Bijlage 2. Ontwerpbegroting 2026 Omgevingsdienst Haaglanden
Tekst van het document
Begroting 2026 Meerjarenraming 2027 – 2029
Inhoudsopgave 1
Inleiding ...................................................................................................................................................................... 4
2 Programmaplan ......................................................................................................................................................... 5 2.1 Ingebrachte taken omgevingsdienst ..................................................................................................................... 5 2.2 Themagerichte opgaves/specifieke aspecten ...................................................................................................... 5 2.2.1 Koersplan 2024 ................................................................................................................................................. 5 2.2.2 Versterking VTH-stelsel .................................................................................................................................... 6 2.2.3 Samenwerking omgevingsdiensten in Zuid-Holland ...................................................................................... 6 2.2.4 Bodemplatform ................................................................................................................................................ 7 2.2.5 Actualisatie milieuvergunningen .....................................................................................................................
7 2.2.6 Water en Groen ................................................................................................................................................. 7 2.2.7 Duurzaamheidsprogramma en energiebesparing .......................................................................................... 7 2.2.8 Ondermijning en bestrijding milieucriminaliteit ............................................................................................. 8 2.2.9 Risico gestuurd toezicht ................................................................................................................................... 8 3 Begroting .................................................................................................................................................................... 9 3.1 Bezuinigingen......................................................................................................................................................... 9 3.2 Toelichting op de begroting 2026 ........................................................................................................................ 11 3.2.1 Vergelijking begroting 2026 met 2025 ...........................................................................................................
11 3.2.2 Bijdragen deelnemers .................................................................................................................................... 12 3.2.3 Tariefberekening 2026.................................................................................................................................... 12 4 Paragrafen ................................................................................................................................................................ 13 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................................................... 13 4.2 Bedrijfsvoering ..................................................................................................................................................... 13 4.2.1 Personeel en organisatie ................................................................................................................................ 13 4.2.2 Inclusie ............................................................................................................................................................ 14 4.2.3 Duurzaamheid ................................................................................................................................................
14 4.2.4 Inkoop en aanbesteding................................................................................................................................. 14 4.2.5 Informatisering en automatisering ................................................................................................................ 15 4.2.6 Informatiebeveiliging en bescherming persoonsgegevens .......................................................................... 15 4.3 Openbaarheid ...................................................................................................................................................... 15 4.4 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................................. 16 5
Besluit Algemeen Bestuur ........................................................................................................................................ 18
6 Kaders taakuitvoering .............................................................................................................................................. 19 6.1 Algemene kaders .................................................................................................................................................. 19 6.2 Kaders primaire taakuitvoering ........................................................................................................................... 19 7 Bijlagen ..................................................................................................................................................................... 21 7.1 Kostenverdeelstaat .............................................................................................................................................. 21 7.1.1 Personeel ........................................................................................................................................................ 21 7.1.2 Kapitaallasten (afschrijvingen) ...................................................................................................................... 21 7.1.3 Materiële lasten ..............................................................................................................................................
21 7.1.4 Baten ............................................................................................................................................................... 22 7.1.5 Mutatie reserves ............................................................................................................................................. 22 7.2 Geprognosticeerde balans per ultimo van het jaar ............................................................................................ 23 7.3 BBV-informatie ..................................................................................................................................................... 24 7.3.1 Overzicht geraamde baten en lasten per taakveld ....................................................................................... 24 7.3.2 Beleidsindicatoren bestuur en ondersteuning .............................................................................................. 24 7.3.3 Financiële kengetallen ................................................................................................................................... 24 7.4 Informatie voor verbonden partijen ....................................................................................................................
25 7.5 Werkvolume in uren en tariefopbouw ................................................................................................................. 26 7.6 Rapportage AVG provinciale en gemeentelijke omgevingstaken ............................................................................ 27 2 / 28
3 / 28
1
Inleiding
We staan met elkaar voor veel opgaven en uitdagingen. Onze deelnemers willen meer woningen bouwen, de energietransitie laten slagen, bedrijfsterreinen transformeren, de natuurwaarden versterken en hindernissen om die doelen te bereiken wegnemen. Dat alles voor hun inwoners en bedrijfsleven zodat er een fijn woon- en werkklimaat wordt ontwikkeld. En als ODH staan we met veel kennis en kunde en betrokken medewerkers klaar om een belangrijke bijdrage te leveren aan het bereiken van deze doelstellingen. We zorgen met bijna 300 professionals voor toetsen, beoordelen en waar nodig vergunnen we activiteiten, we houden toezicht en als het nodig is gaan we handhavend optreden. En natuurlijk staan we onze deelnemers met raad en daad terzijde. We zijn daarmee hoeder van de samenleving zodat we met elkaar kunnen zorgen voor een gezond en veilig woon- en leefklimaat, waarin ook oog is voor de leefbaarheid en duurzaamheid op langere termijn. En natuurlijk is het realistisch om te zeggen dat we nog niet zover zijn dat alles onder controle is. Dat is wel gebleken uit verschillende dossiers waarbij te veel schadelijke uitstoot is vastgesteld. En ook in Haaglanden zijn de opgaven niet gering: PFAS in woonwijken en de natuur, beschermde diersoorten waarmee het niet goed gaat, waterkwaliteit die nog onvoldoende op orde is en het stikstofvraagstuk dat allerlei ontwikkelingen op slot zet.
Er ligt ook voor de komende jaren nog genoeg te doen. Daarbij wordt vanuit Den Haag kritisch gekeken naar de uitvoering van al deze werkzaamheden. Na het rapport van de commissie Van Aartsen is het samenwerkingsprogramma, het IBP-VTH programma, opgang gekomen. Veel wat is bedacht moet nog worden ingevoerd en met name van Omgevingsdiensten wordt veel verlangd. Dit vraagt onder meer om: • Meer inzet op betrouwbare data en data gedreven werken; • De ontwikkeling van een regionaal meerjarenplan voor VTH-A-taken; • Zo nodig herzien van de financiering van Omgevingsdienst Haaglanden; • Een mandaat dat voldoet aan het landelijke advies. In Zuid-Holland wordt intensief samengewerkt tussen de vijf Omgevingsdiensten om te zorgen dat we aan al deze opgaven kunnen voldoen. Om al deze opgaven in samenhang te bezien is in samenwerking met alle deelnemers het Koersplan 2024 – 2028 tot stand gekomen. Er ligt een gezamenlijke voorkeur voor het uitvoeringsniveau van dit Koersplan maar met de constatering dat er nog geen geld voor beschikbaar is. We moeten met elkaar op zoek gaan om de middelen daarvoor te vinden. Tegelijkertijd worden we geconfronteerd met fors minder middelen in het Gemeente- en Provinciefonds. En dus is er de vraag om over de volle breedte van alle opgaven te kijken waar het met minder geld toe kan.
Een op zichzelf zeer uitdagende puzzel maar met veel stuurmanskunst en goed overleg moet het lukken om verstandige keuzes te maken. We wensen elkaar de nodige wijsheid toe bij een verstandige besluitvorming om uiteindelijk voor onze inwoners en ons bedrijfsleven de positieve ontwikkelingen doorgang te laten vinden.
Mr. Christiaan van der Kamp Secretaris
Michiel R. Ferwerda Msc. Voorzitter
4 / 28
2
Programmaplan
Het programmaplan beschrijft ons takenpakket en daarna de themagerichte opgaves/specifieke aspecten. In het hoofdstuk Begroting gaan we in op de financiën. ODH kent een programmabegroting die bestaat uit 2 programma’s: Toetsing & Vergunningverlening en Toezicht & Handhaving. In dit hoofdstuk wordt op hoofdlijnen toegelicht welke elementen bepalend zijn voor de begroting zoals deze in de opvolgende hoofdstukken is uitgewerkt.
2.1 Ingebrachte taken omgevingsdienst Wij verzorgen vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieutaken (VTH) in opdracht van de provincie en de negen Haaglandengemeenten. Onze visie daarbij is dat wij streven om de expert te zijn op het brede milieuveld zodat we onze deelnemers kunnen ondersteunen bij het realiseren van hun doelstellingen. Van oudsher hebben we dat onderverdeeld in drie pakketten. Het gaat om de volgende takenpakketten: 1. Basistakenpakket: de taken zoals vastgelegd in artikel 7.1 van het besluit tot wijziging van het Besluit Omgevingsrecht (verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving); 2. Basistakenpakket Plus: de taken uit het basistakenpakket (pakket 1) aangevuld met overige wettelijke milieutaken van gemeenten en provincie. Hierbij kan onder andere worden gedacht aan de provinciale wettelijke taken op het gebied van Grondwatergebruik (bodemenergiesystemen) en Grondwaterbescherming (ZHOV) of de Wet natuurbescherming of gemeentelijke taken op het aspect Wet geluidhinder. Ook het toezicht op energielabel C-verplichting voor gemeenten die deze taak overgedragen hebben aan de ODH valt hieronder. 3. Pakket Milieu en RO: het basistakenpakket Plus (pakket 2) aangevuld met de milieu-inbreng in ruimtelijke plannen en milieu gerelateerde programmataken.
Voorbeelden hiervan zijn de advisering en toetsing op milieuaspecten (waaronder licht, lucht, geur, geluid en omgevingsveiligheid) in ruimtelijke plannen of voor bouwobjecten. In dit pakket vallen ook activiteiten in het kader van bijvoorbeeld de APV (evenementen of andersoortige werkzaamheden). De pakketten zijn zodanig samengesteld dat elke deelnemer vanuit een eigen perspectief een keuze kan samenstellen. Inbreng van het Basistakenpakket is wettelijk verplicht. Alle opdrachtgevers hebben het Bassitakenpakket Plus bij de ODH ondergebracht, waarbij de omvang van het Pluspakket per opdrachtgever kan verschillen. Enkele gemeenten laten ook elementen uit pakket 3 door de ODH uitvoeren. De achterliggende jaren is er een toename te zien van het aantal taken uit pakket 2 en 3 dat bij de ODH wordt ondergebracht. Verwacht wordt dat deze trend zich doorzet. Daarbij is van belang dat wij steeds vaker zullen worden gevraagd om advies te geven over bijvoorbeeld een Omgevingsvisie of Omgevingsplan. Een vroegtijdige inbreng van milieuaspecten in de planvorming komt de kwaliteit van de leefomgeving ten goede en reduceert de kans op vermijdbare knelpunten (overlast of risico’s) zodra een plan is gerealiseerd.
2.2 Themagerichte opgaves/specifieke aspecten De kern van de begroting wordt gevormd door het ingebrachte takenpakket. De omvang en aard van deze taken leiden tot een outputraming, waarbij de te leveren producten maal hun productprijs leidt tot een geraamd kostenniveau. Deze kern van de begroting wordt aangevuld met specifieke aspecten die zich in een begrotingsjaar (kunnen) voordoen. Navolgend worden enkele van die aspecten kort toegelicht. 2.2.1 Koersplan 2024 - 2028 De Omgevingsdienst Haaglanden bestaat inmiddels 12jaar en we hebben ons in die jaren ontwikkeld tot een professionele en betrouwbare partner voor onze deelnemers. De dienst bereidt zich nu voor op aanpassingen die nodig zijn om ook in een veranderende (leef)omgeving robuust, weerbaar maar ook wendbaar te zijn. In het Koersplan 2024-2028 zijn de uitgangspunten opgenomen hoe te komen tot een toekomstbestendige omgevingsdienst. Het is onze taak om ook gereed te zijn voor uw toekomstige opdrachten en uw wensen op het brede milieuveld. Het Koersplan is onze strategie en uitvoeringsrichting voor de komende jaren. De ontwikkelingen van ODH zijn onder te brengen in 5 thema’s:
5 / 28
1.
2.
3.
4.
5.
Informatie- en datahuishouding: een kwalitatieve informatievoorziening is cruciaal voor ODH en voor de deelnemers, nu en in de toekomst. Een soepel functionerende informatie- en datahuishouding vormt de basis om gerichte uitvoering te geven aan VTH-taken, professionele integrale advisering, besluitvorming, gegevensverwerking, archivering, analyses en rapportages. De informatievoorziening en datahuishouding zijn – in samenhang met onze expertise – fundamenteel voor de positie van ODH richting provincie en gemeenten. Kennis en kunde: vakkennis alleen is niet voldoende om alle opgaven het hoofd te bieden. Expertise is nodig. Dat is de combinatie van vakkennis, kunde, vaardigheden, ervaring en de integrale toepassing daarvan, mét oog voor ieders belang. Het is essentieel om complexe problemen te analyseren en op te lossen en om betrouwbare beslissingen te nemen en te adviseren richting provincie en gemeenten. Strategisch adviseur: met onze expertise denken we met de deelnemer mee als adviseur “aan de voorkant” bij het opstellen van regels, beleidsontwikkeling, plannen, projecten, opdrachten en uitdagingen. Structurele project- en adviescapaciteit is daarom nodig om blijvend en vaker kennis te delen en ondersteuning te bieden.
Regionale en landelijke samenwerking: de samenwerking van de vijf diensten binnen Zuid-Holland blijft zich uitbreiden op zowel inhoudelijke thema’s als op bedrijfsvoering. De landelijke ontwikkelingen van het Interbestuurlijk Programma VTH zullen ook na afronding van het programma doorwerking hebben en ingebed worden in het VTH-stelsel. Randvoorwaarden eigen organisatie: bovenstaande ontwikkelingen vragen van ODH om een doorontwikkeling van optimaliseren van de werkprocessen, versterking in samenwerking en de communicatie onderling en met de opdrachtgevers. Om personeel te werven en te behouden willen we een aantrekkelijk werkgever zijn. Daarnaast is het nodig om een projectorganisatie op te zetten en eigen verduurzaming te vergroten.
2.2.2 Versterking VTH-stelsel Landelijk worden meerdere initiatieven ontwikkeld om te komen tot een versterking van de VTH-taakuitvoering. Onderdeel daarvan is het toewerken naar omgevingsdiensten die door het uitvoeren van een breed en specialistisch takenpakket voldoende robuust zijn en binnen afgesproken kaders relatief autonoom hun werk kunnen uitvoeren. Dit draagt bij aan een betere borging van de kwaliteit van onze leefomgeving. In het IBP is afgesproken dat alle omgevingsdiensten voldoende robuust moeten zijn. Daarvoor zijn criteria opgenomen waar een omgevingsdienst aan moet voldoen. Op hoofdlijnen zijn we voldoende robuust maar op één onderdeel voldoen we niet aan de criteria. Dat betreft een verplichte norm van 3% van de personeelsbegroting als opleidingsbudget. Deze verhoging is onderdeel van het versterken van omgevingsdiensten zodat zij tijd en ruimte hebben om als organisatie te groeien op het gebied van kennis en expertise. In 2025 onderzoeken en onderbouwen we wat nodig is om de beoogde kwaliteit te borgen. Vooralsnog hanteren we de norm van 2,3% van de loonsom. ODH is, zoals alle omgevingsdiensten in 2024 toegetreden tot de Omgevingsdienst Academie voor opleidingen en trainingen. Met ingang van 2025 is een structureel innovatiebudget van 1% opgenomen in de begroting.
Met de vijf ZuidHollandse omgevingsdiensten hebben we afgesproken dat we met elkaar een plan van aanpak ontwikkelen om dit geld zo effectief mogelijk te benutten. Met name op informatievoorziening en data zijn nog grote stappen te zetten die we beter samen kunnen doen. 2.2.3 Samenwerking omgevingsdiensten in Zuid-Holland Samen met de vier andere omgevingsdiensten in Zuid-Holland hebben we als doel dat de leefomgeving veilig en duurzaam is. Natuurlijk reikt onze polsstok niet verder dan de vergunningverlening en het toezicht houden op de activiteiten die plaatsvinden. En indien nodig het inzetten van onze handhavingsinstrumenten. Steeds vaker geven we ook adviezen of staan we onze deelnemers bij. Zoals bij het realiseren van hun duurzaamheidsdoelstellingen. Om ook in de toekomst een betekenisvolle rol te kunnen blijven spelen en gesteld te staan voor nieuwe uitdagingen hebben we besloten tot een intensieve en strategische samenwerking. De afgelopen twee jaar heeft dat geleid tot het opzetten van succesvolle projecten. We hebben veel van elkaar geleerd en we zijn tot inzicht gekomen dat we meer willen. Om de samenwerking succesvol en met impact te laten verlopen is er gewerkt aan een visie en een strategie. Op basis van de deze visie en de daaraan gekoppelde strategie zijn we in staat om te behoordelen waarop we willen samenwerken en hoe we dat vormgeven.
Dat reikt daarmee verder dan projecten en vraagt om ruimte voor samenwerking in onze organisaties. We zijn blij met de betrokkenheid van de provincie Zuid-Holland op dit gebied. Het is goed dat zij die betrokkenheid blijft inzetten met mensen en middelen.
6 / 28
2.2.4 Bodemplatform Binnen Haaglanden is een bodemoverleg ingesteld waaraan behoudens ODH zowel gemeenten als de provincie deelnemen. Dit overleg draagt bij aan het bespreekbaar maken van aandachtspunten rond de beleidsontwikkeling en uitvoering van bodemtaken. Verwacht mag worden dat in het licht van de groeiende aandacht voor de kwaliteit van onze bodem en ondergrond dit overleg komende jaren zal verbreden van bodemverontreiniging naar andere bodem aspecten (inclusief grondwater). 2.2.5 Actualisatie milieuvergunningen Voor een goede borging van de omgevingskwaliteit en de naleving van regelgeving is het van belang dat milieuvergunningen actueel zijn als het gaat om gezondheid, natuurwaarden en duurzaamheid en dat zij zijn gebaseerd op actuele wet- en regelgeving en normstelling. Te denken valt aan het voortschrijdend inzicht in potentieel gevaarlijke stoffen als ZZS of opgaves in het klimaat of duurzaamheid. Mede vanwege de maatschappelijke onrust over bedrijven als Tata en Chemours zal de aandacht naar verwachting toenemen voor een breder scala aan mogelijke bedrijfsrisico’s. Dit kan ertoe leiden dat in Nederland, maar wellicht ook op regionale schaal, nagedacht gaat worden om “scherper te vergunnen”, dat wil zeggen enigszins strenger dan louter de vastgestelde normering.
Om de impact vanuit bedrijvigheid op de leefomgeving niet groter te laten zijn dan nodig is, dienen milieuvergunningen periodiek te worden geactualiseerd aan de hand van best beschikbare technieken. 2.2.6 Water en Groen Europese regelgeving werkt van tijd tot tijd door in de regionale taakuitvoering. De achterliggende jaren is dat zichtbaar geworden voor het (provinciale) groene werkveld. Economische activiteiten worden daarbij meer dan eens geconfronteerd met complexe uitdagingen op het vlak van stikstof of van soortenbescherming. Verwacht mag worden dat deze uitdagingen niet op korte termijn zullen verdwijnen. In de aankomende periode zal tevens een groeiende aandacht optreden om ons grondwater te beschermen. De vraag om de kwaliteit van onze leefomgeving te borgen in het spanningsveld van een intensivering van economische activiteiten (wonen, werken, bewegen) zal zich in toenemende mate gaan voordoen en zal ons nopen om te komen met meer integrale oplossingen. Dit zijn uitdagingen waarin ODH haar kennis, kunde en ervaring goed kan inzetten ten behoeve van het bredere belang. 2.2.7 Duurzaamheidsprogramma en energiebesparing Duurzaamheid komt steeds hoger op politieke en bestuurlijke agenda's te staan zowel op internationaal, landelijk, provinciaal als lokaal niveau.
Het Duurzaamheidsprogramma 2023-2026 bevat een verzameling van projecten, activiteiten en producten die erop gericht zijn om gemeenten en de provincie te ondersteunen bij het realiseren van hun duurzaamheidsambities. Thema’s die in het Duurzaamheidsprogramma behandeld worden zijn: energie, natuur & biodiversiteit en circulaire economie. Naast het Programma Duurzaamheid is in deze begroting een aantal wettelijke taken op het gebied van duurzaamheid standaard opgenomen in de begroting: a.
b.
c.
Toezicht op de informatieplicht, onderzoeksplicht en energiebesparingsplicht. De informatie-en energiebesparingsplicht geldt voor bedrijven en instellingen die meer dan 50.000 kWh elektriciteit en of meer dan 25.000 m³ aardgas verbruiken. De onderzoeksplicht geldt voor aangewezen activiteiten waarbij meer dan 10 miljoen kWh elektriciteit en of meer dan 170.000 m³ aardgas wordt verbruikt. Controle duurzaamheid: in 2025 zullen de geplande controles duurzaamheid bestaan uit het inventariseren van energieverbruik, te treffen verplichte maatregelen (besparingspotentieel) en advisering over overige duurzaamheidsmaatregelen. Tevens vindt er monitoring van de voortgang op het gebied van duurzaamheid (energie en vervoersmanagement) bij de bezochte bedrijven plaats. Bedrijven en instellingen met een hoog energieverbruik dienen zich te melden bij het e-loket van de RvO in het kader van informatieplicht. In uiterlijk 1 december 2023 moesten alle inrichtingen die onder informatieplicht vallen wederom een melding informatieplicht indienen (2e ronde). De informatie die wordt aangeleverd is medebepalend voor het plannen en uitvoeren voor duurzaamheidstoezicht, hierbij wordt ook het niet voldoen aan informatieplicht als aanleiding voor een controle duurzaamheid gebruikt.
In 2024 is een start gemaakt aan het beoordelen van onderzoeken energiebesparingsplicht voor de zeer grote energiegebruikers. Dit zijn bedrijven/instellingen waar meer dan 10 miljoen kWh elektra en/of meer dan 170.000 m 3 aardgas wordt
7 / 28
d.
verbruikt. In Haaglanden zijn circa 1300 bedrijven/instellingen die aan de onderzoeksplicht moeten voldoen. Het grootste deel van deze locaties betreffen glastuinbouwbedrijven. Dit wordt in dezelfde lijn doorgezet. Toezicht energielabel C kantoorgebouwen is een taak die voortvloeit uit het bouwbesluit 2012. Kantoorgebouwen met oppervlakte >100 m2 moeten per 1 januari 2023 beschikken over minimaal energielabel C. ODH voert voor zes gemeenten in de regio Haaglanden toezicht uit op het gebied van energielabel C. Hierbij wordt zoveel mogelijk de uitvoering gecombineerd met andere toezichtactiviteiten op het gebied van duurzaamheid.
2.2.8 Ondermijning en bestrijding milieucriminaliteit Een van de speerpunten van het Interbestuurlijke Programma ter versterking van de VTH-taakuitvoering (IBP) is betere informatie-uitwisseling en de aanpak van milieucriminaliteit. Voorbeelden van milieucriminaliteit zijn: mestfraude, de aantasting onze waterkwaliteit door o.a. illegale lozingen en mestdepositie, afvalbranden, verontreiniging van lucht/water/bodem en aantasting van de gezondheid door de (chemische) industrie. Het zijn overtredingen van milieuregelgeving en misdrijven die zorgen voor structurele aantasting van onze gezondheid en leefomgeving, waarbij jaarlijks miljarden euro’s aan schade ontstaat. Milieucriminaliteit is een belangrijk en urgent probleem dat door samenwerking van alle partijen in de keten aangepakt moet worden. ODH is onderdeel van die keten. De inzet van ODH vindt plaats in regionaal verband in de vorm van gericht ketentoezicht. Daarnaast zijn wij officieel partner van het HEIT en nemen tevens deel aan integrale handhavingsacties die zijn gericht op het terugdringen van ondermijnende activiteiten. 2.2.9 Risico gestuurd toezicht Middels een probleemanalyse wordt een risico gerichte inzet van de beschikbare capaciteit gerealiseerd, waarbij het de bedoeling is dat dezelfde soort bedrijven in de hele regio onderworpen worden aan hetzelfde toezichtregime.
Eens in de vier jaar wordt de probleemanalyse tegen het licht gehouden. In 2024 is een nieuwe probleemanalyse en prioriteitenstelling gemaakt waarbij aangehaakt is op landelijke ontwikkelingen vanuit het IBP en de doelstellingen vanuit het Koersplan. Daarbij is ook een nieuw risicomodel voor het selecteren van planmatig toezicht bij bedrijven ontwikkelt, die conform de landelijke “best practice” is vormgegeven. De hoogte van de risicoscore van een bedrijf is afhankelijk van de volgende factoren: milieurelevantie, naleefgedrag en datum laatste controle. Op basis van de score die uit het risicomodel volgt bij welke bedrijven toezicht wordt uitgeoefend. Overlastmeldingen, waarbij ODH het bevoegd gezag vertegenwoordigt, worden altijd in behandeling genomen. Dit betekent dat iedere overlastmelding wordt opgevolgd door een contactmoment met de overlastmelder waarbij onder meer de frequentie, de ernst, het moment en de duur van de overlast wordt geïnventariseerd en waarbij stappen worden afgesproken voor het verdere onderzoek van de situatie door de toezichthouder. Dit betekent niet dat in alle gevallen toezicht plaatsvindt. Naast het controleren van bedrijven en toezicht naar aanleiding van klachten voert ODH ook toezicht uit op activiteiten zoals bodem- en asbestsaneringen, grondverzet, puinbrekers en Warmte Koude Opslagsystemen (WKO). Dit is vaak vraagvolgend.
Toezicht vindt veelal plaats op basis van de aanwezigheid van risicovolle handelingen. Nieuw is het Meerjarenprogramma (MJP) dat in 2025 vorm krijgt. In het MJP worden regionale thema’s uitgewerkt tot concrete projecten waarmee ODH de komende jaren gaat bijdragen aan de beleidsopgaven van gemeenten en provincie. De doelstelling is om de capaciteit gericht in te kunnen zetten om in de gehele regio het meeste rendement te behalen en de grootste impact voor de leefomgeving te realiseren. Te denken valt aan projecten om de waterkwaliteit en luchtkwaliteit in de regio te verbeteren, projecten in het kader van ondermijning, projecten ter optimalisering van het data gestuurd toezicht, etc. Het Meerjarenprogramma wordt opgesteld in afstemming met de deelnemers.
8 / 28
3
Begroting
3.1 Bezuinigingen In de kaderbrief 2026 van de deelnemende gemeenten wordt ODH verzocht toe te werken naar een taakstelling van 6,2% (€1,32 miljoen) op de gemeentelijke bijdrage. Dit in tegenstelling tot de provincie die in haar kaderbrief heeft vermeld geen bezuiniging te verlangen. ODH heeft intern gezocht naar bezuinigingsopties op organisatiebrede budgetten. Deze zijn generiek van aard en hebben een organisatiebrede impact. Dit resulteert in een verlaging van de tarieven voor alle deelnemers. Het betreft de volgende vier bezuinigingsvoorstellen: Indexering Volgens de Kaderbrief Begroting 2026 die wij van de gemeenten hebben ontvangen, kunnen wij voor de begroting 2026 uitgaan van een indexering van 4,2% op de begroting 2025. Met ingang van de begroting 2023 gaan wij voor de indexering uit van de loonvoet sector overheid (3,8%) voor de personele budgetten en het consumentenprijsindexcijfer (2,4%) voor de materiële budgetten. Voortzetting van deze systematiek op basis van cpi en loonvoet overheid in plaats van het in de kaderbrief opgenomen percentage van 4,2% levert voor 2026 voor de gemeenten een bijdrage aan de bezuinigingen op van € 218.110. Reserve eigen risicodragerschap WW/ZW/WGA ODH is eigenrisicodrager in het kader van de Werkloosheidswet (WW), de Ziektewet (ZW) en de Wet Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA).
Ter dekking van dit financieel risico is in 2022 een bestemmingsreserve eigenrisicodragerschap WW, ZW en WGA ingesteld. De onttrekking is tot nu toe beperkt gebleven. Op 1 januari 2026 zit er € 868.000 in de reserve. Vooralsnog is uitgegaan van een jaarlijkse storting van € 220.000. Wij stellen voor deze storting met ingang van 2026 te halveren en terug te brengen naar € 110.000. Dit levert een structurele bezuiniging op van € 110.000. Processen T&V lean maken Het uitvoeren van een proces om de primaire werkprocessen van de afdeling Toetsing & Vergunningen lean te maken levert een extensivering van de werkinspanning op. De inschatting is dat dit €100.000,- kostenreductie kan opleveren. Dit beïnvloedt de tarieven en komt deels ten goede aan de financiële inbreng van PZH. Dit traject moet nog worden opgestart en kan invloed hebben op de kwaliteit van het werk. Jaarrekeningresultaat 2024 Het jaarrekeningresultaat 2024 van ODH is positief en bedraagt € 0,7 mln. Dit bedrag is incidenteel en kan dus niet ingezet worden voor een structurele bezuinigingsopgave. Wel kan er tijdelijk een deel van de bezuinigingstaakstelling mee worden ingevuld. Voorgesteld wordt om van het jaarrekeningresultaat 2024 € 400.000 in te zetten ter verlichting van de lasten in 2026 en 2027.
Op deze manier heeft ODH nog twee jaar de tijd om verdere structurele bezuinigingsmogelijkheden te onderzoeken en verder uit te werken. Er zijn nog twee voorstellen gedaan om kosten te besparen. Het betreft het twee jaar lang niet benutten van de in de begroting opgenomen innovatiereserve wat een besparing van €3000.000 betekent en het stoppen met het trainee programma waarvan de jaarlijkse kosten €150.000 bedragen. Het bestuur van ODH vond beide bezuinigingen ongewenst. Zij leiden ertoe dat ODH niet voldoet aan de robuustheidscriteria opgesteld door het ministerie van I&W en de verdere ontwikkeling van de ODH wordt hierdoor ernstig verhinderd. Ook zijn deze twee besparingen in strijd met de afspraken die gemaakt zijn met de overige 4 omgevingsdiensten in Zuid-Holland in het kader van de samenwerking. Binnen de begroting van ODH zijn geen verdere realistische, generieke 9 / 28
besparingsmogelijkheden geïdentificeerd. Dat betekent dat een verdere bezuiniging gevonden moet worden in het terugbrengen van de door de deelnemers af te nemen volumes. Verlagen volumes gemeenten Naast bovenstaande generieke voorstellen is in deze begroting nog een bezuinigingsvoorstel opgenomen van voor €639.541 door de volumes in het jaarwerkprogramma 2026 van de gemeenten neerwaarts bij te stellen. Hiermee kan een aanvullende bezuiniging worden gerealiseerd van 3% door de deelnemers die zich hiertoe genoodzaakt zien. Gemeenten die het onverantwoord vinden om minder werkzaamheden van ODH af te nemen en de financiële ruimte hebben om af te wijken, kunnen er toch voor kiezen om eenzelfde werkvolume als de afgelopen jaren van ODH af te nemen of minder dan de voorgestelde 3% in volume te dalen. De gevolgen hiervan kunnen dan bij voorjaars- of najaarsnota worden verantwoord en bijgesteld. Vooropgesteld, zonder de noodzaak tot bezuinigen zouden de werkprogramma’s niet verminderd worden. Die hebben de afgelopen jaren niet zonder reden deze omvang omdat zij aansluiten op de hoeveelheid werk dat moet worden uitgevoerd. Juist omdat ODH wettelijk verplichte taken uitvoert is sturing op volume vermindering risicovol.
Als blijkt dat de aanvragen toenemen dan ontstaan er financiële problemen of er ontstaan vertragingen in de afhandeling van vergunningsaanvragen waarbij wettelijke termijnen in de knel komen. Een hoger percentage dan 3% volumevermindering acht het DB dan ook niet verantwoord. Bedrijven en burgers willen dat er gereageerd wordt op hun aanvragen en meldingen van geluid- en geurhinder. En bij het verder verminderen van het milieutoezicht ontstaat er ook mogelijk milieuschade. Omdat zowel de jaarwerkprogramma’s van de gemeenten onderling inhoudelijk verschillen als ook de lokale omstandigheden en voorkeuren, stelt ODH voor hierover per deelnemer individuele maatwerkafspraken te maken, zodat per deelnemer kan worden besproken wat wel of niet acceptabel is. De concrete invulling van dit deel van de bezuinigingen zal deelnemer-specifiek zijn en verlopen via de besprekingen van de werkplannen 2026. In onderstaande tabel zijn per bovengenoemd bezuinigingsvoorstel de financiële consequenties per deelnemer inzichtelijk gemaakt: VOORGESTELDE GENERIEKE BEZUINIGINGEN Deelnemers
Bijdrage
Bezuinigings- indexering
halvering
opbrengst
jaarrekening
TOTAAL
Verlaging
TOTALE
begroting
opgave
vaste
storting
lean maken
resultaat
GENERIEKE
werkplan-
BEZUINIGING
2026
6,20%
methodiek
reserve
processen
2024
VOORSTELLEN
volume 3%
Bijdrage IN
na bezuiniging
%
Delft
1.809.537
112.191
15.981
6.065
5.514
11.028
38.587
54.286
92.874
1.716.664
Den Haag
8.384.496
519.839
92.483
28.103
25.548
51.096
197.230
251.535
448.765
7.935.731
Leidschendam-Voorburg
1.212.175
75.155
11.796
4.063
3.694
7.387
26.939
36.365
63.305
1.148.871
Midden-Delfland
749.883
46.493
6.925
2.513
2.285
4.570
16.293
22.496
38.790
711.093
Pijnacker-Nootdorp
1.009.821
62.609
8.837
3.385
3.077
6.154
21.453
30.295
51.747
958.074
Rijswijk
976.189
60.524
8.901
3.272
2.975
5.949
21.097
29.286
50.382
925.807
Wassenaar
674.737
41.834
6.882
2.262
2.056
4.112
15.311
20.242
35.553
639.183
Westland
5.041.439
312.569
51.064
16.898
15.362
30.723
114.046
151.243
265.289
4.776.149
Zoetermeer subtotaal gemeenten
1.459.750
90.505
15.243
4.893
4.448
8.896
33.479
43.793
77.272
21.318.027
1.321.718
218.110
71.453
64.958
129.915
484.436
639.541
1.123.977
122.155
38.547
35.042
70.085
265.829
265.829
11.234.526
1.321.718
340.265
110.000
100.000
200.000
750.265
639.541
1.389.806
31.428.576
PZH
11.500.355
Totaal
32.818.382
1.382.478 5,27%
20.194.050
Prijseffect De voorgestelde generieke bezuinigingsvoorstellen hebben een effect op onze prijs, onze uurtarieven. ODH wordt grotendeels gefinancierd op basis van PxQ . Dit betekent dat een verlaging ook leidt tot lagere uurtarieven. Hierdoor profiteren niet alleen de gemeenten, maar ook de provincie Zuid-Holland, die verantwoordelijk is voor ongeveer een derde van onze omzet. Dit heeft als gevolg dat bij deze voorstellen een deel van het effect landt bij PZH. Het gaat om een bedrag van ongeveer € 266.000. De totale omvang van de bezuinigingen haalt de taakstelling die door de gemeenten is gewenst, met een percentage van 5,27%, niet volledig maar verdere vermindering overschrijdt de grenzen van de noodzakelijk taakuitoefening zoals die door ODH moet worden uitgevoerd. Conform de landelijke afspraken tussen VNG, IPO en 10 / 28
het Rijk is het noodzakelijk dat ODH een robuuste Omgevingsdienst blijft, die in staat moet worden gesteld haar taken conform de wet uit te voeren.
3.2 Toelichting op de begroting 2026 Ten opzichte van de in de najaarsnota 2024 gepresenteerde jaarschijf 2026 hebben er een aantal wijzigingen plaatsgevonden in de begroting. De begroting is in 2026 en 2027 in evenwicht, voor de jaren daarna wordt gezocht naar structurele invulling van de bezuinigingsopgave. De lasten stijgen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2025 met 5,89%. De voornaamste verklaringen hiervoor zijn de structurele toevoeging van extra budget voor Soortenbescherming (€ 768.000), incidenteel budget voor Lekstromen in de gemeente Westland (€ 198.700), het bedrag voor de SPUK THE voor de jaarschijf 2026 dat in deze begroting is opgenomen (€548.800) en de bij Voorjaarsnota 2024 opgenomen stijging van de kosten voor Informatievoorziening (€ 698.100). Deze kostenstijgingen worden deels tenietgedaan door de in de begroting verwerkte bezuinigingen waarna een stijging van de lasten resteert van de genoemde 5,89%.
Zoals gebruikelijk zijn ook de voor 2025 gehanteerde indexpercentages aangepast op basis van de meest recente gegevens uit de Macro Economische Verkenningen van september 2024: • De loonindex 2025 is op basis van de gepubliceerde ‘loonvoet sector overheid’ aangepast van 5,3% naar 4,7% en de prijsindex 2025 op basis van de MEV van september 2024 van 2,6% naar 3,4%; • Voor 2026 is een loonindex toegepast van 3,8% (loonvoet sector overheid) en een prijsindex van 2,4% (consumentenprijsindexcijfer). De nieuwe CAO SGO is op dit moment nog niet bekend en kan daarom nog niet worden verwerkt in de begroting. In tegenstelling tot eerdere jaren is in het meerjarenbeeld geen indexering op indexering doorgevoerd. Omdat de index jaarlijks wordt bijgesteld geeft het hanteren van de nu bekende percentages geen realistisch beeld. Ook zijn fluctuaties in het meerjarenbeeld zo duidelijker zichtbaar. Daarnaast maakt het het opstellen van de begroting onnodig complex. Een van de robuustheidscriteria in het kader van de versterking van het IBP-VTH-stelsel is het hebben van een budget voor opleidingskosten van 3% van de loonsom. Voor deze begroting is het opleidingsbudget op 2,3% van de loonsom gehouden.
Dit is conform de afspraak in het dagelijks bestuur van 28 maart 2024 om dit onderwerp in 2025 nader te bespreken en te onderzoeken of de verhoging naar 3% van de loonsom daadwerkelijk noodzakelijk is om de gewenste kwaliteit te waarborgen. Aan de overige robuustheidscriteria wordt door ODH voldaan. Tabel 1 Begroting 2025 Bedragen * € 1.000 Totaal baten en lasten per programma 1 Toetsing en Vergunningverlening 2 Toezicht en Handhaving Totaal programma's 3 Bedrijfsvoering (overhead) Totaal lasten 4 Algemene dekkingsmiddelen Totaal baten Saldo van baten en lasten
Realisatie Vastgestelde Gewijzigde 2024 begroting 2025 begroting 2025 13.329 10.953 12.128 9.380 9.244 10.672 22.709 20.197 22.800 13.723 10.116 10.911 36.432 30.313 33.711 -36.432 -36.432
-30.529 -30.529
-33.759 -33.759
Begroting 2026 11.503 9.935 21.438 10.979 32.417 -32.327 -32.327
Meerjarenbegroting 2027 2028 11.503 11.503 9.254 9.254 20.757 20.757 10.906 10.906 31.663 31.663 -31.573 -31.573
-31.573 -31.573
2029 11.503 9.254 20.757 10.906 31.663 -31.573 -31.573
-
-216
-48
90
90
90
90
5 Mutatie reserves 5 Reservemutaties
692
216
218
110
216
218
110 -200 -90
110
692
110 -200 -90
110
110
Gerealiseerd/Geraamd resultaat
692
-0
170
-0
-0
-200
-200
3.2.1
Vergelijking begroting 2026 met 2025
De totale lastenstijging in 2026 ten opzichte van vastgestelde begroting 2025 bedraagt 5,89%. Zonder het effect van de bezuinigingen zou de lastenstijging 9,28% geweest zijn. 11 / 28
Tabel 2 Totale lastenstijging in 2026 t.o.v. 2025 Bedragen * € 1.000 Omschrijving
Personele lasten Materiële lasten Additionele projecten Mutatie reserves Totale lasten
3.2.2
Vastgestelde begroting 2025 26.317 3.996
Indexering 2025 -254 143
Intensiveringen 2026 967
SPUK THE
Stijging IVkosten 190 508
549 216 30.529
-1 -113
967
549
698
Materiële Basis ontwerp taakbegroting uitbreiding 2026 27.219 -347 4.300 549 215 -347 32.283
Loonindex
Materiële index
Ontwerp begroting na indexatie 2026 27.330 239 4.539 549 5 -90 244 32.327
110
110
Stijging in € in %
1.798
5,89%
Bijdragen deelnemers
De deelnemersbijdrage stijgt met 2,95% ten opzichte van vastgestelde begroting 2025 (6,34% zonder bezuinigingen). Deze stijging is lager dan bovengenoemde lastenstijging omdat bij de lastenstijging ook de additionele projecten zijn opgenomen die niet in de primaire begroting 2025 zaten en die niet uit de deelnemersbijdragen worden betaald. Daarnaast wordt een deel van de dekking gevonden in de renteopbrengsten. Ook deze waren nog niet opgenomen in de primaire begroting 2025 en zorgen ervoor dat de deelnemersbijdragen minder hard stijgen dan de lasten. Tabel 3 Overzicht deelnemersbijdragen Bedragen * € 1.000 Deelnemers
Bijdrage
Intrekken
Intrekken
begroting
indexering
indexering
2025
Bodemtaken
Soorten-
Indexering
Indexering
Basis
Indexering
Indexering
Effect
Bijdrage
bescherming
loonsom
mat. lasten
Lekstromen
Ontwerp
loonsom
mat. lasten
bezuinigingen
begroting
2025 3,4%
Westland
loonsom 5,3% mat. lasten 2,6%
Delft
1.629
-67
-7
Den Haag
8.047
-333
-33
Leidschendam-Voorburg
2025 4,7% 108
begroting 2026
2026 3,8%
56
15
1.733
47
2026 2,4% 13
-76
2026 1.717
261
69
8.010
217
59
-350
7.936
1.124
-47
-5
39
38
10
1.160
31
8
-51
1.149
Midden-Delfland
682
-28
-3
37
23
6
718
19
5
-31
711
Pijnacker-Nootdorp
909
-38
-4
60
31
8
967
26
7
-42
958
Rijswijk
887
-37
-4
50
30
8
935
25
7
-41
926
Wassenaar
632
-26
-3
16
21
6
645
17
5
-28
639
Westland
4.541
-188
-19
99
150
40
4.821
131
35
-211
4.776
199
Zoetermeer
1.375
-57
-6
26
45
12
1.396
38
10
-61
1.382
Provincie Zuid-Holland
10.703
-443
-44
-434
768
356
95
11.000
298
81
-144
11.235
Totaal
30.529
-1.265
-126
0
768
1.011
269
31.384
1.000
230
-1.035
31.429
3.2.3
Tariefberekening 2026
199
Tabel 4 Tariefberekening 2026
Tariefgroepen Directe kosten Overhead Totaal 1 € 61,04 € 41,60 € 2 € 68,77 € 41,60 € 3 € 76,99 € 41,60 € 4 € 85,02 € 41,60 € 5 € 97,17 € 41,60 € 6 € 110,45 € 41,60 €
102,64 110,36 118,59 126,62 138,77 152,04
12 / 28
Afgerond € 103,00 € 110,00 € 119,00 € 127,00 € 139,00 € 152,00
4
Paragrafen
4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Op 24 november 2021 heeft het Algemeen Bestuur de Integrale Nota Weerstandsvermogen en risicobeheer, reserves en voorzieningen 2021 vastgesteld, waarin de beleidsuitgangspunten voor het identificeren, beheersen en kwantificeren van de risico’s zijn opgenomen. Het is de bedoeling deze uitgangspunten in 2026 te actualiseren en het resultaat ervan ter besluitvorming voor te leggen. In de nota wordt ingegaan op de capaciteit van het weerstandsvermogen, her risicomanagement en de risicoinventarisatie. De risico’s zijn samengevat in de risico-inventarisatie en worden via de risicoklasse financieel gekwantificeerd. Elk jaar worden deze risico’s geactualiseerd. Tabel 5 Risicoprofiel Nr. 1
Invloed (%)
Risicogebeurtenis
Benodigde weerstandscapaciteit (afgerond) € 340.000
2
27,38% Opvolgen aanbevelingen IBP: interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (opleidingsbudget/innovatie) 27,31% Het ontstaan van (tijdelijk) niet door te belasten kosten
3
13,76% Hacking of gijzeling systemen ODH (of direct gerelateerde organisatie)
€ 170.000
4
13,50% ICT informatiehuishouding niet op orde (niet over de juiste data kunnen beschikken in de processen) 5,46% Afbreuk imago ODH na optreden bij calamiteit of bestuurlijk gevoelige zaak
€ 170.000
4,57% Incidenten tijdens uitvoering (ongeval, asbest, ...) waarvoor verzekering onvoldoende dekking biedt 4,53% Doorwerking uitvoeringsaspecten omgevingswet
€ 57.000
2,72% Arbeidsmarktontwikkelingen en het niet kunnen vervullen van vacatures met de juiste kennis en competenties en duurdere inhuur is niet meer rendabel beschikbaar (er moet geld bij). 0,68% Datalek / schending privacywetgeving en opleggen boete
€ 34.000
0,09% Aansprakelijkstelling voor de gevolgen van ketenaansprakelijkheid bij inhuur van ZZP’ers (DBA) 100%
€ 10.000
5 6 7 8 9 10
€ 340.000
70.000
€ 56.000
€ 10.000
€ 1.257.000
Voor het identificeren en beheersen van de risico’s wordt binnen ODH gebruik gemaakt van de softwaretool NARIS, gebaseerd op het model Integraal risicomanagement van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement. De uitgevoerde risico-inventarisatie inclusief kwantificering vormt de basis voor het bepalen van het gewenste weerstandsvermogen. Door NARIS wordt op basis van de geïnventariseerde risico’s een risicosimulatie uitgevoerd. Uitgaande van het door NARIS geadviseerde zekerheidspercentage van 90% (de zekerheid dat we 90% van de berekende scenario’s kunnen opvangen) wordt het gewenste weerstandvermogen op basis van de risicosimulatie bepaald op afgerond € 1.257.000. De algemene reserve kent per 1-1-2026 een saldo van € 1.312.200. Daarnaast is er een post onvoorzien van € 50.000. De weerstandsratio bedraagt derhalve € 1.362.200 / € 1.257.000 = 1,08 en wordt op basis van het door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement gehanteerde risicoprofiel als ‘voldoende’ beoordeeld. Dit is ook het afgesproken niveau dat wij nastreven.
4.2 Bedrijfsvoering De afdeling Bedrijfsvoering ondersteunt de uitvoering van de milieuprogramma’s en schept de randvoorwaarden voor een goed functionerende organisatie. Deze paragaaf geeft inzicht in de stand van zaken en de plannen op de belangrijkste aandachtsgebieden van bedrijfsvoering 4.2.1 Personeel en organisatie Ook in 2026 worden de inspanningen onverminderd gericht op het werven van de beste kandidaten voor onze vacatures. Daarbij zal ODH jongeren aannemen en deze zelf opleiden. De samenwerking met de andere omgevingsdiensten van Zuid-Holland in het kader van “de Betere Wereldbaan” wordt verder uitgebreid. 13 / 28
Gezamenlijk zijn we beter in staat de banen bij omgevingsdiensten goed over het voetlicht te krijgen wat ook moet bijdragen aan het beleid dat is gericht op het terugbrengen van inhuur naar de gestelde norm. Het terugdringen en voorkomen van (langdurig) ziekteverzuim blijft ook in 2026 een speerpunt. Daarnaast richten wij ons op het behoud van onze medewerkers en het aanbieden van een carrièrepad. Met dat doel ontwikkelen we een kenniscentrum en zullen we een actief intern loopbaanbeleid voeren. 4.2.2 Inclusie De arbeidsmarktbenadering van ODH biedt ruimte voor mensen van alle leeftijden, sekse en etnische of religieuze achtergrond. ODH heeft een contract gesloten met Emma@work voor de benadering van jongeren met een handicap. Regelmatig worden er mensen aangenomen uit de leeftijdscategorie 55-65. Het personeelsbestand van ODH weerspiegelt de diversiteit van de samenleving maar omdat registratie van etnische achtergrond niet is toegestaan kunnen daarvoor geen cijfers worden aangeleverd. Het huidige personeelsbestand bestaat uit 52 % mannen en 48% vrouwen. Per 1 januari 2025 is de gemiddelde leeftijd 45,5 jaar en de leeftijdsopbouw als volgt: <25 25-34 35-44 45-54 55-65 >65
3% 21% 23% 24% 26% 2%
4.2.3 Duurzaamheid Als ODH hebben wij tot taak: het bewaken en beschermen van het milieu voor huidige en toekomstige generaties. Als hoeders van de leefomgeving werken we dagelijks aan het verbeteren van de kwaliteit van lucht, water en bodem. Om een gezonde, duurzame leefomgeving te bevorderen heeft ODH een duurzaamheidsprogramma, adviseren wij over duurzaamheid en werken we samen met de andere Zuid-Hollandse omgevingsdiensten. ODH past binnen de eigen organisatie dezelfde principes toe die we naar buiten uitdragen. Onder interne duurzaamheid verstaan we: een bedrijfsvoering met een minimale ecologische voetafdruk die onze maatschappelijke verantwoordelijkheid representeert. Wij integreren duurzaamheid in onze processen en bedrijfsmiddelen en verbeteren die continu met focus op lange termijn impact en het maximaal terugbrengen van onze CO2 uitstoot. ODH heeft geen eigen pand of bedrijfsterrein en is voor alle bedrijfsmiddelen afhankelijk van externe leveranciers. Onze verhuurder, leveranciers en medewerkers zijn de belangrijkste, beïnvloedbare, middelen om onze doelen te bereiken.
We zetten daarom in op • Duurzame huisvesting, • Het voeren van een duurzaam inkoopbeleid • Het bevorderen van een duurzaamheidscultuur bij onze medewerkers • Het minimaliseren van de CO2 uitstoot van ons woon-werkverkeer en dienstreizen Om deze doelen te bereiken hebben we een plan van aanpak met een bijbehorend communicatieplan gemaakt dat zich over meerdere jaren uitstrekt. In 2025 wordt gefocust op duurzame inkoop, duurzaam vervoer en verhoging van het duurzaamheidsbewustzijn van medewerkers. Speerpunten voor 2026 zijn: • Het realiseren van de verduurzaming van de kantooromgeving van ODH • Monitoren van en sturen op circulariteit en energie. • Vergroening opslag data 4.2.4 Inkoop en aanbesteding De beleidskaders en werkwijze ten aanzien van inkoop en aanbesteding zijn vastgelegd in het door het Algemeen Bestuur op 29 november 2018 vastgestelde Inkoop- en aanbestedingsbeleid ODH. ODH streeft naar duurzaam inkopen. Daaronder wordt verstaan ‘het meenemen van sociale en milieuaspecten in het inkoopproces’. In 2024 is 14 / 28
het contractmanagement geprofessionaliseerd. Alle contracten zijn ingevoerd in een systeem, zodat dit voor alle betrokkenen inzichtelijk is en gemonitord wordt op einddatum. Er zijn 2 contractmanagers die de contracteigenaren en operationeel inkopers ondersteunen met de contractvorming en opstellen van SLA’s (Service Level Agreements) en DAP’s (dossierafspraken en procedures). De aanbestedingskalender 2024 t/m 2026 wordt aangevuld met de bevindingen vanuit de spendanalyse over de afgelopen 4 jaar. In 2026 worden in ieder geval de Arbodienstverlening en de Inkoopdienstverlening opnieuw aanbesteed. 4.2.5 Informatisering en automatisering De kaders voor de informatisering en automatisering zijn vastgelegd in het Informatiebeleidsplan 2018 - 2021. In 2024 is er een nieuwe IV visie opgesteld, gebaseerd op de ambities uit het Koersplan 2024-2028. De vaste formatie voor zowel ICT beheer als de ontwikkeling van informatievoorziening wordt op niveau gebracht en de afhankelijkheid van externen wordt geminimaliseerd. ODH heeft de ambitie om te sturen op informatie. Dit vraagt om een robuuste informatievoorziening. We zetten in op het hebben van betrouwbare en kwalitatieve data die ten dienste staan van een doelmatige uitvoering van de milieutaken en besturing van de organisatie. Speerpunt hierin is om dit vooral ge georiënteerd en “op de kaart” te doen.
Deze ontwikkeling vraagt om een moderne technische omgeving die wendbaar en schaalbaar is. In 2024 zijn de vijf omgevingsdiensten in Zuid-Holland gestart met een samenwerking op het gebied van Informatiebeveiliging en Privacy. In 2025 zullen zij een gezamenlijk IB&P-team oprichten dat centraal wordt aangestuurd. Dit team zorgt ervoor dat Privacy de aandacht krijgt die het verdient, en toont aan dat de omgevingsdiensten Privacy serieus nemen en goed borgen binnen hun organisaties. Vooruitlopend op deze samenwerking heeft de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) in 2024 al een Functionaris Gegevensbescherming (FG), een Chief Information Security Officer (CISO) en een Privacy Officer aangesteld. Er wordt op dat gebied ook steeds meer samengewerkt met de vier andere omgevingsdiensten in Zuid-Holland met name als het gaat om het ontwikkelen van instrumenten die de efficiency van de handhaving kunnen ondersteunen. 4.2.6 Informatiebeveiliging en bescherming persoonsgegevens Om beter in controle te zijn en aan te tonen dat wordt voldaan aan wet- en regelgeving, zoals de Baseline Informatiebeveiliging Overheid, de Wet politiegegevens en de AVG, wordt het managementsysteem voor informatiebeveiliging (ISMS) steeds verder ingevuld door de CISO. In het ISMS zijn en worden de eisen vastgelegd, evenals de controles waarmee wordt getoetst of hieraan wordt voldaan.
Daarnaast worden risico's benoemd en uitzonderingen gedocumenteerd. Het doel is om aantoonbaar 'in control' te zijn en dit te blijven door middel van een continue verbetercyclus (PDCA). In 2024 zijn de vijf omgevingsdiensten in Zuid-Holland gestart met een samenwerking op het gebied van Informatiebeveiliging en Privacy. In 2025 zullen zij een gezamenlijk IB&P-team oprichten dat centraal wordt aangestuurd. Dit team zorgt ervoor dat Privacy de aandacht krijgt die het verdient, en toont aan dat de omgevingsdiensten Privacy serieus nemen en goed borgen binnen hun organisaties. Vooruitlopend op deze samenwerking heeft de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) in 2024 al een Functionaris Gegevensbescherming (FG), een Chief Information Security Officer (CISO) en een Privacy Officer aangesteld. ODH voert een actief informatieveiligheidsbeleid en heeft de basis van de bescherming van persoonsgegevens op orde. Er wordt campagne gevoerd om het informatieveiligheidsbewustzijn van de medewerkers te vergroten. De rapportage AVG provinciale en gemeentelijke omgevingstaken is als bijlage 7.6 opgenomen in deze begroting.
4.3 Openbaarheid Per 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. In de wet is voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Begin 2022 is ODH gestart met de implementatie, waarbij de veranderingen en de gevolgen van de Woo in beeld worden gebracht. Aandacht wordt besteed aan het goed kunnen zoeken en vinden van 15 / 28
documenten in een Enterprise Search Oplossing (Mylex), het anonimiseren van documenten (Indica) en de automatische publicatie van documenten (DROP). De informatie-uitwisseling tussen systemen is afgelopen jaar geoptimaliseerd. De gegevensoverdracht tussen het zaaksysteem OpenWave en het archiefsysteem Alfresco is vrijwel volledig op elkaar afgestemd. Dit zorgt voor een naadloze integratie en efficiëntere archivering en terugvindbaarheid van documenten. Met deze inspanningen werkt ODH gestaag aan een transparanter documentbeheer en een betere naleving van de Woo. Onze focus ligt op verdere automatisering, efficiëntieverbetering en het minimaliseren van handmatige handelingen, zodat actieve openbaarmaking structureel onderdeel wordt van onze werkwijze.
4.4 Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf dient inzicht te worden gegeven in de realisatie van het beleid ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties ten opzichte van de begroting. Het gaat hierbij tevens om het verlangde onderhoudsniveau, de (lange termijn) onderhoudsplanning voor alle belangrijke activa en het voorzieningenbeleid ter zake. De kapitaalgoederen van ODH betreffen de inventaris (waaronder b.v. gereedschappen) en ICT. De aanschaf van kapitaalgoederen vindt gefaseerd plaats en er wordt afgeschreven per afzonderlijke component. De afschrijving start in het jaar na aanschaf. In tabel 6 is een overzicht van de materiële vaste activa opgenomen; tabel 7 geeft het verloop van de afschrijvingslasten weer. De in tabel 6 opgenomen investeringen en afschrijvingen hebben uitsluitend betrekking op de vervanging van de in het verleden uitgevoerde investeringen in ICT, huisvesting en inventaris. Voor vervangingsinvesteringen in ICT was ultimo 2024 in totaal € 1.482.500 aan krediet beschikbaar en voor huisvesting en inventaris € 262.000. Aanschaf van ICT-middelen vindt vanaf 2024 plaats via lease. Als gevolg daarvan heeft een verschuiving plaatsgevonden van kapitaallasten naar leasekosten. Tabel 6 Overzicht vaste activa
Omschrijving activa Restantkrediet 31-12-2024 Boekwaarde 31-12-2024 Investeringen 2025 Afschrijving 2025 Boekwaarde 31-12-2025 Investeringen 2026 Afschrijving 2026 Boekwaarde 31-12-2026 Investeringen 2027 Afschrijving 2027 Boekwaarde 31-12-2027 Investeringen 2028 Afschrijving 2028 Boekwaarde 31-12-2028 Investeringen 2029 Afschrijving 2029 Boekwaarde 31-12-2029
ICT Thuiswerkplek 1.482.475 -23.290 283.454 0 188.829 94.625 0 50.525 44.100 0 35.762 8.338 0 8.338 0 0 0 0
16 / 28
79.621 0 23.078 56.543 0 23.078 33.465 0 23.078 10.387 0 10.387 0 0 4.659 -4.659
Huisvesting 285.321
Totaal 1.744.506
261.962 0 51.620 210.342 0 50.750 159.592 0 48.208 111.384 0 39.351 72.033 0 36.837 35.196
625.037 0 263.527 361.510 0 124.353 237.157 0 107.048 130.109 0 58.076 72.033 0 41.496 30.537
Tabel 7 Overzicht verloop afschrijvingslasten
Omschrijving activa Afschrijving ICT Afschrijving Thuiswerkplek Afschrijving Huisvesting Totaal afschrijvingslasten
2026 50.525 23.078 50.750 124.353
17 / 28
2027 35.762 23.078 48.208 107.048
2028 8.338 10.387 39.351 58.076
2029 0 4.659 36.837 41.496
5
Besluit Algemeen Bestuur
Het Algemeen Bestuur van de Omgevingsdienst Haaglanden; Gelezen het voorstel van de Dagelijks Bestuur van 27 maart 2025; Gelet op artikel 24 van de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Haaglanden;
BESLUIT:
1. De begroting 2026 vast te stellen; 2. De meerjarenbegroting van de jaren 2027 – 2029 voor kennisgeving aan te nemen.
Aldus besloten in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur op 3 juli 2025.
De secretaris,
De voorzitter,
Mr. C. van der Kamp
M.R. Ferwerda Msc.
18 / 28
6
Kaders taakuitvoering
6.1 Algemene kaders In het Bedrijfsplan ODH 2012 is afgesproken dat het aandeel overhead (ondersteuning en management) maximaal 21,2% van de totale formatie mag bedragen. In het Koersplan 2018-2021 zijn met de deelnemers afspraken vastgelegd over de te leveren urenprestaties en een nacalculatiesysteem, waarbij binnen een bandbreedte 90% 110% (cumulatief) geen verrekening zal plaatsvinden. Uitgangspunt is dat de productieve medewerkers voor gemiddeld 1.390 uur per FTE productief zijn. De flexibele schil bedraagt voor de afdeling T&V niet meer dan 10% van het aantal geraamde uren (exclusief additionele opdrachten) en voor de afdeling T&H en BV niet meer dan 5%. ODH streeft naar een verzuimpercentage van maximaal 4,5%.
6.2 Kaders primaire taakuitvoering Op de VTH-taakuitvoering door de ODH zijn de kwaliteitseisen van de Omgevingswet van toepassing. Jaarlijks wordt een check uitgevoerd of de taakuitvoering hieraan voldoet en of zich op dat aspect aandachtspunten voordoen. Daarnaast wordt met behulp van een klanttevredenheidsonderzoeken (KTO) doorlopend de dienstverlening gemonitord. Op de taakuitvoering is de Producten- en Diensten Catalogus Omgevingsdiensten Zuid-Holland (PDC) van toepassing zoals deze is opgesteld door de omgevingsdiensten in Zuid-Holland. Naast het rapporteren van (financiële) gegevens in de reguliere P&C cyclus, is het ook belangrijk om opdrachtgevers tijdig en tussentijds te informeren de voortgang, resultaten en bijzonderheden van de primaire taakuitvoering. Hiertoe is een cyclus afgesproken die voorziet in een ambtelijke rapportage per deelnemer na 4, 8 en 12 maanden. Met betrekking tot deze ambtelijke rapportages is per programma een aantal dashboardparameters afgesproken. Tabel 8 Dashboard monitoring programma T&V
Taak/product
PDC-code
Dashboard Parameter
Advies/toets (milieu, bodem, geluid en meer)
A01
aantal
Advies OG (bestuur/divers)
A01
uren
Implementatie regelgeving/beleid en Ondersteuning Bestuur/Beleid
A02
uren
Advies MER
A04
aantal
Coördinatie uitvoeringstaken bodemsanering
D03
uren
Zonebeheer geluid
D04
uren
Beheer monitoringstool (luchtkwaliteit)
D08
uren
Verstrekken informatiedossiers en ondersteunen Frontoffice
D11
aantal
Bijhouden informatiesysteem
D11
uren
Participeren in netwerken, overleggen, externe samenwerking