Bijlage 3. ruimtelijke motivering

Algemeen............................................................................................................... 7

3.2

ETFAL: VNG Publicatie Bedrijven en milieuzonering ............................................. 7

3.3

Het omgevingsplan ................................................................................................ 8

4

Activiteiten en representatieve bedrijfssituatie ...............................................................10

5

Uitgangspunten akoestische modelvorming ..................................................................12

6

Berekeningen ................................................................................................................14

7

6.1

Algemeen..............................................................................................................14

6.2

Rekenresultaten; toets omgevingsplan .................................................................15

6.3

Rekenresultaten toekomstige situatie; toets ETFAL ..............................................17

6.4

Verkeersaantrekkende werking .............................................................................18

Conclusies.....................................................................................................................19

3

1 Inleiding De Tennisvereniging Pijnacker (hierna te noemen de vereniging) is voornemens om het huidige park uit te breiden met een padeloverkapping waarin 6 padelbanen zijn ondergebracht. In de huidige situatie omvat het park 14 tennisbanen. Na de uitbreiding bestaat het park uit 11 tennisbanen en 6 overkapte padelbanen. De uitbreiding wordt gerealiseerd binnen de grenzen van het bestaande tennispark. Vanwege deze wijziging heeft de vereniging aan Van dB Advies opdracht gegeven voor de uitvoering van een akoestisch onderzoek. Dat onderzoek moet worden uitgevoerd omdat voor de realisatie van de overkapping met de padelbanen een Omgevingsvergunning moet worden aangevraagd. Als onderdeel van die aanvraag is een akoestisch onderzoek opgesteld. Ten behoeve van het onderzoek zijn de verschillende activiteiten van de vereniging vastgesteld en is een akoestisch rekenmodel opgesteld waarmee voor deze activiteiten de geluidsniveaus bij de geluidgevoelige bestemmingen in de omgeving berekend zijn. De geluidsniveaus zijn getoetst aan de grenswaarden uit het Omgevingsplan. Omdat voor de realisatie van de overkapping over de padelbanen een wijziging of afwijking van het omgevingsplan noodzakelijk is (BOPA procedure) is ook getoetst aan richtwaarden voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). De geluidsniveaus zijn bepaald conform bijlage IVh van de Omgevingsregeling.

4

2 Situatie De vereniging is gesitueerd aan de Sportlaan 3 te Pijnacker. De locatie omvat in de huidige situatie 14 tennisbanen en een clubgebouw met terras, kantine en kleedkamers. De vereniging is gelegen aan de westkant van Pijnacker in de nabijheid van diverse andere sportvoorzieningen. Ten westen van de vereniging zijn enkele woningen gelegen. De kortste afstand van de tennisbanen tot een woning bedraagt circa 65 m. Ten zuiden van het tennispark is een gebied gelegen waar de gemeente voornemens is om woningen te realiseren. Deze toekomstige woningbouw is echter nog niet in het omgevingsplan vastgelegd. In dit onderzoek is de geluidsbelasting op deze toekomstige woningbouw wel inzichtelijk gemaakt. Ten oosten van de tennisvereniging is een onderwijsgebouw gelegen. In figuur 1 is de ligging van de vereniging ten opzichte van de omgeving gegeven. Voor het akoestisch onderzoek zijn meerdere situaties doorgerekend. In figuur 2 is de toekomstige situatie met de padeloverkapping weergegeven. In dit rapport zijn twee situaties opgenomen:  

Huidige situatie met 14 tennisbanen Toekomstige situatie met 11 tennisbanen en 6 overkapte padelbanen

Figuur 1 Ligging tennisvereniging en woningen (Bron: BAG Viewer Kadaster)

5

Figuur 2 Toekomstige situatie met padeloverkapping

6

3 Toetsingskader 3.1 Algemeen Voor de vereniging is de Omgevingswet van toepassing. Deze wet bevat regels ten aanzien van bijvoorbeeld geluid, licht, veiligheid en andere milieugerelateerde aspecten. In hoofdstuk 3.2 worden de regels voor geluid nader toegelicht.

3.2 ETFAL: VNG Publicatie Bedrijven en milieuzonering Voor toetsing van geluid in het kader van de ETFAL wordt gebruik gemaakt van de VNG publicatie “Bedrijven en milieuzonering. In de VNG publicatie is een lijst opgenomen van activiteiten/bedrijven met de daarbij van toepassing zijnde richtafstanden voor het aspect geluid. In de VNG publicatie is de activiteit met SBI code 931 (Tennispark met verlichting) het meest van toepassing. In de VNG publicatie wordt onderscheid gemaakt in de verschillende gebiedstyperingen “rustige woonwijk, rustig buitengebied” en “gemengd gebied”. Uitgaande van de huidige situatie kan vanwege de ligging van de woningen direct naast de bestaande sportvoorzieningen en drukke infrastructuur gesproken worden over een duidelijke functiemenging en de gebiedstypering ‘gemengd gebied’ gehanteerd worden. De toetsing bestaat uit vier stappen waarbij per stap de geluidbelasting groter wordt en daarmee de onderzoeksplicht en motivatiegronden toenemen. De stappen 1 en 2 zijn meestal van toepassing. 





Stap 1: Indien de richtafstand, in het geval van de genoemde SBI code 30 m voor gemengd gebied voor het aspect geluid niet wordt overschreden, kan verdere toetsing voor het aspect geluid in beginsel achterwege blijven. Buitenplanse inpassing is voor het aspect geluid mogelijk. Stap 2: Indien niet voldaan wordt aan de richtafstand is geluidonderzoek noodzakelijk. Buitenplanse inpassing of planherziening is voor het aspect geluid mogelijk, indien uit onderzoek blijkt dat bij woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen in gebiedstype ‘gemengd gebied’ de geluidbelasting niet hoger is dan: - 50 dB(A) langtijdgemiddeld beoordelingsniveau; - 70 dB(A) maximaal (piekgeluiden); In het geluidsonderzoek dienen alle relevante geluiden vanwege die inrichting (activiteit) betrokken te worden, dus ook stemgeluiden van de bezoekers, verkeersbewegingen en de cumulatie van deze geluiden. Stap 3: Wanneer uit onderzoek blijkt dat de geluidsbelasting hoger is dan genoemd in stap 2, zal nader onderzoek nodig zijn naar de maatregelen en de kosten ervan om de gestelde maximale geluidsbelasting in stap 2 niet te doen laten overschrijden.

Indien niet kan worden voldaan aan de waarden uit stap 2, zal omschreven moeten waarom deze hogere waarden tot de hier genoemde grenswaarden in deze situatie wel geaccepteerd kunnen worden, waarbij tevens rekening wordt gehouden met andere soorten geluid, zoals het eventueel ter plaatse zijnde industrie-, weg- en railverkeerslawaai. Bij de motivatie kan de gemeente gebruik maken van in 7



gemeentelijk geluidbeleid vastgestelde grenswaarden voor het betreffende gebied. De waarden bij woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen in gebiedstype “gemengd gebied” mogen niet hoger zijn dan: - 55 dB(A) langtijdgemiddeld beoordelingsniveau; - 70 dB(A) maximaal (piekgeluiden), met uitzondering van transportbewegingen Stap 4: Bij een hogere geluidbelasting dan aangegeven in stap 3, zal buitenplanse inpassing of planherziening doorgaans niet mogelijk zijn. Indien het bevoegd gezag niettemin tot inpassing wil overgaan, dient deze dit grondig te onderzoeken, onderbouwen en te motiveren waarbij tevens de cumulatie met eventueel reeds aanwezige geluidbelasting moet worden betrokken.

In de onderhavige situatie is de afstand van de meest dichtbijgelegen woning tot de tennisbanen groter dan 30 m. Echter omdat bekend is dat het geluid van padel luider is dan tennis zal deze richtafstand voor een park met tennis- en padelbanen niet zonder meer toepasbaar zijn. Om die reden is in dit akoestisch onderzoek wel onderzoek gedaan naar de evenwichtige toedeling van functies en locaties (ETFAL)

3.3 Het omgevingsplan De regels voor milieubelastende activiteiten zijn opgenomen in omgevingsplan. Ten aanzien van geluid zijn algemene regels opgenomen waaraan elke locatie die onder het besluit valt zich moet houden. Er zijn uitzonderingen op die regels mogelijk waardoor ruimere of minder ruime geluidgrenswaarden vastgesteld kunnen worden. Deze moeten dan wel goed gemotiveerd zijn door het bevoegd gezag. Deze zogenaamde maatwerkvoorschriften kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden om lang bestaande situaties waarbij niet voldaan kan worden aan de geluidgrenswaarden toe te staan en vast te leggen. De gemeente heeft de mogelijkheid om in het omgevingsplan andere voorschriften op te nemen. Zolang dat niet gebeurd is blijven de standaard voorschriften van toepassing. In het omgevingsplan is voor geluid het volgende opgenomen (voor zover relevant voor dit type activiteit):

8

9

4 Activiteiten en representatieve bedrijfssituatie Binnen de vereniging vinden zowel overdag als ’s avonds sportactiviteiten plaats. In overleg met de opdrachtgever is de zogenaamde representatieve bedrijfssituatie vastgesteld. Dit is de bedrijfssituatie voor een min of meer maximale dagbezetting die meer dan 12 maal per jaar voorkomt. Dit is daarmee (een enkele uitzondering daargelaten) dan ook een worstcase aanname omdat de daadwerkelijke bedrijfssituatie op vele dagen in het jaar minder druk zal zijn dan weergegeven in de representatieve bedrijfssituatie. De relevante activiteiten bestaan uit het spelen van tennis en padel op tennisbanen en de padelbanen (wedstrijden, trainingen of vrij spelen) en parkeerbewegingen. Ten aanzien van de geluiduitstraling naar de omgeving is de geluidemissie vanaf de banen, het geluid van onderhoudswerkzaamheden en het geluid van technische installaties en het geluid van parkerende voertuigen (mogelijk) relevant. Stemgeluid van bezoekers van een terrein voor sport- en recreatie-inrichtingen mag conform het omgevingsplan buiten beschouwing gelaten worden. Dit stemgeluid betreft dan onder andere het stemgeluid van spelers op de tennis- en padelbanen maar ook het stemgeluid van bezoekers van de terrassen bij het clubgebouw. De voor het akoestisch onderzoek representatieve bedrijfssituatie kan als volgt worden samengevat:  







De tennis- en padelbanen zijn te reserveren tussen 09.00 en 23.00 uur. Voor de tennisbanen is voor de dagperiode (tussen 07.00 en 19.00 uur) uitgegaan van 8 uur per baan. Voor de avondperiode (tussen 19.00 en 23.00 uur) is uitgegaan van 4 uur per baan. De effectieve speeltijd (tijd dat er daadwerkelijk getennist wordt) is korter dan de feitelijke bezetting van de banen omdat bij het bepalen van de effectieve speeltijd rekening is gehouden met ‘rustige’ momenten tijdens baanwissels en wisseling van speelhelft. Circa 80% van de tijd van de baanbezetting kan als de voor geluid relevante effectieve speeltijd beschouwd worden. Voor de padelbanen is voor de dagperiode eveneens uitgegaan van een bezetting van 8 uur per baan en voor de avondperiode van 4 uur per baan. Ook hier is rekening gehouden met een effectieve speeltijd van 80% van de daadwerkelijke baanbezetting. Bezoekers aan de vereniging arriveren voor een deel per fiets. Circa 30% van de bezoekers arriveert per auto en zal parkeren op de openbare parkeerplaatsen. Deze parkeerplaatsen worden ook gebruikt door bezoekers van de andere sportverenigingen en de school. De parkeerbewegingen ten behoeve van de vereniging zijn daarom niet te onderscheiden van de parkeerbewegingen van andere bezoekers en daarom niet beschouwd in dit akoestisch onderzoek. De vereniging beschikt over een clubgebouw.

Er is in het clubgebouw alleen sprake van rustige achtergrondmuziek. Het gemiddelde geluidsniveau als gevolg van muziekgeluid zal niet hoger zijn dan 65 dB(A). Bij dat niveau zijn normale gesprekken nog prima mogelijk. Muziekgeluid zal niet hoorbaar zijn buiten de kantine en buiten

10







het terrein van de vereniging en daardoor geen bijdrage leveren aan de totale geluidsbelasting. Het clubgebouw is voorzien van een CV-ketel en een afzuigkap voor de keuken. Deze installaties zijn vergelijkbaar met installaties van een gemiddeld woonhuis en daarom niet relevant voor de geluiduitstraling naar de omgeving. Het regelmatige onderhoud van de banen vindt overdag plaats met een minitrekker gedurende circa 2 uur verspreid over het hele terrein. Dit onderhoud vindt echter niet plaats op dagen met de maximale baanbezetting waar de representatieve bedrijfssituatie (voor de dagperiode) op gebaseerd is. De situatie met de opgegeven baanbezetting is daarom maatgevend voor de geluidsemissie gedurende de dagperiode. Enkele malen per jaar (tot een maximum van 12 dagen) worden toernooien of feestavonden georganiseerd waarbij grotere aantallen bezoekers aanwezig kunnen zijn. Hierbij kan afgeweken worden van de gebruikelijke openingstijden. Omdat dit sterk wisselende evenementen zijn is daarvoor geen specifieke geluidsbelasting vast te stellen als incidentele bedrijfssituatie. Als deze evenementen aanmerkelijk groter in omvang zijn dan de representatieve bedrijfssituatie dan wordt hiervoor ontheffing aangevraagd bij de gemeente op basis van de geldende APV.

Voor de toetsing van geluid op het onderwijsgebouw is alleen de dagperiode op doordeweekse dagen relevant. De hiervoor genoemde bezetting van de dagperiode tijdens de representatieve bedrijfssituatie is gebaseerd op drukke weekenddagen en niet realistisch voor doordeweekse dagen tijdens schooluren. Voor de berekening van de geluidsbelasting ter plaatse van het onderwijsgebouw is uitgegaan van een bezetting van alle tennis- en padelbanen van 2 uur gedurende de dagperiode. Voor het bepalen van de evenwichtige toedeling van functies aan locaties moet ook het menselijk stemgeluid in de berekeningen meegenomen worden. Hiervoor is een separate toetsing uitgevoerd. Voor het menselijk stemgeluid op de tennisbanen is op basis van analyse van diverse tennisen padelwedstrijden uitgegaan van een duur van 5% van de speelduur op de banen. Voor menselijk stemgeluid op de padelbanen is uitgegaan van een spreekduur van 10% per speeluur. Als bronvermogen voor het praten tijdens tennis of padel is uitgegaan van de classificatie ‘spreken zeer luid’ zoals opgenomen in de VDI 3770. Het daarbij behorende bronvermogen bedraagt 75 dB(A). Voor het gebruik van het terras is uitgegaan van de situatie dat gedurende alle speeluren (8 in de dagperiode en 4 in de avondperiode) steeds 30 personen aanwezig zijn.

Als bronvermogen voor normaal pratende mensen op het terras is uitgegaan van 65 dB(A) (VDI 3770: sprechen normal) waarbij steeds 1 op de 3 mensen tegelijkertijd aan het praten is.

11

5 Uitgangspunten akoestische modelvorming Padel Voor het bronvermogen van padel is aangesloten bij de Handreiking Padel en Geluid welke op 31 januari 2023 uitgegeven is door onder andere de KNLTB en de NSG. Daar is een geluidvermogen van 91 dB(A) voorgesteld voor het padelspel als totaal. Maximale geluidsniveaus als gevolg van een enkele harde slag zijn tot 17 dB(A) hoger (geluidsvermogen 108 dB(A)). In de akoestische modelvorming van de padelbanen zijn de u-vormige glazen wanden als geluidsschermen in het rekenmodel opgenomen. Deze schermen zijn 3 m hoog en volledig reflecterend. Het geluid van het padelspel is gemodelleerd door gebruik te maken van een oppervlaktebron verdeeld over de gehele baan met een bronhoogte van 1,5 m. Tennis Voor het tennisspel wordt in de VDI-richtlijn een bronvermogen van 90 dB(A) per halve tennisbaan voorgesteld. Daarbij wordt wel aangegeven dat bij complexen met meerdere tennisbanen sprake kan zijn van een overschatting van het bronvermogen. Op basis van een bureaustudie naar vergelijkbare onderzoeken van Nederlandse akoestische adviesbureaus lijkt het volgens de VDI te hanteren bronvermogen een overschatting van de werkelijkheid. Door Van dB Advies zijn geluidsmetingen uitgevoerd tijdens het inspelen van vier spelers. Tijdens de metingen vonden er geen andere activiteiten op het tennispark plaats.

Op basis van die metingen is voor het tennisspel een bronvermogen vastgesteld van 84 dB(A) voor een hele tennisbaan. De metingen zijn verricht tijdens het inspelen van vier spelers van gemiddeld tot hoog niveau zonder dat er sprake was van relevant stemgeluid. Het vastgestelde bronvermogen kan daarom worstcase beschouwd worden. Tijdens wedstrijden of enkelspelsituaties zullen er minder balcontacten zijn wat zal resulteren in een enigszins lager geluidvermogen. Maximale geluidsniveaus als gevolg van balcontacten zijn 13 dB(A) hoger (geluidsvermogen 97 dB(A)). Stemgeluid spelers/bezoekers Alhoewel de maximale geluidsniveaus als gevolg van het beoefenen van sport- en recreatie niet beoordeeld hoeven worden zijn de maximale geluidsniveaus als gevolg van stemgeluid wel berekend in het kader van de ETFAL toetsing. Voor spelers of terrasbezoekers die hard roepen of schreeuwen is ter bepaling van de maximale geluidsniveaus uitgegaan van een bronvermogen van 108 dB(A) (“Schreien laut” uit de VDI 3770). Toeslag voor impulsachtig geluid Het geluid van tennis en padel kan in ieder geval op korte afstand tot de bron beschouwd worden als geluid met een impulsachtig karakter. In de Handreiking industrielawaai en vergunningverlening is aangegeven dat als criterium moet worden aangehouden dat het impulsachtig karakter duidelijk hoorbaar moet zijn bij de ontvanger.

Bij de berekeningen is bij alle woningen een toeslag van 5 dB voor het impulsachtig karakter toegepast. 12

Modelvorming In het akoestisch rekenmodel zijn de nabijgelegen woningen en andere relevante gebouwen ingevoerd. De bodem tussen het tennispark en de woning bestaat deels uit groen en uit verhardingen. In de modellering is een gemiddelde bodemfactor van 0,3 aangehouden (30% absorberend). Voor de tennisbanen is vanwege de sterk waterdoorlatende ondergrond een gemiddelde bodemfactor van 0,6 (60% absorberend) aangehouden. Eén van de belangrijkste eigenschappen van een kunstgrasmat is die hoge mate van waterdoorlatendheid. Kunstgrasvelden zijn vaak opgebouwd uit een 1,2 cm kunstgrasmat met zand als infill en daaronder een 10 cm dikke waterdoorlatende lavafundering en vervolgens een circa 40 cm zandfundering. Voor wegen, water en parkeerplaatsen is een gemiddelde bodemfactor van 0,0 (0% absorberend) aangehouden. Als rekenhoogte zijn voor de geluidgevoelige gebouwen rekenhoogtes gekozen op twee derde van de hoogte van de bouwlaag. Gezien de hoogte en het bouwjaar van de bestaande woningen is voor de begane grond een rekenhoogte van 1,7 m en voor de verdieping van 4,5 m gehanteerd. Voor de nieuw te bouwen woningen ten zuiden van de tennisvereniging zijn vanwege de tegenwoordig aan te houden verdiepingshoogtes rekenpunten op 1,7 m, 4,6 m en 7,5 m gekozen. Voor het schoolgebouw is eveneens uitgegaan van deze rekenhoogtes.

In de tabellen met rekenresultaten is voor de deze woningen voor zowel de dag- als avondperiode steeds de hoogst berekende waarde opgenomen onafhankelijk van de rekenhoogte.

13

6 Berekeningen 6.1 Algemeen De berekeningen zijn uitgevoerd met het programma Geomilieu V2024.1 en conform bijlage IVh van de Omgevingsregeling. In figuur 4 zijn de geluidsbronnen voor de tennis- en padelbanen (rode vlakken) en de beoordelingsposities bij de geluidgevoelige bestemmingen weergegeven (groene stippen) voor de toekomstige situatie. De wanden van de padeloverkapping zijn als rode lijnen weergegeven. De nu gekozen beoordelingsposities betreffen de dichtstbij gelegen woningen. Overige woningen zijn op grotere afstand gelegen waardoor daar nog lagere geluidsbelastingen berekend zullen worden.

Figuur 4 Ligging tennisvereniging met geluidsbronnen en beoordelingsposities (overzicht, toekomstige situatie)

14