Bijlage 2. Jaarrekening 2025 incl. accountantsverklaring
Tekst van het document
Voorlopige jaarstukken 2025 Van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden
Vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur dd. 23 april 2026 GR 2026/026
Pagina 1 van 76
Inhoud Voorwoord ....................................................................................................................... 1 Algemene leeswijzer ........................................................................................................ 2 Deel 1: Jaarverslag van de GR .......................................................................................... 3 Leeswijzer jaarverslag ..................................................................................................... 3 1.
Programmaverantwoording ................................................................................... 4 1.1
Samenvattend financieel overzicht ................................................................... 4
1.2
Nacalculatie en voorstel resultaatbestemming ................................................... 5
1.3
Programmaverantwoording Regionale GGD-taken 2025 ...................................... 6
1.4
Programmaverantwoording Veilig Thuis ........................................................... 33
1.5
Programmaverantwoording GR-ondersteuning en overhead ............................... 43
2.
Paragrafen .......................................................................................................... 44 2.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................... 44
2.2
Bedrijfsvoering ............................................................................................. 47
Deel 2: Jaarrekening van de GR ...................................................................................... 51 Leeswijzer jaarrekening ................................................................................................. 51 1.
Baten en lasten ................................................................................................... 52 1.1
Overzicht van baten en lasten ........................................................................ 52
1.2
Toelichting baten en lasten GR programma regionale GGD-taken ....................... 54
1.3
Toelichting baten en lasten programma Veilig Thuis .......................................... 56
1.4
Toelichting baten en lasten overhead .............................................................. 57
1.5
Overige toelichtingen op baten en lasten ......................................................... 57
2.
Balans ................................................................................................................ 60 2.1
Balans per 31 december 2025 ........................................................................ 60
2.2
Toelichting op de balans ................................................................................ 60
2.3
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................... 63
2.4
Overzichten taakvelden conform BBV .............................................................. 64
2.5
Sisa verantwoordingsinformatie...................................................................... 65
2.6
Gebeurtenissen na balansdatum ..................................................................... 65
2.7
Verantwoording rechtmatigheid dagelijks bestuur GR ........................................ 65
3.
Bijlagen bij de jaarrekening ................................................................................ 67 3.1
Eindafrekeningen.......................................................................................... 67
3.2
Overzichten conform Financieel Statuut ........................................................... 71
3.3
Afkortingen .................................................................................................. 72
3.4
Controleverklaring ........................................................................................ 73
Deel 3: Besluit ................................................................................................................ 74
Voorwoord Beste lezer, Met deze jaarstukken blikt het bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden terug op het jaar 2025. Het was een jaar waarin zowel GGD Haaglanden als Veilig Thuis Haaglanden goed op koers zijn om de gestelde doelen te realiseren. Ook stond dit jaar in het teken van de bezuinigingstaakstelling uit de regionale Kaderbrief GR’en. GGD Haaglanden werkte actief aan de ketenaanpakken, en de regionale coördinatie daarvan, in het kader van het Integraal Zorgakkoord. De GGD kreeg te maken met een mazelenuitbraak wat extra inzet vergde op het gebied van infectieziekten. De NAVO-top zorgde ervoor dat de GGD voorbereid was op verschillende soorten potentiële incidenten en verstoringen waarbij ook het functioneren van de crisisorganisatie werd geoefend. Bij de najaarsronde van coronavaccinaties werden in Haaglanden meer prikken gezet dan het landelijk gemiddelde. Bij Veilig Thuis stond 2025 in het teken van het verder bouwen aan een stabiele organisatie. Het blijft een uitdaging om voldoende capaciteit beschikbaar te hebben voor het primair proces. Met de inzet van een externe dienstverlener is een oplossing gevonden om extra capaciteit in te kunnen zetten en daarbij ook te voldoen aan de Wet DBA.
De instroom van het aantal nieuwe meldingen was in 2025 lager dan verleden jaar, het aantal adviesvragen is daarentegen fors toegenomen ten opzichte van eerdere jaren. Op landelijk niveau wordt het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming uitgewerkt. Het is op dit moment nog niet bekend wat de impact van de landelijke ontwikkelingen zullen zijn voor de uitvoeringsorganisatie Veilig Thuis. We zijn als bestuur trots op de inzet van GGD Haaglanden en Veilig Thuis Haaglanden en zijn hen dankbaar voor weer een jaar werken aan een gezond en veilig Haaglanden. Namens het Algemeen Bestuur van de GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden, Marieke van Bijnen Voorzitter
pagina 1
Algemene leeswijzer Voor u liggen de Jaarstukken 2025 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden (GR). De negen deelnemende gemeenten zijn: Delft, Den Haag, LeidschendamVoorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. Conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten bestaan de jaarstukken uit twee delen die zelfstandig leesbaar zijn: het jaarverslag en de jaarrekening. In deel 1, de Programmaverantwoording, wordt inhoudelijk verantwoording afgelegd over de activiteiten en resultaten in het programma Regionale GGD-taken, het programma Veilig Thuis en het programma GR-ondersteuning. In deel 2, de Jaarrekening, worden de financiële resultaten en de financiële positie van de GR nader toegelicht. In deel 3 volgt de besluitvorming over en naar aanleiding van de jaarstukken.
pagina 2
Deel 1: Jaarverslag van de GR Leeswijzer jaarverslag Het Jaarverslag 2025 bestaat uit twee delen: o Hoofdstuk 1: De Programmaverantwoording o Hoofdstuk 2: De Paragrafen De Programmaverantwoording begint met een samenvatting (1.1). In paragraaf 1.2 wordt de nacalculatie en de resultaatbestemming weergegeven. De Programmaverantwoording gaat vervolgens in op de programma’s: - Regionale GGD-taken (1.3) - Veilig Thuis (1.4) - GR-ondersteuning en overhead (1.5) De Programmaverantwoording zet per programma uiteen: o Welke doelen zijn bereikt o Wat daarvoor is gedaan o Wat dat heeft gekost In hoofdstuk 2: “de Paragrafen” wordt vervolgens ingegaan op Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2.1) en Bedrijfsvoering (2.2). In de paragraaf Bedrijfsvoering is de stand van zaken opgenomen van de zienswijzen die gemeenteraden hebben gegeve
Deel 1 Jaarverslag
pagina 3
1. Programmaverantwoording 1.1
Samenvattend financieel overzicht
In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van de gemeenschappelijke regeling opgenomen met een onderverdeling naar de programma´s: GGD, Veilig Thuis en GR-ondersteuning en overhead. Conform de BBV-voorschriften wordt per programma inzicht gegeven in de lasten met betrekking tot de overhead. Tabel GR1: Overzicht baten en lasten per onderdeel van de GR (bedragen X €1.000 afgerond) Ontwerp-
Gewijzigde
Realisatie
begroting
begroting
2025
Verschil
Programma Regionale GGD-taken Baten
26.924
28.046
28.013
-33
Lasten
-20.412
-24.313
-24.054
260
Saldo
6.512
3.733
3.959
226
Baten programma Corona vaccineren
0
3.605
3.377
-228
Lasten programma Corona vaccineren
0
-3.605
-2.522
1.083
Saldo programma Corona vaccineren
0
0
855
855
6.512
3.733
4.814
1.081
Totaal saldo baten en lasten Toevoeging (-)/Onttrekking (+) aan reserves
68
363
-718
-1.081
Totaal programma Regionale GGD-taken
6.580
4.096
4.096
0
Programma Veilig Thuis Baten
20.596
21.610
21.454
-156
Lasten
-13.868
-18.547
-17.856
691
Saldo
6.728
3.063
3.598
535
0
173
-362
-535
6.728
3.236
3.236
0
Toevoeging (-)/Onttrekking (+) aan reserves Totaal programma Veilig Thuis GR-ondersteuning en overhead Baten GR-ondersteuning
549
479
547
68
Lasten GR-ondersteuning
-549
-479
-422
57
Lasten overhead GGD
-6.580
-4.096
-4.096
0
Lasten overhead Veilig Thuis
-6.728
-3.236
-3.236
0
-13.308
-7.332
-7.207
125
Totaal resultaat GGD inclusief overhead
0
0
0
0
Totaal resultaat Veilig Thuis inclusief overhead
0
0
0
0
Totaal resultaat GR-ondersteuning
0
0
125
125
Totaal GR GGD en VT
0
0
125
125
Totaal GR-ondersteuning en overhead recapitulatie
Uit de tabel van baten en lasten blijkt dat het resultaat op totaalniveau voor de gemeenschappelijke regeling GGD en VT in 2025 € 125.000 voordelig is. Uit onderstaande specificatie blijkt hoe dit resultaat is opgebouwd.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 4
Specificatie van het resultaat Gemeenschappelijke Regeling GGD/VT (x € 1.000 afgerond) Baten uit deelnemersbijdragen GGD en bijdragen derden GGD
28.013
Lasten vergoeding uitvoeringsorganisatie (incl. overhead) GGD
-28.150
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening Regionale GGD-taken
-137
Baten uit deelnemersbijdragen VT en bijdragen derden VT
21.454
Lasten vergoeding uitvoeringsorganisatie (incl. overhead) VT
-21.092
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening Veilig Thuis
362
Baten uit deelnemersbijdragen GR-ondersteuning en bijdragen derden
547
Lasten GR-ondersteuning
-422
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening GR-ondersteuning
125
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening
351
Onttrekking aan bestemmingsreserve GGD
363
Onttrekking aan bestemmingsreserve Veilig Thuis
173
Storting in bestemmingsreserve GGD
-226
Storting in bestemmingsreserve Veilig Thuis
-535
Storting in bestemmingsreserves
-225
Resultaat GR GGD & Veilig Thuis voor bestemming
125
Baten uit Corona
3.377
Lasten vergoeding uitvoeringsorganisatie
-2.522
Resultaat uit buitengewone bedrijfsuitoefening
855
Storting in bestemmingsreserves
-855
1.2
Nacalculatie en voorstel resultaatbestemming
GGD Het resultaat op het onderdeel GGD inclusief overhead is voor de gemeenschappelijke regeling nihil. Conform de spelregels uit het Financieel Statuut vinden met betrekking tot de GGD de volgende nacalculaties van de deelnemersbijdragen plaats: o Toezicht kinderopvang: de deelnemende gemeenten moeten in totaal een gering bedrag van € 26.000 bijbetalen. De verrekening wordt per gemeente bepaald op basis van de werkelijke realisatie voor de betreffende gemeente. o Taken Wet op de lijkbezorging: via de GR wordt in totaal € 91.000 incl. btw door deelnemers bijbetaald. De verrekening wordt per gemeente bepaald op basis van het werkelijke aantal verrichtingen voor de betreffende gemeente. o Verrekening compensabele btw: in de begroting 2025 en de op basis daarvan gefactureerde voorschotbedragen is rekening gehouden met btw, het werkelijke bedrag waarvoor gemeenten compensatie kunnen krijgen uit het btw Compensatiefonds is in totaal € 40.000 lager. Met deze nacalculaties is reeds rekening gehouden in de gepresenteerde baten en lasten voor het onderdeel GGD. Veilig Thuis Het resultaat op het onderdeel Veilig Thuis inclusief overhead is voor de gemeenschappelijke regeling nihil.
Met betrekking tot Veilig Thuis zal onderstaande nacalculatie van de deelnemersbijdragen plaatsvinden: o Verrekening compensabele btw: in de begroting 2025 en de op basis daarvan gefactureerde voorschotbedragen voor de deelnemersbijdragen is rekening gehouden met btw, het werkelijke bedrag waarvoor gemeenten compensatie kunnen krijgen uit het btw Compensatiefonds is in totaal € 157.000 lager. Met deze nacalculatie is reeds rekening gehouden in de gepresenteerde baten en lasten voor het onderdeel Veilig Thuis. GR-ondersteuning en overhead Op het onderdeel GR-ondersteuning is sprake van een voordelig resultaat van € 125.000. Dit bedrag zal na vaststelling van de jaarstukken verrekend worden met de deelnemende gemeenten.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 5
1.3
Programmaverantwoording Regionale GGD-taken 2025
In dit hoofdstuk legt GGD Haaglanden (inhoudelijke) verantwoording af over de in GR-verband uitgevoerde taken. De verantwoording is ingedeeld naar de vijf ambities van GGD Haaglanden uit de Visie 2030. Voor iedere taak staat weergegeven: ‘wat heeft GGD Haaglanden bereikt?’, ‘wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan?’, ‘wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet?’ en ‘wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030?’. Ook zijn voor alle taken - waar van toepassing - realisatiecijfers opgenomen. De context van publieke gezondheid in Haaglanden GGD Haaglanden werkt voor meer dan 1,1 miljoen inwoners in een gebied van ruim 450 km². Negen gemeenten, variërend van grote stad (en bijbehorende grote stadsproblematiek), 100.000-plus steden met een grote bevolkingsdichtheid, tot landelijke dorpskernen in een agrarisch gebied. Een regio met een hoge bevolkingsdichtheid, grote gezondheidsverschillen, agrarische activiteiten (waaronder glastuinbouw), industrie, dienstverlening en toerisme. Met de regeringszetel, het Koninklijk Huis en de ambassades binnen haar grenzen en (daarmee) een sterke nationale en internationale functie. Met intensieve verkeersstromen, met transport van grote aantallen personen en goederen, over het spoor en over de vele drukke (snel)wegen. De verwachting is dat de bevolking in de komende jaren verder groeit, wat o.a. leidt tot verdichting van de gebouwde omgeving.
In het sociaal domein hebben gemeenten een grote rol in de ondersteuning van hun inwoners. Gemeenten en zorgverzekeraars zijn steeds meer op elkaar aangewezen om preventie, zorg en ondersteuning met elkaar te verbinden. GGD Haaglanden draagt bij aan deze ontwikkeling door deel te nemen aan het programma RIGA en het programma Haaglanden Gezonder. In beide programma’s brengt GGD Haaglanden kennis over publieke gezondheid en (collectieve) preventie. Algemeen beeld publieke gezondheid Tijdens de coronapandemie (2020-2022) was het primaire doel van de publieke gezondheidszorg het bestrijden van het coronavirus. Na de coronapandemie kwam de samenleving weer op gang, maar de druk op de publieke gezondheid is onverminderd groot gebleven. Bij het uitvoeren van vrijwel alle taken van GGD Haaglanden was dit merkbaar. Zo is het aantal diagnoses van tuberculose na de coronacrisis sterk gestegen, nam het aantal adviezen Medische Milieukunde (burgers en instellingen) hard toe in 2024 en 2025, is het aantal activiteiten van forensische geneeskunde onverminderd hoog en steeg het aantal meldingen infectieziekten. GGD Haaglanden had in het eerste kwartaal van 2025 te maken met een uitbraak van mazelen op een basisschool. Door deze uitbraak was er een forse toename van werkzaamheden.
Deze uitbraak onderstreept het belang van vaccinatie en gerichte voorlichting met name in wijken met een lage vaccinatiegraad. Ook was er dit jaar een toename van Mpox meldingen in Haaglanden. Zorgelijk lage vaccinatiegraad in regio Haaglanden In 2025 is er meerdere keren een mazelenuitbraak geweest. Doordat de vaccinatiegraad voor verschillende vaccinaties zich bevindt onder de kritische grens, is er een verhoogd risico op uitbraken van infectieziekten. Desinformatie en onjuiste opvattingen over vaccineren lijken (een deel) van de samenleving te doen besluiten af te zien van het vaccineren van hun kinderen en zichzelf. Dit is een gevaarlijke trend, omdat voor bescherming tegen verschillende ziekten (zoals o.a. mazelen) een bepaalde vaccinatiegraad onder de bevolking nodig is. Het wettelijk kader GGD Haaglanden acteert op een brede wettelijke basis. De belangrijkste wetgeving op gebied van zorg is: • Wet publieke gezondheid (incl.
crisisorganisatie) • Wet kwaliteit, klachten en geschillen Zorg • Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG) • Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg • Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg • Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst • Wet zeggenschap in de zorg Naast de wetten op het gebied van gezondheidszorg is ook nog (algemene) wetgeving van kracht, zoals Wet Kinderopvang, Wet Maatschappelijke Ondersteuning, Wet op de lijkbezorging, Warenwetbesluit, Wetten rondom informatieveiligheid (NEN 7510, NIS2, BIO), Wet Gemeenschappelijke regelingen, Wet Open Overheid, Klimaatwet, Wet Digitale Toegankelijkheid, AVG, Wet digitale overheid, Archiefwet 2021, Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen en de Verordening Europese digitale identiteit (E-IDAS 2.0) en Europese wetgeving rond digitale veiligheid (zoals Digital Services Act, Data Act en AI act). Binnen dit wettelijke kader werkt GGD Haaglanden aan Publieke Gezondheid voor alle gemeenten en voor alle inwoners in de regio Haaglanden. Deel 1 Jaarverslag
pagina 6
Visie 2030 Vanuit de wettelijke taken bewaakt, beschermt en bevordert GGD Haaglanden nu en in de toekomst de publieke gezondheid. GGD Haaglanden heeft vijf ambities onderscheiden in de Visie 2030, die in 2021 zijn vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB) van de GR. Vanuit de benoemde uitgangspunten (werken vanuit positieve gezondheid, werken met een integrale blik op preventie) en de kernwaarden (toegewijd, deskundig, proactief, onafhankelijk) geeft GGD Haaglanden invulling aan deze ambities: i. ii. iii. iv. v.
Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid Adviseur voor een gezonde leefomgeving Regionale partner acute problemen publieke gezondheid Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt Deskundige, proactieve organisatie
In de bestuursrapportages van 2025 heeft GGD Haaglanden toegelicht welke activiteiten zijn uitgevoerd om deze ambities te realiseren. Deze toelichtingen komen deels terug in de verantwoording per taak in deze jaarstukken. Uitvoeringsplan Visie 2030 Ook in 2025 heeft GGD Haaglanden zichtbaar gewerkt aan de ambities uit de visie 2030. In 2025 is een nieuw uitvoeringsplan gemaakt voor de periode 2025-2027. In 2027 staat weer een evaluatie van de visie gepland. Het dienstverleningshandvest met productenboek GR taken is bijgewerkt in lijn met de visie 2030. Overige taken GGD Haaglanden Op basis van twee specifieke uitkeringen (SPUK’s) van het ministerie van VWS, waarvoor de verantwoording via de jaarstukken verloopt, voert GGD Haaglanden gedeconcentreerde rijkstaken uit: het programma Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische paraatheid (VIP) en de najaarscampagne Coronavaccinaties. De jaarstukken hebben betrekking op de taken die vallen onder de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden (GR). Naast deze regionale GR-taken voert GGD Haaglanden ook lokale taken uit, zoals het programma Kansrijke Start en de Gezonde School en taken bekostigd door centrumgemeenten Den Haag en Delft (zoals Geweld in Afhankelijkheidsrelaties). Ook voert GGD Haaglanden taken uit op basis van gehonoreerde subsidieaanvragen van ZonMw en KWF.
Tenslotte is GGD Haaglanden regionaal coördinator van vijf ketenaanpakken. GGD Haaglanden levert in bredere zin een bijdrage aan diverse ontwikkelingen op het gebied van gezondheid, in het bijzonder aan de implementatie van het Integrale Zorg Akkoord (IZA). Dit sluit aan op de missie en visie van GGD Haaglanden. Dit kan de GGD doen voor de regio Haaglanden dankzij het bestaan van de structuur van de GR. De uitvoering hiervan valt niet onder de verantwoordelijkheid van het Algemeen Bestuur. In onderstaand kader is een toelichting opgenomen op deze GGD-inzet. Ketenaanpakken • In beide regio's RIGA en Haaglanden Gezonder zijn regionale ketencoördinatoren werkzaam op de vijf ketens Kansrijke Start, Kind naar Gezonde Gewicht, Gezonde Leefstijl Interventie, Welzijn op Recept/Sociaal Verwijzen en Valpreventie. Er zijn regionale werkgroepen die werken aan regionale samenwerkingsafspraken en de uitvoering van deze afspraken én de randvoorwaarden voor een goed functionerende ketenaanpak, zoals samenwerkingsstructuren, declaratieprocessen en gegevensuitwisseling. • Opstellen van een overzicht van alle kennisinstellingen en samenwerkingspartners in de regio op het gebied van deze vijf ketenaanpakken.
• GGD GHOR Nederland is gestart met een landelijk leernetwerk Preventie en Gezondheidsbevordering en GGD Haaglanden is binnen dit leernetwerk landelijk trekker voor de ketens Kansrijke Start en Valpreventie. • In juli zijn de gemeenten gestart met het Strategisch overleg Ketenaanpakken Haaglanden Gezonder. Hierin nemen partijen deel vanuit het medisch en sociaal/welzijn domein, de gemeenten, GGD, JGZ (ZHW en Den Haag) en zorgverzekeraar CZ. De GGD organiseert in dit verband de regionale ketenwerkgroepen. • In september start tijdens de landelijke week van de Valpreventie in 8 van de 9 gemeenten (excl. Zoetermeer) Valpreventie op vaccinatielocaties. Dit is een samenwerking van/met de regionale ketencoördinator Valpreventie, de coördinator Vitaal
Deel 1 Jaarverslag
pagina 7
•
RIGA • • •
•
Ouder Worden en de projectleider vaccineren najaarscampagne Corona van GGD Haaglanden. De regionale ketencoördinatoren werken in het RIGA mee aan interventies vallend onder de regionale preventie infrastructuur, onder andere door het aansluiten bij Zorgdomein, ontwikkelen van een opleidingsplan en de ketenaanpak Keer Diabetes2 Om. Het RIGA betreft de gemeenten Delft, Westland, Pijnacker-Nootdorp en Midden-Delfland in het werkgebied van GGD Haaglanden. GGD Haaglanden neemt mede namens GGD Rotterdam-Rijnmond deel aan het bestuurlijk kernteam van het RIGA en is mede bestuurlijk portefeuillehouder van de programmalijn Gezond leven en van Datagedreven werken. In het kader van de regionale preventieinfrastructuur hebben in februari en in april twee bestuurlijke sessies plaatsgevonden, waarin is gesproken over gezamenlijke ambities met betrekking tot de regionale preventieinfrastructuur. Op basis van bestuurlijke en ambtelijke sessies is besloten de gedachten rond de regionale preventieinfrastructuur vorm te geven als Aanpak Gezond Leven. GGD Haaglanden denkt mee op inhoudelijke thema's van programmalijn Gezond Leven, zoals mentale gezondheid jongeren, regionaal netwerk leefstijl expertise en een samenhangende communicatiestrategie over gezondheidsthema's.
Haaglanden Gezonder! • Haaglanden Gezonder! betreft de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Rijswijk, Wassenaar en Zoetermeer in het werkgebied van GGD Haaglanden. • GGD Haaglanden neemt deel aan de regiegroep en is mede bestuurlijk trekker van actielijn 1 preventie en gezond leven en van data & monitoring. • De snelle toets en plan van aanpak ‘Zorgzame Buurten’, in samenwerking met de werkgroep Zorgzame Buurten, is goedgekeurd. Voor uitvoering vindt afstemming plaats met aanpalende programma’s. Financiering is nog niet toegekend. • GGD Haaglanden neemt plaats in de data-coalitie van Haaglanden Gezonder! (gefinancierd door Den Haag). Samen met de Health Campus GGD Haaglanden is voor alle actielijnen een monitoringsplan voor Haaglanden Gezonder! (gefinancierd vanuit CZ) opgesteld en door de bestuurlijke regiegroep vastgesteld.
Ambitie 1: Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid 1. Versterking Kennisfunctie Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? / Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? In het kader van het versterken van haar kennisfunctie heeft GGD Haaglanden in 2025 de volgende activiteiten uitgevoerd: • GGD-brede kick-off bijeenkomst georganiseerd over het terugdringen gezondheidsachterstanden. • Intervisie voor GGD-medewerkers om kennis en ervaringen uit te wisselen op het thema terugdringen van gezondheidsverschillen. In het kader hiervan hebben twee bijeenkomsten plaatsgevonden. • Workshops en bijeenkomsten over de implementatie en uitvoering van de verschillende ketens. • Webinars over mentaal welzijn. • Inspiratiesessies H4 over monitoring en evaluatie. • Local Heroes Breakfast (twee keer in 2025). • Werkbijeenkomsten vanuit de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Lumens met als thema’s ‘samenwerken met inwoners’ en ‘samen bouwen aan vitale wijken’. • DWO-netwerkevent ketenaanpakken voor professionals en ketenpartners heeft plaatsgevonden. • Twee regiocoördinatoren zijn gestart als trekker van het landelijk leernetwerk GGD GHOR (valpreventie en kansrijke start). • De ZonMw-subsidie aanvraag ‘impuls versterking ketenaanpak valpreventie GGD’ is benut samen met Epidemiologie, Gezondheidsbevordering en de regiocoördinator valpreventie.
• Regiocoördinatoren ketenaanpakken zijn actief in de regio en dragen hiermee bij aan kennisuitwisseling tussen ketenpartners en professionals. In het kader hiervan is bijvoorbeeld de regio channel ketenaanpakken Haaglanden via 1sociaaldomein gelanceerd. • De regionale werkgroepen voor de H4 zijn afgerond. Deel 1 Jaarverslag
pagina 8
•
In het kader van de regionale kennisuitwisseling binnen het GALA zijn regionale werkgroepen voor de H5-gemeenten georganiseerd.
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde lasten 2025* Taak (€) 1. Versterking Kennisfunctie
€ 131.000
* bedragen per taak zijn excl. overhead. Aangezien de overhead afzonderlijk verantwoord wordt.
Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030? Het versterken van de kennisfunctie draagt primair bij aan de ambitie van GGD ‘deskundige, proactieve organisatie’ (ambitie 5). 2. Gezondheidsbevordering Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? GGD Haaglanden heeft in 2025 gemeenten in de regio ondersteund bij het versterken en uitvoeren van lokaal gezondheidsbeleid. Dit gebeurde door advies en coördinatie van preventieactiviteiten en door het verbeteren van de preventie-infrastructuur in samenwerking met ketenpartners. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? Regio-brede activiteiten GGD Haaglanden was in de hele regio aanjager van de IkPas-campagne, gericht op het verminderen van alcoholgebruik. Voor deze bewustwordingscampagne is campagnemateriaal op maat ontwikkeld. In totaal hebben 769 mensen officieel deelgenomen, terwijl de campagne ook veel niet-geregistreerde deelnemers heeft bereikt. Daarnaast heeft GGD Haaglanden voor ‘Stoptober’ nieuw promotiemateriaal ontwikkeld om deelname aan deze stoppen-met-roken campagne te stimuleren, waarbij dit jaar expliciet aandacht is besteed aan het gebruik van vapes. Ook heeft GGD Haaglanden organisaties in de regio gestimuleerd om bij te dragen aan een rookvrije omgeving, zowel in de binnen- als buitenruimte.
Advies op maat Per gemeente heeft GGD Haaglanden advies op maat gegeven: • Adviseurs Lokaal gezondheidsbeleid adviseerden samen over het Gezond- en Actief leven Akkoord (GALA), de brede specifieke uitkeringen (SPUK), het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en over andere thema's binnen het lokaal gezondheidsbeleid, ook vooruitlopend op de implementatie van het AZWA. GGD Haaglanden adviseert en ondersteunt gemeenten bij lokale uitvoeringsplannen die hieruit voortkomen (Pijnacker-Nootdorp, Westland, Zoetermeer). • GGD Haaglanden heeft alle gemeenten duidingsgesprekken over de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen aangeboden. Veel gemeenten hebben hier gebruik van gemaakt en zijn aanvullend geadviseerd vanuit de afdeling Gezondheidsbevordering over de uitvoering van beleid, bijvoorbeeld in Midden-Delfland (genotmiddelenpreventie) en Rijswijk (netwerkbijeenkomst Coalitie Welzijn). • GGD Haaglanden adviseerde over de thema's van de ketenaanpakken uit het GALA in alle gemeenten vanuit zijn expertise over de keten: de ketenaanpak Kind Naar Gezonder Gewicht via werkgroepen in o.a. Zoetermeer, Den Haag en Leidschendam-Voorburg en door advisering aan een brede kennisgroep Kind Naar Gezonder Gewicht en de ketenaanpak Kansrijke start met Nu Niet Zwanger in diverse gemeenten. Voor de keten Valpreventie heeft GGD Haaglanden de projectgroep en projectleider binnen alle gemeenten geadviseerd.
• GGD Haaglanden adviseerde gemeenten bij het implementeren en uitvoeren van lokale sportakkoorden en preventieakkoorden. Zo is GGD Haaglanden in Westland inhoudelijk adviseur bij het Preventie Collectief; een samenwerkingsverband tussen het Voortgezet Onderwijs, partners en de gemeente; in Leidschendam-Voorburg adviseur aan de ‘deeltafel opvoeden en opgroeien’ en in Midden-Delfland adviseur sportbeleid over het vervolgtraject bewegend leren. • GGD Haaglanden adviseerde gemeenten over de thema's Gezonde kinderopvang (Westland, Pijnacker-Nootdorp en Delft) en Gezond Gewicht (Zoetermeerse Aanpak Gezond Gewicht). Ook over genotmiddelenpreventie, waaronder vapen, heeft GGD Haaglanden geadviseerd (Zoetermeer, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp) en de interventie ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’ (OKO) (Wassenaar). In Den Haag coördineerde GGD Haaglanden het genotmiddelenoverleg dat meerdere keren per jaar plaatsvindt met alle samenwerkingspartners op dit thema.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 9
• • •
GGD Haaglanden adviseerde gemeenten over mentale gezondheid, gericht op veerkracht, normaliseren en welbevinden bij jongeren in diverse gemeenten, zoals Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Westland. GGD Haaglanden adviseerde over Positieve Gezondheid in Delft en Rijswijk en Westland en binnen Gezond en Gelukkig Den Haag, de Preventietafel en Den Haag Zuidwest. GGD Haaglanden heeft geparticipeerd in een samenwerkingsverband met JGZ Den Haag en vele preventiepartners met als doel het stroomlijnen van de samenwerking op collectieve preventie en afstemming op prioriteiten voor acties. Zo is er samenwerking in de Coördinatiegroep JGZ 0-12 jaar en in de Coördinatiegroep 12-18 jaar. Deze richten zich op het coördineren en afstemmen van activiteiten, signalen, knelpunten en adviezen rondom de Haagse jeugd en zorgen dat deze op de juiste plek(ken) bij beleid en binnen de eigen organisatie terechtkomen. Daarnaast bevordert de Coördinatiegroep de samenwerking tussen leden onderling en met externe partijen.
Preventieve ouderengezondheidszorg GGD Haaglanden werkt aan preventieve ouderengezondheidszorg door in te zetten op het netwerk voor gezondheid, welbevinden en vitaliteit (waaronder valpreventie, voeding, bewegen, eenzaamheid en sociale veiligheid). Voorbeelden zijn: • In alle gemeenten heeft GGD Haaglanden ondersteund op het onderwerp Vitaal ouder worden. Ook regionaal ondersteunt GGD Haaglanden op dit thema, vooruitlopend op implementatie van AZWA. • Steeds vaker ontvangt GGD Haaglanden vragen over gezondheidsthema’s voor vrouwen in de overgang, zoals leefstijl, voeding, bewegen en mentale gezondheid. De GGD adviseerde op dit thema. Er is een workshop over de overgang ontwikkeld en uitgevoerd (Delft bij Café Positief Gezond). • De zesde editie van het magazine Vitaal Ouder is opgeleverd en verspreid over het onderwerp ‘Wat ga je doen na je pensioen?’ (12.500 oplagen verspreid in o.a. apotheken, tandartspraktijken, huisartsenpraktijken, bibliotheken en ouderenbonden). Voor professionals is er een digitale Nieuwsflits (3 x per jaar). • In sommige gemeenten is GGD Haaglanden betrokken bij het thema eenzaamheid, bijvoorbeeld in Delft, waar GGD Haaglanden de kerngroep ‘Een tegen eenzaamheid’ ondersteunt. In Den Haag draagt GGD Haaglanden bij aan de Haagse Diabetes Challenge en het platform seniorvriendelijke stad.
In Zoetermeer vindt advisering over inclusieve wijken -waaronder mensen met dementieplaats. • GGD Haaglanden participeerde in de ketenoverleggen valpreventie in diverse gemeenten,zoals Wassenaar, Leidschendam-Voorburg en Den Haag en ondersteunde de projectleiders valpreventie in de hele regio. Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde lasten 2025 Taak (€) 2. Gezondheidsbevordering € 1.139.000 Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030? Met gezondheidsbevordering (inclusief preventieve ouderengezondheidszorg) heeft GGD Haaglanden primair bijgedragen aan de ambities ’voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’ (ambitie 1) en de ‘deskundige, proactieve organisatie’ (ambitie 5), waarbij is gewerkt met een integrale blik vanuit het concept positieve gezondheid. Als ‘voorvechter van gelijke kansen op goede gezondheid’ adviseren de lokale gezondheidsbevorderaars in het kader van GALA-plannen, met als doel bij te dragen aan leefbaarheid, geluk en een gezonde leefstijl op plekken waar de gezondheidsverschillen het grootst zijn. Hierbij heeft GGD Haaglanden effectief opgetreden als een deskundige en proactieve organisatie. Secundair heeft GGD Haaglanden opgetreden als ‘adviseur voor een gezonde leefomgeving’ (ambitie 2) met o.a. diverse activiteiten gericht op een aantrekkelijke leefomgeving die uitdaagt tot bewegen.
Tenslotte draaft dit bij aan de ambitie ‘Veilig Vangnet waar dit (nog) ontbreekt’ (ambitie 4).
Deel 1 Jaarverslag
pagina 10
3. Toezicht op de Kinderopvang Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? GGD Haaglanden heeft voor alle negen gemeenten instellingen voor kinderopvang (kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang), gastouderbureaus en gastouders getoetst op het naleven van de Wet Kinderopvang 2005. De afstemming en communicatie over de prioriteiten en keuzes is tot stand gekomen door overleg met de afzonderlijke gemeenten. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? • GGD Haaglanden heeft periodiek overleg met de gemeenten over de voortgang van de inspectieonderzoeken en werkt samen doorlopend aan de verbetering van de kwaliteit van de kinderopvang. • De negen gemeenten en GGD Haaglanden hebben samen in 2025 besloten om vanaf 2026 volledig flexibel toezicht in de kinderopvang toe te passen. Dit sluit aan bij landelijke ontwikkelingen die steeds meer ruimte bieden voor risicogestuurd en flexibel toezicht. Deze werkwijze maakt inspectie-onderzoeken efficiënter en effectiever: meer inspectielast waar nodig en minder waar dit kan. Toezichthouders krijgen hierdoor meer ruimte om in te spelen op actuele signalen en praktijksituaties. • GGD Haaglanden adviseerde de gemeenten over de speerpunten voor het toezicht in 2026. De speerpunten zijn zorgvuldig opgesteld op basis van actuele risico’s, signalen uit de praktijk en veranderende regelgeving.
Door de combinatie van speerpunten en flexibel toezicht kan GGD Haaglanden snel, flexibel en deskundig inspelen op situaties die aandacht vragen, waardoor de kwaliteit en veiligheid binnen de kinderopvang gewaarborgd blijft. • In 2025 werkte GGD Haaglanden toe naar het gebruik van de landelijke normuren, om vanaf 2026 volledig volgens deze systematiek te werken. Daarmee stemt GGD Haaglanden de capaciteit zo goed mogelijk af op wat er nodig is om de toezichthoudende taak goed uit te voeren. Tegelijkertijd leggen de jaarlijkse aanpassingen in wet- en regelgeving en de daarbij horende nieuwe werkwijzen druk op de capaciteit voor toezicht kinderopvang. • In 2025 stuurde GGD Haaglanden een enquête naar circa 500 gastouders; 158 reageerden, dat is een hoge respons. Gastouders zijn over het algemeen tevreden over de inspectiebezoeken. Wel blijkt dat niet iedereen weet dat inspecties onaangekondigd kunnen plaatsvinden en wat deze precies inhouden. Daarom vindt GGD Haaglanden het belangrijk om gastouders beter te informeren. Er is een flyer ontwikkeld met uitleg over de inspectie en een checklist ter voorbereiding. • Via periodieke informatiebrieven informeert GGD Haaglanden kinderopvangorganisaties, gastouders en gastouderbureaus in de regio over belangrijke ontwikkelingen binnen het werkveld.
• In 2025 is GGD Haaglanden gestart met de voorbereidingen op de wetswijziging voor gastouders en gastouderbureaus die op 1 juli 2026 in werking treedt. De werkwijze past hij hierop aan en informeert hij de gemeenten tijdig over de voortgang. • Toezichthouders van GGD Haaglanden namen deel aan landelijke specialistengroepen van GGD GHOR om hun deskundigheid actueel te houden en hun rol verder te ontwikkelen. • In 2025 is een nieuwe landelijke richtlijn voor specialistengroepen ingevoerd om deze rol verder te professionaliseren. Ook zijn er twee nieuwe specialistengroepen gestart, waardoor nu alle thema’s uit het inspectieonderzoek zijn vertegenwoordigd. • In 2025 handelde Toezicht Kinderopvang 6 signalen uit de continue screening af. Dit waren meldingen waarbij een medewerker tijdelijk niet op het kindercentrum mocht werken tot een nieuwe VOG was afgegeven. Via de nieuwsbrief heeft GGD Haaglanden aandacht gevraagd voor het opschonen van het Personenregister Kinderopvang, om voormalige medewerkers tijdig te ontkoppelen. Hierdoor ontvingen houders minder onnodige signalen en bleef het register actueel. Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Taak (€) Gerealiseerde lasten 2025 3. Toezicht op de Kinderopvang € 1.992.000 De kinderopvang moet kinderen ruimte bieden zich te ontwikkelen.
Door de jaarlijkse inspectieonderzoeken houdt GGD Haaglanden zicht op de kwaliteit, gezondheid en veiligheid binnen de kinderopvangcentra. Maar toezicht in de kinderopvang is niet alleen beperkt tot het waarborgen van de kwaliteit, gezondheid en veiligheid van de kinderen; het is ook gericht op het bevorderen van hun welzijn en ontwikkelingsmogelijkheden. In totaal zijn er binnen het toezicht op kinderopvang 2.093 inspecties uitgevoerd, 10 meer dan de begrote 2.083. Dankzij de ingezette beheersmaatregelen is de impact van de eerder gesignaleerde capaciteitsknelpunten minimaal gebleven. De toename van het aantal signalen uit de continue screening, Deel 1 Jaarverslag
pagina 11
zoals geconstateerd in 2024 en verwerkt in de prognose voor 2025, is achtergebleven. Opvallend is dat in 2025 meer gastouders zijn gestart dan verwacht, ondanks de aanscherping op de wet die op 1 juli 2026 in werking treedt. In de tabel hieronder wordt per indicator de verwachting voor 2025 en realisatie in 2025 per indicator weergegeven. Indicator
Jaaropgave 2025 (inschatting vooraf)
Realisatie 2025
Locaties: jaarlijkse inspecties
1.136
1.096
Locaties: nieuw
122
151
Gastouders: jaarlijkse inspecties
383
358
Gastouders: nieuw
64
95
Gastouderbureaus: jaarlijkse inspecties
16
16
Gastouderbureaus: nieuw
1
0
Nader en incidentele onderzoeken
295
310
Klachten
45
57
Bevel
1
1
Jeugdverblijven
2
2
Continue screening
18
7
Totaal
2.083
2.093
De geleverde aantallen producten in 2025 per gemeente staan in bijlage 3.1 Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030? Met het uitvoeren van de taken van Toezicht op de kinderopvang heeft GGD Haaglanden primair bijgedragen aan de ambities ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’ (ambitie 1) en ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’ (ambitie 2). De kinderopvang moet kinderen ruimte bieden zich te ontwikkelen. Door de jaarlijkse inspectie-onderzoeken houdt GGD Haaglanden zicht op de kwaliteit, gezondheid en veiligheid binnen de kinderopvangcentra. Maar toezicht in de kinderopvang is niet alleen beperkt tot het waarborgen van de kwaliteit, gezondheid en veiligheid van de kinderen, het is ook gericht op het bevorderen van hun welzijn en ontwikkelingsmogelijkheden. GGD Haaglanden blijft samen met gemeenten actief werken aan een veilige en toekomstbestendige kinderopvang in de regio. Hiermee sluit het toezicht nauw aan bij de doelen van Visie 2030 om gelijke kansen op een gezondheid te creëren en een gezonde leefomgeving te bevorderen in onze regio. 4. Publieksinformatie Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? GGD Haaglanden heeft in 2025 informatie geleverd en kennis gedeeld over (publieke) gezondheidsonderwerpen, ziektepreventie en gezondheidsvoorzieningen door middel van publieksinformatie voor inwoners en samenwerkingspartners in de regio Haaglanden. Dit is o.a.
gebeurd via de website van GGD Haaglanden, de inzet van social mediakanalen, online en offlinecampagnes, een proactieve benadering van lokale, regionale en landelijke media en telefonische contact en emailmomenten. GGD Haaglanden heeft 25 nieuwsbrieven verstuurd naar samenwerkings- en ketenpartners en was ook aanwezig op evenementen in de regio. Ook leende GGD Haaglanden professioneel (voorlichtings- en les-) materiaal uit. GGD Haaglanden stemt de content op de website steeds meer af op de behoeften van de bezoekers. Hierin is het zoekgedrag van bezoekers bepalend, evenals vragen die via telefoon, sociale media en e-mail binnenkomen. Zoektermen die de overhand hadden waren o.a. gordelroos, vaccinatie en HPV. Pagina's die het meest bezocht werden: seksuele gezondheid, vaccinaties, vacatures, Meldpunt bezorgd en uitbraak mazelen in Marokko.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 12
Via de social media-kanalen (Facebook, Instagram en LinkedIn) zien en horen inwoners en samenwerkingspartners proactief over het werk van GGD Haaglanden. Daarbij maakt GGD Haaglanden ook gebruik van betaalde campagnes voor o.a. de Haagse Poetsweek voor ouderen, het Haags Uitgaansonderzoek, onderzoek Klimaatadaptatie, onderzoek Intimiteit en Seksualiteit en Zonbescherming. Onderwerpen die het op Facebook goed doen zijn onderwerpen dichtbij huis, denk aan de coronavaccinatiecampagne, schurft, teken en mondgezondheid. Op Instagram is meer aandacht voor maatschappelijke onderwerpen, zoals gender-gerelateerd geweld, vapen, alcoholgebruik en opkomen voor belangen van de queer-gemeenschap. Op Facebook bereikte GGD Haaglanden in 2025 1,1 miljoen mensen met een totaal van 3,9 miljoen weergaven van berichten, op Instagram 585.000 mensen met een weergave van 1,5 miljoen. Op Linkedin heeft GGD Haaglanden een goede interactieratio met een bereik van 190.000 mensen. In 2025 is de eerste podcastserie van GGD Haaglanden verschenen, bestaande uit 6 podcasts voor inwoners uit de regio over onderwerpen als een gezonde leefomgeving, vitaal ouder worden, onbegrepen gedrag en ambulancezorg. De centrale frontoffice, met als doel het eerstelijns klantcontact centraal af te handelen, heeft verder vorm gekregen.
In 2025 is de afsprakenlijn van het Centrum Seksuele Gezondheid bij het frontoffice ondergebracht. In het laatste kwartaal van 2025 is gestart met een klanttevredenheidsonderzoek op de algemene telefoonlijn van de GGD. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? De frontoffice van GGD Haaglanden was op werkdagen van 8.30 tot 17.00 uur telefonisch bereikbaar. De afsprakenlijn van het CSG is hiermee ook de hele dag bereikbaar i.p.v. enkel de ochtenduren, wat leidt tot minder doorverbinden, direct de vraag kunnen beantwoorden en een hogere kwaliteit van afhandeling van de vraag. De website www.ggdhaaglanden.nl en de social mediakanalen werden dagelijks ingezet om doelgroepen te bereiken, hiervoor werd gebruik gemaakt van een actuele contentkalender. In 2025 heeft GGD Haaglanden doorlopend gewerkt aan het verbeteren van de toegankelijkheid van haar kanalen. Dit gebeurde met een gebruikersonderzoek van de website en structurele rapportages om de content op de verschillende kanalen nog beter af te stemmen op de wensen en behoeften van de doelgroep. Indicator (aantallen) Telefonische contactmomenten E-mail contactmomenten Websitebezoeken Social media bereik
Realisatie 2022 22.667 3.344 -
Realisatie 2023 15.520 2.098 -
Realisatie 2024 17.000 2.200 175.000 -
Realisatie 2025 17.318 1.560 236.000 1.875.000
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Taak (€) Gerealiseerde lasten 2025 4. Publieksinformatie € 688.000 Wat heeft deze taak bijgedragen aan de visie 2030? GGD Haaglanden heeft, door informatie over (publieke) gezondheid toegankelijk te maken voor alle burgers, primair bijgedragen aan de ambitie ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’ (ambitie 1).
Ambitie 2: Adviseur voor een gezonde leefomgeving 5. Medische Milieukunde Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? Vanuit de medische milieukunde zijn verschillende activiteiten uitgevoerd om een gezonde leefomgeving te beschermen en te bevorderen. GGD Haaglanden gaf onder andere adviezen aan inwoners, gemeenten en instellingen.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 13
Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? In 2025 is het aantal meldingen vergelijkbaar met het gemiddelde van afgelopen 4 jaar. Het is iets lager dan de piek van meldingen in 2024. Een groot deel van de meldingen van bewoners gingen over vocht en schimmel in huurwoningen. Daarnaast hebben bewoners veelal vragen over ongedierte, geuroverlast en koolmonoxide. Naast meldingen van bewoners heeft GGD Haaglanden diverse meldingen van gemeenten afgehandeld. Deze meldingen gingen o.a. over gezondheidsrisico’s bij gevallen van staalslakken, PFAS en gewasbeschermingsmiddelen. Voorbeelden zijn voor Delft en Den Haag over bewonerscommunicatie van gezondheidsrisico’s bij verharding met staalslakken en voor Pijnacker-Nootdorp over normoverschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen in water afkomstig van (emissieloze) kassen. Inzet voor acute situaties zijn die van de medische milieukunde adviseur en de geneeskundig adviseur gevaarlijke stoffen (GAGS) bij incidenten. De stijgende trend past bij de meerjarenontwikkeling. Naast advies en inzet bij incidenten is er in 2025 grote inzet geweest bij de voorbereiding van en tijdens de NAVO-top in Den Haag in juni. De samenwerking met de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) is in juli versterkt met een nieuw convenant.
GGD Haaglanden heeft diverse ketenpartners geadviseerd, zoals Stedin in het kader van netcongestie over mogelijke gezondheidsrisico’s voor omwonenden van elektriciteitsstations. Met het Hoogheemraadschap Delfland is nagedacht over bewonerscommunicatie rondom PFAS in oppervlaktewater nabij volkstuinen in de regio en met GHOR Haaglanden over een hitteprotocol bij sportevenementen. Daarnaast werkt GGD Haaglanden samen met andere Zuid-Hollandse GGD’en en de provincie. Dit jaar is hierin in het bijzonder aandacht gegaan naar gezondheid in planvorming. GGD Haaglanden heeft diverse zienswijzen ingediend: op omgevingsvisies voor de gemeenten Rijswijk, Den Haag en Zoetermeer, de Ruimtelijke strategie van Zoetermeer en in Den Haag op het warmteprogramma en gebiedsontwikkelingen Laakhavens en Vlietzone. Naast adviseren via zienswijzen is er ambtelijk geadviseerd bij de omgevingsvisies van gemeente Den Haag en Leidschendam-Voorburg. Verder heeft GGD Haaglanden gezondheidsadvies gegeven over effecten van klimaatverandering en bij maatregelen voor klimaatadaptatie - bijvoorbeeld bij hitteplannen en bij de inrichting van de buitenruimte.
GGD Haaglanden heeft in 2025 proactief gewerkt aan actuele thema's waar met preventie gezondheidswinst is te boeken, zoals binnenmilieu, luchtkwaliteit, klimaatadaptatie en huidkankerpreventie: • Uitvoeren van een regionaal plan over de luchtkwaliteit samen met gemeenten. Samen met Omgevingsdienst Haaglanden en Provincie Zuid-Holland zijn themabijeenkomsten georganiseerd. Vervolgens is in sprintsessies toegewerkt naar eindproducten: advies maatregelen houtrook en gezonde mobiliteit, B&W voorstel en besluitnota Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) en een regeling gevoelige bestemmingen. • Gesprekken met gemeenten over klimaatadaptatie en gezondheid. GGD Haaglanden werkt samen met gemeenten in projecten aan het vergroten van bewustwording over gezondheidsrisico’s die met klimaat(verandering) samenhangen en handvatten om die risico’s te beperken. • Uitvoeren van een aantal projecten, zoals een Europees project over klimaatadaptatie (LIFE-IP, samen met andere GGD’en), UV-bescherming (KWF) en het terugdringen van gezondheidsachterstanden (ZonMW). • De volgende gemeenten hebben bij GGD Haaglanden in 2025 lokale taken afgenomen voor advisering bij omgevingsbeleid en ruimtelijke ontwikkelingen: Den Haag, Delft, Wassenaar, Rijswijk, Pijnacker-Nootdorp, Zoetermeer en Westland.
De inzet per gemeente was verschillend: advisering bij omgevingsvisie, -programma, -plan, gebiedsontwikkelingen, bij omgevingstafels en projecten (cumulatie, evaluatie van een community garden). En voor de Gemeente Den Haag is in de Wijk Preventie Aanpak (WPA) en Haagse Aanpak Gezond Gewicht (HAGG) specifieke aandacht voor gezonde leefomgeving. Ook is een pilot koelteplekken uitgevoerd in aanvulling op het Haags Hitteplan. Deze aparte afspraken zijn noodzakelijk vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 14
Indicator (aantallen)
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Meldingen inwoners, instanties en gemeenten (reactief)
404
421
499
436
2
5
1
5
18
17
35
48
160
173*
147
94#
584
616
682
583
Advies bij incidenten (nazorg en GROP) Advies van GAGS bij incidenten Advisering gemeenten – binnen GR taak (regionaal, raadsvragen, beleid, RO-adviezen) Totaal
*2023 was een overgangsjaar waarin nog wel adviezen over ruimtelijke plannen vanuit de GR-taak zijn gegeven; vanaf 2024 was die inzet niet meer mogelijk. # lager aantal als gevolg van veranderde wijze van registreren; 94 is conform bijgestelde prognose.
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde lasten 2025 Taak (€) 5. Medische Milieukunde € 1.115.000 Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030? Het reactieve deel van de taak medische milieukunde heeft zich voor een groot deel gericht op situaties waarin sprake is van gezondheidsachterstanden door de kwaliteit van de leefomgeving (woning of directe woonomgeving). Ook in adviezen over omgevingsbeleid en plannen voor gebiedsontwikkeling heeft GGD Haaglanden extra aandacht besteed aan het voorkomen van vermijdbare gezondheidsachterstanden. Dit is een bijdrage aan de ambitie ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’ (ambitie 1). Daarnaast heeft de GGD aan de invulling van de ambitie ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’ (ambitie 2) gewerkt, onder andere door bij te dragen aan het omgevingsbeleid van gemeenten en het netwerk in het fysieke domein te versterken. Vanuit de taak medische milieukunde heeft de GGD daarbij gestreefd naar een integrale benadering in de adviezen door samenwerking met gezondheidsbevordering, epidemiologie, infectieziektebestrijding en beleidsadvisering. Via de inzet bij incidenten (GAGS en nazorg) heeft de taak medische milieukunde bijgedragen aan de ambitie ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’ (ambitie 3).
6. Technische Hygiënezorg Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? GGD Haaglanden heeft de gezondheid van de burger beschermd door in de leefomgeving en in en bij publieke en collectieve voorzieningen het risico op het vóórkomen en verspreiden van infecties en mogelijke uitbraken van infectieziekten te beperken. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? GGD Haaglanden heeft voor de taak technische hygiënezorg de volgende activiteiten uitgevoerd: • Behandeling van vragen en meldingen van burgers, instellingen en gemeenten • Signalering van ongewenste situaties • Advisering (inclusief legionellapreventie) aan burgers, gemeenten en instellingen in overeenstemming met de richtlijnen van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid (LCHV) • Evenementadvisering en -inspecties • Inspecties van AZC’s • Beleidsadvisering GGD Haaglanden heeft 58 legionella-adviezen gegeven. Dit betrof zowel adviezen over legionella in water (9 maal) als adviezen bij meldingen van patiënten met een longontsteking veroorzaakt door de legionellabacterie (veteranenziekte). Het aantal gemelde patiënten met de veteranenziekte is dit jaar gestegen ten opzichte van 2024. Ook landelijk is deze stijging zichtbaar; een verklaring ontbreekt.
GGD Haaglanden heeft daarnaast geadviseerd op meldingen over bijvoorbeeld onhygiënische omstandigheden in een opvanglocatie voor Oekraïense vluchtelingen en rondom manicure/pedicure behandelingen in een schoonheidssalon. Er zijn 15 beleidsadviezen gegeven, waaronder een advies over het uitvoeringsbeleid evenementen van de gemeente Zoetermeer. Voor de NAVO-top zijn adviezen gegeven op het gebied van infectiepreventie. In samenspraak met ILT en Omgevingsdienst is gezorgd voor preventie op het gebied van legionella. Deel 1 Jaarverslag
pagina 15
Verder is GGD Haaglanden gestart met een pilot gericht op het onder de aandacht brengen van infectiepreventie bij een gemeente aan de hand van een inventarisatie van aanwezige collectieve voorzieningen en het opstellen van een risicoprofiel voor deze gemeente. Op basis hiervan geeft de GGD een beleidsadvies op maat. Gemeente Zoetermeer was in 2025 de pilotgemeente. Het aantal uitgebrachte evenementadviezen en evenementen waar een inspectie heeft plaats gevonden is lager dan de prognose. Dit ligt grotendeels aan de NAVO-top, waardoor er minder evenementen hebben plaatsgevonden dit jaar. Daarnaast heeft GGD Haaglanden meer risicogestuurd gewerkt: de evenementen die vorig jaar alles goed op orde hadden zijn dit jaar niet geadviseerd en bezocht. Verder was er dit jaar een toename van het aantal inspecties van evenementen waar een vrijstelling voor T&P is verleend. Het aantal uitgevoerde inspecties bij AZC’s is hoger dan de prognose. Het aantal AZC’s in regio Haaglanden is toegenomen en deze stijging zal naar verwachting voortzetten. Indicator (aantallen)
Realisatie 2022
Realisatie Realisatie Realisatie 2023 2024 2025
Meldingen technische hygiënezorg
46
37
33
23*
Legionella adviezen
55
76
32
58
Beleidsadviezen
9
2
13
15
Uitgebrachte evenementadviezen op het 49 veiligheidsplan Evenementen waar inspectie heeft 18 plaatsgevonden Aantal AZC locaties waar één of meerdere keren 5 een inspectie is uitgevoerd
45
53
34
16
33
12
6
12
13
* geen registratie meer van meldingen met minder werktijd dan 10 minuten
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde lasten 2025 Taak (€) 6. Technische Hygiënezorg € 201.000 Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030? Deze taak heeft bijgedragen aan de ambitie ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’ (ambitie 1), de ambitie ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’ (ambitie 2) en de ambitie ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’ (ambitie 3). Bij de advisering is altijd oog voor de leefomgeving en context van de cliënt en daarmee is er aandacht voor de mogelijkheid van gezondheidsachterstanden. Een voorbeeld is de inzet voor de gezonde opvang in AZC’s in de regio.
7. Inspectie tatoeage & piercingsstudio’s Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? Het beschermen van de gezondheid van de burger door een veilige en hygiënische omgeving te bevorderen van studio’s voor tatoeage en piercing, cosmetische tatoeage en juweliers. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? GGD Haaglanden heeft in 2025 namens het ministerie VWS tatoeage- en piercingstudio’s, studio’s voor cosmetische tatoeage en juweliers gecontroleerd en hen vergunningen verleend. Dit is uitgevoerd conform de hygiënerichtlijnen van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid (LCHV). De realisatie van vorig jaar ligt in de lijn van de verwachting op basis van de inspectiecyclus van 3 jaar (de realisatie van 2022). Het aantal verleende vrijstellingen tatoeage&piercing bij evenementen en de bijbehorende inspecties neemt toe.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 16
Indicator (aantallen)
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2022 2023 2024 2025 89 110 117 92
Aantal locaties Tatoeage- en piercing waar één of meerdere keren een inspectie is uitgevoerd en vergunning is verleend/geweigerd Verleende vrijstelling vergunningplicht 2 Tatoeëren en Piercen bij evenementen
5
6
8
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde lasten 2025 Taak (€) 7. Inspectie tatoeages & piercingsstudio’s € 29.000 Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030? Deze taak heeft vooral bijgedragen aan de ambitie ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’ (ambitie 1), de ambitie ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’ (ambitie 2) en de ambitie ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’ (ambitie 3).
8. Hygiëne-inspectie seksinrichtingen Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? Het beschermen van de gezondheid van sekswerkers en bezoekers door een veilige en hygiënische omgeving van seksinrichtingen te bevorderen. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? GGD Haaglanden voert hygiëne inspecties uit conform de hygiënerichtlijnen van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid (LCHV). Bij alle seksinrichtingen is in 2025 conform de afspraak een hygiëneinspectie uitgevoerd. Indicator (aantallen)
Realisatie 2022
Aantal seksinrichtingen waar één of meerdere 62 keren een inspectie is uitgevoerd
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
58
60
59
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde lasten 2025 Taak (€) 8. Hygiëne-inspectie seksinrichtingen € 30.000 Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030? Deze taak heeft bijgedragen aan de ambities ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’ (ambitie 1), ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’ (ambitie 2) en ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’ (ambitie 3).
Ambitie 3: Regionale partner acute problemen publieke gezondheid 9. Algemene infectieziektebestrijding Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? In de Wet publieke gezondheid staan taken die aan de gemeenten zijn opgedragen en die de GGD moet uitvoeren op het gebied van infectieziektebestrijding. Het vroegtijdig opsporen en behandelen van, het beschermen tegen, het voorkómen van verdere verspreiding van infectieziekten en het vergroten van de kennis om de kans op infectieziekten te verminderen zijn taken die hieronder vallen. Om bovenstaand hoofddoel te bereiken, voert GGD Haaglanden de volgende kerntaken uit: • Bestrijden van infectieziekten en voorkomen van verdere verspreiding • Surveillance • Beleidsadvisering • Preventieactiviteiten • Netwerk en regie Deel 1 Jaarverslag
pagina 17
• •
Voorbereiding op grootschalige infectieziekte-uitbraken Kennis en onderzoek
Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? Op het gebied van infectieziektebestrijding zijn de reguliere taken, zoals het verwerken van meldingsplichtige ziekten, conform wet- en regelgeving en professionele richtlijnen uitgevoerd. In het eerste kwartaal van 2025 had GGD Haaglanden te maken met een uitbraak van mazelen op een basisschool. Door deze uitbraak was er een forse toename van werkzaamheden. Deze uitbraak onderstreept het belang van vaccinatie en gerichte voorlichting met name in wijken met een lage vaccinatiegraad. Ook was er dit jaar een toename van Mpox meldingen in Haaglanden. Sinds de uitbraak van 2022 was het aantal besmettingen sterk afgenomen. Deze toename benadrukt echter het belang van blijvende alertheid, vaccinaties en voorlichting. GGD Haaglanden heeft in 2025 ingezet op preventie en netwerk en regie. In het kader van preventie is voorlichting gegeven aan diverse ketenpartners. Verder is ingezet op het verder opbouwen en onderhouden van het netwerk binnen VVT- en VGZ-instellingen. Ook heeft GGD Haaglanden in november een symposium georganiseerd gericht op samenwerking in de keten. Daarnaast is er uitvoering gegeven aan de najaarscampagne coronavaccinaties. In 2023 is GGD Haaglanden gestart met het landelijk programma ‘Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid’. Dit programma liep tot en met eind 2024.
Als opvolging van het programma zijn gelden vanuit VWS gelden beschikbaar gesteld. GGD Haaglanden heeft via een SPUK regeling € 6 miljoen ontvangen. Deze middelen zijn verdeeld over vijf pijlers, namelijk: 1. Kwetsbaarheden wegnemen voor pandemische paraatheid. Het beschikbare budget is binnen GGD Haaglanden ingezet om extra medewerkers aan te nemen met diverse achtergronden zoals medisch medewerkers, data-analist, epidemioloog, coördinator preventie, projectcoördinator, beleidsmedewerker en een communicatiemedewerker. 2. Monitoring en surveillance: Hiervoor is het budget gebruikt om de epidemiologische capaciteit verder uit te breiden. Daarnaast is de bovenregionale surveillance vormgegeven via een bovenregionaal dashboard. 3. Versterken wetenschappelijke kennisinfrastructuur: Hiervoor is binnen GGD Haaglanden een kwartiermaker Academische Werkplaats Publieke Gezondheid (AWPG) infectieziekten aangesteld en is een onderzoeksgroep infectieziektebestrijding opgezet. Daarnaast is in 2025 een jaaronderzoeker aangetrokken. 4. Samenwerken op bovenregionaal niveau. Binnen de regio Zuid-Holland is de samenwerking met andere GGD’en geïntensiveerd. Hiervoor is een bovenregionale coördinator aangesteld om deze samenwerking verder vorm te geven. 5. Slim én versneld opleiden: Er is budget beschikbaar gesteld voor de coördinatie van opleidingen infectieziektebestrijding.