bijlage 3. Zienswijzen samengevoegd geanonimiseerd

Afwijken kan zowel in positieve zin als in negatieve zin. Afwijken in positieve zin houdt in dat er zich bijzondere omstandigheden voordoen die afwijken van het beleid noodzakelijk maken en er geen redelijke alternatieven bestaan om hierin te voorzien, mits de ruimtelijke consequenties beperkt blijven en geen vrees bestaat voor ongewenste precedentwerking. Afwijken in negatieve zin kan ook. Dat kan gebeuren wanneer een verzoek weliswaar past binnen de beleidsregels maar dat gelet op de bijzondere omstandigheden geen medewerking dient te worden verleend. 6.2 Evaluatie Met de nieuwe beleidslijn is een kader gegeven waarbinnen de realisatie van tijdelijke huisvesting voor de arbeidsmigranten die werkzaam zijn in de lokale glastuinbouw mogelijk wordt. Het is gewenst om over 2 jaar te evalueren of de beleidslijn naar behoren functioneert.

pagina 18/22

BIJLAGE 1: INDICATIE AANTAL ARBEIDSMIGRANTEN PIJNACKER-NOOTDORP 2021 Het exacte aantal arbeidsmigranten binnen de gemeente is lastig te bepalen. Dit komt doordat zowel de in- als uitschrijving niet goed geborgd is. Met name de arbeidsmigranten die hier tijdelijk zijn, worden niet goed geregistreerd. Wel beschikken we over verschillende bronnen waardoor we hier een schatting van kunnen maken. Aantal woonachtig binnen de gemeente bekend bij de afdeling handhaving In 2019 waren er ongeveer 50 adressen bekend binnen de gemeenten waar arbeidsmigranten zijn gehuisvest. Dit zijn adressen die in het verleden zijn gecontroleerd op brandveiligheid. Hiervan bevindt zich ongeveer de helft binnen de dorpskernen. Een compleet en actueel beeld hebben we echter niet en ook weten we niet hoeveel personen er op deze adressen wonen. Aantallen woonachtig o.b.v. SNF norm Sommige locaties hebben een SNF keurmerk aangevraagd. In totaal zijn er 41 locaties bekend met een SNF keurmerk. Hiervan zijn er 36 actief. Binnen deze 41 locaties is er een capaciteit voor 296 plekken. Dat is gemiddeld 7 bedden per locatie.

Er zijn meerdere redenen voor een huisvester of uitzender om het SNF-keurmerk aan te vragen: • omdat een uitzendbureau of agrarische onderneming alleen inhouding voor huisvesting op het loon mag doen als de onderneming SNF heeft (of bij agrarisch evt ook AKF) • omdat ABU en NBBU of VHA (branchevereniging van huisvesters) dat van haar leden eist • omdat een inlener het eist van het uitzendbureau • omdat de onderneming zelf wil aantonen het goed te doen • omdat de gemeente het eist. Enquête Werkgevers (Glastuinbouw) De gemeente heeft in december 2018 een onderzoek gedaan naar de huisvesting van arbeidsmigranten in binnen de gemeente. De tuinders (30%) die de vragenlijst hebben ingevuld, hebben gezamenlijk 50% van het areaal. Uit deze enquête is een schatting gekomen van het aantal migranten dat werkzaam is bij ons in de gemeente en welke aandeel hiervan een huisvestingsprobleem heeft. Aantal FTE arbeidsmigrant werkzaam binnen de glastuinbouw De respondenten hebben gezamenlijk 1025 FTE werkzaam waarvan 737,5 FTE arbeidsmigrant is. Dus voorzichtig kan op basis van het areaal geschat worden dat er ongeveer 1.200 tot 1.500 migranten werkzaam binnen de gemeente in de glastuinbouwsector. Er is hierbij geen onderzoek gedaan naar bijvoorbeeld de sector logistiek, waar naar verwachting ook arbeidsmigranten werken.

Huisvestingsvraag arbeidsmigranten binnen de glastuinbouw Uit de enquête komt het signaal dat er bij ongeveer 600 van de werkzame arbeidsmigranten problemen ondervinden met huisvesting. Dat betekent niet dat er voor deze groep geen huisvesting is. Maar het is wel een belangrijke indicatie van de vraag. Naast de enquête hebben we ook een concreet initiatief voor het realiseren van 400 plekken, vanuit de drie ondernemers binnen onze glastuinbouw gekregen. Zij gaan ervan uit dat er voldoende vraag is om deze plekken in te vullen. Huisvestingsvraag met name vanuit de glastuinbouw Uit de verschillende gesprekken met de stakeholders (oktober 2021) blijkt dat de lokale behoefte aan huisvesting voor arbeidsmigranten met name vanuit de glastuinbouw komt. Er lijkt hier één uitzondering op te zijn, namelijk de vraag vanuit het distributiecentrum van de supermarktketen op Ruyven. Door een van de huisvesters in het gesprek is aangegeven dat de behoefte daar bestaat aan 300 bedden. Helaas hebben deze bedrijven niet gereageerd op de uitnodiging voor deze gesprekken. Aantallen woonachtig volgens onderzoek Provincie 2017 In 2017 heeft Tympaan voor de provincie Zuid-Holland een onderzoek gedaan naar de huisvesting van arbeidsmigranten binnen de provincie. Dit onderzoek is gedaan op basis van de BRP en het pagina 19/22

WerkNemersBestand (UWV), peildatum 2012 en 2015. Registratie is niet verplicht als iemand uit een EU-lidstaat korter dan 4 maanden in Nederland verblijft. Geschat wordt dat 53% zich heeft geregistreerd. Dit is meegenomen in de berekeningen van de aantallen. Uit deze analyse komt de schatting dat er ongeveer 360 arbeidsmigranten geregistreerd dus woonachtig zijn in onze gemeente. Aantallen woonachtig en werkzaam volgens onderzoek Min EZK en MRDH 2019 In 2019 heeft Decisio een Monitor internationale Werknemers regio Haaglanden opgesteld. In deze monitor is het aantal arbeidsmigranten dat woonachtig en werkzaam is binnen onze gemeente opgenomen. Gebruik is gemaakt van de data van de Belastingdienst en CBS (2017). Uit deze analyse blijkt dat er minimaal 462 arbeidsmigranten in onze gemeente werkzaam zijn en 458 woonachtig. Woonachtig Pijnacker-Nootdorp Lansingerland Westland Werkzaam Pijnacker-Nootdorp Lansingerland Westland

Kenniswerkers 475 303 313 Kenniswerkers 125 314 670

arbeidsmigranten 458 448 4.622 arbeidsmigranten 462 7.087 21.368

EU-arbeidsmigranten in de provincie Zuid-Holland PBLQ 2020 Dit onderzoek is gedaan in opdracht van de gemeente Westland. In het onderzoek wordt met name stilgestaan bij de definitie van een arbeidsmigrant en welke bronnen er nu zijn om het aantal te berekenen. Ook worden er aanbevelingen gedaan voor een betere registratie van de arbeidsmigranten. De algemene conclusie van dit onderzoek is dat de informatie gebrekkig en onvolledig is. Per gemeente is er een overzicht van het aantal arbeidsmigranten die er werken (maar niet wonen) en wonen (maar niet werken). Ingezetenen arbeidsmigranten die wonen in de gemeente op 3 meet momenten Arbeidsmigranten die langer dan vier maanden in Nederland komen wonen moeten zich verplicht inschrijven in de gemeente. Er is op 3 momenten gekeken naar het aantal arbeidsmigranten dat in het BRP staat ingeschreven binnen onze gemeente. In 2018 ging dat om ongeveer 50 personen (46 51 47). Daarnaast zijn er +/- 35 arbeidsmigranten bekend die werkzaam zijn in onze gemeente maar niet woonachtig (BRP). Niet ingezetenen arbeidsmigranten die werken in de gemeente per maand, Geschat wordt dat er ongeveer tussen de 178 en 315 personen (niet ingezetenen) arbeidsmigranten werken in onze gemeente. Van deze groep is niet duidelijk waar ze nu precies wonen.

EU-arbeidsmigranten in de provincie Zuid-Holland (SEOR) 2020 Dit onderzoek is gedaan in opdracht van de provincie Zuid-Holland. Het is qua aantallen gekoppeld aan het onderzoek van PBLQ. In het SEOR onderzoek staat de toekomstige ontwikkeling (5 jaar) centraal. Hierbij wordt rekening gehouden met technologische ontwikkelingen, de economie en werkloosheid in andere landen en de vergrijzing in ons land. Daarnaast wordt er ingezoomd om de kenmerken zoals herkomst, geslacht, leeftijd en soort huishouden. Op basis van deze analyse is de verwachting dat het aantal arbeidsmigranten in Zuid-Holland met zo’n 10% per jaar zal stijgen van ruim 95.000 in 2018 tot ongeveer 180.000 arbeidsmigranten in 2024.

pagina 20/22

BIJLAGE 2: DUURZAME GLASTUINBOUWGEBIEDEN OP KAART Bron: omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050: RUIMTELIJKE STRUCTUUR PIJNACKER-NOOTDORP 2050

LEGENDA De buitengebieden; groene contouren De woonkernen; rode contouren De werklocaties; paarse contouren De werklocaties; blauwe contouren

pagina 21/22

pagina 22/22

Aan

Gemeente Pijnacker-Nootdorp Postbus 1 2640 AA Pijnacker

Copy aan per e-mail

Gemeente Pijnacker-Nootdorp arbeidsmigranten@pijnacker-nootdorp.nl

Van e-mail

Betreft

Ontwerp beleidsnota huisvesting arbeidsmigranten

De gemeente geeft met de beleidsnota Huisvesting Arbeidsmigranten aan meer duidelijkheid te willen bieden over hoe zij omgaat met de huisvesting van arbeidsmigranten die werkzaam zijn (in de glastuinbouw) in Pijnacker-Nootdorp. Als willen wij onze zienswijze uiten op deze nota. Een (bedrijfs)woning boven de NHG-grens buiten de bebouwde kom In de beleidsnota staan onder andere de ruimtelijke aspecten centraal en valt te lezen dat een (bedrijfs)woning boven de NHG-grens buiten de bebouwde kom mag worden omgezet in onzelfstandige woningen indien voldaan wordt aan onder andere de voorwaarde dat er binnen een straal van 50 meter vanaf de bedrijfswoning geen andere (bedrijfs-) woning is omgezet voor kamergewijze bewoning. Kijkend naar Oude Leede is deze genoemde afstand nagenoeg niet van waarde, aangezien zo goed als alle bedrijfswoningen in Oude Leede standaard al meer dan 50 meter van naastgelegen (bedrijfs-)woningen zijn gesitueerd. Volgens deze regel zal zo’n beetje héél Oude Leede aan deze regel voldoen. ziet graag dat er een hogere afstandsnorm gehanteerd wordt, bijvoorbeeld 250 meter. Locaties Voor de arbeidsmigranten die hier tijdelijk, dus voor een korte of middellange periode wonen en werken, ontbreekt op dit moment passende huisvesting binnen PijnackerNootdorp.

Ons inziens zou voor deze groep een passende oplossing zijn om hen tijdelijk te huisvesten op de plekken waar ze nodig zijn en dus op het terrein van het bedrijf waarvoor zij werkzaam zijn (indien dit mogelijk is qua ruimte). Hiermee spreken we dan niet alleen over arbeidsmigranten die werkzaam zijn bij tuinders, maar ook bij de vele distributiecentra die inmiddels in de regio zijn gerealiseerd. Met vriendelijke groet,

1

Geachte mevrouw/ mijnheer, Tot mijn grote verbazing en verrassing zag ik afgelopen voor mij onbekende personen hun intrek nemen in de eengezinswoning gelegen aan . Deze woning is tot ongeveer 2 maanden geleden bewoond door Zij hebben de woning verkocht en zijn verhuisd naar een ander deel Navraag leert dat deze personen arbeidsmigranten betreffen welke werkzaam zijn bij het Zij werken voor het uitzendbureau Nu heb ik niets tegen arbeidsmigranten, want vaak willen zij werk doen die de "nederlander" niet wilt uitvoeren en voor onze economie noodzakelijk is. Echter........... waar het mij om gaat, is de gekozen locatie waar de meerdere verschillende arbeidsmigranten voor zeer korte tijd verblijven en met name het effect wat dit heeft op ons Ons bestaat uit een eengezinswoningen. In deze woningen wonen gezinnen, die door de jaren heen een nauwe band met elkaar hebben opgebouwd. De sociale controle is hoog en iedereen voelt zich daar prettig bij. Voor de meeste bewoners is dit een sterk pluspunt om hier prettig en gemoedelijk te blijven wonen. Daarnaast werken de arbeidsmigranten in shifts op tijden dat de meesten van ons nog liggen te slapen. Hierdoor is de kans van overlast aanwezig. Door de onverwachte situatie ben ik gaan zoeken op de site van de gemeente en via Google.

Heb uiteindelijk wat documentatie gevonden en wat bleek; de laatste datum om een zienswijze in te sturen was 24 februari 2022. Wat een bijzonder toeval dat een dag later ineens arbeidsmigranten hun intrek nemen in een door de aangekochte eengezinswoning. Na bestudering van alle online gevonden documentatie las ik de volgende alinea van bijgaand document: Verkamering en/of verhuur aan toeristen, studenten of arbeidsmigranten kan flinke gevolgen hebben voor het woon- en leefklimaat in de buurt. Denk daarbij aan geluidsoverlast, parkeerdruk, rondslingerende fietsen en een ander levensritme. Ook het ontbreken van binding met de buurt heeft effect op de ervaring van de sociale cohesie en daarmee het woon- en leefklimaat. Met deze beleidsnota hebben we gezocht naar een balans tussen de belangen van alle betrokken partijen zoals eigenaren, huurders, bezoekers en omwonenden. Door het toetreden van arbeidsmigranten die weinig tot geen binding en belang hebben met ons " hofje", wordt er een " wig" geslagen in onze sociale cohesie en heeft dit een nadelig effect op het woon- en leefklimaat van dit kleine stukje . De verandering heeft hierdoor een nadelig balanseffect voor de omwonenden. Eigenaren zie je niet, huurder is het uitzendbureau en die zie je ook niet. Wel veel verschillende bezoekers die geen band met de buurt hebben.

:-( Daarnaast heb ik ook online gelezen dat de gemeente Pijnacker-Nootdorp de huidig geldende Huisvestingsverordening wilt gaan herzien voor arbeidsmigranten die alleen werkzaam zijn in Pijnacker of Nootdorp.

Bij deze zou ik drie bezwaren willen indienen: 1. Momenteel is de verkamering in strijd met de huidig geldende regelgeving. Is er door u geen vergunning verleend voor " verkamering" en dient u hier op te handhaven. 2. Het gebied is qua opzet m.i. niet toerijkend voor het opnemen van arbeidsmigranten wegens het grote afnamerisico van de sociale cohesie en het nadelige effect op het woon- en leefklimaat. 3. De huidige groep arbeidsmigranten zijn werkzaam in Bleiswijk en niet in Pijnacker of Nootdorp. Voor zover ik correct ben geïnformeerd, zou dit in strijd zijn met uw toekomstige aanpassing Huisvestingsverordening.

Ondanks dat de datum om een zienswijze is verlopen, wil ik u vragen om mijn bezwaar toch in overweging te nemen. In afwachting van uw reactie en met vriendelijke groet,

Aan: Het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad van Pijnacker-Nootdorp

Betreft: Zienswijze Beleidsnota Huisvesting Arbeidsmigranten Pijnacker- Nootdorp

Geachte leden van het college van B&W en gemeenteraad, Hierbij maken wij onze zienswijze ten aanzien van de Beleidsnota Huisvesting Arbeidsmigranten Pijnacker- Nootdorp (Ontwerp 2 november 2021) (hierna: BNAM) kenbaar. In deze zienswijze hebben wij ons beperkt tot situatie van huisvesting van arbeidsmigranten in de woonwijken van Pijnacker – Nootdorp door middel van verkamering. We hebben onze vragen, voorstellen en in overweging gegeven punten gegroepeerd per onderwerp. 1. Verhouding tot (ontwerp) Beleidsnota Woningvoorraad d.d. 30 november 2021 De Beleidsnota Woningvoorraad lijkt deels te overlappen met de Beleidsnota Huisvesting Arbeidsmigranten (BNAM). Als je kijkt naar de verschillen tussen bv. de eisen aan goed verhuurderschap, dan lijken de eisen aan een verhuurder / de verhuur aan arbeidsmigranten verder te gaan dan de eisen voor andere doelgroepen. 1a. Hoe verhoudt de BNAM zich tot de (ontwerp) Beleidsnota Woningvoorraad d.d. 30 november 2021? 2. Maximaal aantal arbeidsmigranten per woning Het spreekt voor zich dat hoe meer arbeidsmigranten er in een woning worden geplaatst, des te meer impact er is voor de buurt en buren. In veel gemeenten1 geldt een maximaal aantal van 4 arbeidsmigranten per woning in woonwijken.

De insteek van deze gemeenten is daarbij het belang van de omwonenden en hoeveel impact de bewoning door arbeidsmigranten heeft op de buurt en directe buren. Het aantal van 4 arbeidsmigranten per woning wordt maximaal aanvaardbaar geacht voor de buurt en directe buren (vaak in combinatie met de eis van minimaal een bepaald aantal meters tussen verkamerde huizen). Dit is een absolute norm die van toepassing is op bewoners van de gemeente die te maken krijgen met de verkamering van hun buurhuis te behoeve van arbeidsmigranten. De norm die de Gemeente Pijnacker-Nootdorp stelt met betrekking tot aantallen arbeidsmigranten in een woning is niet absoluut maar relatief want afhankelijk van het aantal kamers in het huis waarbij voorts, in geval van partners geldt dat er twee mensen op een kamer ‘mogen’. Voorbeeld: in het huis naast ons kunnen dan 9 mensen worden ondergebracht: in 4 kamers passen twee bedden en 1 kamer een eenpersoonsbed. De Gemeente Pijnacker-Nootdorp stelt in de BNAM dat zij het erg belangrijk vindt dat een arbeidsmigrant privacy heeft. Om die reden is het principe dat er 1 arbeidsmigrant per kamer wordt geplaatst. In geval van partners geldt echter een maximum van twee personen. De Partij

voor de Dieren zegt daarover op Betere bescherming arbeidsmigranten - Pijnacker-Nootdorp Partij voor de Dieren: “In het collegevoorstel werd voorgesteld om maximaal twee personen per kamer toe te staan. Dit kon betekenen dat de kamer gedeeld moet worden met een vreemde. Gezien de relatief kort verblijfsduur van arbeidsmigranten, kunnen dit in de tijd ook meerdere vreemden zijn. Hierdoor was de privacy van de arbeidsmigrant onvoldoende geborgd. In de tweede motie werd gevraagd om als waarborging van de privacy per kamer in principe één persoon te huisvesten. In geval van partners geldt een maximum van twee personen. Partners moet hierbij ruim opgevat worden en kan elke vorm van relatie (ook platonisch) zijn tussen twee mensen die op vrijwillige basis samen een kamer willen delen. Dit biedt alle personen de gelegenheid om zich terug te trekken en privacy te hebben.”

Om de arbeidsmigranten te beschermen tegen gedwongen kamerdeling, wordt gekozen voor het principe: 1 arbeidsmigrant per kamer. Door het gelijktijdig introduceren van de ‘partner/ vrijwilligheidstoets’ zal de arbeidsmigrant zich in de praktijk alsnog gedwongen zien een kamer te delen. Zowel verhuurders als uitzendbureaus die woningen huren en onderverhuren aan de arbeidsmigranten hebben er alle belang bij om zoveel mogelijk mensen in 1 huis te plaatsen. Het is, vrezen wij, echter een illusie om te denken dat een arbeidsmigrant in dit krachtenveld werkelijk iets te willen heeft. Juist hierom werd het principe ingevoerd, ter bescherming van de arbeidsmigrant. Dit recht op 1 kamer voor jezelf (privacy) zal in de praktijk, door toevoeging van de “partner/ vrijwilligheidstoets’ een wassen neus zijn. Het recht op privacy wordt slechts ogenschijnlijk aan de arbeidsmigrant gegeven. Hoe ziet de Gemeente dit? NB: Het handhaven van het principe 1 persoon per kamer staat er uiteraard niet aan in de weg dat mensen die bij elkaar willen slapen dit ook kunnen doen. Tot slot: ook voor de arbeidsmigranten zelf lijkt het ons leefbaarder om met maximaal 3 anderen in een huis te wonen dan met 7 of 8 personen. 2a: Voorstel: huisvesting van maximaal 4 arbeidsmigranten in een woning in een woonwijk. Graag zien wij de reactie van de Gemeente op dit voorstel.

Indien de Gemeente het voorstel niet aanvaardt, dan zouden wij graag de motivatie van de Gemeente kennen. Waarom is het belangrijker om zoveel mogelijk arbeidsmigranten in een huis onder te brengen dan dat er met de impact op de buurt /en buren rekening wordt gehouden? 2b Geldt dat als partners een kamer delen, deze kamer een bepaalde grootte moet hebben, bv. 24m? Of geldt hier dezelfde norm als bij 1 persoon: 12m? 2c Hoe meer arbeidsmigranten per woning kunnen worden geplaatst, des interessanter de woning wordt voor speculanten/ vastgoedbeleggers. Deelt de Gemeenteraad die mening en is dit een gewenst effect? 3. Reikwijdte/ doelgroepbepaling Beleidsnota Huisvesting Arbeidsmigranten 3a. Is de nota alleen van toepassing op (bv. verkamering aan) arbeidsmigranten werkzaam in Pijnacker-Nootdorp? Dit lijkt te volgen uit 5.3.2 onder a). 3b. Indien het antwoord op voorgaande vraag ‘ja’ is: wat geldt er in dat geval met betrekking tot huisvesting van arbeidsmigranten (bv. middels verkamering) die niet werkzaam zijn in de gemeente Pijnacker- Nootdorp? Er moet ons inziens voor gewaakt worden dat er geen onbedoeld hiaat ontstaat waardoor voor deze groep arbeidsmigranten de specifieke regels met betrekking tot Woonkwaliteit uit 5.4 en 5.5. BNAM niet van toepassing zouden zijn.

3c. Mag in de gemeente verkamerd worden ten behoeve van huisvesting van arbeidsmigranten die niet de gemeente werkzaam zijn? 3d. Wordt een mix van doelgroepen toegestaan (bv. arbeidsmigranten en studenten) in te verkameren woningen in woonwijken en welke regels zijn dan van toepassing? Deze zijn immers niet gelijk voor beide groepen? 3e. Is het niet (meer) werkzaam zijn in de gemeente van alle bewoners- arbeidsmigranten een reden voor intrekking van een vergunning voor verkamering? 4. Mogelijkheden voor (slechts) tijdelijk inzetten van woningvoorraad (specifiek woningen in woonwijken) voor huisvesting van arbeidsmigranten 4a. Ziet de Gemeente mogelijkheden om de verkamering van een bepaalde woning slechts tijdelijk toe te staan? 4b. Zou het mogelijk zijn dat de Gemeente om een vergunning voor verkamering tijdelijk (bv. voor een jaar) afgeeft? Wat zou hier de reden voor kunnen zijn?

Alvast vriendelijk bedankt voor uw aandacht en reactie op deze zienswijze.

Met vriendelijke groet,