2025-022 07 Bijlage 4 - Gebiedsvisie de Kazing

GEBIEDSVISIE DE KAZING, BAARLO Aan de slag met de toekomst van Baarlo!

Opdrachtgever: Dorpsoverleg Baarlo Projectnr: PMA074 Status: Definitief concept Datum: 10 december 2021

GEBIEDSVISIE DE KAZING, BAARLO Aan de slag met de toekomst van Baarlo! Opdrachtgever: Dorpsoverleg Baarlo Projectnr: PMA074 Status: Definitief concept Datum: 10 december 2021

T 088 - 33 66 333 F 088 - 33 66 099

Opsteller: CRU en TME

E info@kragten.nl

Verificatie: SR Validatie: SR © 2016 Kragten Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van Kragten. Het is tevens verboden informatie en kennis verwerkt in dit rapport ter beschikking te stellen aan derden of op andere wijze toe te passen dan waaraan in de overeenkomst toestemming wordt verleend.

4

INHOUDSOPGAVE 1

AANLEIDING

7

2

BAARLO IN HISTORISCH PERSPECTIEF

9

3

RUIMTELIJKE STRUCTUUR BAARLO

11

4

RUIMTELIJKE STRUCTUUR DE KAZING

13

5

DE OPGAVES

15

5.1

ALGEMEEN

15

5.2

MAATSCHAPPELIJKE OPGAVES

15

5.4

INPUT VANUIT BAARLO

19

6

OP ZOEK NAAR DE JUISTE BALANS

21

7

SCENARIO’S

23

7.1

INTRODUCTIE

23

7.2

SCENARIO 1: DE NULVARIANT

25

7.3

SCENARIO 2: CLUSTERING ALLE FACILITEITEN

27

7.4

SCENARIO 3: NIEUWBOUW IKC EN SPORTHAL

29

7.5

SCENARIO 4: NIEUWBOUW IKC IN PARKOMGEVING

31

7.6

SCENARIO 5: WONEN MET RUIMTELIJKE KWALITEIT

33

8

VOORKEURSRICHTING

35

9

VERVOLGSTAPPEN

37

9.1

ALGEMEEN

37

9.2

ONDERWIJS

37

9.3

(SPORT) VERENIGINGEN EN (MAATSCHAPPELIJKE) ORGANISATIES

37

9.4

AANTREKKELIJK CENTRUM

37

10

PROCESAANPAK

39

COLOFON

41

5

6

Obliekfoto Baarlo, bron plangebied baarlo.infoDe Kazing

1 AANLEIDING Introductie

Een plek van betekenis!

Voor u ligt de gebiedsvisie Kazing in Baarlo. Deze visie is opgesteld in opdracht van Dorpsoverleg Baarlo. Deze visie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de scholen (De Diamant en De Omnibus), Hoera Kindercentrum, Wonen Limburg en gemeente Peel en Maas. Ook de gebruikers van sporthal, omwonenden én andere geïnteresseerden zijn geconsulteerd bij het opstellen van deze visie. Een nadere toelichting van het doorlopen proces vindt u terug in het laatste hoofdstuk van dit document. Vanzelfsprekend stopt het proces niet bij het opstellen van deze visie.

In de huidige situatie komen in het gebied de Kazing verschillende functies samen, binnen een beperkt ruimtebeslag. De basisscholen hebben elk een eigen gebouw, dit geldt ook voor sporthal de Kazing met bijbehorende maatschappelijke ruimtes. De verkeersstructuur is dominant aanwezig en bepaalt de ruimtelijke indeling van het gebied. De beoogde herinrichting tot een aantrekkelijk en verkeersluw gebied voor onderwijs, sport en buitenspelen, vraagt dan ook om een goede en doordachte herinrichting van het gebied. Naast de gewenste realisatie van functies wordt in deze visie nadrukkelijk ook gekeken naar de ruimtelijke kwaliteit van het gebied. Bijvoorbeeld de verkeersveiligheid of kansen op het gebied van klimaatadaptatie en duurzaamheid. Maar ook naar de wijze waarop het gebied van (meer)waarde kan zijn voor omwonenden en buurtbewoners. Bijvoorbeeld als veilige en prettige plek om te verblijven, te bewegen en te spelen. Al deze functies vragen om ruimte. Soms zijn functies met elkaar te combineren maar lang niet altijd. Kortom het is zoeken naar een juiste balans en dat vraagt om het maken van keuzes. In deze gebiedsvisie worden de verschillend keuzes, in de vorm van scenario’s, uitgewerkt. Uitgangspunt voor deze scenario’s is dat het gebied de Kazing wordt herontwikkeld tot een plek van betekenis voor de hele Baarlose gemeenschap!

We gaan er vanuit dat het college van B&W van gemeente Peel en Maas dit visiedocument en de hierin aanbevolen vervolgstappen omarmen en hiermee vervolg geven aan de verdere uitwerking van dit mooie initiatief. Indien hiertoe besloten wordt dan zal dit vervolgproces wederom opgepakt worden in nauwe samenwerking met stakeholders en (directe) omgeving.

Context visie Het dorp Baarlo neemt zelf de regie over haar toekomst. Onder begeleiding van Dorpsoverleg Baarlo is in 2018 het Dorpsontwikkelingsplan Baarlo 2018 -2021 opgesteld. Dit ontwikkelingsplan schetst de opgaves die in Baarlo de komende jaren om aandacht vragen. Er zijn ambities en speerpunten benoemd om ervoor te zorgen dat Baarlo, ook in de toekomst, nog altijd een aantrekkelijk en leefbaar dorp is! Deze ambities gaan over wonen, welzijn, opgroeien en recreatie. Eén van de speerpunten die voortvloeit uit deze ambities is de herontwikkeling van het gebied rondom sporthal De Kazing tot een aantrekkelijk en verkeersluw gebied voor onderwijs, sport en buitenspelen. Een gebied waarin Hoera kindercentra, basisschool De Diamant en basisschool De Omnibus gehuisvest zijn en waarin deze organisaties zich verder kunnen ontwikkelen tot een Integraal Kindcentrum, in een goede relatie tot de buurt en het dorp. Naast dit speerpunt zijn er natuurlijk nog meer speerpunten die gezamenlijk vorm en inhoud geven aan de ambities uit het dorpsontwikkelingsplan. In dit kader is het van belang te benadrukken dat de speerpunten uit het dorpsontwikkelingsplan niet op zichzelf staan maar sterkt met elkaar verbonden zijn.

Het is bijvoorbeeld niet mogelijk om, gezien het belang van het gebied de Kazing voor cultuur- en sportverenigingen, deze gebiedsvisie op te stellen zonder een integrale blik de bredere opgave rondom (maatschappelijke) accommodaties. Daarnaast leidt de beoogde samenvoeging van bovenbouw en onderbouw van basisschool de Diamant ook tot opgaves ten aanzien van herontwikkeling van vrijkomend vastgoed. Tenslotte vragen aspecten zoals mobiliteit, veiligheid en (ruimtelijke)kwaliteit nadrukkelijk om positie binnen voorliggende opgave.

Leeswijzer Deze visie start met een beknopte analyse van het gebied in historisch perspectief. Vanuit deze historisch analyse wordt, in hoofdstuk 3, ingezoomd op de ruimtelijke structuur van Baarlo en vervolgens in hoofdstuk 4 op het gebied de Kazing en de daarbinnen aanwezige functies en voorzieningen. In het 5e hoofdstuk worden de verschillende opgaves nader toegelicht. Hoofdstuk 6 beschrijft de wijze waarop in deze gebiedsvisie wordt toegewerkt naar een integrale afweging van belangen. Dit vormt de input voor de scenario’s welke in hoofdstuk 7, nader worden beschreven. In hoofdstuk 8 wordt de voorkeursrichting bepaald. Het vervolgproces wordt nader toegelicht in hoofdstuk 9. In hoofdstuk 10 wordt tenslotte de procesaanpak, bij het tot stand komen van dit visiedocument gepresenteerd.

7

BEGIN PLANMATIGE ONTWIKKELING

Baarlo, omstreeks 1930

BOUW SPORTHAL EN DIAMANT

Baarlo, omstreeks 1990

8

Baarlo, omstreeks 1970

ONTWIKKELING WESTKANT N273

Baarlo, 2021

2 BAARLO IN HISTORISCH PERSPECTIEF De ontwikkeling van Baarlo en de huidige ruimtelijke structuur zijn ontstaan door de kenmerkende ligging. Uit archeologische vondsten blijkt dat er in het gebied rondom het huidige dorp nederzettingen waren die terug te voeren zijn naar het stenen en ijzertijdperk. Ook in de Romeinse tijd was er volop activiteit in dit gebied, wat mede te danken was aan de aanwezigheid van een belangrijke heerbaan als verbinding tussen Nijmegen en Maastricht. Na de romeinse tijd raakte het gebied in verval en in de eerste eeuwen was er weinig activiteit in deze omgeving. Pas vanaf de 8e eeuw raakte het gebied, op de brede uiterwaarden van de Maas en op de verlande Maasarmen, weer bevolkt. Op de grens van het hoge dekzand en het lage Maasterras ontstaan 8 agrarische gehuchten met weilanden en akkers op de vruchtbare, afgezette rivierklei. In omstreeks 1200 wordt het buurtschap Baerle, wat vrij vertaald ‘niet begroeide open plek in het bos’ betekent, voor het eerst genoemd. Belangrijk voor de ontwikkeling van Baarlo is de aanwezigheid van de kwistbeek. Meer specifiek de plaats waar de Kwistbeek het Maasterras verlaat. Op deze plek is destijds een watermolen geplaatst die gebruik maakt van het hoogteverschil tussen Kwistbeek en Bosbeek.

De aanwezigheid van van het waterwerk is daarmee bepalend voor de ontwikkeling van de oude kern van Baarlo, de Sprunk (oude wasplaats), watermolen van Baarlo en het kasteel D’Erp (ontstaan omstreeks 1200) en het omliggende kasteelpark d’Erp. Deze cultuurhistorische waardevolle elementen zijn heden ten dagen nog altijd aanwezig en kenmerkend voor Baarlo. Een volgende periode van grote betekenis, vormde rond 1800 de aanleg van de Napoleonsbaan, als verbinding van Maastricht via Maaseik en Venlo richting Hamburg. De kaarsrechte, directe weg tussen de steden was van groot belang voor de transport van ‘oorlogsmaterieel’ welke zo snel mogelijk op of van locatie moesten zijn. Deze setting zorgde ervoor dat de weg jarenlang een van de gevaarlijkste wegen van Nederland was en de laatste jaren duidelijk is aangepakt ter verbetering van de verkeersveiligheid en oversteekbaarheid.

Oude ansichtkaart Baarlo

Ook in de groei van Baarlo is de Napoleonsweg zeer bepalend geweest. Bij het realiseren van nieuwe uitleggebieden vanaf de periode 1950 tot omstreeks 2000 is deze weg nimmer ‘overgestoken’. De setting, ingeklemd tussen de Maas en de Napoleonsbaan, heeft dus een grote impact gehad op de ontwikkeling van de stedelijke structuur van Baarlo tot een langgerekte kern. Pas recent (vanaf de eeuwwisseling) vindt er, met de nieuwbouw wijk Kuukven, een duidelijk ontwikkeling plaats ten westen van de oorspronkelijke barrière. Deze oversteek is in basis noodgedwongen omdat een eerder voorziene uitbreiding van Baarlo aan de noordkant in de jaren 90 niet is doorgegaan vanwege hoogwaterveiligheid van de Maas. Vanwege de bedijking behoord uitbreiding in noordoostelijke richting in de toekomst echter weer tot de mogelijkheden. Voor de komende jaren ligt er, met de verdere doorontwikkeling van Kuukven (3e fase), nog focus op ontwikkeling aan de westzijde van de Napoleaonsbaan. Baarlo, Dorpsstraat, jaar onbekend (ingekleurd)

9

Hogere gronden

Oude Maasm e a n d e r Tennis Bedrijventerrein

Voetbal

Historische kern

Bong

Dorpshart

‘00

‘60

‘20 ‘80

Uitbreiding

10

Stedenbouwkundige en facilitaire ontwikkelingen in Baarlo (Bron: Kragten)

oo riv mvo ier er be en d d

Str

Na

po

leo

ns

ba

an

‘90

‘70

Kazing

Uitbreiding

Stroomgebied Maas

3 RUIMTELIJKE STRUCTUUR BAARLO Groei van het dorp

Schoolvoorzieningen volgen ruimtelijke ontwikkeling

De ruimtelijke structuur van Baarlo is de afgelopen decennia wezenlijk veranderd. Van oorsprong is Baarlo een meer organisch gevormde kern langs de linten en uitkomend op de Markt. De Markt met de Petruskerk en het achtergelegen kasteel d’Erp met het omringende park vormt het centrale hart van Baarlo. Dit dorpshart staat in directe verbinding met het lager gelegen Maasdal. De oude kern heeft zich tot de jaren zeventig ontwikkelt in zuidelijke richting, tot aan de oevers van de Kwistbeek. De langgerekte kern zat op dat moment strak ingeklemd tussen rechtlijnigheid van de Napoleonsbaan en de meanderende rand gelegen aan de Kwistbeek in overgang naar het Maasdal. Vanaf de jaren ’70 vindt er een grote correctie plaats van de stedelijke structuur door de grootschalige, planmatige en rationeel opgezette uitbreidingswijken die aan de overzijde van de Kwistbeek in het lager gelegen Maasdal ontwikkelt zijn. De drie uitbreiding zijn duidelijk herkenbaar en worden op structuurniveau aan elkaar gekoppeld middels de Kramerstraat en de Hertog van Gelrestraat die in het verlengde van elkaar, de verbindende hoofdas vormen. Centraal op deze as ligt het plangebied de Kazing met zijn sociale voorzieningen.

Na 2000 vindt er door de veranderende functie en inrichting van de Napoleonsbaan, maar ook de door de beperkingen van verdere uitbreiding richting de Maas, een omslag plaats naar de hoger gelegen gronden ten westen van de oorspronkelijke kern Baarlo. Ook voor de komende jaren ligt hier met de ontwikkeling van Kuukven dus nog een woningbouwopgave. Kijkend naar deze opgave dan zie je een beweging waarbij er een compactere ruimtelijke structuur ontstaat met wijken die gesitueerd zijn aan beide zijden van de Napoleonsbaan. De Napoleonsbaan wordt hierbij steeds meer een weg ‘door’ de kern en daarmee een onderdeel van de kern. Dit is een duidelijk verschil met het verleden waarbij de weg altijd aan de rand van de kern gelegen was. Hoewel de Napoleaonsbaan altijd een belangrijke fysieke barrière zal blijven vormen, transformeert Baarlo van een langgerekte kern ingeklemd tussen harde structuren (De Maas en Napoleonsbaan) naar een meer compacte kern aan de Maas.

De positionering van de schoolvoorzieningen door de jaren heen binnen de kern Baarlo is niet los te zien van de groei van het dorp en als gevolg hiervan de wijzigingen in de ruimtelijke structuur. Rond 1880 werd aan de markt, centraal in het dorp, het gemeentehuis gebouwd. Naast gemeentehuis deed het gebouw dienst als school en was ook het politiebureau hier gevestigd. In 1906 werd aan de achterzijde van de kerk het klooster aan de Maasstraat gebouwd en tevens dienst deed als meisjesschool. In de jaren ’50 wordt er aan de Pastoor Geenenstraat, even ten noorden van de Markt, een nieuwe meisjesschool gebouwd en aan de Koningin Julianastraat wordt de eerste landbouwschool opgericht. In 1956 gevolgd door de Engelbewaarder waarin het kleuteronderwijs een plek kreeg. De jaren ’50 zijn ook de jaren waarin Baarlo planmatig begint uit te breiden. De eerste planmatige uitbreidingen lopen tot ver in de jaren ’60. Deze planmatige uitbreiding aan de zuidrand loopt tot aan de Kwistbeek. Na voltooiing van de woningbouw wordt aan de Sprunklaan op de locatie van de huidige bovenbouw van de Diamant, in 1966 de St. Petrusschool (later de Sprunk) opgericht. Door de groei aan woningen en het aantal inwoners, is de bouw van de nieuwe school noodzakelijk, omdat ook aan de overzijde van de Kwistbeek, ten noorden van kasteel d’Erp en ten westen van de kern grootschalig en planmatig wordt uitgebreid.

Dit leidt opnieuw tot de bouw van een schoolgebouw aan de Kwistbeeklaan en de oprichting van sporthal de Kazing. Opnieuw staan de grootschalige ontwikkelingen van Baarlo niet stil blijkens de ontwikkelingen in de jaren ’80 en ’90. Het huidige schoolgebouw van de Diamant wordt daarbij in 1980 aan de hertog van Gelrestraat gebouwd. In 2004 wordt in hetzelfde gebied de huidige groepering van de schoolvoorzieningen van Baarlo een feit door de bouw van de school De Bollenberg (voorheen de Sprunk) en tegenwoordig basisschool De Omnibus. De opening van de Omnibus betekend ook het einde van basisonderwijs in het gebouw van de Engelbewaarder.

DE DIAMANT, BOVENBOUW PLANGEBIED DE KAZING

Baarlo Centrum en Zuid

De Kazing in vogelvlucht

11

PLANGEBIED DE KAZING Sporthal School Kindcentrum Kwistbeek

BEUGELCLUB “DE FLATSERS” PARKEERPLAATS DE KAZING

DE OMNIBUS DE DIAMANT HOERA

SPEELPLAATS

12

4 RUIMTELIJKE STRUCTUUR DE KAZING 1

Kwistbeek

2

Oorspronkelijke kern

Uitbreidingswijken ‘70 Plaatsing van bruggen

Kazing

Kazing

‘90 Wegenstructuur

‘80

1. Oversteek van de Kwistbeek Tot en met de jaren ‘60 vinden planmatige uitbreidingen plaats aan de noordkant van de Kwistbeek. Bij de grootschalige ontwikkelingen in de periode ‘70 - ‘90, is het gebied aan de zuidkant van de Kwistbeek woningbouw gerealiseerd. In het kader van deze planmatige uitbreiding zijn ook basisschool De Diamant en sporthal de Kazing gebouwd. De Kwistbeek, stroomt door het beekdal tussen de Stogger in Helden en de Maas in Baarlo. Op dit moment loopt er een programma waarbij gemeente Peel en Maas en Waterschap Limburg, samen met inwoners, ondernemers en overige betrokkenen, gezamenlijk optrekken om wateroverlast te voorkomen en de beleefbaarheid van de Kwistbeek versterken In dit kader wordt de Kwistbeek, ter hoogte van basisschool de Omnibus, ingezet op een beterere bereikbaar en meer beleefbaarheid voor de leerlingen. 3

2. Ontsluiting van het gebied Met de ontwikkeling van de uitbreidingswijken zijn er een aantal bruggen gerealiseerd om de Kwistbeek te kruizen en de oude kern met de nieuwe woongebied te verbinden. Vanuit de nieuwe stedenbouwkundige structuur zijn er verschillende woonstraten die aansluiten op het gebied de Kazing en zodoende het plangebied verbinden met de rest van het dorp. Dominant in deze structuur is de doorgaande De Hertog van Gelrestraat - Kramerstraat. Daarnaast vormt ook de eenrichtingsstraat Huissen een belangrijke verbinding naar het gebied. Gezien de functies die aanwezig zijn in het plangebied en de verkeer aantrekkende werking hiervan, kan gesteld worden dat de ontsluiting via deze woonstraten niet optimaal en logisch is.

4

x

Ka

zin

g

3. Een cluster met verschillende aparte voorzieningen In het kielzog van de verdere groei van de kern Baarlo (ook aan de westzijde van de Napoleonsbaan) is aan het begin van deze eeuw basisschool de Omnibus gerealiseerd. Behoudens de locatie van de bovenbouw van basisschool de Diamant ontstaat er vanaf deze periode clustering van basisonderwijs en binnensport. Mede door de ruimtelijke structuur staan de verschillende voorzieningen duidelijk op zich zelf en hebben weinig interactie met elkaar.

x

x P x ?

Ka

zin

g

4. Separatie in gebied vanwege dominante verkeersstructuur Zoals aangegeven is met name de verkeerskundige ontsluiting bepalend voor de inrichting van het gebied de Kazing. De auto kan vanuit elke hoek het gebied binnenrijden en de verkeerstructuur verdeelt het gebied en de daarbinnen gelegen functies. In het hart van het gebied wordt deze ontsluitingsstructuur bovendien gecombineerd met de parkeerfunctie. De dominantie van het verkeer is daarmee bepalend in het gebruik van de openbare ruimte, het gevoel van (verkeers)veiligheid en de belevingswaarde van het gebied. De groei van Baarlo aan het begin van deze eeuw, met name de planmatige woningbouwontwikkelingen aan de westzijde van de Napoleonsbaan, zorgen voor een toename van gemotoriseerd verkeer in het gebied de Kazing. Vanwege de afstanden worden relatief veel leerlingen per auto gebracht en gehaald. Dit zorgt voor piekmomenten in het plangebied en in het omliggende wegennet. Gezien de beoogde woningbouwontwikkeling in de komende jaren, zal de verkeersdruk naar verwachting aanhouden en toenemen. 13

14

5 DE OPGAVES 5.1 ALGEMEEN In het Dorpsontwikkelingsplan Baarlo 2018 -2021 is de ambitie vastgelegd om het gebied rondom sporthal De Kazing te ontwikkelen tot een aantrekkelijk en verkeersluw gebied voor onderwijs, sport en buitenspelen. Een gebied waarin Hoera kindercentra, basisschool De Diamant en basisschool De Omnibus gehuisvest zijn en waarin deze organisaties zich verder kunnen ontwikkelen tot een Integraal Kindcentrum, in een goede relatie tot de buurt en het dorp. In het kader van deze gebiedsvisie zijn opgaves die ten grondslag liggen aan deze ambitie scherp gesteld. Hierbij is nadrukkelijk ook de verbinding gezocht met andere (maatschappelijke) opgaves die spelen in Baarlo. Daarnaast spelen ook de wensen en behoeftes van de gemeenschap zelf een belangrijke rol bij de beoogde herinrichting van het gebied. In dit kader heeft er een brede inventarisatie plaatsgevonden bij de kansen en knelpunten die de gemeenschap ziet bij het gebied de Kazing.

5.2 MAATSCHAPPELIJKE OPGAVES Investeringen in de openbare ruimte en (maatschappelijk)vastgoed vragen om een helder lange termijn perspectief. In dit kader is het van belang om een duidelijk perspectief te hebben op trends en ontwikkelingen die spelen in de maatschappij (algemeen) en in Baarlo specifiek.

Demografie en huishoudens Het inwonersaantal van Baarlo is de komende jaren redelijk stabiel. Wél is er sprake van vergrijzing (het aandeel 75+ers stijgt) en ontgroening (jongeren trekken weg). Als gevolg van deze trend is het de verwachting dat het aantal inwoners in Baarlo vanaf medio 2030-2035 gaat afnemen1. Mede als gevolg van de vergijzing is er sprake van een toename van het aantal huishoudens in de periode tot medio 2030-2035. Voor Baarlo betekend dit, na aftrek van projecten die thans reeds in voorbereiding zijn, nog een opgave van circa 80 woningen in deze periode. Kijkend naar de gewenste balans op de woningmarkt is er met name behoefte aan appartementen en woningen in de sociale- en vrije huursector.

Vergrijzing Mensen worden gemiddeld genomen steeds ouder. Dit zorgt voor een vergrijzing van de samenleving. De ouderen van nu zijn fitter en energieker dan ooit tevoren en willen echt nog een onderdeel van de maatschappij zijn. Deze toename in ouderen zorgt voor een aantal kansen. Ouderen hebben veel vrije tijd én meestal genoeg te besteden. Naast deze actieve ouderen, zijn er ook een aantal ouderen die veel eenzaamheid ervaren. Het is extra belangrijk om deze groep goed bij de samenleving te betrekken. Hierbij kun je denken aan een goede programmering van activiteiten waar ze deel aan kunnen nemen, maar ook plekken en gelegenheden waar ze elkaar kunnen ontmoeten.

Individualisering De individualisering in de samenleving neemt toe. Mensen zijn zelfstandiger, mondiger en komen meer uit voor de eigen identiteit. Er is sprake van een tendens waar mensen langer alleen blijven, later gaan later samenwonen en op latere leeftijd kinderen krijgen. Wanneer we ouder worden blijven we tenslotte ook langer zelfstandig wonen. Ook rondom sport en bewegen zet deze individualisering door. De lijn tussen privé en werk wordt steeds dunner en door technologische innovaties is de mens 24/7 bereikbaar. Juist hierdoor hebben ontstaat de behoefte aan flexibiliteit, en het maken van eigen keuzes. Rondom sporten betekent dit dat steeds meer mensen zelf willen bepalen hoe, wanneer, waar en met wie men sport. Hierdoor neemt het aantal lidmaatschappen bij verenigingen af, deze brengen namelijk een hoop verplichtingen met zich mee. Hierdoor kampen veel verenigingen met een druk op hun vitaliteit én financiële middelen. Ook rondom het vinden van vrijwilligers kampen veel verenigingen met een tekort. Men heeft het zo druk, voor ouders van sportende kinderen is meehelpen op de club al lang niet meer vanzelfsprekend. Niet voor niets gaan door een opsomming van deze problemen meer sportverenigingen fuseren. Daar tegenover staat dat er steeds meer initiatieven als zelfgeorganiseerde sportclubjes opbloeien.

Deze groepjes zie je steeds meer terug in de openbare ruimte, denk maar eens aan de sportgroepjes die je vaak in een park ziet samenkomen. De openbare ruimte biedt de flexibiliteit waar de sporters en bewegers nu z’n behoefte aan hebben. Niet voor niets stijgt de sportdeelname van fitness, hardlopen, fietsen en wandelen al de afgelopen vijftien jaar.

Gezondheid Gezond leven is voor een grote groep mensen de nieuwe standaard. Deze groep sport en beweegt genoeg en let op hun voeding. Ze maken bewuste keuzes in hun leefstijl. Sterker nog ze verlenen steeds meer identiteit aan hun gezonde levensstijl. Daar tegenover staat dat er nog altijd een groeiende groep mensen is die niet mee kan komen. Ze weten niet goed hoe ze een gezonde levensstijl kunnen aanmeten en soms kunnen ze zich dit ook maar lastig veroorloven. We zien dat steeds meer kinderen kampen met overgewicht. In het Nationale Sportakkoord staat dat kinderen van 4 tot 11 jaar in 2016 maar drie tot zeven uur per week buiten speelden en dat de bewegingsvaardigheid van kinderen is afgenomen. Daarom is het extra belangrijk om in de openbare ruimte genoeg speelmogelijkheden voor kinderen aan te bieden. Wanneer ze buiten zijn, worden ze dan uitgedaagd om te gaan bewegen? Hiermee kunnen we gezondheidsproblemen op latere leeftijd voorkomen. Bij gezondheid is het belangrijk dat we niet alleen kijken naar fysieke gezondheid, maar ook het sociale aspect meenemen. Dit draagt bij aan de overall ‘kwaliteit van leven’. Daarom is het belangrijk dat er genoeg mogelijkheden zijn om elkaar te ontmoeten. Bij dit sociale aspect van kwaliteit van leven is ook zelfredzaamheid een belangrijk thema. Ouderen sporten en bewegen juist steeds vaker.

Ongeveer een kwart van de 75-plussers geeft aan nog wekelijks te sporten. Wanneer ouderen actief blijven, resulteert dit in een verbetering van de mentale en fysieke gezondheid, minder eenzaamheid en minder (chronische) ziekten. Het is belangrijk om preventieve maatregelen te nemen, zo kunnen de zorgkosten op lange termijn gedrukt worden. Ook dienen er voldoende beweegmogelijkheden binnen een dorp aanwezig te zijn. Kan elke doelgroep ergens een blokje om lopen of sporten in de openbare ruimte? Is er genoeg mogelijkheid in de openbare ruimte om elkaar te ontmoeten? Denk hierbij aan een parkje met bankjes of gewoon een lokale supermarkt. Voor zulke thema’s dient de gemeente voldoende ruimte te bieden, zowel qua uitvoering als in de fysieke ruimte.

Woningmarktonderzoek Peel en Maas (bureau Stedelijke Planning, 2021).

1

15

16

Wonen (met zorg) De zorg verandert in een rap tempo, de verzorgingsstaat waar we jaren gebruik van hebben gemaakt is niet langer houdbaar. Zo nemen de kosten, mede door vergrijzing, drastisch toe. Daarnaast praten we niet meer alleen over zorg, maar werken we aan het totaalpakket ‘kwaliteit van leven’. Hierbij draait het om persoonsgerichte integrale zorg voor de cliënt. Hierdoor ontstaan er steeds meer verschillende zorginitiatieven, maar komt er ook steeds meer verantwoordelijkheid om voor elkaar te zorgen bij de burger te liggen. Wanneer het aantal ouderen alleen maar toeneemt, speelt de zorg en de toegankelijkheid hiervan een belangrijke rol. Want hoewel we met z’n allen steeds ouder worden, leven we ook steeds vaker met chronische ziekten. Vergrijzing en ontgroening, in combinatie met het feit dat jongeren langer thuis of op kamers blijven wonen zorgt voor een andere woonbehoefte. De vraag naar gezinswoningen neemt af terwijl de behoefte aan passende eenpersoonshuishoudens groeit. De vraag ligt hierbij met name bij levensloopbestendige, woonvormen en woonvormen die geschikt zijn voor starters. Voor ouderen zijn dit bijvoorbeeld woningen die gelijkvloers zijn, dichtbij voorzieningen als een supermarkt liggen en zijn gevestigd in een dorp met goede verbindingen rondom het openbaar vervoer.

Voor ouderen is zelfstandigheid erg belangrijk, ze willen dan ook zolang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Hierdoor ontstaan er steeds meer nieuwe initiatieven waar veel ouderen zelfstandig samen wonen. Zo zijn ze minder eenzaam, helpen ze elkaar en kunnen ze toch zelfstandig blijven wonen. Vanuit de zorg steeds meer geleund op mantelzorgers, welke vaak moeite hebben om de zorgtaken te combineren met werk en gezin. Waardoor de zelfstandigheid voor de ouderen nóg belangrijk wordt zodat ze niet afhankelijk zijn van andere. De Jongeren van nu blijven langer thuis wonen. Ze hebben over het algemeen na hun afstuderen meer schulden. Dit zorgt er mede voor dat ze pas op latere leeftijd een eigen woning kopen. Daarbij hebben ze veel veranderende waarden. Ze blijven langer alleen, ze zijn veel individualistischer. Jongeren verhuizen in hun studententijd vaak naar de stad waar ze studeren en creëren daar hun nieuwe leven.

Verduurzaming Nederland moet in 2050 helemaal ‘fossiel-vrij’ zijn. In Nederland komt een heel groot deel van de energie die we gebruiken van fossiele brandstoffen. We zien het nu al steeds meer, maar in de toekomst wordt het de standaard om hernieuwbare energiebronnen te gebruiken. Het gebruik van aardgas geeft minder CO2 uitstoot. Tegenwoordig zijn we veel bewuster bezig met milieu en klimaat. En dat is hoognodig. We kampen steeds vaker met wateroverlast, droogte en hittestress. Vooral de hittestress heeft een grote impact op plekken waar juist de kwetsbare doelgroepen gevestigd zitten, bijvoorbeeld een verzorgingstehuis en scholen. Al deze veranderingen stellen ons voor uitdagingen. Om hier een positieve bijdrage aan te kunnen leveren zullen we bij inrichtingen veel meer moeten gaan nadenken over klimaatadaptatie. Vooral bij het realiseren van bebouwing en de openbare ruimte valt er nog veel winst te behalen. Zo kan groen ontzettend veel doen rondom de klimaatuitdagingen, daarnaast geeft het ook nog eens een fijne uitstraling én is het gezond voor mens en dier. Ook zullen we veel meer na moeten denken over circulariteit. We gebruiken dagelijks zoveel (bouw)materialen met als resultaat dat een groot tekort aan grondstoffen dreigt. Over een aantal jaren zijn we niet meer in staat om in onze eigen bouwbehoefte te voorzien.

Het besef, om te werken vanuit een circulaire economie, neemt toe.

5.3

OPGAVES VAN STAKEHOLDERS

Vanuit de verschillende stakeholders zijn de wensen en behoeftes opgehaald rondom de invulling van het gebied.

Onderwijs Hoewel basisschool De Diamant als De Omnibus beide een duidelijk verschillend lesconcept hanteren zijn er duidelijke overeenkomsten wanneer het gaat over de huisvestingsbehoefte. Beide scholen streven naar een integraal kind centrum met synergievoordelen voor beide scholen. Hiermee ontstaat er een fantastische plek waar kinderen centraal staan. Een plek die een integraal antwoord geeft op de ambities voor zorg, onderwijs en opvang van kinderen. Dit alles binnen een gezonde, veilig en plezierig omgeving. Qua leerling prognoses geldt voor beide basisscholen dat men voor de komende jaren verwacht het aantal leerlingen stabiel te houden. Beide scholen geven aan dat het aantal klassen per schooljaar kan fluctueren. In dit kader is het wenselijk dat bij nieuwbouw rekening gehouden wordt met flexibel gebruik van klaslokalen. Het gebouw van de Omnibus is relatief nieuw (2005). De Diamant zit in twee gebouwen. De bovenbouw van basisschool de Diamant (Sprunklaan) zit in een relatief nieuw gebouw (2004) terwijl de onderbouw (Hertog van Gelrestraat, 1979) zowel functioneel als technisch om aanpassingen vraagt. Vanuit huisvesting heeft de Diamant een duidelijke wens om zowel onderbouw- als bovenbouw te centreren op één locatie. Beide scholen geven aan dat ze staan voor een integraal kind centrum (IKC) waarbij voorschoolse- en dagopvang geïntegreerd wordt in het schoolconcept.

Herontwikkeling huidige locatie bovenbouw (Sprunklaan) Met de wens van basisschool De Diamant om de onderbouw en bovenbouw samen te voegen op één fysieke locatie, ontstaat er vanzelfsprekend ook een herontwikkelingsopgave. Uitgaande van de wens om het onderwijs te concentreren binnen het plangebied De Kazing ligt deze herontwikkelingsopgave op de bovenbouwlocatie, gelegen aan de Sprunklaan. In het verleden heeft er reeds een bouwkundige verkenning plaats gevonden naar de mogelijkheid om bestaande bebouwing om te vormen naar wonen.

Kinder opvang Stichting Hoera is thans gevestigd in het gebouw van de onderbouw van basisschool De Diamant. In Baarlo bedient Hoera beide basisscholen en wil dit in de toekomst ook graag continueren. Hoera doet dit vanuit een IKC gedachte waarbij t ‘kind zijn’ centraal staat voorop. Dit betekent dat het kind kan spelen en kan doen en laten wat hij zelf wilt. Dit wel in een gecontroleerde omgeving. Het heeft een nadrukkelijke meerwaarde om de voorschoolse en dagopvang onder één dak te concentreren met onderwijs. Voor de naschoolse opvang wijkt Hoera bij voorkeur uit naar een locatie die los staat van de schoolomgeving (om het spelen te benadrukken). In dit kader ziet Hoera een tendens waarbij er, voor zowel huisvesting als programmering, wordt samengewerkt met (sport)verenigingen.

17

N BA A NS O LE PO NA

P

18

Visuele vertaling van de in de enquête benoemde aandachtspunten in de verkeersstructuur binnen en rondom het gebied De Kazing.

Sport In de huidige situatie heeft sporthal De Kazing een matige bezetting. Uitgaande van openingstijden tussen 08:30 uur en 23:00 uur is de bezettingsgraad van de drie zaaldelen circa 35%. De belangrijkste gebruikers zijn beide basisscholen (overdag) en volleybalvereniging Tupos. Daarnaast gebruiken verschillende verenigingen de sporthal enkele dagdelen/avonden per week. Denk hierbij aan Badmintonclub Baarlo, Gymnastiekvereniging Alcides en KBO Baarlo. Sporthal de Kazing beschikt naast de zaal ook nog over twee maatschappelijke ruimtes en bijbehorende opslagfaciliteiten. Deze worden enkele avonden per week gebruikt door de Drum & Brassband en de fanfare Eendracht. In het kader van deze gebiedsvisie heeft een oriënterend gesprek plaatsgevonden met de een aantal gebruikersgroepen (Gymnastiekvereniging Alcides, Fanfare Eendracht, Volleybalvereniging Tupos, Drum & Brassband Voorwaarts). Betreffende verenigingen hebben aangegeven geen problemen te zien in de beoogde ontwikkeling van het gebied. Hierbij is tevens gesproken over accommodatiebeleid in een breder perspectief waarbij, binnen de gemeenschap, mogelijkheden verkend worden om verschillende accommodaties te clusteren om zodoende meer synergievoordelen te realiseren in gebruik, bezetting, programmering en samenwerking.

In dit kader heeft Volleybalvereniging Tupos specifiek aangegeven dat men voor het sociale aspect liever geen ‘steriele’ kantine ziet in een multifunctioneel gebouw maar liever een echte verenigingsaccommodatie. De samenwerking met andere verenigingen is hierbij voorstelbaar. Ook de andere verengingen hebben aangegeven in basis open te staan voor clustering. Tenslotte is sporthal de Kazing vanuit financieel en technisch perspectief aan het einde van haar levensduur.

Wonen Limburg Wonen Limburg heeft aangegeven de komende jaren nog een stevige opgave (realisatie 50-60 woningen) te hebben in Baarlo. Deze opgave richt zich specifiek voor de sociale doelgroep en op de categorie betaalbare woningbouw. Wonen Limburg staat open om mee te denken in de gebiedsontwikkeling van de Kazing. In dit kader zijn verschillende richtingen mogelijk, te weten: • • •

Herontwikkeling van eventueel vrijkomende locaties van Basisschool De Diamant. Participeren in een stedenbouwkundige afronding van het plangebied, middels realisatie van woningbouw. Participeren in een multifunctionele accommodatie waarbij woningbouw gecombineerd wordt met de realisatie van een integraal kind centrum. Voordeel van een dergelijk concept is de flexibiliteit die ontstaat bij eventueel toekomstige functiewijzigingen. Denk bijvoorbeeld aan het omvormen van klaslokalen naar appartementen bij een terugloop in leerlingaantallen.

5.4 INPUT VANUIT BAARLO Gedurende de periode tussen 17 juni en 10 juli 2021 heeft het Dorpsoverleg een digitale enquête uitgezet waarbij een ieder de mogelijkheid geboden is om kansen en verbeterpunten rondom het gebied De Kazing kenbaar te maken. In totaal hebben ruim 250 mensen deze enquête ingevuld. Hierbij heeft men aandachts- en verbeterpunten aangedragen en aangegeven wat men positief ervaart in het gebied. Tenslotte zijn ook suggesties voor de toekomstige invulling van het gebied opgehaald. Reacties variëren van specifieke aandachtspunten op detailniveau (scheve paaltjes, plaatsen prullenbakken), tot reacties die meer gaan over hoofdlijnen. In navolgende tabel zijn de belangrijkste gemene delers weergegeven.

AANDACHTS- EN VERBETERPUNTEN

POSITIEVE PUNTEN

SUGGESTIES

Chaos op schooldagen, tijdens piekuren

De nieuwe speeltuin van de Omnibus is een waardevolle toevoeging

Autoluwe plek, duidelijkere fietsvoetpaden, woonerf

Ontsluitingswegen te druk, tijdens piekuren

Grote sporthal

Duidelijke doorstroom auto’s, liefst géén doorgaande weg meer over parkeerplaats

Auto is te dominant aanwezig in het gebied

Genoeg parkeren voor de sporthal

Ontwikkelen Integraal Kindcentrum

Parkeerdruk op omgeving

Kinderopvang en school in één gebouw

Introductie éénrichtingswegen

Te weinig speelruimte

Combinatie sport en onderwijs

Realisatie parkgebied

Verouderde accommodaties

Groenstrook langs de Kwistbeek

Uitdagende nieuwe speelplek

Te veel functies in het gebied

Centrale ligging

Snelheidsremmende maatregelen

Horeca functie is aan vernieuwing toe

Het beleefbaar maken van de Kwistbeek

Wonen Limburg heeft tenslotte aangegeven dat het woningbezit direct grenzend aan het plangebied de afgelopen jaren reeds is gerenoveerd is waarbij de woningen ook energetisch verbeterd zijn.

19

20 Kasteel D’Erp met Kasteelpark ‘t Kempke (bron: baarlo.info)

6 OP ZOEK NAAR DE JUISTE BALANS Verschillende opgaves

Maatschappelijke component

Het is de nadrukkelijke wens van betrokken partijen om het gebied de Kazing en de directe omgeving te herontwikkelen tot een plek van betekenis voor de hele Baarlose gemeenschap. Kijkend naar de verschillende (maatschappelijke)opgaves, beoogde functies, de wensen en behoeftes van stakeholders én inwoners ligt hier een grote uitdaging. Vanzelfsprekend zijn er kansen om verschillende opgaves en functies met elkaar te combineren, de mogelijkheden zijn echter niet oneindig. Het gebied is immers fysiek begrensd in omvang. Bij de zoektocht maar de juiste balans is het noodzakelijk om verder te kijken dan de grenzen van het plangebied. Het gebied ligt immers midden in een bestaande woonwijk. De ontsluiting vindt plaats via omliggende woonstraten. De capaciteit van deze verkeersstructuur kent grenzen. Zo is er in de huidige situatie, op piekmomenten, soms al sprake van overlast, zowel binnen het plangebied als op het omliggende wegennet. Verkeerskundig dient derhalve kritisch gekeken te worden naar de mogelijke impact van autonome ontwikkelingen (bijvoorbeeld extra woningbouw in Baarlo) en van verplaatsing van extra functies naar het gebied de Kazing. De omliggende woonwijk kent relatief weinig openbaar groen. Met de ontwikkeling van het gebied de Kazing ontstaat een unieke kans om op een robuuste wijze extra groen in de wijk te realiseren.

Ook de Kwistbeek die in het gebied aanwezig is schept legio mogelijkheden op het gebied van waterhuishouding, klimaatadaptatie, het verstreken van biodiversiteit en het vergroten van de beleefbaarheid en het verblijfsklimaat. De Kazing biedt naast sport ook ruimte voor maatschappelijke activiteiten en het is de plek waar verschillende verenigingen hun activiteiten hebben en materialen opslaan. Bij een voorgenomen renovatie of nieuwbouw ontstaat een logisch ‘momentum’ om verder te kijken richting de toekomst. Voldoen beschikbare ruimtes nog aan de hedendaagse wensen en normen? Hoe staat het met de vitaliteit en het toekomstperspectief van gebruikersgroepen? Is het gerechtvaardigd om maatschappelijke middelen te investeren in verbouw/ nieuwbouw van accommodaties? Is clustering van voorzieningen mogelijk? En indien dit het geval is, komen deze voorzieningen dat het best tot haar recht in het gebied de Kazing of zijn er andere locaties in Baarlo waarbij er meer synergie tussen gebruikersgroepen ontstaat. Tot slot heeft de ontwikkeling van het gebied de Kazing ook direct invloed op tenminste één andere locatie in Baarlo. Zo komt bij de beoogde verhuizing van de bovenbouw van Basisschool De Diamant, de locatie aan de Sprunklaan leeg te staan. Een alternatieve invulling is noodzakelijk.

We laden het begrip duurzaamheid vanuit de waarde die een (her)ontwikkeling oplevert voor de eindgebruikers. Het gaat hierbij zowel om gebruik als om beleving, nu en in de toekomst. De identificatie met een plek, de gebiedsidentiteit, speelt hierbij in toenemende mate een belangrijke rol. Het gebruik gaat over de inrichting en bereikbaarheid van het gebied, passend bij de functies. De beleving van een plek, de herkenbaarheid van identiteit, is binnen onze veranderende samenleving van steeds grotere betekenis. Het gaat niet alleen om het uiteindelijke resultaat maar zeker ook over de mate van betrokkenheid bij de totstandkoming van onze leefomgeving. Duurzaamheid wordt ook gevonden in het begrip toekomstwaarde. In tijd gaan we onze ruimtelijke functies vaak anders waarderen én gebruiken, kijk bijvoorbeeld naar ontwikkeling van het aantal leerlingen in de toekomst, in relatie tot het aantal klaslokalen. Het is dan ook van belang om bij de inrichting van gebieden verder te kijken dan het hier en nu.

Een duurzame ontwikkeling van het gebied Om te komen tot een gewenste voorkeursrichting van het gebied de Kazing hanteren we in deze gebiedsvisie een duurzame gebiedsontwikkeling als uitgangspunt. Een mooi begrip, maar wat bedoelen we hier nu concreet mee? De term duurzaamheid wordt veel gebruikt. Vaak gaat het om een technische benadering, het gebruik van duurzame materialen of het besparen van energie. Het begrip duurzaamheid vraagt echter een véél bredere benadering, zeker wanneer het gaat om de (her)inrichting van onze fysieke leefomgeving. Bij de (her) inrichting van onze fysieke leefomgeving streven we dan ook naar het realiseren van duurzame ruimtelijke kwaliteit. Deze ruimtelijke kwaliteit bestaat uit een maatschappelijke-, en een ruimtelijke component.

Ruimtelijke component Ruimtelijke kwaliteit gaat over de balans tussen pijlers ‘people, planet en profit.’ Een duurzame gebiedsontwikkeling voegt waarde toe op alle drie de pijlers. De mate van duurzaamheid wordt bepaald door de mate waarin de ruimtelijke kwaliteit voorziet in behoeften (wonen werken verblijven) van de eindgebruikers van het gebied. Het is eveneens van belang dat de, te realiseren ruimtelijke kwaliteit, geen claim legt op toekomstige generaties (bijvoorbeeld in termen van financiën, uitstoot, en gebruik van grondstoffen).

Complexiteit Het realiseren van ruimtelijke kwaliteit, met balans tussen de maatschappelijke- en ruimtelijke component, is een complexe aangelegenheid. Het gaat over het maken van de keuzes tussen verschillende, vaak tegengestelde, belangen. De ruimte, zeker in dit gebied, is schaars. Anders gezegd we hebben veel te weinig ruimte om alle belangen maximaal te kunnen behartigen. Het stapelen van belangen (dromen) is dus niet onbeperkt mogelijk, dit vraagt om keuzes (realiteit). Voor dit keuzeproces is geen blauwdruk beschikbaar; keuzes zijn sterk afhankelijk van de lokale context en vergen maatwerk. Het vergt een interactief proces met verschillende stakeholders om te komen tot de juiste balans tussen kwaliteitsambities, haalbaarheid en betaalbaarheid. People

Planet Profit

Ruimtelijke kwaliteit

Balans

Toekomstwaarde Gebruikswaarde

Belevingswaarde

21

Huidige situatie

THEMA

WAARDERING -

+

Programma en vastgoed Mobiliteit en infrastruct. Duurzaamheid en klim. Bewegen en gezondh.

Financieel Planning Huidige waardering

22

Waardering scenario

7 SCENARIO’S 7.1 INTRODUCTIE Op basis van de ontvangen input en de opgestelde analyse zijn in totaal vijf scenario’s uitgewerkt. •

Scenario 1: NULVARIANT. In dit scenario ligt de focus op ver-/nieuwbouw van basisschool De Diamant op de huidige locatie van de onderbouw en op optimalisatie van de verkeerskundige situatie.

•

Scenario 2: CLUSTERING VAN BEBOUWING MIDDELS VERBOUW-NIEUWBOUW. Dit Scenario gaat uit van verbouw van de huidige sporthal de Kazing, gecombineerd met de nieuwbouw van basisschool De Diamant tot één IKC.

•

Scenario 3: NIEUWBOUW IKC MET SPORTZAAL. Dit scenario voorziet in de realisatie van een volledige nieuw IKC met een geïntegreerde sportzaal (in omvang 2/3 van de huidige hal).

•

Scenario 4: NIEUWBOUW IKC IN PARKOMGEVING. In dit scenario is verplaatsing van sportvoorzieningen naar een locatie elders (in Baarlo) als uitgangspunt genomen. Verder voorziet dit Scenario in de ontwikkeling van een IKC in een parkachtige omgeving.

•

Scenario 5: WONEN IN EEN PARKACHTIGE OMGVEVING. In dit scenario wordt er vanuit gegaan dat zowel sport- als onderwijs wordt uitgeplaatst naar andere locaties in Baarlo. Hierdoor ontstaat ruimte voor de ontwikkeling van woningbouw binnen een parkachtige omgeving.

Per scenario wordt inzicht gegeven in de mate waarop het scenario tegemoet komt aan verschillende belangen (thema’s). Dit doen we symbolisch door het plaatsen van ‘schuifjes’ op een ‘mengpaneel’. Dit is vanzelfsprekend geen exacte wetenschap maar geeft een richting in de beoogde balans per scenario. Op het mengpaneel waarderen we onderstaande thema’s. Het mengpaneel op de linkerpagina geeft hierbij direct de waarderen weer die we koppelen aan de huidige situatie. De huidige situatie vormt daarmee telkens de referentie bij de verschillende scenario’s.

Programma en vastgoed Gekeken wordt naar de mate waarin het, door partijen, gewenste functies en het daarbij behorende vastgoedprogramma, binnen het plangebied, gerealiseerd kan worden. In de huidige situatie wordt met name het gebrek aan synergie tussen functies al een gemis ervaren. Daarnaast is sporthal de Kazing op het einde van haar technische- en financiële levenduur. Hetzelfde geldt voor een groot gedeelte van de onderbouw van basisschool De Diamant. Aanwezige bebouwing is uitsluitend bruikbaar voor de huidige functies, van multifunctioneel gebruik of een bredere programmering of goede bezettingsgraad is geen sprake.

Mobiliteit en infrastructuur Mobiliteit en infrastructuur gaat over de mate waarin het scenario een oplossing biedt voor de verkeer- en parkeeropgave in het gebied én de druk op het omliggende wegennet. In de huidige situatie wordt dit aspect als matig gewaardeerd. Dit vanuit de dominantie van verkeersstructuren en parkeren binnen het gebied. Deze dominantie gaat ten kosten van de zowel de gebruiks- en belevingswaarde van de binnen het gebied gelegen functies.

Duurzaamheid & klimaat Dit thema gaat over de wijze waarop in het scenario beantwoord aan de maatschappelijke behoefte tot het realiseren van een duurzame en klimaat adaptieve inrichting van gebouwen en het (openbare)gebied. Dit gaat zowel om de gebruiks- en toekomstwaarde van het scenario. De huidige situatie wordt als matig gewaardeerd. Het gebied is stenig en biedt weinig kansen waar het gaat om klimaatadaptatie (waterberging en voorkomen van hittestress). Het gebied levert weinig toegevoegde waarde voor aanwezige functies, anders dan het aspect mobiliteit. In het gebied wordt geen gebruik gemaakt van aanwezige waardes zoals de Kwistbeek.

Bewegen en gezondheid Bewegen en gezondheid zijn niet alleen gebonden aan de functie van de sporthal. Dit thema gaat over de wijze waarop gebouwde functies én het gebied tegemoet komen aan de behoefte om elkaar te ontmoeten, zowel in de accommodaties als in de openbare ruimte. In dit kader speelt ook de belevingswaarde van het gebied een belangrijke rol. In de huidige situatie wordt de openbare ruimte, behoudens de speelplaatsen van beide scholen, vrijwel uitsluitend gebruikt vanuit de verkeersfunctie. De verblijfskwaliteit in openbare ruimte is matig.

Financiën Dit scenario gaat met name over de financiële impact van de verschillende scenario’s. De verschillende kostendragers worden op hoofdlijnen in beeld gebracht. Denk hierbij aan de kosten voor het realiseren van verschillende vastgoedcomponenten (scholen, sporthal, kinderopvang, maatschappelijke ruimtes en woningen) en de openbare ruimte. De huidige situatie (geen ingrepen) wordt hierbij als ‘positief’ gekwalificeerd.

Planning Ten aanzien van de planning wordt stil gestaan bij de fasering van realisatie. Afhankelijk van het scenario zijn er al dan niet tijdelijke maatregelen noodzakelijk om te voorzien in huisvesting van sport of onderwijs. De verschillende scenario’s zijn vervolgens in het proces (hoofdstuk 10) besproken met stakeholders, inwoners, het dorpsoverleg en gemeente Peel en Maas. Op basis van bevindingen is een voorkeursichting (hoofdstuk 8) én het vervolgproces (hoofdstuk 9) uitgewerkt.

23

THEMA

WAARDERING -

+

Programma en vastgoed Mobiliteit en infrastruct. Duurzaamheid en klim. Bewegen en gezondh.

Financieel Planning Huidige waardering

Waardering scenario

GEBIEDSINDELING

OPPERVLAKTE M2

TOTAAL GEBIED

17.680

Footprint bestaande bouw (sporthal)

2.070

Footprint nieuwbouw (Diamant, Hoera, wonen)

1.670

Spelen omheind

2.240

Autoparkeren

2.540

Fietsparkeren

330

Rijbaan

1.570

Fietspad

590

Afscherming groen aan percelen Hollasstraat

640

Openbare ruimte (groen, spelen, wandelen)

6.030

Scenario 1: De Nulvariant Bestaande bebouwing 1e bouwlaag Bestaande bebouwing 2e bouwlaag Bestaande bebouwing voorgevelrooilijn Nieuwe bebouwing 1e en 2e bouwlaag (schoolomgeving) Nieuwe bebouwing 3e bouwlaag (wonen) Nieuwe bebouwing Kinderopvang / multifunctionele ruimte Speelplaats omheind Groen gras Groen bosschage / bomen Water Weg auto, fiets, wandel Weg fiets, wandel Weg wandel Parkeren auto Parkeren fiets

24

Schaal 1:1500

7.2 SCENARIO 1: DE NULVARIANT Algemeen

Bewegen en gezondheid

In dit scenario ligt de focus op ver-/nieuwbouw van basisschool De Diamant op de huidige locatie van de onderbouw, waarbij ook de bovenbouw in het gebouw wordt toegevoegd. Daarnaast wordt ingezet op herinrichting en herstructurering van de openbare ruimte en het vereenvoudiging van de verkeerskundige structuur.

In de autovrije middenas kan een compacte en veilige beweegomgeving gecreëerd worden. Combineren van functies waarbij duurzaamheid en bewegen en beleven hand in hand gaan zorgen voor een uitdagendere omgeving dan in de huidige situatie. Ook kan er op het parkeerterrein nagedacht worden over een multifunctionele inrichting, waarbij in tijden dat er niet geparkeerd wordt, deze gebruikt kan worden als onderdeel van de openbare ruimte. Ook op het schoolplein is er ruimte om aandacht te schenken aan bewegen, gezondheid en eventueel lesgeven in de buitenlucht.

Programma en vastgoed Op de locatie van de huidige basisschool ‘De Diamant’ wordt de school herbouwd, met de toevoeging van de bovenbouw en het kinderdagverblijf ‘Hoera’. Indien mogelijk kan het gebouw worden afgerond met appartementen op de 1e en/of 2e bouwlaag. Het complex krijgt een flexibele en aanpasbare layout, waarbij ingespeeld kan worden op toekomstige ontwikkelingen. Hierbij wordt uitgegaan van een gebouw met een begane grond, een eerste volledige bouwlaag en een tweede, meer teruggetrokken, bouwlaag. Basisschool ‘De Omnibus’ en sporthal ‘De Kazing’ blijven in hun huidige vorm en op de betreffende locatie gehandhaafd. Voor sporthal de Kazing geldt dat ingezet wordt op renovatie. De ordening van de functies en het vastgoed in het gebied blijven nagenoeg ongewijzigd, waardoor er ruimtelijk en ordenend een minimale impact plaatsvindt. GEBOUW DIAMANT (M2)

DIAMANT

HOERA

WONEN

TOTAAL

Begane grond

1.170

500

-

1.670

Eerste etage

1.130

-

-

1.125

-

-

450

450

2.300

500

450

3.250

Tweede etage Totaal

Mobiliteit en infrastructuur De entree vanaf Helling (via Huissen) wordt afgesloten voor het autoverkeer. De toegankelijkheid vanaf deze zijde is derhalve alleen voor het langzaam verkeer zoals de fietser en de voetganger toegankelijk. De ontsluiting voor het autoverkeer vindt plaats via de Hertog van Gelrestraat, Kramerstraat en Huissen. De parkeervoorziening ligt centraal in het gebied ten behoeve van alle voorzieningen en maakt geen onderdeel meer uit van een doorgaande route. Op het omliggende wegennet moeten maatregelen getroffen worden om de toename aan (gemotoriseerd) verkeer op de juiste manier te geleiden en de verkeersveiligheid te garanderen.

Financieel Om onderhavig scenario te realiseren zijn de volgende investeringen nodig: Binnen het plangebied • Renovatie sporthal (zaal 28m x 44m). • Nieuwbouw basisschool de Diamant, al dan niet in combinatie met de ontwikkeling van appartementen. De combinatie met appartementen leidt mogelijk tot een voordeel in de totale investeringssom voor het complex. • Herinrichting openbare ruimte. Buiten het plangebied • De vrijkomende bebouwing op de bovenbouwlocatie van de Diamant moet omgevormd worden naar een ander functie. Woningbouw is hierbij een logische invulling. • Eventuele verkeersmaatregelen op het omliggende wegennet.

Planning Om de beoogde ontwikkeling mogelijk te maken dient een ruimtelijke procedure doorlopen te worden. Om onderhavige scenario daarna fysiek te kunnen realiseren dient er een tijdelijke oplossing gevonden voor huisvesting van sportverenigingen in de Kazing en voor de onderbouwlocatie van basisschool de Diamant én de kinderopvang.

Duurzaamheid en klimaat Aandacht voor duurzaamheid en klimaat kan op diverse plekken plaatsvinden en heeft tevens diverse dimensies. Circulaire kansen liggen er op het gebied van de materialisatie van de openbare ruimte en nieuw- en verbouw van gebouwen. Klimaatbestendige maatregelen kunnen getroffen worden de herinrichting van openbare ruimte en het nieuwe schoolplein. Het realiseren van waterberging (buffering en infiltratie) en vergroening zorgen voor het tegengaan van wateroverlast, verdroging, hittestress en het versterken van biodiversiteit. Ook op bouwtechnisch niveau van het multifunctionele schoolgebouw zijn diverse maatregelen te bedenken om een ‘gezond’ gebouw te creëren.

25

THEMA

WAARDERING -

+

Programma en vastgoed Mobiliteit en infrastruct. Duurzaamheid en klim. Bewegen en gezondh.

Financieel Planning Huidige waardering

Waardering scenario

GEBIEDSINDELING

OPPERVLAKTE M2

TOTAAL GEBIED

17.680

Footprint bestaande bouw (sporthal, Hoera)

1.410

Footprint nieuwbouw (Diamant, wonen)

1.980

Spelen omheind

790

Autoparkeren

1.720

Fietsparkeren

330

Rijbaan

1.660

Fietspad

640

Achterzone woningen Hollasstraat (groen/parkeren/wonen)

2.710

Openbare ruimte (groen, spelen, wandelen)

6.440

Scenario 2: Clustering alle faciliteiten Bestaande bebouwing 1e bouwlaag Bestaande bebouwing 2e bouwlaag Bestaande bebouwing voorgevelrooilijn Nieuwe bebouwing 1e en 2e bouwlaag (schoolomgeving) Nieuwe bebouwing 3e bouwlaag (wonen) Nieuwe bebouwing Kinderopvang / multifunctionele ruimte Speelplaats omheind Groen gras Groen bosschage / bomen Water Weg auto, fiets, wandel Weg fiets, wandel Weg wandel Parkeren auto Parkeren fiets Zone optie parkeren of groen

26

Schaal 1:1500

7.3 SCENARIO 2: CLUSTERING ALLE FACILITEITEN Algemeen

Duurzaamheid en klimaat

Het creëren van een compacte voorzieningencluster vormt de basis van dit scenario. Door sloop en verbouw van delen van sporthal ‘De Kazing’, ontstaat er ruimte voor het realiseren van een multifunctionele accommodatie (integraal kindcentrum) ter plaatse, met ruimte voor de basisschool De Diamant, kinderdagverblijf Hoera, wonen en behoud van de sporthal. Gezien de huidige bezetting van Sporthal de Kazing wordt er in dit scenario uitgegaan van het handhaven van twee van de drie zaaldelen. Aandachtspunt hierbij dat de afmetingen van het veld dan niet meer voldoen aan de normen voor voetbal en handbal. Herordening van de openbare ruimte vindt plaats waarbij het parkeren geprojecteerd wordt op de vrijgevallen locatie van De Diamant, daarnaast wordt een groene zone gerealiseerd grenzend aan de bestaande woningen. Door het verplaatsen van de parkeervoorziening ontstaat er een voorzieningencluster rondom een centrale openbare ruimte waar veel ruimte is voor het creëren van een semi openbaar multifunctioneel schoolplein dat overloopt in de openbare ruimte. Kinderdagverblijf Hoera krijgt zijn eigen zijvleugel in de verbouwde sporthal met een besloten speelvoorziening aan de beek. Clustering van de voorzieningen zorgt zowel voor de mogelijkheid van een sociaal-maatschappelijk verbinding als ook in fysiek-ruimtelijke zin.

Aandacht voor duurzaamheid en klimaat vindt op diverse plekken plaats en heeft tevens diverse dimensies. Circulaire kansen liggen er op het gebied van de materialisatie van de openbare ruimte en de nieuwbouw. Klimaatbestendige maatregelen kunnen getroffen worden in de her in te richten openbare en semi openbare ruimte van het schoolplein waar waterberging (buffering en infiltratie) en vergroening zorgen voor het tegengaan van wateroverlast, verdroging, hittestress en het aanbrengen van biodiversiteit in beplanting. Ook op bouwtechnisch niveau van het multifunctionele schoolgebouw zijn diverse maatregelen te bedenken om een ‘gezond’ gebouw te creëren. Ook ter plaatse van de parkeervoorziening en eventueel in de omsluitende groene zone ter plaatse van de bestaande woningen zijn diverse mogelijkheden.

Programma en vastgoed In dit scenario staat het realiseren van een IKC centraal. De nieuwbouw van basisschool en kinderopvang wordt geïntegreerd rondom de schil van de bestaande sporthal die verder volledig gerenoveerd wordt. Gezien de bezetting van de huidige sporthal zal een deel (een derde) van het gebouw omgevormd worden tot een andere functie. Aan de zijde van het huidige parkeerterrein wordt de nieuwbouw voor ‘De Diamant’ gerealiseerd. Het complex biedt eventueel ruimte om aansluitende voorzieningen, gelieerd aan zorg en onderwijs (bijvoorbeeld logopedist en jeugdcoaches), te huisvesten. Het complex krijgt een flexibele en aanpasbare layout, waarmee ingespeeld kan worden op toekomstige ontwikkelingen. Tevens worden woningen aan de accommodatie toegevoegd als onderdeel van de bouwmassa. Basisschool ‘De Omnibus’ blijft in zijn huidige vorm en op de betreffende locatie gehandhaafd. De ordening van de functies en het vastgoed in het gebied worden sterk geclusterd, waardoor een heldere structuur ontstaat met een duidelijk voorzieningen hart. GEBOUW DIAMANT (M2)

DIAMANT

SPORTHAL

HOERA

WONEN

TOTAAL

Begane grond

1.980

910

500

-

3.390

Eerste etage

320

(910)

-

1.300

1.620

-

(910)

-

850

850

2.300

910

500

2.150

5.860

Tweede etage Totaal

Mobiliteit en infrastructuur De entree vanaf Helling wordt afgesloten voor het autoverkeer. De toegankelijkheid vanaf deze zijde is derhalve alleen voor het langzaamverkeer zoals de fietser en de voetganger toegankelijk. De ontsluiting voor het autoverkeer vindt plaats via de Hertog van Gelrestraat, Kramerstraat en Huissen. De parkeervoorziening is terzijde geplaatst, waardoor een sterke scheiding is gerealiseerd tussen verblijven en de doorgaande routes. Ter plaatse van de overgang van het parkeren en de doorgaande route van het autoverkeer naar de voorzieningen cluster wordt de oversteekbaarheid verbeterd en is de auto ter plaatse te gast. De gehele openbare ruimte staat hier vooral ten dienste van het verblijven en de zwakkere verkeersdeelnemers, waarbij verkeersveiligheid voorop staat. Op het omliggende wegennet moeten maatregelen getroffen worden om de toename aan (gemotoriseerd) verkeer op de juiste manier te geleiden en de verkeersveiligheid te garanderen.

Bewegen en gezondheid Door het clusteren van de voorzieningen om een centrale ruimte en het weren van de auto, ontstaat de mogelijkheid een aantrekkelijke beweeg en beleefruimte te creëren. Het semi-openbare schoolplein loopt door in de openbare ruimte, waarvan de scholen en de aangrenzende overige voorzieningen, maar ook omwonenden gebruik kunnen maken. Ook het parkeerterrein kan een dubbelfunctie gaan vervullen als parkeervoorziening, maar tevens als buurtplein met een uitloop in de groene ruimte. Het creëren van een beweegplek, maar ook als parcours door het gebied, biedt vele mogelijkheden in de nieuw gecreëerde setting.

Financieel Om onderhavig scenario te realiseren zijn de volgende investeringen nodig: Binnen het plangebied • Renovatie sporthal (nieuwe zaal 28m x 32m) en integratie van functies in een deel van het bestaande gebouw. • Nieuwbouw basisschool de Diamant, al dan niet in combinatie met de ontwikkeling van appartementen. De combinatie met appartementen leidt mogelijk tot een voordeel in de totale investeringssom voor het complex. • Herinrichting openbare ruimte. Buiten het plangebied • De vrijkomende bebouwing op de bovenbouwlocatie van de Diamant moet omgevormd worden naar een andere functie. Woningbouw is hierbij een logische invulling. • Eventuele verkeersmaatregelen op het omliggende wegennet.

Planning Om de beoogde ontwikkeling mogelijk te maken dient een ruimtelijke procedure doorlopen te worden. Bij de fysieke realisatie van met name sporthal en schoolfunctie dient er een tijdelijke oplossing gerealiseerd te worden voor gebruikers van de sporthal en het oplossen van het parkeren. De bestaande bebouwing van basisschool de Diamant en de kinderopvang kan in gebruik blijven tot nieuwbouw gerealiseerd is.

27

THEMA

WAARDERING -

+

Programma en vastgoed Mobiliteit en infrastruct. Duurzaamheid en klim. Bewegen en gezondh.

Financieel Planning Huidige waardering

Waardering scenario

GEBIEDSINDELING

OPPERVLAKTE M2

TOTAAL GEBIED

17.680

Footprint sporthal

830

Footprint Diamant, Hoera, wonen

2.530

Spelen omheind

730

Autoparkeren

1.840

Fietsparkeren

360

Rijbaan

1.550

Fietspad

890

Achterzone woningen Hollasstraat (groen/parkeren/wonen)

2.280

Openbare ruimte (groen, spelen, wandelen)

6.670

Scenario 3: Nieuwbouw IKC en sporthal Bestaande bebouwing 1e bouwlaag Bestaande bebouwing 2e bouwlaag Bestaande bebouwing voorgevelrooilijn Nieuwe bebouwing 1e en 2e bouwlaag (schoolomgeving) Nieuwe bebouwing 3e bouwlaag (wonen) Nieuwe bebouwing Kinderopvang / multifunctionele ruimte Speelplaats omheind Groen gras Groen bosschage / bomen Water Weg auto, fiets, wandel Weg fiets, wandel Weg wandel Parkeren auto Parkeren fiets Zone optie parkeren of groen

Schaal 1:1500 28

7.4 SCENARIO 3: NIEUWBOUW IKC EN SPORTHAL Algemeen In dit scenario worden de onderbouw van basisschool De Diamant en sporthal ‘De Kazing’ beiden gesloopt. Op de locatie van de huidige sporthal ‘De Kazing’ wordt een volledig nieuwe multifunctionele accommodatie gebouwd met een daarin opgenomen een sportzaal ten behoeve van de scholen en sportclubs. Door de volledig sloop nieuwbouw ontstaat de mogelijkheid om vrijer te reageren binnen de stedenbouwkundige en functionele context. Door te richten op omringende structuren en herordening van de openbare ruimte en deze multifunctioneel vorm te geven, ontstaat een duidelijke meerwaarde voor het gebied als kloppend voorzieningen hart in een wervende omgeving met een diversiteit aan interessante plekken.