Bijlage 1 Regiovisie Monitor 2022

Reeds in onderzoek: Dit zijn de verzoeken voorlopige ondertoezichtstellingen (vots) en de verzoeken tot hulpverlening (VTH). Bij een vots is de situatie dermate onveilig dat er gekozen wordt om direct een Raadsonderzoek te starten (spoedverzoek). De melder dient haar verzoek dan direct in bij de Raad en informeert de JBT hierover. Een VTH is een verzoek vanuit de Raad aan de Jeugdbeschermingstafel om te bemiddelen in het inzetten van een casusregiehouder ten tijde van hun lopende onderzoek..

•

Overig: Hier is bijvoorbeeld sprake van als een ingediend VTO voordat de jeugdbeschermingstafel plaats vindt alsnog teruggetrokken wordt. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen als er in het gezin sprake is van een crisis waar direct op gehandeld moet worden.

REGIOVISIE MONITOR 2022

30

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

5

Aanpak wachttijden Het is een gegeven dat er niet altijd direct hulp beschikbaar is op het moment dat een hulpvraag zich voordoet en dat er wachttijd is tussen verwijzing en start van de hulp. Ook in de regio Haaglanden zijn er wachttijden en wachtlijsten voor jeugdhulp. Hoeveel wachttijd acceptabel is, hangt ook af van de aard en ernst van de problematiek. Als problemen van jeugdigen verergeren tijdens de wachttijd, spreken we van schadelijk wachten. Dit willen we voorkomen. In de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden 2021-2025 is daarom prioriteit gegeven aan kinderen en gezinnen in kwetsbare omstandigheden. Zoals de ambitie dat kinderen tijdig passende hulp krijgen in een duurzaam veilige situatie. Vanuit de aanpak wachttijden wordt invulling gegeven aan deze ambitie en is meerjarig. Dit hoofdstuk gaat in op de belangrijkste ontwikkelingen in 2022.

REGIOVISIE MONITOR 2022

31

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

Inleiding In de jeugdhulpregio Haaglanden is er langere tijd behoefte aan meer inzicht in de voor jeugdigen schadelijke wachttijden bij de verschillende typen jeugdhulp. Waar er eerst alleen zicht was op schadelijk wachtenden bij verblijfshulp, is er nu ook zicht op schadelijk wachtenden bij de ambulante hulp (begeleiding en behandeling zonder verblijf). In 2022 is een regionale werkgroep wachttijden bezig geweest om het inzicht in de wachttijden bij regionale jeugdhulpaanbieders te verbeteren. De wachttijden worden per kwartaal opgevraagd door het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden bij de 188 regionaal gecontracteerde jeugdhulpaanbieders.

Het verbeterde inzicht in de aard en de omvang van de wachttijden problematiek heeft geleid tot concrete acties van de werkgroep op het gebied van de J-GGZ (jeugd- geestelijke gezondheidszorg) en de KDC’s (Kinderdagcentra). Dit hoofdstuk gaat in op de opdracht van de regionale werkgroep wachttijden, de landelijke ontwikkelingen, de oorzaken, de aard en de omvang (op basis van twee bronnen), een stand van zaken van de werkgroep wachttijden en sluit af met een conclusie.

Regionale werkgroep In 2021 is een regionale werkgroep opgericht voor de aanpak van wachttijden. De opdracht van de werkgroep betreft de volgende onderdelen:

Allereerst heeft deze werkgroep een norm bepaald voor wachttijden. Als kinderen langer dan drie maanden op hulp moeten wachten, dan is er sprake van een schadelijke wachttijd (crisishulp uitgezonderd). Dit sluit aan bij de definitie van de Inspectie in het kader van het verscherpt toezicht op de GI’s (jeugdbescherming). Ook als kinderen wachten op hulp die niet beschikbaar is, noemen we de wachttijd schadelijk.

a. Definiëren wat schadelijk wachten is; b. Zicht krijgen wie waarop te lang wacht; c. Regie en uitvoering van casusregie organiseren; d. Lerende structuur voor ketenafspraken; e. Digitale infrastructuur ontwikkelen en inrichten.

Op basis van de gegevens uit de kwartaalrapportage over het tweede kwartaal van 2022 is een extra uitvraag gedaan om meer zicht te krijgen op de het typen zorg en het aantal unieke cliënten bij geselecteerde jeugdhulpaanbieders waar cliënten langer dan drie maanden wachten.

De aanpak wachttijden staat niet op zichzelf. De werkwijze sluit aan op de bestaande structuren in de regio zoals Zorglogistiek, de Experttafel van het Expertiseteam Complexe Zorg en de (boven)regionale doorbraakaanpak jeugdbescherming. De doorontwikkeling van de werkwijze bij de doorbraakaanpak naar alle schadelijk wachtenden (met en zonder maatregel) staat op de agenda van de aanpak wachttijden.

REGIOVISIE MONITOR 2022

32

De aanpak wachttijden staat niet op zichzelf. De werkwijze sluit aan op de bestaande structuren in de regio zoals Zorglogistiek, de Experttafel van het Expertiseteam Complexe Zorg en de (boven)regionale doorbraakaanpak jeugdbescherming.

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

Landelijke ontwikkelingen

de Wmo, Beschermd Wonen, naar het Speciaal Onderwijs of naar zelfstandig wonen • Onvoldoende capaciteit en/of ontbrekend zorgaanbod • Personeelstekorten • Tekort aan huisvesting en maatschappelijk vastgoed • Geen goede analyse/triage: meerdere soorten jeugdhulp worden ingezet voordat de passende hulp is gevonden • Kostenbeheersing kan op gespannen voet staan met snel passende hulp of nieuw aanbod.

Naast ontwikkelingen van de afgelopen jaren, zoals bezuinigingen en de coronapandemie, is er nu ook sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Jeugdhulpaanbieders hebben problemen om voldoende personeel te behouden en vacatures in te vullen. Ook hierdoor ontstaan extra wachttijden. Daarnaast is er de Landelijke aanpak wachttijden vanuit het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZJ). Op vier verschillende onderdelen (preventie, instroom, zorg en uitstroom) hebben zij de oorzaken van wachttijden in de jeugdzorg in kaart gebracht. Het OZJ geeft aan dat wachttijden niet alleen een ‘instroom’-probleem is, maar een samenhang kent van deze vier onderdelen. De werkgroep wachttijden herkent het belang van deze integrale aanpak en werkt binnen de aanpak wachttijden ook op deze wijze om de zorgstromen (instroom-doorstroom-uitstroom) zo efficiënt mogelijk in te richten.

Aard en omvang van de wachttijden Het afgelopen anderhalf jaar heeft de werkgroep wachttijden gewerkt aan het verkrijgen van een zo betrouwbaar mogelijk beeld van de aard en omvang van de wachttijden in onze regio. Dit lukt ons steeds beter. Dit inzicht is tot stand gekomen op basis van twee bronnen:

Oorzaken Het ontstaan van wachttijden is een complex samenspel tussen verschillende factoren. Voorbeelden hiervan zijn: • De instroom in de Jeugdhulp neemt toe • De doorstroom van de ene jeugdhulpaanbieder naar de andere stagneert • De uitstroom uit de jeugdhulp stagneert, zoals naar de Wlz,

1. De kwartaalrapportage bij 188 aanbieders (april t/m juni 2022). In deze rapportage is een categorisering gemaakt van Lichtverstandelijk beperkt (LVB), Jeugd- en Opvoedhulp (J&O), Jeugdgeestelijke gezondheidzorg (J-GGZ) of een mix van twee of meer van deze gebieden. 2. Een extra uitvraag bij een selecte groep aanbieders naar unieke jeugdigen die drie maanden of langer wachtten op peildatum 1 april 2022. Dit om meer zicht te krijgen op de aard (type zorg) en omvang (i.v.m. dubbeling van cliënten) van de wachttijden bij geselecteerde jeugdhulpaanbieders.

REGIOVISIE MONITOR 2022

33

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

Resultaten van beide bronnen

In de figuren 12 en 13 hieronder zijn de totale wachttijden voor verblijfshulp en ambulante hulp te zien.

Figuur 12: Verblijfshulp, totale wachttijd per zorgcategorie 50 Mix |

Aantal aanbieders

40

LVB |

J&O |

GGZ

30 20 10 0 0-14 dagen

15-28 dagen

29-42 dagen

43-56 dagen

57-70 dagen

71-84 dagen

85-98 dagen

99-112 dagen

> 112 dagen

Dagen per type zorg

Figuur 13: Ambulante hulp, totale wachttijd per zorgcategorie 6 Mix |

5

LVB |

J&O |

GGZ

Aantal aanbieders

4 3 2 1 0 0-14 dagen

15-28 dagen

29-42 dagen

57-70 dagen

71-84 dagen

85-98 dagen

> 112 dagen

• De respons van beide uitvragen is rond de 80% en geeft daarmee een voldoende realistisch beeld. • De kwartaalrapportage bevat in totaal 592 jeugdigen die wachten op zorg (waarvan 534 ambulante hulp en 58 verblijfshulp). Daarbij dient vermeld te worden dat wachtenden op een gezinshuis of pleeggezin niet zijn aangeduid doordat daar nog geen bruikbare informatie voor is aangeleverd. Dit heeft onze aandacht. Het overgrote deel van deze wachtende jeugdigen ontvangt wel een vorm van overbruggingszorg. . • De extra uitvraag op peildatum 1 april 2022 bevat informatie over 539 unieke jeugdigen (455 ambulante hulp en 84 verblijfshulp). • Uit de extra uitvraag verkrijgen we een verdiepend overzicht van de wachttijden van unieke jeugdigen die op die datum wachten op specifieke zorgtypen in de betreffende gemeente.. • Uit de extra uitvraag naar unieke jeugdigen blijkt dat slechts zestien jeugdigen bij meerdere aanbieders of meerdere typen zorg tegelijkertijd zijn aangemeld. Het aantal dubbele registraties van jeugdigen is daarmee te verwaarlozen, waardoor we een goed beeld hebben gekregen van de omvang van dit vraagstuk. Vanuit de landelijke aanpak wachttijden van het OZJ komt dit resultaat ook naar voren en beveelt het OZJ aan dat gemeenten zich hier niet te veel op moeten richten in hun aanpak.

De werkgroep neemt deze aanbeveling over van het OZJ en daarmee leidt dit onderwerp niet tot nadere acties.

Dagen per type zorg REGIOVISIE MONITOR 2022

34

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

Figuur 14: Type zorg bij ambulante hulp (wachttijd meer dan 90 dagen) Ambulant

500

455

Aantal cliënten

400 300 200

194 133

100

39

39

Dagbehandeling

Begeleiding

0 J-GGZ

KDC

21

8

8

5

4

2

2

Jeugdhulp Ambulant

Diagnose

Groepshulp

Activiteiten centrum

Behandeling

IAG intensieve ambulante gezinsbehandeling

onbekend

• Op welke specifieke hulp wordt nu het langst gewacht (aard van wachttijden)? Bij de ambulante aanbieders wordt het langst gewacht op de ambulante J-GGZ hulp. Dit is conform het landelijke beeld en in lijn met het beeld vanuit de doorbraakaanpak GI’s en geeft aanleiding tot zorg. Daarna volgen de langste wachttijden bij de ambulante hulp voor jeugdigen met een licht verstandelijke beperking (LVB), met name bij de Kinderdagcentra (KDC’s). • De langste wachttijden bij de aanbieders voor verblijf zien we ook bij de J-GGZ en bij respijtzorg. Dit laatste zorgtype kent in onze regio een lange wachttijd voor het grootste aantal jeugdigen dat wacht op verblijf. Dit type zorg wordt door de werkgroep verder onderzocht.

Totaal Ambulant

In de figuren 14 en 15 zijn de aantallen cliënten opgenomen die meer dan drie maanden op de verschillende typen zorg wachten, zowel voor verblijfshulp als ambulante hulp.

Een reactie van een Jeugdhulpaanbieder uit de kwartaalrapportage (april 2022) “Wanneer wij contact hebben met het ECZ over (complexe) cliënten, dan staan deze kinderen nooit langer dan drie maanden op de wachtlijst. Dit omdat we er in deze gevallen voor zorgen dat wij of een andere zorgaanbieder binnen 3 maanden zorg kunnen leveren aan deze cliënten.”

REGIOVISIE MONITOR 2022

35

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

Figuur 15: Type zorg bij verblijfshulp (wachttijd meer dan 90 dagen) Verblijf (Cat II)

Totaal verblijf

100

84

Aantal cliënten

80 60 40

38 23

20

10

0 Logeren

J-GGZ hoogspecialistische opname

J&O

4

4

Specialisme, Geweld in afhankelijkheidsrelaties

LVB wonen

3

2

Wonen, Specialisme, Activiteiten specialisme Gezin Totaal centrum autisme

Stand van zaken werkgroep wachttijden In de 2022 heeft de werkgroep wachttijden voornamelijk de focus gelegd op de volgende onderwerpen: • Om aard en omvang te kunnen bepalen wordt per kwartaal een uitvraag gedaan door het Servicebureau. De werkgroep analyseert twee keer per jaar de resultaten van deze uitvraag en maakt rapportages. Op basis van deze rapportages prioriteert de werkgroep en stelt de acties vast. Bij deze acties wordt gekeken welke belangrijke stakeholders

worden betrokken. Ook gebruikt het regionaal - en lokaal contractmanagement de informatie over de wachttijden uit deze rapportages om gerichter met jeugdhulpaanbieders hierover in gesprek te gaan. • Het uitvoeren van een extra uitvraag bij Jeugdhulpaanbieders waar wachttijden langer dan drie maanden zijn en er sprake is van schadelijk wachten. • Het samen met het Servicebureau ontwikkelen van een digitaal platform (Startpunt Jeugdhulp Haaglanden) dat verwijzers, jeugdigen en ouders inzicht geeft in de best passende hulp (gecontracteerde hulp), inclusief actuele wachttijden. • Ontwikkelen van een afwegingskader. Het afwegingskader moet gaan helpen om de schaars beschikbare jeugdhulp aan die jeugdigen aan te kunnen bieden die het ook het hardst nodig hebben. Dit sluit aan bij de kamerbrief van 14 september 2022 van het Rijk waarin aangegeven wordt dat het ontwikkelen van een afwegingskader op basis van urgentie noodzakelijk is. • Het verkrijgen van inzicht in de reden van de lange wachttijden bij Kinderdagcentra (KDC). Naar aanleiding van de zorgelijk lange wachttijd bij KDC’s is op last van de werkgroep wachttijden een kleine werkgroep gestart die zich specifiek richt op de problematiek bij KDC’s. Er zijn afspraken gemaakt met deze specifieke jeugdhulpaanbieders die nieuwe groepen zullen starten. Hierdoor kan nieuwe instroom plaatsvinden.

Belangrijke reden van het ontstaan van de wachttijden bij KDC’s is het stagneren van uitstroom richting (speciaal) onderwijs. Hiervoor heeft de werkgroep verbinding gelegd met de regionale projectleider Jeugdhulp-Onderwijs.

REGIOVISIE MONITOR 2022

36

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

• Het specifieke zorgtype respijtzorg kent in onze regio een lange wachttijd voor het grootste aantal jeugdigen dat wacht op verblijf. Dit type zorg wordt door de werkgroep verder onderzocht. • In Haaglanden hebben we een infrastructuur (o.a. Zorglogistiek, de Experttafel) ingericht om jeugdigen met complexe problematiek en/of een kinderbeschermingsmaatregel zo snel mogelijk toe te leiden naar passende hulp. Voor 70% van deze doelgroep jeugdigen werkt deze infrastructuur goed, voor 30% lukt dit niet. Voor deze groep jeugdigen zijn we met aanbieders in gesprek om toe te werken naar oplossingen zodat deze jeugdigen ook tijdig passende hulp ontvangen. • Het ontwikkelen van afspraken over wie welke verantwoordelijkheden heeft als er sprake is van (te) lang wachtenden. We willen geen schadelijk wachtenden, daarom is het noodzakelijk om helder te definiëren wie welke verantwoordelijkheid heeft en deze in afspraken met aanbieders vast te leggen. • Constateren en adresseren van ontbrekend zorgaanbod. Wachttijden kunnen ook ontstaan omdat voor specifieke problemen geen juist hulpaanbod beschikbaar is. De signalen van ontbrekend zorgaanbod zijn doorgegeven aan de bouwteams van het Bovenregionaal Expertisenetwerk (BREN).

Dit heeft onder andere geresulteerd in de ontwikkeling van een kleinschalige woonvoorziening en de inzet van ervaringsdeskundigen als overbruggingshulp voor de wachttijden (realisatie in 2023).

Schadelijk wachten Wachten op zorg is voor veel kinderen en gezinnen schadelijk, zeker als we kijken naar wanneer het gevoel van wachten al begint. Daarbij is de jeugdzorgketen vaak een aaneenschakeling van stappen, terwijl al die tijd er hulp/zorg voor het gezin nodig is. Toch zijn er ook situaties waarbij wachten een keuze is; soms omdat er op een specifieke behandelaar of zorgaanbieder wordt gewacht (nadat andere alternatieven zijn aangeboden). Soms omdat de tijd voor een behandeling nog niet rijp is (bijvoorbeeld na acuut trauma slaat behandeling beter aan na een wachtperiode), of omdat er vooruitlopend op een traject al wordt aangemeld. Echter zijn er vaker situaties te benoemen die wel schadelijk zijn. Deze situaties worden door de werkgroep in een afwegingskader uitgewerkt samen met de aanbieders vanuit GGZ, Jeugd & Opvoedhulp en LVB.

Conclusie In 2022 zijn de wachttijden in de jeugdhulpregio Haaglanden toegenomen ten opzichte van 2021. We kunnen echter na een tweetal metingen nog niet spreken van een trend. We blijven de instroom van wachtenden volgen. Waar er eerst alleen zicht was op schadelijk wachtenden bij verblijfshulp, is er nu ook zicht op schadelijk wachtenden bij de ambulante hulp. We hebben ten opzichte van 2021 meer inzicht gekregen in de aard (type zorg) en omvang (unieke cliënten) van jeugdigen die schadelijk wachten op verblijfshulp en ambulante hulp. Het verbeterde inzicht in de aard en de omvang van de wachttijden problematiek heeft geleid tot de hierboven beschreven concrete acties van de werkgroep.

REGIOVISIE MONITOR 2022

37

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

Begrippenlijst Expertiseteam Complexe Zorg (ECZ)

ingezet moeten worden en is verantwoordelijk voor de veiligheid

KDC

Het Expertiseteam Complexe Zorg (ECZ) bestaat uit

van de jeugdigen/in gezinnen. Een OTS kan per jaar verlengd

Een kinderdagcentrum (KDC) is opvang voor kinderen van 2 tot 18

gespecialiseerde medewerkers die ondergebracht zijn bij

worden. Hiervoor moet de jeugdbeschermer dan opnieuw een

jaar met een (ernstige) verstandelijke of meervoudige beperking.

Jeugdbescherming west en heeft als doel consult en advies te

verzoek doen bij de kinderrechter die het besluit dan toetst.

Soms ook al voor nog jongere kinderen.

bieden bij zorgbehoeftebepaling, complexe zorgvragen en te

In een KDC krijgt een kind dagbehandeling, dagbesteding en

bemiddelen en ondersteunen bij de toeleiding naar specialistische

-

jeugdhulp. Het ECZ voorziet in één centraal aanspreekpunt voor

Van een voogdijmaatregel is sprake wanneer het gezag van

alle jeugdzorgprofessionals in de keten. Het ECZ is gecontracteerd

ouders beëindigd wordt. Zij hebben dan GEEN zeggenschap

Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZJ)

door de gemeenten en dus onafhankelijk en voor iedereen

meer over hun kind(eren). Uiteraard blijven zij hun kinderen nog

Het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZJ) bouwt mee

beschikbaar.

wel zien, indien mogelijk. Er is een onderscheid te maken tussen

aan een lerend jeugdstelsel dat kinderen en jongeren in Nederland

burgervoogdij door bijvoorbeeld iemand uit het netwerk van de

helpt gelukkig en veilig op te groeien. Zij ondersteunt initiatieven

jeugdige en instellingsvoogdij door de jeugdbeschermer van de GI.

in het hele land die bijdragen aan vernieuwing en verbetering

Zorglogistiektafel en Experttafel

een voogdijmaatregel:

persoonlijke begeleiding.

De complexe logistieke verblijfsvragen voor in- en doorstroom

van de jeugdhulp, en helpen mee aan kennisuitwisseling,

worden in Haaglanden behandeld op de tafel voor zorglogistiek.

-

Daarnaast is er een experttafel voor inhoudelijk advies bij een

Hierbij gaat het om jeugdigen die strafbare feiten hebben

casus. Beide tafels vallen onder het Expertiseteam Complexe

gepleegd, maar ook om jeugdigen waarbij sprake is

Respijtzorg/ Logeren/ Logeeropvang/logeerhuis

Zorg.

van schoolverzuim. Zij krijgen dan een zogenaamde

Respijtzorg betekent letterlijk ‘onderbreking van de zorg’ oftewel

jeugdreclasseerder toegewezen die hen ook kan verplichten hulp

op adempauze komen. Die onderbreking kan een dag(deel)

te accepteren.

duren, maar ook een weekend, een schoolvakantieperiode of

Jeugdbescherming Er is sprake van jeugdbescherming wanneer een kinderrechter,

een jeugdreclasseringsmaatregel:

samenwerking en innovatie.

langer. Professionals nemen dan de zorg van de (pleeg)ouders/

altijd op advies van de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK),

Doorbraakaanpak GI’s

een wettelijke jeugdbeschermingsmaatregel heeft uitgesproken.

De doorbraakaanpak GI’s houdt in dat voor jeugdigen met

Het gaat om de volgende maatregelen, die door de zogenaamde

een jeugdbeschermingsmaatregel zo snel mogelijk de hulp

Gecertificeerde Instellingen (GI’s) uitgevoerd worden:

wordt gestart door intensief samenspel van GI’s, aanbieders

verzorgers over. In de jeugdhulp bestaan er twee vormen van respijtzorg: dagbesteding en logeeropvang.

en gemeenten. Jeugdigen die langer dan 3 maanden moeten -

een Onder Toezicht Stelling (OTS):

wachten worden geregistreerd en de casuïstiek wordt sinds de

Het gezin wordt Onder Toezicht gesteld en krijgt een

zomer van 2022 elk kwartaal doorgesproken met de GI’s om zicht

jeugdbeschermer toegewezen, ouders behouden nog het

te krijgen op de actuele lacunes in het aanbod. Tot de zomer 2022

gezag maar over belangrijke beslissingen die hun kinderen

was dat eenmaal per maand.

aangaan dienen ze te overleggen met een jeugdbeschermer. Een jeugdbeschermer kan besluiten dat er bepaalde vormen van hulp

REGIOVISIE MONITOR 2022

38

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

6

J eugdhulp en onderwijs werken effectief samen Het is de gezamenlijke missie van de samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs en de gemeenten dat ieder kind of jongere zich veilig en optimaal ontwikkelt op een passende plek in het onderwijs. In de regiovisie is de ambitie dat jeugdhulp en onderwijs effectief samenwerken, maar hoe staat het daarmee?

REGIOVISIE MONITOR 2021

39

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

In de vorige Regiovisie monitor is beschreven dat gemeenten en samenwerkingsverbanden vergelijkbare uitdagingen ervaren. In 2022 is onderzocht waar samenwerking in jeugdhulpregio Haaglanden noodzakelijk of van meerwaarde kan zijn. Uit dit onderzoek blijkt dat scholen en jeugdhulpaanbieders te maken hebben met verschillende contactpersonen, teams en werkwijzen van gemeenten binnen de jeugdhulpregio Haaglanden. Medewerkers uit het onderwijs constateren dat het inschakelen van lokale teams complex is georganiseerd. Zij lopen vast op vragen als: wie heeft regie of mandaat? De praktijk wijst uit dat er op sommige scholen veel hulpverleners rondlopen die individueel jeugdhulp verlenen. Wat kunnen de samenwerkende gemeenten verbeteren om jeugdhulp en ondersteuning op school efficiënter te organiseren?

Figuur 16: Samenwerkingsverbanden primair onderwijs provincie Zuid-Holland

TEYLINGEN KATWIJK

KAAG EN BRAASSEM

OEGSTGEEST LEIDEN

WASSENAAR

LEIDERDROP

VOORSCHOTEN DEN HAAG

RIJNWOUDE

LEIDSCHENDAM-VOORBURG

ALPHEN AAN DEN RIJN

ZOETERMEER

BOSKOOP

RIJSWIJK WESTLAND

Inleiding

WADDINXVEEN

DELFT

LANSINGERLAND

PIJNACKER-NOOTDORP

ZUIDPLAS

MIDDEN-DELFLAND

In de Regiomonitor 2021 is de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp in de breedte beschreven. De monitor over het jaar 2022 zoomt in op de resultaten van een onderzoek dat heeft plaatsgevonden in dat jaar. Vanuit de inzichten van het onderzoek besteden we in dit hoofdstuk specifiek aandacht aan het grensverkeer van leerlingen en wat er speelt op het snijvlak van onderwijs en jeugdhulp. Op basis van de aanbevelingen van het onderzoek is voor 2023 en verder bepaald hoe de regio uitvoering geeft aan de andere ambities op het snijvlak van onderwijs en jeugdhulp, zoals preventieve ondersteuning op scholen.

MAASSLUIS

SCHIEDAM

VLAARDINGEN

BRIELLE WESTVOORNE

CAPELLE AAN DEN IJSSEL KRIMPEN AAN DEN IJSSEL

ALBRANDSWAARD

HELLEVOETSSLUIS

SPIJKERNISSE

BERNISSE

RIDDERKERK

BARENDRECHT

OUDBEIJERLAND

REGIOVISIE MONITOR 2022

HENDRIK-IDO-AMBACHT

ZWIJNDRECHT

40

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

Analyse grensverkeer van leerlingen “Ook prestatiedruk zorgt voor meer problemen” “In 2001 meldde 16 procent van de leerlingen in het voortgezet onderwijs nogal veel druk te ervaren door schoolwerk, in 2021 is dit opgelopen tot 45 procent. Ook hier zien we voor meisjes een ongunstigere ontwikkeling dan voor jongens”, valt te lezen in het rapport. Bron: HBSC 2021 Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland.

Het is opvallend dat van en naar iedere gemeente binnen de jeugdhulpregio Haaglanden leerlingen naar school gaan. Leerlingen gaan niet alleen in eigen samenwerkingsverbandregio naar school, maar ook daarbuiten. Dit betekent dat onderlinge afstemming tussen de samenwerkingsverbanden en gemeenten in de jeugdhulpregio Haaglanden voor deze leerlingen en hun gezinnen noodzakelijk is. Leerlingen gaan daarnaast ook naar andere jeugdhulpregio’s naar school, zoals Leiden of Rotterdam. Ten aanzien van jeugdhulp betekent dit dat hiermee financiering van jeugdhulp op scholen niet een lokaal probleem is, maar regionaal in Haaglanden knelpunten geeft. Vooral het mbo wordt gekenmerkt door een studentenpopulatie die afkomstig is uit veel verschillende gemeenten, zowel binnen de jeugdhulpregio Haaglanden als daarbuiten. Gezien de hoeveelheid gemeenten waar het mbo mee te maken heeft, is het complex om jeugdhulp in te zetten voor studenten die dat nodig hebben.

Wat speelt er op het snijvlak onderwijs en jeugdhulp volgens het onderzoek? Toenemende prestatiedruk onder kinderen en jongeren Er bestaat een spanningsveld tussen de ambitie om te normaliseren en demedicaliseren enerzijds en de toegenomen (prestatie)druk die door jongeren en ouders wordt ervaren. Door deze extra druk kan de vraag naar jeugdhulp juist toenemen. In het onderwijs komt dit vraagstuk ook naar voren.

Psychische en sociale problematiek wordt niet altijd (h)erkend en geaccepteerd Jeugdigen verschillen van elkaar en dat vraagt expertise van leerkrachten, medewerkers van de kinderopvang en om aan te sluiten en in te schatten wat deze jeugdigen nodig hebben. Ouders, kinderen en jongeren hebben soms het gevoel niet gehoord te worden, missen ‘oprechte aandacht’ en een open inclusieve cultuur op en buiten de school. Het is van belang dat jeugdhulp vragen ook op school tijdig worden herkend en doorverwezen. Inschakelen lokale teams door scholen bij grensverkeer van leerlingen is niet eenvoudig Wanneer vanuit school gedacht wordt aan jeugdhulp, dient hiervoor het lokale team van de gemeente waar de leerling woont betrokken te worden. Scholen die te maken hebben met leerlingen die in een andere gemeente wonen dan waar de school staat, lopen tegen verschillende contactpersonen, teams en werkwijzen van gemeenten binnen de jeugdhulpregio Haaglanden aan. Ook is er onduidelijkheid over regie, mandaat en doorzettingsmacht. Verstopte onderwijs- en jeugdhulpketen Het onderwijs ziet de problematiek van leerlingen steeds complexer worden. Hierdoor wordt er vaker doorverwezen naar het speciaal onderwijs (SO) of speciaal voortgezet onderwijs (VSO). Het aantal leerlingen dat wordt verwezen naar (V)SO cluster 3 en 4 en naar gespecialiseerde jeugdhulp zoals Kinderdagcentra (KDC) toe.

Met als gevolg dat plekken dichterbij soms vol zijn, wachttijden oplopen en leerlingen ver van huis naar school moeten.

REGIOVISIE MONITOR 2022

41

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

“Ik wil één coach voor de hele school” “Wij hebben 90 leerlingen op school en hebben nu 44 individuele coaches rondlopen. Ik wil wel één coach de hele week voor onze leerlingen, waarbij deze coach ook de individuele gesprekken doet. en meer verbinding gemaakt kan worden op wat de jongeren leren tijdens coaching op school.“ (Pleyzier college Delft).

Jeugdhulp wordt vaak nog individueel ingezet waardoor sommige scholen met meerdere hulpverleners te maken hebben. Daarnaast bestaan er verschillende pilots en projecten binnen de afzonderlijke samenwerkingsverbandregio’s waardoor het vinden van de juiste plek een ingewikkelde en tijdrovende zoektocht is.

en afspraken maken. Dit kan zijn lokaal, sub-regionaal of in de brede jeugdhulpregio Haaglanden. Aanbeveling voor een plan van aanpak voor alle knelpunten op het snijvlak van jeugdhulp en onderwijs is als volgt:

Is jeugdhulp inzetten echt het meest effectief? Jeugdhulp inzetten op de scholen en kinderopvang kan ervoor zorgen dat we aan symptoombestrijding (blijven) doen in plaats van kinderen en gezinnen echt helpen en de impact maken die we met elkaar wensen. Wat speelt er in deze gezinnen of in de wijk waar deze kinderen wonen? Er is een Big-5 voor jongeren in de jeugdhulp ontwikkeld door JONG!doetmee. Deze geldt eigenlijk net zo voor hun ouders. Zijn deze punten van de Big-5 voor hen op orde? Zo niet, dan is er werk aan de winkel! Daarnaast is integraal gezinsgericht werken hierin ook relevant, als opgave voor de gemeenten. School is aanvullend een belangrijke partner in het signaleren van jeugdhulp vragen bij jeugdigen. In het onderzoek zijn ook landelijke ontwikkelingen meegenomen, zoals het onderzoek van Berenschot over inzicht in zorg in onderwijstijd18, experimenteerregeling Onderwijszorgarrangementen19 en de Met andere ogen aanpak20.

Aanbevelingen van het onderzoek Vanuit het onderzoek wordt aanbevolen om alle knelpunten voor 2023 -2024 op te pakken via kennisdeling, samen ontwikkelen

1. Bij grensverkeer van leerlingen afspraken te maken over samenwerking tussen lokale teams en scholen en over financiering van onderwijs- en zorgaanbod; 2. Samen (door)ontwikkelen van collectieve jeugdhulp op kinderopvang, SBO, (V)SO en MBO, waarbij voor de overgang van 18- naar 18+ wordt samengewerkt met Wmo en Werk&Inkomen; 3.  Samen (door)ontwikkelen van onderwijs binnen kleinschalige woonvoorzieningen; 4. Gezamenlijke kennisdeling over omgaan met alle andere knelpunten, zoals het bieden van ondersteuning, preventief

De belangrijkste bevindingen van 2020-2022 ten aanzien van oplossingen voor lange termijn vereenvoudigde en verbeterde financiering en organisatie van zorg en ondersteuning in cluster 3 en 4 van het speciaal en voortgezet speciaal onderwijs zijn op een rij gezet in deze factsheet. Zie voor meer informatie: https://www.dsp-groep.nl/ wp-content/uploads/Factsheet-Zorg-in-Onderwijstijd-december-2022-DSP-OberonOnderwijsconsulenten-3.pdf#:~:text=Collectieve%20financiering%20van%20zorg%20in%20 onderwijstijd%20wordt%20gezien,nodig%20hebben.%20In%20figuur%201%20is%20dat%20 gevisualiseerd. 19 Het kabinet heeft in 2023 80 Onderwijszorgarrangementen de mogelijkheid geboden via de experimenteerregeling af te wijken van bepaalde wet- en regelgeving. Doel is om te onderzoeken of deze ruimte leidt tot meer maatwerk op het vlak van onderwijs en zorg voor leerlingen met complexe ondersteuningsbehoefte Meer informatie is te vinden op: https://www.steunpuntpassendonderwijs-povo.nl/thema/maatwerk-enondersteuningsstructuur/experimenteerregeling-onderwijszorgarrangementen/. 20 Met Andere Ogen is een inspiratienetwerk dat de ontwikkelkansen van kinderen in Nederland vergroot. Doel van dit netwerk is de lokale praktijk van zorg, onderwijs en jeugd te stimuleren om zo goed mogelijk met elkaar samen te werken, elkaar te inspireren én van elkaar te leren.

De missie is door een betere samenwerking van ouders, onderwijs, zorg en jeugd bijdragen aan het vergroten van ontwikkelkansen van kinderen. Meer weten zie: https://www.aanpakmetandereogen.nl/over-met-andere-ogen/. 18

REGIOVISIE MONITOR 2022

42

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

aanbod of expertise op scholen bij toenemende prestatiedruk onder de leerlingen en (h)erkennen en accepteren van psychische en sociale problematiek op scholen. Denk hier ook aan doen wat werkt in de thuissituatie zoals de Big-5 voor ouders in plaats van doorgaan met symptoombestrijding door het inzetten van jeugdhulp. Het delen van goede voorbeelden en overzicht bieden over lopende projecten en ontwikkelingen rond onderwijs en zorg wordt als helpend gezien door de partners. In het Uitvoeringsplan 2023-2024 Jeugdhulp Haaglanden is ervoor gekozen om de eerste en derde prioriteit breed op te pakken in de jeugdhulpregio Haaglanden. De andere twee prioriteiten worden lokaal via de Lokaal Educatieve Agenda of sub-regionaal via Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) opgepakt. Binnen het mbo wordt in Haaglanden aan alle knelpunten gewerkt via de overleg- en werkstructuur van het programma voortijdig schoolverlaten. Lokaal voert iedere gemeente gesprekken met scholen, schoolbesturen en maatschappelijke partners via een Lokaal Educatieve Agenda, waarin gezamenlijke afspraken over het onderwijsen jeugdbeleid zijn vastgelegd.

Gemeenten voeren in sub-regionaal verband periodiek gesprekken met de samenwerkingsverbanden, schoolbesturen en gemeenten in die regio, die gaan onder andere gaan over het ontwikkelen van een dekkend onderwijs – jeugdhulp aanbod en financiering hiervan en afspraken over de inzet van professionals, zoals lokale teams, jeugdgezondheidszorg en school-

maatschappelijk werk. Dit wordt het OOGO genoemd, het Op Overeenstemming Gericht Overleg. Daarbij zijn er netwerkbijeenkomsten en is er een kennis- en leernetwerk om kennis te delen en inspiratie op te doen.

Conclusie Deze Regiovisie monitor is toegespitst op het onderzoek dat heeft plaatsgevonden in 2022 over de noodzaak en meerwaarde van de samenwerking op het snijvlak van onderwijs en jeugdhulp.

Het belangrijkste inzicht dat het onderzoek heeft opgeleverd is dat er in de jeugdhulpregio Haaglanden sprake is van grensverkeer van leerlingen.

Het belangrijkste inzicht dat het onderzoek heeft opgeleverd is dat er in de jeugdhulpregio Haaglanden sprake is van grensverkeer van leerlingen. Leerlingen gaan van en naar gemeenten naar het voortgezet onderwijs en het (voortgezet)speciaal onderwijs. Er is ook grensverkeer buiten de eigen samenwerkingsverbandregio voor passend onderwijs. Sommige leerlingen gaan buiten de jeugdhulpregio Haaglanden naar school. Om die reden is het noodzakelijk om afspraken te maken over samenwerking tussen lokale teams en scholen en collectief onderwijs- en zorgaanbod in de jeugdhulpregio Haaglanden. Ook het samen ontwikkelen van onderwijs binnen (kleinschalige) woonvoorzieningen heeft prioriteit. Hier is meer over beschreven in hoofdstuk 3 ‘Jeugdigen groeien zo thuis mogelijk op’. Naast de noodzaak tot samenwerken, wordt in de jeugdhulpregio Haaglanden ook de meerwaarde van samenwerking op het snijvlak van onderwijs en jeugdhulp gezien. Volgens het

REGIOVISIE MONITOR 2022

43

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

onderzoek is deze te vinden in kennisdeling over bijvoorbeeld het omgaan met toenemende prestatiedruk en in waar gewenst het samen ontwikkelen van bijvoorbeeld onderwijs- en zorgaanbod. Om die reden is ervoor gekozen om dit in 2023-2024 lokaal en sub-regionaal te continueren en daar te verstevigen. In 2023 wordt verder uitwerking gegeven aan de aanbevelingen van het onderzoek lokaal, sub-regionaal en in brede jeugdhulpregio Haaglanden waar toegewerkt wordt naar het maken van bestuurlijke afspraken omtrent het grensverkeer van leerlingen binnen de eigen regio.

REGIOVISIE MONITOR 2022

44

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

Begrippenlijst KDC – Kinderdagcentra

mbo Rijnland, Lentiz, Albeda, Yuverta) en gemeenten in de jeugd-

Opvang of zorg voor kinderen van 2 tot 18 jaar met een (ernstige)

hulpregio Haaglanden samen om (problematisch) schooluitval

verstandelijke of meervoudige beperking.

te voorkomen en specifiek is er ook een werkgroep bezig met de aansluiting van MBO op het brede sociaal domein.

LEA (Lokaal Educatieve Agenda) Iedere gemeente voert gesprekken met scholen, schoolbesturen

(V)SO – (Voortgezet) Speciaal onderwijs.

en maatschappelijke partners via een Lokaal Educatieve Agenda,

Het (voortgezet) speciaal onderwijs is er voor leerlingen die speci-

waarin gezamenlijke afspraken met betrekking tot het onderwijs-

alistische ondersteuning nodig hebben, dat het regulier onderwijs

en jeugdbeleid zijn vastgelegd.

niet kan bieden. Het speciaal (voortgezet) onderwijs is verdeeld in clusters:

OOGO (Op Overeenstemming Gericht Overleg) Gemeenten voeren in sub-regionaal verband periodiek ge-

•

sprekken met de samenwerkingsverbanden, schoolbesturen en

• Cluster 2: Scholen voor kinderen met auditieve beperkingen,

gemeenten in die regio, die gaan onder andere gaan over het ontwikkelen van een dekkend onderwijs – jeugdhulp aanbod en

Cluster 1: Scholen voor blinde en slechtziende leerlingen. spraak-/taalproblemen of autisme.

• Cluster 3: Scholen voor zeer moeilijk lerende kinderen (zmlk),

financiering hiervan en afspraken over de inzet van professionals,

kinderen met een ernstige meervoudige beperking, kinderen

zoals lokale teams, jeugdgezondheidszorg en schoolmaatschap-

die langdurig ziek zijn en kinderen met fysieke beperkingen.

pelijk werk. Dit wordt het OOGO genoemd, het Op Overeenstem-

• Cluster 4: Scholen voor kinderen met psychische stoornissen

ming Gericht Overleg. Daarbij zijn er netwerkbijeenkomsten en is

en gedragsproblemen. Wmo – Wet maatschappelijke onder-

er een kennis- en leernetwerk om kennis te delen en inspiratie op

steuning. Gemeenten ondersteunen mensen (vanaf 18 jaar)

te doen.

met een ziekte of beperking.

RMC – Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten. De regionale aanpak voortijdig schoolverlaten in Nederland is verdeeld in 40 regio’s. Binnen zo’n regio maken scholen en gemeenten samen afspraken over maatregelen om schooluitval tegen te gaan en over de begeleiding van jongeren in een kwetsbare positie. Binnen de RMC-regio van de jeugdhulpregio Haaglanden werken samenwerkingsverbanden VO (Zuid-Holland-West, Zoetermeer, Westland en Delflanden), mbo’s (ROC Mondriaan,

REGIOVISIE MONITOR 2022

45

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

7

Jongeren en ouders aan het woord Om in de transformatie van de jeugdhulp duurzame en effectieve resultaten te bereiken is het samenwerken met ouders en jongeren van belang. Het fundament van deze samenwerking is geformuleerd in internationale kinderrechtenverdrag21 en in de Jeugdwet. Ook in de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden is het samenwerken met ouders en jeugdigen op alle niveaus benoemd. Zowel in het hulptraject als op het niveau van de instelling en het jeugdhulpbeleid moeten ouders en jongeren hun inzichten kunnen delen. Er is in 2022 veel gebeurd op het gebied van participatie van jongeren en ouders. Zowel met de Regionale Oudersraad Jeugdhulp als met JONG doet mee! (JDM). Tegelijk wijzen ouders en jongeren erop dat het nog beter kan, vooral wat betreft de structuur die de samenwerking met hen moet borgen. Dit hoofdstuk is opgesteld door vertegenwoordigers van ouders en jongeren en is toegevoegd aan de Regiovisie monitor om het belang van participatie te onderstrepen.

21

Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind (New York, 1989).

REGIOVISIE MONITOR 2021

46

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

“Ik hoor zelf alleen bij lichte problematiek tevredenheid bij ouders, bij complexere situaties is men vrijwel nooit tevreden”. Oudersraad

22

 asisafspraken over gelijkwaardige B omgang tussen hulpverlener en jongeren. Den Haag 2021.

Inleiding

Cliëntervaringsonderzoeken

De Regionale Oudersraad is in 2021 gestart en heeft zich in 2022 verder ontwikkeld in het betrekken van het perspectief van ouders in de jeugdhulp. De Oudersraad gaf dit jaar onder meer advies aan de gemeenten en jeugdhulporganisaties over bijvoorbeeld hulp in de wijk, maatwerk, inclusie en diversiteit. De Oudersraad was ook vertegenwoordigd in verschillende inhoudelijke bijeenkomsten over beleidsontwikkeling en in een voorlichtingsbijeenkomst voor nieuwe raadsleden. Daarnaast is er ingezet op de werving van nieuwe ouders zodat er een representatieve vertegenwoordiging is in de Oudersraad.

In de Jeugdwet is opgenomen dat gemeenten jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek (CEO) uitvoeren. Op basis van de uitkomsten van de cliëntervaringsonderzoeken in 2018 zijn in 2019 en 2022 verdiepende kwalitatieve CEO’s uitgevoerd op een aantal thema’s. Ouders en jongeren zijn kritisch over de uitkomsten van deze onderzoeken, zowel over de opzet ervan als de opbrengst. De respons is laag en daarmee zijn er ook vragen over de representativiteit van het onderzoek. Hoe was bijvoorbeeld de spreiding over de diverse typen hulpverlening en waren ouders nog in een hulptraject of was dit traject al afgesloten? De gemeenten gaan daarom in 2023 afwegen op welke andere manier ze de ervaringen van cliënten kunnen onderzoeken.

JONG doet mee! (JDM) is sinds 2015 het platform van jongerenraden en jongeren met ervaring in jeugdhulp en daken thuisloosheid in Haaglanden. JONG doet mee! heeft zich in 2022 ingezet voor de drie actiepunten uit de gezamenlijke bestuurlijke werkagenda: jeugdhulp-onderwijs, huisvesting en wachtlijsten. Ook zijn de jongeren regelmatig betrokken bij bijeenkomsten over beleid, zoals bij de evaluatie van de Haagse Jeugdbeschermingstafel. JONG doet mee! heeft een set basisafspraken opgesteld voor jongeren in de hulpverlening. Ze hebben verder een conceptadvies gegeven over het tijdig herkennen van signalen bij jongeren om zo zware zorg te voorkomen. JONG doet mee! is ook belangrijk voor het signaleren van specifieke problemen zoals het tekort aan noodopvang voor jongeren, de kostendelersnorm of financiële problemen door de gestegen energiekosten.

Toch komen uit de cliëntervaringsonderzoeken regionaal (en landelijk) in de kern dezelfde verbeterpunten naar voren, namelijk: communicatie, de cliënt serieus nemen, gelijkwaardigheid, regie en passende hulp.

Basisafspraken jongeren in hulpverlening JONG doet mee! heeft basisafspraken22 tussen jongeren en hulpverleners vastgelegd in een afsprakenkaart. Hiermee moet de bejegening van jongeren in zorg verbeteren. JONG doet mee! constateert dat de basisafspraken nog onvoldoende breed geïmplementeerd zijn. Voor jongeren is het heel belangrijk dat zij zich gezien en gehoord voelen door hulpverleners.

REGIOVISIE MONITOR 2022

47

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

“Het zijn leuke gesprekken over bijvoorbeeld de inkoop of tijdens de conferentie, maar vervolgens zien en horen we niets meer. Wat gebeurt er met onze inbreng, waarom worden we niet benaderd voor de uitwerking?” Ouder

Participatie serieus nemen

Conclusie

Er is bij vertegenwoordigers van jongeren en ouders vertrouwen dat gemeenten participatie belangrijk vinden. Maar de vraag is hoeveel aandacht en tijd lokale teams, instellingen en de jeugdhulpregio Haaglanden echt hebben om cliëntparticipatie goed te organiseren. JONG doet mee! ziet bijvoorbeeld dat er minder dan voorgaande jaren, goed functionerende jongerenraden zijn bij jeugdhulpaanbieders. En dat de jongerenraden die er zijn, onvoldoende ondersteund en serieus genomen worden. JONG doet mee! vindt het belangrijk dat jongeren structureel worden betrokken bij het verbeteren van de jeugdhulp. De Oudersraad wil ook meedenken, meedoen en samenwerken om verbeteringen tot stand te brengen. Daarvoor is nodig dat vooraf duidelijk is met welk doel en in welke fase van het proces ouders gevraagd worden om te participeren. Gaat het om raadplegen, adviseren, coproduceren of meebeslissen23? De Oudersraad heeft in 2022 een aantal keren meegedacht over concept plannen. Een verbeterpunt is dat er na afloop van betrokkenheid door de Oudersraad onvoldoende terugkoppeling plaatsvindt.

De jeugdhulpregio Haaglanden onderkent het belang van cliëntparticipatie en zet hier ook op in. Er is wel nog ruimte voor verbetering. Jongeren en ouders willen graag gelijkwaardig en structureel betrokken worden bij de doorontwikkeling van de jeugdhulp door gemeenten en jeugdhulpinstellingen. Na afloop moet dan wel een terugkoppeling worden gegeven van wat er met de inbreng is gebeurd. Een gezamenlijke werkagenda van ouders, jongeren, gemeenten en jeugdhulp zou verder mooi zijn. Knelpunten zoals wachtlijsten, het overplaatsen van jongeren, de overgang naar de volwassenzorg bij 18 jaar of het laagdrempelig indienen van klachten zijn voorbeelden waarover ouders en jongeren graag over mee willen praten.

“Kinderen en jongeren moeten binnen de regio een plek krijgen en de hulp moet daar geboden worden in plaats van vijf a tien keer verhuizen naar een andere plek”.

https://www.denhaag.nl/nl/ in-de-stad/denk-mee/de-4participatieniveaus.htm Den Haag 2021.

23

REGIOVISIE MONITOR 2022

48

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

Conclusie De jeugdhulpregio Haaglanden geeft met deze jaarlijkse monitor een stand van zaken over de ambities ten aanzien van de jeugdhulp. Wat is er al bereikt en welke ambities moeten nog meer aandacht krijgen? Deze monitor is een momentopname en gaat in op verschillende onderwerpen. De bedoeling van de monitor is dan ook niet om volledig te zijn, maar geeft aanleiding om verder in gesprek te gaan. Allereerst zijn in deze monitor de belangrijkste cijfers van de regionale jeugdhulp voorzien van duiding. Hierin kwam naar voren dat de toenemende groei van jeugdhulpgebruik lijkt af te zwakken. In de monitor van komende jaren zal blijken of dit beeld zich doorzet. Met het realiseren van de ambitie dat jeugdigen Zo thuis mogelijk opgroeien ligt de regio op koers. Het aantal jeugdigen in de gesloten jeugdhulp neemt af en het aantal jeugdigen in pleeggezinnen en gezinshuizen lijkt toe te nemen. Een uitdaging is de opbouw van alternatieven voor gesloten jeugdhulp. Nieuw in de Regiovisie monitor van 2022 was de toevoeging van cijfers van Veilig Thuis en de Jeugdbeschermingstafel. Het aantal jeugdhulpmaatregelen in onze regio daalt al enkele jaren licht. De beoogde beweging naar 0 uithuisplaatsingen is echter nog niet binnen bereik. Aandachtspunt hierbij is de aanhoudende werkdruk in de jeugdbescherming.

REGIOVISIE MONITOR 2022

49

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

In de ambitie die de regio heeft ten aanzien van wachttijden is er in 2022 een belangrijke verdiepingsslag gemaakt. Er is meer inzicht gekomen in de aard en omvang van schadelijke wachttijden bij verblijfshulp en ambulante hulp. Naar aanleiding van dit verbeterde beeld zijn concrete acties ondernomen, zoals het maken van afspraken over verantwoordelijkheden bij te lang wachten. Het hoofdstuk over de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp geeft een toelichting op een onderzoek dat in 2022 heeft plaatsgevonden. Vooral het grensverkeer van leerlingen over de gemeentegrenzen heen komt daarin naar voren. En daarmee het belang van het maken van afspraken over de samenwerking tussen lokale teams en scholen. Aansluitend wordt ook aandacht gevraagd voor een collectief onderwijs- en zorgaanbod in de jeugdhulpregio Haaglanden. In het laatste hoofdstuk komen jongeren en ouders aan het woord over de ontwikkelingen van de jeugdhulp. Zij erkennen dat de regio aandacht heeft voor cliëntparticipatie, maar constateren dat er nog verbeterpunten zijn. Bijvoorbeeld dat zij graag willen horen wat er met hun input gebeurt en willen graag een gezamenlijke werkagenda opstellen.

Met het Uitvoeringsplan 2023-2024 wordt ingespeeld op de ontwikkelpunten die in deze monitor naar voren komen. Deze Regiovisie monitor was de tweede versie van een reeks. Leerpunten van de eerste versie zijn hierin verwerkt. Uiteraard zijn vragen of suggesties over deze monitor welkom.

In deze editie van de Regiovisie monitor 2022 wordt beschreven dat er stappen zijn gezet om de ambities te realiseren die in de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden zijn geformuleerd. Er ontstaat meer inzicht in de belangrijkste knelpunten, zoals de wachtlijsten en de samenwerking rond onderwijs en jeugdhulp. Hierdoor komt er ook scherper naar voren welke oplossingsrichtingen en acties ingezet moeten worden. Er blijft aandacht nodig voor cliëntparticipatie en het doen van representatief cliëntervaringsonderzoek.

REGIOVISIE MONITOR 2022

50

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

Colofon Deze regiovisie monitor is opgesteld door de samenwerkende gemeenten in de regio Haaglanden, met inbreng van jeugdhulpaanbieders, professionals, ouders en jongeren, samenwerkingsverbanden, beleidsmakers en lokale teams. Vormgeving: Lexenzo, Voorburg Foto’s: ANPFOTO, Adobe Stock en iStockfoto www.jeugdhulphaaglanden.nl