2 Ontwerp begroting 2024 GR GGD en VT Haaglanden

Ontwerp Begroting 2024 Van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden

Vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 20 april 2023 GR 2023/025

Pagina 1 van 66

Inhoud Voorwoord.......................................................................................................................... 2 Algemene leeswijzer ............................................................................................................ 3 Deel 1 Beleidsbegroting van de GR ........................................................................................ 4 Leeswijzer beleidsbegroting .............................................................................................. 4 1.

Programmaplan........................................................................................................ 5 1.1

Begroting 2024 in een oogopslag ....................................................................... 5

1.2

Programma regionale GGD-taken ...................................................................... 7

1.3

Programma Veilig Thuis ................................................................................... 28

1.4

Programma GR-ondersteuning ......................................................................... 36

2.

Paragrafen.............................................................................................................. 37 2.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing.......................................................... 37

2.2

Bedrijfsvoering ............................................................................................... 41

Deel 2 Financiële Begroting van de GR ................................................................................. 43 Leeswijzer Financiële begroting........................................................................................ 43 1.

Baten en Lasten ...................................................................................................... 44 1.1

Overzicht van baten en lasten .......................................................................... 44

1.2

Toelichting lasten en baten programma regionale GGD-taken............................... 45

1.3

Toelichting baten en lasten programma Veilig Thuis ............................................ 50

1.4

Toelichting GR-ondersteuning en overhead ........................................................ 53

1.5

Overige toelichtingen op baten en lasten ........................................................... 54

2 Financiële positie ............................................................................................................. 55 2.1

Meerjarenraming met toelichting ...................................................................... 55

2.2

Geprognosticeerde balans met toelichting .......................................................... 56

3.

Bijlagen bij de financiële begroting ............................................................................ 58 3.1

Voorcalculatie deelnemersbijdragen .................................................................. 58

3.2

Overzichten conform Financieel Statuut ............................................................. 59

3.3

Overzichten taakvelden conform BBV ................................................................ 62

3.4

Overig ........................................................................................................... 63

Deel 3

Besluit.......................................................................................................... 65

Voorwoord Voor u ligt de ontwerpbegroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden. De ontwerpbegroting is opgesteld binnen de kaders van de Voorjaarsbrief die u in februari 2023 van ons heeft ontvangen. Deze ontwerpbegroting 2024 wordt u ter zienswijze aangeboden. In de regio Haaglanden zijn de gezondheidsverschillen groot. We zien een duidelijk verschil in gezondheidskansen afhankelijk van achtergrond, opleiding en positie in de maatschappij. Als bestuur zetten we ons in voor gelijke kansen op een goede gezondheid voor alle inwoners van Haaglanden. De oorzaken van een verslechterde gezondheid liggen niet zozeer in ongezond gedrag, maar vooral in de complexe ongelijkheid in de samenleving. Niet iedereen beschikt over de kennis, vaardigheden en mogelijkheden om gezonde(re) keuzes te maken. De aanpak van gezondheidsachterstanden vergt dan ook meer dan alleen de inzet op gezond gedrag. Een brede blik op gezondheid en een integrale, langdurige gebiedsgerichte aanpak is noodzakelijk. Bestaanszekerheid is een voorwaarde voor het verder kunnen verkleinen van gezondheidsachterstanden. Het komen tot een regionale preventie-infrastructuur is belangrijk voor gelijke kansen op gezondheid voor iedereen.

Met een regionale uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord kan GGD Haaglanden nog meer bijdragen aan publieke gezondheid en het terugdringen van gezondheidsverschillen in de regio, door onder andere een sterkere inzet op preventie en een gezonde leefomgeving. De komende periode zullen de deelnemende gemeenten met de GGD in goede afstemming bepalen welke kansen er zijn om integraal en domein overstijgend aan de slag te gaan in de regio. Naast de uitvoering van de reguliere taken van GGD Haaglanden is in 2024 een belangrijke focus het versterken van de infectieziektebestrijding. Tijdens de coronapandemie hebben we kunnen zien wat een ontwrichtend effect een pandemie heeft op de samenleving. Om ervoor te zorgen dat GGD’en hun rol op het gebied van infectieziektebestrijding kwalitatief goed kunnen uitvoeren hebben alle GGD’en in Nederland extra middelen ontvangen vanuit het Rijk. Het is belangrijk dat iedereen die te maken krijgt met huiselijk geweld terecht kan bij Veilig Thuis. Veilig Thuis Haaglanden richt zich daarom ook in 2024 op het verder versterken van de organisatie, zodat de inwoners en professionals in onze regio op een goede en zorgvuldige manier kunnen worden geholpen.

Daarnaast zet VTH in op de doorontwikkeling naar het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming, daarbij is onder andere het verder verbeteren van de samenwerking in de keten van belang. Bijvoorbeeld met de lokale teams van de deelnemende gemeenten. De wachtlijst bij VTH blijft een punt van zorg en heeft de volle aandacht van het bestuur en organisatie. Het bestuur onderkent dat voor de uitvoering van de kerntaken van VTH en de maatregelen uit het verbeterplan het hebben van voldoende personeel een voorwaarde is. Het werven en behouden van personeel blijft dan ook een aandachtspunt. Met de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt is dit een uitdaging. Ook in 2024 zet het bestuur zich maximaal in voor het versterken van de publieke gezondheid en de aanpak huiselijk geweld in regio Haaglanden. Namens de leden van het Algemeen Bestuur van GGD en Veilig Thuis Haaglanden,

Marieke van Bijnen, Voorzitter Algemeen Bestuur

Algemene leeswijzer Voor u ligt de Ontwerp Begroting 2024 van de GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden. De negen deelnemende gemeenten zijn: Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. In lijn met de aanpassing van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) zal de begroting definitief vastgesteld worden door het bestuur in september 2023. Conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten bestaat de begroting uit twee delen die zelfstandig leesbaar zijn: de beleidsbegroting en de financiële begroting. In deel 1, de Beleidsbegroting, worden de doelen en activiteiten in het programma GGD en het programma Veilig Thuis inhoudelijk toegelicht. In deel 2, de Financiële Begroting, worden de baten en lasten en de financiële positie van de GR toegelicht. Na deze twee delen is in deel 3 de besluitvorming ten aanzien van de begroting 2024 opgenomen.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 3

Deel 1 Beleidsbegroting van de GR Leeswijzer beleidsbegroting De Beleidsbegroting 2023 bestaat uit twee delen: Hoofdstuk 1: Het Programmaplan Hoofdstuk 2: De Paragrafen Het Programmaplan begint met een samenvatting (1.1) en gaat vervolgens in op twee onderscheiden programma’s: het programma Regionale GGD-taken (1.2), het programma Veilig Thuis (1.3) en het programma GR-ondersteuning. Het Programmaplan zet per programma uiteen: Welke doelen willen we bereiken Wat gaan we daarvoor doen Wat gaat het kosten Voor de GGD is daaraan toegevoegd: Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030 Wie meer financieel inzicht wil kan daarvoor deel 2, de Financiële Begroting 2023, raadplegen. Na het Programmaplan zijn de Paragrafen opgenomen. In de Paragrafen worden de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. Voor de GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden gaat het om de paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2.1) en Bedrijfsvoering (2.2).

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 4

1.

Programmaplan

1.1

Begroting 2024 in een oogopslag

Inwoners gemeenten Haaglanden De GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden bedient in totaal negen gemeenten met samen meer dan één miljoen inwoners. De negen gemeenten hebben in totaal 1.150.486 inwoners (CBS:31-12-2022).

Delft

106.083

Den Haag

562.416

Leidschendam-Voorburg

77.759

Midden-Delfland

19.468

Pijnacker-Nootdorp

57.683

Rijswijk

58.004

Wassenaar

27.106

Westland

114.915

Zoetermeer

127.052

Totaal

Uitgaven Programma GGD Haaglanden Verdeling van budget per pijler GGD-taken 2024 (€ x1.000)

Inkomsten Programma GGD Haaglanden Totale inkomsten Programma Regionale GGD-taken 2024 (€ x1.000)

1.150.486

Uitgaven Programma VT Haaglanden Verdeling van budget Veilig Thuis 2024 per taak (x €1.000)

Inkomsten Programma VT Haaglanden Verdeling inkomsten categorie VT 2024 (€ x1.000)

Samenvattend financieel overzicht Overzicht baten en lasten (bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting 2023

Realisatie 2022

Ontwerpbegroting 2024

Wijziging

Programma Regionale taken GGD (basis en plus) Baten uit deelnemersbijdragen

20.610

9.557

16.025

Lasten vergoeding directe kosten uitvoeringsorganisatie

15.464

9.657

10.577

920

Directe kosten uitvoeringsorganisatie

9.825

16.023

19.237

3.214

Door uitvoeringsorganisatie te genereren bijdragen derden

-5.639

-6.366

-8.660

-2.294

Saldo uit gewone bedrijfsuitoefening

5.146

-100

5.448

5.548

70

100

225

5.673

5.216

0

5.673

5.673

Baten uit deelnemersbijdragen

17.900

13.291

20.437

7.146

Lasten vergoeding directe kosten uitvoeringsorganisatie

11.970

13.171

13.770

599

Directe kosten uitvoeringsorganisatie

11.974

13.171

13.770

599

-4

0

0

0

5.930

120

6.667

6.547

Toevoeging (-)/Onttrekking aan reserves (+) Totaal programma regionale taken GGD

6.468

Programma Veilig Thuis

Door uitvoeringsorganisatie te genereren bijdagen derden Saldo uit gewone bedrijfsuitoefening Toevoeging (-)/Onttrekking aan reserves (+) Totaal programma Veilig Thuis

240

0

0

0

6.170

120

6.667

6.547

Programma Overhead GGD/VT en GR-ondersteuning Baten uit deelnemersbijdragen Lasten vergoeding overhead uitvoeringsorganisatie GGD Lasten vergoeding overhead uitvoeringsorganisatie GGD Corona Lasten vergoeding overhead uitvoeringsorganisatie VT Lasten overhead GR-ondersteuning Saldo uit gewone bedrijfsuitoefening Toevoeging (-)/Onttrekking aan reserves (+) Totaal programma GR-ondersteuning Totaal GR GGD en VT

Deel 1 Beleidsbegroting

563

11.376

549

-10.827

5.216

5.249

5.673

424

528

PM

0

0

6.158

5.688

6.667

979

450

439

549

110

-11.789

0

-12.340

-12.340

0

0

0

0

-11.789

0

-12.340

-12.340

125

120

0

-120

pagina 6

1.2

Programma regionale GGD-taken

Inleiding Gezondheid is een publiek goed. Met dat basisprincipe voor ogen beschrijven wij in deze begroting met enthousiasme de werkzaamheden die GGD Haaglanden ten behoeve van de inwoners van uw gemeenten vanuit de gemeenschappelijke regeling (GR) zal uitvoeren in 2024. Rode draad hierbij zijn de taken uit de Wet publieke gezondheid. Deze begroting valt onder de verantwoordelijkheid van de GR. De GGD voert, ten behoeve van enkele of meerdere van uw gemeenten, ook nog zogenoemde lokale taken uit, die in het verlengde liggen van de GR-taken. De lokale taken maken geen onderdeel uit van deze begroting. Wettelijk kader De Wet publieke gezondheid (WPG) is het belangrijkste kader waarbinnen GGD Haaglanden het regionale Programma Publieke Gezondheid realiseert voor alle gemeenten en voor alle inwoners in de regio Haaglanden. Naast de WPG zijn ook aan de orde: de Wet op de lijkbezorging, de Wet Kinderopvang, de Wet bevolkingsonderzoek, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, de Wet veiligheidsregio’s, het Warenwetbesluit Tatoeëren en Piercen en de APV (seksinrichtingen). En voor GGD Haaglanden als zorgaanbieder is de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) van toepassing en voor de medische beroepsbeoefenaren is de Wet Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG) ook van belang.

Taken Verschillende taken zijn vanuit de wetgeving voor de publieke gezondheid essentieel. Ze vragen een gespecialiseerde deskundigheid met een hoge mate van continuïteit en duidelijke aanspreekpunten. Deze taken zijn in deze begroting als volgt in te delen 1. 2. 3. 4.

Monitoren, signaleren, adviseren Uitvoeren van taken op het gebied van gezondheidsbescherming Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises Toezicht houden.

Deze taken van GGD Haaglanden staan als pijlers in de begroting, aangevuld met een vijfde integrale pijler: brede Public Health. De pijlers vormen de leidraad van deze begroting. De context van publieke gezondheid in Haaglanden GGD Haaglanden werkt voor meer dan 1,1 miljoen inwoners in een gebied van ruim 450 km². Negen gemeenten, variërend van grote stad (en bijbehorende grote stadsproblematiek), 100.000plus steden met een grote bevolkingsdichtheid, tot landelijke dorpskernen in een agrarisch gebied. Een regio met een hoge bevolkingsdichtheid, grote gezondheidsverschillen, agrarische activiteiten (waaronder glastuinbouw), industrie, dienstverlening en toerisme. Met de regeringszetel, het Koninklijk Huis en de ambassades binnen haar grenzen en (daarmee) een sterke nationale en internationale functie. Met intensieve verkeersstromen, met transport van grote aantallen personen en goederen, over het spoor en over de vele drukke (snel)wegen. De verwachting is dat de bevolking de komende jaren verder groeit, wat bijvoorbeeld leidt tot verdichting van de gebouwde omgeving. De bevolkingsgroei gaat samen met een veranderende samenstelling van de bevolking – naast vergrijzing is er specifiek in onze regio een toename in het aantal nationaliteiten, in 2021 zijn dat er 180. Een veranderende samenstelling van de bevolking heeft invloed op het voorkomen van aandoeningen en ziekten.

Zo komen bepaalde aandoeningen en ziekten vaker voor op hogere leeftijd of bij groepen met een specifieke herkomst. Het is van belang dat hier rekening mee te houden bij het vormgeven van toekomstig gezondheidsbeleid – zowel voor de directe zorgvraag als afgeleide gevolgen zoals de druk op mantelzorg en behoefte aan meer en specifieke voorzieningen in de wijk. In het sociaal domein hebben gemeenten een grote rol in de ondersteuning van hun inwoners. Gemeenten en zorgverzekeraars zijn steeds meer op elkaar aangewezen om preventie, zorg en ondersteuning met elkaar te verbinden. In deze ontwikkeling staat GGD Haaglanden voor betrouwbare publieke gezondheid. Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 7

Visie GGD 2030 Vanuit de wettelijke taken bewaakt, beschermt en bevordert GGD Haaglanden nu en in de toekomst de publieke gezondheid. GGD Haaglanden heeft vijf ambities onderscheiden in de Visie 2030, die in 2021 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB) van de GR. Vanuit de benoemde uitgangspunten (werken vanuit positieve gezondheid, werken met een integrale blik aan preventie) en de kernwaarden (toegewijd, deskundig, proactief, onafhankelijk) wordt invulling gegeven aan deze ambities. i. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid ii. Adviseur voor een gezonde leefomgeving iii. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid iv. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt v. Deskundige, proactieve organisatie Invulling geven aan deze ambities is in volle gang. Ook in de begroting is het belangrijk de activiteiten te koppelen aan de ambities die de GGD wil bereiken. Dit gaat geleidelijk. Eind 2021 is gestart met het leggen van een koppeling tussen de taken en de (speerpunten bij de) ambities. In de Voorjaarsbrief 2022, ten behoeve van de begroting 2023, is een eerste versie van deze koppeling weergegeven in een tabel en in de Begroting 2023 is deze beperkt gewijzigd.

Per taak is in de Begroting 2023 al aangegeven wat deze bijdraagt aan de Visie 2030, uitgezonderd de ambitie ‘deskundige, proactieve organisatie’ die gaat over het soort organisatie dat de GGD wil zijn. In de Voorjaarsbrief 2023, ten behoeve van de begroting 2024, zijn diverse ontwikkelingen geschetst die van invloed zijn op de werkzaamheden en activiteiten van de GGD en gegroepeerd naar de vijf ambities. Dit leidt tot onderstaande tabel.

Ambitie

Onderwerp

1. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid

-

2. Adviseur voor een gezonde leefomgeving 3. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid 4. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt 5. Deskundige, proactieve organisatie

-

Regionale preventie-infrastructuur (incl. IZA/GALA) en rol van de GGD Tuberculosebestrijding (meer inzetten op preventie én verlagen deelnemersbijdrage) Toelichting op de gewijzigde rijksregeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg Ontwikkelingen Forensische geneeskunde Ontwikkelingen Toezicht kinderopvang Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 Gezondheid in omgevingsbeleid- en planvorming

-

Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid

-

Informatievoorziening (risico’s informatieveiligheid mitigeren, datamanagement) Publieksinformatie

-

Hierna wordt per onderwerp beschreven wat de impact van deze ontwikkeling is voor de werkzaamheden van de GGD en op de Begroting 2024 (voor zover op het moment van het opstellen van deze begroting te voorzien). Regionale preventie-infrastructuur (inclusief IZA/GALA) en rol van de GGD (ambitie 1) Eind 2022 zijn zowel het Integraal Zorg Akkoord (IZA) als het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend. De rol van preventie en collectieve preventie is hierin opgenomen. Het komen tot een regionale preventie-infrastructuur is belangrijk voor gelijke kansen op gezondheid voor iedereen en voor een toekomstbestendige zorg. Op het gebied van collectieve preventie heeft de GGD veel kennis en ervaring. De GGD bereidt zich dan ook in 2023 voor op de rol als kennispartner en inventariseert en analyseert aanwezige kennis en verdiept en breidt deze kennis uit door middel van de inzet van een kwartiermaker IZA/GALA. Welke inzet van de GGD de gemeenten en zorgverzekeraars willen bekostigen uit het regionale IZA-budget en de SPUK-middelen voor GALA, Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 8

is op dit moment nog niet duidelijk. Er is €150.000 beschikbaar voor de versterking van de kennisfunctie van de GGD. Begin 2023 zal de GGD gemeenten adviseren over de aan te vragen SPUK-middelen voor 2023, het opstellen van integrale plannen voor 2024, en in samenwerking met de gemeenten uitwerken welke SPUK-middelen in te zetten voor of via GGD Haaglanden. De €150.000 voor de kennisfunctie van de GGD betreft voor de GGD geoormerkt budget, daarom is dit aanvullende budget opgenomen in deze Ontwerpbegroting. Deze ontwikkeling is relevant voor de werkzaamheden beschreven in 1.2.1 Epidemiologie, 1.2.2. Gezondheidsbevordering, 1.2.3. Beleidsadvisering, 1.2.4. Preventie ouderengezondheidszorg, 1.2.9 Medische milieukunde.

Gezondheid in omgevingsbeleid- en planvorming (ambitie 2) Opgaven als verstedelijking, duurzaamheid en klimaatadaptatie, maar ook de toename van overgewicht en eenzaamheid, vragen om investeringen in een gezonde omgeving. Regionale samenwerking hierbij versterkt de slagkracht van de individuele gemeenten. Samenwerking met regionale partners brengt de aanpak ook verder, zoals al gebeurt op de thema’s hitte, luchtkwaliteit en de implementatie van de Omgevingswet. Steeds vaker overstijgen deze vraagstukken gemeentegrenzen en is samenwerking tussen het sociale en fysieke domein nodig om tot oplossingen te komen. Als adviseur gezonde leefomgeving regio Haaglanden zet GGD Haaglanden in 2023 en 2024 in op het ondersteunen van alle gemeenten bij gezondheid in omgevingsbeleid en planvorming en het versterken van de regionale samenwerking van gemeenten en ketenpartners. In 2023 werken GGD en gemeenten samen om te bepalen in welke mate middelen vanuit de brede SPUK-middelen (GALA) geïnvesteerd gaat worden in integrale samenwerking aan een gezonde leefomgeving. Dit is een eerste stap in vervolg op de door het AB in 2022 uitgesproken ambitie voor integrale advisering van alle gemeenten over gezondheid in omgevingsbeleid en ruimtelijke planvorming. Deze ontwikkeling is relevant voor de werkzaamheden beschreven in 1.2.1 Epidemiologie, 1.2.2. Gezondheidsbevordering, 1.2.3.

Beleidsadvisering, 1.2.4. Preventie ouderengezondheidszorg, 1.2.9 Medische milieukunde.

Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (ambitie 3) Het ministerie van VWS heeft voor (in ieder geval) 2023 en 2024 (nog niet structureel) middelen beschikbaar gesteld om de infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid van GGD’en structureel te versterken langs vijf pijlers: 1. Kwetsbaarheden wegnemen voor pandemische paraatheid 2. Versterken (boven)regionale monitoring en surveillance 3. Versterken wetenschappelijke kennisinfrastructuur 4. Samenwerken op bovenregionaal niveau 5. Slim én versneld opleiden Binnen de GGD wordt in 2023 een programma opgezet om hier verder invulling aan te geven. Daarnaast start in 2023 de verkenning naar de ontwikkeling van een regionaal expertisecentrum voor vaccinaties. De basis hiervoor is het principebesluit van VWS om een publieke vaccinatievoorziening voor volwassenen bij de GGD’en te beleggen. Deze intensivering wordt bekostigd uit middelen die VWS rechtstreeks aan de GGD’en beschikbaar stelt. Deze ontwikkeling is relevant voor de werkzaamheden beschreven in 1.2.1 Epidemiologie, 1.2.2. Gezondheidsbevordering, 1.2.3. Beleidsadvisering, 1.2.6 Infectieziektebestrijding, 1.2.10 Technische Hygiënezorg, 1.2.11 Reizigersadvisering- en vaccinatie.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 9

Informatievoorziening (ambitie 5) Tijdens de coronapandemie werd snel duidelijk dat de bestaande informatievoorziening van GGD’en wat betreft informatieveiligheid, capaciteit en bedrijfscontinuïteit niet goed is toegerust voor de bestrijding van een pandemie. De komende jaren zullen het RIVM, GGD GHOR Nederland en de GGD’en daarom samen werken aan het ontwerpen en in gebruik nemen van een platform en systeem voor informatievoorziening ten behoeve van de bestrijding van een grootschalige infectieziekte-uitbraak. Daarnaast streeft GGD Haaglanden ernaar om aan de NEN 7510, dé norm voor informatiebeveiliging voor de zorgsector in Nederland, te voldoen. Deze ontwikkeling is relevant voor alle werkzaamheden beschreven in Pijlers 1 t/m 5.

Tuberculosebestrijding (ambitie 1) De tuberculosebestrijding gaat meer inzetten op (primaire) preventie. In deze begroting wordt voorgesteld om de gemeentelijke bijdrage naar beneden bij te stellen. Dit is mogelijk, enerzijds door het niet invullen van beschikbare formatieruimte en anderzijds door het verhogen van de bijdrage via zorgverzekeraars. Deze ontwikkeling is relevant voor de werkzaamheden beschreven in 1.2.7. Tuberculosebestrijding. Verandering regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG) (ambitie 1) De huidige ASG-regeling heeft een looptijd tot eind 2022 en wordt in de huidige vorm verlengd tot 1 januari 2024. Naar verwachting wijzigt de Wet publieke gezondheid (Wpg) voor 2024, waarmee het RIVM een wettelijke taak krijgt in de coördinatie van de ASG-uitvoering en het mogelijk wordt een zogenaamde Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB) per besluit te vestigen op de coördinerende centra seksuele gezondheid, waarvan GGD Haaglanden er één is. Tegelijkertijd wijzigt de ASG-regeling naar een specifieke uitkering per 1 januari 2024. De DAEB is voor 2023 per overeenkomst gevestigd en GGD Haaglanden is hiervoor als een van de coördinerende centra seksuele gezondheid een overeenkomst aangegaan met VWS voor het verrichten van de ASGdiensten. Deze ontwikkeling is relevant voor de werkzaamheden beschreven in 1.2.8. Bevordering seksuele gezondheid.

Forensische geneeskunde (ambitie 1) De samenwerking met GGD Hollands-Midden op het gebied van forensische geneeskunde (politieregio Den Haag) krijgt in 2023 steeds verder vorm en het streven is per 2024 deze taak volledig gezamenlijk uit te voeren. Eén van de onderdelen waar in 2023 besluitvorming over dient plaats te vinden betreft de te hanteren tarieven. Op dit moment verschillen de tarieven in beide regio’s voor de taken op het gebied van de forensische geneeskunde. De nieuwe tarieven zullen vervolgens ingaan in 2024 en verwerkt worden in de begrotingswijziging 2024. Deze ontwikkeling is relevant voor de werkzaamheden beschreven in 1.2.16. Lijkschouw. Toezicht kinderopvang (ook ambitie 1) De inspecties op gastouders zal, conform de wettelijke norm, worden geïntensiveerd naar minimaal 50% van het aantal gastouders in een gemeente. Enkele gemeenten hebben reeds, in verband met de belangrijke rol die toezicht kinderopvang kan hebben als het gaat om de naleving van kwaliteitseisen (veiligheid en pedagogisch klimaat), aangegeven dat ze een norm van 100% willen hanteren. Deze ontwikkeling is relevant voor de werkzaamheden beschreven in 1.2.13. Toezicht op de Kinderopvang.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 10

Publieksinformatie (ambitie 1) De GGD heroriënteert zich in 2023 op de wijze waarop publieksinformatie bij de GGD is vormgegeven. De verwachting is dat het verbeteren van de inrichting van het klantcontact niet zal leiden tot hogere kosten, een verschuiving van budgetten kan wel een mogelijkheid zijn. Deze ontwikkeling is relevant voor de werkzaamheden beschreven in 1.2.2., Gezondheidsbevordering, 1.2.6 Infectiebestrijding, 1.2.7. Tuberculosebestrijding, 1.2.8. Bevordering seksuele gezondheid, 1.2.19. Publieksinformatie. Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 Evenals in 2020 loopt in 2024 de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen. In dit vierjaarlijkse landelijk traject wordt via enquêtes gezondheidsinformatie van inwoners verzameld. De uitvoering van de Gezondheidsmonitor ligt bij GGD’en, het RIVM en het CBS en de uitkomsten geven inzicht in trends, maken (regionale) vergelijkingen mogelijk en vormen zo de basis voor (gezondheids)beleid op lokaal, regionaal en landelijk niveau. De GGD heeft de mogelijkheid lokale vraagstellingen toe te voegen aan de Gezondheidsmonitor, zodat de monitor zo bruikbaar mogelijk is voor de lokale situatie. Het uitvoeren van de Gezondheidsmonitor is een vierjaarlijkse taak die niet volledig vanuit de beschikbare budgetten in de begroting kan worden bekostigd.

De additionele kosten worden onttrokken uit de bestemmingsreserve GGD bij de GR. Deze ontwikkeling is relevant voor de werkzaamheden beschreven in 1.2.1. Epidemiologie, 1.2.3. Beleidsinformatie, 1.2.4. Preventie ouderengezondheidszorg.

Pijler 1: Monitoren, signaleren, adviseren 1.2.1 Epidemiologie Wat willen we bereiken? Het verstrekken van gemeentelijk gezondheidsinzicht, zodat gemeenten een adequate weergave hebben van de gezondheidssituatie van de bevolking. Hiernaast het leveren van epidemiologische adviezen aan gemeenten en lokale of regionale (zorg)instellingen. Wat gaan we daarvoor doen? • De GGD doet onderzoek, geeft advies en biedt consultatie gericht op vroegtijdige signalering van optredende risico’s op de publieke gezondheid met als doel dat tijdig passend beleid kan worden ingezet. • De GGD doet onderzoek naar de gezondheidssituatie van bevolking op de reguliere thema’s behorende tot de gezondheidsmonitor. • De GGD doet, in opdracht van een gemeente of gemeenten, onderzoek naar de gezondheidssituatie van de inwoners op aanvullende thema’s. Het gaat hierbij om: Gemeentelijk gezondheidsinzicht: • Het beschikbaar stellen van een algemeen gezondheidsinzicht op gemeentelijk niveau via de digitale Gezondheidsgids en meer specifiek inzicht in de gezondheid van risicogroepen op basis van gezondheidsmonitors en indien wenselijk (en binnen huidige capaciteit) onderzoek van actuele signalen op het gebied van publieke gezondheid. • De gemeenten faciliteren bij verdere verspreiding van het inzicht in de publieke gezondheid aan partners binnen gemeentelijke netwerken.

• De GGD voert onderzoeken uit waarmee deze in zijn adviesrol maatwerk levert voor de regionale en lokale situatie. In 2024 worden twee grote onderzoeken uitgevoerd: o Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2024 en o (Afhankelijk van de evaluatie van de CGM Jongvolwassen 2022) de Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024. • Daarnaast vervolgt de GGD in 2024 het werk (analyse en/of rapportage) ten behoeve van de Corona Gezondheidsmonitor OGGZ. Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 11

• • •

Ook worden de resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 geanalyseerd en gepubliceerd. In 2024 loopt de meting van de Kindmonitor schooljaar 2023/2024 door en start de meting voor het schooljaar 2024/2025. Er zullen in 2024 minimaal twee peilingen onder het inwonerspanel van GGD Haaglanden worden uitgevoerd.

Epidemiologische adviezen: • Advisering/consultatie/reactie op signalen op basis van het algemene inzicht in de publieke gezondheid (verdieping valt buiten deze begroting). De GGD stelt minimaal 20 gemeentelijke adviezen en 20 adviezen voor samenwerkingspartners op. • Op aanvraag duiden van signalen op het gebied van publieke gezondheid, ondersteunen bij het beantwoorden van raadsvragen en toetsen van elders uitgevoerd onderzoek. • Verspreiding van verkregen gezondheidsinzicht door het verzorgen van 10 publicaties, 10 presentaties en 4 Epidemiologische Bulletins. • Informatieverstrekking over gezondheid naar aanleiding van vragen vanuit de media. Inzet t.b.v. de strategische ontwikkelingen (conform Voorjaarsbrief 2023) • Regionale preventie-infrastructuur. Deze taak vereist relevante lokale en regionale informatie en context t.a.v. de gezondheidssituatie van de inwoners. Vanuit epidemiologie draagt de GGD bij aan de regionale preventie-infrastructuur door het doen van onderzoek en het bieden van advisering en consultatie. • Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Vanuit epidemiologie draagt GGD Haaglanden bij aan de in GALA vastgelegde gemeenschappelijke doelen door het doen van onderzoek, advisering en consultatie. • Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid. Vanuit epidemiologie draagt GGD Haaglanden hieraan bij met onderzoek, advisering en consultatie.

• Gezondheid in omgevingsbeleid- en planvorming. GGD Haaglanden streeft naar een integrale benadering in haar adviezen en geeft hiermee invulling aan de ambitie ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’. Vanuit epidemiologie wordt hieraan bijgedragen door het doen van onderzoek, advisering en consultatie. Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Epidemiologie

€ 1.078.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Vanuit de taak epidemiologie draagt de GGD vooral bij aan de ambitie “Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid” en de ambitie “Deskundige, proactieve organisatie”. Vanuit de epidemiologische expertise van de GGD wordt nadrukkelijk de samenwerking aangegaan met externe en interne partners. Epidemiologisch onderzoek, advisering en consultatie (zouden) een basisaspect (moeten) zijn voor besluitvorming ten aanzien van publieke gezondheidsvraagstukken. Op basis van de gezondheidsinzichten en epidemiologische adviezen van de GGD kunnen gemeenten gerichter gezondheidsbeleid voeren om gezondheidsverschillen in de bevolking te voorkomen of terug te dringen. 1.2.2

Gezondheidsbevordering

Wat willen we bereiken? Het versterken van lokaal gezondheidsbeleid op gemeentelijk niveau door het adviseren over en het coördineren van preventieve activiteiten en door het versterken van de preventieinfrastructuur. Wat gaan we daarvoor doen? • De preventie- en gezondheidsadviseurs van de GGD bepalen met gemeenten op welke inhoudelijke thema’s en activiteiten in 2024 wordt ingezet om zo het lokaal gezondheidsbeleid te versterken (maatwerk per gemeente). Dit aan de hand van onder andere de Gezondheidsmonitor, kernboodschappen voor beleid en de corona-kernboodschappen.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 12

• • • • • •

• • •

Voorbeelden zijn de inzet op jongeren op gezond gewicht (JOGG), roken-, alcohol- en drugspreventie, bevorderen van gezonde seksualiteit en de aanpak vitaal ouder worden. Advisering en ondersteuning van de implementatie met betrekking tot kansen vanuit IZA/GALA. Via advisering en procesbegeleiding bijdragen aan (het ontwikkelen en onderhouden van kennis, het opbouwen en onderhouden van relaties en actief deelnemen in interactieve processen ten behoeve van) de ambitie ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’. Kennis- en deskundigheidsbevordering op het terrein van (collectieve) preventie binnen gemeenten en bij partners. Er wordt minimaal in twee à drie netwerken per gemeente actief geparticipeerd. Collectieve preventietaken koppelen aan individuele preventie, zorg, welzijn, andere beleidssectoren (bijvoorbeeld Sport, Onderwijs, Jeugd, Wmo) en eerstelijnszorg in afstemming met gemeentelijke (beleids-)afdelingen. Inbrengen van kennis op het gebied van gezondheidsvaardigheden en digitale inclusie in de gemaakte lokale keuzes. Het duurzaam verenigen en binden van partijen om structureel te werken aan preventie via het proces van co-creatie, het betrekken van de doelgroep en het aansluiten op bewonersinitiatieven of het gesprek daarover aangaan. Het gaat hierbij ook om het aansluiten bij bestaande partnerschappen.

Werken aan collectieve publiekscampagnes als Stoptober, IkPas en Rookvrije Generatie. Leveren en ontsluiten van kennis over gezondheid, ziektepreventie en gezondheidsvoorzieningen door middel van publieksinformatie (zie taak ‘publieksinformatie’). Inzet om gezondheidsverschillen/-achterstanden tegen te gaan: a. Signaleren: hierbij signaleert de GGD vanuit bestaande programma’s, zoals Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG), Gezonde school (dit is een lokale taak), Huiselijk geweld en bestaande netwerken in de gemeenten knelpunten op het gebied van gezondheidsgevolgen van corona. b. Aanjagen: de GGD adviseert en stimuleert gemeenten en externe partijen om knelpunten met gerichte acties het hoofd te bieden. c. Uitvoeren van specifieke activiteiten: uitvoering vindt plaats op basis van prioritering, volgend uit de gesprekken over de kernboodschappen (corona) met de gemeenten. Hierbij wordt zoveel mogelijk aangesloten op bestaande programma’s en effectieve interventies waarbij deze gericht worden geïntensiveerd. Hierbij stuurt de GGD erop dat het overgrote deel van de uitvoering komt te liggen bij de het lokale veld en de lokale (keten)partners binnen de gemeenten.

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Gezondheidsbevordering

€ 922.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De taken en activiteiten van gezondheidsbevordering dragen bij aan verschillende ambities. Kenmerkend voor deze taak is dat een brug wordt geslagen tussen beleid en praktijk en dat soms zelf activiteiten worden uitgevoerd. De GGD is daarbij zoveel mogelijk proactief en ondersteunend, met bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen, samen met maatschappelijke partners in de regio en gemeenten. Op basis van de ambitie ”Voorvechter gelijke kansen op gezondheid” draagt de GGD via gezondheidsbevordering bij door regie voeren, coördineren en uitvoeren. De GGD bouwt wijkgericht werken verder op en verbindt de leef-en systeemwereld. Dit met het oog op bijvoorbeeld pandemische paraatheid in de toekomst en crises, maar ook om daadwerkelijk bij te dragen aan een gezonde leefstijl daar waar de gezondheidsverschillen het grootst zijn. De GGD zet in op verbreding van preventieprogramma’s in aansluiting op de ambitie “Adviseur voor een gezonde leefomgeving”. En de GGD organiseert een “Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt” door het versterken van het netwerk van ketenpartners, het uitvoeren van projecten/activiteiten hierin en regievoering.

Daarbij wordt verduidelijkt wat wordt verstaan onder regie en wordt verantwoordelijkheid genomen om de inzet van de uitvoerende ketenpartners door te ontwikkelen in overeenstemming met de integrale blik op gezondheid.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 13

1.2.3

Beleidsadvisering

Wat willen we bereiken? • Het op strategisch niveau adviseren en ondersteunen van gemeenten, het AB, de organisatie GGD Haaglanden en ketenpartners in de regio Haaglanden bij het ontwikkelen van doelmatige en doeltreffende beleidskaders voor (lokaal/regionaal) volksgezondheidsbeleid. • Het mede realiseren van de ambities uit de Visie 2030 GGD Haaglanden. Wat gaan we daarvoor doen? • Gevraagd en ongevraagd adviseren van het AB, directie, managementteam en onderdelen van de GGD op het gebied van volksgezondheid, met aandacht voor ontwikkelingen in de samenleving en proactief handelen. • Ondersteunen en adviseren van gemeenten bij het opstellen van nieuwe lokale nota's, akkoorden en programma's op het gebied van volksgezondheid onder andere naar aanleiding van de collegeakkoorden, maar ook op basis van de ontwikkelingen (IZA/GALA) of de reeds geformuleerde kernboodschappen (waaronder luchtkwaliteit) • Coördineren van regionale samenwerking, deelnemen aan landelijke-, regionale en gemeentelijke netwerken. • De Visie 2030 actief uitdragen binnen de GGD, gemeenten en ketenpartners. • Op basis van bestuurlijke doelstellingen (zoals de collegeakkoorden en lokale nota's) en signalen uit de negen gemeenten met betrekking tot volksgezondheid, (samenwerkings-) partners samenbrengen en hierover adviseren.

• Vanuit beleidsadvisering wordt ook ondersteund bij raadsvragen en WOO-verzoeken met betrekking tot de GGD. Reageren op deze verzoeken is arbeidsintensief. Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Beleidsadvisering

€ 760.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Deze taak draagt bij aan alle ambities door het realiseren en het samenbrengen van verschillende afdelingen, gemeenten en ketenpartners om onderwerpen vanuit integraliteit te benaderen. Vanuit beleidsadvisering worden ook de Visie 2030 en de ambities uitgedragen naar de andere afdelingen binnen de GGD, gemeenten en ketenpartners. 1.2.4

Preventieve ouderengezondheidszorg

Wat willen we bereiken? Het versterken van het ouderengezondheidsbeleid op gemeentelijk niveau door de inzet van activiteiten die eraan bijdragen dat ouderen zo zelfredzaam mogelijk, met eigen regie en een goede kwaliteit van leven, kunnen deelnemen aan de samenleving. De regionale inzet van de GGD op het gebied van ouderengezondheidszorg (wettelijke taak vanuit de Wet publieke gezondheid) bestaat uit inzet vanuit andere regionale taken. Wat gaan we daarvoor doen? De GGD participeert in het kader van ouderengezondheidsbeleid in netwerken rond gezondheid, welbevinden en vitaliteit (valpreventie, voeding, bewegen, eenzaamheid, sociale veiligheid) en zet in op: • Epidemiologisch onderzoek: leveren van inzicht in de gezondheidssituatie van ouderen in de regio Haaglanden op basis van epidemiologische analyses. • Gezondheidsbevordering: adviseren over het bevorderen van gezondheid en een gezonde leefstijl van ouderen, met thema’s als valpreventie, eenzaamheid, voeding, mondgezondheid, =vitaliteit en dementie. En versterken van de preventiestructuur. • Infectieziektebestrijding: voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van infectieziekten en, waar nodig, het bestrijden van infectieziekten onder ouderen en op plaatsen waar veel ouderen verblijven.

• Signalering en advisering: GGD Haaglanden ontvangt diverse signalen die input vormen voor advisering aan gemeenten op het gebied van ouderengezondheidszorg. Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 14

•

•

1x per jaar uitbrengen van het magazine ‘vitaal ouder worden’. Dit attendeert ouderen met informatieve artikelen over de relatie tussen preventie en gezondheid en wat zij zelf kunnen doen om vitaal oud te worden. Extra aandacht voor kwetsbare ouderen bij extreem weer zoals hitte.

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Preventieve Valt binnen inzet andere ouderengezondheidszorg taken Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De taken en activiteiten van preventieve ouderenzorg dragen vooral bij aan de ambities “Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid” en “Adviseur voor een gezonde leefomgeving”. De GGD probeert vooral voor deze doelgroep de gezonde keus toegankelijk en makkelijk te maken, waarbij nauw wordt samengewerkt met maatschappelijke partners in de regio en gemeenten. 1.2.5

Regeling Onverzekerden

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering van deze taak is op advies van GGD GHOR Nederland tijdelijk stop gezet omdat er geen rechtmatige grond is voor uitwisseling van persoonsgegevens met gemeenten om vervolgacties te initiëren, zoals inschrijving, verzekering en waar nodig vervolgzorg. Als de Rijksoverheid voor de noodzaak van gegevensuitwisseling een oplossing vindt, zal GGD Haaglanden deze taak uitvoeren. Prognose 2024*

Product Verwerkte meldingen van geboden onverzekerde zorg door zorgverleners die in de regio geregistreerd staan Totaal verwerkte meldingen (inclusief bovenstaande)

PM PM

* prognose bepalen als bekend is over of en hoe deze taak kan worden uitgevoerd

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Regeling onverzekerden Valt binnen inzet andere taken Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De onverzekerdenregeling sluit aan bij de ambitie “Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt”. GGD Haaglanden geeft de meldingen van onverzekerde zorg door aan de gemeenten waar onverzekerde patiënten wonen, zodat gemeenten met advies van de GGD een ingang hebben om met achterliggende problematiek aan de slag te kunnen gaan. Deze taak draagt bij aan de ambitie ‘Voorvechter voor gelijke kansen op een goede gezondheid’.

Pijler 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming 1.2.6

Infectieziektebestrijding

Wat willen we bereiken? Het vroegtijdig opsporen, behandelen en beschermen tegen infectieziekten, het voorkómen van verdere verspreiding van infectieziekten en het vergroten van de kennis om de kans op infectieziekten te verminderen (Wet publieke gezondheid, artikel 6.1).

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 15

Wat gaan we daarvoor doen? Om bovenstaande hoofddoel te bereiken, wordt ingezet op de volgende kerntaken: • Bestrijden van infectieziekten- en voorkomen van verdere verspreiding • Surveillance • Beleidsadvisering • Preventieactiviteiten • Netwerk en regie • Voorbereiding op grootschalige infectieziekte-uitbraken • Kennis en onderzoek Om deze kerntaken uit te voeren is interne- en externe samenwerking van cruciaal belang. Daarnaast heeft de GGD met infectieziektebestrijding een publieksfunctie. Het algemeen publiek, instellingen en ketenpartners weten de GGD (mogelijk ook door de inspanningen ten tijde van de coronacrisis) goed te vinden. Dit is terug te zien in de forse stijging van het aantal publieksvragen (telefonisch of per mail). De vragen gaan over tal van infectieziekten of onderwerpen gerelateerd eraan, zoals mazelen, coronavirus, vaccinaties en besmettingsaccidenten. Net als in voorgaande jaren zal de GGD ook in 2024 hiertoe uitgerust zijn. Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid In 2023 is gestart met het landelijk programma ‘Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid’ (VIP). Dit loopt tot en met het vierde kwartaal van 2024.

Het programma is erop gericht een impuls te geven aan de kwalitatieve en kwantitatieve versterking van infectieziektebestrijding bij de GGD’en in reguliere, niet-pandemische tijden en zo paraat te staan voor toekomstige uitbraken. Voor het versterkingsprogramma is in 2024 landelijk ruim € 37 miljoen beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn verdeeld over vijf pijlers, te weten: 1. Kwetsbaarheden wegnemen voor pandemische paraatheid. Het beschikbare budget is volledig voor GGD Haaglanden voor extra medewerkers op IZB, met name op nieuwe medewerkers voor strategisch beleidsadvies, gedragskunde, datamanagement, datascience, projectcoördinatie en communicatie. 2. Versterken (boven)regionale monitoring en surveillance. Hiervoor is GGD Haaglanden budgethouder voor Zuid-Holland; voor GGD Haaglanden gaat het in ieder geval om een uitbreiding van epidemiologische capaciteit. 3. Versterken wetenschappelijke kennisinfrastructuur 4. Samenwerken op bovenregionaal niveau 5. Slim én versneld opleiden; hier is in ieder geval budget beschikbaar voor de coördinatie van opleidingen IZB. Naast de hiervoor genoemde incidentele middelen brengt VWS momenteel samen met veldpartijen in beeld wat nodig is voor een structurele versterking van de GGD’en op het terrein van de infectieziektebestrijding vanaf 2025. Product

Prognose 2024*

Meldingsplichtige infectieziekten

800

Niet-meldingsplichtige casuïstiek, situaties en inlichtingen Meldingen van zorginstellingen (art. 26 Wpg)

2.900 300

* In bovenstaande is uitgegaan dat coronabestrijding onderdeel is van de algemene infectieziektebestrijding.

Wat zetten we daarbij in? Taak Algemene infectieziektebestrijding

Begrote lasten € 3.296.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Het uitvoeren van de taken die behoren bij infectieziektebestrijding dragen met name bij aan de ambitie “Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid”. Daarnaast bestrijdt de GGD uitbraken van infectieziekten die kunnen leiden tot acute problemen voor de publieke gezondheid, wat aansluit bij de ambitie “Regionale partner acute problemen publieke gezondheid”. Infectieziektebestrijding heeft de GGD in opgeschaalde vorm uitgevoerd tijdens de coronapandemie en bij nieuwe uitbraken wederom oppakken. Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 16

1.2.7

Tuberculosebestrijding

Wat willen we bereiken? De GGD is verantwoordelijk voor de bestrijding van tuberculose en voert daartoe diverse preventieve en curatieve activiteiten uit bij risicogroepen zoals immigranten en asielzoekers. Voor 2024 zet de GGD in op het leveren van snelle, laagdrempelige, kwalitatieve en efficiënte tuberculosebestrijding voor alle inwoners in de regio Haaglanden. Om de incidentie van tuberculose in de regio verder terug te dringen, zal de GGD de preventieve activiteiten (primaire preventietaak) voor de belangrijkste risicogroepen intensiveren in samenwerking met ketenpartners en lokale en regionale organisaties. Dit doet de GGD vanuit de samenwerking binnen het Regionale Expertise Centrum Tuberculosebestrijding Zuid-Holland (REC TBC ZH). Door de krachten te bundelen op het gebied van tuberculosebestrijding kunnen pieken in de workload en bij (grootschalige) crisissituaties worden opvangen en de veiligheid van de tuberculosezorg worden gewaarborgd. Wat gaan we daarvoor doen? • Surveillance en proactieve signalering. • Bron- en contactopsporing. • Screenen van risicogroepen en onderzoek (inclusief beoordelen röntgenfoto's). • Diagnostiek, behandeling en begeleiding van tuberculosepatiënten. • Het bestrijden van verheffingen en outbreakmanagement. • Voorlichting geven aan doelgroepen/ risicogroepen, gemeenten en partners.

• Het adviseren van individuele burgers, gemeentebesturen en andere samenwerkingspartners • Het onderhouden van contacten met (medische) ketenpartners (bijvoorbeeld medische opvang asielzoekers, medische specialisten, etc.) en waar nodig het coördineren van netwerkactiviteiten. • 24/7 bereikbaarheid (inclusief online bereikbaarheid) voor diverse meldingen of vragen over tuberculose. Product

Prognose 2024

Aantal (nieuwe) gediagnosticeerde tuberculosepatiënten

75

LTBI-patiënten

80

Aantallen verrichtingen (foto’s, Mantoux-, BCG-, IGRA-screeningen) Totaal aantal cliëntcontacten

8.250* 8.405

* waarvan 6.000 screeningen

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Tuberculosebestrijding

€ 1.500.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Met de taak tuberculosebestrijding draagt de GGD bij aan de ambitie “Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid”. De GGD richt zich op monitoren, signaleren, adviseren, netwerken en toezicht op (mogelijke) tuberculosepatiënten om de overdracht van tuberculose zo veel mogelijk terug te dringen. Dit is in lijn met de ambitie “Regionale partner acute problemen publieke gezondheid”. Door het behandelen van patiënten en mensen met een tuberculose-infectie (TBI) en het begeleiden van alle tuberculosepatiënten gedurende de behandeling, ter maximale bevordering van de therapietrouw (ook voor onverzekerden en ongedocumenteerden), wordt ook bijgedragen aan de ambitie “Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt”. 1.2.8

Bevordering seksuele gezondheid

Wat willen we bereiken? Het bevorderen van de seksuele gezondheid evenals het bevorderen van een seksueel gezond leven van de inwoners van de regio Haaglanden, met aandacht voor kwetsbare inwoners en/of Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 17

groepen burgers die extra gezondheidsrisico’s lopen met betrekking tot de seksuele gezondheid. Dit heeft te maken met hun psychosociale context, beperkte gezondheidsvaardigheden of economische status.

Daartoe zorgt het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG): • • • • • •

Voor inzicht in de seksuele gezondheid van de bevolking (surveillance taak CSG). Informatie over seksuele gezondheid. Deze informatie is laagdrempelig beschikbaar. Dat de inwoners van de regio toegang hebben tot seksuele en relationele vorming. Voor de meest kwetsbaren een vangnet vormen. Het bieden van goede hulpverlening op het gebied van seksuele gezondheid. Bijdragen aan het bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen. Bijdragen aan het voorkomen van ongewenste (tiener-)zwangerschappen en bestrijden van seksueel geweld.

Wat gaan we daarvoor doen? • Uitvoering van de landelijke regeling "Aanvullende Seksuele Gezondheid" (ASG). • Uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma Hepatitis B voor risicogroepen. • Uitvoering van de landelijke Pre Expositie Profylaxe (PrEP) regeling. Bijbehorende activiteiten zijn: • Coördineren van activiteiten op het gebied van seksuele gezondheid ten behoeve van een eenduidig landelijk aanbod op dit gebied. • Uitvoeren van consulten over onder andere soa’s, anticonceptie en seksueel geweld. • Vroegtijdige opsporing en behandeling van soa’s bij personen uit landelijk vastgestelde risicogroepen. Het in dit kader verlenen van kwalitatief hoogwaardige soa-zorg en het signaleren van trends in het voorkomen van soa’s inclusief partnermanagement. • Het met preventieactiviteiten bestrijden van soa’s en hiv en zorgdragen voor gezonde seksualiteit voor specifieke doelgroepen, zoals voor jongeren tot en met 25 jaar de Sensespreekuren en voorlichtingsactiviteiten bij evenementen gericht op de doelgroepen van het CSG. • Voorkomen van infectie met en verspreiding van hepatitis B als soa bij risicogroepen door middel van vaccinatie. • In samenwerking met ketenpartners realiseren van outreach-vaccinatiemogelijkheden. • PrEP indiceren en verstrekken aan personen die een hoog risico lopen op hiv. Product

Prognose 2024

ASG-regeling: • Aantal uitgevoerde (declarabele) consulten • Groepsvoorlichtingen Seksuele gezondheid • Participatie bij evenementen Seksuele gezondheid Aantal verstrekte eerste vaccinaties Hepatitis B Aantal cliënten conform PrEP-regeling

11.500 70 5 250 641

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Bevordering seksuele gezondheid

€ 3.287.541

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De GGD draagt via de taak bevordering seksuele gezondheid met name bij aan de ambities “Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid” en “Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt”. Via het bieden van consulten en curatieve inzet op de polikliniek en het uitvoeren van outreachactiviteiten versterkt de GGD de laagdrempelige toegang tot voorlichting, advies, zorg en bescherming voor mensen met extra gezondheidsrisico's.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 18

1.2.9

Medische milieukunde

Wat willen we bereiken? In een drukker wordende wereld neemt het belang van gezondheid in de leefomgeving steeds meer toe. Opgaven als verstedelijking, duurzaamheid en klimaatadaptatie, maar ook de toename van overgewicht en eenzaamheid, vragen om investering in een groene en gezonde omgeving. De GGD streeft dan ook naar het bereiken van een gezonde leefomgeving en het verlagen van de ziektelast als gevolg van milieufactoren. Vanuit de medische milieukunde (MMK) voeren we verschillende activiteiten uit ter bescherming tegen gezondheidsrisico's door omgevingsfactoren en om een gezonde leefomgeving te bevorderen. Wat gaan we daarvoor doen? De taak medische milieukunde omvat de volgende activiteiten: • Behandelen van meldingen van burgers, instellingen en gemeenten. • Adviseren en meedenken met gemeenten, omgevingsdienst en instellingen bij: o Visievorming: bijvoorbeeld omgevingsvisies en de doorontwikkeling daarvan. o Beleidsvorming: (omgevings)programma’s met betrekking tot inhoudelijke thema’s (bijvoorbeeld luchtkwaliteit, klimaat, energietransitie, geluid, mobiliteit, wonen, voeding, beweging, etc.) en/of gebiedsgerichte integrale omgevingsprogramma’s. o Regels en concrete uitwerkingen van beleid: bijvoorbeeld in omgevingsplannen (juridische regels, beoordelingscriteria, richtlijnen, etc.). o Initiatieven, omgevingsvergunningen: advisering over vergunningsaanvragen.

Gebiedsontwikkeling (woningbouw, infrastructuur), inclusief beoordeling van milieueffectrapportages. o Analyse van data voor een regionaal beeld van gezondheidsrisico’s, inclusief trends – samen met epidemiologie. o Verkenning en concretisering van de mogelijkheden om de leefomgeving in te zetten om gezondheidsachterstanden terug te dringen en een gezonde leefstijl (bijvoorbeeld op het onderwerp voedselomgeving) te bevorderen samen met gezondheidsbevordering. • Adviseren en nazorg bieden bij calamiteiten en incidenten. • Signaleren van ongewenste situaties en zo nodig (initiëren en) verrichten van onderzoek. • Gezondheidskundig advies geven over gevaarlijke stoffen (GAGS) bij calamiteiten of incidenten. Het is belangrijk om in het kader van GALA en het belang van gezonde leefomgeving met gemeenten te kijken of hiervoor extra middelen beschikbaar zijn voor de komende jaren, om zo gezamenlijk (gemeenten en GGD) tot duurzame verandering te komen. Binnen de voor 2024 nu bekende beschikbare middelen werkt de GGD, net als in 2023, aan de basis van het in de voorjaarsbrief 2022 beschreven groeimodel. Op het gebied van gezonde leefomgeving werkt de GGD dan voornamelijk vooralsnog reactief, dat wil zeggen: adviseren, respectievelijk meedoen op verzoek, rekening houdend met de intensivering door autonome groei.

Zo zal de GGD op beperkte schaal meedoen in de implementatie van de Omgevingswet en op enkele cruciale plekken aanschuiven en adviseren over gebiedsontwikkelingen. De GGD onderhoudt het bestaande netwerk en zoekt synergie op met o.a. de regionale ketenpartners zoals de omgevingsdienst, de veiligheidsregio en de provincie. De GGD maakt scherpe inhoudelijke keuzes en prioriteert hierbij de thema’s i) luchtkwaliteit, ii) binnenmilieu van woningen, iii) geluid (omgevingslawaai), iv) gezondheid in planvorming, en v) klimaat en gezondheid. Product Advies aan burgers (n.a.v. melding) Deel 1 Beleidsbegroting

Aantal 2024* 400 pagina 19

Product

Aantal 2024*

Advies bij incidenten (nazorg en GROP)

5

Advies van GAGS bij incidenten

25

Advies aan gemeenten: specifieke casus (melding)

25

Advies aan gemeenten: beleidsadvies

70

Advies aan gemeenten: RO-adviezen

100

Advies aan gemeenten: ondersteuning bij raadsvragen

20

Advies aan instellingen/instanties (n.a.v. meldingen en beleidsadvies)

50

* Prognose op basis van realisatie 2020, 2021 en 2022.

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Medische Milieukunde

€ 748.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Het reactieve deel van het werk binnen de taak medische milieukunde richt zich voor een groot deel op situaties waar sprake is van gezondheidsachterstanden, mede gerelateerd aan de kwaliteit van de leefomgeving (woning of directe woonomgeving). Ook in adviezen over omgevingsbeleid en plannen voor gebiedsontwikkeling besteden we extra aandacht aan het voorkomen van vermijdbare gezondheidsachterstanden. Dit is een bijdrage aan de ambitie “Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid”. Met de invulling van het groeimodel zet de GGD een stap in de invulling van de GGD-brede ambitie “Adviseur voor een gezonde leefomgeving”. Vanuit de taak medische milieukunde streven we daarbij naar een integrale benadering in de adviezen door samenwerking met gezondheidsbevordering, epidemiologie, infectieziektebestrijding en beleidsadvisering. Door de inzet bij incidenten (GAGS en nazorg) draagt de taak medische milieukunde bij aan de ambitie “Regionale partner acute problemen publieke gezondheid”. 1.2.10

Technische Hygiënezorg

Wat willen we bereiken? Het bevorderen van een veilige en hygiënische omgeving in instellingen en voorzieningen. De focus ligt daarbij op risico-instellingen en de mogelijkheden op het gebied van bouw, inrichting en organisatie om de risico’s op verspreiding van micro-organismen te verkleinen. Wat gaan we daarvoor doen? • Behandelen van vragen en meldingen van burgers, instellingen en gemeenten. • Geven van voorlichting. • Signaleren van ongewenste situaties. • Adviseren (inclusief legionellapreventie) aan burgers, gemeenten en instellingen conform de richtlijnen van het Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid (LCHV). • Evenementenadvisering en -inspecties. • Inspecties van AZC’s en opvanglocaties voor vluchtelingen. • Infectiepreventie onder de aandacht brengen van de negen gemeenten aan de hand van een inventarisatie van aanwezige collectieve voorzieningen, een risicoprofiel per gemeente en een beleidsadvies op maat. Hierbij sluiten we aan bij de andere activiteiten voor versterking van infectiebestrijding en pandemische paraatheid. • Waar nodig adviseren over infectiepreventie gericht op corona. Product

Prognose 2024*

THZ-meldingen

50

Legionella adviezen

40

Beleidsadviezen

15

Adviezen veiligheidsplannen evenementen (o.b.v. aanvraag GHOR)

55

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 20

Inspecties evenementen

30

Advisering AZC

5

* Op basis van realisatie 2021/2022

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten

Taak Technische Hygiënezorg

€ 210.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Deze taak draagt bij aan de ambities “Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid”, “Adviseur voor een gezonde leefomgeving” en “Regionale partner acute problemen publieke gezondheid”. Bij de advisering is altijd oog voor de context en daarmee aandacht voor de mogelijkheid van gezondheidsachterstanden. De advisering rondom infectierisico en hygiëne is onderdeel van de advisering op gezonde leefomgeving. Bij verschillende van de typen advisering is sprake van, of bestaat een risico op, acute gezondheidsproblemen. 1.2.11

Reizigersadvisering en –vaccinatie

Wat willen we bereiken? Het beschermen van individuele reizigers tegen infectieziekten en andere gezondheidsrisico's en het voorkomen van de introductie van importziekten. Hiernaast beschermt de GGD met vaccinatie andere dan reisgerelateerde risicogroepen, zoals beroepsgroepen en zwangere vrouwen en wordt het vaccineren op maat verder uitgebreid. Naast het verder uitbreiden van de verschillende vaccinaties, zoals vaccinaties op maat en beroepsvaccinaties, gaat de GGD zich verder ontwikkelen als een regionaal expertisecentrum voor vaccinaties. Naast advies aan burgers geeft de GGD steeds vaker advies aan professionals in de zorg (bijvoorbeeld aan huisartsen en specialisten). Wat gaan we daarvoor doen? • Geven van voorlichting aan algemeen publiek. • Vaccineren en immuniseren van reizigers, afgeven van recepten en verkopen reizigersproducten. • Geven van voorlichting aan reizigers over gezondheidsrisico’s op reis. • Vaccineren van onder andere beroepsgroepen en zwangere vrouwen. • Verder uitbreiden van het vaccineren op maat. • Het verder uitwerken en opzetten van een regionaal vaccinatiecentrum, om te beginnen voor volwassenen. Door het opzetten van een regionaal vaccinatiecentrum wordt het aanbod van vaccinaties uitgebreid en is de GGD ook in staat om onze ketenpartners (zoals huisartsen) op dit gebied te ondersteunen.