Bijlage 1 - (concept-)Jaarstukken 2020

Start verkoop en bouw sociale en vrije sector woningen in Tuindershof

Voor Tuindershof zijn twee overeenkomsten van belang voor de bouw van sociale woningen. Dat zijn de samenwerkingsovereenkomst met de Ontwikkelingscombinatie Tuindershof (OCT) en een overeenkomst met Rondom Wonen voor TuinderhofZuid. De OCT heeft een overeenkomst gesloten met Rondom Wonen voor de afname van de sociale huurwoningen. Voor Tuindershof-Zuid is de grondaanbieding door Rondwom Wonen geaccepteerd. In april 2021 wordt gestart met de bouw van de woningen in fase 1 die bestaat uit 72 vrije sector woningen en 48 sociale huurwoningen.

Start verkoop en bouw tweede fase vrije De woningen in Park van Buijsen worden in fases sector woningen Park van Buijsen verkocht en gebouwd. Fase 1 t/m 4 bestaat uit 208 woningen. Deze zijn bijna allemaal verkocht. Ook de 27 vrije kavels op De Eilanden zijn verkocht. De grond voor de laatste fase van Park van Buijsen (24 appartementen) wordt in 2021 verkocht. De oplevering wordt in 2023 verwacht. Start verkoop woningen in De Scheg

Het bestemmingsplan voor De Scheg is in december 2020 door de raad vastgesteld. De start van de verkoop van de eerste woningen staat gepland voor het tweede kwartaal 2021. De oplevering van de eerste woningen wordt verwacht in het vierde kwartaal 2022.

Vaststelling bestemmingsplan De Scheg

Het bestemmingsplan De Scheg maakt de bouw van woningen op deze locatie mogelijk. In december 2020 is het bestemmingsplan vastgesteld door de raad.

Vaststelling bestemmingsplan Vrijenban Met het opstellen van het bestemmingsplan wordt II gestart zodra de overeenkomst met de ontwikkelende partijen is gesloten. De onderhandelingen kosten meer tijd dan verwacht. Nu nog geen overeenkomst is gesloten, is ook nog niet gestart met het bestemmingsplan.

Wat heeft het gekost ? In onderstaand overzicht zijn per taakveld de baten en lasten voor bestemming, de bestemming en het saldo na bestemming vermeld van de primaire begroting 2020, begroting na wijziging 2020, rekening 2019, rekening 2020 en de afwijking rekening 2020 ten opzichte van de begroting na wijziging en de afwijking rekening 2020 ten opzichte van de rekening 2019.

26

Ruimte en wonen (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2020

Begroting na wijziging 2020

Lasten

-50.423

-30.905

Baten

49.960

30.362

Totaal

-462

-543

Rekening 2019

Rekening 2020

Afwijking tov. begroting na wijziging 2020

Afwijking tov. rekening 2019

-28.335

-44.266

-13.362

-15.932

30.311

46.583

16.221

16.272

1.976

2.316

2.859

340

Specificatie van de lasten en baten per taakveld Ruimte en wonen (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2020

Begroting na wijziging 2020

Rekening 2019

Rekening 2020

Afwijking tov. begroting na wijziging 2020

Afwijking tov. rekening 2019

Lasten per taakveld 810 - Ruimtelijke Ordening

-1.847

-3.063

-2.249

-2.539

525

-289

820 - Grondexploitatie

-43.021

-22.627

-23.888

-35.787

-13.160

-11.899

830 - Wonen en Bouwen Totaal

-980

-741

-568

-590

151

-22

-45.848

-26.432

-26.705

-38.915

-12.484

-12.210

Baten per taakveld 810 - Ruimtelijke Ordening 820 - Grondexploitatie

199

144

92

87

-57

-5

46.428

25.194

26.888

42.156

16.962

15.268

830 - Wonen en Bouwen

2.761

2.755

2.323

3.071

316

748

Totaal

49.389

28.093

29.303

45.315

17.222

16.012

Totaal saldo van baten en lasten

3.540

1.661

2.598

6.399

4.738

3.801

Toevoeging aan reserves 810 - Ruimtelijke Ordening

0

-1.000

0

-1.000

0

-1.000

820 - Grondexploitatie

-4.444

-3.343

-1.479

-4.221

-878

-2.742

830 - Wonen en Bouwen

-130

-130

-151

-130

0

21

-4.574

-4.473

-1.630

-5.351

-878

-3.721

Totaal Onttrekking aan reserves 810 - Ruimtelijke Ordening

0

1.657

18

1.095

-562

1.077

820 - Grondexploitatie

572

589

957

150

-439

-807

830 - Wonen en Bouwen

0

23

33

23

0

-10

572

2.269

1.008

1.268

-1.001

260

-4.003

-2.204

-622

-4.083

-1.879

-3.461

-462

-543

1.976

2.316

2.859

340

Totaal Toevoegingen en onttrekkingen reserves Resultaat

Analyse afwijkingen tussen de begroting 2020 na wijziging en de Jaarrekening 2020 01 Ruimte en wonen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Anterieure overeenkomsten: Lagere opbrengsten gerealiseerd in 2020 op anterieure overeenkomsten en legesopbrengsten Wabo dan begroot.

-55

-

Mutatie reserve: Bij de kadernota 2020 zijn middelen beschikbaar gesteld die noodzakelijk zijn voor de werkzaamheden verbonden aan de invoering van de nieuwe Omgevingswet. Hiervoor is een Programmaplan Omgevingswet 2019-2020 opgesteld. Vanwege uitstel van de invoeringsdatum tot 1 januari 2022 lopen de programmawerkzaamheden door in 2021. Financiële dekking vindt plaats vanuit de bestemmingsreserve Implementatie Omgevingswet.

-562

562

Resultaatbestemming: Betreft een restant van het beschikbaar gestelde voorbereidingsbudget implementatie Omgevingswet voor o.a. het opstellen van de Omgevingsvisie en extra ondersteuning participatie- en communicatieproces. Voorgesteld wordt om het restantbudget via resultaatbestemming door te schuiven naar 2021 in verband met doorlopende werkzaamheden.

-

74

Urentoerekening: Betreft een hogere urentoerekening aan ruimtelijke ordening. Hiertegenover staat een voordeel op programma 10. Algemene dekkingsmiddelen, taakveld 0.80 Overige baten en lasten. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat.

-

-126

Overig

-2

15

810 Ruimtelijke Ordening

820 Grondexploitatie

27

01 Ruimte en wonen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Grondexploitaties: Dit betreft afwijkingen in totalen van de grondexploitaties. Zowel de baten als de lasten op grondexploitaties wijken af van de actualisatie per 1 juli 2020. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid.

16.412

-13.593

Mutatie reserve: De geraamde onttrekking aan de algemene reserve in verband met de aanvulling van de voorziening nadelige complexen als gevolg van lagere verwachte negatieve resultaten op de grondexploitaties Ackerswoude, Oude Leede en Stanislas heeft niet plaatsgevonden. Voor een nadere toelichting op de mutaties en resultaten van het grondbedrijf wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid.

-358

-

Mutatie reserve: De vrijval vanuit de voorziening nadelige complexen wordt conform bestendige gedragslijn gestort in de algemene reserve.

-

-878

Mutatie reserve: Dit betreft vrijval van de voorziening nadelige complexen als gevolg van lagere verwachte negatieve resultaten op de grondexploitaties Ackerswoude, Oude Leede en Stanislas. De vrijval uit de voorziening nadelige complexen wordt gestort in de algemene reserve. Voor een nadere toelichting op de mutaties en resultaten van het grondbedrijf wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid.

-

1.237

Mutatie reserve: Het project 'De Gildehof' is ontwikkeld door een ontwikkelaar. Met deze ontwikkelaar is een overeenkomst gesloten waarin de gemeente zich verplicht een bijdrage te betalen van in totaal €160.000. Hiervan is inmiddels €80.000 betaald. Het project is inmiddels afgerond en financiële afwikkeling zal plaatsvinden in 2021. De middelen worden gedekt vanuit de algemene reserve.

-80

80

Planvoorbereiding: Betreft de voorbereidingskosten voor anterieure overeenkomsten en grondexploitaties in voorbereiding die worden geactiveerd conform raadsbesluit zaaknr. 1117818.

-101

101

Strategisch vastgoed: Als gevolg van de tweejaarlijkse herwaardering van strategisch vastgoed zijn diverse gronden lager gewaardeerd, nadeel € 862K. Hiertegenover een opbrengst van €175K als gevolg van een overdracht van perceel grond Verkeerstorenplein 3 en een perceel van de Komkommerweg met een boekwinst van 488K.

663

-

Strategisch vastgoed: Als gevolg van de tweejaarlijkse herwaardering van strategisch vastgoed zijn diverse gronden lager gewaardeerd, nadeel € 862K. Hiertegenover een opbrengst van €175K als gevolg van een overdracht van perceel grond Verkeerstorenplein 3.

-

-862

Urentoerekening: Betreft een hogere urentoerekening aan grondzaken en strategisch vastgoed. Hiertegenover staat een voordeel op programma 10. Algemene dekkingsmiddelen, taakveld 0.80 Overige baten en lasten. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat.

-

-117

Overig

-12

-6

Bouwleges: In december 2020 zijn op de valreep nog legesinkomsten van nieuwbouwprojecten ontvangen, hierdoor een hogere opbrengst bouwleges van €360.000. Tevens is het begrote inhuurbudget voor externe plantoetsers en constructeurs niet volledig ingezet in 2020.

360

90

Gevolgen corona: Als gevolg van de Corona heeft er geen woonbeurs plaatsgevonden, hierdoor zijn er geen kosten en bijbehorende huuropbrengsten in 2020.

-23

23

Woonvisie: In 2020 is het ontwerp van de Woonvisie opgesteld en ter vaststelling aan de raad aangeboden. Het beschikbaar gestelde budget is hiervoor niet volledig ingezet.

-

21

830 Wonen en Bouwen

Overig Totaal 01 Ruimte en wonen

-21

17

16.221

-13.362

Investeringen Investeringsbudget Ruimte en wonen Inkomsten (-) Uitgaven (+) Centraal krediet huisvesting statushouders

Beschikbaar na bijstelling Najaarsnota 2020

Werkelijke uitgaven 2020

Restant

afsluiten / handhaven

0

-191.281

191.281

Afsluiten

Hofland: warmwaterinstallatie

42.000

42.885

-885

Afsluiten

Huisvesting aan de Groene Wijdte

80.000

61.027

18.973

Afsluiten

122.000

-87.368

209.368

Totaal af te sluiten

Katwijkerbuurt

0

0

0

Handhaven

Voorbereidingskrediet gebiedsvisie Hart van Nootdorp

330.468

308.411

22.057

Handhaven

Startersleningen T4

500.000

500.000

0

Handhaven

1.405.000

1.211.330

193.670

Handhaven

Voorbereiding De Scheg

0

33.968

-33.968

Handhaven

Voorbereiding Gildehof

0

12.724

-12.724

Handhaven

Voorbereiding Vrijeban 2

0

9.779

-9.779

Handhaven

Voorbereiding PZ Keerspoor RET

0

0

0

Handhaven

Voorbereiding Oude Polder

0

38.405

-38.405

Handhaven

Strategische grondvoorraad en af te stoten gronden

28

Investeringsbudget Ruimte en wonen Inkomsten (-) Uitgaven (+) Voorbereiding Oranjepark Totaal Ruimte en wonen

Beschikbaar na bijstelling Najaarsnota 2020

Werkelijke uitgaven 2020

Restant

afsluiten / handhaven

0

16.057

-16.057

Handhaven

2.235.468

2.130.674

104.794

Totaal te handhaven

2.357.468

2.043.306

314.162

Toelichting Voorbereidingsbudgetten Voor alle genoemde voorbereidingsbudgetten zijn de jaarschijf 2021 investeringsbudgetten opgenomen. De voorbereiding van alle projecten zijn versneld opgestart in 2020.

29

30

2. Economie en glastuinbouw Het stimuleren en borgen van een innoverend en duurzaam ondernemers- en vestigingsklimaat.

Algemene omschrijving Het programma Economie en glastuinbouw bestaat uit vier onderdelen: 1. Economische ontwikkeling; 2. Economische promotie (waaronder citymarketing); 3. Fysieke bedrijfsinfrastructuur inclusief grondexploitaties van bedrijventerreinen; 4. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen. We willen het ondernemers- en vestigingsklimaat stimuleren door: • dienstverlening te bieden die aansluit op de behoefte van ondernemers; • te investeren in de fysieke ruimte; • en ruimtelijke plannen waar mogelijk flexibel in te richten (zie programma 1).

Wat wilden we bereiken ?

Doelstelling

Een gemeente met een stimulerend, innoverend en duurzaam ondernemers- en vestigingsklimaat

Wat wilden we bereiken

Voldoende werkgelegenheid

Wat hebben we daarvoor gedaan 1. Regisseren optimale dienstverlening aan bedrijven en ondernemers

Bedrijven vestigen zich en blijven in PijnackerNootdorp

2. Faciliteren economische promotie

Sterk, vitaal, innovatief en duurzaam glastuinbouwcluster

3. Afstemmen en regisseren bedrijfsinfrastructuur

Passend aanbod aan bedrijventerreinen

4. Participeren in projecten ten behoeve van regionale economische structuurversterking (MRDH)

Levendige centra met een evenwichtig en fijnmazig aanbod van detailhandel- en horecavoorzieningen

Bedrijvigheid en werkgelegenheid zijn voorwaarden voor een goed functionerende samenleving, waarin iedereen meedoet. Ondernemers spelen een belangrijke rol mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op weg te helpen naar werk. Als gemeente spelen we daarom in op regionale economische ontwikkelingen en trends. Dat zijn onder meer de groei van het aantal inwoners, de verstedelijkingsopgave en de economische transitie (digitalisering, robotisering, 3D-printing, circulaire- en deeleconomie). Deze ontwikkelingen hebben invloed op de lokale en regionale bedrijvigheid en werkgelegenheid. Vanuit de economische visie richten we ons op 'ruimte voor duurzaam en nieuwe ondernemerschap'. In 2025 willen we een gemeente zijn met: 1. Een duurzaam en toekomstgericht ondernemersklimaat. 2. Ruimte voor ondernemers om in te spelen op economische trends en ontwikkelingen. 3. Behouden van het groene en dorpse karakter als een van de drijvende vestigingsvoorwaarden, voor bestaande en nieuwe ondernemers. 4. Een ondernemersklimaat en een gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers die door ondernemers gewaardeerd worden met minimaal een 7,0.

31

We leggen daarom de focus op een gemeente: • Waar duurzaam en circulair ondernemen vanzelfsprekend is; • Met vitale bruisende centra, sociale ontmoetingsplekken voor winkelen, boodschappen, beleving en ondernemen; • Met een modern en efficiënt tuinbouwcluster; • Waar de werkgelegenheid zich via optimale benutting van bestaande werklocaties en herstructureringsmogelijkheden zich vooral 'kwalitatief 'ontwikkelt. Vanuit onze positie in onder andere de Greenport West Holland, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de Strategische Samenwerking Middengebied en Businesspark Haaglanden, investeren we in regionale samenwerking en benutten we kansen die bijdragen aan zowel het regionale als het lokale ondernemers- en vestigingsklimaat. De regionale bekendheid van onze gemeente als aantrekkelijke woon- en werkgemeente wordt vergroot, door toepassing van het citymarketingconcept 'Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp'. Lokaal en regionaal is er een aanhoudende vraag naar nieuwe fysieke ruimte voor bedrijvigheid, wonen en glastuinbouw. De beschikbare fysieke ruimte moeten we daarom zo efficiënt mogelijk gebruiken. Dat vraagt om ruimtelijke keuzes. Deze keuzes worden gemaakt in de omgevingsvisie en hebben invloed op hoe de lokale economie zich in de toekomst kan gaan ontwikkelen. Het jaar 2020 heeft economisch gezien, voor het overgrote deel in het teken gestaan van de coronacrisis.

Er is prioriteit gelegd bij het faciliteren en ondersteunen van ondernemers en economie, zowel lokaal als regionaal. Waarbij zoveel mogelijk inzet is geweest om de ambities in dit programma te realiseren.

Voldoende werkgelegenheid

In 2020 is het aantal absolute aantal banen gestegen met ongeveer 600 (bron: werkgelegenheidsregister Haaglanden), wat een stijging inhoud van bijna 0,3 procent. Ook het aandeel ZZP’ers lijkt opnieuw gestegen. In 2018 was dit nog 19,3%. De schatting voor 2019 is dat het aandeel ZZP'ers ten opzichte van het totaal aantal banen uitkomt op 19,6% (bron: waarstaatjegemeente.nl). De tabel hieronder laat de verhouding zien tussen werken en wonen. De index varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Onze gemeente is een forensengemeente. Daardoor is deze verhouding bij ons lager dan het landelijk gemiddelde. De verhouding wonen-werken is in 2019 ten opzicht van 2018 gestegen met 0,6%. Het aandeel werken is daarmee gegroeid.

Functiemenging

Verhouding banen en woningen in %

75

50

25

0 2015

2016

Pijnacker-Nootdorp

2017

2018

2019

Nederland

De tabel hieronder laat zien dat in 2019 het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 in onze gemeente iets is gestegen. In 2018 waren 461,7 banen per 1.000 inwoners. In 2019 is dit gestegen naar 473,5 banen per 1.000 inwoners.

32

Banen

Aantal banen per 1.000 inwoners tussen 15 en 64 jaar

1.000

500

0 2015

2016

Pijnacker-Nootdorp

2017

2018

2019

Nederland

In 2020 is de actieagenda Economische Visie vastgesteld en is gestart met de uitvoering daarvan. De activiteiten richten zich op een stimulerend, innoverend en duurzaam ondernemers- en vestigingsklimaat. Er is geïnvesteerd in professionele dienstverlening aan ondernemers, ruimtelijke regels die uitnodigen tot initiatief en ondernemen (uitnodigende regels), bestemmingsplannen en een goede economische (infra)structuur. Door in deze randvoorwaarden te investeren, stimuleren we economische groei en werkgelegenheid.

Regionale structuurversterking In onze economische ontwikkeling zijn we afhankelijk van en anticiperen we op de ontwikkelingen en trends in de regio. In 2020 heeft de gemeente Pijnacker-Nootdorp geparticipeerd in verschillende regionale ontwikkelingen. Wanneer het gaat om het cluster glastuinbouw, is er gewerkt aan de economische structuurversterking van het glastuinbouwgebied Oostland met de gemeenten Zuidplas, Waddinxveen, Lansingerland en de Provincie Zuid-Holland. Binnen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, is het afgelopen jaar de focus gelegd op het bestrijden van de coronacris, de groeiagenda Zuid-Holland, werklocaties, transformatie van bedrijventerreinen, digitale conneciviteit en 5G, economische vernieuwing en vrijetijdseconomie. Binnen de subregio Haaglanden wordt al geruime tijd samengewerkt in stichting Businesspark Haaglanden. De ambitie is het versterken van de regionale samenwerking tussen de deelnemende gemeenten op het gebied van bedrijfshuisvesting ten behoeve van het behouden en vestigen van bedrijven en daarmee de werkgelegenheid in de Haagse regio.

Bedrijven vestigen zich en blijven in Pijnacker-Nootdorp

Door inzet van proactief accountmanagement onderhouden we contact met ondernemers op bestaande bedrijventerreinen en faciliteren we individuele en gezamenlijke ondernemersinitiatieven. Dit versterkt het ondernemers- en vestigingsklimaat. Zo zijn er nieuwe overeenkomsten gesloten voor de bedrijventerreinen Heron en Boezem-Oost. Het resterend aantal uitgeefbare m2 is verder afgenomen. Heron 1-1-2018

Heron 1-1-2019

Heron 1-1 2020

Heron 1-1-2021

Uitgeefbaar (m2)

134.400

133.500

133.500

133.500

Verkocht (m2)

68.500

91.100

99.800

101.000

Gereserveerd(m2)

34.500

19.400

21.450

21.450

Resterend (m2)

34.400

23.000

12.250

10.900

Boezem 1-1-2018

Boezem 1-1-2019

Boezem 1-1 2020

Boezem 1-1 2021

Uitgeefbaar (m2)

134.600

134.400

134.400

134.400

Verkocht (m2)

7.700

29.900

41.700

68.600

Gereserveerd(m2)

18.600

19.400

38.300

15.200

Resterend (m2)

108.300

85.100

54.400

50.600

33

In 2019 is vanuit de samenwerking Businesspark Haaglanden ingezet op het aantrekken van nieuwe bedrijven voor Heron en Boezem-Oost en de rest van de regio. Het totaal aantal vestigingen van bedrijven is in 2020 gestegen van 4.370 (2019) naar 4.599 (2020) (bron: werkgelegenheidsregister Haaglanden).

Vestigingen (van bedrijven)

Aantal per 1.000 inwoners tussen 15 t/m 64 jaar

200

100

0 2015

2016

Pijnacker-Nootdorp

2017

2018

2019

Nederland

De tabel hierboven laat zien dat het aantal bedrijfsvestigingen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar, is gestegen. De werkloosheid is in 2019 verder gedaald van 2,8% naar 2,6%. (Bron: CBS). Een goed ondernemers- en vestigingsklimaat is een randvoorwaarde voor bedrijven om zich te vestigen en binnen onze gemeentegrenzen te blijven. Het Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp (OFPN) wordt gefaciliteerd door de gemeente (met het innen van belasting en verstrekken van subsidie aan het OFPN). Het OFPN kan collectieve ondernemersprojecten financieren, die een impuls geven aan het economische klimaat.

Sterk, vitaal, innovatief en duurzaam Glastuinbouwcluster

Pijnacker-Nootdorp is de derde grootste glastuinbouwgemeente in de Greenport West-Holland. In 2020 is het netto areaal gegroeid met 15 hectare. Het totale netto glastuinbouwareaal in Pijnacker-Nootdorp is 454 hectare. Pijnacker-Nootdorp is een vooruitstrevende gemeente waarop verschillende plekken geothermie wordt toegepast in de verduurzaming van kassen, voorzieningen en de gebouwde omgeving. Deze gemeente is binnen de Greenport West-Holland (GPWH) bestuurlijk ambassadeur op het thema ‘duurzame energie’. In 2020 is de Zijdeweg (Pijnacker-Oost) opgeleverd en in gebruikgenomen. Met deze nieuwe ontsluiting, samen met de in 2019 opgeleverde Komkommerweg (Pijnacker-West) en doortrekking van de Hoogseweg (PijnackerOost), is de ontsluiting en de bereikbaarheid van de glastuinbouw gebieden vergroot en de economische potentie ervan versterkt. In 2020 is het 'Werkboek Oostland' in de deelnemende gemeenten door de colleges van burgemeester en wethouders vastgesteld. Het werkboek bevat de kansen voor het Glastuinbouw gebied Oostland en een thematische inventarisatie. Door de coronapandemie hebben veel glastuinbouwbedrijven tijdens de eerste lockdown veel verlies geleden en hebben veel ondernemers hun producten moeten vernietigen.

Vanuit de gemeente, het Rijk, de Greenport West Holland, Tuinbouw Nederland en de Provincie, is de sector zo goed mogelijk gefaciliteerd en ondersteund om financieel gezond te blijven. Vanuit het Rijk werd een steunfonds voor de glastuinbouw beschikbaar gesteld. Het werkboek is nu nader uitgewerkt in thema's waar in 2021 projecten op worden voorbereid. Verder is in 2020 nader zicht ontstaan op het vraagstuk van huisvesting arbeidsmigranten in de glastuinbouwsector. Er wordt gestreefd naar een bestuursopdracht in het eerste kwartaal van 2021. In 2020 heeft de gemeente Pijnacker-Nootdorp de samenwerking met de Greenport West Holland op de thema's innovatie en energie verlengd. Zo zijn het innovatiepact en het energieakkoord verlengd. Pijnacker-Nootdorp maakt onderdeel uit van de WarmteSamenwerking Oostland (WSO). De WSO is een samenwerking van de overheden in het Oostland, stakeholders in de warmteketen (tuinders, Eneco, Uniper, Agro-Energy, Gasunie), de Provincie en het Rijk.

34

De gemeente is samen met de WSO in gesprek met de Gasunie, Provincie en het Rijk om te komen tot een gezamenlijk beeld van de benodigde warmte-infrastructuur en de fasering van de uitrol. in 2020 heeft de gemeente een rijksbijdrage gekregen voor het aardgasvrij maken van Klapwijk en faciliteert zij de aardwarmtebron in Noukoop en Kleijhoogt.

Passend aanbod aan bedrijventerreinen

In 2020 is de samenwerking binnen de Stichting Businesspark Haaglanden (BPH) versterkt met de toetreding van drie nieuwe gemeenten, namelijk de gemeenten Delft, Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg. BPH focust zich op het behoud en versterken van de werkgelegenheid in de regio, door het thema werken een gelijkwaardige plek te geven in de complexe verstedelijkingsopgave, in relatie tot meervoudige ruimteclaims. Wanneer gemeenten kiezen om van een bestemming 'bedrijven', 'wonen' te maken, kan worden gekeken of deze bedrijven in de Haagse regio gevestigd kunnen blijven, zodat dat dit niet ten koste gaat van de werkgelegenheid. In 2020 is ook het jaarplan van de stichting vastgesteld. BPH maakt zich in 2021 sterk om het thema werken een gelijkwaardige plek te geven in de complexe verstedelijkingsopgave, in relatie tot meervoudige ruimteclaims. Vanuit de Actieagenda Economisch Visie is in 2020 ingezet op het versterken van de huidige werklocaties (kwaliteit en efficiënt ruimtegebruik) en niet op het realiseren van nieuwe bedrijventerreinen. Er is een startnotitie bedrijventerreinenstrategie in voorbereiding, die de focust legt op toekomstbestendige en vitale bedrijventerreinen. In 2020 zijn nieuwe bedrijfsgronden op Heron en Boezem-Oost uitgegeven aan nieuwe innovatieve, duurzame en soms internationale ondernemers en bedrijven.

Hiermee is een bijdrage geleverd aan de groei van zowel de lokale als de regionale werkgelegenheid en economie. In 2020 is in nauwe samenwerking met het bestuur van bedrijvenpark De Boezem parkmanagement tot stand gekomen. Deze gezamenlijke investering heeft geleid tot betrokkenheid onder ondernemers. Het parkmanagement heeft tot doel de samenwerking te versterken, de organisatiegraad te verhogen en een basis te creëren voor herstructurering.

Bruisende centra met een evenwichtig en fijnmazig aanbod van detailhandel- en horecavoorzieningen

Het jaar 2020 heeft voor de winkelcentra vooral in het teken gestaan van de gevolgen van de coronapandemie. De lockdowns, de RIVM-maatregelen en het daarmee samenhangende veranderde consumentengedrag, maken dat de retail- (niet-essentiële winkels) en horecaondernemers in zeer zwaar weer verkeren.

De winkeliers en ondernemersverenigingen hebben, samen met vastgoedeigenaren en gemeente, geïnvesteerd in posters en andere signing om bezoekers te wijzen op looproutes en de RIVM-maatregelen. De gemeente heeft de winkelcentra het afgelopen jaar zo goed mogelijk gefaciliteerd en ondersteund. Daarnaast is in 2020 de herinrichting van het Raadhuisplein gestart.

Digitalisering winkelcentra De coronacrisis dwong ondernemers versneld stappen te zetten in de digitalisering van de economie. Smart Distribution/Buy Local en het ontstaan van online platforms zijn hierbij belangrijke ontwikkelingen. Kleinere winkelcentra zoals Parade Nootdorp en Pijnacker Centrum hebben hulp en ondersteuning nodig om zich hierin te kunnen ontwikkelen. In maart 2020 is daarom het Hypelab in de Parade gestart en in november ook in Pijnacker Centrum. Dit project heeft geleidt tot de lancering van twee winkelcentra-apps. De lockdown die in december 2020 is ingegaan, heeft ervoor gezorgd dat de doorontwikkeling van de app is gestagneerd. Met de winkelcentra wordt gekeken hoe dit na de lockdown weer opgepakt kan worden.

Koop lokaal Om de lokale ondernemers te ondersteunen tijdens deze coronapandemie, heeft de gemeente verschillende communicatie- en promotieacties uitgevoerd. Dit met het doel inwoners te inspireren om hun lokale ondernemers te blijven supporten in tijden van crisis.

35

Uitbreiding terrassen Na de eerste lockdown heeft de gemeente horecaondernemers met bestaande terrassen ondersteund, door de gewenste uitbreiding van de terrassen te faciliteren. Zo konden deze ondernemers, wanneer zij weer open mochten, de anderhalve meter maatregel goed toepassen en zoveel mogelijk hun huidige aantal tafels behouden. Verder zijn de winkelcentra gefaciliteerd met dranghenken om bezoekersstromen goed te managen. Voor alle ondernemers is de mogelijkheid gecreëerd uitstel van betaling aan te vragen voor de gemeentelijke belastingen. Daarnaast hebben we gezorgd voor een up-to-date overzicht van alle maatregelen en ondersteuningsmogelijkheden via onze website en voor periodieke communicatie. In de Parade Nootdorp heef de gemeente tijdens de feestdagen zogenaamde cityhosts mede mogelijk gemaakt, om de grote toestroom van consumenten voor de essentiële winkels te reguleren.

Week van de ondernemer In de week van de ondernemer (16 t/m 20 november) heeft de gemeente verschillende activiteiten georganiseerd, omdat de ondernemersprijs vanwege de coronapandemie niet kon plaatsvinden. Zo zijn er bezoeken gebracht aan alle ondernemersverenigingen om hen een hart onder de riem te steken. Daarnaast zijn er twee webinars georganiseerd; één voor de horeca- en retailondernemers en één voor ZZP'ers. De focus van de webinars lag op ´het ondernemen tijdens de crisis'.

Grootste gehaakte kerstboom In dit coronajaar waren er ook kleine lichtpuntjes. De lokale wolwinkel heeft de groots gehaakte kerstboom van Nederland gemaakt en daarmee geld opgehaald voor het goede doel. De gemeente heeft het project vergunningstechnisch gefaciliteerd. De leegstand is het afgelopen halfjaar iets gedaald en zit ruim onder het regionale leegstandgemiddelde (11,54% winkelvloeroppervlak, 15,98% verkooppunten). Het percentage leegstand winkelvloeroppervlak zit rond het niveau van frictie leegstand (5%). De leegstand kan de komende jaren in verband met de coronacrisis gaan stijgen. Percentage leegstand winkelvloeroppervlak

Percentage leegstand verkooppunten

Januari 2015

8,07

14,43

Januari 2016

8,6

15,38

Januari 2017

6,12

12,82

Januari 2018

4,37

10,99

Januari 2019

3,42

10,11

Augustus 2019

3,9

10,61

Januari 2020

6,13

10,67

juli 2020

5,75

9,60

nog niet bekend

nog niet bekend

Januari 2021

Wat hebben we daarvoor gedaan ? Om de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken, hebben we ingezet op vier prestatievelden (zie de doelenboom). Per prestatie geven we de activiteiten, het beoogde resultaat en de feitelijke realisatie in 2020 weer. Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Programma: 02 Economie en glastuinbouw Hoofdactiviteit (rol): 1. Regisseren optimale dienstverlening aan bedrijven en ondernemers Faciliteren ondernemersfonds met Evaluatie Stichting Ondernemersfonds evaluatie over de periode 2017-2021 Pijnacker-Nootdorp 2017-2021

36

Ondanks dat ondernemers druk zijn geweest met de coronacrisis, is er eind 2020 door het ondernemersfonds een eerste conceptevaluatie aangeleverd. Het algemene bestuur van het fonds stelt op dit moment in samenwerking met de trekkingsgebieden een integraal advies op. In het eerste kwartaal van 2021 wordt de definitieve evaluatie

Activiteit

Resultaat

Toelichting status aangeleverd en wordt besluitvorming in de raad over het ondernemersfonds voorbereid.

In afstemming met het bedrijfsleven een voorstel doen om de dienstverlening aan ondernemers te optimaliseren

Plan van aanpak verbetering dienstverlening aan ondernemers

In maart 2020 heeft het college de Actieagenda van de economische visie vastgesteld. Hierin is opgenomen een actieplan 'verbeteren dienstverlening aan ondernemers' op te stellen. Het actieplan richt zich onder andere op de klantbeleving door ondernemers. Het plan wordt begin 2021 ter besluitvorming aan het college voorgelegd.

In samenwerking met het bedrijfsleven uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma Econonomie en ondernemen

Overzicht van inspanningen en activiteiten

Op 24 maart 2020 heeft het college de Actieagenda van de economische visie vastgesteld. Verschillende actiepunten zijn opgepakt en/of uitgevoerd zoals: verbetering dienstverlening aan ondernemers, realisatie parkmanagement, verkenning samenwerking onderwijs bedrijfsleven, versterken ontmoetingsfunctie winkelcentra, detailhandel bijeenkomst, zzp-bijeenkomst, inspiratietoer innovatie glastuinbouw en een actieplan milieuvriendelijk inkopen. Een jaarverslag is opgesteld en wordt begin 2021 via het college ter informatie aan de raad aangeboden.

Hoofdactiviteit (rol): 2. Faciliteren economische promotie Ondernemen van activiteiten om de Jaarverslag en Jaarplan Stichting gemeente op de kaart te zetten en het Pijnacker-Nootdorp Marketing imago te versterken

De Citymarketingadviescommissie heeft het jaarplan 2021 vastgesteld. Het plan benadrukt de promotie gericht op eigen inwoners, ondernemers en bewoners vanuit de regio. Citymarketing zal de ambities van Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp borgen. De lockdown heeft veel ondernemers in acute problemen gebracht. Vanuit de gemeente is citymarkting actief ingezet om ondernemers te ondersteunen en een hart onder de riem te steken. Zo is de campagne 'Koop Lokaal' gestart om inwoners te enthousiasmeren om in deze crisistijd vooral de lokale ondernemers te steunen. Daarnaast is er vanuit citymarketing ondersteuning geboden aan het initiatief 'Heel Pijnacker-Nootdorp helpt'. In de tweede helft van 2020 werd vanuit citymarketing ingezet op: verdere promotie van het groene woonwerkklimaat, het maken van een nieuwe promotiefilm en is er een nieuw citymarketing magazine uitgebracht. Het jaarverslag 2020 en jaarplan 2021 worden in Q 1 2021 ter informatie aan het college aangeboden.

Hoofdactiviteit (rol): 3. Afstemmen en regisseren bedrijfsinfrastructuur De ambities en focus voor de Bedrijventerreinenstrategie verschillende bedrijventerreinen voor de langere termijn bepalen

37

Het was de bedoeling om eind 2020 een bedrijventerreinenstrategie op te leveren waarin wordt beschreven hoe terreinen zich in de toekomst moeten ontwikkelen (met daarbij aandacht voor kwaliteit, duurzaamheid en de regionale positie). Door de Corona crisis is dit niet gelukt en is prioriteit gegeven aan de ondersteuning van onze ondernemers. De Provincie Zuid Holland heeft in 2020 wel een eigen bedrijventerreinenstrategie ontwikkeld. Vanuit deze provinciale strategie zijn ook nieuwe behoefteramingen opgesteld die weer relevant zijn voor onze eigen op te stellen strategie. In het eerste kwartaal van 2021 stelt het college een startnotitie voor de bedrijventerreinenstrategie vast. De insteek daarbij is dat de ruimtelijke kaders van de strategie worden meegenomen in de Omgevingsvisie. Voor de verschillende bedrijventerreinen worden vervolgens actieprogramma's opgesteld.

Activiteit

Resultaat

Toelichting status

In afstemming met bedrijfsleven de Plan van aanpak toekomstbestendigheid Op basis van de toegenomen betrokkenheid bij het toekomstbestendigheid van Boezem- Boezem-West bestuur van bedrijvenpark de Boezem én de West borgen ondernemers is besloten nader invulling te geven aan de onderzoeken die in het eerder vastgestelde plan van aanpak voor Boezem-West zijn opgenomen. Er is voor gekozen om ook de energietransitie gelijktijdig mee te nemen bij de uitvoering van dit project. Dit om de participatie voor alle partijen efficiënt te kunnen organiseren en de verschillende activiteiten zoveel mogelijk integraal op te pakken. De ondernemers worden nauw betrokken bij het toekomstbestendig maken van hun gebied. In samenspraak met voornoemd bestuur wordt een integrale planning voor de verdere uitwerking van het plan van aanpak opgesteld. Via Businesspark Haaglanden bedrijven naar onze bedrijventerreinen halen

Jaarplan 2021 en jaarverslag 2019 Businesspark Haaglanden

In 2020 zijn de colleges van de gemeenten Delft, Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg akkoord gegaan met het toetreden tot de Stichting Businesspark Haaglanden. Tot dat moment bestond de stichting uit de gemeenten Den Haag, Rijswijk, Midden-Delfland en Pijnacker-Nootdorp. Ten behoeve van de uitbreiding zijn de statuten aangepast en vastgesteld door de colleges. Eind oktober heeft het college de statuten vastgesteld en de raad hierover geïnformeerd. Bij de nieuwe gemeenten zijn de toetreding en de statuten ter goedkeuring aan de gemeenteraden voorgelegd. In het eerste kwartaal van 2021 zal de besluitvorming worden afgerond. Voor ieder jaar stelt de stichting een jaarplan vast waarin onder meer de acties voor het komende jaar en de begroting zijn opgenomen. Het jaarplan 2021 is in het vierde kwartaal 2020 ter informatie aan de raad aangeboden. De Jaarstukken 2020 worden in het eerste kwartaal 2021 opgesteld en, na vaststelling door het bestuurlijk overleg, ter informatie aan de raad worden gezonden.

Rapportage voortgang en halfjaarlijkse actualisatie projecten en grondexploitaties bedrijventerreinen

Tweemaal per jaar wordt de raad geïnformeerd over de voortgang en de actualisatie van de lopende projecten en grondexploitaties. De eerste halfjaarrapportage is in mei 2020 aan de raad aangeboden. De tweede halfjaarrapportage is in oktober 2020 in de raad worden behandeld.

Hoofdactiviteit (rol): 4. Participeren in projecten ten behoeve van regionale economische structuurversterking (MRDH) Afwegen waar, hoe en onder welke voorwaarden initiatieven voor huisvesting van arbeidsmigranten gefaciliteerd kunnen worden

Uitganspuntennotitie huisvesting arbeidsmigranten

De huisvesting van arbeidsmigranten is een complex vraagstuk omdat het zowel een ruimtelijk, economisch en sociaal vraagstuk is. Om recht te doen aan de belanghebbenden en een zorgvuldige bestuurlijke afweging mogelijk te maken hebben we meer tijd genomen voor het proces. De verwachting is dat in het eerste kwartaal van 2021 een bestuursopdracht huisvesting arbeidsmigranten kan worden vastgesteld waarin doel, planning, beoogd eindproduct en de wijze van betrokkenheid van de raad beschreven worden.

Bijdragen aan de uitvoering van de strategische ageda MRDH

Overzicht van inspanningen en activiteiten

De gemeente heeft in in 2020 actief geparticipeerd binnen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. In 2020 lag de focus op de ontwikkelingen rondom transformatie van bedrijventerreinen, het vastgestelde innovatieprogramma rondom food en glastuinbouw, digitale connectiviteit, transformatie werklocaties en de samenwerking rondom de corona. Daarnaast is vanwege de coronacrisis een extra programma opgesteld: 'Sterker uit de crisis'. Hierbij zijn kansrijke projecten gefaciliteerd en gedeeld met de regio. Pijnacker-Nootdorp heeft een financiële bijdrage ontvangen voor het project 'Digitalisering Winkelcentra'. De raad is middels de voortgangsrapportage over de actieagenda economische visie 2020-2021 geïnformeerd over de voortgang in 2020.

38

Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Het ondernemers initiatief 'Huis van Besluit go/ no go (205-'19) Heron' actief faciliteren en promoten

De kwartiermakers van het Huis van Heron hebben in het derde kwartaal 2020 het college een voorstel voorgelegd voor de businesscase Huis van Heron. Het college heeft besloten niet verder te gaan met het fysieke Huis van Heron. De raad is hierover geïnformeerd via een informatienota. Marktpartijen bekijken op dit moment of er genoeg draagvlak is voor het in stand houden van een digitaal Huis van Heron.

In samenwerking met het Communicatieplan ondernemers bedrijfsleven een werkwijze opstellen hoe met de verschillende doelgroepen in het bedrijfsleven te communiceren

Het communicatieplan is in mei 2020 aangeboden aan het college. De focus van het communicatieplan ligt bij het versterken van de contacten met alle ondernemersbesturen en de bekendheid van de accountmanagers bedrijfsleven. Het communicatieplan wordt betrokken bij het opstellen van het verbeterplan dienstverlening aan ondernemers. Jaarlijks wordt het communicatieplan geëvalueerd.

Regionale afspraken maken over samenwerking ten behoeve vrijetijdseconomie en toerisme

Het gezamenlijke actieplan Vrijetijdseconomie 2020-2022 wordt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2021 door de MRDH vastgesteld.

Regionale strategie Vrijetijdseconomie en Toerisme

Samen met ondernemers, Overzicht van inspanningen en vastgoedeigenaren en stakeholders activiteiten uitvoering geven aan de centrumplannen Parade Nootdorp en Pijnacker-Centrum (o.a. herinrichting Raadshuisplein) t.b.v. ambitie bruisende centra

De winkelcentra hebben het zwaar in deze coronacrisis. Met name de horeca en non-food retail zijn zwaar getroffen door de lockdown's en de daarmee samenhangende groei van internet winkelen. Vanuit de gemeente zijn ondernemers zo goed als mogelijk ondersteund en initiatieven gefaciliteerd door bijvoorbeeld de bestaande terrassen te verruimen, dranghekken en routingstickers te faciliteren. Daarnaast worden de horecaondernemers en winkelcentra extra ondersteund vanuit de gemeente met communicatie en promotie en het uitdragen van het motto 'koop lokaal'. De coronacrisis biedt ook kansen. De urgentie voor winkelcentra om als gebied digitaal te opereren en om daarin te investeren is vergroot. Dit heeft geleid tot het Hypelab in Parade Nootdorp. Een real-life testomgeving voor ondernemers om te experimenteren met technologische innovaties op het gebied van retail en de benodigde digitale vaardigheden. Dit heeft geleid tot het project 'digitalisering winkelcentra Pijnacker-Nootdorp'. Resultaat van dit project is dat er voor elk winkelcentrum nu een app is ontwikkeld waarmee ondernemers hun klanten kunnen bereiken en klanten digitaal kunnen sparen voor individuele doelen maar ook voor sociale doelen. Daarnaast zijn de eerste resultaten van de herinrichting van het Raadhuisplein zichtbaar geworden.

De ondernemersvereniging Parade heeft een programma van eisen aangeleverd voor de herinrichting van openbare ruimte in de Parade. In het eerste kwartaal wordt dit samen met de ondernemers verder uitgewerkt in een voorstel.

Samen met stakeholders en bedrijfsleven uitvoering geven aan Glasvisie Oostland

39

Overzicht van inspanningen en activiteiten

Met de input van ondernemers uit Oostland is er focus aangebracht op de onderwerpen die in het werkboek Oostland als kansen zijn benoemd. Dit is uitgewerkt langs vier onderwerpen (herstructurering, verbinden tuinbouwondernemers voor versterking innovatiekracht, toekomst tuinbouw Oostland en regelluwe zones). Hierover zal eind januari binnen Oostland bestuurlijk worden gesproken waarna behandeling binnen de individuele gemeenten kan plaatsvinden. Vooralsnog staat dit gepland voor

Activiteit

Resultaat

Toelichting status bespreking in maart.

Visie, doelen en actiepunten bepalen Gezamenlijke visie op het glastuinbouw voor het glastuinbouwgebied gebied Oostland ‘Oostland’ in samenwerking met Lansingerland, Zuidplas, Waddinxveen en de Provincie Zuid Holland

Alle betrokken gemeenten hebben het werkboek Oostland vastgesteld. Daarmee ligt er nu een gezamenlijk uitgangspunt om te investeren in het Glastuinbouwgebied Oostland.

Wat heeft het gekost ? In onderstaand overzicht zijn per taakveld de baten en lasten voor bestemming, de bestemming en het saldo na bestemming vermeld van de primaire begroting 2020, begroting na wijziging 2020, rekening 2019, rekening 2020 en de afwijking rekening 2020 ten opzichte van de begroting na wijziging en de afwijking rekening 2020 ten opzichte van de rekening 2019. Economie en glastuinbouw (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2020

Begroting na wijziging 2020

Rekening 2019

Rekening 2020

Afwijking tov. begroting na wijziging 2020

Afwijking tov. rekening 2019

Lasten

-4.689

-14.720

-7.794

-7.512

7.208

282

Baten

3.876

13.804

7.869

6.902

-6.902

-967

Totaal

-814

-916

75

-610

306

-685

Afwijking tov. begroting na wijziging 2020

Afwijking tov. rekening 2019

Specificatie van de lasten en baten per taakveld Economie en glastuinbouw (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2020

Begroting na wijziging 2020

Rekening 2019

Rekening 2020

Lasten per taakveld 310 - Economische ontwikkeling

-638

-702

-654

-646

56

9

320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-3.507

-12.753

-5.072

-5.590

7.163

-517

-299

-398

-389

-405

-7

-16

330 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 340 - Economische promotie Totaal

-75

-97

-62

-102

-5

-39

-4.519

-13.950

-6.178

-6.742

7.208

-564

Baten per taakveld 310 - Economische ontwikkeling 320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur 330 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 340 - Economische promotie

0

0

0

16

16

16

3.660

13.523

7.630

6.605

-6.918

-1.026

44

45

72

41

-3

-31

154

149

166

199

50

33

Totaal

3.859

13.717

7.869

6.861

-6.856

-1.008

Totaal saldo van baten en lasten

-660

-233

1.691

119

352

-1.572

320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-170

-770

-1.616

-770

0

846

Totaal

-170

-770

-1.616

-770

0

846

320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

17

0

0

0

0

0

330 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

0

12

0

12

0

12

340 - Economische promotie

0

75

0

29

-46

29

Totaal

17

87

0

41

-46

41

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

-153

-683

-1.616

-729

-46

887

Resultaat

-814

-916

75

-610

306

-685

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

40

Analyse afwijkingen tussen de begroting 2020 na wijziging en de Jaarrekening 2020 02 Economie en glastuinbouw (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Resultaatbestemming: In 2020 is een budget van € 25.000 beschikbaar gesteld vanuit de Uitvoeringsagenda voor de bedrijventerreinenstrategie. De uitvoering hiervan heeft door corona vertraging opgelopen en voorgesteld wordt het budget via resultaatbestemming beschikbaar te stellen in 2021.

-

25

Urentoerekening: Betreft een lagere urentoerekening aan economische ontwikkeling. Hiertegenover staat een nadeel op programma 10. Algemene dekkingsmiddelen, taakveld 0.80 Overige baten en lasten. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat.

-

15

Overig

16

16

Grondexploitaties (niet-woningen): Zowel de baten als de lasten op grondexploitaties (niet-woningen) wijken af van de actualisatie per 1 juli 2020. Voor een nadere toelichting op de mutaties en resultaten van het grondbedrijf wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid.

-6.918

7.163

Overig

0

0

Overig

-3

-7

310 Economische ontwikkeling

320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 340 Economische promotie Overig Totaal 02 Economie en glastuinbouw

Investeringen Niet van toepassing voor programma Economie & Glastuinbouw.

41

4

-5

-6.902

7.208

42

3. Mobiliteit Pijnacker-Nootdorp is een verkeersveilige gemeente, met goed bereikbare voorzieningen, efficient openbaar vervoer en waar gebruik wordt gemaakt van schoon vervoer.

Algemene omschrijving Het programma Mobiliteit bestaat uit drie onderdelen: 1. Verkeer en wegen; 2. Parkeren; 3. Openbaar vervoer. Met de uitwerking van deze onderdelen werken we aan de voorwaarden om de mobiliteit van de huidige en toekomstige inwoners en bedrijven mogelijk te maken.

Wat wilden we bereiken ?

Doelstelling

Duurzame mobiliteit

Wat wilden we bereiken

Een bereikbare gemeente

Wat hebben we daarvoor gedaan 1. Faciliteren van efficient gebruik van de beschikbare weg- en parkeercapaciteit

Een verkeersveilige gemeente Schoon vervoer

2. Regisseren van instandhouding basisinfrastructuur 3. Faciliteren van verkeersveilig gedrag 4. Faciliteren van een schone vervoerswijze keuze

Met de uitvoering van dit programma willen we ervoor zorgen dat Pijnacker-Nootdorp bereikbaar en verkeersveilig is en dat gebruik wordt gemaakt van schoon vervoer. Onze gemeente heeft drie kernen en een relatief groot grondoppervlak. De voorzieningen liggen verspreid. Goed geschikt openbaar vervoer en goede wegverbindingen zijn belangrijk om snel bij voorzieningen en op het werk te komen. Daar horen ook genoeg parkeervoorzieningen voor auto en fiets bij. Op basis van het Hoofdlijnenakkoord 2018-2022 zijn geen nieuwe hoofdwegen gepland. We blijven er wel op letten dat de bereikbaarheid op peil blijft. Met onze Visie op duurzame mobiliteit werken we aan minder, anders en schoner reizen. Om deze doelen te kunnen bereiken is het belangrijk, dat de bestaande infrastructuur goed wordt beheerd. Onze plannen hiervoor leggen we vast in beheerplannen, die we elke vier jaar actualiseren. Onze gemeente is goed bereikbaar met de auto, het openbaar vervoer (ov) en de fiets. Daarmee levert PijnackerNootdorp een belangrijke bijdrage aan de agglomeratiekracht en het vestigingsklimaat van de regio.

Om deze kwaliteiten te behouden werken wij met de MRDH en de provincie aan: • Het realiseren van verbindende schakels in het recreatief fietspadennetwerk; • Behoud van de bestaande infrastructuur en verbinding met de steden; • Frequent en hoogwaardig openbaar vervoer tussen Delft en Zoetermeer via onze gemeente; • Frequentieverhoging van de E-lijn;

43

•

Mobiliteitsmanagement.

Een bereikbare gemeente

Onze activiteiten zijn onder andere gericht op een goede bereikbaarheid binnen en van de gemeente. Een optimale benutting van de weg- en parkeercapaciteit, de fietspaden en het beschikbare openbaar vervoer dragen daaraan bij.

Bereikbaarheid per auto We streven naar een doelmatig en effectief gebruik van onze wegen. Daarbij vinden we het belangrijk dat onze woonkernen en bedrijven goed bereikbaar zijn. In 2019 is daarom de Komkommerweg geopend. In 2020 is ook de Zijdeweg (Oostelijke Randweg) aangesloten op de N470. In 2020 is, conform de Visie op duurzame mobiliteit, gestart met het onderzoek naar de haalbaarheid van een Verlengde Komkommerweg. Met deze aansluiting wordt de overlast van vrachtverkeer in de woonwijken beperkt en ontstaat een betere verbinding vanuit de Noordpolder naar de N470. In 2021 wordt een keuze aan de raad voorgelegd. Het wegennet van de gemeente is met de afronding van de Komkommerweg en de Zijdeweg voorbereid op de mobiliteitsgroei tot 2030. De belangrijkste bestemmingen zijn via verschillende routes goed bereikbaar. Tot de coronacrisis was op veel wegen een lichte verkeerstoename zichtbaar. Deze ontwikkeling was conform de verkeersprognoses tot 2030 en gaf geen reden voor aanpassing van het beleid. Tijdens de coronacrisis zien we een sterkte daling van de gemiddelde verkeersintensiteiten (-12%) op alle wegen. De gemiddelde cijfers voor 2020 zijn berekend over het eerste half jaar. In 2020 zijn veel bedrijven en scholen (tijdelijk) gesloten geweest. Daardoor was er veel minder verkeer op de weg.

De angst voor het coronavirus in het openbaar vervoer, heeft er echter ook voor gezorgd, dat veel reizigers nu met de auto reizen. Hierdoor was er ook veel 'nieuw' verkeer op de weg. De impact van de coronacrisis op het mobiliteitsgedrag kan een blijvend karakter krijgen. De eerste inschattingen van het Rijk zijn dat ongeveer 40-60% van de werkenden verwacht vaker te blijven thuiswerken als de coronacrisis voorbij is. Thuiswerken biedt daarbij de mogelijkheid om flexibeler (buiten de spits) te gaan reizen. Waardoor verkeer zich beter over de dag kan verspreiden. In de aankomende periode blijven we monitoren of er (structurele) veranderingen optreden in mobiliteitsgedrag.

Aantal motorvoertuigen per werkdag (jaargemiddelde)

Ontwikkeling verkeersintensiteiten 20.000

10.000

Zu

id

po

ld

er sin

ge l

er sw eg Tu i

nd

ijk se we g pw

an

Kl a

rla ijk e Ka tw

rd we g No o

an la Br as

en we g ol M

La

an

va n

No o

Ho

td o

rp

fw eg

0

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Parkeren Bij de herinrichting en nieuwbouw van wijken, is parkeren een belangrijk thema. De uitdaging daarbij is om een balans te vinden tussen het aantal parkeerplaatsen en het groen in de openbare ruimte.

44

Bewoners zullen niet altijd een plek in de onmiddellijke nabijheid van de woning kunnen vinden, maar in het algemeen is een parkeerplek in de woonwijken binnen een (acceptabele) straal van 250 meter beschikbaar. Voor de nieuwbouwlocatie Centrumlijn bij metrohalte Pijnacker-Zuid, hebben we in 2020 onderzoek laten doen of woningen met een lagere parkeernorm kunnen volstaan. De woningen liggen op een locatie met uitstekend openbaar vervoer en bij de ontwikkeling wordt aandacht besteed aan goede fietsenstallingen en deelmobiliteit. De plannen worden in 2021 verder uitgewerkt.

Openbaar Vervoer De gemeente beschikt met de E-lijn, tramlijn 15, diverse buslijnen en de buurtbus over een goed dekkend ovnetwerk. De laatste jaren was er sprake van een groeiend gebruik van het ov in onze gemeente. De E-lijn maakte de afgelopen jaren de grootste groei door. De verwachting was dat ook de in augustus 2019 opgewaardeerde buslijn 455 (Delft-Pijnacker- Zoetermeer) meer reizigers zou vervoeren. Door de coronacrisis geven de cijfers hierover echter nog geen duidelijkheid.

Instappers E-lijn (per station) 600

Instappers x 1.000

500

400

300

200 2016 Nootdorp

2017 Pijnacker-Centrum

2018

2019

Pijnacker-Zuid

Aan deze groei is door de coronacrisis een (voorlopig) einde gekomen. De reizigersaantallen zijn na maart 2020 bij alle vervoersmaatschappijen drastisch teruggelopen. Bij de buurtbus is met 5.221 reizigers sprake van een een daling van 56% t.o.v. het jaar 2019. In november 2020 heeft de MRDH een bezuinigingspakket vastgesteld voor 2021. Deze bezuinigingen zijn noodzakelijk voor het voortbestaan van de vervoersmaatschappijen en het op peil houden van het ovvoorzieningenniveau in de toekomst. In dat kader wordt de in 2020 voltooide keervoorziening bij Koningshof voorlopig niet in gebruik genomen om de frequentie van de E-lijn richting Rotterdam te verhogen. Er is daartoe ook geen noodzaak nu er weinig met het ov wordt gereisd. Voor de gemeente zijn de gevolgen van de bezuiningen relatief beperkt. Er is frequentie geschrapt in met name de avonduren en het weekend. De MRDH heeft daarbij wel de gewenste doortrekking van buslijn 60 (Delft-Nootdorp) naar het bedrijventerrein Heron in stand gelaten. Het is onzeker hoe de reizigersaantallen zich in de komende jaren ontwikkelen. Het is echter wel duidelijk dat aanvullende bezuiningen nodig zijn. Hiervoor gaat de MRDH in het voorjaar van 2021 een Transitieprogramma OV en corona opstellen.

Het is op dit moment niet duidelijk welke maatregelen hierbij getroffen worden, maar het vertrekpunt is het instandhouden van een goed, dekkend en toekomstbestendig regionaal ov-netwerk.

Een verkeersveilige gemeente

Om te zorgen dat het verkeer ook veilig is, zijn en worden onze woonwijken, woonerven en wegen ‘duurzaam veilig’ ingericht. Uit cijfers die beschikbaar zijn tot en met 2019, blijkt dat het aantal ongevallen ruim onder het landelijk gemiddelde ligt en ook nagenoeg stabiel is gebleven ten opzichte van 2018.

45

In 2020 is gestart met een verkeersveilige herinrichting van de Vlielandseweg, met minder vrachtverkeer door afsluiting van de Boezemweg en een rustigere rijsnelheid. De werkzaamheden zijn in de zomer 2021 gereed. De Delftsestraatweg is buiten de bebouwde kom in 2020 opnieuw ingericht. Voor de bebouwde kom van Delfgauw is eind 2020 een schetsontwerp gepresenteerd aan de bewoners. Ambitie is een nieuwe veilige inrichting passend bij de oude kern van Delfgauw. In het voorjaar van 2021 wordt de keuze voor de nieuwe inrichting aan de raad voorgelegd. Verder is in 2020 het onderzoek naar de veiligheid van rotondes afgerond. De veiligheid op rotondes hangt vooral samen met gedrag. Er zijn beperkte mogelijkheden om het gedrag te beïnvloeden, zoals aanpassen van naderingssnelheid van zowel automobilisten als fietsers. Deze maatregelen worden in 2021 uitgevoerd. De MRDH heeft in het kader van het landelijke Strategisch Plan Verkeerveiligheid 2030 risicoanalyses uitgevoerd voor de gemeenten. Daaruit blijkt dat in onze gemeente fietsveiligheid een verhoogd risico is. Hier zullen we in 2021 in het Fietsplan dan ook veel aandacht aan besteden. Verder blijven we aandacht op scholen geven voor het thema verkeersveiligheid met onder andere de fietsexamens, School op Seef en het educatieprogramma Verkeerslokaal.

Geregistreerde verkeersongevallen

Ongevallen per 1.000 inwoners

10

5

0 2014

2015

Pijnacker-Nootdorp

2016

2017

2018

2019

Nederland

Schoon vervoer

We richten ons op het verminderen, veranderen en verschonen van de mobiliteit. Daarbij willen wij onze inwoners en bedrijven stimuleren om zoveel mogelijk gebruik te maken van de fiets en het openbaar vervoer. Gedragsgerichte acties zijn daarbij van belang, maar fiets- en openbaar vervoer faciliteiten moeten daarbij op orde zijn. We beschikken over een uitgebreid netwerk van fietspaden, maar de ambitie is om het fietsen in de gemeente nog aantrekkelijker en veiliger te maken. Hiervoor is eind 2020 gestart met de voorbereidingen voor een nieuw Fietsplan dat in de tweede helft van 2021 gereed is. Daarnaast zijn in 2020 de verkenningen voor twee regionale fietsroutes, die door onze gemeente lopen, afgerond. In het voorjaar van 2021 wordt de raad hiervoor een voorstel voorgelegd. Tevens stimuleren wij schonere automobiliteit door het faciliteren van openbare laadpunten voor elektrische rijders zonder eigen parkeerplaats. Er is sprake van een toename van het aantal schone auto’s en elektrische laadpunten in onze gemeente. In september 2020 hadden onze inwoners ongeveer 556 elektrische auto’s (bron: klimaaatmonitor). In 2020 zijn er 18 nieuwe laadpalen geplaatst, waarmee de gemeente in totaal 90 openbare laadpalen heeft (177 aansluitpunten). Eind 2020 is een verkeersbesluit genomen voor 500 nieuwe laadplaatsen (250 laadpalen) tot en met 2025.

De laadpalen worden op aanvraag geplaatst op de vastgelegde locaties. Hiervoor heeft de gemeente een overeenkomst met een exploitant. In 2021 wordt een nieuwe overeenkomst afgesloten.

46

Openbare laadpalen Pijnacker-Nootdorp

Aantal laadpalen

200

100

0 2014

2016

2017

2018

2019

2020

Aantal openbare laadp… Aantal aansluitpunten

Wat hebben we daarvoor gedaan ? Om de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken, hebben we ingezet op vier prestatievelden (zie de doelenboom). Per prestatie geven we de activiteiten, het beoogde resultaat en de feitelijke realisatie in 2020 weer. Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Programma: 03 Mobiliteit Hoofdactiviteit (rol): 1. Faciliteren van efficient gebruik van de beschikbare weg- en parkeercapaciteit Monitoren wegen

Monitoringsrapportage verkeersdoorstroming

De ontwikkeling van het verkeer op de hoofdwegen in de gemeente wordt doorlopend gemonitord. In de P&C producten is hierover gerapporteerd.

Hoofdactiviteit (rol): 2. Regisseren van instandhouding basisinfrastructuur Alle beheerplannen minimaal eens per vier jaar actualiseren

Geactualiseerd beheerplan Civiele Kunstwerken

Alle beheerplannen worden elke vier jaar geactualiseerd. De voorbereiding voor de actualisatie van het beheerplan Civiele Kunstwerken is opgestart De actualisatie van het beheerplan wordt in 2021 aan de raad voorgelegd.

Doelmatig en duurzaam beheer van Uitgevoerd beheer conform de het areaal aan wegen, civiele beheerplannen voor Wegen, voor Civiele kunstwerken en openbare verlichting Kunstwerken en voor Openbare Verlichting

De uitvoering van het onderhoud vindt plaats op basis van de vastgestelde beheerplannen. De voor de uitvoering benodigde aanbestedingen zijn gedaan. Het werk wordt binnen het beschikbare budget gerealiseerd.

Herijken nota Parkeernormen

Geactualiseerde nota Parkeernormen

De planvorming voor de Nota parkeernormen is opgestart. De verwachting is dat de nota in het voorjaar van 2021 aan de raad kan worden aangeboden.

Treffen van resterende verkeersmaatregelen uit het Uitvoeringsprogramma 2016-2018 Duurzame Mobiliteit

Afronding Oostelijke Randweg (deel Monnikenweg richting N470)

In juli 2020 is de aanleg van de Zijdeweg (Oostelijke randweg en Groen-blauwe dooradering) afgerond en is de weg in gebruik genomen. In de eerste helft van 2021 wordt het resterende groen aangelegd en de verkregen subsidies verantwoord.

Haalbaarheidsstudie Verlengde Komkommerweg

Eind 2020 is een tussentijdse (vertrouwelijke) voortgangsrapportage opgesteld en aan College en Raad aangeboden. De huidige planning is om de haalbaarheidsstudie het 2e kwartaal 2021 gereed te hebben. Deze wordt vervolgens in 2021 aan de raad aangeboden.

Realisering van verbindende schakels in De fietsverbinding Komkommerweg is in het fietsnetwerk (langs Oosteljke augustus 2019 voltooid. Als onderdeel van de Randweg en Komkommerweg) laatste fase Oostelijke randweg is de fietsverbinding in juli 2020 opgeleverd.

47

Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Verbeterde kruispunt Laan van Ruyven/ Het kruispunt is juli 2020 opgeleverd. Eind 2020 Importweg en Exportweg is de subsidieverantwoording afgerond. Hoofdactiviteit (rol): 3. Faciliteren van verkeersveilig gedrag Uitvoeren projectenagenda verkeersveiligheid

Bijdragen aan het opstellen van een regionale uitvoeringsgagenda voor het Strategisch Plan Verkeersveiligheid

De Bestuurscommissie van de Vervoersautoriteit MRDH heeft op 8 juli 2020 de Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid 2025 (RUA) vastgesteld. De RUA richt zich op het verbeteren van de fietsinfrastructuur, het creëren van een veilige weginrichting en meer aandacht voor gedragsbeïnvloeding met specifieke aandacht voor kinderen, jongeren en ouderen. Bij de RUA hoort ook een subsidieregeling. We betrekken de RUA bij komende beleidsuitwerkingen, zoals het in voorbereiding zijnde Fietsplan.

Start herinrichting Vlielandseweg

In dit project wordt de riolering vervangen, wordt het asfalt gerenoveerd en wordt de inrichting van de weg in overleg met de omwonenden verkeersveilig ingericht. Het inrichtingsplan is gereed. De uitvoering wordt vanaf januari 2021 ter hand genomen.

Verkeersveiligheidsaudit Kerkweg Nootdorp

De voorbereiding van dit onderzoek is opgestart. Het rapport wordt in het voorjaar van 2021 ter informatie aan de raad toegezonden.

Visie en haalbaarheid herinrichting SBocht Delftsestraatweg, Delfgauw

De voorbereiding voor het (samen met de bewonersvereniging) maken van een ontwerp en een plan van aanpak voor de reconstructie van de S-bocht in Delfgauw is in volle gang. Het overleg met de bewoners heeft door Corona vertraging opgelopen. De verwachting is dat er in het voorjaar van 2021 een inrichtingsplan aan de raad kan worden voorgelegd.

Voorstel eventuele verbetermogelijkhe- De rapportage over de mogelijkheden om de den veiligheid rotondes verkeersveiligheid op de rotondes te verbeteren is in mei 2020 aan de raad aangeboden. Hoofdactiviteit (rol): 4. Faciliteren van een schone vervoerswijze keuze Uitvoeren programma Duurzame Mobiliteit 2019-2022

Pilot duurzame bereikbaarheid Heron

De gemeente brengt nieuwe ondernemers op Heron in contact met Bereikbaar Haaglanden. Deze organisatie biedt ondersteuning aan deze ondernemers bij het zo duurzaam mogelijk inrichten van het nieuwe woonwerkverkeer van de werknemers. In dit kader is een aantal bedrijven geïnteresseerd in deelfietsen op Heron, zodat werknemers en bezoekers zich makkelijk van het metrostation over het bedrijventerrein kunnen verplaatsen. Door de coronacrisis is momenteel de mogelijkheid om middelen voor deelmobiliteit vrij te maken te beperkt voor de ondernemers en de bedrijvenvereniging Heron. Gesprekken met mogelijke aanbieders zijn daarom op dit moment niet zinvol. Wel blijven de ondernemers en de gemeente alert op de ontwikkelingen en toekomstige mogelijkheden. Omdat de bedrijvenvereniging de bereikbaarheid van het terrein zeer belangrijk vindt, is een commissie 'bereikbaarheid' opgericht. De commissie richt zich op de bereikbaarheid voor auto's en vrachtwagens, als ook op het openbaar vervoer en de fiets. Via deze commissie blijft de gemeente met de ondernemers in gesprek over de duurzame bereikbaarheid van Heron. Hiermee wordt dit thema structureel belegd op het bedrijventerrein en wordt de pilot beëindigd.

Start opstellen Fietsplan

48

Fietsgeluk wordt het motto voor het nieuwe Fietsplan 2030. De ambitie is om het fietsen voor iedereen veiliger, makkelijker en aantrekkelijker te maken om zo ook meer inwoners op de fiets te