Bijlage 6 - Voorlopige Jaarstukken 2021

Realisatie 2021

286 441 816 29 317 1.889

341 410 824 22 419 2.016

262 434 762 22 170 1.650

344 434 882 19 700

Collegiaal overleg/adviezen forensische zorg Euthanasie Lijkschouw Melding door minderjarige Uitstellen begrafenis en lijkenpas Letselbeschrijving Overig Totaal

2.379

Wat hebben we daarbij ingezet? Taak

Gerealiseerde lasten

Lijkschouw

€ 505.000

Pijler 5: Brede public health 1.3.16 Directeur Publieke Gezondheid (DPG) -algemene GGD kosten Wat hebben we bereikt?

De DPG-taak heeft in 2021 nog steeds voor een groot deel in het teken van de coronabestrijding gestaan. Ingezet is op: • Advisering aan het Regionaal Beleidsteam (RBT) van burgemeesters van de Veiligheidsregio Haaglanden dat gemiddeld tweewekelijks bijeen is gekomen. • Deelname aan het bestuurlijk crisisoverleg, het bestuurlijk overleg ziekenhuizen en het organiseren van het bestuurlijk crisisteam VVT van het ROAZ West (Regionaal Overleg Acute Zorg). • Overleg met de voorzitter ROAZ, DPG Hollands Midden, zorgbestuurders uit de regio en de 10 zorgcoördinerende DPG-en in Nederland. • Advisering aan en overleg met individuele burgemeesters en wethouders zorg, en informatievoorziening aan gemeenteraden. • Bijpraatmomenten met het Algemeen Bestuur. • Landelijke afstemming met de andere DPG’en en GGD GHOR Nederland over de coronabestrijding en de uitvoering van de opdrachten van RIVM en ministerie van VWS, 1-2 keer per week. • Sturing op en samenvoeging van de programma’s (Testen en traceren en Vaccineren) voor de coronabestrijding naast de reguliere uitvoering. En aan het eind van het jaar het overdragen van traceren naar de reguliere GGD-organisatie. • Met regelmaat onderhouden van contacten met de andere subsectoren in de zorg (huisartsen, gehandicaptenzorg, ggz, RAV, zelfstandige behandelklinieken).

Doel van deze overleggen was planvorming, coördinatie, afstemming en ketensamenwerking om voorbereid te zijn op kwalitatief voldoende Covid-19-zorg, kwetsbare mensen te beschermen en zorgcontinuïteit te organiseren en te borgen. • Op frequente basis leveren van informatie voor evaluaties, onder andere van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid. • Met de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en GGD GHOR Nederland heeft dit jaar veel contact plaatsgevonden inzake het datalek. • Op regelmatige basis communicatie via social- en traditionele media. Deel 1 Jaarverslag

pagina 20

Overall heeft de DPG gefungeerd als linking-pin tussen de zorg en het openbaar bestuur. Deels was dit een rol gebaseerd op de verantwoordelijkheid voor de GHOR, deels zorgde de GGD zo voor kennisoverdracht en coördinatie op het gebied van (infectie)preventie, testen, bron- en contactonderzoek en epidemiologie (verloop van de pandemie in de regio), afgestemd met de landelijke coronabestrijding. Voor de reguliere GGD-taken is ingezet op: • Vaststelling van de visie 2030. • Met alle wethouders in gesprek over de Kernboodschappen Corona en de noodzaak om ook aandacht te besteden aan de gevolgen van de coronacrisis voor de (kwetsbare) inwoners in Haaglanden. • Management van de GGD die voor de gemeenten zorgdraagt voor advisering over en uitvoering van taken op het gebied van publieke gezondheid. • Gestart met de implementatie van de Visie 2030 binnen de GGD.

Wat hebben we daarbij ingezet? Taak Directeur publieke gezondheid

Gerealiseerde lasten € 528.000

1.3.17 Taken van de GGD als zorginstelling (coördinatie) Wat hebben we bereikt? De GGD heeft in 2021 voldaan aan wettelijke en maatschappelijke verplichtingen voor zorginstellingen. Het kwaliteitssysteem van de dienstverlening van GGD Haaglanden is conform de ISO9001:2015 norm voor professionele dienstverlening uitgevoerd. De certificering sinds 2018 is in 2021 voor een periode van 3 jaar verlengd.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Vanuit deze taak zorgt de GGD voor het op een verantwoorde en kwalitatief hoogwaardige manier leveren van zorg. Certificering Voor de certificering van de GGD heeft in juli de audit voor de hernieuwing van het kwaliteitscertificaat plaatsgevonden. De certificerende instelling heeft aangegeven een volwaardig en volwassen kwaliteitssysteem te zien, onder andere door een toekomstbestendige visie ontwikkeld met stakeholders, het hanteren van heldere werkwijzen met diverse kwaliteitscontroles en een zorgvuldige en effectieve introductie voor nieuwe mensen en duidelijk zichtbaar leiderschap in de organisatie. Aandachtspunten voor komend jaar zijn het voorzetten van interne audits, de registratie van bevoegd- en bekwaamheden en evaluatie van de samenwerking met partners. Klachten Een belangrijk onderdeel van het kwaliteitssysteem is de klachtenbehandeling. In 2021 zijn er 424 meldingen binnengekomen bij de reguliere klachtenfunctionarissen van GGD Haaglanden. Hiervan zijn er 44 als volwaardige klachten behandeld, 303 meldingen betrof het Programma Corona, 57 meldingen waren niet voor GGD Haaglanden bestemd en zijn overgedragen, en 24 klachten bleken na onderzoek niet ontvankelijk.

Klachten worden zoveel mogelijk op informele/interne wijze opgelost, waarbij de klachtenfunctionaris bemiddelt tussen de klager en de leidinggevende van de afdeling waar de klacht is ontstaan. Vaak leidt dat tot het oplossen van de klacht en klagers geven aan dat zij de gesprekken als prettig hebben ervaren. Van de 44 behandelde klachten zijn 4 klachten voorgelegd aan de klachtencommissie en zijn 3 klachten voorgelegd aan de geschillencommissie. In enkele gevallen is er sprake geweest van grensoverschrijdend gedrag van de melders. Daarvan is melding gedaan bij de afdeling Veilige Publieke Taak van de Gemeente Den Haag en politie. In de betreffende gevallen zijn maatregelen getroffen om dit gedrag om te buigen en de medewerkers te beschermen. Veilig Incidenten Melden (VIM) De VIM-procedure heeft tot doel de kwaliteit en veiligheid van het zorg- en dienstverleningsproces van de GGD te verbeteren door het systematisch melden, analyseren, herstellen en opvolgen van (bijna) incidenten. Dat is belangrijk om optimale prestaties te kunnen leveren in ons zorg- en dienstverleningsproces. In het kader van de interne procedure Veilig Incidenten Melden (VIM) zijn in 2021 87 meldingen gedaan, waarvan 64 over het Programma Corona (15 testen en 49 vaccineren). In 2021 is gestart met acties om de meldingsbereidheid te verhogen die in 2022 worden voortgezet.

Deel 1 Jaarverslag

pagina 21

Opleidingsinstelling Als opleidingsinstelling heeft de GGD in 2021: • 7 Haagsche Praat bijeenkomsten gehouden, allemaal online. Met deze bijeenkomsten is GGD-breed en met JGZ-professionals kennis gedeeld over o.a. de coronavaccinatie, de Gezondheidsgids, juridische aspecten van privacy en medische dossiers. Ook stond een van deze bijeenkomsten in het teken van de regionale samenwerking met ketenpartners zoals de Brandweer en de huisartsen gedurende de coronapandemie. • Naast de Haagsche Praat bijeenkomsten zijn er digitale lunchlezingen georganiseerd voor GGDmedewerkers, zoals Veilige Publieke taak. • Online-trainingen Publieke Gezondheid gegeven aan GGD-medewerkers; • Medewerkers tijdens het Thuiswerken gewezen op E-learnings en andere online trainingsmogelijkheden. • Artsen in Opleiding (AIOS) Maatschappij + Gezondheid (M+G) opgeleid binnen het Landelijk Werkgeverschap. • Stages aan meerdere studenten van diverse aan Publieke Gezondheid gerelateerde opleidingen aangeboden.

Wat hebben we daarbij ingezet? Taak Taken van de GGD als zorginstelling

Gerealiseerde lasten € 359.000

1.3.18 Publieksinformatie Wat hebben we bereikt? De GGD levert en ontsluit kennis over gezondheid, ziektepreventie en gezondheidsvoorzieningen door middel van publieksinformatie. De GGD doet dit onder andere met een professioneel uitgevoerd centraal frontoffice, maar ook door de uitleen van professioneel (voorlichtings- en les) materiaal.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Het informatiecentrum is op alle werkdagen van 8.30 tot 17.00 uur en op zaterdag en zondag van 8.30 tot 13.00 uur bereikbaar geweest. Het aantal telefonische consulten lag in 2021 veel hoger dan geprognosticeerd. De prognose in 2021 was ten opzichte van 2020 in eerste instantie juist naar beneden bijgesteld, omdat door de uitbraak van het coronavirus andere onderwerpen ook bij burgers/professionals minder aan de orde waren, veel corona gerelateerde vragen werden beantwoord in het Corona Callcenter en het telefonisch verkeer over tuberculose in 2020 afnam vanwege een nieuw telefoonsysteem bij de betreffende afdeling, Echter, in de eerste helft van 2021 schoot het aantal telefoontjes drastisch omhoog als gevolg van het vaccinatiebeleid en frequente aanpassingen van het coronabeleid. Ook via e-mail kwamen veel vragen binnen. Daarop is de prognose halverwege het jaar aangepast in de 8 maands-rapportage (zie onderstaande tabel). Met veel inzet van meer GGD-collega’s is deze enorme klus geklaard. Naast deze contactmomenten is 77 keer lesmateriaal uitgeleend in 2021. Indicator Telefonische contactmomenten E-mail contactmomenten

Realisatie 2019 27.437 2.234

Realisatie 2020 23.098 3.586

Prognose 2021 22.000 2.500

Realisatie 2021 43.019 7.504

Wat hebben we daarbij ingezet? Taak Publieksinformatie

Gerealiseerde lasten -*

* de gerealiseerde lasten ten behoeve van Publieksinformatie maken onderdeel uit van de gerealiseerde lasten Gezondheidsbevordering.

Deel 1 Jaarverslag

pagina 22

1.3.19 Programma Corona In het voorjaar van 2020 is de wereld opgeschrikt door de uitbraak van het coronavirus (COVID-19). Deze uitbraak ontwikkelde zich tot een pandemie met enorme gevolgen voor de volksgezondheid. Cijfers over COVID-19 in Haaglanden zijn te vinden op het corona-dashboard. Na de eerste melding in regio Haaglanden eind februari 2020 is de GGD direct opgeschaald naar een crisisorganisatie. Voor de bestrijding van het coronavirus heeft de GGD vanaf 1 juni 2020 een apart (tijdelijk) programma georganiseerd: Programma Corona. In januari 2021 is begonnen met vaccineren, aanvankelijk als zelfstandig programma. In oktober 2021 is het corona vaccinatieprogramma geïntegreerd in het Programma Corona. Het Programma Corona wordt volledig gefinancierd vanuit rijksmiddelen en wordt voornamelijk uitgevoerd door extern personeel (via verschillende uitzendpartijen). Daarnaast nemen ook medewerkers van GGD Haaglanden hieraan deel. Hieronder wordt globaal inzicht gegeven in de omvang van de werkzaamheden van het Programma Corona voor wat betreft het callcenter, de teststraten, de vaccinatiestraten en het bron- en contactonderzoek. Daarna worden de highlights van 2021 vermeld. Callcenter Het callcenter is de plek binnen GGD Haaglanden waar corona gerelateerde vragen terecht komen.

Vragen kunnen variëren van inwoners met vragen over testen en uitslagen, vaccineren, vragen van instellingen over hygiëne maatregelen tot vragen en opmerkingen over actualiteiten. Het callcenter is dagelijks bereikbaar van 8:00 tot 20:00 uur op werkdagen, in het weekend en op feestdagen. Afspraken voor testen worden in principe niet via het callcenter van GGD Haaglanden gemaakt, maar via het landelijk callcenter (testen) het vaccinatie-afsprakennummer, of via de website www.coronatest.nl. Onderstaande grafiek laat zien hoeveel binnengekomen telefonische vragen per maand door het callcenter zijn verwerkt in 2021:

Teststraten Op 9 maart 2020 begon de GGD op kleine schaal met het testen op COVID-19 met teams ter plaatse om monsters af te nemen. Toen in het voorjaar van 2020 het aantal testen toenam, is er een eerste testpunt ingericht. Eind 2020 waren er 10 teststraten, verspreid over de hele regio, waar tot 29.000 testen per week werden afgenomen. In 2021 is voortdurend gewerkt aan optimalisatie van de teststraten, meebewegend op de fluctuerende testvraag. Daarbij zijn waar mogelijk drive-through- en tent-locaties vervangen door inlooplocaties in vaste gebouwen. Eind 2021 hadden wij 8 locaties in gebruik en verzorgden ook thuisbemonstering. In 2021 zijn 1.010.535 tests uitgevoerd, met in 14,5% een positieve uitslag. Bij toenemende testvraag liepen weekproducties op tot 38.000 tests met dagpieken van bijna 7.000 tests. Deel 1 Jaarverslag

pagina 23

Onderstaande grafiek laat zien hoeveel testafnames per maand door de testlocaties zijn gedaan in 2021:

Testen

GGD HL 2020

GGD HL 2021

Gemiddeld aantal testen per 100.000 inwoners

40.441

91.053

Gemiddeld aantal positieve testen per 100.000 inwoners

4.960

13.111

Gemiddeld percentage positieve uitslagen

12,3%

14,4%

GGD HL 2020

GGD HL 2021

Gemiddelde afspraak aangemaakt – afname

20,7 uur

19,0 uur

Gemiddelde afname – uitslag in CoronIT

19,6 uur

11,6 uur

Gemiddelde uitslag in CoronIT – afspraak afgerond

9,4 uur

6,1 uur

Doorlooptijden

Vaccinatiestraten Eind 2020 is het Programma Covid Vaccinatie gestart. In januari 2021 zijn de eerste prikken gezet in een grote tijdelijke vaccinatielocatie bij het ADO Stadion. In de loop van het jaar is het vaccinatienetwerk uitgebreid. Eind 2021 vaccineerde GGD Haaglanden op de volgende vaste locaties: • Haga Rode Kruisziekenhuis Den Haag • World Forum Den Haag (XXL) • Delfia Delft • Appelgaarde Leidschendam - Voorburg • Boerhaavelaan Zoetermeer • De Brug ‘s Gravenzande • De Broodfabriek in Rijswijk (XL) In de loop van het jaar is in samenspraak met bestuurders ingezet op fijnmazig vaccineren en voorlichten op kleine, laagdrempelige locaties, zoals: • HMC Westeinde Den Haag • Vadercentrum Laak Den Haag • Wijkcentrum De Plint Leidschendam-Voorburg • Stadsdeelkantoor Leyweg Den Haag • Wijkwinkel Bij Betje Moerwijk Den Haag • Gemeentekantoor Delft • Stadhuis Zoetermeer Deel 1 Jaarverslag

pagina 24

• • • • • • • • • • • • •

Anwar Mustafa moskee Den Haag Gemeentehuis Pijnacker-Nootdorp Atrium stadhuis Den Haag Buurthuis de Wissel Laak Den Haag Bibliotheek Naaldwijk Reizigerspoli GGD Haaglanden, Den Haag Moskee TICS Den Haag Al Madinah moskee Den Haag Wijkcentrum de Burcht Den Haag Moskee Mimar Sinan Den Haag Appelgaarde Leidschendam- Voorburg De Brug ‘s Gravenzande Boerhaavelaan Zoetermeer

Tot en met 31 december zijn in Haaglanden in totaal 785.053 (79%) inwoners van 12 jaar en ouder minimaal één keer gevaccineerd. Tussen de gemeenten varieert dit van 75% tot 89%. Er zijn in totaal 771.815 (78%) inwoners van 12 jaar en ouder volledig gevaccineerd. Tussen gemeenten varieert dit van 74% tot 88%. Bron- en contactonderzoek Bij een positieve uitslag van een coronatest start de GGD binnen 24 uur een Bron- en Contactonderzoek (BCO). Dat start met contact zoeken met de besmette persoon. Met BCO gaat de GGD na hoe het coronavirus is opgelopen en of andere personen mogelijk op dezelfde manier zijn besmet. BCO wordt vanaf het begin van het coronaprogramma, afhankelijk van het aantal besmettingen en beschikbare capaciteit, uitgevoerd in verschillende fasen. In fase 1 wordt een volledig BCO uitgevoerd, waarbij een gesprek plaatsvindt met de index (besmette persoon), de index wordt gevolgd/gemonitord als ook worden de contacten in beeld gebracht. Opeenvolgend in fasen is er een afbouw tot fase 5, waarbij slechts een eerste gesprek met de index plaatsvindt. Tot afschaling wordt besloten indien het aantal besmettingen dusdanig stijgt dat er onvoldoende capaciteit is om een BCO in een hogere fase uit te voeren. Onderstaande grafiek laat zien hoeveel BCO’s per maand in de regio zijn gedaan in 2021:

In de eerste 2 maanden van 2021 daalden de gemiddelde aantallen ten opzichte van 2020 (in januari ca. 8.400 en februari ca. 5.200). Vervolgens zien we weer een toename in maart en april (in maart ca. 11.400 en april ca. 15.400) en een lichte piek in juli (ca. 12.000). In november namen de cijfers exorbitant toe en zorgden voor nieuwe records. In beide maanden werden er in elke maand bijna 30.000 BCO’s uitgevoerd. Dat leidde tot onvoldoende capaciteit om ten aanzien van alle indexen Bron- en Contactonderzoek uit te voeren. Een deel van de indexen ontvingen in deze maanden daarom alleen een (bulk)mail met daarin de uitslag en adviezen.

Deel 1 Jaarverslag

pagina 25

De meer complexe BCO’s zijn uitgevoerd door de medewerkers van GGD Haaglanden (vaak uitzendkrachten). De minder complexe BCO’s werden uitgevoerd door SOS Internationaal (regionale partner voor GGD Haaglanden). Daarnaast werd een deel van de BCO’s uitgevoerd door medewerkers van een landelijke pool (SOS Internationaal, Eurocross en Majorel). Highlights 2021 In 2021 is de bedrijfsvoering van het coronaprogramma zowel in schaal als in inhoud voortdurend aangepast aan de ontwikkelingen van corona. In onderstaand overzicht zijn de meest markante momenten genoemd. Maand

Bijzondere momenten •

Januari

• •

Februari Maart April Mei

Juni

Juli

• • • • • • • • • • • • • • • •

• • Augustus • • September •

Oktober

November

• • • • • • •

December

• • • • • •

Landelijke Roadmap II met capaciteits-groeidoelstelling naar 175.000 testen per dag, inclusief nieuwe LAMP en ademtests, die beide nog in ontwikkeling zijn. Onderscheid spoor 1: symptomatisch testen door GGD en spoor 2: maatschappij openhouden met testen door commerciëlen. Eerste 90+ en 85-90-jarigen gevaccineerd in de vaccinatielocatie bij het ADO Stadion. Hierna volgen uitnodigingen van het RIVM voor steeds iets jongere groepen. Haga-Rode Kruis ziekenhuis Sportlaan in Den Haag is 2e vaccinatielocatie. Aanscherping maatregelen met betrekking tot CoronIT en HP Zone naar aanleiding onderzoek Autoriteit Persoonsgegevens. Broodfabriek Rijswijk als extra grote vaccinatielocatie (XXL) ingezet. Samenwerking met TU Delft voor gezamenlijke introductie nieuwe ademtest. 200.000e vaccinatie. Start landelijke openbare aanbesteding labcontracten. Samenwerking TU beëindigd omdat de combinatie met testen voor toegang onderwijs in de landelijke lijn niet haalbaar blijkt. Personeel opgeleid voor ademtest en ademtest locatie ingericht op Aegonplein. Hausse op aanvragen Janssen vaccins. Corona Check app Reizigers live. Start vaccinatie bijzondere doelgroepen en vaccineren in de wijk. 500.000e vaccinatie. Start reizigerstesten, bijstand gevraagd aan en verleend door GGD. 4e golf besmettingen na vrijgeven maatregelen en Delta variant (disco piek).

Ademtest landelijk niet ingevoerd; Aegonlocatie ontmanteld. Vaccinatiepiek gepasseerd, afbouw vaccinatielocaties en inzet op fijnmazige vaccinatie in de wijken. Landelijk veel problemen met coronacertificatie voor reizigers. Haaglanden verzorgt landelijk QR-certificaatverstrekking aan diplomaten. Geleidelijke transitie van programma HP-Zone door nieuw en veiliger systeem GGD Contact. Einde reizigerstesten door GGD. BCO samenwerking met partners binnen RAC-regio: Rotterdam-Rijnmond, HollandsMidden en Zuid-Holland-Zuid. Programma Vaccineren geïntegreerd in Programma Corona. Registratiesysteem GGD Contact geïntroduceerd als vervanger van HPZone. Testlocaties in tenten in Zoetermeer en Den Haag (Bronovo) vervangen door vaste gebouw-locaties. Nieuwe grote testpieken > 6000 testen per dag, record: tot 1930 positieven per dag. Start boostercampagne vaccineren 60+, nieuwe vaccinatielocatie geopend vanwege zeer grote aantallen positieven, gereduceerd risico-gestuurd BCO). Uitgebreid BCO bij positieven met de nieuwe Omikron-variant. Testvraag blijft toenemen; in Haaglanden tot 7000 testen per dag met 25% positieven. Introductie zelftesten ook bij klachten. Bezoek Koning Willem-Alexander aan GGD Haaglanden. Verdere reductie van BCO vanwege sterke toename Omikron besmettingen tot steekproefsgewijs onderzoek (fase 3). Start vaccineren aan huis en in instellingen.

Versnelling boostercampagne: uitnodigen alle 60-plussers en vaccineren vóór half januari. Ruim 1,5 miljoen vaccinaties toegediend in 2021.

Deel 1 Jaarverslag

pagina 26

Een gedetailleerd overzicht van nationaal beleid en maatregelen is te vinden op de site Tijdlijn van maatregelen voor bestrijding COVID-19 | RIVM.

1.4

Programmaverantwoording Veilig Thuis

Kaders De Meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling helpt professionals goed te reageren bij vermoedens van kindermishandeling en andere vormen van huiselijk geweld. Met de Meldcode komen slachtoffers eerder in beeld en kan eerder hulp ingezet worden. Daarvoor is het nodig dat beroepskrachten goed uit de voeten kunnen met signalen en wanneer dat nodig is, situaties van vermoedens van onveiligheid melden bij Veilig Thuis. De Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling stelt voor professionals, werkzaam in sectoren van gezondheidszorg, onderwijs, kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp of justitie, een professionele norm om melding te doen bij Veilig Thuis als er vermoedens zijn van acute en structurele onveiligheid. Ook individuele omstanders kunnen een melding doen bij Veilig Thuis.

Veilig Thuis Haaglanden voert een gemeentelijke taak uit die voortkomt uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo 2015), te weten: o Het fungeren als meldpunt voor gevallen of vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling o Het naar aanleiding van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, onderzoeken of daarvan daadwerkelijk sprake is o Het beoordelen van de vraag of en zo ja, tot welke stappen de melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan aanleiding geeft o Het in kennis stellen van een instantie die passende, professionele hulp kan verlenen bij huiselijk geweld of kindermishandeling, van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, indien het belang van de betrokkene dan wel de ernst van de situatie waarop de melding betrekking heeft daartoe aanleiding geeft o Het in kennis stellen van de politie of de Raad voor de kinderbescherming van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, indien het belang van de betrokkene dan wel de ernst van de situatie waarop de melding betrekking heeft daartoe aanleiding geeft o Indien Veilig Thuis een verzoek tot onderzoek bij de Raad voor de kinderbescherming doet, het in kennis stellen daarvan van het college van B&W o Het op de hoogte stellen van degene die een melding heeft gedaan,

van de stappen die naar aanleiding van de melding zijn ondernomen Taken In het takenpakket Veilig Thuis zijn vier taken te onderscheiden, namelijk: advies, meldingen, huisverbod coördinatie en voorlichting. Terugblik afgelopen jaar Veilig Thuis is het centrale meldpunt voor advies over en melding van huiselijk geweld en kindermishandeling. De uitvoeringsorganisatie Veilig Thuis Haaglanden (VTH) werkt in opdracht van de gemeenschappelijke regeling GGD en VTH en voert wettelijke taken uit voor de negen deelnemende gemeentes in regio Haaglanden. In vergelijking met 2020 zijn er in 2021 slechts 1% minder adviezen gegeven. Dit past bij het beeld van een fluctuerende instroom adviezen, die over langere termijn binnen beperkte bandbreedtes blijft. Tijdelijke uitschieters in het aantal adviezen lijken te worden veroorzaakt door externe factoren, zoals media-aandacht voor het onderwerp, o.a. via de inzet van het landelijk programma ‘Geweld hoort nergens thuis’. VTH ziet geen corona gerelateerde stijgingen in 2021. Om de drempel tot contact met Veilig Thuis te verlagen, heeft VTH vanaf eind mei 2020 meegedaan aan de landelijke chatfunctie. Ook is in 2021 ingezet op het versterken van de operationele processen binnen VTH en het verbeteren van de ketensamenwerking: het lokale veld, de lokale jeugdteams en Wmo-wijkteams en organisaties die gespecialiseerde zorg en ondersteuning bieden.

Ook heeft VTH in 2021 volop geïnvesteerd in de ‘Ketenmonitor’, die de operationele sturing op ketensamenwerking moet verbeteren, maar ook meer inzicht zal geven in de effectiviteit van de inzet, interventies en aanpak. De Ketenmonitor zal naar verwachting begin 2022 operationeel worden.

Deel 1 Jaarverslag

pagina 27

VTH had gedurende de eerste helft van 2021 te maken met teruglopende personeelscapaciteit, door meer medewerkers die uit dienst gingen en die niet direct vervangen konden worden, kromp het personeelsbestand. Ook ontstond een verlies aan personele inzet door verplichte opleidingstijd, die vanwege coronatijd moest worden goedgemaakt. En VTH had begin 2021 een aantal langdurige zieken, met lange hersteltijd. Maatschappelijk werkers zijn lastig te vinden in de krappe arbeidsmarkt en een aantal ‘live’ wervingsacties konden vanwege corona geen doorgang vinden. In de tweede helft van 2021 stabiliseerde de personeelscapaciteit, door succesvolle instroom van enkele nieuwe professionals. De personeelsbezetting blijft echter aan de krappe kant, waardoor wervingsacties in 2022 alsnog zullen worden ingezet. Corona Als gevolg van de wereldwijde uitbraak van het coronavirus heeft Nederland sinds medio maart 2020 te maken gehad met landelijke en regionale maatregelen om verspreiding van het virus tegen te gaan. De beperkende maatregelen, de mogelijke financiële consequenties hiervan en de angst voor het virus kunnen oplopende spanningen in huishoudens tot gevolg hebben en daarmee de kans op huiselijk geweld vergroten. Met behulp van financiële steun van ZonMw1 doet het NSCR onderzoek naar de omvang, aard en ernst van huiselijk geweld-meldingen2.

In deze factsheet zijn gegevens van alle unieke casussen onderzocht die bij Veilig Thuis Haaglanden in 2020 en 2021 zijn geregistreerd. Specifiek wordt ingegaan op de geregistreerde casussen en wie de melding rondom deze casussen hebben gedaan, waarbij wordt gekeken of er verschillen bestaan tussen beroepsmatige- en niet-beroepsmatige meldingen ten opzichte van 2020, per fase van de getroffen coronavirusmaatregelen.

Figuur 1 maakt inzichtelijk dat het aantal meldingen en adviezen blijft fluctueren over de periodes 2019, 2020 en 2021: de coronapandemie lijkt niet of nauwelijks invloed te hebben gehad op het aantal casussen van huiselijk geweld en/of kindermishandeling.

2 Meer informatie over het onderzoek staat op https://nscr.nl/stay-home-stay-safe.

Deel 1 Jaarverslag

pagina 28

Figuur 2 laat zien dat de percentuele verhoudingen van het types gepleegd geweld over 2019, 2020 en 2021 periode globaal gelijk blijft.

Advies Wat hebben we bereikt? Omstanders en professionals ontvingen advies over de aard of ernst van signalen en kenden de stappen die zij konden zetten om situaties van huiselijk geweld of kindermishandeling te doorbreken en de veiligheid te herstellen en werden daardoor in staat gesteld om de benodigde stappen te zetten. Wat hebben we daarvoor gedaan? o professionals en omstanders geadviseerd en ondersteund, o.a. door bijvoorbeeld deel te nemen aan gesprekken met directbetrokkenen, hulpverleners, school of politie. o VTH heeft informatie en advies verstrekt aan Reclassering Nederland, de Raad voor de Kinderbescherming, politie en het Openbaar Ministerie. Dagelijks werden alle aangehouden verdachten die voor een geweldsdelict zijn aangemerkt als huiselijk geweld op de ZSM-locatie besproken met Veilig Thuis. Het advies van VTH werd gebaseerd op dossierinformatie en op expertise van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. o Deelname aan het focusoverleg en de weegploeg op het Veiligheidshuis. Het ging hier om specifieke zaken met complexe vraagstukken rondom straf en zorg. Door de samenwerking van de twee ketens wordt de veiligheid vergroot. o Ook is VTH bereikbaar via de chat. Slachtoffers, plegers, omstanders en professionals kunnen via de chat anoniem advies vragen bij vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling.

Bellen kan soms lastig zijn voor iemand die te maken heeft met huiselijk geweld of kindermishandeling. Zeker in de periode waarin mensen meer thuis zijn als gevolg van de maatregelen tegen het coronavirus. De pilotfase voor de chat is in ieder geval tot het einde van 2022 verlengd. Tussen januari en december zijn door VTH 811 chatgesprekken gevoerd (zie tabel 1). De personele inzet binnen VTH voor de uitvoering van de chat bedroeg in 2021 1,0 FTE. Deze inzet werd vrijgemaakt vanuit de reguliere inzet van maatschappelijk werkers. Indicator Aantal adviezen

Deel 1 Jaarverslag

Realisatie 2020 9.540

Begroting 2021 8.500

Realisatie 2021 9.445

pagina 29

De volgende tabellen geven informatie over de gevoerde chatgesprekken en de adviestaak van VTH in 2021 en 2020. Tabel 1 Aantal uitgevoerde chatgesprekken Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus september Oktober november december Totaal

2021

2020

77 71 87 76 56 65 74 58 57 76 57 57 811

n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. 14 88 50 45 81 59 98 533

Tabel 1 geeft het aantal gevoerde chatgesprekken weer voor de chatfunctie in 2021 en 2020. Vanaf mei 2020 zijn gegevens van het aantal chatgesprekken beschikbaar. Sindsdien zijn iedere maand enkele tientallen gesprekken gevoerd, variërend van minimaal 14 gesprekken in de maand mei 2020 tot maximaal 98 gesprekken in de maand december 2020. Tabel 2

Tabel 2 geeft het aantal uitgebrachte adviezen weer in 2021 en 2020 mét en zonder kinderen, in absolute aantallen en percentages, uitgesplitst naar gemeenten. Het algemene beeld hierbij is dat zowel de aantallen als de verhouding in 2021 en 2020 gelijk zijn gebleven. Op gemeentelijk niveau zijn wel verschillen zichtbaar.

Deel 1 Jaarverslag

pagina 30

Tabel 3

Tabel 3 geeft het aantal uitgebrachte adviezen weer in 2021 uitgesplitst naar adviesvrager per gemeente, uitgedrukt in relatieve percentages. Hieruit blijkt dat de meeste adviesvragen worden gedaan door directbetrokkenen (volwassenen), justitie & veiligheid en de beroepsgroep van ‘psychologen, pedagogen en maatschappelijk werkers’. Wat hebben we daarbij ingezet? Taak Advies

Gerealiseerde lasten 2021 € 1.039.000

Meldingen Wat hebben we bereikt? Voor degenen die een melding (of vermoeden van) huiselijk geweld of kindermishandeling wensen te doen was VTH gedurende heel 2021 een toegankelijk meldpunt. Op basis van de inhoud van de melding werden, in samenspraak met alle betrokkenen, de noodzakelijke vervolgstappen gezet en besloten wie de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van die vervolgstappen op zich nam. Wat hebben we daarvoor gedaan? o Bereikbaarheid van het meldpunt gegarandeerd o Alle ingekomen meldingen in ontvangst genomen o Alle meldingen bij binnenkomst direct beoordeeld op de vraag of crisisinterventie noodzakelijk is en daar zo nodig op geacteerd o Vervolgens zoveel mogelijk binnen een termijn van 5 (werk)dagen aanvullende informatie verzameld bij verschillende bronnen en die intercollegiaal of multidisciplinair beoordeeld. Dit proces wordt Veiligheidsbeoordeling genoemd o Vervolgstappen bepaald en gerealiseerd: ▪ Direct beëindigen bemoeienis: de beoordeling van een melding kan als uitkomst hebben dat er geen zorgen zijn over de veiligheid van betrokkenen en verdere bemoeienis van Veilig Thuis, lokale teams of een collega-organisatie niet nodig is ▪ Direct overdragen: als de veiligheidsbeoordeling uitwijst dat een casus qua aard en ernst kan worden opgepakt door een lokaal team of bestaande hulpverlening die al bij het gezin betrokken is, vindt direct overdracht plaats

Deel 1 Jaarverslag

pagina 31

▪

▪

▪

Veilig Thuis-inzet zonder onderzoek (Voorwaarden en Vervolg): als er aanwijzingen zijn voor een acute en/of structurele onveiligheid en als de directbetrokkenen voldoende bereid en in staat zijn om samen te werken aan het herstel van de veiligheid en daarbij zo nodig hulp te aanvaarden, dan stelt Veilig Thuis veiligheidsvoorwaarden op in overleg met de betrokkenen en professionals, en draagt de casus daarna over, in veel gevallen naar een (gespecialiseerde) hulpverlener Veilig Thuis-inzet met onderzoek: als de bevoegdheid en expertise van Veilig Thuis nodig zijn om helder te verkrijgen of sprake is van huiselijk geweld en/ of kindermishandeling, en/of indien betrokkenen onvoldoende bereid of in staat zijn hulp te accepteren, voert Veilig Thuis onderzoek uit. In kaart wordt gebracht welke onderliggende problemen er zijn die moeten worden opgelost om tot duurzame veiligheid en herstel te komen. Vervolgens worden, net als bij Voorwaarden en Vervolg, veiligheidsvoorwaarden opgesteld en overgedragen Na opstelling van veiligheidsvoorwaarden en overdracht monitoren of de hulp op gang gekomen is, of is voldaan aan de veiligheidsvoorwaarden, of deze hebben geleid tot directe veiligheid, of de stabiele veiligheid in voldoende mate is hersteld, of er voldoende aandacht voor herstel van de opgelopen schade is

Indicator Aantal meldingen

Realisatie 2020 10.266

Begroting 2021 10.500

Realisatie 2021 9.314

Onderstaande tabellen geven informatie over de wettelijke taak voor meldingen in 2021 en 2020. Tabel 4

Tabel 4 geeft het aantal ontvangen meldingen weer, uitgesplitst naar initiële meldingen en hermeldingen per gemeente. Het algemene beeld is dat tussen de 15% en 40% van alle meldingen en hermeldingen bestaat. T.o.v. 2020 is het aandeel hermeldingen licht gestegen (van 29% naar 33%). Tabel 5

Deel 1 Jaarverslag

pagina 32

Tabel 5 geeft het aantal uitgebrachte meldingen weer in 2021 en 2020 mét en zonder kinderen, in absolute aantallen en percentages, uitgesplitst naar gemeenten. Het algemene beeld hierbij is dat zowel de aantallen als de verhouding in 2021 en 2020 gelijk zijn gebleven. Tabel 6

Tabel 6 geeft het aantal meldingen weer in 2021 uitgesplitst naar type melders per gemeente, uitgedrukt in relatieve percentages. Hieruit blijkt dat de meeste meldingen worden gedaan door Justitie & Veiligheid en (in iets mindere mate) de medische beroepsgroepen. Wat hebben we daarbij ingezet? Taak Meldingen (structurele formatie) Meldingen (flexibele inzet)

Gerealiseerde lasten 2021 € 7.726.000 € 2.183.000

Ontwikkeling wachtlijst Veilig Thuis Haaglanden 2021 (na veiligheidsbeoordeling)

Deel 1 Jaarverslag

pagina 33

De wachtlijst kende in de eerste helft van 2021 een stijgend verloop, en stabiliseerde in de tweede helft van het jaar. Hierbij zijn een paar factoren van invloed geweest, zo lukte het de flexibele schil niet om de afgesproken aantallen te leveren en VTH had begin 2021 te maken met uitstroom van een aantal vaste medewerkers (die door krapte op de arbeidsmarkt niet gemakkelijk konden worden opgevolgd). In de tweede helft van het jaar heeft VTH een actieve werving op touw gezet, en een aantal ervaren medewerkers weten te binden aan de organisatie, waarmee de wachtlijst in de laatste twee kwartalen van 2021 is gestabiliseerd. Een deel van de zaken die langer op de wachtlijst stonden zijn na contact met directbetrokkenen afgerond of overgedragen aan hulpverlening die gedurende de periode op de wachtlijst opgestart is. Tevens zijn afgelopen jaar alle wachtlijstbeheerders bij elkaar gezet om kennis en ervaring uit te wisselen over invulling van deze taak en hoe ze van elkaar kunnen leren. Ook dit heeft effect gehad in het stabiliseren van de wachtlijst. Tijdigheid: veiligheidsbeoordelingen en levering diensten binnen wettelijke termijnen De wettelijke termijnen zijn niet altijd behaald. De directe oorzaak ten aanzien van V&V en onderzoek is de wachtlijst. Het lukt niet om het traject af te ronden binnen de wettelijke termijn van 77 dagen na binnenkomst van de melding.

De wettelijke termijnen die geldt voor de veiligheidsbeoordeling wordt niet altijd gehaald. In een aantal gevallen wordt er bewust voor gekozen om af te wijken van de wettelijke termijn tot uiterlijk 7 werkdagen, omdat in de praktijk blijkt dat die tijd nodig is om alle betrokkenen te bereiken om een goede veiligheidsbeoordeling te kunnen doen. Onderstaande figuur geeft de tijdigheid weer van de veiligheidsbeoordelingen en levering van diensten, binnen de wettelijke termijnen voor 2021 en 2020. De blauwe lijnen representeren de tijdigheid van de veiligheidsbeoordelingen (ook wel triagebesluit genoemd), die wettelijk gezien binnen 5 werkdagen na binnenkomst moeten zijn afgehandeld. De oranje lijnen tonen de afronding van diensten (gedefinieerd als ‘onderzoek’ of ‘voorwaarden en vervolg’), waarvoor een wettelijke termijn staat van 10 kalenderweken. Over het jaar 2021 is gemiddeld 74% van de veiligheidsbeoordelingen afgehandeld binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen. De tijdige afronding van diensten bleef in 2021 met gemiddeld 28% achter (2020: 28%).

Deel 1 Jaarverslag

pagina 34

Oorzaken

Hoewel VTH streeft naar een zo hoog mogelijk percentage tijdige afrondingen, moet worden opgemerkt dat de organisatie afhankelijk is van een aantal variabelen, zoals de ontwikkeling van de personeelsbezetting, instroom van meldingen en de samenwerking in de keten. Daarnaast is het in de praktijk niet haalbaar alle veiligheidsbeoordelingen af te handelen binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen. Het bereiken van de melder, de directbetrokkenen en (eventueel) de betrokken hulpverlening kost in sommige gevallen meer tijd dan de wettelijk voorgeschreven termijn. VTH vindt het desalniettemin belangrijk om informatie van alle partijen mee te nemen in de beoordeling, zodat sneller passende ondersteuning ingezet kan worden en de directbetrokkenen niet onnodig op de wachtlijst belanden. Op dit moment lukt het VTH onvoldoende om aan de wettelijke termijnen te voldoen als het gaat om ingezette diensten. Het lage percentage (28% gemiddeld in 2021) is hoofdzakelijk een gevolg van de wachtlijst bij VTH. Doordat VTH achterblijft met haar personeelsbezetting moeten steeds keuzes worden gemaakt welke casussen eerst opgepakt worden. VTH legt de prioriteit bij het aannemen van de meldingen & adviesvragen en het doen van veiligheidsbeoordelingen. Op die manier houdt de organisatie zicht op de meest urgente zaken.

De gehaalde wettelijke 5-daagse termijn lag in 2021 hoger dan in 2020 (gemiddeld 74% tegenover 66%). Een gevolg van deze strategie is echter dat casuïstiek met een zgn. ‘structureel karakter’ langer moet wachten, hierdoor lukt het bij een aantal zaken niet om de wettelijke termijn van 10 weken te behalen. Het is VTH’s ambitie om in 2022 de wachtlijst te halveren (gegeven de huidige instroom van meldingen en adviezen), waarmee het aantal zaken dat afgehandeld wordt binnen de wettelijke termijn zal verbeteren.

Huisverbod coördinatie Wat hebben we bereikt? Verhoging van de effectiviteit van huisverboden, door het overzicht te bewaren, ondersteuning te bieden en te zorgen voor afstemming op hetgeen de hulpverlenende, gemeentelijke en strafrechtelijke partijen uitvoeren. Wat hebben we daarvoor gedaan? In het kader van de Wet Tijdelijk Huisverbod voerde Veilig Thuis de coördinatie uit. Veilig Thuis stelde het zorgadvies op voor gemeenten (lees: de burgemeester) over het (niet) verlengen van het huisverbod en ondersteunde procesregisseurs van gemeenten (behandeling van voorlopige voorzieningen en beroepszaken bij de rechtbank). De coördinatoren werkten samen met de andere partijen die betrokken zijn bij het huisverbod. Zij beoordeelden de veiligheidsafspraken en brachten hun expertise in. Op het Veiligheidshuis was een team van coördinatoren werkzaam ten behoeve van bovengenoemde taken en om de uitvoering van de hulpverlening door de Reclassering Nederland, Algemeen Maatschappelijk Werk en Crisisdienst Jeugd gedurende een huisverbod op elkaar af te stemmen. Indicator Coördinatie huisverboden

Realisatie 2020 474

Prognose 2021 441

Realisatie 2021 403

Wat hebben we daarbij ingezet? Taak Coördinatie huisverboden

Gerealiseerde lasten 2021 € 497.000

Voorlichting Wat hebben we bereikt? Met voorlichtingsactiviteiten is bijgedragen aan bewustwording, kennisoverdracht en het aanreiken van handelingsvaardigheden aan professionals op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Wat hebben we daarvoor gedaan? Veilig Thuis gaf voorlichting aan professionals over de verschillende vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling en over de eigen werkwijze. Doelen van de voorlichting waren verbetering van de signalering, ondersteunen van het werken volgens de meldcode en verbeteren van de samenwerking Deel 1 Jaarverslag

pagina 35

tussen Veilig Thuis en de samenwerkingspartners. De doelgroepen waren alle professionals die betrokken zijn bij de signalering en de aanpak waarbij de nadruk ligt op het onderwijs, de gezondheidszorg en het lokale veld. Wat hebben we daarbij ingezet? Taak Voorlichting

Gerealiseerde lasten 2021 € 17.000

Regiovisie en de ketensamenwerking in 2021 Doelen van de regiovisie en tussentijdse resultaten 2021 In juli 2021 zijn voorlopige resultaten van de regiovisie Haaglanden gepubliceerd in een tussentijdse rapportage, met daarin ook de resultaten van de ketensamenwerking. Ketensamenwerking is samenwerken aan het bereiken van een gezamenlijk doel: het duurzaam stoppen van huiselijk geweld. Elke organisatie in de keten huiselijk geweld vormt een belangrijke schakel, waarbij VTH vanuit haar advies- en meldfunctie, een spin in het web is. Er zijn verschillende ketensamenwerkingen afhankelijk van de problematiek, zoals werken in de keten van ouderenmishandeling, meisjesbesnijdenis of kindermishandeling. De regiovisie heeft t.a.v. de ketensamenwerking drie concrete doelen opgesteld, die in juli 2021 zijn beoordeeld met een ‘gematigd positieve’ tot ‘positieve’ uitkomst.3 Gematigd positief wil zeggen dat de actie en inzet voldoende is, maar dat aandachtspunten te benoemen zijn. En een positief resultaat betekent een voorspoedige voortgang, met een prestatieniveau dat zal worden doorgezet in de komende jaren. Doel 1. Veilig Thuis Haaglanden is een erkend en goed toegerust expertisecentrum voor de aanpak van huiselijk geweld. Andere organisaties in de keten maken gebruik van de expertise van Veilig Thuis Haaglanden.

Resultaat medio 2021: VTH heeft afgelopen jaren stevig geïnvesteerd hierin, gesteund door de extra middelen, met een positief resultaat. Doel 2. Het is duidelijk aan welke basisvoorwaarden (rollen, taken en verantwoordelijkheden) de lokale teams moeten voldoen in de samenwerking met Veilig Thuis Haaglanden. De basis is op orde, zowel lokaal als regionaal. Daarbij gaat het specifiek om de verantwoordelijkheidsverdeling. Resultaat medio 2021: Er is afgelopen jaren, na de wetswijziging van de meldcode HGKM, veel gebeurd. De regio is er nog niet, verder werken volgens dit (hoge) prestatieniveau is noodzakelijk. Dan kan de regio zich voorbereiden op toekomstige uitdagingen, zoals het nieuwe Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Doel 3. De ketensamenwerking tussen zorg en veiligheid is zodanig gerealiseerd dat zo dicht mogelijk op een incident én zo kort mogelijk nadat het incident heeft plaatsgevonden, geïntervenieerd kan worden. Resultaat medio 2021: De regio heeft de afgelopen periode via allerlei pilots al werkenderwijs veel geleerd. Deze kennis moet soms nog beter samengebracht en breder gedeeld worden. Door krapte op de arbeidsmarkt en een capaciteitstekort bij zowel zorg- als strafpartners is het soms moeilijk om extra inzet te creëren.

Doorontwikkeling van de pilot MDA++ in 2021 Vanuit het ministerie VWS is het landelijke programma ‘Geweld hoort nergens thuis’ geïnitieerd, met als opdracht om huiselijk geweld en kindermishandeling terug te dringen via een multidisciplinaire aanpak. Voor de ketensamenwerking Haaglanden heeft dit programma vorm gekregen in het project MDA++. In het najaar van 2021 is besloten dat MDA++ structureel wordt ingebed als reguliere werkwijze binnen de ketensamenwerking: een specialistische multidisciplinaire aanpak voor de meest complexe casuïstiek, waarin specialistische straf, zorg en medische professionals met het gezin samenwerken.

3

Regiovisie Aanpak huiselijk geweld Haaglanden (2019-2022), Tussentijdse Rapportage juli 2021, p.12

Deel 1 Jaarverslag

pagina 36

Door het landelijk programma ‘Geweld hoort nergens thuis’ is de aanpak voorgeschreven als effectieve ketenaanpak voor de meest complexe problematiek. Samen met het Zorg & Veiligheidshuis (ZVHH) vervult VTH een belangrijke rol in die aanpak. Investeren in de ‘Ketenmonitor’ in 2021 Teneinde de sturingsinformatie voor de ketenaanpak te verbeteren, is in 2021 geïnvesteerd in de ontwikkeling van de ‘Ketenmonitor’. Deze management-rapportagetool komt naar verwachting begin 2022 gereed voor betrokkenen en professionals in de keten. Een van de belangrijke doelen van de ketenmonitor is het in kaart brengen van het aantal ‘hermeldingen’ binnen de keten. De verwachting is dat de ketenmonitor de gehele keten beter zal helpen in te zien waar de grootste belasting in de regio optreedt, waardoor gerichtere maatregelen kunnen worden genomen. Actief invulling geven aan het ‘Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming’ in 2021 Op 30 maart 2021 werd het ‘Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming’ naar de Tweede Kamer gestuurd. Het toekomstscenario biedt perspectief hoe de jeugdbeschermingsketen er op de middellange termijn slimmer en effectiever uit kan zien (2026-2031), waarbij het belang van kind en gezin centraal staat. Het toekomstscenario wordt in samenwerking met betrokken partijen opgesteld, in opdracht van de ministeries van VWS en J&V en de VNG.

De kind- en gezinsbescherming zijn daarbij onderdeel van een brede en gezinsgerichte aanpak. Medio 2021 is een stuurgroep gevormd van regiopartners die het doel hebben gesteld te verkennen hoe invulling gegeven kan worden aan het toekomstscenario, zoals het definiëren van pilots, en de randvoorwaarden om te starten. Leden van de stuurgroep zijn de directie van VTH, Jeugdbescherming West, de William Schikkergroep, de Raad van de Kinderbescherming, Perspektief (Vrouwenopvang) en een vertegenwoordiging van de lokale teams van de deelnemende gemeenten. Zorg en Veiligheidshuis Haaglanden VTH is in 2021 met drie medewerkers de samenwerking aangegaan met het Zorg en Veiligheidshuis Haaglanden (ZVHH). Deze professional traden op als materiedeskundige op gebied van huisverbod casuïstiek, en sloten voor 4 uur per week aan bij weeg- en focusoverleg. Ook ondersteunden zij de partnercollega’s van ZVHH gemiddeld 4 uur per week en adviseerden op basis van hun ervaring en deskundigheid. De totale werkbelasting voor VTH kwam hiermee op 0,67 FTE. De samenwerking tussen VTH en het ZVHH is een voorbeeld van hoe VTH de geïntegreerde ketenaanpak vormgaf. Versterken lokale teams Bij de begrotingswijziging 2021 is € 1,5 miljoen in de begroting van Veilig Thuis beschikbaar gesteld voor de versterking van de lokale teams door gemeenten.

Het beoogd resultaat is dat lichtere meldingen rondom huiselijk geweld lokaal kunnen worden afgehandeld en de complexere meldingen door de lokale teams, in samenwerking met de keten, worden opgepakt. Dit leidt tot een verbetering van de doorlooptijden en vermindering van de wachtlijsten bij Veilig Thuis. Iedere gemeente heeft haar eigen beleidsvrijheid hoe de middelen voor de versterking van de lokale teams worden ingezet. In 2021 is vooral ingezet op planvorming, in enkele gemeenten is de uitvoering gestart. In de overige gemeenten zal vanaf 2022 gestart worden met de uitvoering van de plannen gericht op het versterken van de teams op kennis hoe om te gaan met (signalen van) huiselijk geweld. Het AB stelt voor de resterende middelen bij de GR te reserveren zodat het budget beschikbaar blijft voor de uitvoering van de plannen door de gemeenten de komende jaren.

Deel 1 Jaarverslag

pagina 37

1.5

Programmaverantwoording GR-ondersteuning en overhead

In deze paragraaf wordt ingegaan op de inzet van de GR-ondersteuning. Om de taken en doelen van GGD en VT te realiseren is binnen de uitvoeringsorganisaties ook overhead ingezet. Daarop wordt ingegaan in de toelichting op de primaire taken en de financiële toelichting is opgenomen in de Jaarrekening (paragraaf 1.4). Wat hebben we bereikt? De GR-ondersteuning (controller, secretaris en GR-secretariaat) heeft het algemeen en dagelijks bestuur in de uitvoering van zijn taken ondersteund. Daarnaast is ondersteuning geboden ten behoeve van de werkzaamheden van de Ambtelijke Adviescommissies GGD en Veilig Thuis en de Rekeningcommissie. Samen met de DPG en DVT heeft de GR-ondersteuning de planning & control producten opgesteld. De begroting en jaarstukken zijn tijdig aangeleverd aan de gemeenteraden en ingediend bij Gedeputeerde Staten. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2021 werd onder regie van de GR-ondersteuning de startnotitie voor de evaluatie van de gemeenschappelijke regeling opgesteld en werd er een start gemaakt met de uitvoering van de evaluatie door een extern bureau. Verder heeft de GR-ondersteuning in 2021 de voorzitterswissel begeleid en zijn er voorbereidingen getroffen voor de bestuurswissel na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022. Wij hechten waarde aan de betrokkenheid en de informatiepositie van de gemeenteraden van onze deelnemende gemeenten.

In 2021 legden wij aan de gemeenteraden voor: - De Voorjaarsbrief 2021 ter informatie - De Eerste en Tweede Bestuursrapportage 2021 ter informatie - De Begrotingswijziging 2021 met het verzoek om een zienswijze - De Begroting 2022 met het verzoek om een zienswijze - De Jaarstukken 2020 ter informatie - De startnotitie Toekomstgerichte Evaluatie GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden met het verzoek om een zienswijze In het kader van de evaluatie van de GR werd er verder een (digitale) regionale raadsbijeenkomst georganiseerd en is een (online) bijeenkomst met de rekeningcommissie gehouden. Wat hebben we daarbij ingezet? Taak GR-ondersteuning

Gerealiseerde lasten 2021 € 370.000

Een nadere toelichting op de opbouw en omvang van de overhead is te vinden in paragraaf 1.4 van de Jaarrekening. In paragraaf 2.2 van het Jaarverslag is de indicator overhead opgenomen in de tabel met op basis van het BBV verplichte indicatoren.

Deel 1 Jaarverslag

pagina 38

2. Paragrafen 2.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Weerstandscapaciteit, risico’s en risicobeleid GR Het BBV schrijft onderstaande financiële kengetallen met toelichting voor zodat een oordeel kan worden gevormd over de financiële gezondheid van de GR. Jaarrekening

Primaire Begroting

Jaarrekening

2020

2021

2021

7%

100%

46%

Structurele exploitatieruimte

5,69%

0,89%

5,15%

Netto schuldquote

-2,83%

-1,46%

-2,37%

Solvabiliteitsratio

Toelichting solvabiliteitsratio Definitie: Eigen vermogen (reserves + resultaat) als percentage van het balanstotaal. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de GR in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Een hoger percentage geeft een gunstiger situatie weer. Verklaring waarde: De GR kan de betalingsverplichtingen nakomen. De ratio is verbeterd ten opzichte van vorig jaar doordat de voorschotverrekeningen tijdig hebben plaatsgevonden en daardoor geen voorschotbedragen meer op de balans staan. Toelichting structurele exploitatieruimte Definitie kengetal: Saldo van structurele baten en lasten + saldo van structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves als percentage van de totale baten. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is meer flexibel dan een begroting waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn. Structureel evenwicht komt tot uiting in een structurele exploitatieruimte van 0%. Een hoger percentage geeft een gunstiger situatie weer. Verklaring waarde: Er is geen sprake van structureel evenwicht doordat de GR bijdragen van de gemeenten (het voorschot) in 2021 op een hoger niveau lagen dan de werkelijke uitgaven. Het surplus aan bijdragen wordt via de spelregels (deels) verrekenend met de gemeenten. Voorbeelden hiervan betreffen de afrekeningen op TOKIN en meldingen.

Toelichting netto schuldquote Definitie kengetal: Schuldenlast als percentage van eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een lager percentage geeft een gunstiger situatie weer. Verklaring waarde: De GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden heeft nagenoeg geen schulden; op de balans zijn slechts verschuldigde bedragen opgenomen naar aanleiding van de eindafrekening en –verrekening van de gemeente Den Haag. De netto schuldquote van de GR is zeer laag doordat er geen sprake is van investeringen, waardoor de exploitatie niet belast wordt met rentelasten en aflossingen. EMU-saldo Definitie: Het EMU-saldo is het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven van de collectieve sector (Rijk, medeoverheden en sociale fondsen). GR-en zijn, net als andere decentrale overheden, verplicht om hun bijdrage aan het EMU-saldo te presenteren. Gemeenschappelijke regelingen hebben geen individuele referentiewaarde. Het EMU-saldo van een gemeenschappelijke regeling maakt onderdeel uit van het EMUsaldo van de deelnemende gemeenten. EMU-saldo

Begrotingsresultaat voor mutaties reserves Bij: Afschrijvingen Bij: Toevoegingen aan voorzieningen Af: Investeringen Af: Opbrengsten grondexploitaties Af: Uitgaven tlv voorzieningen Berekend EMU-saldo

Deel 1 Jaarverslag

Realisatie

Ontwerpbegroting

Gewijzigde begroting

Ontwerpbegroting

2021

2022

2022

2023

2.268 0 0 0 0 0 2.268

0 0 0 0 0 0 0

-310 0 0 0 0 0 -310

Meerjarenraming 2024

20 0 0 0 0 0 20

2025

120 0 0 0 0 0 120

2026

120 0 0 0 0 0 120

pagina 39

120 0 0 0 0 0 120

Weerstandscapaciteit, risico’s en risicobeleid GGD In de begroting 2021 is een aantal risico’s benoemd. Deze zijn opgenomen in onderstaande tabel de vermelding of de risico’s zich hebben voorgedaan en hoe ermee is omgegaan. De risico’s zijn in de begroting 2021 zoveel mogelijk gekwantificeerd met een kanspercentage en financiële impact. Gedurende het jaar hebben de risico’s zich niet voorgedaan. Voor de kans (risicoschatting) wordt gebruik gemaakt van een 5-puntschaal, waarbij ieder risico wordt ingeschaald op een percentage, de gehanteerde schaal is als volgt: <5% Zeer geringe kans 25% Geringe kans 50% Reële kans 75% Waarschijnlijke kans >95% Zeer waarschijnlijke kans De financiële impact is ingeschat op best estimate value, voor zover een inschatting is te maken voor het financiële risico, wanneer een te grote onzekerheid bestaat (bijvoorbeeld omdat de grondslag van het risico nog onbekend is) staat de financiële impact aangeduid met ‘onbekend’. #

A

B

C

D E

Risicoprogramma regionale GGD-taken Begroting 2021 Takenpakket Opgelegde veranderingen in takenpakket of eisen aan taken die door externe autoriteiten opgelegd worden en tot aantoonbare verhoging van de kosten leiden.

Voorgedaan in 2021

Kans

Financiële impact

Beheersmaatregel toelichting

Nee

25%

onbekend

De relevante (landelijke) ontwikkelingen zijn gevolgd en hebben geen gevolgen voor de GR-begroting.

Calamiteiten in de dienstverlening die leiden tot aantoonbaar hogere kosten voor de dienstverlening (uitbraak infectieziekten, maatschappelijke calamiteiten), voor zover deze kosten niet binnen de in de dienstverlenings-overeenkomst overeengekomen bandbreedtes vallen. Calamiteiten in de bedrijfsvoering die maken dat de kosten aantoonbaar hoger zijn (bijv. cyberattack, ICT kosten die niet van tevoren waren te voorzien). Veranderingen in (de interpretatie van) het fiscale regime CAO lonen Hogere kosten dan voorzien door stijging van de CAO lonen van het Personeel en indien achteraf blijkt dat indexering conform de Kaderbrief gemeenschappelijke regelingen lager uitvalt dan de consumentenprijsindex zoals door het CBS gepubliceerd

Nee

25%

onbekend

In geval van calamiteiten wordt capaciteit vrijgemaakt door andere taken een andere prioriteit toe te kennen.

Nee

25%

onbekend

De GR vraagt van de opdrachtnemer om hier beheersmaatregelen voor te treffen.

Nee

<5%

€0

Geen. Fiscaal regime is niet gewijzigd.

Nee

50%

€ 130.000 (1% loonsom 2023)

Voor de periode 2021 is een nieuwe cao afgesloten. De gevolgen passen binnen het gestelde kader conform de Kaderbrief, waarmee in de begroting rekening is gehouden. Vanaf 2023 nieuwe CAO. Ontwikkeling wordt gevolgd en waar nodig worden keuzes voorgelegd aan het bestuur.

Deel 1 Jaarverslag

pagina 40

Risico voor begrotingsoverschrijdingen die te maken hebben met de bedrijfsvoering van Opdrachtnemer Overhead Er is een onzekerheid over de kostendekkendheid van de bedrijfsvoeringstoeslag. Het bedrag dat in deze begroting is opgenomen als bedrijfsvoeringstoeslag is mogelijk niet voldoende om de kosten die de Gemeente Den Haag hiervoor heeft te dekken. Inwonersontwikkeling Tot op heden zijn er geen duidelijke afspraken over hoe om te gaan met de ontwikkeling van het aantal inwoners in de regio. Daarom zijn de mogelijke effecten op de uit te voeren taken en bijhorende doorberekening niet meegenomen. Het niet meenemen van dit effect kan ertoe leiden dat de kwaliteit van de dienstverlening op den duur niet behouden kan worden.

Nee

<5%

€0

In 2021 hebben zich geen calamiteiten voorgedaan in de bedrijfsvoering die tot aantoonbaar hogere kosten hebben geleid. De beheersing van dit risico is de verantwoordelijkheid van de opdrachtnemer.

Nee

<5%

€0

Voor 2021 is incidenteel budget toegekend. Het AB heeft in de Voorjaarsbrief 2022 t.b.v. begroting 2023 een voorstel opgenomen voor areaaluitbreiding.

Weerstandscapaciteit, risico’s en risicobeleid Veilig Thuis In de onderstaande tabel zijn de risico’s opgenomen zoals geïdentificeerd voor Veilig Thuis in de begroting 2021. De geïdentificeerde risico’s van het afgelopen jaar hebben zich niet hebben voorgedaan, mede doordat de beheersmaatregelen in voldoende mate hebben gewerkt en is geen sprake van financiële impact op de jaarcijfers. # Risico VT Voorgedaan Begroting 2021 in 2021 A Takenpakket Nee Opgelegde veranderingen in takenpakket of eisen aan taken die door externe autoriteiten opgelegd worden en tot aantoonbare verhoging van de kosten leiden.

Kans

B Calamiteiten in de dienstverlening die leiden tot aantoonbaar hogere kosten voor de dienstverlening

Nee

C

Calamiteiten in de bedrijfsvoering die maken dat de kosten aantoonbaar hoger zijn (bijv. cyberattack, ICT kosten die niet van tevoren waren te voorzien).

D Veranderingen in (de interpretatie van) het fiscale regime

Deel 1 Jaarverslag

Financiële impact onbekend

Beheersmaatregel toelichting In 2021 zijn de wettelijke kaders en/of het takenpakket van VTH niet veranderd op een manier die tot aantoonbaar hogere kosten hebben geleid. Ook geen veranderingen gepland.

25%

€ 20.000 per calamiteit

Nee

50%

Onbekend

Nee

<5%

Onbekend

In 2021 hebben zich geen calamiteiten voorgedaan die tot aantoonbaar hogere kosten hebben geleid. In begroting is financieel rekening gehouden met het opvangen van één calamiteit per jaar In 2021 hebben zich geen kan calamiteiten voorgedaan in de bedrijfsvoering die tot aantoonbaar hogere kosten hebben geleid. Komende periode ICT-migratie (risico opdrachtnemer) en herijking Qconsult model voorzien. In 2021 hebben zich geen veranderingen voorgedaan in de interpretatie van het fiscale regime. Ook geen veranderingen voorzien.

<5%

pagina 41

E

CAO lonen Hogere kosten dan voorzien door stijging van de CAO lonen van het Personeel en indien achteraf blijkt dat indexering conform de Kaderbrief gemeenschappelijke regelingen lager uitvalt dan de consumentenprijsindex zoals door het CBS gepubliceerd F Risico voor begrotingsoverschrijdingen die te maken hebben met de bedrijfsvoering van Opdrachtnemer Er is een onzekerheid over de kostendekkendheid van de bedrijfsvoeringstoeslag. Het bedrag dat in deze begroting is opgenomen als bedrijfsvoeringstoeslag is mogelijk niet voldoende om de kosten die de Gemeente Den Haag hiervoor heeft te dekken. G De groei die de afgelopen jaren optrad (2019: ca. 22%) zet door t.o.v. geraamd aantal meldingen (10.500 meldingen), waardoor het uitvoeringsniveau niet binnen budgettair kader kan worden gerealiseerd

2.2

Nee

50%

€ 127.000 (1% loonsom 2023)

Nee

0%

0

Nee

25%

ca €74.782 per extra benodigde medeweker (S09, t10)

Voor de periode 2021 is een nieuwe cao afgesloten. De gevolgen passen binnen het gestelde kader conform de Kaderbrief, waarmee in de begroting rekening is gehouden. Vanaf 2023 nieuwe CAO. Ontwikkeling wordt gevolgd en waar nodig worden keuzes voorgelegd aan het bestuur. Het risico van begrotingsoverschrijdingen heeft zich in 2021 niet voorgedaan. De beheersing van dit risico is de verantwoordelijkheid van de opdrachtnemer.

In 2021 nam het aantal meldingen niet toe, maar af ten opzichte van 2020. Berekend bedrag is o.b.v. een full time ingezette maatschappelijk werker (36 uur/week).

Bedrijfsvoering

Bedrijfsvoering GR Bij de vaststelling van de begroting heeft het GR-bestuur in reactie op zienswijzen van raden diverse toezeggingen gedaan over opvolging van die zienswijzen. Onderstaand overzicht geeft kort de stand van zaken weer. Algemeen 1 Verdere technische verbetering planning & control stukken t.b.v. transparantie en inzichtelijkheid P&C. 2 Quick wins mogelijke samenwerking tussen GGD en Veilig Thuis.