Bijlage 1. Programmabegroting 2026

82

of de ingang per 1-1-2027 wordt, zoals wordt gesuggereerdin de Rijksbegroting 2026, of toch 1-1-2028. Een nieuw kabinet zal daar een beslissing overnemen. Niet alleen het aantal aanvragen stijgt, ook de tarieven voor Wmo-ondersteuning nemen toe. Dit komt onder andere door inflatie, cao-loonstijgingen en personeelstekorten – vooral bij huishoudelijke hulp. De combinatie van stijgende vraag, hogere kosten en krapte op de arbeidsmarkt leidt tot toenemende druk op de Wmo. Om dit op te vangen, werken we met het interventieplan, waarmee in mei 2025 de raad nieuwe kostenbeheersingsmaatregelen vaststelde. De ingezette transformatielijn wordt voortgezet en aangescherpt, met meer focus op preventie en het versterken van algemene voorzieningen. Ook wordt ingezet op ondersteuning door vrijwilligers waar mogelijk, om zo de druk op maatwerkvoorzieningen te verlichten. We blijven sturen op resultaat en doelmatigheid. Met datagedreven werken krijgen we steeds beter zicht op de behoeften van inwoners, de effectiviteit van onze aanpak en trends in de vraag. Zo wordt in 2026 de pilot ‘Powerful ageing’ gestart om inwoners fysiek fitter te maken, waardoor zij minder snel een beroep hoeven te doen op ondersteuning vanuit de Wmo. Op grond van de Wmo biedt de gemeente Pijnacker-Nootdorp Algemeen Maatschappelijk Werk via het Kernteam 0-100.

Dit team ondersteunt inwoners bij sociale problemen zoals financiën, relaties, wonen en huiselijk geweld. Een belangrijk onderdeel is bemoeizorg: actief inspelen op signalen van partners zoals politie en hulpverlening, vaak bij psychiatrische problematiek en verward gedrag. Door een preventieve aanpak wordt zwaardere zorg voorkomen. Door scheidingen, woningtekorten en regelingen als Housing First neemt de woonproblematiek toe, wat vraagt om zorgvuldige afwegingen en maatwerk. Ook in 2026 wordt een stijging van signalen verwacht, met toenemende druk op bemoeizorg en maatwerk. Sinds 1 januari 2024 kopen we Wmo-begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf gezamenlijk in met Delft, Midden-Delfland, Rijswijk en Westland (samenwerking H5). Deze samenwerking is in 2025 verlengd en wordt voortdurend geëvalueerd met het oog op de toekomst. In 2026 wordt onderzocht of de samenwerking binnen de H5 op een andere wijze ingevuld kan worden, waardoor een grotere beheersing op de kosten ontstaat.

6. Geëscaleerde zorg 18+

De gemeente is verantwoordelijk voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. De centrumgemeente Delft ontvangt het rijksbudget en regelt de voorzieningen, inclusief toegang en eigen bijdragen. De doordecentralisatie van beschermd wonen naar ‘beschermd thuis’ en van maatschappelijke opvang naar ‘maatschappelijk wonen’ is door het Rijk opnieuw uitgesteld. Met Delft, Midden-Delfland en Westland blijven we samenwerken aan het oorspronkelijke doel: lokale toegang tot passende, intensieve ondersteuning bij voorkeur thuis, en indien nodig in een regionale voorziening. Door de aanhoudende onzekerheid over het woonplaatsbeginsel en verdeelmodel heroverwegen we onze doelstellingen en planning. Ondertussen investeren we in lokale kennisontwikkeling, samenwerking rond toegang, preventie en netwerkvorming met maatwerkorganisaties. Ook in de maatschappelijke opvang zetten we in op regionale versterking. In 2026 wordt naar verwachting een beslissing genomen over het woonplaatsbeginsel, zodat duidelijk wordt wie verantwoordelijk is voor welke kosten. In juni 2025 is besloten dat de DWO-regio deelneemt aan de ETHOS-telling, die naar verwachting eind 2026 wordt uitgevoerd met een doorlooptijd in 2027, waarmee dakloosheid beter in kaart wordt gebracht. Dit biedt inzicht in de ondersteunings- en huisvestingsbehoefte. Het convenant ‘Zorgafhankelijke Doelgroepen’ is in september 2025 verlengd.

Hierin werken partners samen aan woningtoewijzing voor mensen die uit instellingen komen, zoals beschermd wonen of opvang. Daarbij houden we de Wet versterking regie volkshuisvesting in ons vizier, waarbij extra aandacht wordt besteed aan de huisvesting van kwetsbare groepen met een urgentie. De samenwerking met Kamers met Aandacht laat positieve resultaten zien: op 1 juli 2025 waren zes jongvolwassenen met een lichte ondersteuningsvraag succesvol geplaatst. Hiermee lopen wij voorop in de regio. Het aantal aanmeldingen en plaatsingen is in 2025 gegroeid, waaruit blijkt dat Kamers met Aandacht voldoet aan een behoefte binnen onze gemeente. Ook in 2026 kunnen jongeren hier gebruik van maken.

83

7. Maatwerkdienstverlening 18Jongeren met jeugdhulp

Jongeren in %

20

10

0 2019

2020

2021

Pijnacker-Nootdorp

2022

2023

2024

Nederland

Van onze jongeren van 0-18 jarigen heeft 12.8% in 2024 een jeugdhulpvoorziening gekregen. Dit is gedaald ten opzichte van 2023. Toen was dit 13,1%. Vanaf 2023 zien we binnen de jeugdhulp de kosten stijgen. Het beheersen van de kosten binnen jeugdhulp heeft een plek in het nieuw opgestelde interventieplan gekregen, waarbij de maatregelen zowel een regionaal als lokaal karakter hebben. De verwachting is dat op basis van de maatregelen de kosten in 2026 gaan dalen. In de regio Haaglanden is er een analyse gedaan welke regionale acties het meeste besparingspotentieel hebben op korte en lange termijn en welke een onvermijdelijk karakter hebben door de opgaven vanuit de Hervormingsagenda Jeugd. Er is in 2024 gekozen met vier actielijnen te starten. Dit zijn: aanpak verblijf (gerichter inzetten van de verblijfsvoorzieningen en verkorting verblijfsduur), terugdringen gebruik lichte hulp (zoals individuele begeleiding), meer substitutie van individuele hulp naar collectieve hulp in het onderwijs, sturing op het regionale zorglandschap (inrichting, sturing en financiering zorglandschap). In 2026 moet duidelijk worden welke besparing deze acties opleveren. Daarnaast wordt gewerkt aan de uitvoering van de Regiovisie jeugdhulp Haaglanden 2021-2026. De regiovisie gaat over de verbinding tussen jeugdhulp en andere onderwerpen in het sociaal domein en richt zich vooral op gezinnen in kwetsbare situaties.

Het gaat ook over de samenwerking tussen gemeenten en jeugdhulpaanbieders, zoals onder andere over de wachttijden in de jeugdhulp, af- en ombouw van gesloten jeugdzorg en versterking van de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. In juni 2025 is de Inkoopstrategie doorontwikkeling Jeugdhulp Haaglanden door de raad vastgesteld, waarbij gerichter wordt gestuurd richting aanbieders door segmentering. We werken met een veelvoorkomend segment voor de lichtere vormen van hulp, een segment dagbehandeling en dagbesteding, hoog-specialistisch, verblijf en onderwijs-jeugdhulp. Binnen elk segment worden aparte afspraken gemaakt met de aanbieders die vallen onder het betreffende segment. In 2026 wordt de aanbesteding voor jeugdhulp uitgevoerd en voorbereiding getroffen, zodat per 1 januari 2027 met de nieuwe werkwijze gewerkt kan worden.

84

8. Geëscaleerde zorg 18Jongeren met jeugdbescherming

Jongeren tot 18 jaar in %

2

1

0 2019

2020

2021

Pijnacker-Nootdorp

2022

2023

2024

Nederland

Van onze jongeren tot 18 jaar had 0,3% in 2024 te maken met jeugdbescherming. Dit is met 0,1% gestegen ten opzichte van 2023. In Nederland is dit 1% van de jongeren in 2024.

Jongeren van 12 tot 23 jaar in %

Jongeren met jeugdreclassering 0,5

0,25

0 2019

2020

Pijnacker-Nootdorp

2021

2022

2023

2024

Nederland

Het percentage jongeren tot 18 jaar die in 2024 te maken had met jeugdreclassering is 0,1%. Dit is gelijk gebleven ten opzichte van 2023. Meerjarig bekeken is het percentage redelijk stabiel. Landelijk ligt het gemiddelde percentage op 0,4% in 2024. De beperkte beschikbaarheid van zorg vraagt aandacht. Hiervoor is in Haaglanden het project ‘Zorglogistiek' bij de zogenaamde ‘Experttafel Complexe Zorg’ opgezet: een project met als inzet het vermijden dat kinderen tussen wal en schip vallen. Daarbij is in 2023 de verbinding gezocht met het beleidsterrein Huiselijk Geweld en Kindermishandeling met het oog op het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Dit scenario schetst een toekomstbeeld (vijf à tien jaar) en een langdurig traject met als uitgangspunten: gezinsgericht, rechtsbescherming, transparant, eenvoudig en lerend. In 2026 zetten we deze beweging voort. Het huidige stelsel van de Jeugdhulp knelt. Dit vraagt om ruimte te maken voor een nieuwe manier van werken, een lange adem en inzet/samenwerking met alle betrokken partijen in de keten ten behoeve van een duurzame gezinsveiligheid. Dit doen we in 2026 door onder andere door de aanbesteding voor Jeugdhulp, maar ook door in te blijven zetten op een goede samenwerking binnen de regio en met lokale aanbieders, met als rode draad kostenbeheersing.

85

Wat gaan we daarvoor doen? Rol

Activiteit

1. We bieden laagdrempelige en doelmatige oplossingen Actualiseren Verordening Wmo voor jongeren, ouderen, gezinnen en inwoners in een Actualiseren Verordening jeugdhulp kwetsbare positie Implementeren van de Participatiewet in Balans

2. We continueren de Uitvoeren uitvoeringsagenda visie op het maatregelen om de kosten sociaal domein. te beheersen en de kwaliteit Regiovisie jeugdhulp 2026 e.v. te borgen

Taakveld

Resultaat

Sociaal Domein

Vastgestelde regels waarin het beleid van de gemeente op het gebied van maatschappelijke ondersteuning wordt neergelegd.

Sociaal Domein

Vastgestelde regels die op grond van de Jeugdwet noodzakelijk zijn.

Sociaal Domein

Meer mogelijkheden voor maatwerk en een menselijke aanpak.

Sociaal Domein

Resultaten volgens uitvoeringsagenda visie op het sociaal domein.

Maatwerkdienstverlening 18-

Een nieuwe regiovisie

Sociaal Domein

Beheersing van de stijgende kosten binnen het sociaal domein. Viaeen jaarlijkse rapportage en de P&C-producten wordt er gerapporteerd over de voortgang.

Sociaal Domein

Een verder doorontwikkelde Monitor Sociaal Domein, inclusief indicatoren die de resultaten van kostenbeheersende maatregelen en innovaties meten.

Uitvoeren interventieplan 'Kostenbeheersing en innovatie sociaal domein 2025-2028'

Inrichten informatievoorziening en kwaliteit data ten behoeve van sturing van de raad

Toelichting 1. We bieden laagdrempelige en doelmatige oplossingen voor jongeren, ouderen, gezinnen en inwoners in een kwetsbare positie We bieden inwoners integrale ondersteuning om (blijvend) te kunnen deelnemen aan de samenleving. Dit doen we binnen de kaders van de Participatiewet, Wmo, Jeugdwet, Wet inburgering en Wet schuldhulpverlening. De verordeningen die nodig zijn om regels vast te stellen binnen de kaders van de wetgeving, houden we actueel. In 2026 geven we uitvoering aan de meerjarige uitvoeringsagenda sociaal domein, die gebaseerd is op de visie op een veerkrachtig sociaal domein 'Samen gereed voor de toekomst'.

2. We continueren de maatregelen om de kosten te beheersen en de kwaliteit te borgen In 2026 ligt de focus op het verder uitvoeren van het interventieplan sociaal domein. Dit plan bevat 25 maatregelen met een geraamd netto besparingspotentieel van € 2.115.000. Deze maatregelen komen boven op het pakket dat in 2024 door college en gemeenteraad is vastgesteld, met een geschatte besparing van ruim € 1,4 miljoen vanaf 2028.

Wat mag het kosten? Individuele voorzieningen (bedragen x €1.000)

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Baten

13.926

13.420

11.174

10.550

10.929

10.939

Lasten

-50.416

-50.329

-49.495

-48.819

-48.642

-48.691

Totaal Individuele voorzieningen

-36.490

-36.909

-38.322

-38.269

-37.713

-37.751

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

6.711 - Huishoudelijke hulp (WMO)

-4.828

-4.902

-4.904

-5.168

-5.138

-5.138

6.712 - Begeleiding (WMO)

-3.334

-3.091

-3.196

-3.051

-2.696

-2.696

6.713 - Dagbesteding (WMO)

-114

-119

-123

-123

-123

-123

6.751 - Jeugdhulp ambulant lokaal

-771

-312

-321

-321

-321

-321

6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal

-9.719

-9.944

-9.545

-9.291

-9.842

-9.898

6.753 - Jeugdhulp ambulant landelijk

-367

-680

-752

-727

-707

-707

6.761 - Jeugdhulp met verblijf lokaal

-324

-278

-286

-286

-286

-286

Specificatie van de lasten en baten per product Individuele voorzieningen (bedragen x €1.000) Lasten per Taakveld

86

Individuele voorzieningen (bedragen x €1.000)

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

6.762 - Jeugdhulp met verblijf regionaal

-4.084

-4.347

-4.475

-4.475

-4.475

-4.475

6.763 - Jeugdhulp met verblijf landelijk

0

-7

-7

-7

-7

-7

6.791 - PGB WMO

-142

-137

-141

-141

-141

-141

6.792 - PGB Jeugd

-392

-558

-574

-574

-574

-574

-6

0

0

0

0

0

-270

-266

-274

-274

-274

-274

Lasten per Taakveld

6.811 - Beschermd wonen (WMO) 6.821 - Jeugdbescherming 6.822 - Jeugdreclassering

-61

-58

-60

-60

-60

-60

6.92 - Coördinatie en beleid Jeugd

-3.877

-3.555

-4.199

-4.174

-3.901

-3.901

630 - Inkomensregelingen

-15.626

-13.742

-14.539

-14.420

-14.420

-14.420

640 - WSW en beschut werk

-439

-407

-334

-334

-334

-334

650 - Arbeidsparticipatie

-1.177

-1.143

-1.029

-979

-929

-929

660 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-3.985

-5.680

-4.414

-4.414

-4.414

-4.407

Totaal Lasten per Taakveld

-49.515

-49.227

-49.173

-48.819

-48.642

-48.691

Baten per Taakveld 6.711 - Huishoudelijke hulp (WMO)

0

0

0

314

314

314

6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal

4

605

0

0

429

440

6.753 - Jeugdhulp ambulant landelijk

0

97

0

0

0

0

6.811 - Beschermd wonen (WMO)

389

400

0

0

0

0

6.92 - Coördinatie en beleid Jeugd

122

0

0

0

0

0

10.660

9.809

9.894

9.919

9.944

9.944

630 - Inkomensregelingen 660 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)

276

232

242

242

242

242

Totaal Baten per Taakveld

11.450

11.143

10.136

10.475

10.929

10.939

Totaal saldo van baten en lasten

-38.065

-38.084

-39.037

-38.344

-37.713

-37.751

6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal

-512

-702

-323

0

0

0

6.811 - Beschermd wonen (WMO)

-389

-400

0

0

0

0

Totaal Toevoegingen aan reserves

-900

-1.102

-323

0

0

0

Toevoegingen aan reserves

Onttrekkingen aan reserves 6.712 - Begeleiding (WMO)

0

135

0

0

0

0

371

1.091

768

0

0

0

1.000

0

0

0

0

0

95

510

0

0

0

0

1.009

436

170

25

0

0

640 - WSW en beschut werk

0

5

0

0

0

0

650 - Arbeidsparticipatie

0

100

100

50

0

0

Totaal Onttrekkingen aan reserves

2.476

2.277

1.038

75

0

0

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

1.575

1.175

715

75

0

0

-36.490

-36.909

-38.322

-38.269

-37.713

-37.751

Baten

Lasten

Overig

-

-2

Interventieplan: Er zijn verschillende maatregelen getroffen voor WMO. Het interventieplan kostenbeheersing en innovatie voor het Sociaal Domein 2025-2028 is hiervoor de basis en heeft effect op capaciteit en bijdrage maatregelen.

-

-105

-135

-

Overig

-

-0

Overig

-

-3

Overig

-

-9

6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal 6.821 - Jeugdbescherming 6.92 - Coördinatie en beleid Jeugd 630 - Inkomensregelingen

Resultaat

Analyse afwijkingen - begroting 2026 t.o.v. 2025 07 Individuele voorzieningen (bedragen × € 1.000) 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) 6.712 Begeleiding (WMO)

Reservemutatie: Er is in 2025 €135.000 beschikbaargesteld voor een projectleider o&o sociale kaart en versterken sociale basis. De lasten staan begroot op taakveld 660 Maatwerkvoorziening. 6.713 Dagbesteding (WMO) 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal

87

07 Individuele voorzieningen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Jeugdhulp GGZ: Er zijn verschillende maatregelen getroffen binnen Jeugdhulp GGZ. Het interventieplan kostenbeheersing en innovatie voor het Sociaal Domein 2025-2028 is hiervoor de basis en heeft effect op capaciteit en bijdrage maatregelen.

-

539

Reservemutatie: De kosten van een aantal projectmatige activiteiten worden gedekt uit de reserve Sociaal domein. De grootste onderwerpen betreffen het nieuwe interventieplan sociaal domein.

-323

-323

Reservemutatie: Voor afrekeningen van declaraties op jeugdhulp uit oude jaren is op advies van het Servicebureau komen vrij te vallen en is gestort in de reserve Sociaal domein.

-605

605

Overig

-1

-41

Overig

-97

-72

Overig

-

-8

-

-128

Overig

-

0

Overig

-

-0

Overig

-

-4

Overig

-

-16

-400

400

Overig

-

-

Overig

-

-8

Overig

-

-2

Formatie: Vanuit het interventieplan Sociaal Domein is formatie toegevoegd.

-

-210

Meicirculaire: Een deel van de middelen die beschikbaar zijn gesteld om het tekort in de jeugdzorg gelijk te verdelen over Rijk en gemeente (deskundigencommissie van Ark) wordt vanaf 2026 structureel toegekend aan het sociaal domein. Voor de jaren 2026 en 2027 als dekking voor formatie die bijdraagt aan de kostenbeheersing binnen het sociaal domein en vanaf 2028 als dekking voor de toegenomen kosten binnen de jeugdzorg.

-

-273

Reservemutatie: Vanuit bestemmingsreserve worden kosten in 2025 van met name tijdelijke inzet van personeel op incidentele activiteiten als implementatie van nieuwe werkwijzen en kostenbeheersmaatregelen gedekt.

-400

-

Reservemutatie: Vanuit bestemmingsreserve worden kosten in 2025 van met name tijdelijke inzet van personeel op incidentele activiteiten als implementatie van nieuwe werkwijzen en kostenbeheersmaatregelen gedekt. De lasten staan in programma 6 taakveld 610 Samenkracht en burgerparticipatie.

-109

-

Reservemutatie: Vanuit bestemmingsreserve worden kosten van met name tijdelijke inzet van personeel op incidentele activiteiten als implementatie van nieuwe werkwijzen en kostenbeheersmaatregelen gedekt.

-

362

Urentoerekening: Een herverdeling van de inzetbare uren heeft hogere lasten op dit taakveld als gevolg. De herverdeling van de toegerekende uren heeft per saldo geen effect op het begrotingsresultaat.

-

-506

Overig

-1

-18

Reservemutatie: Voor het uitvoeren van het actieplan bestaanszekerheid 2023-2024 wordt in 2025 € 212.500 onttrokken aan de reserve Maatregelen bestaanszekerheid.

-212

-

-

-796

Overig

31

-0

Overig

-5

73

Personeelsbegroting: Bij het opstellen van de nieuwe personeelsbegroting 2026 is voor 2 fte structureel dekking gevonden binnen taakveld 650 Arbeidsparticipatie.

-

150

Overig

-

-36

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal Indexering: Bijstellingen voor prijsindexering en volumegroei zorgen voor hogere lasten op de budgetten in dit taakveld. 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk 6.791 PGB WMO 6.792 PGB Jeugd 6.811 Beschermd wonen (WMO) Reservemutatie: Transformatiemiddelen 2024/2025 zijn voor € 400.000 vanuit de centrumgemeente Delft doorgestort voor de implementatie en uitvoering van de gedecentraliseerde taken voor Beschermd wonen/ Beschermd thuis. 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

630 Inkomensregelingen

Urentoerekening: Een herverdeling van de inzetbare uren heeft hogere lasten op dit taakveld als gevolg. De herverdeling van de toegerekende uren heeft per saldo geen effect op het begrotingsresultaat. 640 WSW en beschut werk 650 Arbeidsparticipatie

88

07 Individuele voorzieningen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Reservemutatie: Er is € 135.000 beschikbaargesteld voor een projectleider o&o sociale kaart en versterken sociale basis. De baten staan begroot op taakveld 6.712 Begeleiding WMO.

-

135

Urentoerekening: In 2025 is incidenteel personeelsbudget toegekend voor projectmatige activiteiten op taakveld 660 Maatwerkvoorzieningen.

-

1.022

10

110

-2.246

834

660 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

Overig Totaal 07 Individuele voorzieningen

Investeringen Dit programma heeft geen investeringen.

89

8. Veiligheid en duurzaamheid Pijnacker-Nootdorp heeft een veilig, schoon, leefbaar en duurzaam woon- en leefklimaat.

Algemene omschrijving Het programma Veiligheid en Duurzaamheid bestaat uit zes onderdelen: 1. Crisisbeheersing en brandweer; 2. Openbare orde en veiligheid; 3. Riolering; 4. Milieubeheer; 5. Afval; 6. Energietransitie. Met de uitwerking van deze onderdelen werken we aan een veilig en duurzaam leefklimaat. Dit willen we bereiken samen met onze inwoners, organisaties, ondernemers en bestuurlijke partners. Daarom stimuleren en faciliteren we initiatieven vanuit de samenleving, die bijdragen aan een veilige, duurzame, leefbare en energieneutrale gemeente.

Wat willen we bereiken?

Doelstelling

Een (onderscheidend) veilig, leefbaar en duurzaam leefklimaat dat veranderingen en verstoringen op kan nemen en steeds een nieuw evenwicht kan bereiken

Wat willen we bereiken

Inwoners (zijn &) voelen zich prettig en veilig in hun leefomgeving Het milieu wordt zo min mogelijk belast en de volksgezondheid wordt beschermd Energieneutraliteit in 2050

Wat gaan we daarvoor doen 1. We werken samen met inwoners, organisaties, ondernemers, brandweer en politie aan de veiligheid en leefbaarheid in onze wijken en buurten 2. De gemeente voert regie op de integrale aanpak van verschillende vormen van criminaliteit en overlast 3. Duurzaamheid versnellen, intensivering en verbreden 4. Aandacht voor lucht-, wateren bodemkwaliteit 5. Het verbeteren van toezicht en handhaving

Pijnacker-Nootdorp wil zich onderscheiden met een veilig, leefbaar en duurzaam leefklimaat. In de Omgevingsvisie is opgenomen dat we willen werken aan een klimaat dat veranderingen en verstoringen op kan nemen en steeds een nieuw evenwicht kan bereiken. Ook willen willen we dat inwoners zich prettig en veilig (blijven) voelen in hun leefomgeving. Daaronder verstaan we niet alleen de fysieke veiligheid in de vorm van bijvoorbeeld zo min mogelijk criminaliteit of bescherming tegen risicobronnen en incidenten. Het gaat ook over sociale veiligheid. Niemand wordt uitgesloten en inwoners ervaren een gevoel van gemeenschappelijkheid binnen de gemeente. We zetten samen met onze partners in op de integrale aanpak van verschillende vormen van criminaliteit en overlast . Hiermee werken we aan de doelen zoals opgenomen in het raadsakkoord op hoofdlijnen 2022-2026: een prettige en veilige leefomgeving, waarbij we het milieu zo weinig mogelijk belasten en de volksgezondheid beschermen.

90

Stand van zaken en vooruitblik 1. Crisisbeheersing en brandweer

Sinds de vaststelling van het Regionaal Plan Gemeentelijke Crisisbeheersing (2024) en de invoering van de nieuwe crisisorganisatie sinds 1 juli 2024 is deze planvorming lokaal uitgewerkt en grotendeels geïmplementeerd. Binnen de intergemeentelijke werkgroep is er onder andere gewerkt aan de volgende thema’s: • extreem geweld en terrorisme; • maatschappelijke weerbaarheid; • extreem weer; • vakbekwaamheid van de gemeentelijke crisisorganisatie en bevolkingszorg. De uitwerking van de regionale planvorming loopt ook in 2026 door. Het opleiden, trainen en oefenen van de gemeentelijke crisisorganisatie is going concern. In 2026 ligt het accent voornamelijk op de trainingen en oefeningen van het beleidsteam. Voor wat betreft het thema maatschappelijke weerbaarheid staan we de komende jaren voor een grote (landelijke) opgave. Met de term maatschappelijke weerbaarheid wordt in deze context gedoeld op het vermogen van de samenleving om zich aan te passen aan en weerstand te bieden tegen crises en bedreigingen zoals bijvoorbeeld grootschalige uitval van nutsvoorzieningen en communicatiemiddelen. Het vergroten van de maatschappelijk weerbaarheid zal veel vragen van de crisisorganisatie, maar ook van de reguliere organisatie in relatie tot het scenario langdurige stroomuitval en het organiseren van noodsteunpunten.

Regionaal wordt er een netwerk gevormd tussen de gemeenten om de krachten te bundelen en het gemeenschappelijke doel van maatschappelijke weerbaarheid te bereiken.

2. Openbare orde en veiligheid

Vanaf 2023 is er flink geïnvesteerd op thema veiligheid en handhaving. Met extra capaciteit op handhaving, ondermijning en veiligheid zijn er stappen gezet om de basis op orde te krijgen. Ook beleidsmatig is er geïnvesteerd in een nieuw integraal veiligheidsplan. De doelen en prioriteiten op het gebied van openbare orde en veiligheid zijn vastgelegd in het Integraal veiligheidsplan 2023 – 2026 (hierna: IVP). Hieronder is per prioriteit uit het IVP uitgewerkt wat de stand van zaken is en hoe we in 2026 verdergaan. Voor het uitvoeren van het IVP zijn voldoende capaciteit en middelen beschikbaar.

1. Aanpak van ondermijnende criminaliteit In 2023 zijn structurele middelen beschikbaar gesteld om te investeren in de aanpak van ondermijning. Daarvoor werken we samen met verschillende partners in integrale controles, casuïstiek en beleidsontwikkeling. Er is een lokaal ondermijningsoverleg voor het bespreken van signalen en casuïstiek en er worden maandelijks integrale controles uitgevoerd bij bedrijven en bedrijfspanden. Daar waar nodig en mogelijk wordt (naast strafrechtelijk) bestuursrechtelijk gehandhaafd tegen ondermijnende activiteiten. Ook wordt ingezet op weerbaarheid tegen ondermijning van onze gemeentelijke organisatie, inwoners en ondernemers. In 2026 wordt deze lokale integrale aanpak van ondermijning voortgezet. Daarnaast zetten we in 2026 ook verder in op het door ontwikkelen van onze lokale aanpak van ondermijning. Dit doen we onder andere door het actualiseren van ons beleid, aandacht voor nieuwe fenomenen en verdiepende bewustwordingstrainingen voor onze medewerkers. Sinds 2025 hebben we meer aandacht voor het fenomeen zorgfraude en wordt er op dit vlak intensief en integraal aan casuïstiek samengewerkt tussen het cluster ondermijning, de toezichthouders sociaal domein en partners zoals politie, belastingdienst en arbeidsinspectie. In 2026 zetten we deze integrale samenwerking op het gebied van zorgfraude voort.

91

Drugsdelicten

Per 10.000 inwoners

10

5

0 2019

2020

2021

Pijnacker-Nootdorp

2022

2023

2024

Nederland

2. Jeugd en Veiligheid Landelijk zijn er zorgelijke trends en ontwikkelingen zichtbaar op het gebied van jeugd en veiligheid. Deze trends zien we ook in lichte mate terug bij de jeugd in Pijnacker-Nootdorp. Daarom blijven we ook in 2026 samen met onze zorg- en veiligheidspartners inzetten op het tijdig signaleren van problemen onder de jeugd, zoals overlast, middelengebruik en/of het plegen van strafbare feiten. Op die manier kunnen we tijdig de juiste hulp bieden of een integrale aanpak inzetten. Hiermee willen we voorkomen dat jongeren ernstige overlast veroorzaken of zelfs het verkeerde (criminele) pad opgaan. Daar waar nodig worden jongeren die zich strafbaar gedragen doorverwezen naar HALT. Hier wordt sinds 2024 ook actief op ingezet door team Handhaving. In 2025 hebben we dit voortgezet en ook in 2026 blijven we hier actief op inzetten.

Verwijzingen Halt

Verwijzingen per 10.000 inwoners

20

10

0 2019

2020

Pijnacker-Nootdorp

2021

2022

2023

2024

Nederland

In 2025 zijn we in samenwerking met het Stanislas College, het RIEC en de politie van start gegaan met project ‘Dealbreakers’. Dit project is gericht op het voorkomen van jonge criminele aanwas door onder andere voorlichting aan jongeren, ouders en docenten. Dit project loopt door in 2026. Daarna wordt bekeken of het project in de toekomst ook wordt voortgezet.

3. Zorg en Veiligheid In de afgelopen jaren is de overlast door personen met verward gedrag toegenomen. In de eerste zes maanden van 2025 zien we ook een stijging in het aantal incidenten van personen met verward gedrag (114) ten opzichte van de eerste zes maanden van 2024 (84) (bron: politie). De stijging van dergelijke incidenten is mede te verklaren doordat de wachttijden bij GGZ-instellingen de afgelopen jaren zijn toegenomen.

92

Incidenten personen met verward en onbegrepen gedrag in Pijnacker-Nootdorp 2020

2021

2022

2023

2024

119

125

152

153

167

Pijnacker-Nootdorp

In 2026 zetten wij weer samen met zorg- en veiligheidspartners in op het voorkomen, beperken en stoppen van dergelijke overlast en veiligheidsproblematiek, vaak veroorzaakt door kwetsbare personen. Dit doen we met een integrale aanpak met partners vanuit het zorg-, maatschappelijk én het veiligheidsdomein. Het is van belang dat deze kwetsbare personen de juiste hulpverlening aangeboden krijgen, maar ook dat daar waar nodig repressief wordt opgetreden tegen veiligheidsproblematiek of overlast die zij veroorzaken. In de meeste gevallen wordt casuïstiek opgepakt via onze lokale zorg- en veiligheidskamer. In enkele gevallen wordt casuïstiek opgeschaald naar het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden. Tot slot zien we ook een toename in het aantal gevallen waarin sprake is van (langlopende) woonoverlast. Met de actualisatie van de APV begin 2024 heeft de burgemeester de bevoegdheid gekregen om een last onder bestuursdwang op te leggen in het geval van ernstige en herhaaldelijke woonoverlast. De uitvoering van deze maatregel vereist een onderbouwd dossier om een zorgvuldige afweging te kunnen maken. Om dit te realiseren is inzet van boa’s en toezichthouders nodig en wordt er in specifieke gevallen dienstverlening ingekocht bij onafhankelijk specialisten, bijvoorbeeld voor geluidsmetingen.

Op dit moment lopen er een aantal zaken waarin we bezig zijn met dergelijke dossieropbouw en mogelijk overgaan tot het toepassen van bestuursdwang. De verwachting is dat het aantal woonoverlastdossiers in 2026 minimaal gelijk blijft aan de huidige hoeveelheid of nog verder toeneemt. Een ander zorg- en veiligheidsthema dat meer aandacht vraagt is de toenemende maatschappelijke polarisatie. Landelijk zien we een groei van (polariserende) extremistische denkbeelden, die via (sociale) media snel verspreid worden. In 2026 gaan we hier verder op anticiperen door kennis en vaardigheden te ontwikkelen om signalen te herkennen en adequaat te kunnen handelen. De hoeveelheid aan dergelijke signalen en casuïstiek is in Pijnacker-Nootdorp echter beperkt. Op het moment dat we een radicaliseringscasus hebben, maken we gebruik van de expertise van de centrumgemeente Zoetermeer en het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden.

4. Weerbaarheid tegen digitale criminaliteit De afgelopen jaren is de digitale criminaliteit toegenomen en daarmee ook het aantal slachtoffers van deze vorm van criminaliteit. Daarom zetten we samen met partners in op weerbaarheid van onze inwoners en ondernemers tegen digitale criminaliteit. Het doel is om op deze manier slachtofferschap van digitale criminaliteit in Pijnacker-Nootdorp te verminderen dan wel te beperken, maar ook om daderschap onder bijvoorbeeld jongeren te voorkomen. In 2025 is er op verschillende manieren ingezet op voorlichting en bewustwording over digitale criminaliteit. Hierbij kan worden gedacht aan project Hackshield voor de jeugd, voorlichtingsbijeenkomsten voor ouderen en ondernemers en bewustwordingscampagnes. In 2026 zetten we deze preventieve aanpak voort

Slachtoffers hacken

percentage

10

5

0 Pijnacker-Nootdorp 2021

93

Nederland

Aan de prioriteiten uit het Integraal veiligheidsplan (IVP) zijn verschillende ambities gekoppeld. Deze ambities hebben onder andere betrekking op (verbeterde) integrale samenwerking met de partners, het verbeteren van onze informatiepositie en informatiegestuurd werken, het versterken van de weerbaarheid van inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie en het nog beter inzetten op (vroeg)signalering en preventie. Aan het IVP zijn twee tweejarige uitvoeringsplannen integrale veiligheid gekoppeld. In de uitvoeringsplannen is concreet uitgewerkt welke activiteiten in welke periode worden uitgevoerd om de ambities zoals opgenomen in het IVP te behalen. Het IVP is tussentijds geëvalueerd en op basis daarvan is het tweede uitvoeringsplan integrale veiligheid voor 2025-2026 door het college vastgesteld. In 2026 gaan we verder met de uitvoering van dit plan. In 2027 moet een nieuw IVP voor de periode 2027-2030 worden vastgesteld. Hier gaan we in 2026 mee aan de slag. Tot slot wordt in 2026 weer een nieuw handhavingsuitvoeringsplan (HUP) vastgesteld voor de inzet van de Boa's. Het HUP is gekoppeld aan het IVP en de prioriteiten die daarin zijn opgenomen.

Beleid vergunningen, toezicht en handhaving (VTH) Het VTH-beleidsplan is vatgesteld voor een periode van vier jaar (2024-2027) en schetst het kader waarbinnen de gemeente Pijnacker-Nootdorp haar taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen het Omgevingsrecht, de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten uitvoert. Net als in andere jaren, wordt ook voor 2026 een uitvoeringsprogramma vastgesteld. Tevens wordt er verslag gedaan van de activiteiten in 2025 zijn uitgevoerd. In de VTH-uitvoeringsplannen worden jaarlijks de volumes van de uit te voeren werkzaamheden in relatie tot de capaciteit uitgewerkt. Ook worden op basis van deze plannen verbeteringen doorgevoerd op het gebied van toezicht en handhaving. Dit heeft een relatie met programma 1.

Leefbaarheid Leefbaarheid en veiligheid worden door onze inwoners goed beoordeeld. Veiligheid scoort in de Integrale Veiligheidsmonitor 2024 (IVM) een 7.8 en in de Leefbaarheidsmonitor 2025 (LEMON) een 7.9. Het aspect Leefbaarheid wordt in de IVM door inwoners gewaardeerd met een 7.9 en het gemiddelde totaaloordeel in de LEMON scoort een 8.0. Deze scores zijn hetzelfde als bij de vorige onderzoeken en liggen hoger dan het landelijke gemiddelde. Wijkmanagers versterken de leefbaarheid door buurtinitiatieven te ondersteunen en samenwerking tussen inwoners, netwerkpartners en gemeente te bevorderen. In 2026 wordt het netwerkoverleg Wijken die Werken voortgezet, sinds 2025 gecombineerd met het netwerk Eenzaamheid. Partners zoals politie, SBJ SamenSterk, woningcorporaties en maatschappelijke organisaties werken samen aan thema’s als bestaanszekerheid, gezondheid en kansengelijkheid. SBJ SamenSterk voert de ontwikkelagenda uit via activiteiten, plannen en het stimuleren van onderlinge hulp. In wijken als Pijnacker-Noord, Nootdorp Plan West en Emerald wordt extra ingezet op informele netwerken, zoals WhatsApp-groepen, Lief-en-leed straatjes en Voorzorgcirkels. De politie start met het project Bondgenoten en zet wijkagenten in met expertise op inclusie en laaggeletterdheid. Het beleidskader Wijken die Werken wordt in 2026 geëvalueerd.

3. Riolering

Het beheer en onderhoud van de riolering wordt uitgevoerd volgens het verbreed Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2025 (vGRP), dat in 2025 inhoudelijk ongewijzigd is omgezet naar een Omgevingsprogramma riolering. In dit programma staat hoe de gemeente omgaat met de verwerking van afvalwater, hemelwater en grondwater. Ook is de hoogte en de onderbouwing van de rioolheffing in dit programma opgenomen. Met de zorg voor de riolering wordt gewerkt aan de bescherming van de volksgezondheid, veiligheid en kwaliteit van de leefomgeving en de bescherming van het milieu en natuur. Beleidsmatig gaan we in 2026 werken aan het Omgevingsprogramma Klimaatbestendige gemeente, waarin we het Omgevingsprogramma riolering (voorheen GRP) zullen opnemen. In 2026 wordt de gefaseerde aanpak van de vervanging van de riolering in Klapwijk verder voortgezet. In 2026 gaan we verder met de renovatie van de drukriolering in het buitengebied. Met name het mechanische deel zal de komende jaren vervangen worden. Het gemaal van de Delftsestraatweg zal in 2026 naar de Merkusstraat verplaatst worden. Hier zijn financiële middelen voor beschikbaar.

94

Ook blijft gemeente Pijnacker-Nootdorp het beheer en onderhoud van de gemalen in de gemeenten Delft en Leidschendam-Voorburg verzorgen conform Gemeenschappelijke regeling samenwerking gemalen en persleidingen stedelijk afvalwater. De samenwerking zal in 2026 worden geëvalueerd.

4. Milieubeheer In 2025 is gestart met het omgevingsprogramma Leefkwaliteit, waarvoor de gemeenteraad een kaderstellende notitie heeft vastgesteld. Het omgevingsprogramma richt zich op een gezonde en veilige leefomgeving en zal in 2026 door het college worden vastgesteld. Naast de milieuthema’s zullen ook de fysieke aspecten van veiligheid (externe veiligheid, brandveiligheid en een veilige fysieke leefomgeving) in het programma worden opgenomen. Een omgevingsprogamma is zelfbindend voor de gemeente. Voor een aantal onderwerpen is het gewenst dat deze de normen ook voor derden (bewoners, bedrijven, ontwikkelaars) gelden. Deze normen zullen daarom in het omgevingsplan worden opgenomen. Eind 2027 zullen daartoe aangewezen wateren moeten voldoen aan de doelen uit de KaderRichtlijnWater (KRW). In Pijnacker-Nootdorp zijn twee wateren die onder de KRW vallen: de Pijnackerse Vaart en de bypass door de Zuidpolder van Delfgauw. Omdat alle oppervlaktewateren met elkaar in verbinding staan, is verbetering van waterkwaliteit in overige wateren ook nodig. Voor de glastuingebieden blijven we via het project Emissieloze kas samen met andere glastuinbouwgemeenten in de regio, de waterschappen, de sector en de omgevingsdienst werken aan het verbeteren van de waterkwaliteit. Dit doen we via drie sporen: communicatie, kennisdeling en handhaving. Regionaal zijn hier middelen voor beschikbaar.

Ook via het Netwerk Waterketen Delfland (een samenwerking van het Hoogheemraadschap van Delfland, de twaalf gemeenten in het gebied van Delfland, de provincie en de twee drinkwaterbedrijven) wordt aan waterkwaliteit gewerkt.

5. Afval

Het Nieuwe Inzamelen heeft geleid tot een daling van het aanbod van restafval tot 178 kg (fijn en grof) restafval per inwoner in 2023. De ingezette daling is gestagneerd in 2024 en in 2025 is de hoeveelheid restafval weer toegenomen. De landelijke gestelde doelen (100 kg restafval en 75% afvalscheiding) zijn nog niet binnen bereik. Om restafval verder te verminderen is een trendbreuk nodig. De raad stelde in december 2023 de startnotitie vast en in februari 2025 verbetermaatregelen voor grondstofkwaliteit. De uitvoering begon in 2025 en loopt door in 2026. Ook is in 2025 de doorontwikkeling van het afvalbeleid opgesteld en ter besluitvorming aangeboden; dit wordt in 2026 uitgevoerd. De onderstaande grafiek laat de omvang van het huishoudelijk restafval per inwoner in beeld gebracht (bron: waarstaatjegemeente.nl, 26 juni 2024).

Omvang huishoudelijk restafval

Afval per kg/inwoner

300

200

100

0 2018

2019

2020

Pijnacker-Nootdorp

95

2021

2022

Nederland

2023

6. Energietransitie

De energietransitie is volop in beweging, ondanks onzekerheden. Het isolatieprogramma loopt goed: ruim 700 aanvragen en meer dan 400 woningen geïsoleerd, wat leidt tot lager gasverbruik. In de glastuinbouw groeit de vraag naar hernieuwbare warmte, wat projecten versnelt. Ook neemt het gebruik van warmtepompen, airco’s, batterijen en zonne-energie toe. De gemeente voert regie en ondersteunt via duurzaamheidscoaches, leningen, het isolatieprogramma en de ontwikkeling van warmtenetten. Landelijk groeit de opwek van hernieuwbare energie sterk, met momenten van overproductie. Hierdoor raakt het elektriciteitsnet overbelast. Voor de hele gemeente is netcongestie afgekondigd, wat beperkingen oplevert voor nieuwe grootverbruikers. Verzwaring van het netwerk is nodig, maar kost tijd. Tot die tijd benutten we het bestaande net zo efficiënt mogelijk. Door gewijzigde wet- en regelgeving, maatregelen voor betaalbaarheid en de opkomst van netcongestie is het speelveld gewijzigd. Deze wijzigingen maakten actualisatie van het Energietransitieplan in 2025 nodig. In april 2025 heeft de raad ingestemd met het gebruik als inhoudelijk kader van concept –Energietransitieplan 2025 voor het Omgevingsprogramma Warmte. Dit plan houdt rekening met deze veranderende omstandigheden en is de basis voor het opstellen van het omgevingsprogramma Energie.

Om de doelstellingen uit het Energietransitieplan 2025 handen en voeten te geven, zijn er in het bijbehorende uitvoeringsprogramma vier sporen. Dit zijn: 1. 2. 3.

Samenleving aan de Slag; We stimuleren onze inwoners om energiebesparende maatregelen te nemen. Warmte; In de warmtetransitie hebben we een actieve, regisserende rol om te versnellen. Elektriciteit en mobiliteit; Het op wekken van energie en de toename van het gebruik vanelektriciteit heeft gevolgen voor het elektriciteitsnetwerk. Samen met Stedin werken we aan oplossingen om ons elektriciteitsnetwerk toekomstbestendig te maken. Te denken valt aan opslag, verzwaring van kabels en het plaatsen van nieuwe transformatorhuizen. Glastuinbouw; In de regio werken we samen in de warmte samenwerking Oostland enRegionale Energiestrategie.

4.

Jaarlijks wordt de monitor energietransitie geactualiseerd en aan de raad aangeboden.

Opgewekte electriciteit in %

Hernieuwbare electriciteit 50

25

0 2018

2019

Pijnacker-Nootdorp

96

2020

2021 Nederland

2022

Wat gaan we daarvoor doen? Rol

Activiteit

1. We werken samen met inwoners, organisaties, ondernemers, brandweer en politie aan de veiligheid in onze wijken en buurten.

Het opstellen en vaststellen van een startnotitie voor OOV het nieuwe Integraal veiligheidsplan voor de periode 2027 - 2030.

Vastgestelde startnotitie voor het Integraal veiligheidsplan 2027-2030.

Opstellen handhavingsuitvoeringsplan 2026 (HUP)

OOV

Vastgesteld Handhavingsuitvoeringsplan 2026

Evaluatie van het beleidskader Wijken die Werken

Leefbaarheid

Vastgestelde evaluatie

2. De gemeente voert regie op de integrale aanpak van verschillende vormen van criminaliteit en overlast

Samen met veiligheidspartners investeren we in het thema jeugd en veiligheid, door uitvoering te geven aan het uitvoeringsplan integrale veiligheid 2025-2026

OOV

Overzicht van inspanningen en acties via Uitvoeringsplan Veiligheid 2025-2026

Samen met veiligheidspartners geven we uitvoering aan het uitvoeringsplan integrale veiligheid 2025-2026 en voeren we verschillende bewustwording campagnes uit over het thema digitale criminaliteit

OOV

Overzicht van inspanningen en acties via Uitvoeringsplan Veiligheid 2025-2026

Energietransitie

Overzicht van de uitgevoerde activiteiten in de jaarlijkse voortgangsrapportage en de factsheet Monitoring

Opstellen omgevingsprogramma Warmte (Energie )

Energietransitie

Vastgesteld Omgevingspogramma Warmte (Energie)

Doorontwikkelen afval- en grondstoffenbeleid

Afval

Vastgesteld afvalbeleid conform startnotitie doorontwikkeling afval- en grondstoffenbeleid

Uitvoering geven aan het beleidsdoel 100 kg restafval Afval per inwoner

Vier maandelijkse rapportage Avalex inclusief voortgang verbetermaatregelen

Uitvoeren Omgevingsprogramma riolering

Uitvoering conform vastgesteld omgevingsprogramma riolering

3. Duurzaamheid versnellen, Uitvoeren geactualiseerd Energietransitieplan en intensivering en verbreden bijbehorend uitvoeringsprogramma

4. Aandacht voor lucht-, water- en bodemkwaliteit en geluid

Taakveld

Riolering

Resultaat

Uitvoeren beheer en onderhoud gemalen in de Riolering gemeenten Delft en Leidschendam Voorburg volgens de Gemeenschappelijke regeling samenwerking gemalen en persleidingen stedelijk afvalwater

Uitvoering conform Gemeenschappelijke regeling

Evalueren gemeenschappelijke regeling samenwerking gemalen en persleidingen stedelijk afvalwater

Riolering

Evaluatie gemeenschappelijke regeling samenwerking gemalen en persleidingen stedelijk afvalwater

Uitvoeren van het Actieplan geluid 2024-2029

Milieu

Uitvoering conform vastgesteld Actieplan geluid 2024-2029

Het opstellen van het omgevingsprogramma Leefkwaliteit

Milieu

Vastgesteld Omgevingsprogramma Leefkwaliteit

OOV

Vastgesteld VTH-uitvoeringsplan 2026

. Het verbeteren van toezicht Uitvoering geven aan het VTH en handhaving beleidsplan 2024-2027.

Toelichting 1. We werken samen met inwoners, organisaties, ondernemers, brandweer en politie aan de veiligheid en leefbaarheid in onze wijken en buurten Op basis van de Politiewet dient de gemeenteraad iedere vier jaar de prioriteiten en doelstellingen op het gebied van veiligheid vast te stellen door middel van een integraal veiligheidsplan. In 2026 wordt een startnotitie voor de ontwikkeling van het nieuwe integraal veiligheidsplan (IVP) voor de periode 2027 - 2030 opgesteld en door de raad vastgesteld. Na vaststelling van deze startnotitie wordt in 2026 ook gestart met de ontwikkeling van dit nieuwe IVP. Hiervoor wordt samengewerkt met onze (veiligheids)partners, inwoners en ondernemers. Ieder jaar wordt een nieuw Handhavingsuitvoeringsplan (HUP) vastgesteld. Dit uitvoeringsplan heeft betrekking op de prioriteiten en uitvoering van werkzaamheden en projecten op het gebied van handhaving van de openbare ruimte. De prioriteiten in het HUP vloeien gedeeltelijk voort uit de prioriteiten van het IVP. Vanuit het beleidskader Wijken die Werken worden middelen en instrumenten ingezet om bewoners bij buurtinitiatieven te ondersteunen. In 2026 wordt het beleidskader 'Wijken die werken' geëvalueerd. Op basis van de evaluatie kan er een nieuw beleidskader worden ontwikkeld of kan het huidige beleidskader worden geactualiseerd.

97

2. De gemeente voert regie op de integrale aanpak van verschillende vormen van criminaliteit en overlast De gemeente voert nadrukkelijk de regie op de aanpak van de prioritaire thema's uit het Integraal Veiligheidsplan en stuurt daarbij op integrale samenwerking. Het gaat daarbij om de aanpak van ondermijnende criminaliteit, overlastgevend gedrag en preventie van slachtofferschap van bijvoorbeeld digitale criminaliteit. In het Uitvoeringsplan integrale veiligheid 2025-2026 is per prioritair thema opgenomen welke activiteiten en werkzaamheden we in 2026 uitvoeren om onze doelen en ambities zoals gesteld in het IVP te kunnen behalen.

3. Duurzaamheid versnellen, intensivering en verbreden Voor de energietransitie is een combinatie van maatregelen nodig bestaande uit energiebesparingsmaatregelen, inzet op zonne-energie en warmte (lokaal en regionaal). Dit kan de gemeente niet alleen. Ook inzet van onze inwoners, ondernemers, (sport)verenigingen en andere partijen in de samenleving is nodig. Daarom zetten we in 2026 ook onze faciliterende en regisserende rol voort met bijvoorbeeld de campagne "Met Energie aan de slag" en de inzet van duurzaamheidscoaches voor inwoners en ondernemers. Op grond van landelijke wetgeving moet in 2026 het omgevingsprogramma Warmte (Energie) worden vastgesteld. Als basis hiervoor gebruiken we het begin 2025 geactualiseerde Energietransitieplan. De actieve regisserende rol, die we al hebben gepakt (geothermiebron, Pijnacker-Noord, Aardgasvrij Klapwijk) blijven we ook in 2026 voortzetten.

4. Aandacht voor lucht, water- en bodemkwaliteit en geluid In 2026 wordt het Omgevingsprogramma Leefkwaliteit vastgesteld. Hiermee is er weer een actueel kader om te werken aan een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. Voor thema's als geluid, externe veiligheid, milieuzonering zullen de kaders vooral gebruikt worden om bij planvorming bij nieuwe ruimtelijke ontwikkeling deze aspecten een goede plek te kunnen geven. Hierbij is de vertaling van het Omgevingsprogramma naar het Omgevingsplan een belangrijk instrument. Voor andere thema's zoals water- en luchtkwaliteit zullen daarnaast ook maatregelen opgenomen worden voor bestaande gebieden. Door het uitvoeren van het vastgestelde Actieplan geluid 2024-2029 wordt in bestaande gebieden gewerkt aan het terugdringen van geluidbelasting. De wettelijke taken op gebied van water voeren we in 2026 uit op grond van het Omgevingsprogramma riolering. Dit is de tijdelijke opvolger van het GRP 2021-2025. De bedoeling is dat deze taken opgenomen gaan worden in het Omgevingsprogramma Klimaatbestendige gemeente (zie programma 4).

5. Het verbeteren van toezicht en handhaving Met het Integraal Veiligheidsplan, het uitvoeringsplan integrale veiligheid, het uitvoeringsplan ondermijning, het Handhavingsuitvoeringsplan, het VTH-beleidsplan 2024-2027 en VTH-uitvoeringsplan(nen) ligt er een stevige basis voor toezicht en handhaving. Deze plannen voeren we in 2026 uit en wanneer dat nodig is, stellen we nieuwe (uitvoerings)plannen op.

Wat mag het kosten? Veiligheid en duurzaamheid (bedragen x €1.000)

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Baten

18.009

19.001

18.397

17.504

17.364

17.439

Lasten

-23.410

-25.469

-25.179

-23.824

-24.133

-24.082

Totaal Veiligheid en duurzaamheid

-5.401

-6.469

-6.782

-6.320

-6.769

-6.643

98

Specificatie van de lasten en baten per product Veiligheid en duurzaamheid (bedragen x €1.000)

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

110 - Crisisbeheersing en brandweer

-4.704

-4.745

-4.561

-4.554

-4.637

-4.585

120 - Openbare orde en veiligheid

-3.031

-3.090

-3.329

-3.205

-3.355

-3.355

720 - Riolering

-5.819

-5.207

-5.946

-6.245

-6.322

-6.323

730 - Afval

-7.325

-7.821

-7.977

-7.977

-7.977

-7.977

740 - Milieubeheer

-2.748

-4.605

-3.340

-1.842

-1.842

-1.842

Totaal Lasten per Taakveld

-23.626

-25.469

-25.153

-23.824

-24.133

-24.082

Lasten per Taakveld

Baten per Taakveld 110 - Crisisbeheersing en brandweer

4

0

0

0

0

0

120 - Openbare orde en veiligheid

109

93

96

96

96

96

720 - Riolering

6.986

6.860

6.951

7.757

7.655

7.781

730 - Afval

8.823

9.278

9.615

9.519

9.519

9.519

996

1.540

1.075

0

0

0

Totaal Baten per Taakveld

16.917

17.771

17.738

17.373

17.270

17.397

Totaal saldo van baten en lasten

-6.709

-7.698

-7.415

-6.451

-6.863

-6.685

110 - Crisisbeheersing en brandweer

217

0

-26

0

0

0

Totaal Toevoegingen aan reserves

217

0

-26

0

0

0

110 - Crisisbeheersing en brandweer

309

136

172

127

90

38

120 - Openbare orde en veiligheid

0

0

87

0

0

0

782

1.094

400

4

4

4

1.091

1.230

659

131

94

42

740 - Milieubeheer

Toevoegingen aan reserves

Onttrekkingen aan reserves

740 - Milieubeheer Totaal Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen en onttrekkingen reserves

1.308

1.230

633

131

94

42

Resultaat

-5.401

-6.469

-6.782

-6.320

-6.769

-6.643

Baten

Lasten

Gemeenschappelijke regelingen: Op basis van de ontwerpbegroting 2026 van de Veiligheidsregio Haaglanden is de bijdrage verlaagd.

-

195

Overig

36

-36

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren is een hogere urentoerekening aan het taakveld Veiligheid en duurzaamheid. De herverdeling van de toegerekende uren hebben per saldo geen effect op het begrotingssaldo.

-

-180

Overig

90

-59

-

-747

Rioolrechten: De geraamde rioolrechten zijn door de areaaluitbreiding in combinatie met een beperkte toename van het tarief in beperkte mate verhoogd.

51

-

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren is er een hogere toerekening aan het taakveld.

-

-101

Voorziening riolering: In 2026 is de onttrekking aan de voorziening riolering lager op basis van het GRP.

-

166

41

-57

-

-156

338

-

-0

-0

Analyse afwijkingen - begroting 2026 t.o.v. 2025 08 Veiligheid en duurzaamheid (bedragen × € 1.000) 110 Crisisbeheersing en brandweer

120 Openbare orde en veiligheid

720 Riolering Kapitaallasten: De hogere kapitaallasten worden veroorzaakt door de geactualiseerde staat van activa en investeringsplanning. Voor een overzicht van de investeringsplanning wordt verwezen naar bijlage 1 bij deze begroting.

Overig 730 Afval Kostendekkendheid taakveld afvalinzameling: Als gevolg van de hogere kosten van de Dienstverleningsovereenkomst Avalex nemen de lasten en baten van het taakveld afvalinzameling toe. Kostendekkendheid taakveld afvalinzameling: Als gevolg van de hogere kosten van de Dienstverleningsovereenkomst met Avalex nemen de lasten en baten van het taakveld afvalinzameling toe. Overig 740 Milieubeheer

99

08 Veiligheid en duurzaamheid (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Bestemmingsreserve energieneutrale gemeente: In 2026 is er een bedrag aan de bestemmingsreserve werkbudget energieneutrale gemeente onttrokken ten behoeve van het uitvoeringsprogramma energietransitieplan.

306

-

Duurzaamheidsbeleid: In 2025 is een incidenteel een bedrag aan de begroting toegevoegd voor de uitvoering van het energietransitieplan.

-

-400

Klimaat en energiebeleid: In 2025 is als baat voor de SPUK CDoke gelden een lager bedrag van €465.000 geraamd dan in 2026 en dit bedrag kwam in 2025 ten gunste van de personele lasten voor klimaat en energiebeleid.

-464

-

Minder aanvragen duurzaamheidscoach bedrijven: In 2024 is als resultaatbestemming naar 2025 een bedrag van €94.000 meegenomen voor het gebruik van de diensten van de duurzaamheidscoach voor bedrijven.

-

94

Omgevingsprogramma leefkwaliteit: In 2025 zijn er extra middelen beschikbaar gesteld voor het opstellen van het omgevingsprogramma leefkwaliteit.

-

98

SPUK Cdoke: in 2025 is in de begroting vanuit rijksmiddelen (SPUK CDoke) een bedrag geraamd als uitgaven voor personele lasten.

-

1.539

Uren inhuur: In 2026 is er rekening gehouden met de inhuur van € 600.000 voor klimaat en energiebeleid gefinancierd vanuit rijksmiddelen.

-

-600

Urentoerekening: Als gevolg van een herverdeling van de uren is er een hogere toerekening aan het taakveld. De herverdeling van de uren heeft per saldo geen effect op het begrotingsresultaat. Dit wordt gefinancierd vanuit de SPUK Cdoke geleden.

-

-451

Verduurzaming woningen: In 2025 is incidenteel een bedrag aan de begroting toegevoegd van €1.000.000 voor de verduurzaming van slecht geïsoleerde woningen.

-1.000

1.000

-

-32

Zwerfdieren en ongediertebestrijding: In 2026 is er extra geraamd voor het onderdeel zwerfdieren en ongediertebestrijding in verband met het ganzenbeheerplan. Overig Totaal 08 Veiligheid en duurzaamheid

-1

17

-604

290

Investeringen De volgende investeringen maken deel uit van dit programma: Veiligheid en duurzaamheid (bedragen in €)

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

731089 GRP18-21: Verplaatsing gemaal Burg. Merkusstraat

752.882

0

0

0

731092 GRP18-21: vrijvervalriol.S-bocht Delfgauw (2020)

470.000

0

0

0

731111 GRP 18-21: vrijvervalriolering Oranjeplein (2020)

176.938

100.000

0

0

731133 GRP22-25 Drukrioleringspomp incl. telemetrie(2022)

662.000

0

0

0

731136 GRP22-25 Drukrioleringspomp incl.telemetrie(2025)

3.402.378

0

0

0

731138 GRP22-25 Gemalen electromechanisch (2022)

44.000

0

0

0

731140 GRP22-25 Gemalen electromechanisch (2024)

1.450.000

0

0

0

0

232.500

421.000

385.000

731144 GRP22-25 Vrijvervalriolering Emmastraat (2023)

148.678

143.678

0

0

731145 GRP22-25 Vrijvervalrio. Koningshof fase 7/8 (2024)

298.628

0

0

0

731150 GRP22-25 Vrijvervalriolering Klapwijk (2024)

972.616

0

0

0

731151 GRP22-25 Vrijvervalriolering Klapwijk (2025)

523.886

523.886

0

0

731152 GRP22-25 Vrijvervalriolering Klapwijk (2026)

0

661.169

661.169

0

731154 GRP22-25 Gemalen bouwkundig (2025)

102.000

0

0

0

731155 GRP22-25 Gemalen bouwkundig lange termijn

51.000

118.500

256.000

102.000

731157 GRP22-25 Vrijvervalriolering Oranjeplein (2022)

0

380.912

0

0

731158 GRP22-25 Vrijvervalriol. zijstr.Vlielandsew.(2023)

150.000

0

0

0

731168 GRP22-25 Vrijvervalriolering Klapwijk (2027)

0

0

2.212.225

0

731169 GRP22-25 Vrijvervalriolering Klapwijk (2028)

0

0

1.097.319

0

731172 GRP 22-25:Vrijverval riolering lange termijn

298.628

413.347

344.157

458.876

9.503.634

2.573.992

4.991.870

945.876

731142 GRP22-25 gemalen electromechanisch lange termijn

Totaal Veiligheid en duurzaamheid

100