansen te benoemen en ze te verwijzen naar relevante bijeenkomsten. Inwoners die nog niet bemiddelbaar zijn, worden geplaatst op werkervaringsplaatsen om arbeidsritme en werkervaring op te doen, zoals bij Biesieklette en het Traject Onderhoud Openbare ruimte. Specifiek voor jongeren is er een jongerencoach voor bemiddeling van jongeren naar werk, leerwerkplekken en stages. Op 1 januari 2022 treedt de Wet Inburgering in werking. Wij zijn gestart met de voorbereiding op de nieuwe wet.

Dit doen we intern, lokaal en regionaal. Intern is er een projectgroep actief. Lokaal hebbenwij nauw contact met SWOP en het Taalhuis van Bibliotheek Oostland. In de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal wordt intensief samengewerkt bij de inkoop van taallessen. In 2022 gaan we de Wet inburgering uitvoeren.

4. Schuldhulpverlening

Sinds 2019 voeren we schuldhulpverlening in eigen beheer uit. De samenwerkingsovereenkomst met de gemeente Zoetermeer is beëindigd. Sinds 2020 is onze gemeente toegelaten als lid van de NVVK. Deze certificering houdt in dat onze dienstverlening wordt uitgevoerd binnen de kaders van de Gedragscodes Schulphulpverlening. Op 1 juli 2021 zijn 113 inwoners in beeld bij schuldhulpverlening. 22 inwoners bevinden zich in de aanmeldof intakefase. Met deze inwoners wordt een intakegesprek gedaan en gekeken of en welke schuldhulpverleningsproducten we kunnen inzetten. Voor 91 inwoners is een beschikking afgegeven en wordt een plan van aanpak uitgevoerd, eventueel gecombineerd met budgetbeheer, budgetcoaching, budgetteringstraining, beschermingsbewind, flankerende hulpverlening en/of een verwijzing naar derden. De afgelopen jaren hebben procentueel gezien meer aanvragen tot een intakegesprek geleid. In 2020 heeft 84,8% van de aanvragen tot een intakegesprek geleid, in 2014 was dit nog 59,4%. Dat betekent dat we met onze huidige schuldhulpverleningsaanpak meer mensen helpen dan voorheen. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening schrijft voor dat iedere vier jaar een beleidsplan wordt vastgesteld. In 2021 is het beleidsplan schuldhulpverlening geactualiseerd voor de periode 2021 - 2025.

87

Begin 2020 zijn we gestart met de pilot Vroeg Eropaf Pijnacker-Nootdorp. Met woningbouwvereniging Rondom Wonen, waterbedrijf Dunea en een zestal zorgverzekeraars is een convenant gesloten om betalingsachterstanden vroegtijdig te signaleren. Vroegsignaleren van schulden wordt ingezet ter voorkoming van problematische schulden. Vanaf 2021 is vroegsignalering een wettelijke taak voor gemeenten, woningbouwverenigingen, zorgverzekeringen, leveranciers van gas-, water en licht en waterbedrijven. Onze gemeente en de bovengenoemde koepelorganisaties zijn aangesloten bij het landelijke convenant vroegsignalering van de NVVK.

5. Maatwerkvoorzieningen (Wmo) en maatwerkdienstverlening 18+

Aantal clienten per 10.000 inwoners

WMO-clienten met een maatwerkarrangement 1.000

500

0 2016

2017

Pijnacker-Nootdorp

2018

2019

2020

Nederland

Het aantal inwoners met een Wmo voorziening is in 2020 in onze gemeente aanzienlijk lager dan het landelijk gemiddelde, namelijk 400 per 10.000 inwoners. In Nederland is dit 700 per 10.000 inwoners. Dit komt doordat wij een relatief jonge bevolking hebben. Ook zien we dat een deel van de hulpvragen in het collectieve aanbod wordt opgevangen. Wel zien we een toename van het aantal hulpvragen. Ook worden ze complexer. Deze ontwikkelingen hebben te maken met een groei van de doelgroep. Ook wonen onze inwoners langer thuis. De nieuwe wetgeving voor de eigen bijdrage blijkt ook van invloed op de toename van het aantal hulpvragen. Verder zien we dat de tarieven voor hulp bij het huishouden onder druk staan, door afspraken over loonstijging die in de cao's worden gemaakt door de gespannen marktsituatie. Ook de tarieven voor hulpmiddelen staan onder druk. In 2022 zetten we de transformatielijn van de afgelopen jaren door en scherpen die aan op basis van ervaringen. Dit doen we door preventieve algemene voorzieningen in te zetten (het ondersteunen van inwoners bij hun hulpvragen met inzet van vrijwilligers). Hiermee willen we de druk op de maatwerkvoorzieningen verlichten. Het ondersteunen van mantelzorgers is hierbij een speerpunt. We werken resultaatgericht en optimaliseren doelmatige ondersteuning. We maken stappen in het datagedreven werken.

We krijgen een steeds beter beeld van de vraag van onze inwoners, de resultaten van onze interventies en de trends. Maatregelen om kosten te beheersen zijn opgenomen in het interventieplan 'Grip op het sociaal domein 2020 - 2022'. In 2022 worden de maatregelen uit dit plan voortgezet. Hiervoor zijn 2021 zijn de beleidskaders aangescherpt. Een andere maatregel betreft de pilot 'meer zelf doen'. Deze pilot is gericht op het uitvoeren van kortdurende begeleiding door het kernteam voor een periode van twee jaar. Daarnaast richten we ons op het beperken van de kostenstijging van hulpmiddelen.

6. Geëscaleerde zorg 18+

Wij zijn verantwoordelijk voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. De centrumgemeente Delft ontvangt het rijksbudget en organiseert de voorzieningen. De gemeente Delft bepaalt naast de toegang tot de voorzieningen, ook de hoogte van de eigen bijdrage.

88

Vanaf 2022 wordt beschermd wonen verder gedecentraliseerd en moeten wij dit zelf organiseren. We maken een beweging van beschermd wonen, naar beschermd thuis en van maatschappelijke opvang naar maatschappelijk wonen. Dat wil zeggen: perspectief ontwikkelen in de eigen woning in plaats van meer problemen en in een instelling terechtkomen. De komende jaren wordt, naast de doordecentralisatie van verantwoordelijkheden en middelen van Beschermd Wonen, de inhoudelijke transformatie gerealiseerd. In 2021 is het regionaal uitvoeringsplan vastgesteld. Hierin is het gezamenlijk ontwikkelproces van regiogemeenten geformuleerd. Dit leidt tot nieuwe verhoudingen en wijze van samenwerken tussen de gemeenten en biedt kansen om het uitgangspunt “Lokaal wat lokaal kan” verder vorm te geven. Met het lokaal uitvoeringsplan richten we ons in 2022 en 2023 op de ontwikkeling van lokale kennis van de doelgroepen voor beschemd thuis, op ontwikkeling van de Toegang, op preventie en op netwerkvorming tussen maatwerkorganisaties, het voorliggend veld en de gemeentelijke organisatie.

7. Maatwerkdienstverlening 18Jongeren met jeugdhulp

Jongeren in %

20

10

0 2016

2017

Pijnacker-Nootdorp

2018

2019

2020

Nederland

11,2 % van onze jongeren van 0-18 jarigen heeft in 2020 een jeugdhulpvoorziening gekregen. Dit is licht gedaald ten opzichte van 2019. Toen was dit 12,2 %. Ondanks deze daling zien we de kosten voor jeugdhulp stijgen. De kostenstijging is in onze gemeente minder dan in de omringende gemeenten. Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglande verklaart deze stijging door de de intensiteit van zorg. Maar ook door wisseling van de aangeboden zorg en de harmonisatie van tarieven. Maatregelen om kosten te beheersen zijn opgenomen in het interventieplan 'Grip op het sociaal domein 2020 - 2022'. In 2022 worden de maatregelen uit dit plan voortgezet. Deze maatregelen hebben zowel een regionaal als lokaal karakter. Via regionale ontwikkeltafels wordt er (samen met andere gemeenten uit de regio Haaglanden) met aanbieders gesproken over resultaatsturing en kostenbeheersing. Onderdeel hiervan is het hanteren van een bestedingsruimte per zorgaanbieder. Hierdoor ontstaat (door dialoog tussen het kerneeam, contractmanagement en aanbieders over het budget) meer kostenbewustzijn en creativiteit bij het verdelen van de schaarse middelen. Een lokale maatregel betreft de pilot 'meer zelf doen'. Deze pilot is gericht op het uitvoeren van ambulante Jeugd- en Opvoedhulp door het kernteam voor een periode van 2 jaar. De pilot start in 2022.

In het najaar van 2021 zijn we gestart met de implementatie van de regiovisie jeugdhulp Haaglanden 2021-2025. Deze regiovisie gaat over de verbinding tussen jeugdhulp en andere onderwerpen in het sociaal domein. En over de samenwerking tussen gemeenten en jeugdhulpaanbieders. De regionale visie is met onze lokale ambities vastgelegd in een lokaal plan jeugdhulp.

89

8. Geëscaleerde zorg 18Jongeren met jeugdbescherming

Jongeren tot 18 jaar in %

2

1

0 2016

2017

2018

2019

Pijnacker-Nootdorp

2020

Nederland

Van onze jongeren tot 18 jaar had 0,5 % in 2020 te maken had met jeugdbescherming. Dit is licht gedaald ten opzichte van 2019. Toen was dit 0,6%. In Nederland is dit 1,2% van de jongeren.

Jongeren met jeugdreclassering

Jongeren van 12 tot 23 jaar in %

0,75

0,5

0,25

0 2016

2017

Pijnacker-Nootdorp

2018

2019

2020

Nederland

Het percentage jongeren tot 18 jaar die in 2020 te maken had met jeugdreclassering is 0,2%. Dit is licht gestegen ten opzichte van 2019. Toen was dit 0,2%. Meerjarig bekeken is het percentage stabiel. Landelijk ligt dit percentage op 0,4%. In 2021 is door vier betrokken jeugdregio's en Jeugdbescherrming West een verbeterplan Gertificeerde Instellingen gepresenteerd. Hiermee zijn knelpunten rond de tarieven (harmonisering en verlaging van de caseload voor de jeugdbeschermers) opgelost en er is ervaring opgedaan met de zogenaamde doorbraakmethode. In 2022 voeren we dit plan verder uit. De beperkte beschikbaarheid van zorg vraagt aandacht. Hiervoor is in Haaglanden het project ‘Zorglogistiek' bij de zogenaamde ‘Experttafel Complexe Zorg’ opgezet: een project met als inzet het vermijden dat kinderen tussen wal en schip vallen.

Wat gaan we daarvoor doen? Rol

Activiteit

Taakveld

Resultaat

1. Bepalen individuele Inkomensondersteuning

Opstellen armoedemonitor in eigen beheer

Inkomensregelingen

Inzicht in armoede en het gebruik van minimaregelingen

2. Bepalen individuele ondersteuning bij re-integratie, participatie en schuldbemiddeling

Uitvoeren maatregelen plan van aanpak participatie

Arbeidsparticipatie (deels ook Begeleide participatie)

Rapportage over de resultaten van genomen maatregelen in het jaarverslag participatie

90

Rol

Activiteit

Taakveld

Resultaat

Maximale ondersteuning aan inwoners met een arbeidsbeperking

Begeleide participatie

Meer kwetsbare inwoners aan het werk

Implementeren van de wet inburgering

Arbeidsparticipatie

Va de P&C cyclus wordt gerapporteerd over het eerste jaar van uitvoering van deze nieuwe wet. In 2023 volgt een eerste voortgangsrapportage

Uitvoeren beleidsplan Schuldhulpverlening 2021-2024

Schuldhulpverlening

Via de P&C cyclus wordt gerapporteerd over de resultaten van het beleidsplan

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

Aansturen aanbieders op effectieve ondersteuning

3. Bepalen individuele voorzieningen Wmo Implementeren resultaat gericht werken bij begeleiden Wmo

4. Bepalen individuele voorzieningen jeugdhulp

5. Bepalen handhaving en fraude sociaal domein

Uitvoeren interventieplan Grip op het Maatwerkvoorzieningen sociaal domein. Actualiseren maatregelen. (Wmo)

Beheersing van oplopende kosten voor Wmo maatwerk

Pilot 'meer zelf doen'

Maatwerkvoorzieningen (Wmo) en Maatwerkdienstverlening 18-

Pilot 2022-2023 is in uitvoering waarmee kernteam meer zelf doet in de uitvoering van kortdurende begeleiding en ambulante jeugd- en opvoedhulp

Transformatie beschermd wonen naar beschermd thuis.

Geescaleerde zorg 18+

Uitvoeren regionaal en lokaal uitvoeringsplan transformatie beschermd wonen naar beschermd thuis

Aanpak kostenontwikkeling Jeugdhulp; Maatwerkdienstverlening 18effectief uitvoeren van lokale en regionale beheersmaatregelen om ‘ in control’ te komen en te blijven

Via de P&C cyclus wordt gerapporteerd over de resultaten van de genomen (lokale en regionale) beheersmaatregelen en eventuele bijsturing daarvan

Transformatie; zowel lokaal als regionaal uitvoering geven aan de wettelijke transformatie-opgave waaronder resultaatgerichte inkoop 2020-2024 en Regiovisie jeugdhulp

Via de P&C cyclus wordt gerapporteerd over de resultaten van de brede wettelijke transformatie-opgave binnen de jeugdhulp

Maatwerkdienstverlening 18-

Inzet van handhavers in het sociaal domein Sociaal Domein

6. Verbinden collectieve voorzieningen aan Ontwikkelen visie op het voorliggend veld maatwerkvoorzieningen

Sociaal Domein

Resultaten via het jaarverslag Sociaal Domein Beleidsplan Visie op preventie in het Sociaal Domein. (Zie ook programma 6)

Toelichting 1. Bepalen individuele inkomensondersteuning In 2022 worden de cijfers over armoede in de gemeente opgenomen in de monitor Sociaal Domein. Hiermee vervalt de behoefte aan een aparte armoedemonitor. Hiermee krijgen wij beter inzicht in armoede en het gebruik van minimaregelingen binnen de gemeente. Bij het evalueren van onze dienstverlening betrekken we de cijfers uit de monitor Sociaal Domein.

2. Bepalen individuele ondersteuning bij re-integratie, participatie en schuldhulpverlening In 2022 voeren we het plan van aanpak Participatie verder uit. Hierin zijn maatregelen opgenomen om de uitstroom en participatie van inwoners met een grote(re) afstand tot de arbeidsmarkt te bevorderen. Met het voeren van frequente, intensieve en persoonlijke gesprekken krijgen we de inwoners goed in beeld. Zo kunnen we hen stappen richting werk laten zetten. We besteden extra aandacht aan doelgroepen met ontwikkelingsmogelijkheden, zoals alleenstaande ouders en statushouders. Om (lokale) werkgevers te ondersteunen zetten wij een jobcoach in. Tevens wordt ingezet op het versterken van de banden met (lokale) werkgevers. Bij re-integratie maken we gebruik van de Top 30 aanpak, het Werkgevers Servicepunt en de ondersteuning van het re-integratietraject Work8. Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet inburgering in werking. Dit vereist het maken van beleidsmatige keuzes voor de uitvoering hiervan. Deze worden in het najaar van 2021 vastgelegd in beleidsregels, een verordening en werkinstructies. Ook moeten taallessen en inburgeringstrajecten worden ingekocht, dit gebeurt via regionale aanbestedingen.

3. Bepalen individuele voorzieningen Wmo Met het verder ontwikkelen van resultaatgericht werken bij begeleiding willen we aanbieders beter aansturen op de effectiviteit van hun ondersteuning en de doelgerichtheid. Wij moeten maatschappelijke opvang en beschermd wonen vanaf 2022 zelf organiseren. Wij hebben een preventieve manier van werken, die helpt te voorkomen dat inwoners gebruik moeten maken van maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Toch vragen intensievere vormen om een zekere schaalgrootte (regionale samenwerking).

91

4. Bepalen individuele voorzieningen jeugdhulp De komende periode staat grip krijgen en houden op de kostenontwikkeling in de jeugdhulp centraal. Dit willen we bereiken door gericht en efficiënt aan de wettelijke transformatie-opgaven te werken. De invoering van resultaatgerichte inkoop en het versterken van de samenwerking tussen de kernteams en de huisartsen krijgen prioriteit. Hierover wordt gerapporteerd via de P&C-producten.

5. Bepalen handhaving en fraude sociaal domein Binnen het sociaal domein zijn twee handhavers aangesteld. Deze hebben de taak om oneigenlijk gebruik en misbruik van gemeenschapsgeld te voorkomen en te bestrijden, dit in aansluiting op de Nota misbruik en oneigenlijk gebruik. Binnen de taakvelden maatwerkvoorzieningen 18+ (Wmo) en maatwerkvoorzieningen 18is dit relatief nieuw. Lokale en regionale ervaringen vormen de basis om onze werkwijze in 2022 verder uit te rollen.

6. Verbinden collectieve voorzieningen aan maatwerkvoorzieningen Ook in 2021 geven we verder vorm aan onze transformatieopgave. We ontwikkelen activiteiten en diensten die voorliggend of aanvullend zijn op de individuele persoonsgebonden voorzieningen. Deze voorliggende voorzieningen spelen een cruciale rol bij preventie, het vroeg signaleren van problemen en een beroep doen op de eigen mogelijkheden van inwoners. We willen onze subsidiemiddelen optimaal gebruiken. Hiervoor zijn we zijn we op zoek naar de meest effectieve ondersteuning voor de beste prijs. Effectiviteit is van groot belang. Hiervoor actualiseren we onze visie op de algemene voorzieningen in het sociaal domein.

Wat mag het kosten? Individuele voorzieningen (bedragen x €1.000)

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

13.319

8.991

8.211

7.984

7.984

7.984

Lasten

-36.360

-32.256

-31.200

-31.046

-31.117

-31.117

Totaal Individuele voorzieningen

-23.041

-23.265

-22.989

-23.062

-23.133

-23.133

Specificatie van de lasten en baten per product Individuele voorzieningen (bedragen x €1.000)

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

630 - Inkomensregelingen

-13.574

-10.051

-9.643

-9.644

-9.644

-9.644

640 - Begeleide participatie

-2.924

-2.976

-2.908

-2.908

-2.979

-2.979

650 - Arbeidsparticipatie

-1.033

-1.277

-1.329

-1.174

-1.174

-1.174

660 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-2.162

-1.996

-1.950

-1.949

-1.949

-1.949

671 - Maatwerkdienstverlening 18+

-3.656

-3.893

-3.872

-3.872

-3.872

-3.872

672 - Maatwerkdienstverlening 18-

-11.687

-11.470

-11.012

-11.012

-11.012

-11.012

Lasten per Taakveld

681 - Maatwerk geescaleerde zorg 18+

-27

-25

-25

-25

-25

-25

682 - Maatwerk geescaleerde zorg 18-

-462

-462

-462

-462

-462

-462

-35.525

-32.149

-31.200

-31.046

-31.117

-31.117

630 - Inkomensregelingen

12.582

7.807

7.828

7.826

7.826

7.826

640 - Begeleide participatie

87

0

0

0

0

0

650 - Arbeidsparticipatie

41

66

0

0

0

0

660 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)

61

111

90

90

90

90

671 - Maatwerkdienstverlening 18+

68

68

68

68

68

68

672 - Maatwerkdienstverlening 18-

37

0

0

0

0

0

Totaal Baten per Taakveld

12.875

8.052

7.986

7.984

7.984

7.984

Totaal saldo van baten en lasten

-22.649

-24.097

-23.214

-23.062

-23.133

-23.133

0

-106

0

0

0

0

Totaal Lasten per Taakveld Baten per Taakveld

Toevoegingen aan reserves 650 - Arbeidsparticipatie

92

Individuele voorzieningen (bedragen x €1.000)

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Lasten per Taakveld 672 - Maatwerkdienstverlening 18-

-835

0

0

0

0

0

Totaal Toevoegingen aan reserves

-835

-106

0

0

0

0

630 - Inkomensregelingen

25

0

0

0

0

0

640 - Begeleide participatie

22

0

0

0

0

0

650 - Arbeidsparticipatie

137

265

155

0

0

0

660 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)

194

27

0

0

0

0

671 - Maatwerkdienstverlening 18+

65

141

0

0

0

0

672 - Maatwerkdienstverlening 18-

0

431

70

0

0

0

682 - Maatwerk geescaleerde zorg 18-

0

75

0

0

0

0

Totaal Onttrekkingen aan reserves

444

939

225

0

0

0

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

-392

832

225

0

0

0

-23.041

-23.265

-22.989

-23.062

-23.133

-23.133

Onttrekkingen aan reserves

Resultaat

Analyse afwijkingen - begroting 2022 t.o.v. 2021 07 Individuele voorzieningen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

TONK: De regeling Tijdelijke Ondersteuning in Noodzakelijke Kosten loopt niet door na 2021. Hierdoor is er voor 2022 geen budget benodigd met een voordeel aan de uitgavenkant als gevolg.

-

143

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren een lagere urentoerekening aan het taakveld Inkomensregelingen. De herverdeling van de toegerekende uren heeft per saldo geen effect op het begrotingssaldo.

-

237

Overig

21

28

Interventieplan sociaal domein: Middelen die voorheen werden ingezet ten behoeve van externe Wmodienstverlening worden (tijdelijk) ingezet voor eigen personele kosten waarmee invulling wordt gegeven aan de acties uit het interventieplan sociaal domein.

-

200

Uren interventieplan sociaal domein: Middelen die voorheen werden ingezet ten behoeve van externe Wmo-dienstverlening worden (tijdelijk) ingezet voor eigen personele kosten waarmee invulling wordt gegeven aan de acties uit het interventieplan sociaal domein.

-

-200

Wmo begeleiding: Als onderdeel van het interventieplan in het sociaal domein is een deel van het budget voor verstrekkingen omgezet in subsidies in programma 6 op het taakveld Samenkracht en Burgerparticipatie met een voordeel binnen dit taakveld als gevolg.

-

71

Overig

-

-3

Incidentele POW middelen: Incidentele middelen vanuit de centrumgemeente Zoetermeer die in 2021 werden ontvangen, worden in 2022 niet verwacht hetgeen lagere begrote inkomsten als gevolg heeft. De incidentele middelen betroffen een bijdrage in de deelname aan Perspectief op Werk.

-66

-

Participatiebudget: Van de incidenteel toegekende middelen voor participatie is in 2021 een deel in de reserve sociaal domein gestort, bedoeld voor toekomstige inzet. Dit verklaart hogere lasten 2021 ten opzichte van 2022.

-

-106

Pva statushouders: Voor het project Gezond Participeren uit het plan van aanpak statushouders vond in 2021 een reservebijdrage plaats ten behoeve van een éénmalig budget.

-40

40

Reservebijdrage integratiebudget: Door een andere inzet van de middelen is voor 2022 een lagere reservebijdrage aan het re-integratiebudget nodig dan in 2021.

-70

-

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren een lagere urentoerekening aan het taakveld Arbeidsparticipatie. De herverdeling van de toegerekende uren heeft per saldo geen effect op het begrotingssaldo.

-

118

Overig

0

2

Legesopbrengsten Gehandicaptenparkeerkaart: De legesopbrengsten voor de verstrekking en verlenging van gehandicaptenparkeerkaarten zijn voor 2022 afgeraamd waarmee invulling is gegeven aan de motie Belastingverlaging.

-20

-

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren een lagere urentoerekening aan het taakveld Maatwerkvoorzieningen Wmo. De herverdeling van de toegerekende uren heeft per saldo geen effect op het begrotingssaldo.

-

48

630 Inkomensregelingen

640 Begeleide participatie

650 Arbeidsparticipatie

660 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

93

07 Individuele voorzieningen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Wmo woonvoorzieningen: Vanuit de reserve sociaal domein werd in 2021 een bedrag gestort als dekking voor een grote woningaanpassing. Omdat dit incidenteel was is deze bijdrage in 2022 niet nodig.

-27

-

Overig

-1

-2

Gevolgen corona: Voor werkzaamheden schuldhulpverlening als gevolg van corona zijn in 2021 extra kosten gemaakt. Deze waren incidenteel en hiervoor staat geen bedrag opgenomen in 2022.

-

30

Gevolgen corona: Voor werkzaamheden voor de TONK en schuldhulpverlening als gevolg van corona heeft in 2021 een bijdrage uit de bestemmingsreserve Financiële gevolgen corona plaatsgevonden. Omdat dit tijdelijke werkzaamheden waren staat er in 2022 geen reservebijdrage begroot.

-141

-

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren een hogere urentoerekening aan het taakveld Maatwerkdienstverlening 18+. De herverdeling van de toegerekende uren heeft per saldo geen effect op het begrotingssaldo.

-

-6

Overig

0

-3

Interventieplan sociaal domein: Middelen die voorheen werden ingezet ten behoeve van externe jeugdhulpverlening worden (tijdelijk) ingezet voor eigen personele kosten waarmee invulling wordt gegeven aan de acties uit het interventieplan sociaal domein.

-

429

Kostenbeheersing sociaal domein: In dit taakveld is de toename van de taakstelling binnen het sociaal domein van 2021 (€ 750.000) naar 2022 (€ 1.250.000) opgenomen.

-

500

Reservemutaties sociaal domein: In 2021 hebben bijdragen uit de reserve sociaal domein plaatsgevonden voor o.a. de implementatie van de acties uit het interventieplan sociaal domein en bijstelling van de budgetten voor jeugdhulp. Deze waren incidenteel van aard en staan niet in 2022 opgenomen.

-360

-

Uren interventieplan sociaal domein: Middelen die voorheen werden ingezet ten behoeve van externe jeugdhulpverlening worden (tijdelijk) ingezet voor eigen personele kosten waarmee invulling wordt gegeven aan de acties uit het interventieplan sociaal domein.

-

-429

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren een hogere urentoerekening aan het taakveld Maatwerkdienstverlening 18-. De herverdeling van de toegerekende uren heeft per saldo geen effect op het begrotingssaldo.

-

-14

Overig

-1

-28

Reservemutatie: In 2021 vond een incidentele reservebijdrage ten behoeve van inhuur plaats welke in 2022 niet is opgenomen.

-75

-

671 Maatwerkdienstverlening 18+

672 Maatwerkdienstverlening 18-

682 Maatwerk geescaleerde zorg 18-

Overig Totaal 07 Individuele voorzieningen

Investeringen Dit programma heeft geen investeringen.

94

-

-

-779

1.055

8. Veiligheid en duurzaamheid Pijnacker-Nootdorp heeft een veilig, schoon en duurzaam woon- en leefklimaat.

Algemene omschrijving Het programma Veiligheid en duurzaamheid bestaat uit vijf onderdelen: 1. Crisisbeheersing en brandweer; 2. Openbare orde en veiligheid; 3. Riolering; 4. Afval; 5. Energietransitie. Met de uitwerking van deze onderdelen werken we aan een veilige en duurzame leefomgeving. Dit willen we bereiken samen met onze inwoners, organisaties, ondernemers en bestuurlijke partners. Daarom stimuleren en faciliteren we initiatieven vanuit de samenleving, die bijdragen aan een veilige, duurzame en energieneutrale gemeente.

Wat willen we bereiken?

Doelstelling

Veilige woonkernen met oog voor duurzaamheid waar inwoners, ondernemers en organisaties zich actief inzetten en zich betrokken voelen

Wat willen we bereiken

Een veilige gemeente om in te wonen, te werken en te recreëren

Wat gaan we daarvoor doen 1. Regisseren en faciliteren van veiligheid en leefbaarheid door en met inwoners, bedrijven en partners

Een duurzame en energieneutrale gemeente 2. Bepalen van randvoorwaarden om veilig te kunnen wonen, werken en recreëren 3. Regisseren en faciliteren van initiatieven die bijdragen aan een duurzame en energieneutrale gemeente

Pijnacker-Nootdorp wil zich onderscheiden met een veilig en duurzaam woon- en leefklimaat voor mens en dier. Dit kunnen we alleen bereiken door samen met inwoners, organisaties, ondernemers, politie en brandweer te werken aan de veiligheid van wijk of buurt. Daarvoor ondersteunen we Wijktoezicht, Burgernet en WhatsApp Buurtpreventie. Inwoners worden aangemoedigd om aan de veiligheid van hun woning te werken, door onder andere het Politiekeurmerk Veilig Wonen toe te passen. Het is onze plicht ervoor te zorgen dat het milieu zo min mogelijk wordt belast en de volksgezondheid wordt beschermd. Dat doen we onder meer met het Gemeentelijk Rioleringsplan. Afval halen we op volgens de aanpak Omgekeerd Inzamelen. Zo willen we samen met Avalex en onze inwoners het restafval verminderen. Bovendien kunnen op die manier de grondstoffen zo goed mogelijk worden gescheiden om hergebruik mogelijk te maken. In 2050 komt alle energiegebruik in onze gemeente uit hernieuwbare bronnen. En als het kan nog eerder. Deze ambitie staat in het Hoofdlijnenakkoord 2018-2022 en in het beleid dat is vastgelegd in de thematische structuurvisie Duurzame Energie en Energieneutraliteit. We willen concrete doelen en stappen afspreken om deze ambitie te bereiken, samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.

Die doelen en stappen moeten het mogelijk maken om de klimaatdoelstellingen, de energietransitie en circulaire

95

grondstoffenstromen te realiseren. We zetten een heldere marsroute uit door het opstellen van een energietransitieplan. Daarbij horen tussenresultaten die we kunnen meten. Zo hebben wij meer invloed op deze grote thema’s, waarbij we afspraken vastleggen in een klimaatconvenant.

Stand van zaken en vooruitblik 1. Crisisbeheersing en brandweer

De volgende maatregelen en activiteiten op het gebied van de fysieke veiligheid zijn gestart en deels al in uitvoering die in 2022 wordt voortgezet: • In het meerjarenbeleidsplan 2020-2024 van de brandweer richt de brandweer zich op drie pijlers: energietransitie (en de gevolgen hiervan voor brandveiligheid), verdichting (en gevolgen hiervan voor bereikbaarheid voor de brandweer) en duurzame inzetbaarheid. • De ingezette lijn ten aanzien van zelfredzaamheid op het gebied van brandveiligheid wordt voortgezet. Inmiddels zijn in onze gemeente vier zogenoemde ‘brandweerambassadeurs’ actief. Dit zijn door de brandweer opgeleide bewoners, die voorlichting aan huis geven over brandveiligheid. • In regionaal verband wordt gewerkt aan een nieuw plan Bevolkingszorg, waarmee de gemeentelijke crisisorganisatie beter en breder is toegerust op allerlei calamiteiten. • Samen met de GHOR en zorgaanbieders wordt in regioverband aan een aanpak gewerkt, waardoor bij calamiteiten beter de zorg aan zelfstandig wonende minder zelfredzame personen geregeld kan worden.

2. Openbare orde en veiligheid

Doelen en prioriteiten op het gebied van openbare orde en veiligheid zijn vastgelegd in het Integraal Veiligheidsplan 2018-2022. De prioriteiten zijn: • Veilige en leefbare wijken en kernen. • Verminderen van (jeugd)overlast, alcohol- en drugsgebruik. • Tegengaan van ondermijning. Elke twee jaar stellen we een Uitvoeringsplan Integrale veiligheid op met concrete maatregelen en activiteiten. Begin 2022 wordt er een nieuw Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid door het college vastgesteld. Naast het Integraal Veiligheidsplan 2018-2022 beschikken we ook over de Beleidsnota Toezicht en Handhaving 2018-2022. We maken elk jaar een Handhavingsuitvoeringsprogramma. In 2021 heeft de gemeenteraad besloten het huidige Integraal Veiligheidsplan te verlengen tot 1 januari 2023. Daardoor kan het participatietraject voor het nieuwe veiligheidsplan worden doorlopen met de nieuwe gemeenteraad, die na de verkiezingen is aangesteld voor dezelfde periode als waarin het te actualiseren Integraal Veiligheidsplan loopt.

1. Veilige en leefbare wijken en kernen In het algemeen doet onze gemeente het goed op het gebied van veiligheid. In 2020 is het aantal diefstallen uit woningen uitgekomen op 1,3 per 1.000 inwoners, waarmee de dalende tendens van voorgaande jaren is doorgezet. De komende jaren blijven we werken aan het verminderen en voorkomen van woninginbraken. Dat doen we onder meer door middel van het ondersteunen van BuurtWhatsApp-groepen, wijktoezicht en het Donkere Dagen Offensief.

96

Diefstallen uit woning

Diefstallen per 1.000 inwoners

4

2

0 2016

2017

2018

Pijnacker-Nootdorp

2019

2020

Nederland

Het aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte is in Pijnacker-Nootdorp stijgt de laatste jaren steeds licht van 2,6 in 2018 naar 3,3 in 2019 naar 3,5 per 1.000 inwoners in 2020. Deze stijging is ook landelijk te zien (5,4 in 2018, 5,6 in 2019 en 6.2 in 2020).

Aantal per 1.000 inwoners

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) 10

5

0 2016

2017

2018

Pijnacker-Nootdorp

2019

2020

Nederland

Het aantal geweldsmisdrijven is na een jarenlange daling in 2020 voor het eerst gestegen (van 2,8 per 1.000 inwoners in 2018, 2,5 in 2019, naar 3,1 in 2020). Dit is ruim lager dan het landelijk gemiddelde (4,6). Aangezien het om kleine getallen gaat, zou dit ook heel goed door een of enkele incidenten veroorzaakt kunnen worden.

Geweldsmisdrijven

Aantal misdrijven per 1.000 inwoners

7,5

5

2,5

0 2016

2017

Pijnacker-Nootdorp

97

2018

2019 Nederland

2020

Het aantal winkeldiefstallen in 2020 komt uit op 1,4 per 1000 inwoners.

Winkeldiefstallen

Diefstallen per 1.000 inwoners

4

2

0 2016

2017

2018

Pijnacker-Nootdorp

2019

2020

Nederland

2. Verminderen (jeugd)overlast, alcohol- en drugsgebruik We zijn positief over de ontwikkeling van de jeugd in onze gemeente. Er is een klein aantal jongeren dat voor overlast zorgt. Het aantal meldingen van jeugdoverlast fluctueert. Het aantal verwijzingen naar Halt is in 2020 ten opzichte van voorgaande jaren gestegen (van gemiddeld 7-8 doorverwijzingen per 1000 inwoners in voorgaande jaren naar 14 in 2020). Een mogelijke verklaring is dat jongeren door de coronamaatregelen weinig andere mogelijkheden voor ontmoeting hadden, naast zich ophouden in de openbare ruimte. Omdat iedereen thuis was/werkte viel dat ook meer op. Met het jeugd- en jongerenwerk en de driemensschappen (jongerenwerker, wijkmanager en wijkagent) blijven we werken aan het terugdringen van de overlast. In 2020 is ook extra ingezet gepleegd door jongerenwerkers, politie en BOA’s op dit onderwerp.

Meldingen jeugdoverlast 2014

2015

2016

2017

2018

273

311

286

351

278

Verwijzingen Halt

Verwijzingen per 10.000 inwoners

20

10

0 2016

2017

Pijnacker-Nootdorp

2018

2019

2020

Nederland

Als gevolg van de coronamaatregelen (sluiting scholen, horeca en sportverenigingen) zijn in 2020 geen preventieve en/of handhavende acties uitgevoerd om alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen. Wel is er extra aandacht geweest voor het terugdringen van (overlast door) gebruik van lachgas. De APV is op dit aspect aangepast, zodat handhaving mogelijk is. Politie, BOA’s en jeugd- en jongerenwerk hebben extra inzet op dit onderwerp gepleegd.

98

3. Tegengaan van ondermijning Bij ondermijning gaat het om verschillende vormen van criminaliteit. Deze criminaliteitsvormen hebben als overeenkomst dat boven- en onderwereld zich op een manier vermengen, waarbij de fundamenten van de rechtsstaat worden aangetast. Het gevaar van ondermijning is dat het vertrouwen van de samenleving in reguliere instanties verdwijnt. We werken aan een structurele aanpak om ondermijning tegen te gaan. Dat doen we op drie manieren, namelijk door bewustwording, door informatie te verzamelen en te delen en door gebruik te maken van beleid, regelgeving en vergunningen, toezicht en handhaving. Er is een ondermijningsbeeld voor de gemeente opgesteld en een weerbaarheidsscan. Op basis hiervan wordt een plan van aanpak voor de komende jaren opgesteld.

3. Riolering

Het beheer en onderhoud van de riolering wordt uitgevoerd volgens het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2018-2021. In het GRP staat hoe de wettelijke zorgplicht wordt ingevuld, die de gemeente heeft voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Het huidige GRP wordt in 2022 geactualiseerd. In het GRP wordt ook de reden en de hoogte van de rioolheffing uitgelegd. Met de zorg voor riolering wordt gewerkt aan bescherming van de volksgezondheid, veiligheid en kwaliteit van de leefomgeving en bescherming van het milieu en de natuur. In de afvalwaterketen wordt samengewerkt met het Netwerk Waterketen Delfland (NWD). Dat is een netwerkorganisatie van de gemeenten en drinkwaterbedrijven die rondom onze gemeente liggen. Sinds 2020 verzorgt de gemeente Pijnacker-Nootdorp, als centrumgemeente van de Gemeenschappelijke regeling samenwerking gemalen en persleidingen stedelijk afvalwater, het beheer en onderhoud van de gemalen in de gemeenten Delft en Leidschendam-Voorburg.

4. Afval

Bij de uitvoering van de huisvuilinzameling is overgegaan naar het concept Omgekeerd Inzamelen. Bij Omgekeerd Inzamelen staat de inzameling van grondstoffen centraal: "Van afval naar grondstof!”. We willen bereiken dat ten minste 75% van de grondstoffen uit huisvuil wordt hergebruikt. Of dat er maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar is. In 2021 is het project afgerond om Het Nieuwe Inzamelen gemeentebreed in te voeren. In 2022 worden de resultaten van de afvalscheiding gevolgd en wordt bijgestuurd waar nodig.

Omvang huishoudelijk restafval

Afval per kg/inwoner

300

Voor de aanpak van overlast door het bijzetten van (grof) afval gebruiken we een hotspot-benadering. Hotspots worden volgens een plan gecontroleerd. Alle betrokkenen (handhaving, servicebedrijf en Avalex) werken samen aan het terugdringen van de overlast. Mensen die afval buiten de containers zetten, krijgen (indien traceerbaar) een boete. Samen met Avalex zorgen we ervoor dat dit afval ook weer snel wordt opgeruimd.

200

100

0 2016

2017

2018

2019

5. Energietransitie Ambitie en beleid

We willen dat Pijnacker-Nootdorp in 2050 een energieneutrale gemeente is. Daarvoor is beleid gemaakt (2016) voor de komende tien à vijftien jaar. Dit beleid is vastgelegd in de thematische structuurvisie Duurzame Energie en Energieneutraliteit en de Bodemenergievisie.

Pijnacker-Nootdorp

Nederland

Als uitwerking van het Hoofdlijnenakkoord 2018-2022 heeft de raad in februari 2019 de startnotitie Energietransitieplan vastgesteld. Dit plan biedt inzicht op welke wijze we de ambitie van energieneutraliteit willen bereiken. Het Energietransitieplan geeft invulling aan de marsroute naar 2050, waarin de acties staan die nodig zijn om in 2050 een energieneutrale gemeente te zijn. Het energietransitieplan bestaat uit een drietal deelproducten, de energiemix, het participatieplan en de energietransitievisie.

99

De eerste twee onderdelen, energiemix en participatieplan, zijn al eerder door de raad behandeld. Het concept Energietransitieplan is in het 2e kwartaal van 2021 besproken in de raad en vrijgegeven voor inspraak. Na het ontvangen en verwerken van reacties zal het Energietransitieplan in de 2e helft van 2021 ter besluitvorming aangeboden worden. De uitgangspunten van de energiemix zijn ook gebruikt in het proces van totstandkoming van de Regionale Energie Strategie 1.0 (RES 1.0) en de concept Omgevingsvisie. Deze producten komen qua uitgangspunten dus met elkaar overeen. Tegelijkertijd met het aanbieden van het energietransitieplan zal een uitvoeringsprogramma aangeboden worden. Dit uitvoeringsprogramma is een praktische vertaling van de opgaven uit de plan. Met andere woorden een werkprogramma voor de jaren 2022 e.v.. Voor 2020 was het doel dat het aandeel hernieuwbare energie 15% moest zijn. Bij hernieuwbare energie gaat het om elektriciteit en warmte. In 2019 was de opgewekte hernieuwbare energie 9,3% van het totale energieverbruik in onze gemeente. Dit ligt hoger dan het landelijk gemiddelde (8,5%). Pas in de loop van 2021 krijgen we inzicht in de resultaten over 2020. Op het moment van het opstellen van deze begroting, waren die cijfers nog niet bekend. Hernieuwbare elektriciteit wordt opgewekt uit zon, wind, waterkracht of biomassa.

Onze gemeente scoorde in 2019 met hernieuwbare elektriciteit 5,2%. Dat is lager dan het landelijke gemiddelde van 20,1%. Door het grote verbruik van de glastuinbouw scoort onze gemeente lager dan gemiddeld. Hernieuwbare elektriciteit komt in onze gemeente vooral uit zonneenergie. In onze gemeente wordt geen hernieuwbare energie opgewekt door wind.

Hernieuwbare electriciteit

Opgewekte electriciteit in %

30

20

10

0 2016

2017

Pijnacker-Nootdorp

2018 Nederland

2019

De productie van duurzame elektriciteit met behulp van zonne-energie is in 2019 met 53% gestegen ten opzichte van 2018. In 2019 werd 6,1% van het gemeentelijke elektriciteitsverbruik opgewekt met zonnepanelen. Dit is 1,5% van het totale energieverbruik van de gemeente. Hernieuwbare warmte wordt opgewekt uit onder meer verbranding van afval, biomassa, Warmte Koude Opslag (WKO) en aardwarmte. Het aandeel opgewekte hernieuwbare warmte kwam in 2019 voor onze gemeente uit op 10,6% tegen 6,4% landelijk.

Uitvoering We werken op verschillenden fronten aan de energietransitie. Het betreft onder andere: • We stimuleren onze inwoners om energiemaatregelen te nemen. Hiervoor kunnen ze bij de gemeente energieadvies krijgen en gebruik maken van de duurzaamheidslening om zulke maatregelen uit te financieren. De voorwaarden van de gemeentelijke duurzaamheidslening zijn gunstig. Inwoners kunnen de rente van de lening betalen met de besparing die de energiemaatregelen opleveren. • De gemeente heeft met succes een aanvraag gedaan voor de subsidieregeling Regeling Reductie Energieverbruik. In totaal is ongeveer € 667.000 beschikbaar voor inwoners van de gemeente om te besteden aan energiebesparende maatregelen. De gemeente is hiervoor een samenwerking aangegaan met de WoonWijzerWinkel. Door middel van een vouchercode kan korting verkregen worden op artikelen. • In 2018 is de Warmte Samenwerking Oostland van start gegaan. Dat is een samenwerking van onze gemeente, de gemeenten Lansingerland, Zuidplas en Waddinxveen en LTO Glaskracht. Warmte Samenwerking Oostland organiseert de warmtevraag in het Oostland. Met deze samenwerking geven we de ontwikkeling van een regionaal warmtenetwerk met voeding door lokale bronnen een impuls. In 2019 is een eerste verkenning opgesteld voor Oostland en Pijnacker-West.

Er is een onderzoek gestart naar de mogelijkheden voor Regio Ypenburg/Nootdorp/Noukoop-Balijade. De warmtevraag in de regio is echter niet volledig op te vangen met alleen lokale bronnen. Restwarmte uit de Rotterdamse haven is nodig als ondersteuning. Om deze reden richt de WSO zich ook op het ministerie van EZK en de Gasunie om een aansluiting op de zogeheten Leiding door het Midden te realiseren. • De 23 MRDH-gemeenten, vier waterschappen en de provincie werken sinds 2018 aan een Regionale Energiestrategie (RES). Deze energiestrategie is een instrument om op basis van de Klimaatakkoorddoelen gezamenlijk te komen tot keuzes voor de opwekking van duurzame elektriciteit, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de daarvoor benodigde opslag en energie

100