Bijlage 1. Programmabegroting 2026

Aantal inwoners per leeftijdsklasse

Ontwikkeling bevolking naar leeftijdsklasse 20.000

10.000

2025

ar ja >7 5

ar ja

ar ja

ja

74 65 -

ar

64 45 -

-4 4

ja 30

-2 9 15

<1 4

ja

ar

ar

0

2050

Het toenemend aantal oudere inwoners zorgt voor een toename van de behoefte aan woningen voor senioren met een zorg- of begeleidingsvraag. Op basis van de Woonzorgvisie Pijnacker-Nootdorp werken we aan uitbreiding van aanbod aan passende woningen en bijbehorende zorg. Dat doen we bijvoorbeeld door bij het bouwen van nieuwe woningen minimaal 30% sociale huurwoningen te bouwen en meer appartementen te

23

realiseren. We houden rekening met de afstand tot voorzieningen en realiseren nieuwe voorzieningen. Dit is zichtbaar in onder andere de ambitienotities voor Dwarskade en Overgauw en de gebiedsvisie voor Oranjepark.

Verwacht aandeel 75 plussers

% Aantal inwoners

20

10

0 Pijnacker-Nootdorp 2025

Nederland

2050

Afronden bestaande en geplande woningbouwlocaties Pijnacker-Nootdorp is een groeigemeente. Dit jaar wordt onder andere, in Tuindershof, Centrumlijn en de Scheg/Kiem gebouwd. Ook de komende jaren blijft het aantal woningen naar verwachting groeien. Eind 2026 verwachten we Tuindershof af te ronden. Daar staan in totaal iets meer dan 650 woningen. In de Scheg/Kiem komen in totaal ongeveer 340 woningen. In het noordelijk deel van de Centrumlijn wordt gewerkt aan ongeveer 330 woningen in vier woongebouwen. Deze woningen worden gefaseerd opgeleverd. De laatste gebouwen zijn naar verwachting in 2027 gereed. Inmiddels is gestart met de bouw van 200 woningen in Centrumlijn Zuid. Deze zijn naar verwachting in 2028 klaar.

Uitwerking transformatielocaties De omgevingsvisie schetst de mogelijkheid om tot 2050 nog vier locaties om te zetten naar andere functies zoals wonen. Het raadsakkoord bevestigt dat Dwarskade, Rijskade, Overgauw en Balijade plekken zijn om nieuwe woningen te bouwen met ruimte voor werken aan huis en uitbreiding van het groen. In 2025 is verder gewerkt aan de uitwerking van deze locaties. De gebiedsvisie voor Dwarskade wordt naar verwachting in december 2025 ter vaststelling aan de raad aangeboden. De gebiedsvisie Overgauw wordt in 2026 ter vaststelling aan de raad aangeboden. In 2026 wordt verder gewerkt aan de voorbereiding van Dwarskade en Overgauw. In deze begroting is nog geen rekening gehouden met mogelijke noodzakelijke uitbreiding van infrastructuur als gevolg van de toevoeging van woningen in Dwarskade en/of Overgauw. In programma 3 staat meer over de studie die hiernaar wordt gedaan.

Inbreiding en gebruik leegstaande gebouwen Daarnaast laten we de mogelijkheden voor inbreiding in de bestaande kernen niet onbenut. De ontwikkeling van Casa Vita (Stanislas I) is afgerond en de realisatie van Hart van Nootdorp verloopt voorspoedig. De 53 appartementen voor Hart van Nootdorp gaan naar verwachting in de eerste helft van 2026 in verkoop. Verder is in 2025 de gebiedsvisie voor Oranjepark vastgesteld door de raad. In de loop van 2025 en 2026 wordt de ontwikkeling van dit gebied verder opgepakt. Op verzoek van de raad heeft het college in 2025 gewerkt aan een ruimtelijke visie voor Vrijenban. De raad heeft hiervoor een scenario vastgesteld. Vooruitkijkend naar 2026 zien we in zowel Nootdorp als Pijnacker kansen voor nieuwe inbreidingslocaties. Deze locaties komen vrij door de nieuwe scholen voor de Regenboog in Nootdorp en Casa in Pijnacker. We beginnen met de planvorming voor Sytwinde. Deze wordt in 2026 opgeleverd en direct daarna (ook in 2026) starten we met de planvorming voor de Goudenregensingel. Daarmee brengen we in beeld hoe deze plekken bij kunnen dragen aan een herkenbare en passende woon- en leefomgeving en een evenwichtige woningvoorraad. Naast inbreiding kijken we ook naar mogelijkheden in leegstaande gebouwen. Dit komt in Pijnacker-Nootdorp weinig voor.

Op dit moment worden leegstaande gebouwen vooral gebruikt voor de huisvesting van bijvoorbeeld ontheemden uit Oekraïne.

24

Uitbreiden en benutten woningvoorraad voor (lokale) doelgroepen en inwoners Bij het uitbreiden en benutten van de woningvoorraad is extra aandacht voor het realiseren van woningen voor doelgroepen. Een deel van deze doelgroepen is aangewezen op de sociale woningvoorraad. Uitgangspunt is dat op alle locaties minimaal 30% sociale huurwoningen worden gerealiseerd. Waar mogelijk doen we meer dan 30% sociale huur. Goede voorbeelden daarvan zijn Hart van Nootdorp, Tuindershof, Centrumlijn en Oranjepark (35%). In 2025 heeft woningcorporatie De Goede Woning 35 huurwoningen in Casa Vita opgeleverd. Door de samenwerking met de regionale seniorenmakelaar zijn er vijftien woningen bemiddeld aan senioren die doorstromen uit de gemeente. Zij hebben hiermee een passende woning gekregen nabij voorzieningen. Daarnaast zijn er vijftien woningen via lokale voorrang toegewezen aan jongeren uit onze gemeente. De komende jaren willen we deze succesvolle werkwijze met de doorstoommakelaar ook toepassen bij Wijck, Zuijd en Hart van Nootdorp.

Evaluatie woonvisie Pijnacker-Nootdorp en woonzorgvisie Pijnacker-Nootdorp Op dit moment ligt de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting bij de Eerste Kamer. Naar verwachting gaat de wet op 1 januari 2026 in. Deze wet geeft overheden, waaronder de gemeente, meer instrumenten om te sturen op volkshuisvesting in het algemeen en de woningbouwopgave in het bijzonder. Het betekent ook dat gemeenten verplicht een volkshuisvestelijk programma op moeten stellen. Anticiperend op deze ontwikkeling stellen we in 2026 een evaluatie op van zowel de woonvisie als de woonzorgvisie. Deze wordt via de actieve informatieplicht aan de gemeenteraad aangeboden. We moeten als gevolg daarvan woononderzoek laten uitvoeren. Dat kunnen we als gemeente niet zelf. Daarvoor zoeken we binnen de bestaande middelen voor advies en onderzoek naar mogelijkheden. Wanneer daar geen ruimte voor kan worden gevonden, zal hiervoor een apart voorstel worden gedaan.

Druk op de sociale woningvoorraad De druk op de sociale huurwoning blijft hoog. Gemiddeld komen er 313 reacties op een sociale huurwoning in de eerste helft van 2025. In diezelfde periode is de mediane wachtduur (inclusief lokaal maatwerk) van geslaagde woningzoekenden in Pijnacker-Nootdorp 92 maanden. In de regio (2024) is dat 78 maanden. De mediane zoekduur was 54 maanden. In de regio (2024) is dat 52 maanden.

Huisvesting nieuwkomers De gemeente heeft een wettelijke plicht om statushouders te huisvesten. De taakstelling voor 2025 bedraagt (inclusief de achterstand uit 2024) 151 personen. We verwachten dat deze opgave in de huidige woningvoorraad niet haalbaar is. In juni 2025 heeft dit raad naar aanleiding van dit vraagstuk het plan rondom de versnelling huisvesting statushouders vastgesteld. Daarin staat onze ambitie voor het versnellen van de huisvesting van statushouders door maatregelen als het inzetten van de Hotelregeling, woningdelen, verlenging van de huurperiode ‘t Hofland en het toevoegen van flexwoningen. Daar gaan we ook in 2026 mee verder en hier zijn middelen voor beschikbaar. De taakstelling voor de eerste helft van 2026 is nog niet bekend. In 2025 zijn we doorgegaan met het bieden van tijdelijke huisvesting aan mensen die voor de oorlog in Oekraïne zijn gevlucht. Zij zijn op acht tijdelijke locaties gehuisvest. Voor 2025 hebben we een aanvullende taakstelling van 44 personen, waardoor de taakstelling voor onze gemeente op een totaal van 234 personen komt. In het kader van deze opgave willen we een deel van de flexwoningen op de Avalex-locatie inzetten voor deze doelgroep. Dit project is begroot. De taakstelling voor de eerste helft van 2026 is nog niet bekend. Op dit moment geven wij deels invulling aan de opgave om 378 asielzoekers op te vangen.

Dit doen wij door het opvangen van 128 asielzoekers in hotel Van der Valk in Nootdorp. Het is onduidelijk of en hoe de minister van Asiel en Migratie zal handhaven wanneer gemeenten niet voldoen aan de opgaven uit de Spreidingswet.

Regionale samenwerking voor uitbreiding en spreiding sociale huurwoningen Pijnacker-Nootdorp werkt met acht andere gemeenten samen in de Bestuurlijke Tafel Wonen Haaglanden. Doel van de lokale bouwtafels is om kritische succesfactoren voor nieuwbouwprojecten te agenderen bij de provincie en het ministerie van BZK. In 2026 gaan we door met de lokale bouwtafels, een actie voortkomend uit de Regionale Realisatieagenda. Doel van de lokale bouwtafels is om kritische succesfactoren voor nieuwbouwprojecten te agenderen bij de provincie en het ministerie van BZK. Daarnaast nemen

25

we deel aan de regionale versnellingstafel waarin rijk, provincie, gemeenten, corporaties en marktpartijen vertegenwoordigd zijn.

Woonwagenbeleid In 2025 heeft de gemeenteraad het woonwagen- en standplaatsenbeleid vastgesteld. Daarin staat op welke wijze Pijnacker-Nootdorp het bestaande tekort aan deze woonvorm wil inlopen en hoe voorkomen wordt dat in de toekomst weer een tekort ontstaat. Verder staat in dit beleid beschreven hoe woonwagens en standplaatsen worden toegewezen en hoe belangstellenden zich in kunnen schrijven. Parallel is gestart met onderzoek naar de mogelijkheden om de bestaande locatie aan de Klapwijkseweg her in te richten en uit te breiden. In de gebiedsvisies van Overgauw en Dwarskade heeft deze doelgroep een plek gekregen. In 2026 verwachten we de resultaten van het onderzoek naar de locatie Klapwijkseweg, inclusief een voorstel voor ontwikkeling en inrichting en de financiële gevolgen hiervan.

Inzet instrumenten betaalbare woningvoorraad De gemeente krijgt steeds meer juridische mogelijkheden om te sturen op de woningmarkt. In PijnackerNootdorp zetten we deze instrumenten, waar mogelijk en passend, in om een lokale wooncarrière te faciliteren. In 2025 is de instrumentenkoffer betaalbare woningvoorraad geactualiseerd. Hierin zijn maatregelen opgenomen zoals een doelgroepenverordening, anti-speculatiebeding en flexwonen in aansluiting op het raadsakkoord. Ook in 2026 zetten we de instrumentenkoffer in. Deze koffer bevat een overzicht van maatregelen die worden ingezet om een lokale wooncarrière te faciliteren. Aangezien het een dynamisch document is, betekent dit dat we de koffer in 2026 actualiseren als daar aanleiding voor is. Ook worden subsidiemogelijkheden voor het realiseren van betaalbare woningen gemonitord.

Uitvoering Woonzorgvisie Pijnacker-Nootdorp In 2026 gaan we verder met de uitvoering van de woonzorgvisie. Hierbij gaat het o.a. om de uitvoering van de pilot deelscootmobielen en de pilot Gezond en Wel in samenwerking met DSW. Verder vormt de lokale woonzorgvisie de basis voor onze inbreng bij het bepalen van het woningbouwprogramma bij nieuwe ontwikkelingen. Ook bij het opstellen van een regionale woonzorgvisie en het maken van prestatieafspraken vormt deze visie de kaders.

3. Grondexploitatie, met uitzondering van bedrijventerreinen

Naar aanleiding van de keuze van het college over de uitbreiding van IKC Ackerswoude op de hoek van de Blauwe Kiekendieflande, dat onderdeel uitmaakt van programma 5, komt er meer zekerheid over de plaats van de uitbreiding en de beschikbaarheid van (een deel van) het perceel voor een andere invulling. Dit betekent dat er in 2026 wordt gekeken naar een passende ruimtelijke invulling van het eventuele resterende deel van het perceel. De laatste 23 appartementen in het nieuwe appartementengebouw de Juffer zijn in september 2025 opgeleverd. Daarmee is dit deel van Keijzershof afgerond. De ontwikkeling en realisatie van Centrumlijn is goed zichtbaar. De oplevering van de eerste gebouwen in Wijck wordt verwacht in 2026. Het zuidelijk deel van Centrumlijn bestaat uit vier blokken (Zuijd). Twee blokken met elk 32 herenhuizen, een blok met 78 sociale huurappartementen en een blok met 62 koopappartementen. Eind van dit jaar of begin 2026 verwachten we dat zowel voor Oranjepark als voor Dwarskade een nieuwe grondexploitatie wordt geopend. Dat is na het opstellen van deze begroting. Deze nieuwe grexen zijn dus niet in de voorliggende begroting opgenomen. Daarmee wordt de volgende stap genomen in deze projecten. De ruimtelijke kaders daarvoor zijn vastgesteld door de gemeenteraad (ambitienotitie en gebiedsvisie). Het financiële uitgangspunt is tenminste een sluitende grondexploitatie.

Daarnaast wordt in Tuindershof verdergegaan met de voorbereiding van de laatste bouwfase die in 2026 wordt afgerond. In de Scheg/Kiem heeft de gemeente een faciliterende rol. Daar wordt ook in 2026 gebouwd. Overeenkomstig het plan van aanpak flexwoningen is in 2025 gewerkt aan de eerste pilot. De planning is dat in 2026 de bouw van ongeveer honderd flexwoningen, voor een periode van tien jaar, op de voormalige Avalex-locatie aan de Molenweg 61A in Nootdorp start. Er zijn nog geen definitieve afspraken gemaakt over

26

realisatie. De onderhandelingen met de ontwikkelende partij zijn in september vastgelopen. We zijn in gesprek met andere partijen om de ontwikkeling voort te zetten.

Wat gaan we daarvoor doen? Rol

Activiteit

Taakveld

Resultaat

Ruimte en Leefomgeving

Herzieningen voor Koningshof, Vrouwtjeslant, Emerald, achter ’t Raadhuis, Boezem en standplaatsen.

Ruimte en Leefomgeving

Vastgesteld omgevingsprogramma Ruimtelijke Kwaliteit volgens de vastgestelde kaderstellende notitie.

Ruimte voor ruimte

Ruimte en Leefomgeving

Getekende overeenkomsten, verkavelingsstudie per locatie en (ontwerp) herziening van het omgevingsplan.

Plan Sytwinde opstellen

Ruimte en Leefomgeving

Vastgesteld plan voor de schoollocatie aan de Sytwinde in Nootdorp.

Plan Goudenregensingel opstellen

Ruimte en Leefomgeving

Vastgesteld plan voor de schoollocatie aan de Goudenregensingel en omgeving.

Ontwikkelingsstrategie transformatiegebieden uitvoeren

Wonen en Bouwen

Omgevingsplan Dwarskade overeenkomstig de gebiedsvisie Dwarskade.

Gebiedsvisie Oranjepark uitvoeren

Wonen en Bouwen

Vastgesteld omgevingsplan Oranjepark en aanbesteding van het project.

Woningvoorraad uitbreiden door afronden bestaande ontwikkellocaties

Wonen en Bouwen

Overzicht van de start van de bouw van woningen op de bestaande ontwikkellocaties Keijzershof, Centrumlijn, Tuindershof, de Scheg/Kiem en Hart van Nootdorp.

Flexwoningen Molenweg realiseren

Wonen en Bouwen

Gerealiseeerde flexwoningen voor een tijdelijke periode.

Woonwagenbeleid uitvoeren

Wonen en Bouwen

Locatieonderzoek Klapwijkseweg

Verkenning tweede locatie flexwoningen

Wonen en Bouwen

Verkenning mogelijkheden tweede locatie flexwoningen voor starters, jongeren en statushouders

Grondexploitaties actualiseren

Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

Halfjaarlijkse actualisatie van de projecten en grondexploitaties, inclusief nieuwe grondexploitaties

Prestatieafspraken met lokale woningbouwcorporaties sluiten

Wonen en Bouwen

Uitgevoerde prestatieafspraken met de in onze gemeente actieve woningbouwcorporaties

Evaluatie woonvisie en woonzorgvisie PijnackerNootdorp opstellen

Wonen en Bouwen

Evaluatie van de woonvisie Pijnacker-Nootdorp 2020-2030 en de woonzorgvisie PijnackerNootdorp 2023-2030.

Regionale woonzorgvisie opstellen

Wonen en Bouwen

Vastsgestelde regionale woonzorgvisie.

Woonzorgvisie 2023-2030 uitvoeren

Wonen en Bouwen

Uitgevoerde maatregelen Woonzorgvisie zoals de aanstelling van een doorstroommakelaar, gerealiseerde pilot deelscootmobielen, gerealiseerde pilot Gezond en Wel met DSW en de huisvesting van uitstromers uit Beschermd Wonen en de Maatschappelijke Opvang.

Woonmonitor opstellen

Wonen en Bouwen

Jaarlijkse monitor, die aan het eind van het jaar wordt opgesteld met een overzicht van de ontwikkelingen in de woningvoorraad. De woonmonitor wordt toegevoegd aan de Jaarrekening 2025.

Instrumentenkoffer maatregelen lokale wooncarrière actualiseren

Wonen en Bouwen

Geactualiseerde instrumentenkoffer met een overzicht van maatregelen die worden ingezet om een lokale wooncarrière te faciliteren (doorstroming, opkoopbescherming, doelgroepenverordening, antispeculatiebeding etc.).

1. Behouden en ontwikkelen Omgevingsplan actualiseren van een herkenbare en passende woonen leefomgeving Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit opstellen

2. Uitbreiden van de woningvoorraad

3. Benutten van de woningvoorraad voor (lokale) doelgroepen en inwoners

Toelichting 1. Behouden en ontwikkelen van een herkenbare en passende woon- en leefomgeving De woon- en leefomgeving wordt door onze inwoners gewaardeerd en ervaren zij als vertrouwd, prettig en dorps. Deze herkenbaarheid wordt gevormd door allerlei kenmerken die zijn beschreven in de omgevingsvisie, de omgevingsprogramma’s en (waar nodig) het omgevingsplan.

27

Omgevingsprogramma We gaan in 2026 door met de omzetten van al het ruimtelijk beleid in een beknopt aantal omgevingsprogramma’s. In 2026 wordt in ieder geval gewerkt aan het omgevingsprogramma Ruimtelijke Kwaliteit (zie programma 1), het gebiedsgerichte omgevingsprogramma voor de Vitale Glastuinbouwgebieden (zie programma 2), het omgevingsprogramma Leefkwaliteit (zie programma 8) en het omgevingsprogramma Warmte/energie (zie programma 8). De ervaringen met de eerste omgevingsprogramma’s zijn opgenomen in de monitor omgevingsvisie. Omgevingsplan In 2026 werken we verder aan de stapsgewijze herziening van het (tijdelijke) omgevingsplan. Meer concreet gaat het om de vaststelling van de herzieningen voor de woonwijken Koningshof, Vrouwtjeslant, Emerald en Achter ’t Raadhuis en bedrijventerrein De Boezem. Ook de vaststelling van de thematische herziening voor standplaatsen staat gepland voor 2026. Verder wordt gestart met de gebiedsgerichte wijziging voor Dwarskade. Inbreilocaties In 2026 stellen we het plan voor Sytwinde vast en start een vergelijkbaar proces voor de Goudenregensingel. Daarmee benutten we kansen om binnen de bestaande kernen bij te dragen aan een evenwichtige woningvoorraad en kwaliteiten toe te voegen aan de wijken. Ruimte voor ruimte In 2025 is gestart met een nieuwe ronde waarin de regeling ruimte voor ruimte gebiedsgericht wordt toegepast.

In 2026 wordt dit project vervolgd. De afspraken over het slopen van kassen en/of bedrijfsgebouwen en het bouwen van compensatiewoningen worden vastgelegd in privaatrechtelijke overeenkomsten en in een herziening van het omgevingsplan, inclusief de daarbij behorende beeldkwaliteitsparagraaf. Voor de uitvoering van het project zijn financiële middelen.

2. Uitbreiden van de woningvoorraad Doelgroepen als jongeren, ouderen, starters, doorstromers en zorgbehoevenden hebben behoefte aan een ander type woning dan de traditionele eengezinswoning, die zo kenmerkend is voor onze gemeente. Het bouwen van meer bij deze doelgroepen passende woningen, betekent niet dat dit ten koste hoeft te gaan van de herkenbare woon- en leefomgeving. Dit vraagt echter wel bijzondere en constante aandacht, zodat ook in nieuwe wijken of bij (kleinere) ontwikkelingen in de kernen de groene, dorpse identiteit en de ruimtelijke kwaliteit terugkomt. Bij de planning en programmering van de woningen spelen we zo goed mogelijk in op de jaarlijkse lokale behoefte op de lange termijn en leveren we een bijdrage aan de regionale behoefte. Dit doen we niet alleen. Woningcorporaties, ontwikkelaars, inwoners en ondernemers denken en werken mee aan het uitbreiden van de woningvoorraad voor verschillende doelgroepen en in verschillende prijsklassen. In 2026 wordt verder gewerkt aan de bestaande ontwikkellocaties zoals Tuindershof (circa 640 woningen), Centrumlijn (circa 500 woningen), Hart van Nootdorp (110 woningen) en de Scheg/Kiem (circa 340 woningen). We gaan in 2026 verder met de uitvoering van de transformatiegebieden en de ontwikkeling van het Oranjepark. De raad ontvangt in 2026 twee keer een voortgangsrapportage over de grondexploitaties.

Tot slot start in 2026 de realisatie van flexwoningen op het voormalige terrein van Avalex aan de Oudeweg in Nootdorp. Ter uitvoering van de motie die de raad in juni 2025 heeft aangenomen, wordt in 2026 ook verkend of een tweede locatie voor flexwoningen kan worden gerealiseerd. Dit om zowel de achterstand in het huisvesten van statushouders te verkleinen als de kansen voor jongeren en starters te vergroten.

3. Benutten van de woningvoorraad voor (lokale) doelgroepen en inwoners Voor een meer evenwichtige woningvoorraad en het doorlopen van een lokale wooncarrière is niet alleen het uitbreiden van de woningvoorraad van belang, maar ook het benutten van de bestaande voorraad. De toenemende wettelijke mogelijkheden van de gemeente om te sturen op de woningvoorraad blijven we volgen. Met name in de goedkopere en betaalbare segmenten ervaren we krapte. Het is dan ook van belang dat

28

deze huur- en koopwoningen zoveel mogelijk behouden blijven. We zetten ons daarom in voor het behoud van de sociale huurwoningen en maken prestatieafspraken met de woningcorporaties. Voor de betaalbare koopwoningen en appartementen maken we gebruik van het omgevingsplan en instrumenten als bijvoorbeeld de huisvestingsverordening om te voorkomen dat deze woningen dusdanig vergroot worden of anders gebruikt worden dat ze uit dit segment verdwijnen. Bovendien gaan we in 2026 verder aan de slag met de uitvoering van de Woonzorgvisie. Dit met als doel om voldoende ruimte te vinden voor verpleeghuisplekken (intramurale zorg) en passende woningen voor doelgroepen met een zorg- of begeleidingsvraag. De Woonzorgvisie betrekken we bij de prestatieafspraken met de corporaties over 2026 en verder. Voor het uitvoeren van de Woonzorgvisie op het huidige ambitieniveau zijn voldoende middelen beschikbaar.

Wat mag het kosten? Bouwen en wonen (bedragen x €1.000)

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Baten

17.699

17.123

10.769

6.447

3.969

3.345

Lasten

-22.177

-19.666

-14.197

-9.233

-6.711

-6.077

Totaal Bouwen en wonen

-4.479

-2.543

-3.429

-2.787

-2.742

-2.732

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Specificatie van de lasten en baten per product Bouwen en wonen (bedragen x €1.000)

Rekening 2024

Lasten per Taakveld 810 - Ruimte en leefomgeving

-3.125

-3.683

-2.926

-2.917

-2.917

-2.917

820 - Grondexploitatie

-15.038

-12.027

-8.668

-4.142

-1.904

-1.865

830 - Wonen en Bouwen

-836

-1.390

-1.024

-987

-983

-983

Totaal Lasten per Taakveld

-18.998

-17.100

-12.618

-8.047

-5.804

-5.765 254

Baten per Taakveld 810 - Ruimte en leefomgeving

603

174

254

254

254

820 - Grondexploitatie

13.990

13.317

8.023

4.076

1.578

955

830 - Wonen en Bouwen

1.662

2.350

1.858

1.883

1.903

1.903

Totaal Baten per Taakveld

16.255

15.841

10.135

6.213

3.735

3.112

Totaal saldo van baten en lasten

-2.743

-1.259

-2.484

-1.834

-2.070

-2.654

820 - Grondexploitatie

-3.046

-2.433

-1.446

-1.054

-774

-179

830 - Wonen en Bouwen

-133

-133

-133

-133

-133

-133

-3.179

-2.566

-1.579

-1.187

-907

-312

810 - Ruimte en leefomgeving

501

854

0

0

0

0

820 - Grondexploitatie

931

298

554

154

154

154

Toevoegingen aan reserves

Totaal Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

830 - Wonen en Bouwen

12

130

80

80

80

80

Totaal Onttrekkingen aan reserves

1.444

1.282

634

234

234

234

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

-1.735

-1.284

-945

-953

-673

-78

Resultaat

-4.479

-2.543

-3.429

-2.787

-2.742

-2.732

Baten

Lasten

76

-

-

95

Afwijkingen analyse - begroting 2026 t.o.v. 2025 01 Ruimte en wonen (bedragen × € 1.000) 810 Ruimte en leefomgeving Anterieure overeenkomsten: De begrote bedragen die ontvangen worden voor de anterieure overeenkomsten zijn toegenomen van € 59.000 naar € 135.000. Bestemmingsplannen: Dit betreft een budget dat in 2025 was toegevoegd ten behoeve van bestemmingsplannen.

29

01 Ruimte en wonen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Gebiedsvisie Vrijenban: In 2025 is er via resultaatbestemming 2024 incidenteel een budget toegevoegd voor de gebiedsvisie Vrijenban.

-115

115

-

-31

-199

199

Ruimte voor ruimte: In 2025 is er via resultaatbestemming 2024 incidenteel een budget toegevoegd voor de nieuwe ruimte voor ruimte ronde. Hierdoor is het budget in 2026 lager.

-

540

Ruimte voor ruimte : In 2025 is er via resultaatbestemming 2024 incidenteel een budget toegevoegd voor de nieuwe ruimte voor ruimte ronde. Hierdoor is het budget in 2026 lager.

-540

-

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren is er een hogere toerekening aan het taakveld.

-

-161

Overig

3

0

-5.038

-

Actualisatie grondexploitaties: Per 1 juli 2025 zijn de grondexploitaties geactualiseerd waardoor begrote lasten en baten zijn aangepast. In 2026 wordt op de lopende exploitaties Pijnacker-Zuid, Hart van Nootdorp en Tuindershof een verwachte winst genomen van € 1.446.000. Dat is een deel van de totale winstverwachting.

-

4.346

Overig

0

0

Leges: De begrote legesinkomsten zijn voor 2026 neerwaarts aangepast in verband met geprognosticeerde lagere inkomsten door de afname van de woningbouwproductie.

-500

-

Participatie: In 2025 is incidenteel € 50.000 toegevoegd aan het budget voor participatie.

Kapitaallasten: De hogere kapitaallasten worden veroorzaakt door de geactualiseerde staat van activa en investeringsplanning. Voor een overzicht van de investeringsplanning wordt verwezen naar bijlage 1 bij deze begroting. Omgevingswet: In 2025 heeft er een onttrekking uit de reserve implementatie omgevingswet plaatsgevonden. Hierdoor is het budget in 2026 lager.

820 Grondexploitatie Actualisatie grondexploitaties: De grondexploitaties zijn geactualiseerd per 1 juli 2025. Het complex Ackerswoude is afgesloten in 2025. Toekomstige exploitaties Oranjepark en Dwarskade zijn nog niet in de begroting 2026 opgenomen.

830 Wonen en Bouwen

-50

-

Personeel van derden: In 2025 was incidenteel aan het budget voor personeel van derden toegevoegd een bedrag van €380.000 voor het onderdeel bouwvergunningen.

-

380

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren is er een hogere toerekening aan het taakveld. De herverdeling van de uren heeft per saldo geen effect op het begrotingsresultaat.

-

90

Overig Totaal 01 Ruimte en wonen

Investeringen Het programma heeft geen investeringen

30

8

-104

-6.355

5.469

2. Economie en glastuinbouw Pijnacker-Nootdorp is een herkenbare, aantrekkelijke en goed bereikbare gemeente waar het prettig woning en werken is. Detailhandel, glastuinbouw en zakelijke dienstverlening zijn de grootste sectoren en pijlers van onze economie. We streven ernaar dat ondernemers graag in Pijnacker-Nootdorp blijven ondernemen of zich graag willen vestigingen in onze gemeente.

Algemene omschrijving Het programma Economie en glastuinbouw bestaat uit vier onderdelen: 1. Economische ontwikkeling; 2. Economische promotie (waaronder citymarketing); 3. Fysieke bedrijfsinfrastructuur inclusief grondexploitaties van bedrijventerreinen; 4. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen.

Wat willen we bereiken?

Doelstelling

Een aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat met ruimte voor lokaal & nieuw ondernemerschap

Wat willen we bereiken?

De juiste economische functie op de juiste plek

Wat gaan we daarvoor doen? 1. Kwaliteit verbeteren van de bestaande economische gebieden

Nieuwe en aanvullende bedrijven aantrekken Een gezonde arbeidsmarkt Ruimtelijke optimalisatie van de glastuinbouwgebieden voor verduurzaming, transformatie, economische groei van de glastuinbouwsector

2. Verduurzamen en vergroenen bedrijventerreinen 3. Herstructurering en innovatie glastuinbouw 4. Meer menging van functies in de centra 5. Versterken economische vernieuwing

Vitale en bruisende centra

Werk en bedrijvigheid zijn essentieel voor een sterke en zelfredzame samenleving. Onze gemeente groeit en we willen dat het aantal banen meegroeit. Ondernemers spelen daarbij een sleutelrol, vooral in innovatie, duurzaamheid en de circulaire economie. Belangrijke sectoren voor onze gemeente zijn detailhandel, zakelijke dienstverlening en glastuinbouw. Ondernemers hebben een belangrijke rol als het gaat om innovaties en een circulaire economie, we streven daarom naar een aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat met ruimte voor lokaal en nieuw ondernemerschap (raadsakkoord 2022-2026). We focussen op de kwalitatieve verbetering van onze economische gebieden, ruimte in de centra voor commerciële, maatschappelijke en culturele functies, herstructurering van de glastuinbouw en ruimtelijke optimalisatie van bedrijventerreinen. Vanuit onze omgevingsvisie concentreren we ons op drie ambities: vitale bedrijven die complementair zijn aan de regio, een gezonde arbeidsmarkt en voldoende regionale werkgelegenheid en duurzaam en circulair ondernemen. Uit de Voorjaarsraming 2025 van De Nederlandsche Bank blijkt dat de Nederlandse economie zich in rustiger vaarwater bevindt. De inflatie, die in 2022 een piek bereikte van 11,6 %, daalde naar 4,1 % in 2023. Voor 2025 wordt een inflatie van 3,0 % verwacht, met een verdere daling naar 2,6 % in 2026 en 2027.

De economische groei blijft gematigd: 1,1 % in 2025, 0,9 % in 2026 en opnieuw 1,1 % in 2027 (bron: DNB Voorjaarsraming 2025). Ook

31

voor Pijnacker-Nootdorp hebben deze landelijke ontwikkelingen lokaal effect. Belangrijke uitdagingen blijven de krapte op de arbeidsmarkt, stijgende bouw- en energiekosten, een beperkt aanbod van bedrijfskavels en voldoende huisvesting voor arbeidsmigranten.

Stand van zaken en vooruitblik In deze paragraaf beschrijven we de stand van zaken in 2025 en kijken we vooruit naar 2026.

1. Economische ontwikkeling Landelijke, provinciale en regionale trends en ontwikkelingen Onderstaand diagram laat zien hoe wonen en werken zich tot elkaar verhouden. De index loopt van 0 (alleen woningen) tot 100 (alleen banen). Uit de meest actuele cijfers blijkt dat in Pijnacker-Nootdorp het aandeel banen sinds 2018 gestegen is van 43,6% naar 46,5% (bron: Waarstaatjegemeente). Door de woninggroei in de transformatiegebieden verwachten we dat het aandeel wonen de komende jaren verder toeneemt.

Functiemenging

Verhouding banen en woningen in %

75

50

25

0 2019

2020

Pijnacker-Nootdorp

2021

2022

2023

Nederland

Uit de meest actuele cijfers blijkt dat het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 in de gemeente is gestegen (bron: waarstaatjegemeente). Binnen de glastuinbouw wordt een trend geconstateerd waarbij er een afname is van het aantal banen, maar een groei van toegevoegde waarde (richting 2050) door verdergaande digitalisering en innovaties.

Banen

Aantal banen per 1000 inwoners tussen 15 en 64 jaar

1.000

500

0 2020

2021

Pijnacker-Nootdorp

2022

2023

2024

Nederland

In de tabellen hieronder (bron: waarstaatjegemeente, kamer van koophandel) kan worden afgelezen dat het aantal bedrijfsvestigingen per 1.000 inwoners een stijgende lijn kent. Het absolute aantal bedrijfsvestigingen

32

per 1 januari 2025 bedroeg 7.492. In de onderstaande grafieken is de ontwikkeling van het aantal gestarte en gestopte vestigingen inzichtelijk gemaakt.

Vestiging (van bedrijven)

Aantal per 1000 inwoners tussen 15 tm 64 jaar

200

100

0 2019

2020

2021

Pijnacker-Nootdorp

2022

2023

Nederland

Aantal per 10.000 inwoners

Ontwikkeling gestarte vestigingen 64

0 2020

2021

2022

2023

2024

2023

2024

Gemeente Pijnacker-No… Regio Agglomeratie' s-G…

Aantal per 10.000 inwoners

Ontwikkeling gestopte vestigingen 240

0 2020

2021

2022

Gemeente Pijnacker-No… Regio Agglomeratie' s-G…

Nationaal kader In 2025 heeft de ministerraad de Ruimtelijk Economische Visie aan de Tweede Kamer aangeboden. Deze visie benadrukt het belang van voldoende, diverse en strategisch gelegen ruimte voor economische activiteiten. Productiviteitsgroei, digitalisering, verduurzaming en regionale samenwerking staan daarin centraal. Het Rijk roept decentrale overheden op om hun ruimtelijk-economisch beleid hierop af te stemmen en tijdig ruimte te reserveren voor bedrijvigheid, in samenhang met nationale en regionale belangen. Deze oproep wordt betrokken bij het omgevingsprogramma aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat dat in 2026 wordt opgeleverd.

De economie in Zuid-Holland In de regio Den Haag groeide het bruto binnenlands product (bbp) met circa 2%. Voor 2025 wordt op landelijk en provinciaal niveau gerekend met een stabiele groei tussen de 1,3% en 1,7% (bron: DNB, CBS, Rabobank).

33

Ook de arbeidsmarkt blijft in beweging. Het UWV verwacht landelijk een groei van het aantal banen met 0,7% in 2025. In Zuid-Holland blijft sprake van aanhoudende krapte. Voor 2026 voorziet het UWV in regio Haaglanden een beperkte banengroei en een gestabiliseerde arbeidsmarkt, maar met blijvende personeelstekorten. Dit vormt een rem op de groei van bedrijven en hun ontwikkelruimte. Dit heeft een negatieve uitwerking op het ondernemersklimaat, beperktere banengroei en vraagt om regionale samenwerking (campusstrategie MRDH) en afstemming in arbeidsmarktregio’s.

Herstructurering en innovatie glastuinbouw In 2024 en 2025 zagen we enkele herstructureringen in de glastuinbouwgebieden; de Noordpolder en Kleihoogt. Voor 2026 verwachten we dat enkele bedrijven uit de transformatiegebieden op zoek gaan naar nieuwe vestigingslocaties om hun activiteiten voort te zetten. We faciliteren deze bedrijven waar mogelijk. Herstructurering wordt ingezet om met behoud van het huidige netto areaal het ruimtegebruik te optimaliseren voor toekomstige ontwikkelingen. Zo werken we in 2026 in alle glastuinbouwgebieden verder aan de verduurzaming van het areaal vanuit onze samenwerkingen met Greenport West-Holland en de Warmte Samenwerking Oostland.

Omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouwgebieden Vanuit het omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouw wordt scenario twee in 2026 verder uitgewerkt, in samenwerking met de betrokken partijen. Dit scenario richt zich op een toekomstbestendig glastuinbouwgebied met ruimte voor de inpassing van woningen. Omdat de provincie in het najaar start met de ontwikkeling van haar tuinbouwvisie, is het belangrijk dat wij als gemeente onze koers hierop afstemmen. In het provinciale traject brengen wij de ambities en doelen uit onze omgevingsvisie én scenario twee actief in. De planning van het omgevingsprogramma wordt beïnvloed door dit provinciale proces, maar de oplevering wordt vooralsnog verwacht in 2026. Voor de ontwikkeling van het programma zijn voldoende financiële middelen beschikbaar. Het uiteindelijke programma zal in beeld brengen wat de financiële consequenties zijn en welke keuzes daarbij horen.

Regionale Samenwerking Glastuinbouw De Glastuinbouwgemeenten Lansingerland, Waddinxveen, Zuidplas en Pijnacker-Nootdorp werken al geruime tijd samen binnen het project Glastuinbouw Oostland. In 2025 lag de focus vooral op de uitwerking van het project Innovatieve Tuinbouwruimte. Daarnaast is verkend hoe er een leidraad voor omgevingsplannen specifiek voor de glastuinbouw kan worden ontwikkeld. De verwachting is dat deze leidraad en de resultaten van het project Innovatieve Tuinbouwruimte begin 2026 opgeleverd worden. Deze worden betrokken bij het omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouwgebieden.

Greenport West-Holland Koers 2025-2030 Voor de periode 2025-2030 is in lijn met de eerder vastgestelde ruimtelijk-economische strategie een nieuw programma vastgesteld met drie centrale ambities: • • •

Op weg naar een circulaire Greenport Een samenhangend en betekenisvol ruimtelijk-economisch cluster Een leidende positie in kennis en innovatie

Samen met de betrokken stakeholders wordt hier in de komende jaren verder vorm aan gegeven. De deelname aan de projecten Biobased en het Innovatiepact van Greenport is inmiddels verlengd tot en met 2030. Voor het EnergieAkkoord wordt in 2025 gewerkt aan een verlenging voor de periode 2026–2030.

Huisvesting arbeidsmigranten In 2026 gaan we verder in gesprek met initiatiefnemers die huisvesting voor arbeidsmigranten willen realiseren. Dit doen we op basis van de beleidsnota huisvesting arbeidsmigranten die tevens in 2026 wordt geëvalueerd.

34

Meer menging van functies in de centra In 2025 is de samenwerking met Pijnacker Centrum verlengd en die met de Parade Nootdorp officieel geformaliseerd. Als gemeente hechten we veel waarde aan de samenwerking met ondernemers en vastgoedeigenaren. Zij zijn belangrijke partners in het werken aan toekomstbestendige winkelcentra. De leegstand ligt per 1 januari 2025 op gemeentelijk niveau boven de frictieleegstand (5%), met 6,9% (winkelvloeroppervlak). In het kernwinkelgebied van Pijnacker Centrum kwamen enkele panden leeg (Ackershof 1 en 2), maar dankzij de inzet van vastgoedeigenaren zijn diverse ruimten opnieuw verhuurd. In de aanloopstraten is er meer leegstand, maar daar kan op basis van het bestemmingsplan functieverandering plaatsvinden. Hier ontstaan initiatieven, zoals functieverandering van detailhandel naar wonen. In de Parade Nootdorp bleef de leegstand rond het niveau van frictieleegstand. In 2026 werken we samen met ondernemers, vastgoedeigenaren en andere partners om te komen tot een vitaal en aantrekkelijk centrum. Daarbij sluiten we aan bij de uitgangspunten van de Omgevingsvisie, waarin functiemenging en ruimte voor onder meer dienstverlening, cultuur en maatschappelijke voorzieningen centraal staan. Twee- tot driemaal per jaar vindt bestuurlijk overleg plaats met de portefeuillehouder om de voortgang te bespreken en betrokkenheid te borgen. Leegstand per (01-01)

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Pijnacker-Nootdorp winkelvloeroppervlak

8,6%

6,12%

4,37%

3,42%

5,75%

4,45%

4,41%

5,21%

5,11%

6,91%

9,70% 11,34% 10,79% 10,18%

9,22%

8,21%

9,15%

MRDH winkelvloeroppervlak

11,12% 11,17% 10,32%

Pijnacker-Nootdorp verkooppunten

15,38% 12,82% 10,99% 10,11%

MRDH verkooppunten

15,31% 14,93% 14,35% 13,15% 15,98% 15,79% 14,27% 13,30% 13,01% 12,14%

9,60%

6,86%

6,32%

8,05% 10,47% 11,05%

Versterken economische vernieuwing In 2026 wordt de visie economisch vestigingsklimaat door het Algemeen bestuur van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) definitief vastgesteld en wordt er gewerkt aan een uitvoeringsprogramma. Als gemeente hebben we actief bijgedragen aan deze visie, waarin het verbinden van lokale opgaven aan bovenregionale ambities centraal staat. In de visie is gekozen voor meer focus en samenhang, met gezamenlijk inzet op de sterke clusters, waaronder de Greenport en Innovatieve maakindustrie die zich ook in Pijnacker-Nootdorp bevinden. Er wordt geïnvesteerd in een robuust vestigingsklimaat met ruimte voor ondernemen, een sterke arbeidsmarkt en goede bereikbaarheid. De visie sluit goed aan bij de opgaven van Pijnacker-Nootdorp. Daarom blijven we ook in 2026 actief participeren in de MRDH. We zetten in op het versterken van zowel het lokale als het regionale vestigingsklimaat. Daarbij ligt onze focus op het beter benutten van bedrijventerreinen, herstructurering van de glastuinbouwgebieden, innovatie, sterke en vitale centra, een goed functionerende arbeidsmarkt en toekomstbestendige werklocaties met aandacht voor verduurzaming, klimaatadaptatie en bereikbaarheid. De financiële situatie van de gemeente maakt het moeilijker om regionale bijdragen aan te vragen omdat altijd cofinanciering wordt gevraagd.

In Businesspark Haaglanden werken we samen ten behoeve van het behouden en vestigen van bedrijven en daarmee de werkgelegenheid in de Haagse regio. In 2025 is er een werkalliantie gestart tussen BPH en het Industrieschap Plaspoel Polder (IPP). In een onderzoekende werkvorm (bottom-up) en casuïstiek gedreven gaan deze twee partijen over tot concrete uitvoering van projecten gericht op ‘beter benutten’ en ‘de juiste ondernemer op de juiste plek’. In 2026 moet blijken wat de meerwaarde is voor de betrokken gemeenten en op welke wijze BPH zich verder zal ontwikkelen. De ontwikkeling van Boezemvaart wordt als casuïstiek in deze werkalliantie opgepakt.

Omgevingsprogramma aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat De eerste fase van het omgevingsprogramma ‘Aantrekkelijk Economisch Vestigingsklimaat’ stond in het teken van verdiepend onderzoek naar de lokale economie en het vestigingsklimaat. Deze inzichten vormen de basis voor het vervolgtraject. In het derde kwartaal van 2025 is het instrument ‘omgevingsprogramma’ zelf geëvalueerd; de resultaten en aanbevelingen worden gedeeld met de gemeenteraad en verwerkt in de verdere uitwerking van het programma. Daarnaast stemmen we ons programma af op de nieuwe visies van het Rijk en de MRDH. De oplevering van het omgevingsprogramma wordt voorzien in 2026

35

2. Economische promotie

Sinds 2016 versterkt Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp het imago van de gemeente via citymarketing. We vergroten trots en betrokkenheid van inwoners en ondernemers door lokale activiteiten, evenementen en winkelcentra zichtbaar te maken. In 2025 zijn de website, Uitagenda en nieuwsberichten geactualiseerd en is via social media aandacht besteed aan actuele thema’s en evenementen. Nieuwe inwoners ontvingen het Voordeelmagazine met vouchers en tips om hen te verbinden met het lokale aanbod. Vanaf 2026 zijn er minder middelen beschikbaar voor citymarketing. Daarom wordt de focus verlegd naar nieuwe inwoners van de gemeente. We richten ons op twee basisactiviteiten; de website en social media van Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp en het Voordeelmagazine. In 2026 brengen we de website onder binnen de gemeentelijke website, hierdoor kunnen we efficiënter omgaan met onze middelen. Het Voordeelmagazine wordt geactualiseerd met aandacht voor economische thema’s zoals circulair ondernemen, de ondernemersprijs en ‘Koop lokaal’.

Samenwerking onderwijs en bedrijfsleven In 2026 wordt de samenwerking tussen het onderwijs en het bedrijfsleven in de regio Oostland voortgezet (SOB). Deze samenwerking wordt door alle betrokken partijen niet alleen als wenselijk, maar ook als noodzakelijk beschouwd voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt. De programmamanager SOB coördineert het stage-aanbod en de vraag naar stages, organiseert bedrijfsbezoeken en bedrijvendagen. Beide gemeenten, de partners uit het bedrijfsleven en het onderwijs zijn tevreden met de huidige opzet en continueren de afspraken (inclusief de financiële bijdragen) tot 2028 (zie ook programma 5). Nog steeds is er sprake van personeelskrapte in verschillende sectoren. Samen met ondernemers en regionale partners, zoals het Werkgeversservicepunt Zuid-Holland Centraal, ondersteunen we uitkeringsgerechtigden en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt via het plan van aanpak Werken, werken aan en meedoen. Initiatieven zoals ‘praktijkleren' versterken hun positie door praktijkverklaringen en doorstroom naar een MBO-diploma mogelijk te maken. Ook binnen inburgeringstrajecten werken we nauw samen met onderwijs en taalscholen. Met de opening van het Regionaal Werkcentrum, inclusief inlooppunten in Pijnacker en Nootdorp, is een belangrijke stap gezet in de ondersteuning van inwoners en werkgevers. In 2026 wordt dit verder uitgebouwd.

Voor het Regionaal Werkcentrum zijn regionaal voldoende middelen beschikbaar (zie programma 7).

3. Fysieke bedrijfsinfrastructuur inclusief grondexploitaties van bedrijventerreinen Herstructurering en verduurzaming glastuinbouwgebieden Vanuit het huidige beleid ligt de focus ligt op duurzame, groene en kwalitatieve werklocaties. Door te investeren in herstructurering en revitalisering, versterken we de lokale economie en arbeidsmarkt. De vraag naar bedrijfskavels blijft hoog, terwijl het regionale aanbod beperkt is. Ook in Pijnacker-Nootdorp is de ruimte schaars. Daarom zetten we samen met MRDH, BPH en de provincie Zuid-Holland in op beter benutten van bestaande bedrijventerreinen. Het gebiedsgerichte omgevingsprogramma Boezem beschrijft het toekomstprofiel en ontwikkelacties voor een toekomstbestendig bedrijventerrein, met focus op beter ruimtegebruik, verduurzaming en bereikbaarheid. Een van de acties is de verkenning van Boezemvaart. In 2026 wordt de verkenning van Boezemvaart, gefaciliteerd met subsidie van de MRDH, opgeleverd. In samenwerking met BPH en het Industrieschap Plaspoelpolder (IPP) zijn gesprekken gevoerd met het ondernemersbestuur en circa 30 individuele ondernemers. Deze verkenning brengt kansen, risico’s en financiën in beeld hoe Boezemvaart ruimtelijk ingezet kan worden om de ruimte op de Boezem beter te benutten en de toekomstbestendigheid van het terrein te versterken.

In 2025 zijn nieuwe bedrijfskavels verkocht, waarmee nieuwe banen zijn gecreëerd in Pijnacker-Nootdorp. Heron Boezem Heron Boezem Heron Boezem Heron Boezem Heron Boezem 1/1/2021 1/1/2021 1/1/2022 1/1/2022 1/1/2023 1/1/2023 1/1/2024 1/1/2024 1/1/2025 1/1/2025 Uitgeefbaar (m2)

133.500

134.400

133.500

134.400

133.500

134.400

133.500

134.400

133.500

134.400

Verkocht (m2)

102.700

68.600

119.450

87.400

119.450

99.100

99.450

116.700

119.450

116.700

Gereserveerd (m2)

15.100

15.200

0

28.900

0

17.300

0

3.200

2.100

3.200

Resterend (m2)

15.700

50.600

14.050

18.100

14.050

18.000

14.050

14.500

18.900

14.500

36

4. (Bedrijven)loket en bedrijfsregelingen Accountmanagement Ook in 2026 zetten de accountmanagers zich in voor de ondernemers van onze gemeente. Zo signaleren we trends en ontwikkelingen, krijgen we zicht op initiatieven, verbeteren we de dienstverlening aan ondernemers en werken we samen met ondernemers aan de grote transities zoals bijvoorbeeld verduurzaming en digitalisering. Ondernemers hebben daarmee een toegankelijk aanspreekpunt bij de gemeente.

Economisch Overleg Oostland Het Economisch Overleg Oostland, samen met de gemeente Lansingerland en VNO-NCW, wordt in 2026 gecontinueerd. In 2025 vonden er twee bijeenkomsten plaats, waarbij onderwerpen zoals energietransitie, omgevingsprogramma glastuinbouw en arbeidsmarkt aan de orde zijn geweest.

Ondernemersfonds In 2025 is, op initiatief van het Ondernemersfonds, een externe evaluatie gestart. Deze evaluatie dient als input voor het besluit dat de gemeenteraad uiterlijk eind 2026 moet nemen over de mogelijke voortzetting van het fonds. Het college zal hiervoor een voorstel aan de raad voorleggen.

Wat gaan we daarvoor doen? Rol

Activiteit

Taakveld

Resultaat

1. Kwaliteit verbeteren van de bestaande economische gebieden

Via Businesspark Haaglanden de juiste bedrijven, kennis en expertise naar onze bedrijventerreinen halen

Fysieke bedrijfsinfra-structuur

Jaarplan 2027 en jaarverslag 2025 Businesspark Haaglanden.

Uitvoering geven aan het uitvoeringsplan gebiedsgericht omgevingsprogramma Bedrijventerrein de Boezem

Fysieke bedrijfsinfra-structuur

Verkenning Boezemvaart en herziening omgevingsplan

2. Verduurzamen en vergroenen bedrijventerreinen

Aanjagen, stimuleren en faciliteren van groene bedrijfskavels en gevels

Fysieke bedrijfsinfra-structuur

Afspraken bij verkoop van bedrijfskavels, kennisdeling in regionaal en provinciaal verband.

Faciliteren en participeren in (gezamenlijke) verduurzamingsprojecten.

Fysieke bedrijfsinfra-structuur

Ondernemers zijn gefaciliteerd door inzet van een energiecoach

3.Herstructurering en innovatie glastuinbouw

Het ontwikkelen van gebiedsgerichte omgevingsprogramma voor de glastuinbouw in Pijnacker-Nootdorp

Economische Ontwikkeling

Gebiedsgericht omgevingsprogramma vitale glastuinbouw

4. Meer menging van functies in de centra

Samen met vastgoedeigenaren, ondernemers en stakeholders werken aan bruisende vitale centra, met meer ruimte voor menging van functies

Economische Ontwikkeling

Gezamenlijke en afgestemde activiteiten en maatregelen die bijdragen aan een vitaal en bruisend centrum.

5. Versterken economische vernieuwing

Het versterken van het ondernemersklimaat in Economische Ontwikkeling Pijnacker-Nootdorp met het faciliteren van een ondernemersfonds. Het fonds wordt geëvalueerd en de raad ontvangt een voorstel over de continuering van het fonds.

Een raadsvoorstel over de evaluatie van het ondernemersfonds en de continuering ervan.

Opstellen omgevingsprogramma Aantrekkelijk Economisch Vestigingsklimaat

Economische Ontwikkeling

Omgevingsprogramma Aantrekkelijk Economisch Vestigingsklimaat (inclusief evaluatie)

Participeren in de regionale projecten van de MRDH Economische Ontwikkeling op het gebied van economische vernieuwing

Actieve participatie met focus op: beter benutten, herstructurering glastuinbouw en bedrijventerreinen, vitale en bruisende centra en innovatie maakindustrie.

Betrekken van nieuwe inwoners bij de lokale gemeenschap en bekendheid generen voor lokaal bedrijfsleven via citymarketing

Economische promotie

Tas voor nieuwe inwoners met daarin vouchers voor het lokale bedrijfsleven

Citymarketing koppelen aan actuele thema’s en evenementen

Economische promotie

Nieuwe inwoners zijn bekend met de lokale gemeenschap, winkelcentra, lokale winkels, culturele organisaties en sportverenigingen.

Toelichting 1. Kwaliteit verbeteren van de bestaande economische gebieden In 2026 werken we verder aan de uitvoering van het omgevingsprogramma voor bedrijventerrein De Boezem. Acties vanuit het programma zijn het opstellen van een omgevingsplan en het opleveren van de verkenning naar de kansen van Boezemvaart. We onderzoeken hoe de ruimte op De Boezem beter benut kan worden en hoe we de toekomstbestendigheid van het gebied kunnen versterken.

37

2. Verduurzamen en vergroenen bedrijventerreinen Bij de verkoop van nieuwe bedrijfskavels maken we afspraken over vergroening, klimaatadaptatie en het toepassen van groene gevels. We stimuleren duurzaam ondernemerschap door actief mee te denken met initiatiefnemers en hen te wijzen op relevante subsidie- en ondersteuningsregelingen van regionale, provinciale en landelijke overheden. Binnen samenwerkingsverbanden zoals BPH, MRDH en de provincie Zuid-Holland participeren we actief, benutten we kansen en halen we kennis, expertise en best practices naar onze gemeente. In de openbare selectieprocedure voor de resterende bedrijfskavels laten we duurzaamheid en vergroening zwaar meewegen.

3. Herstructurering en innovatie glastuinbouw We werken verder aan de uitwerking van het omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouwgebieden, op basis van de vastgestelde kaderstellende notitie, de conceptkaders voor wonen in de glastuinbouw en met behoud van het huidige netto areaal glastuinbouw. Daarnaast zetten we onze samenwerking voort binnen Oostland en Greenport West-Holland en stemmen we af met de provincie, onder meer door input te leveren voor de provinciale Tuinbouwvisie. We behartigen onze belangen in diverse regionale overleggen en netwerken zoals de NOVEX-gebied Zuidelijke Randstad en de MRDH, zodat onze ambities worden meegenomen in toekomstige keuzes over ruimte en economie.

4. Meer menging van functies in de centra Samen met vastgoedeigenaren, ondernemersverenigingen en beheerorganisaties werken we aan bruisende en vitale centra. Dit doen we door de dialoog te voeren over trends en ontwikkelingen, wensen en ideeën te delen over bijvoorbeeld de openbare ruimte, branchering, evenementen en promotie. Samen met de stakeholders geven we invulling aan lopende samenwerkingsovereenkomsten

5. Versterken economische vernieuwing Vanuit de omgevingsvisie werken we aan programma’s die bijdragen aan een toekomstbestendige economie. Soms thematisch, zoals het omgevingsprogramma Aantrekkelijk Economisch Vestigingsklimaat, en soms gebiedsgericht, zoals Vitale Glastuinbouwgebieden en De Boezem. Dit doen we in nauwe samenwerking met ondernemers, inwoners, stakeholders en maatschappelijke partners. De ontwikkeling van het omgevingsprogramma Aantrekkelijk Economisch Vestigingsklimaat wordt in 2026 gecontinueerd, met het doel het programma in datzelfde jaar vast te stellen.

Wat mag het kosten? Economie en glastuinbouw (bedragen x €1.000)

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Baten

2.710

10.639

10.818

620

631

644

Lasten

-3.918

-11.732

-11.460

-797

-797

-797

Totaal Economie en glastuinbouw

-1.207

-1.093

-642

-178

-166

-153

38

Specificatie van de lasten en baten per product Economie en glastuinbouw (bedragen x €1.000)

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

310 - Economische ontwikkeling

-1.169

320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-1.975

-1.015

-882

-443

-443

-443

-8.586

-7.488

-0

0

-312

0

-319

-339

-338

-338

-338

Lasten per Taakveld

330 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 340 - Economische promotie

-37

-28

-28

-17

-17

-17

Totaal Lasten per Taakveld

-3.493

-9.947

-8.738

-797

-797

-797 0

Baten per Taakveld 310 - Economische ontwikkeling

12

0

0

0

0

320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

2.400

10.371

10.210

0

0

0

42

48

49

49

49

49 595

330 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 340 - Economische promotie

256

219

558

570

582

Totaal Baten per Taakveld

2.710

10.639

10.818

620

631

644

Totaal saldo van baten en lasten

-782

692

2.080

-178

-166

-153

Toevoegingen aan reserves 320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-425

-1.785

-2.722

0

0

0

Totaal Toevoegingen aan reserves

-425

-1.785

-2.722

0

0

0

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

-425

-1.785

-2.722

0

0

0

-1.207

-1.093

-642

-178

-166

-153

Baten

Lasten

Innovatiepact : De begrote bijdrage is in 2026 lager doordat in 2025 de verlenging van het innovatiepact was opgenomen en programma biobased was toegevoegd aan het budget.

-

58

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren is er een lagere toerekening aan het taakveld.

-

98

Overig

-

-23

-

161

Resultaat

Afwijkingen analyse - begroting 2026 t.o.v. 2025 02 Economie en glastuinbouw (bedragen × € 1.000) 310 Economische ontwikkeling

320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Actualisatie grondexploitatie: De lopende grondexploitaties zijn geactualiseerd per 1 juli 2025. Actualisatie grondexploitaties. : De lopende grondexploitaties zijn geactualiseerd per 1 juli 2025.

-161

-

Overig

0

-0

-

-20

Overig

1

-0

Toeristenbelasting: De toeristenbelasting wordt naar aanleiding van de maatregelen voortvloeiend uit de toekomstbestendige gemeentefinanciën conform besluitvorming bij de kadernota in 2026 verhoogd. Dit leidt tot een aanpassing van de begroting 2026 met een additionele bijdrage van € 339.000.

339

-

330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Diverse kleine verschillen: ... 340 Economische promotie

Overig Totaal 02 Economie en glastuinbouw

Investeringen Het programma heeft geen investeringen.

39

-0

-1

179

273

3. Mobiliteit Pijnacker-Nootdorp is een verkeersveilige gemeente, met goed bereikbare voorzieningen, efficiënt openbaar vervoer en waarin gebruik wordt gemaakt van schoon vervoer.

Algemene omschrijving Het programma Mobiliteit bestaat uit drie onderdelen: 1. Verkeer en wegen; 2. Parkeren; 3. Openbaar vervoer. Met de uitwerking van deze onderdelen werken we aan de voorwaarden om de mobiliteit van de huidige en toekomstige inwoners en bedrijven mogelijk te maken.

Wat willen we bereiken?

Doelstelling

Lokaal en regionaal sterk verbonden gericht op duurzame mobiliteit

Wat willen we bereiken

Verkeersveilige gemeente

Wat gaan we daarvoor doen 1. Infrastructuur duurzaam veilig (her)inrichten en stimuleren verkeersveilig gedrag

Een duurzaam bereikbare gemeente Toegankelijk en bruikbaar OV Keuze voor schoon vervoer

2. Stimuleren van duurzamere vormen van mobiliteit 3. Duurzaam en doelmatig beheren van de Openbare Ruimte 4. Samen met de MRDH werken aan de instandhouding van een dekkend netwerk aan ov-voorzieningen 5. Faciliteren van de keuze voor schoon vervoer

Mobiliteit is geen doel op zich, maar zorgt ervoor dat onze inwoners kunnen werken, wonen, leren, ontspannen en ontmoeten. Dat doen zij niet alleen binnen de gemeente, maar ook in de regio. Een uitgebreid netwerk aan voetpaden, fietspaden, autowegen en openbaar vervoersverbindingen in de gemeente maken deze activiteiten mogelijk. De raad streeft in het raadsakkoord 2022-2026 naar een gemeente die lokaal en regionaal sterk verbonden is en die daarbij gericht is op duurzame mobiliteit. Deze ambitie is in lijn met de Omgevingsvisie waarin het toekomstbeeld is geschetst dat de gemeente in 2050 lokaal en regionaal goed bereikbaar is. In deze visie is daarbij aangegeven dat de inzet gericht is op duurzame vervoersvormen, zoals lopen, fietsen en het openbaar vervoer. Deze vormen van vervoer dragen daarbij ook bij aan andere ambities van de gemeente, zoals de ambitie voor groen en een aantrekkelijke openbare ruimte. Inwoners en medewerkers van lokale ondernemingen reizen ook naar het omliggend stedelijk gebied. We werken daarom in MRDH-verband samen aan de duurzame bereikbaarheid van de regio. Daarbij ligt de focus ook op het stimuleren van fietsen en reizen met het openbaar vervoer.

40

Stand van zaken en vooruitblik 1. Verkeer en wegen Beheer Het onderhoud van de wegen en verhardingen, de civiele kunstwerken, de openbare verlichting en de verkeerslichten gebeurt planmatig op basis van beheerplannen. In de informatienota van september 2025 (zaaknummer: 1602157) hebben we de raad geïnformeerd over de financiële tekorten die er op ons afkomen. De tekorten op de disciplines wegen en openbaar groen zijn verwerkt in de begroting 2026, waarbij voor 2026 een eenmalige reductie is opgenomen op het beheer van de openbare ruimte van €500.000. Ter overbrugging verwachten we daarmee, met de beschikbare budgetten, ons onderhoudsniveau in 2026 in ieder geval op de door de raad vastgestelde beeldkwaliteit (B) te kunnen onderhouden. In de eerste helft van 2026 worden de beheerplannen wegen en groen tegelijkertijd aan de raad ter vaststelling aangeboden. Dit is het moment dat er keuzes gemaakt kunnen worden in de beeldkwaliteit en wat het het beheer van ons openbaar groen en onze wegen mag kosten.

Auto We zijn gestart met een quickscan naar de verkeerseffecten van nog te realiseren woningbouw in onder andere Dwarskade, Overgauw en Balijade, inclusief autonome en regionale groei. Dit levert inzicht op in mogelijke knelpunten voor verkeersveiligheid en doorstroming. De studie wordt verder verdiept, met focus op oplossingen op korte termijn en lange termijn. We hanteren hierbij het STOMP-principe: lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit krijgen voorrang, zodat de auto minder noodzakelijk wordt. In 2026 starten we met het Omgevingsprogramma Duurzame Mobiliteit, waarin deze uitkomsten verwerkt worden. In 2025 is gestart met de planologische procedure voor de Verlengde Komkommerweg. Het verwerven van de benodigde gronden is complex. We kijken in 2026 met de raad naar hoe het proces verder loopt. Dit heeft zowel consequenties voor de financiën als voor de planning. In september 2025 is gestart met asfaltwerkzaamheden aan de Molenaar Blonkweg. De aanpassingen aan de Hofweg worden in het tweede kwartaal 2026 uitgevoerd met als doel de gemiddelde rijsnelheid te verlagen en daarmee de ervaren geluidsoverlast te beperken. Ter ondersteuning van deze doelstelling wordt op het traject geluidsreducerend asfalt aangebracht.

Fiets Met de acties uit het Fietsplan "gelukkig op de fiets" willen we het fietsen nog veiliger, sneller en toegankelijker maken in de gemeente. Onderdeel van het Fietsplan is de realisatie van twee metropolitane fietsroutes, van Delft naar Rotterdam Alexander en van Den Haag naar Pijnacker. MFR Delft-Rotterdam Alexander Medio 2026 worden twee al bestaande tracédelen (fietspad Ackerdijkseweg en Ackerdijkse pad) verbreed. Voor de realisatie van het fietsecoduct A13 is in 2025, samen met de gemeente Delft, een aparte projectorganisatie opgericht. Medio 2026 is er meer zicht op de uitvoering en de realisatietermijn, die wel na 2029 zal liggen. MFR Den Haag-Pijnacker Voor deze MFR is een fietsverbinding over de Vliet van groot belang. De huidige fietsbrug - de Nieuwe Tolbrug - voldoet niet. De besluitvorming van de betrokken partijen – de gemeenten Den Haag, LeidschendamVoorburg en Rijswijk en de provincie- is nog niet afgerond. Deze partijen verwachten dat er nog dit jaar een besluit kan worden genomen over deze brug. Bij een positief besluit worden de voorbereidingen voor deze MFR gecontinueerd, waarbij dan getoetst moet worden of de beschikbaar gestelde investeringsgelden nog voldoende zijn. Daarnaast wordt er overleg gevoerd over de eind 2025/begin 2026 te sluiten samenwerkingsovereenkomst.

Het definitieve tracé voor deze MFR op grondgebied van Pijnacker-Nootdorp wordt nog nader verkend en er zal een herijking moeten plaatsvinden over de financiën.

Deelmobiliteit Op dit moment hebben we een aanbieder van deelauto’s. De MRDH heeft het voornemen om een pilot op te starten voor een regionaal deelfietsensysteem voor de Haaglanden-regio. Aan deze pilot doen eventueel de gemeenten Den Haag, Delft, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg, Zoetermeer en Pijnacker-Nootdorp mee.

41

De haalbaarheid van deze pilot wordt onderzocht. Bij een positieve uitkomst gaan we op basis van onze financiële positie bekijken of deelnemen aan de pilot voor ons haalbaar is. Deelmobiliteit kan bijdragen aan de mobiliteitsbehoefte in de nieuwe woongebieden. Bij de woningbouwontwikkeling in Centrumlijn Noord willen we hiermee ervaring opdoen. Hier biedt de ontwikkelaar vanaf 2026 deelauto’s en (elektrische) deelfietsen aan de nieuwe bewoners voor een periode van tenminste 3 jaar. Het aanbod aan deelmobiliteit wordt opgeschaald naar behoefte en in lijn met de oplevering van de woonblokken in de wijk.

Een verkeersveilige gemeente We willen ervoor zorgen dat het verkeer veilig is en blijft. Daarom richten we onze woonwijken, woonerven en wegen volgens de Duurzaam Veilig-richtlijnen in. Uit de meest recente cijfers uit 2024 blijkt dat er in dat jaar 221 geregistreerde ongevallen met 131 gewonden waren. Dat is een lichte stijging ten opzichte van 2023 (208 ongevallen, 123 gewonden). Daarmee blijft het aantal ongevallen in onze gemeente redelijk stabiel, ondanks de toegenomen mobiliteit. Opvallend is dat het aantal gewonden onder oudere e-fietsers (70+) sinds 2022 is gedaald, terwijl het aantal gewonde fietsers in de leeftijdsgroep 50–70 jaar juist is toegenomen. Jongeren tussen 12 en 24 jaar vormen met 30% nog steeds een grote groep verkeersslachtoffers. In totaal valt 80% van de slachtoffers onder de kwetsbare verkeersdeelnemers (fietsers op reguliere fietsen en e-bikes en bromfietsers). De meeste ongevallen vonden plaats tijdens de ochtend- en avondspits. Op veel wegen en kruispunten is sprake van een te hoge snelheid en hoog ongevallenrisico waarbij de inrichting niet altijd aansluit bij het gebruik, zoals de Katwijkerlaan, Kerkweg/Veenweg, Zijdeweg en de Noordweg. We willen deze inzichten meer gaan gebruiken om onze maatregelen risicogestuurd te prioriteren, dus ingrijpen waar de kans op ongevallen het grootst is.